Уикипедия
kkwiki
https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Таспа
Арнайы
Талқылау
Қатысушы
Қатысушы талқылауы
Уикипедия
Уикипедия талқылауы
Сурет
Сурет талқылауы
МедиаУики
МедиаУики талқылауы
Үлгі
Үлгі талқылауы
Анықтама
Анықтама талқылауы
Санат
Санат талқылауы
Портал
Портал талқылауы
Жоба
Жоба талқылауы
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Topic
Мексика
0
6207
3622196
3610176
2026-06-25T15:14:31Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622196
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекет
|Қазақша атауы = Мексикалық Біріккен Штаттары
|Шынайы атауы = {{lang-es|Estados Unidos Mexicanos}}
|Атау септігі = Мексика
|Елтаңба = Coat of arms of Mexico.svg
|Байрақ = Flag_of_Mexico.svg
|Ұраны =
|Әнұранның аты = Himno Nacional Mexicano
|Аудио = Himno Nacional Mexicano instrumental.ogg
|lat_dir = N |lat_deg = 22 |lat_min = 23 |lat_sec = 0
|lon_dir = W |lon_deg = 102 |lon_min = 2 |lon_sec = 0
|region = MX
|CoordScale = 10000000
|Картада = Mexico (orthographic_projection).svg
|карта тақырыбы =
|Картада2 =
|Үкімет түрі = [[Федеративті республика|Федеративті]] [[президенттік республика]]
|Құрылды =
|Тәуелсіздік күні = [[16 қыркүйек]] [[1810 жыл]]
|Тәуелсіздігін алды = [[Испания]]дан
|Тілі = [[испан тілі]] (де-факто), Мексиканың байырғы халқының 68 тілі (де-юре)
|Мемлекеттік діні =
|Астанасы = [[Мехико]]
|Ірі қалалары = [[Мехико]], [[Экатепек-де-Морелос]], [[Гвадалахара (Мексика)|Гвадалахара]], [[Пуэбла (қала)|Пуэбла]], [[Сьюдад-Хуарес]]
|Басшы қызметі = [[Мексика президенттерінің тізімі|Президенті]]
|Басшылары = [[Клаудия Шейнбаум Пардо]]
|Жер аумағы = 1 972 550
|Жер аумағы бойынша орны = 13
|Судың үлесі = 2,5
|Этнохороним =
|Жұрты = 126 577 691<ref>{{cite web |title=Indicadores demográficos de México de 1950 a 2050 |url=http://www.conapo.gob.mx/work/models/CONAPO/Mapa_Ind_Dem18/index_2.html |publisher=Consejo Nacional de Población |accessdate=3 April 2019 |language=Spanish}}</ref>
|Халық саны бойынша орны = 10
|Сарап жылы = 2019
|Санақ бойынша халық саны =
|Санақ жылы =
|Халық тығыздығы = 61
|Тығыздық бойынша орны = 142
|ЖІӨ =
|ЖІӨ сараптаған жылы =
|ЖІӨ бойынша орны =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ =
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны =
|ЖІӨ (АҚТ) = 2,575 трлн.<ref name="imf-mx">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/02/weodata/weorept.aspx?sy=2018&ey=2023&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=46&pr1.y=4&c=273&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Mexico |publisher=International Monetary Fund |accessdate=May 12, 2017}}</ref>
|ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы = 2018
|ЖІӨ (АҚТ) орны = 11
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) = 20,645<ref name="imf-mx"/>
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны = 64
|ЖІӨ (номинал) = 1,199 трлн.<ref name="imf-mx"/>
|ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы = 2018
|ЖІӨ (номинал) бойынша орны = 16
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) = 9,614<ref name="imf-mx"/>
|Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны = 69
|АДИ = {{өсім}} 0,774<ref name="UNDP2018">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf |title= Human Development Report 2018 – "Human Development Indices and Indicators"|publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] United Nations Development Programme|pages=23 |accessdate=September 14, 2018}}</ref>
|АДИ жылдық есебі = 2017
|АДИ бойынша орны = 74
|АДИ деңгейі = <span style="color:#090;">жоғары</span>
|Әуе компаниясы =
|Валютасы = [[Мексика песосы]] ([[ISO 4217|MXN, код 103]])
|Интернет үйшігі = [[.mx]]
|ISO =
|Телефон коды =52
|Уақыт белдеуі = -6…-8
|Түсініктемелер =
}}
'''Мексика''' ({{lang-es|México}} {{IPA|[ˈmexiko]}}), ресми — '''Мексикалық Біріккен Штаттары''' ({{lang-es|Estados Unidos Mexicanos}}) — [[Солтүстік Америка]]ның оңтүстік бөлігінде орналасқан мемлекет. Солтүстігінде [[Америка Құрама Штаттары]]мен, Оңтүстік-шығысында [[Гватемала]] және [[Белиз]]бен шектеседі. Батысы мен оңтүстігі [[Тынық мұхиты]]ның, шығысы [[Атлант мұхиты]]ның жағалауларын алып жатыр.
* Жер аумағы 1964375 км²
* Халқы 130 698 727 адам.
* Ұлттық құрамы [[метис]]тер (испандар мен үндістердің некесінен тарағандар) (78%), [[үндістер]] (15%) және еуропалықтардан (7%) тұрады.
* Астанасы — [[Мехико]].
* Ресми тілі — испан тілі.
* Халқының басым бөлігі — христиан-католиктер.
* Мексика — федеративтік республика. 1917 жылы 5 ақпанда қабылданған Конституциясы бойынша мемлекет басшысы — президент. Президентті халық 6 жыл мерзімге сайлайды. Жоғары заң шығарушы органы: Сенат (6 жыл мерзімге сайланады) пен Депутаттар палатасынан (3 жыл мерзімге сайланады) құралатын ұлттық конгресс. Жоғары атқарушы органы — Министрлер кабинеті ұлттық мейрамы — Тәуелсіздік күні — 16 қыркүйек (1810). Әкімшілік жағынан 31 штат пен федералдық астаналық округке бөлінеді. [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]на (1945), Америка мемлекеттері ұйымына (АМҰ) (1948) мүше. Валютасы - [[Мексика песосы]].
== Тарихы ==
[[Сурет:Codex_Magliabechiano_(141_cropped).jpg|thumb|left|200px]]
Мексика жерін адамдар тас дәуірінен мекендей бастаған. Шамамен б.з.б. 3-мыңжылдықтың ортасынан бастап Орталық және Оңтүстік Мексикадағы тайпалар отырықшылыққа көшті, егіншілік, қол өнері, өнер, дін дамыды.
Б.з. бастапқы кезеңінде Орталық Американың солтүстік-батыс бөлігіне [[майя]] тайпалары қоныстанды (қара Майя мемлекеті).
15 ғасырда бүкіл орталық Мексиканы өздеріне бағындырған [[ацтектер]] [[Теночтитлан]] қаласының (қазіргі Мехико) негізін қалады.
1519 жылы Э.Кортес бастаған испан отаршылары Мексикаға ішкерілей еніп, басқыншылық соғыс жүргізе бастады. [[Куаутемок]] басшылық еткен үндістер басқыншыларға қарсы табанды қарсылық көрсетті, бірақ 1521 жылы испандар Теночтитланды басып алды. 16 ғасырдың соңына қарай испандар Мексика жерін негізінен бағындырып болды. Байырғы халықтар жерлерінен айырылып, ауыр қанауға, аштыққа ұшырады. 25 миллионға жуық үндістердің 1605 жылы 1 миллионнан астамы ғана қалды.
1624, 1692 жылы Мехикода, 1660 жылы Оахакиде, 1761 жылы Юкатанда, 1767 жылы [[Мичоаканда]] үндістердің испан үстемдігіне қарсы ірі көтерілістері болды. Мексиканы отарлау барысында түрлі этникалық топтардың (еуропалықтар, үндістер, Африкадан әкелінген құл-негрлер) араласуы нәтижесінде 17 — 18 ғасырларда халықтың ортақ тілі мен діні қалыптасты. Отаршыларға қарсы жиі-жиі азаттық қозғалысы болып тұрды. 1810 жылы 16 қаңтарда діни қызметкер М.Идальго мен оның ізбасары Х.М. Морелос бастаған халық көтерілісі болды. Бірақ көтерілісшілер жеңіліске ұшырап, басшылары өлтірілді.
Көтерілістің нәтижесінде А.Итурбиде басқарған ұлт-азаттық күштер [[1821 жыл]]ы 28 қыркүйекте [[Мехико]]ны азат етіп, Мексиканың тәуелсіздігі жарияланды. Бірақ елде азамат соғысы басталды. 1824 жылы қазан айында конгресс конституция қабылдап, Мексиканы республика деп жариялады. [[1833 жыл]]ы өкімет басына келген А.Санта-Ана конституцияға тыйым салып, елде [[диктатура]] орнатты.
19 ғасырдың 20-жылдарынан бастап [[Америка Құрама Штаттары]] Техасты отарлауға кірісті. [[1846 жыл]]ы [[Америка Құрама Штаттары]] Мексикаға қарсы соғыс жариялады. Мексика жеңіліске ұшырап, өз жерінің жартысынан көбінен айырылып қалды.
[[1855 жыл]]ы Санта-Ана диктатурасы құлап, либералдық үкімет билікке келді. [[1857 жыл]]ы жаңа конституция қабылданды.
19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың бас кезінде ел экономикасы дамыған елдерден көп артта қалды. Экономиканы негізінен шетел капиталы биледі. 1910 — 17 жылы төңкеріс нәтижесінде елде демократиялық өзгерістер болды. 2-дүниежүзілік соғыс барысында Мексика үкіметі бейтарап саясат ұстанатындығын мәлімдеді. Бірақ фашистік қауіптің күшеюіне байланысты, 1942 жылы мамырда антигитлерлік коалицияның құрамына енді. Соғыстан кейінгі кезеңде Мексикада экономиканы дамыту мен демократиялық бостандықтар, әлеуметтік құқықтарды кеңейту жолында бірқатар прогресшіл шаралар жүзеге асырылды.
== Географиясы мен климаты ==
[[Сурет:Mexfromspace.PNG|thumb|left|Мексика, ғарыштан түсірілген сурет]]
[[Солтүстік Америка]]да құрлығының оңтүстігінде орналасқан Мексика, [[Орта Америка]] мемлекеттерінің ішінде ең үлкен аумақты алатын ел. [[Юкатан]] жартыаралы Мексика жерлерінің 12 %-ын құрайды. Мексика Юкатан жартыаралымен бірге [[Теуантепек (қылта)|Теуантепек]] қылтасының шығыс жағында орналасқан. Солтүстік жағында [[АҚШ]]-пен шекараласады. Шекара ұзандағы 3141 км. Оңтүстік жағында [[Гватемала]] (871 км) мен [[Белиз]] (251 км) орналасқан.
Аумағы бойынша Мексика бүкіл елдердің арасында 13-ші орын алады. Мексиканың жалпы аумағы 1 972 550 км², оның ішіне Тынық мұхитында, Мексика шығанағында және Кариб теңізінде орналасқан аралдар (ең ірі Гваделупа аралы) және [[Ревилья-Хихедо]] архипелагы кіреді. Жалпы аралдардың ауданы 6 мың км²-ге тең.
=== Мексика шығанағы (Gulf of Mexіco; Golfo de Méxіco) ===
Солтүстік Американың оңтүстік-шығыс (Атлант мұхиты) жағалауындағы Флорида және Юкатан түбектері мен Куба аралының аралығындағы шағын теңіз. Ауданы 1555 мың километр квадрат, суының көл. 2332 мың километр куб. Миссисипи, Рио-Гранде тағы басқа өзендері құяды. Шығыста Флорида бұғазы арқылы Атлант мұхитымен, оңтүстігінде Юкатан бұғазы арқылы Кариб теңізімен жалғасады. Тереңдігі 3822 метр. Солтүстік-батыс бөлігінде мұнайы мол кен орындары кездеседі. Климаты оңтүстігінде тропиктік, солтүстігінде субтропиктік. Су айдынынан булану мөлшері (1000 — 1750 миллиметр), бұл жауын-шашын мөлшерінен артық (1000 — 1200 миллиметр). Жаз бен күзде дауыл жиі соғады. Су бетінің орташа температурасы жазда 29°С, тайыз бөлігінде 30 — 31°С; қыста 18 — 20°С. Беткі қабатының тұздығы 36,0 — 36,9‰. 2000 метр тереңдіктен астам жерлерінде суының температурасы (4,3°С) мен тұздығы (34,98‰) тұрақты. Кариб теңізіне қарай ағатын Юкатан ағысының жылдамдығы 50 — 200 сантиметр/секунд. Мексика шығанағынан ағып шығып Гольфстрим ағысының бастамасы болатын Флорида ағысының жылдамдығы 300 сантиметр/секундқа жетеді. Тәулігіне бір, кейде екі рет толысып отырады. Планктон Балық және теңіз жәндіктері, шаян, тасбақа ауланады. Негізгі порттары: Жаңа Орлеан (Америка Құрама Штаттары), Хьюстон (Америка Құрама Штаттары), Веракрус (Мексика), Гавана (Куба).<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref>
== Әкімшілік бөлінуі ==
Мексика 31 штатқа ({{lang-es|estados}}) және 1 федералдық аймаққа ({{lang-es|Distrito Federal}}) бөлінген. Штаттар муниципалитеттерден ({{lang-es|municipios}}) құралады. Әр штатта өзінің қабылдаған заңдары, заң жүйесі, басшалағы бар.
{| class="standard"
! colspan="5" | Мексиканың әкіімшілік бөлінуі
|-
| colspan="5" | [[Сурет:AdministrativeDivisionOfMexico-Russian.png|center|560px]]
|-
| style="padding:0; border:none;" |
{| class="standard sortable"
! №
! Федералдық аймақ
! Әкімшілік орталығы
! Аумағы,<ref>[https://web.archive.org/web/20120509200801/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=gamelan&srt=pnan&col=abcdefghimoq&msz=1500&geo=-40 World Gazetteer]</ref><br />км²
! Халқы,<ref>[http://www.citypopulation.de City Population - Statistics & Maps of the Major Cities, Agglomerations & Administrative Divisions for all Countries of the World<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><br />([[2010]])
! Тығыздығы,<br />адам/км²
|-
| 0
| [[Мехико (Федералды аймақ)]] (Distrito Federal)
| [[Мехико]] (México)
| 1499
| 8 851 080
| 5904,66
|-
| 1
| [[Агуаскалиентес]] (Aguascalientes)
| [[Агуаскалиентес (қала)|Агуаскалиентес]] (Aguascalientes)
| 5589
| 1 184 996
| 212,02
|-
| 2
| Веракрус (Veracruz)
| [[Халапа-Энрикес]] (Xalapa-Enríquez)
| 72 815
| 7 643 194
| 104,97
|-
| 3
| Герреро (Guerrero)
| [[Чильпансинго-де-лос-Браво|Чильпансинго]] (Chilpancingo de los Bravo)
| 63 749
| 3 388 768
| 53,16
|-
| 4
| Гуанахуато (Guanajuato)
| [[Гуанахуато (қала)|Гуанахуато]] (Guanajuato)
| 30 589
| 5 486 372
| 179,36
|-
| 5
| Дуранго (Durango)
| [[Виктория-де-Дуранго]] (Durango)
| 119 648
| 1 632 934
| 13,65
|-
| 6
| Идальго (Hidalgo)
| [[Пачука-де-Сото|Пачука]] (Pachuca)
| 20 987
| 2 665 018
| 126,98
|-
| 7
| Кампече (Campeche)
| [[Сан-Франсиско-де-Кампече]] <br />(San Francisco de Campeche)
| 51 833
| 822 441
| 15,87
|-
| 8
| Керетаро (Querétaro)
| [[Сантьяго-де-Керетаро|Керетаро]] (Querétaro)
| 11 769
| 1 827 937
| 155,32
|-
| 9
| Кинтана-Роо (Quintana Roo)
| [[Четумаль]] (Chetumal)
| 50 350
| 1 325 578
| 26,33
|-
| 10
| Коауила (Coahuila)
| [[Сальтильо]] (Saltillo)
| 151 571
| 2 748 391
| 18,13
|-
| 11
| Колима (Colima)
| [[Колима (қала)|Колима]] (Colima)
| 5455
| 650 555
| 119,26
|-
| 12
| Мехико (штат) (México)
| [[Толука-де-Лердо]] (Toluca)
| 21 461
| 15 175 862
| 707,14
|-
| 13
| Мичоакан (Michoacán)
| [[Морелия]] (Morelia)
| 59 864
| 4 351 037
| 72,68
|-
| 14
| Морелос (Morelos)
| [[Куэрнавака]] (Cuernavaca)
| 4941
| 1 777 227
| 359,69
|-
| 15
| Наярит (Nayarit)
| [[Тепик]] (Tepic)
| 27 621
| 1 084 979
| 39,28
|-
| 16
| Нижняя Калифорния (Baja California)
| [[Мехикали]] (Mexicali)
| 70 113
| 3 155 070
| 45,00
|-
| 17
| Южная Нижняя Калифорния (Baja California Sur)
| [[Ла-Пас (Южная Нижняя Калифорния)|Ла-Пас]] (La Paz)
| 73 677
| 637 026
| 8,65
|-
| 18
| Нуэво-Леон (Nuevo León)
| [[Монтеррей]] (Monterrey)
| 64 555
| 4 653 458
| 72,09
|-
| 19
| Оахака (Oaxaca)
| [[Оахака-де-Хуарес|Оахака]] (Oaxaca)
| 95 364
| 3 801 962
| 39,87
|-
| 20
| Пуэбла (Puebla)
| [[Пуэбла-де-Сарагоса]] (Puebla)
| 33 919
| 5 779 829
| 170,40
|-
| 21
| Сакатекас(Zacatecas)
| [[Сакатекас (қала)|Сакатекас]] (Zacatecas)
| 75 040
| 1 490 668
| 19,86
|-
| 22
| Сан-Луис-Потоси (San Luis Potosí)
| [[Сан-Луис-Потоси (қала)|Сан-Луис-Потоси]] (San Luis Potosí)
| 62 848
| 2 585 518
| 41,14
|-
| 23
| Синалоа (Sinaloa)
| [[Кульякан]] (Culiacán)
| 58 092
| 2 767 761
| 47,64
|-
| 24
| Сонора (Sonora)
| [[Эрмосильо]] (Hermosillo)
| 184 934
| 2 662 480
| 14,40
|-
| 25
| Табаско (Tabasco)
| [[Вильяэрмоса (Табаско)|Вильяэрмоса]] (Villahermosa)
| 24 661
| 2 238 603
| 90,78
|-
| 26
| Тамаулипас (Tamaulipas)
| [[Сьюдад-Виктория]] (Ciudad Victoria)
| 79 829
| 3 268 554
| 40,94
|-
| 27
| Тласкала (Tlaxcala)
| [[Тласкала-де-Хикотенкатль|Тласкала]] (Tlaxcala)
| 3914
| 1 169 936
| 298,91
|-
| 28
| Халиско (Jalisco)
| [[Гвадалахара]] (Guadalajara)
| 80 137
| 7 350 680
| 91,73
|-
| 29
| Чиуауа (Chihuahua)
| [[Чиуауа (қала)|Чиуауа]] (Chihuahua)
| 247 087
| 3 406 465
| 13,79
|-
| 30
| Чьяпас (Chiapas)
| [[Тустла-Гутьеррес]] (Tuxtla Gutiérrez)
| 73 887
| 4 796 580
| 64,92
|-
| 31
| Юкатан (Yucatán)
| [[Мерида (Юкатан)|Мерида]] (Mérida)
| 39 340
| 1 955 577
| 49,71
|-style="background: #CCC;" align="right"
|colspan="3" align="center"| '''<fhks5s'''
| '''1 967 138'''
| '''112 336 538'''
| '''57,11'''
|}
|}
== Табиғаты ==
Мексиканың көпшілік бөлігін Мексика таулы қыраты алып жатыр. Солтүстік-батысында таулы [[Калифорния түбегі]], оңтүстігінде — [[Чьяпас]] және [[Оңтүстік Сьерра-Мадре]] тау тізбектері, оңтүстік-шығысында ойпатты [[Юкатан түбегі]] орналасқан. Мексиканың ең биік жері — [[Орисабо]] вулкан шоқысы (5700 метр). Жер қойнауынан түсті металдар (мыс, қорғасын, мырыш, күміс, сынап, сурьма, қалайы, вольфрам, алтын, тағы басқа) мен мұнай, газ, тас көмір, темір, уран өндіріледі. Мексиканың көпшілік бөлігінде тропиктік, солтүстігінде субтропиктік климат белгілері басым. Қаңтардағы орташа температурасы 10 — 20°С-қа дейін жетеді. Шілдедегі орташа температура 15— 30°С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері солтүстігінде 100 миллиметр батыс пен оңтүстігінде 3000 миллиметрге дейін жетеді. Негізгі ірі өзені — [[Рио-Браво-дель-Норте]], ең үлкен көлі — [[Чапала]]. Өсімдіктердің 12 мыңға жуық түрлері кездеседі. Шөл және шөлейттік, оңтүстік мен оңтүстік-шығысында тропиктік, солтүстігінде аралас ормандар өседі. Жануарлар дүниесінен аю, қасқыр (койот), жанат, қызыл сілеусін, құмырсқа жегіш, [[тапир]] мен [[ягуар]] кездеседі. Негізгі ұлттық қорықтары: [[Каньон-дель-Рио-Бланко]], [[Кумбресс-де-Монтеррей]], [[Танситаро, Ла-Малинче]].
== Экономикасы ==
Мексика — [[Латын Америкасы]]ндағы экономикасы дамыған елдердің бірі. Өнеркәсібінің маңызды салалары мұнай өңдеу, мұнай химиясы мен түсті металлургия. Ауыл шаруашылық өнімдерін өндіретін кәсіпорындар да жақсы дамыған. Мексика мырыш, қорғасын, күкірт, сынап өндіру жөнінен дүниежүзінде алдыңғы ондыққа енеді. Басты ауыл шаруашылық дақылдары жүгері, бидай, күріш, мақта, қант құрағы, кофе, агава, көкөніс, цитрус жемістері, тағы басқа сиыр, қой өсіру дамыған. Экспортының негізін мұнай мен мұнай өнімдері, шикізаттар, түсті металдар, күміс, электр, Ауыл шаруашылық тауарлары, мақта, кофе және балық құрайды. Сырттан машиналар мен құрал-жабдықтар, темір, химия өнеркәсібінің өнімдерін, телебайланыс аспаптарын, электроника сатып алады. өлттық жалпы өнімнің жан басына шаққандағы мөлшері 8120 Америка Құрама Штаттары долларына (1997) тең. Негізгі сауда серіктестері — Америка Құрама Штаттары, Канада, Жапония, Франция мен Бразилия.
== Мексикалықтар ==
[[Мехикано]] — Мексиканың негізгі халқы. Жалпы саны 91 миллион, оның 78 миллиондайы Мексикада, 12 миллионы Америка Құрама Штаттарында, 25 мыңы Канадада, шағын бөлігі Латын Америкасы мен [[Испания]]да тұрады. Негізінен — метистер. Мексика ұлты еуропалықтар (испандар), үндістер (ацтектер, майялар, отомилер, миштектер, сапотектер, тағы басқа) мен Африкадан әкелінген негр құлдардың араласуынан пайда болған. 19 ғасырда Мексика мемлекетінің тәуелсіздік алуы негізінде қалыптасқан. Испан тілінде сөйлейді. Діні — католик. Негізгі кәсіптері — жүгері, бұршақ, күріш, бидай, мақта, қант қамысы, кофе өсіру, мал ш. (сиыр, қой, шошқа). Мексикалықтардың көпшілігі өндірісте жұмыс істейді. Бір-біріне алшақ орналасқан ауылдар (альдеа) мен хуторларда (ранчерия) қауымдастықтың орталығы (пуэбло) тұрады. Орталыққа шіркеу, тоғай, құдық, фонтан, ауылдық басқару үйі, мектеп орналасқан алаң енеді. Үйлері саз балшықтан, шикі кірпіштерден, тастан, ағаштан салынады. Дәстүрлі тұрғын үйлері көбінесе бір бөлмелі, терезесіз келеді. Әшекейленіп безендірілген ішкі ауласы кең болады. Дәстүрлі киімдері испан мен үндіс халықтарының киім үлгілеріне ұқсас. Аяқтарына үндіс халқы киетін ашық сандал, ер адамдар мақта матадан тігілген жейде, шалбар киеді. Иықтарына ою-өрнекті жамылғы (серапе) жамылады. Бас киімдері — сомбреро. Әйел киімдері: мақта матадан тігілген қысқа кеудеше және тар, кейде белінен жиырылып, кең тігілген ұзын юбка. Бастарына шәлі (ребосо) тартады, оны күн ыстықта бетіне жауып жүреді. Тағамдарына ас бұршақ пен жүгеріні көп қолданады. Малды аудандарда сүт тағамдары басым. Мексикалықтарда ән мен би өнері жақсы дамыған. Атақты корридос-лирикадық және саяси мазмұнды өлеңдер, халықтық шекті аспаптар оркестрі — [[марьячи]] кең тараған.
Мекcика соғысы, америка-мексика соғысы (1846 — 1848), Америка Құрама Штаттары мен Мексика арасында Техас және Калифорния штаттары үшін болған. Соғысты ресми түрде Америка Құрама Штаттары жариялады. Соғыс барысында Мексика халқы басқыншыларға қарсы ерлікпен қарсылық көрсетті. Бірақ Мексика жеңіліске ұшырап, өз жерінің жартысынан көбінен (Рио-Гранде өз-нен солтүстікке қарай жатқан жерлер) айырылуға мәжбүр болды.
== Мексика таулы қыраты ==
[[Сурет:Sierra_Madre_Occidental.jpg|250px|right|thumb|Шығыс Сьерра-Мадре]]
Солтүстік Американың оңтүстігіндегі Мексика жерінің көпшілік бөлігін алып жатқан таулы өңір. Солтүстігінде біртіндеп Колорадо үстірті мен өлы жазыққа ұласады. Ауданы 1,2 миллион километр квадрат. Көпшілік бөлігінің биіктігі 1000 — 2000 метр. Мекика таулы қыратының шығысында Шығыс Сьерра-Мадре (4054 метр), батысында [[Батыс Сьерра-Мадре]] (3150 метр), оңтүстігінде көлденең Жанартаулық Сьерра жоталарымен қоршалған. Сөнбеген жанартаулар — Орисаба (5700 метр — Мекика тауының және Мексиканың ең биік жері), Колима, Попокатепетль. Мекика таулы қыраты негізінен әктас, құмтас, мергель және лавалық тұнбалардан құралған. Күміс, қорғасын, сүрме, мырыш, сынап, темір және марганец кентастары, алтын, мыс, тағы басқа пайдалы қазбалар өндіріледі. Климаты негізінен тропиктік, континентті. Жылдық орташа температурасы қаңтарда 1400 метр биіктікке дейін 9 — 140С, негізінен қыста солтүстігінен солтүстік суық ағыстың өтуіне байланысты мұнда температура – 200С-қа төмендейді, ал шілдеде 15 — 200С. Жылдық жауын-шашын мөлшері солтүстігінде 200 — 400 миллиметр, сыртқы таулы аудандарында 2000 — 3000 миллиметр. Құрғақ климатты солтүстік бөлігінде өзен торы жоқтың қасы (тек Рио-Гранденің оң саласы Кончос өтеді). Оңтүстігінде өзендер біршама жиі, суы мол (Лерма, Бальсас); мұнда тектоникалық көлдер (Чапала, Куицео, тағы басқа) кездеседі. Өсімдік дүниесі негізінен суккулентті; кактустың 500, агаваның 140 түрі өседі. Тауларда қарағайлы ормандар мен субальпілік шалғындар бар. Жануарлардан бұғы, кемірушілерден тиін, егеуқұйрық, жыртқыштардан сілеусін, пума, қасқыр, түлкі; құстардың, қосмекенділердің және бауырымен жорғалаушылардың көптеген түрлері мекендейді.
==Мехико қаласы==
[[Сурет:Ciudad.de.Mexico.City.Distrito.Federal.DF.Paseo.Reforma.Skyline.jpg|thumb|left|200px]]
{{main|Мехико}}
[[Мехико]] қаласы — әлемдегі ең ірі және көне қалалардың бірі. Ол Мексика орталығындағы Мехико алқабында орналасқан. Қала, тарихи ескерткіштермен, тамаша мәдени туындыларымен және жыл бойы өзгнрмейтін климатымен мақтана алалады. 1500 жылға дейін Мехико ацтектердің астанасы болған. Кейін ол испан басқыншылардың қармағына өтті.
==Мәдениеті==
Мексика мәдениеті әлемдегі таңғаларлық тамаша мәдениет үлгісіне жатады. Ұлттық аңыз-әнгімелерден сусындаған дәстүр, әртесттік міне-құлық пен испан мәдениетінің ықпалы қосыла келіп, біргей мәдени мұраларды өмірге әкелді. Ата-баба мұрасын ерекше мұра ететін мексикалықтар ұлттық салт-дәстүрді сақтап қалуға айырықша көңіл бөледі. Қазіргі мексика музыка өнерінен ежелгі ацтектердің драмасы мен би үлгілерін тауып алу қиын емес. Сондай-ақ Майя дәстүрі де - Мексика үшін қастерлі аманат.
==Мексика асханасы==
[[Сурет:Enchilada_Rice_Beans.jpg|thumb|right|200px|Энчилата]]
Дәстүрлі Мексика мәзірі өткір иісті ыстық тағамдардың батыл қоспасын ұсынады. Олар тағамға барлық асқа дәмдеуіштердің түр-түрін қосады, және тағамды көрер көзге тартымды етіп безендіреді. Мексикада тағам мәзірі өте көп. Олардың дайын тағамдары дәрумендерге, протеин мен миниралдарға бай. Испан әскерлері Мексиканы жаулап алған кезде жергілікті халықтың негізгі азығы - жүгері мен бұрыш қосылған тағам екенін байқаған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Навигациялық блок
|тақырып = Мексика
|тақырып_стиль = background:{{түс|{{PAGENAME}}}};
|state = collapsed
|Солтүстік Америка елдері
|Америка мемлекеттері ұйымы
|НАФТА мүшелері
|G20
|Меркосур
|КАРИКОМ
|Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы
}}
[[Санат:Мексика|*]]
jsa9621s8aw1m1kby0i4m8jpu3w2tgl
Уикипедия:Форум/Жаңалықтар
4
6718
3622175
3621271
2026-06-25T13:29:37Z
MediaWiki message delivery
28897
/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ жаңа бөлім
3622175
wikitext
text/x-wiki
{{/Header}}<!-- Бұл жолды өшірмеңіз, АСТЫНА жазыңыз! және == Тақырып аты == қосып жазғанды ұмытпаңыз -->
{{Жинақталған мазмұн|30|400}}
== ''The Signpost'': 15 January 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/From the editors|Looking back, looking forward]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Traffic report|The most viewed articles of 2024]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In the media|Will you be targeted?]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Technology report|New Calculator template brings interactivity at last]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Essay|Meet the Canadian who holds the longest editing streak on Wikipedia]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Opinion|Reflections one score hence]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/News and notes|It's a new dawn, it's a new day, it's a new life for me... and I'm feeling free]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Serendipity|What we've left behind, and where we want to go next]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Op-ed|Elon Musk and the right on Wikipedia]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In focus|Twenty years of The Signpost: What did it take?]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Arbitration report|Analyzing commonalities of some contentious topics]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Humour|How to make friends on Wikipedia]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:57, 2025 ж. қаңтардың 15 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28061132 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:11, 2025 ж. қаңтардың 24 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Презентация «Как ИИ может помочь вам в вашей жизни в Википедии?» ==
Уважаемые участники,
CEE Hub приглашет вас принять участие в первом мероприятии из серии специально для русскоязычного сообщества Викимедиа. Эта инициатива призвана объединить участников, энтузиастов и экспертов со всего региона CEE (Центральной и Восточной Европы), а также Центральной Азии для обмена опытом и сотрудничества в продвижении проектов Викимедиа.
Эта серия открыта для всех русскоязычных участников Викимедиа, независимо от уровня опыта.
* '''Даты:''' в течение 2025 года (подробное расписание будет опубликовано в ближайшее время)
* '''Формат:''' через Zoom
* '''Язык:''' английский или украинский с последующим переводом на русский.
Участие может быть анонимным, и мы не планируем записывать вопросы.
Зарегистрироваться на первое мероприятие, «Как ИИ может помочь вам в вашей жизни в Википедии?» Наталия Цвик, (до недавнего времени исполнительный директор Викимедия Польша) можно '''[[meta:Event:Как ИИ может помочь вам в вашей жизни в Википедии? Наталия Цвик|здесь]]'''.
3 февраля, понедельник: 16:00 UTC / 17:00 CET / 18:00 EET / 21:00 UZT / 22:00 KGT
От себя добавлю, что видела её презентацию на Украинской викиконференции, и это было интересно и полезно.--[[Қатысушы:Victoria|Victoria]] ([[Қатысушы талқылауы:Victoria|талқылау]]) 14:46, 2025 ж. қаңтардың 28 (+05)
== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<center>''{{int:please-translate}}''</center>
Dear Wiki Community,
You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].
This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']
Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
We look forward to your immense coordination.
Thank you and Best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''
::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. қаңтардың 29 (+05)
== Wiki Loves Folklore is back! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{int:please-translate}}
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.
You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.
You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.
Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance.
'''Kind regards,'''
'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. қаңтардың 29 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 тізімін пайдаланып User:Tiven2240@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review.
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:48, 2025 ж. ақпанның 3 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 7 February 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Recent research|GPT-4 writes better edit summaries than human Wikipedians]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/News and notes|Let's talk!]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Opinion|Fathoms Below, but over the moon]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/In the media|Wikipedia is an extension of legacy media propaganda, says Elon Musk]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Community view|24th Wikipedia Day in New York City]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Arbitration report|Palestine-Israel articles 5 has closed]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Traffic report|A wild drive]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:59, 2025 ж. ақпанның 7 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28179470 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.
This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.
'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.
Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].
We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
<section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:29, 2025 ж. ақпанның 22 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 тізімін пайдаланып User:SSethi (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 27 February 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/News and notes|Administrator elections up for reapproval and 1bil GET snagged on Commons]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Serendipity|Guinea-Bissau Heritage from Commons to the World]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Technology report|Hear that? The wikis go silent twice a year]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/In the media|The end of the world]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Recent research|What's known about how readers navigate Wikipedia; Italian Wikipedia hardest to read]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Opinion|Sennecaster's RfA debriefing]]
* Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Tips and tricks|One year after this article is posted, will every single article on Wikipedia have a short description?]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Community view|Open letter from French Wikipedians says "no" to intimidation of volunteer contributors]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Traffic report|Temporary scars, February stars]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Essay|The source, the whole source, and nothing but the source]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Obituary|Ümüt Çınar (Kmoksy) and Vinícius Medina Kern (Vmkern)]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:31, 2025 ж. ақпанның 27 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28313070 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 23:51, 2025 ж. наурыздың 7 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== An improved dashboard for the Content Translation tool ==
<div lang="en" dir="ltr">
{{Int:hello}} Wikipedians,
Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.
The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.
With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic). Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]]
[[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread.
Thank you!
On behalf of the Language and Product Localization team.
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 07:55, 2025 ж. наурыздың 13 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 22 March 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/From the editor|''Hanami'']]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/News and notes|Deeper look at takedowns targeting Wikipedia]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/In the media|The good, the bad, and the unusual]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Recent research|Explaining the disappointing history of Flagged Revisions; and what's the impact of ChatGPT on Wikipedia so far?]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Traffic report|All the world's a stage, we are merely players...]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Gallery|WikiPortraits rule!]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Essay|Unusual biographical images]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Obituary|Rest in peace]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:11, 2025 ж. наурыздың 22 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28391577 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.
Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:04, 2025 ж. сәуірдің 4 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 9 April 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Special report|Wikipedian and physician Ziyad al-Sufiani reportedly released from Saudi prison]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In focus|WMF to explore "common standards" for NPOV policies; implications for project autonomy remain unclear]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In the media|Indian judges demand removal of content critical of Asian News International]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News and notes|35,000 user accounts compromised, locked in attempted credential-stuffing attack]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Op-ed|How crawlers impact the operations of the Wikimedia projects]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Opinion|Crawlers, hogs and gorillas]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Debriefing|Giraffer's RfA debriefing]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Obituary|RHaworth, TomCat4680 and PawełMM]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Traffic report|Heigh-Ho, Heigh-Ho, off to report we go...]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News from Diff|Strengthening Wikipedia’s neutral point of view]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Comix|Thirteen]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 23:25, 2025 ж. сәуірдің 9 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28494227 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language!
The most active contesters will receive prizes.
If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
</div>
21:11, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 тізімін пайдаланып User:Hide on Rosé@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:34, 2025 ж. сәуірдің 17 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Global bot approval request for KiranBOT ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
{{int:hello}}!
I apologise for sending the message in English. {{int:please-translate}}.
In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.
The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT|Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT]] on Meta.<br />Kindly note that the request will remain open for 14 days starting today.
Thank you for your time.
Best regards,<br />[[Қатысушы:Usernamekiran|Usernamekiran]] ([[Қатысушы талқылауы:Usernamekiran|талқылау]]) 14:17, 2025 ж. сәуірдің 19 (+05)
<!-- Message manually sent by User:usernamekiran@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=28423712 -->
== Sub-referencing: User testing ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
<small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small>
Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:
#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher.
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.
We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.
Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 20:03, 2025 ж. сәуірдің 28 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 тізімін пайдаланып User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.
In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" />
</div>
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 08:41, 2025 ж. сәуірдің 29 (+05)</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 1 May 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research]]
* Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report]]
* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:20, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28562138 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== CEE Meeting 2025 ==
=== Nurtenge ===
Қайырлы таң/күн/кеш/түн, құрметті Қазақша Уикипедия қауымдастығы! Осы жылғы қыркүйек айында өтетін [[:meta:CEE Meeting 2025|CEE Meeting 2025]] конференциясына қазақ тілді делегация ретінде өзімді ұсынамын. Өткен жылы да мен өзімді [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2024|ұсынған]] болатынмын. Өкінішке қарай, жеке себептерге байланысты менің қатысудан бас тартуыма тура келді. Осы жылы олай тағы да қайталамауға уәде беремін. Осыған дейін әртүрлі халықаралық уикиконференциялар мен кездесулерге қатысып көрген соң менің әжептәуір тәжірибем бар. Және де сол тәжірибемді осы CEE Meeting-ке алғашқы рет қатысу арқылы молайтқым келеді. Халықаралық тәжірибе алу мен жаңа уикимедиашылармен танысу уики-үлесіме жақсы жағынан әсер ететініне сенімдімін. — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 06:50, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] ([[Қатысушы талқылауы:Yessentaikyzy|талқылау]]) 09:12, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)
#{{Қолдаймын}}. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:56, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} – [[Қатысушы:Салиха]]--Салиха 17:50, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:32, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) 21:05, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қарсымын}}, жөні түзу мақаланы жоюға ұсынды. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 22:35, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қарсымын}}, шыныменде өте күмәнді өңдеме болды. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:06, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:59, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылау]]) 06:17, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қарсымын}}, былтырғы себеппен. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 09:45, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
# {{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:58, 2025 ж. мамырдың 17 (+05)
# {{Қолдаймын}} --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:24, 2025 ж. мамырдың 19 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:06, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}}, бұрынғы іс-шаралардан тәжірибесі бар қатысушы, қауымдастығымызды халықаралық деңгейде көрсете алатындай ағылшын тілін жақсы меңгерген [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:27, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- Іске сәт! [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 23:29, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- --[[Қатысушы:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] ([[Қатысушы талқылауы:Alphy Haydar|талқылау]]) 18:04, 2025 ж. мамырдың 25 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:31, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:{{@|Шешен Исмаил}} даусыңызға рақмет! Не үшін қарсы екеніңізді жазып өтсеңіз? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 10:00, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
=== Muzaffar ===
Ассалаумағалайкум Қазақша Уикипедия қауымдастығы. Мен 2025 жыл қыркүйекте өтетін [[:meta:CEE Meeting 2025|CEE Meeting 2025]] конференциясына баруға кандидат ретінде өзімді ұсынамын. Осы кезге дейін халықаралық конференциялар мен марафондардан көп тәжірибе жинадым. Әр айда белсенді 10 қатысушылар тізіміндемін. Халықаралық конференцияда қатысу келесі уикипедиядағы белсенділігімге оң нәтиже береді деген үміттемін. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 13:00, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)
#{{Қолдаймын}}. Менің ойымша Мұзаффар Уикипедия концепциясын жақсы түсінеді. Сонымен қатар, қазақ тіліндегі Уики қауымдастығының ішінде өзін өте белсенді көрсете білді --Алмас Мұстафа 12:40, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} – [[Қатысушы:Салиха]]--Салиха 17:51, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] ([[Қатысушы талқылауы:Yessentaikyzy|талқылау]]) 18:27, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:Alpasli|Alpasli]] ([[Қатысушы талқылауы:Alpasli|талқылау]]) 20:11, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:18, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} – Мен википедияға үлес қосқандардың барлығын бағалаймын. Мұзаффар өзбекше және қазақша Уикипедияларға да үлкен үлес қосуда. — [[Қатысушы:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Mirzoulugʻbek|талқылау]]) 20:45, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:00, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылау]]) 06:15, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қарсымын}}, былтырғы себеппен. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 09:48, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
##[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2024|Былтырғы себепте]] мені атап өтпеген сияқты сіз? [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:07, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:27, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 11:02, 2025 ж. мамырдың 17 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:11, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Mahmud Abduvaliyev|Mahmud Abduvaliyev]] ([[Қатысушы талқылауы:Mahmud Abduvaliyev|талқылау]]) 23:13, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- Сәттілік! [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 23:30, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:31, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
=== Batyrbek ===
Қайырлы күн, әріптестер! Биыл Грекияның Салоники қаласында болатын [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Registration CEE Meeting 2025] конференциясына біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. Конференция тек ағылшын тілінде өтеді. Онда қатысушылар арасынан қауымдастыққа қатысты шешім шығаруға қатысатын адамдар болғаны жақсы деген ұсыныс бар. '''Соған байланысты өз үміткерлігімді ұсынамын'''. Көбіңіз білетіндей, Қазақ Уикипедиясында админ әрі бітікші қызметін атқарамын. Уикипедияға қатысты іс-шаралар ұйымдастыруда да тәжірибем бар. Жақында өткен [https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/Team/kk Орталық Азия WikiCon конференциясының ұйымдастырушылары қатарында болғам]. Бұған дейін 2017, 2018, 2022 жылдардағы CEE конференцияларына қатысқам. Биылғы жиында басқа уики-қауымдастықтарға өз қауымдастығымыз туралы айтып, жаңа идеялар әкелетін жоспарым бар. Қауымдастық атынан баратын болғандықтан, бастапқыда сіздердің дауысыңыз керек. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:54, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} – ұсынысыңыз орынды. [[Қатысушы:Салиха]]--Салиха 17:42, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}}. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) 21:04, 2025 ж. Мамырдың 14 (+05)
#{{Қолдаймын}} Batyrbek қазақ тіліндегі Уикипедияға үлес қосып жүрген көрнекті уикипедияшы. Бұл Википедияшы соңғы жылдары Қырғызстандағы бірнеше студенттермен тәжірибесімен бөліскен кәсіби википедияшылардың бірі. — [[Қатысушы:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Mirzoulugʻbek|талқылау]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
#{{Қолдаймын}} – --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:29, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Орел Карл|Орел Карл]] ([[Қатысушы талқылауы:Орел Карл|талқылау]]) 17:46, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 11:03, 2025 ж. мамырдың 17 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. мамырдың 18 (+05)
#{{Қолдаймын}}. Айтып жатқан жоспарларыңызды көрсетсеңіз --Алмас Мұстафа 13:03, 2025 ж. мамырдың 19 (+05)
#{{Қолдаймын}} --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:24, 2025 ж. мамырдың 19 (+05)
#{{Қарсымын}} --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:13, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:23, 2025 ж. мамырдың 20 (+05)
#{{Қолдаймын}}, жақсы өкіліміз бола алатын қатысушы, Уикипедияда да, конференцияларда да тәжірибесі бар [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:31, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 23:33, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
#{{Қолдаймын}} -- --[[Қатысушы:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] ([[Қатысушы талқылауы:Alphy Haydar|талқылау]]) 18:06, 2025 ж. мамырдың 25 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:34, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:@Mustafaalmas, шамамен [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File%3A%D0%91._%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%E2%80%93_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B осындай], бірақ әлдеқайда жаңартылған презентация жасамақпын, сондай-ақ конференция тақырыбына сай (problem solver) бейімдейтін жоспарым бар.
@Джамбульский, пікіріңізге рахмет! Не үшін қарсы екеніңізді білсем деп едім. Мүмкін жақсарту керек бір нәрсе бар шығар. Айтып жіберсеңіз. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
=== Nurken ===
Армысыңдар, әріптестерім! Жоғарыдағы үміткерлердей өзімді осы жылғы қыркүйектегі CEE Meeting 2025 конференциясына ұсынамын. Осы мамырдағы [https://meta.wikimedia.org/wiki/Youth_Conference_2025 CEE Жастар конференциясында] қазақтілді қоғамдастықтың өкілі болған да мен едім. Тәжірибесі бар, ағылшын тілін меңгерген, CEE қоғамының мүшелерін танитын қатысушы ретінде өзімді нашар емес үміткер деп көремін. Қазақша Уикипедияда администратор атағым да бар. Халықаралық әріптестікті одан әрі нығайтуға, жобамызға одан әрі үлес қосуға үнемі дайынмын. Болашақ жоспарлар қатарында Қазақша Уикипедияның әлеуметтік желілеріне назар аудару, мүмкін халықаралық edit-a-thon (өңдеу марафондарын) ұйымдастыру бар. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 05:16, 2025 ж. мамырдың 27 (+05)
# {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:27, 2025 ж. мамырдың 27 (+05)
# {{Қолдаймын}} [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. мамырдың 27 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 01:32, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:@[[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ұлы мәртебелім, бұл айтқандарыңыз тым қарапайым, ұлы мәртебеліңізге лайық емес. Сіз бұл мінберде өте үлкен миссия, өте үлкен мақсат туралы сыр шертуіңіз керек.
:Мәңгі лаулап жану үшін ғаламда,
:Үлкен бақыт табу үшін ғаламда,
:Үлкен болып қалу үшін ғаламда,
:Үлкен арман керек екен адамға
:[[Мұхтар Шаханов]]
:[[Қатысушы талқылауы:Arystanbek/Мұрағат/1#Үлесіңіз|Мында жазғанымды]] 4-5 жылдан кейін оқып шынымен мынаны мен жаздым ба деп ойланатын кездерім болады. Бір емес бірнеше рет 2 жылға кетіп қайта қайта орала беруімнің мәнісі де осында шығар, білмеймін. Сондықтан әлдеқайда ұлы мақсаттарды армандап қияли болып жазсаңыз менде сізге өз дауысымды беремін. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 06:13, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
#{{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Шешен Исмаил|Шешен Исмаил]] ([[Қатысушы талқылауы:Шешен Исмаил|талқылау]]) 15:34, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
# {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 19:21, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
===Қорытынды===
Дауыс беру нәтижесінде:
[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] және [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] көп дауыс жинап, конференцияға қатысуға лайықты деп табылды. Сәттілік тілейміз! --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 21:05, 2025 ж. маусымның 10 (+05)
: {{@|Нұрлан Рахымжанов}}, бауырым, Nurtenge деген қатысушы керекті 75% дауыс жинай алмады ғой. 29% қарсы болды емеес пе... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 03:00, 2025 ж. маусымның 11 (+05)
::@[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] байқауымша бірнеше адам бірігіп ұйымдасқан түрде қарсы шығып отырған сияқтысыздар, немесе бір адам бірнеше тіркелгі жасап бір адам бірнеше рет дауыс беріп отырған сияқты. Ал мына қатысушы есіміңіз бірден бұғаттауға лайық деп санаймын. Біз мында қазақша орта қалыптастырамыз, мәңгүрттікке қарсы күресеміз, қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейтеміз деп үлес қосып жүрміз ал сен сияқтылар кері кетіп прогеске қарсы шығып регреске кетіп барасыңдар. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 07:07, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
:::Ал менің байқауымша сен өте тәрбиесіз баласың! Біріншіден, жасы үлкен адамдарға ізет білдіріп жазғаның жөн. Екіншіден, менің жазғаным саған емес, басқа адамға арналған еді. Үшіншіден, менің осы сайттағы есіміме қатысты не шатағың бар? Мен сенің есімің туралы ештеңе айтып отырған жоқпын ғой. Мысалы, ол неге түрлі-түсті болып жазылған, бұл гомосексуализм бе? Неге латын әліпбиін пайдаландың, тыңшысың ба? Көрдің ба, ондай қарапайым дүниелерге қадала берме. Төртіншіден, өзің сияқты өз дауысымды еркін беріп отырмын, жоқ жерден қастандық іздей берме. Бесіншіден, менің зиянды деп санайтын өңдемелерімді атап шық, әйтпесе құр нақақа жала жапқаннан не пайда??? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 13:52, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::Несіне кектеніп, мазаң кетіп отыр? Жасың қай жерде жазылған еді? Оны қайдан білейік? Тап үлкен болсаң, жасыңа сай болсайшы! Өз қазағыңды көре алмай, әр жерде қарсылық білдіріп жүргенің аз ба? Не өзің үміткер болмайсың, не үміткерді қолдамайсың да! Уикипедияда бір де бір дұрыс белсенділігіңді көрмедім, тек талқылауға кіріп жұртқа әңгіме айтасың да жүресің. Сөзің мен ісіңді дұрыстамағанша саған ешқандай сыйластық жоқ! Ескертемін, бұлай жалғаса берсе аяусыз бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::: Енді қарасаш, Nurtenge деген бала [[Эрнест Төреханов|қазақтың дана жазушысын]] көре алмай, оны ешкіммен ақылдаспай жоюға ұсынды. Бұл нақұрыстың қылығы емес пе? Оған неге ешкім ештеңе демеді? Былтыр осы сияқты тағы біреше мәселе туындап еді, бірақ ол дұрыс жауап беруден қашқақтай бастады. Санасы аздау бір қатысушы екен. --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 14:50, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::Сенің сол мақалаға қолыңның ұшы да тимеген ғой. Сақтап қалуға да тырыспағансың. Ол мақала әлі жойылмаған, тек жоюға ұсынылған. Сенің сол мақаланы реттеп, толықтырып, жаңартуға қарайтын уақытың болды ғой.
::::::Былай келісейік: мен мақаладан «жедел жойылсын» үлгісін және бұғаттауыңды алып тастаймын, бірақ сен ойыңды өзгерт — 10 күн ішінде сол мақаланы толықтыр, қосатын дерегіңді қос және қарсылық білдіруді тоқтат. Егер нәтиже болмаса, мақаланы да жоямын, сені де қайтадан бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:13, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::: Бауырым, сен өйтіп сөйлеме... Ондай талаптарыңды бас-аяғы бар мақаланы жоюға ұсынған адамға айт. Мынау кім, досың ба? Ертең ол Есенберлинді және Әуезовты жоюға ұсынса, тағы да лям-мим демей тыныш отырасың ба? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 15:25, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::Мен саған тиімді жағын айтамын.
::::::::Жедел жоюға ұсынылған себептері міне: Энциклопедиялық маңызы жоқ, қысқа мақала, жетім мақала, мақала сапасы төмен.
::::::::Саған жақсы мақала болып көрінгенімен, бұл уикипедияның ережелеріне қайшы. Мақалада тек Еңбек жолы мен Шығармалары бар. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:35, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::: Уикипедия не көп, ереже көп қой. Нақты қай ережеге қайшы? Сосын энциклопедиялық маңызы жоқ дегенді қалай түсінуге болады? Мысалы мен оны көріп тұрмын. Мақала көлемі туралы айтсаң да жақсы болады. Сапа жағынан нақты қай жері ұнамай тұр? Ашып айтсаш... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 16:16, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::::@[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] [[Уикипедия:Маңыздылық]] осы бетті оқып шығыңыз, сосын қатысушы есіміңізді өзгертуге сұраныс жіберіңіз, түрлі түсті тек гомосексуализмнің симболы емес әр жерде тіпті табиғаттың өзінде бар, мысалы [[кемпірқосақ]]. Ал латынға келсек әлемнің көп бөлігі латынды қолданады, көп ел бір жазу түрін қолданса олардың арасындай қарым-қатынас жеңілдеп байланыс арады, кейбір елдер қырсығып латынға көшпей жатыр, мысалы біз, мына жазу орыстың жазуы, кейбір елдер өздерінің төл жазуын мәдени байлық ретінде бағалап керісінше сол өз жазуларын сақтап қалғысы келеді. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:23, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::::: Ережені оқыдым делік. Бірақ мақала соның нақты қай тұсына қайшы? Және бір өтініш - кемпірқосақ туралы айта бермеш. --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 20:09, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
::::::::::::@[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] айта берген жоқпын, бірінші рет айтып тұрмын. Сіз айтқан мақала маңызды болмағасын жойған болуы мүмкін. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:03, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::::::::::::: Мәңгүрт болсаң, жоя бер... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:54, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::::::: 1nter pares, көрдің ба, сен досыңды жақтаймын деп, өзің де өтірік сылтауларға қосылдың. Бұл мақала ешбір ережеге қайшы болып тұрған жоқ, сондықтан оны жоюға нақұрыс қана ұсынады. --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 23:45, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
::::::::Қатырасың... Мен саған мақаланы жоюға ұсынған кездегі себептерді жібердім, ал сен болсаң, әлі көпіріп отырсың. Басқа дұрыс мақалалармен салыстырып көр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:51, 2025 ж. маусымның 13 (+05)
== ''The Signpost'': 14 May 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/News and notes|WMF to kick off new-CEO quest as Iskandar preps to move on — Supreme Court nixes gag of Wiki page for other India court row on ANI — code-heads give fix-up date for Charts in lieu of long-dead Graph gizmo]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In the media|Wikimedia Foundation sues over UK government decision that might require identity verification of editors worldwide]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Disinformation report|What does Jay-Z know about Wikipedia?]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In focus|On the hunt for sources: Swedish AfD discussions]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Technology report|WMF introduces unique but privacy-preserving browser cookie]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Debriefing|Goldsztajn's RfA debriefing]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Obituary|Max Lum (User:ICOHBuzz)]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 2)]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Comix|Collection]]
* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/From the archives|Humor from the Archives]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:01, 2025 ж. Мамырдың 15 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28671646 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].
You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.
If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|талқылау]])</bdi> 03:07, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''
Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too.
We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:26, 2025 ж. мамырдың 22 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 тізімін пайдаланып User:Sannita (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Dear all,
This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.
The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].
Here are the key planned dates:
* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated
Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].
'''Call for Questions'''
In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]
'''Election Volunteers'''
Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]
Thank you!
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter
[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024
[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles
[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ
[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates
Best regards,
Victoria Doronina
Board Liaison to the Elections Committee
Governance Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 08:07, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 тізімін пайдаланып User:RamzyM (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone,
''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''
The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.
This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.
The three main features of this extension are:
* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
* '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
* '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.
'''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.
The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])
If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.
Thank you! <section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|талқылау]]) 21:47, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)</bdi>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 тізімін пайдаланып User:Udehb-WMF@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Стратегия 2030 ==
Армысыздар! Бұл тақырыпта мақала бар ма? Қайдан көруге болады? [[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 02:13, 2025 ж. маусымның 10 (+05)
:Армысыз! [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Мына жерден] көрсеңіз болады. Қазақшасы бар сияқты еді, бірақ бұл жерде жоқ екен. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. маусымның 10 (+05)
== Vote now in the 2025 U4C Election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}
Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:00, 2025 ж. маусымның 14 (+05) </div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>
Hello all,
The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.
This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]
Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />
Chair of the Elections Committee
On behalf of the Elections Committee and Governance Committee
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.
[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" />
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:44, 2025 ж. маусымның 17 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 тізімін пайдаланып User:RamzyM (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 24 June 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News and notes|Happy 7 millionth!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/In the media|Playing professor pong with prosecutorial discretion]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Disinformation report|Pardon me, Mr. President, have you seen my socks?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Recent research|Wikipedia's political bias; "Ethical" LLMs accede to copyright owners' demands but ignore those of Wikipedians]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Traffic report|All Sinners, a future, all Saints, a past]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News from Diff|Call for candidates is now open: Wikimedia Foundation Board of Trustees]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Opinion|Russian Wiki-fork flails, failing readers and editors]]
* Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Debriefing|EggRoll97's RfA<sup>2</sup> debriefing]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 3)]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Comix|Hamburgers]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:31, 2025 ж. маусымның 24 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28849846 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Dear Wikimedia Community,
The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].
A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.
Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.
Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.
Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.
Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.
=== Wikispore ===
The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.
After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support.
We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.
As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.
Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.
=== Wikinews ===
We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.
Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.
While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>].
[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.
Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.
SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.
'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.
=== Feedback and next steps ===
We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.
I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions.
<section end="message"/>
</div>
-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 01:56, 2025 ж. маусымның 28 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 18 July 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News and notes|Is no WikiNews good WikiNews? — Election season returns!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In the media|How bad (or good) is Wikipedia?]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/WikiProject report|WikiProject Medicine reaches milestone of zero unreferenced articles]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In focus|Wikimania 2025: Connecting Wikimedians across the world for 20 years]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Recent research|Knowledge manipulation on Russia's Wikipedia fork; Marxist critique of Wikidata license; call to analyze power relations of Wikipedia]]
* News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News from the WMF|Form 990 released for the Wikimedia Foundation’s fiscal year 2023-2024]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Discussion report|Six thousand noticeboard discussions in 2025 electrically winnowed down to a hundred]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Comix|Divorce]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Opinion|Women are somewhat under-represented on the English-language Wikipedia, and other observations from analysis]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 4): The Future Of Wikimedia and Conclusion]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Obituary|Pvmoutside, Atomicjohn, Rdmoore6, Jaknouse, Morven, Martin of Sheffield, MarnetteD, Herewhy, BabelStone]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Traffic report|God only knows]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Humour|New forum created for people who don't care about Wikipedia]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:53, 2025 ж. шілденің 18 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28903822 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 9 August 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/News and notes|Court order snips out part of Wikipedia article, editors debate whether to frame shreds or pulp them]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Discussion report|News from ANI, AN, RSN, BLPN, ELN, FTN, and NPOVN]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Disinformation report|The article in the most languages]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Community view|News from the Villages Pump]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/In the media|Disgrace, dive bars, deceased despots, and diverse dispatches]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Crossword|Accidental typography]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Comix|best-laid schemes o' wikis an' men]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Traffic report|I'm not the antichrist or the Superman]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:27, 2025 ж. тамыздың 9 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29085669 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="body"/>
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.
Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate.
'''Why we are building temporary accounts'''
Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect.
Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.
'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.
'''What does this mean for different groups of users?'''
'''For logged-out editors'''
* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.
'''For community members interacting with logged-out editors'''
* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.
'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''
* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.
'''Our requests for you, and next steps'''
* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.
To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 02:36, 2025 ж. тамыздың 27 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 9 September 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/News and notes|Wikimedia Foundation loses a round in court]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/In the media|Congress probes, mayor whitewashed, AI stinks]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Disinformation report|A guide for Congress]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Recent research|Minority-language Wikipedias, and Wikidata for botanists]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Technology report|A new way to read Wikisource]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Traffic report|Check out some new ''Weapons'', weapon of choice]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Essay|The one question]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:08, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29233676 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Global discussion on Welcome messages ==
<div lang{{=}}"en" dir{{=}}"ltr">Sorry that this message is in English. {{int:please-translate}}. There is a request for comment at [[:m:Special:MyLanguage/Requests for comment/Welcoming policy]] on a proposal to forbid sending [[:m:welcome messages|welcome messages]] to users who have not made an edit, which is currently in practice at your wiki. Your comment on this matter would be appreciated.</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 07:39, 2025 ж. қыркүйектің 13 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:DreamRimmer/MMS_list&oldid=29262336 тізімін пайдаланып User:DreamRimmer@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 2 October 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/News and notes|Larry Sanger returns with "Nine Theses on Wikipedia"; WMF publishes transparency report]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/In the media|Extraordinary eruption of "EVIL" explained]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Disinformation report|Emails from a paid editing client]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Discussion report|Sourcing, conduct, policy and LLMs: another 1,339 threads analyzed]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Community view|The pressing questions of the modern WWW, as seen from the Village Pump]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Recent research|Is Wikipedia a merchant of (non-)doubt for glyphosate?; eight projects awarded Wikimedia Research Fund grants]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Opinion|Some disputes aren't worth it]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Obituary|Michael Q. Schmidt]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Traffic report|Death, hear me call your name]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Comix|A grand spectacle]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:54, 2025 ж. қазанның 2 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29367448 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Hello all,
The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.
To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].
Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].
When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].
'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 09:48, 2025 ж. қазанның 9 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 тізімін пайдаланып User:RamzyM (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).
There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:43, 2025 ж. қазанның 20 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 тізімін пайдаланып User:Sannita (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 20 October 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/News and notes|Board shuffles, LLM blocks increase, IPs are going away]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Special report|The election that isn't]]
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Interview|The BoT bump]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/In the media|An incident at WikiConference North America; WMF reports AI-related traffic drop and explains Wikipedia to US conservatives]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Traffic report|One click after another]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Humour|Wikipedia pay rates]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:45, 2025 ж. қазанның 21 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29377595 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Global bot approval request for SchlurcherBot ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
{{int:hello}}! {{#ifeq:{{CONTENTLANGUAGE}}|en||I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}.}}
In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot.
The discussion is available at [[:m:Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot]] on Meta-Wiki. All Wikimedia community members are invited to participate.
Thank you for your time.
Best regards, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 03:10, 2025 ж. қазанның 22 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=29480590 тізімін пайдаланып User:Codename Noreste@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers.
Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]
Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.
For the Committee Support team,
<section end="announcement-content" />
</div>
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:12, 2025 ж. қазанның 30 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 тізімін пайдаланып User:MKaur (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 10 November 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/News and notes|Temporary accounts go live and WMF board member self-suspends]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Community view|Six Wikipedians' thoughts on Grokipedia, and the humanity of it all]]
* Wikicup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Wikicup report|BeanieFan11, WikiCup victor of 2025, covers the results]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/In the media|Jimbo's book, an argument about genocide, and a train of shame]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Recent research|Taking stock of the 2024–2025 research grants]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Opinion|With Grokipedia, top-down control of knowledge is new again]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Obituary|Struway]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Traffic report|The documentaried, the disowned, the deceased, Diwali and the Dodgers]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Comix|Head of steam]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 17:56, 2025 ж. қарашаның 10 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29568932 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:22, 2025 ж. қарашаның 20 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 тізімін пайдаланып User:Sannita (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 1 December 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/News and notes|Election cycles come and go, and Wikimedia Foundation achieves record revenue in 2024–2025!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/In the media|Wales walk-off, antisemitism, supernatural powers, feminism turmoil, saints, and sex]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Recent research|At least 80 million inconsistent facts on Wikipedia – can AI help find them?]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Disinformation report|Epstein email exchanges planned strategy, edits and reported progress]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Traffic report|It's a family affair]]
* Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Book review|''The Seven Rules of Trust'']]
* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/From the archives|"I have been asked by Jeffrey Epstein ..."]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Humour|An interview with Wikipe-tan]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Opinion|AI finds errors in 90% of Wikipedia's best articles]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Serendipity|Highlights from the itWikiCon 2025]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Comix|Madness]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:16, 2025 ж. желтоқсанның 1 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 17 December 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Interview|Part 1: Bernadette Meehan]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/News and notes|We're gonna have a party!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/In the media|The "bigg" bosses: Robertsky and the Pope]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Traffic report|Death and stranger things]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Gallery|A feast of holidays and carols]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Obituary|Michal Lewi (Iwelam) and Alan R. King (A R King)]]
* Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Concept|List of xxtreme sports (redirected from Electrojousting)]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Comix|display: flex-inline;]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:05, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 15 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:18, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:21, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 тізімін пайдаланып User:Tiven2240@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
02:01, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 29 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:31, 2026 ж. қаңтардың 29 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:03, 2026 ж. ақпанның 17 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:14, 2026 ж. наурыздың 10 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:08, 2026 ж. наурыздың 31 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 тізімін пайдаланып User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 21 April 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:50, 2026 ж. сәуірдің 21 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 тізімін пайдаланып User:JPxG@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 05:57, 2026 ж. сәуірдің 26 (+05)
</bdi>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 тізімін пайдаланып User:Codename Noreste@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 04:28, 2026 ж. сәуірдің 28 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias&oldid=30466145 тізімін пайдаланып User:ABreault (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== CEE Meeting 2026 ==
{{жабық}}
[[Клуж-Напока]]да ([[Румыния]]) өтпек [[meta:Wikimedia CEE Meeting 2026|Wikimedia CEE Meeting 2026]] (Орталық және Шығыс Еуропа Уикимедиясы) конференциясына қатысамын деген ұсыныстар:
=== Nurken 2026 ===
Кеш жарық, әріптестер! Биылғы CEE Meeting конференциясына өзімді ұсынбақпын. Уикипедиядағы «мансабым» бойы белсенділігім жалғаса берді.
Қазақша Уикипедияда соңғы 365 күнде [https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken 6 100] өңдеме жасадым. Жалпы стастикасын алсақ, күніне 10.709 өңдеме жасап жүрмін. Осы жылғы 1 қаңтардан бері 45 мақала жаздым (Қазақша Уикипедияны ғана санасақ).
Уикипедия сыртындағы да үлесімді алсақ. Жақында Қазақша Уикипедияның [https://www.instagram.com/wikimediakz/ Instagram-дағы аккаунтын] қайта бастадық, соның иллюстрацияларына, жаңғыру идеясына жауаптымын. Уикимедия Аустрия кеңсесінен камера сұрап алып, жақында ғана аяқталған Еуровидениеге қатысы бар түрлі фото жасап, оларды [[commons:Category:Images taken by Nurken/Eurovision 2026|Ортаққорға жүктедім]]. Уикидерек, басқа да жобаларға үлесімді қосып жүремін.
Еуропадағы осы ағылшынтілді конференцияға баруға қабілеттімін: ағылшын тілін жақсы меңгергенмін, Еуропада тұрамын, белсенді қатысушымын, халықаралық қоғамдастықтан таныстарым бар, коммуникациядан жаман емеспін. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 03:31, 2026 ж. мамырдың 19 (+05)
# {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 08:15, 2026 ж. мамырдың 19 (+05)
# {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:56, 2026 ж. мамырдың 19 (+05)
# {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:22, 2026 ж. мамырдың 19 (+05)
# {{Қолдаймын}} Қос қолдап дауыс беремін. Әбден лайық қатысушы.[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 12:02, 2026 ж. мамырдың 19 (+05)
# {{Қолдаймын}} --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:36, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
# {{Қолдаймын}} —-[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:36, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:22, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:28, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
=== TheNomadEditor (Muzaffar Turgunov) ===
Кеш жарық, әріптестер! Биылғы CEE Meeting конференциясына өзімді ұсынбақшымын.
Қазақша Уикипедияда 7800+ өңдеме жасадым. Жыл бойы белсенді қатысушымын. Уикипедияда [[Жоба:Уики-көктем_2026#Қатысушылар|Уики-көктем 2026]] байқауына 60+ мақала жаздым және [[meta:Wikipedia 25/Turkic Marathon/Participants|Turkic Marathon 2025]] байқауына 60 мақала жазып қатыстым. 2026 жылда Тіл комитеті ұйымдастырған 2 семинарда баяндамашы болдым. Ортаққорға суреттер жүктедім.
Осы жылғы конференцияда Қазақша Уикипедиядағы медициналық мақалалар туралы презентация оқуға өтініш тапсырдым. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:38, 2026 ж. мамырдың 19 (+05)
#{{Қолдаймын}} --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:35, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:22, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:04, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:10, 2026 ж. мамырдың 21 (+05)
# {{Қолдаймын}} – [[Қатысушы:Салиха]]--Салиха 12:28, 2026 ж. мамырдың 21 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 14:16, 2026 ж. мамырдың 21 (+05)
# {{Қолдаймын}} -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 14:31, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:28, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Mirzoulugʻbek|талқылау]]) 22:05, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
# {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:Дауткулова Ақмарал|Дауткулова Ақмарал]] ([[Қатысушы талқылауы:Дауткулова Ақмарал|талқылау]]) 22:55, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
# {{Қолдаймын}} Мұзаффар жақсы дайындалып барады деп ойлаймын. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 10:25, 2026 ж. мамырдың 23 (+05)
{{жабық-соңы}}
== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]
* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:19, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:14, 2026 ж. мамырдың 27 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:21, 2026 ж. маусымның 21 (+05)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 тізімін пайдаланып User:Bri@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|талқылауы]])</bdi> 22:11, 2026 ж. маусымның 23 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 тізімін пайдаланып User:Codename Noreste@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 18:29, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 тізімін пайдаланып User:Sannita (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
eu00r93l8gaueh9w9w42bhhc8hokfpr
Бөкей ордасы ауданы
0
8384
3622249
3441038
2026-06-25T16:37:20Z
Орел Карл
81620
/* Атауы */
3622249
wikitext
text/x-wiki
{{Қазақстан ауданы
|ауданның атауы = Бөкей ордасы ауданы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|lat_dir = N |lat_deg = 48 |lat_min = 48 |lat_sec = 45
|lon_dir = E |lon_deg = 46 |lon_min = 45 |lon_sec = 49
|облысы = Батыс Қазақстан облысы
|аудан орталығы = [[Сайқын]]
|ауылдық округтер саны =7
|кенттік әкімдіктер саны =
|қалалық әкімдіктер саны =
|ауылдар саны = 20
|қалалар саны =
|әкімі = Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов
|әкімдіктің мекенжайы = Сайқын ауылы, Жароков көшесі, №31
|құрылған уақыты =
|жер аумағы = 19,2 мың
|жер аумағы бойынша орны =
|тұрғыны = 14 425<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|халық саны бойынша орны =
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы = 0,75
|тығыздығы бойынша орны =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (99,24%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (0,31%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (0,18%)}}, {{nobr|басқалары (0,27%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]</ref>
|телефон коды =
|пошта индексі = 090200- 090206<ref name="kazindex.ru">[http://kazindex.ru/09/0.html Қазақстан почталық индекстері]</ref>
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/bko-bokeyorda?lang=kk Бөкей ордасы ауданының әкімдігі
|карта = Bokej Orda District Kazakhstan.png
|әкімшілік бірліктің картасы = West Kazakhstan Region Bokey Orda District.svg
|ортаққордағы санаты =
}}
{{мағына|Бөкей Ордасы}}
{{мағына|Орда (айрық)}}
'''Бөкей ордасы ауданы''' — [[Батыс Қазақстан облысы]]ның батысындағы әкімшілік бөлініс.
== Географиялық орны, жер бедері ==
Солтүстігінде [[Жәнібек ауданы|Жәнібек]], [[Казталов ауданы|Казталов]], шығысында [[Жаңақала ауданы|Жаңақала]] аудандарымен, оңтүстігінде [[Атырау облысы]]ның [[Құрманғазы ауданы]]мен және батысында [[Ресей]]мен шекаралас.
Облыс аумағының бедері тегіс. Аймақ Каспий маңы ойпатында орналасқан, едәуір бөлігі теңіз деңгейінен төмен. Аумақтың көп бөлігін Нарын құмдары алып жатыр. Ең биік нүкте - оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан [[Кіші Боғда]] тауы, теңіз деңгейінен 37,5 м биіктікте. Табиғи құрылыс материалдарының қоры тереңдікте зерттелген.
== Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі ==
Климаты континенталды, қысы аязды, жазы орташа ыстық. Қаңтардың орташа температурасы -12-14°С, шілде 24-25°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 250-300 мм. Аудан арқылы [[Ащыөзек (БҚО)|Ащыөзек]] өзені ағып өтеді. Көлдері: Аралсор, Боркөл және басқалар. Топырақтары ашық-каштан, құмды. Бетеге, жусан, көкбұршақ, ебелек және басқалары өседі. Аңдардан қасқыр, түлкі, қоян, ақбөкен, қабан, қарсақ; құстардан үйрек, қаз және басқа құстар ұя салады. Аудан жартылай шөлді табиғи аймақта орналасқан. Сонымен қатар, аймаққа тән ерекшелік - құмды массивтерінде ормандардың болуы, орманды аумақтардың бір бөлігі табиғи ормандар, бір бөлігі - екпелі орман. Мемлекеттік орман қорының ауданы 2019 жылдың 1 қаңтарына 16405 га құрайды, оның ішінде 5027 га орманды. Халқы негізінен мал шаруашылығымен айналысады. Бөкей Ордасы ауданында Қазақстан Республикасы бойынша мал шаруашылығы ең жақсы дамыған аудандардың бірі.
== Атауы ==
Ішкі Қазақ Ордасы (Бөкей Ордасы) — Ресей империясының вассалы ретінде Еділ мен Жайық аралығында 1801-1845 жылдар аралығында құрылған. Бөкей Ордасы — қазақтардың және әлемдегі ең соңғы Шыңғысхан ұрпақтарымен меңгерілген мемлекеттік құрылым.
Бөкей Ордасында Қазақстан тарихында алғаш рет мектеп, жәрмеңке, қазынашылық ашылған. 1845 жылы хандық билік жойылып, Астрахань губерниясы құрамына кірді. 1917 жылы өз алдына Бөкей губерниясы болып құрылды. Азамат соғысы жылдары, 1918 жылы 01 желтоқсан күні, Батыс Қазақстан облысы бойынша ең бірінші Кеңес Одағы орнады.↵Кеңес Одағының саясатының кесірінен губерния Қырғыз (Қазақ) АКСР құрамына қосылып,
[[1925 жыл|1925]] жылы [[Бөкей губерниясы]] таратылып, [[Орал уезі|Орал]] губерниясының құрамына енгізілді Губернияның көптеген жерлері Қазіргі РФ Астрахань, Волгоград облыстары және ҚР Атырау облыстары аумағына қосылды. Сол жылы Бөкей уездік болып құрылып. [[1928 жыл|1928]] жылы Бөкей уезінің аты [[Батыс Қазақстан облысы|Орал облысының]] [[Орда ауданы]] болып өзгертілді. Осы уақыттан бастап Бөкей ордасы атауы жойылды.
2001 жыл ордалықтар үшін екі бірдей қуаныш әкелді. Оның бірі — Тәуелсіздіктің 10 жылдығы болса, екіншісі — [[Орда қаласы|Орда]]ның 200 жылдығына орай Қазақстан Республикасының Президентінің 10.03.2000 жылғы жарлығымен '''Бөкей Ордасы ауданы''' атауы қайтарылып берілді. 2012 жылы Бөкей Ордасы ауданы көршілес Жәнібек ауданынан бөлініп, аудан болып қайта құрылуының 40 жылдығы атап өтілді.
== Аудан тарихы ==
Кең байтақ қазақ даласының батыс бөлігінде орналасқан шежіресі бай, табиғаты сұлу өлке - Бөкей ордасы ауданы. XIX ғасырда мәдениет, өнер, білім орталығы болған ғажайып өлкенің тарихы тереңнен бастау алады.
1801 жылы Нұралы ханның екінші ұлы Бөкей сұлтан Орыс патшасына бос жатқан Еділ мен Жайық өзендері аралығындағы атамекеніне көшіп - қоныстануға рұқсат сұраған өтініш жолдайды. Ресей императоры Павел I Бөкей сұлтанның өтінішін қабыл алып, 1801 жылдың 11 наурызында "Қырғыз - Қайсақ Кіші ордасының Хан кеңесінің төрағасы Бөкей сұлтан Нұралы хан ұлын өзіме ризашылықпен қабылдаймын, өзі қалаған жеріне көшіп жүруіне рұқсат етемін және менің рахым етуімнің белгісі ретінде қара лентамен мойынға тағатын өз суретім бар алтын медаль тағайындаймын" деген жарлық-рескриптісін шығарады. Сол жылдың күзінде Бөкей сұлтан өзіне қарасты 5 мың түтін ауылымен Жайықтың ішкі бетіне көшіп-қоныстанады. Тарихта Ішкі Қазақ немесе Бөкей ордасы аталған өлкенің іргесі осылай қаланады.
1806 жылдың 19 мамырында Патшалық Үкіметтің арнайы жарлығымен хандықтың территориялық көлемі 6500 мың десятина болып бөлінеді. Жарлықта: "Бөкей сұлтанның қол астындағы қазақтарға Үлкен және Кіші өзендерінен Богда тауларына дейін, одан Чапчачи арқылы Дудацк немесе Телепнев ватагаларына және теңізге дейін көшуге рұқсат беріледі" деп көрсетіледі.
1808 жылы 17 шілдеде Бөкей хандығы Астрахан әскери губернаторының және Орынбор шекара комиссиясының құзырына бағынышты болып бекітіледі.
1812 жылы Александр I патшаның арнайы жарлығымен Бөкей сұлтан Ішкі Қазақ ордасының ханы болып тағайындалады. Бөкейді ақ киізге көтеріп хан сайлау Орал қаласының маңындағы тоғайда өтеді, кейін ол жер "Хан тоғайы" деп аталады. 1815 жылдың 21 мамырында Бөкей хан қайтыс болады. Тақ мұрагері Жәңгір жас болғандықтан, хан тағына уақытша сұлтан Шығай Нұралы хан ұлы отырады.
1823 жылы Жәңгір Бөкейұлы хан тағының мұрагері болып танылып, 1824 жылы 22 маусымда "Хан тоғайында" ақ киізге көтеріліп, хан сайланады.
Ішкі Орданың іргесі бекіп, ішкі әлеуметтік - шаруашылық жағдайы қалыптасып, нығайған тұсы 1823 - 1845 жылдары Жәңгір хан басқарған кезең болатын. Көзі ашық, көкірегі ояу, орыс, татар, араб, парсы тілдерін жетік меңгерген Жәңгір Ресей үкіметінің көптеген наградаларымен марапатталып, алтын тәжбен безендірілген I дәрежелі Әулие Анна орденінің кавалері атанып, генерал - майор шеніне дейін көтерілген тұңғыш қазақ ханы.
Жәңгір 1824 жылдың күзінде Орынбор муфтиі Мұхамеджан Хусейновтың қызы Фатимаға үйленеді. Фатима европаша білім алған, тілдерді жетік меңгерген, би, музыкаға жақын болатын.
1826 жылы хан Жәңгір жұбайы Фатима ханшамен Орыс патшасы Николай I-нің таққа отыру рәсіміне шақырылады. Мәскеу қаласында өткен салтанатта Фатиманың білімділігі мен мәдениеттілігіне орыс интеллигенциясы, Фатиманы биге шақырған Николай патшаның өзі де, оның орысша таза сөйлеп, билегеніне тәнті болады.
1827 жылы Жәңгір хан патшаға ерекше шеберлікпен жасалған киіз үй сыйға тартады. 1829 жылы императрица Александра Федоровна Фатима ханшаға бразилия топаздарымен безендірілген алтын диадема, тарақ және сырға сыйлайды.
Жәңгір ең алдымен қазақтарға ыңғайлы әрі тиімді тұрмыстың үлгісі етіп, 1827 жылы Нарын құмының Жасқұс деген жеріне Хан сарайын салдырады. Жәңгірден үлгі алған би - сұлтандар, кейін қарапайым халық үй тұрғызып, Хан ставкасы саяси-экономикалық маңызға ие орталыққа айналады.
1828 жылы өз үйінің бір бөлмесіне әулеттік - династиялық құнды заттарды, ат әбзелдерін, жауынгер қару - жарағын жинастырып, қару - жарақ палатасын ұйымдастырады. Бұл - қазақ жерінде ашылған тұңғыш музей болатын.
Жәңгір өз қоластындағы халқының денсаулығына да үлкен көңіл бөліп отырған. 1825 жылы С.Жәнібеков деген қазақты шешекке қарсы екпе жұмысын жүргізуді үйрену үшін оқуға жібереді. 1826 жылдан бастап Ордада шешек ауруына қарсы екпе жұмыстары жүргізіледі. 1832 жылы Жәңгір ханның шақыртуымен Хан ставкасына дәрігер А.А.Сергачев келеді. Кейін 1839 жылы тұңғыш дәріхана ашылады. Осы кезеңдерде Ордада В.Ф.Евланов, Пупорев, т. б. дәрігерлер қызмет атқарады. 1852 жылы Ордада 16 кереуеттік қоғамдық аурухана ашылады. Бүл аурухана күні бүгінге дейін сақталып, халыққа қалтқысыз қызмет етіп келе жатыр.
1832 жылы хан Жәңгір халықтың әлеуметтік жағдайын көтеру, сауда - саттық саласын дамытып, жолға қою мақсатында жәрмеңке ұйымдастырады. Жәрмеңке көктем және күз айларында өткізіліп, оған Ресейдің Саратов, Мәскеу, Новгород, т.б. губернияларынан саудагерлер келген. 1846 жылы көктемгі жәрмеңкеге 3883 адам қатысса, 1851 жылғы тауар айналымы 1,5 миллион күміс ақша құраған.
Жәңгір бөкейлік қазақтардың өз дінін жоғалтпай, сақтап қалуы үшін 1835 жылы өз үйінің ауласына ерекше архитектуралық үлгімен мешіт салдырады. Ел ішінде оны "Хан мешіті" деп атаған.
Хан Жәңгір Бөкей ордасындағы мал басының санын көбейтіп қана қоймай, оның тұқымын асылдандыруға, әсіресе, жылқы малына үлкен мән береді. Хан ставкасында, Ресейдің Орск, Элиста қалаларында ат көрмелері өткізіліп, ат жарыстары ұйымдастырылып тұрады.
Бөкей ордасы тарихында маңызды орын алатын оқиға - И.Тайманұлы мен М.Өтемісұлы бастаған 1836-1838 жылдардағы халық көтерілісі. Бүл - патша әкімшілігі мен хан-сұлтандарға қарсы көтерілген халықтың азаттығы үшін бастаған бой көтеруі болды.
1840 жылы Жәңгірдің шақыртуымен Ордаға ветеринар К.П.Ольдекоп келеді. Осында қазақ жеріндегі түңғыш ветеринарлық бөлім ашылып, алғаш мал ауруларына қарсы екпе, тәжірибе - зерттеу жұмыстары қолға алынады.
Ел болашағының білімде екенін түсінген Жәңгір 1841 жылы 6 желтоқсанда қазақ даласындағы ең түңғыш қазақша - орысша білім беретін мектеп ашады. Бұл мектептен есімі елге танылған талай тұлғалар білім алды. Солардың бірі - қазақтан шыққан ғалым - этнограф Мұхамедсалық Бабажанов. Оның қазақтар жөніндегі зерттеулері, тарихи мұралары туралы басылымдары жоғары бағаланып, 1862 жылы Орыс географиялық қоғамының күміс медалімен марапатталады. Жәңгір мектебінен білім бастауын алған жүзден астам ғалым - зерттеушілер, Асан Тайманов сынды жиырмадан астам академиктер шықты.
Кезінде Жәңгірдің өзі де Қазан университетінің кітапханасына араб, парсы, түркі тілдерінде жазылған маңызды қолжазбаларды сыйға тартады. Оның ағартушылықты таратуға деген еңбегін құрметтеп, 1844 жылы университеттің ғылыми кеңесі Жәңгірді "Қазан университетінің құрметті мүшесі" етіп сайлайды. Жәңгір орыс басылымдарын, газет-журналдар, әртүрлі кітаптар алдырып, бай кітапхана қорын жинақтаған. Оның үйіндегі жеке кітапханасында "Северная пчела", "Отечественные записки", "Современник" басылымдары, Шинкелдің "Архитектура XIX ст.", Гогольдің "Мертвые души" кітаптары болған.
Хан Жәңгір Бөкей ордасына келген ғалым - зерттеушілерді ерекше құрметпен қабыл алған. Осы өңірде болған Г.С.Карелин, В.И.Даль, т.б. хан үйінің қонақжайлылығына ризашылықтарын естелік - зерттеулерінде жазып көрсетеді.Бұлардан басқа Бөкей ордасында 100 - ден астам орыс және шетел зерттеушілері болған. 1842 жылы Жәңгірдің өтінішімен белгілі картограф, Орыс географиялық қоғамының мүшесі Я.В.Ханыков Бөкей ордасының территориялық картасын жасайды. Сол кездегі хандықтың құрамына қазіргі Батыс Қазақстан облысының Жәнібек, Казталовка, Жаңғала, Орда аудандары, Атырау облысының Махамбет, Құрманғазы аудандары, көршілес Ресейдің Волгоград облысы Палласовка ауданының, Астрахан облысы Құмөзек, Володар, Қарабайлы аудандарының бір бөлігі енген.
1841 жылы Хан ставкасы мен Черный Яр қаласының аралығына пошта - телеграф байланысы орнатылады.
1845 жылы 11 тамызда Бөкей ордасының саяси, мәдени, экономикалық жағынан дамуына жол бастап, бұл өлкенің басқару ісіне көптеген өзгерістер енгізген ұлы реформатор, қазақ даласының ұлы жаңартушысы Хан Жәңгір Бөкейұлы қайтыс болады.
Хан Жәңгір дүние салғаннан кейін Бөкей ордасындағы хандық басқару құрылымы жойылып, жаңа әкімшілік - Уақытша Кеңес құрылады. Уақытша Кеңес 1845 - 1917 жылдар аралығында билік жүргізеді.
1860 жылы Бөкей ордасы 7 әкімшілік бөлікке бөлінеді. Олар: Тарғын, Қалмақ, Нарын, Қамыс - Самар, Талов қисымдары және I, II Теңіз жағалауы округтері. Әрбір әкімшілік бөлікті әкім - правительдер басқарады.
1862 жылы Хан Ставкасында кітапхана ашылады. Кітапхана қорында О.Бальзактың, У.Шекспирдің, Г.Гюгоның, Т.Шевченконың кітаптары, сондай - ақ Ресейдің басылымдары болған.
Хан жәрмеңкесіндегі сауда саласының дамуына байланысты, ақша капиталын реттейтін әрі сақтайтын орын "Казначейство" мекемесі 1867 жылы ашылып, банк қызметін атқарады.
1869 жылы 5 адамнан тұратын өрт сөндірушілер командасы және жылжымалы обоз жасақталады. 1870 жылы Ресейден ауа - райын бақылайтын аспаптар әкелініп, метеорологиялық станция жұмыс жасайды.
1832 жылы Жәңгірдің бастауымен отырғызылған Орда орманын мемлекет тарапынан қорғау 1890 жылдан бастап қолға алынады. 1908 жылы Орда орман шаруашылығы мекемесі жанынан питомниктер жасақталып, зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Соның нәтижесінде - Нарын қарағайы дүниеге келеді.
1908 жылы қазақ даласындағы ең түңғыш Оба індетіне қарсы күрес станциясы кұрылады. Бүл станцияда Халықтық денсаулық сақтау комиссарының орынбасары М.Шомбалов, оба індетін емдеуге маманданған дәрігерлер И.А.Деминский, А.Михайлов, кейін медицина ғылымының докторы Н.Доброхотова жұмыс жасады.
1911 жылы қазақ баспасының қарлығаштарының бірі - "Қазақстан" газеті белгілі ақын Г.Қараштың ұйымдастыруымен Ордада басылып шығады.
Қазақстандағы ең тұңғыш Ұлы Қазан революциясы орнаған жер - Орда болатын. 1918 жылы тұңғыш комсомол ұясы құрылады. 1918 жылы тұңғыш кеңестік баспахана ашылып, онда "Дұрыстық жолы", "Киргизская правда", т.б. газет - журналдар басылып шығады. 1918 жылы Ордада Қазақтың I үлгілі атты әскер полкі жасақталады. Осы кезеңдерде мәдени өмірге де көп көңіл бөлінеді. "Жігер" жастар ұйымы кұрылып, орыс, татар, қазақ труппалары, белгілі күйші М.Бөкейхановтың ұйымдастыруымен ұлт - аспаптар оркестрі жасақталады. Белгілі драматург И.Меңдіхановтың пьесалары көрермен назарына ұсынылды.
Қазіргі уақытта Бөкей Ордасы ауданы экономикалық қарқыны ең жоғарғы дамыған аудандардың бірі. Елбасы, Қазақстан Республикасының бірінші және экс-президенті Н.Ә.Назарбаев екі мәрте Бөкей Ордасы ауданында ресми сапармен келген. Батыс Қазақстан облысының аудандарының бірде-бір ауданына сапармен Қазақстан басшылары сапармен бармаған екен.
=== Ұлы Отан соғысы ===
[[1941 жыл|1941]]—[[1945 жыл|45]] жж. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдары Орда ауданы Қазақстандағы соғыс жағдайына келтірілген бірден-бір аудан болды. Ордалық 2000-нан астам азамат туған Отанын қорғауға аттанды. Ордалықтар [[Ахмедияр Дәуленұлы Хұсайынов|Ақмедияр Құсайынов]], [[Темір Масин]] және батыр қос қыздарымыздың біреуі [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова|Мәншүк Мәметов]]ға Кеңес Одағының батыры атағы берілді. Сонымен қатар Ұлы Отан соғысының ардагері, Орда ауданының тумасы [[Шәкір Жексенбаев]], Қазақстанның тұңғыш Кеңес әскерінің әскери генералы.
Соғыстан кейінгі кезеңде ел шаруашылығын көтеріп, нығайтуда аянбай еңбек еткен 25 ордалыққа [Кеңес Одағының ең жоғарғы наградасы — Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
=== Капустин Яр полигоны ===
Орда тарихының қасіретті беті — [[Капустин Яр]] полигоны. [[1948 жыл|1948]] жылы полигонға берілген аудан аймағында жер асты, жер үсті сынақтары жүргізіледі. 1952 жылы ауданның 19 колхозы күшпен өзге аудандарға көшіріледі. 1990 жылдың мамырында Т. Махимовтың жетекшілігімен «Нарын» қоғамдық қозғалысы құрылады.
== Мәдениеті ==
Орда — талантты ұлы тұлғалардың мекені. Осы өлкеден қазақтың белгілі күйшілері [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазы]], [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова|Дина]], [[Сейтек Оразалыұлы|Сейтек]], [[Науша Мырзагерейұлы Бөкейханов|Науша]], домбырашылар Ж. Теміралиев, [[Ермек Еселұлы Қазиев|Е.Қазиев]], Халық артисі, актриса Х. Бөкеева, қазақтың тұңғыш дирижері Ш. Қажығалиев, халық композиторлары Б. Жұманиязов, М. [[Мансұр Сағатов|Сағатов]], медицина саласының озық қызметкерлері А. Герасимов, Х. Бөкейханов, білім беру ісінің үздіктері Ғ. Зарипов, М. Кульбацкая, [[Орда музейі]]н ұйымдастырушы А. Тажетдинов, ауыл шаруашылығының озаттары К. Меңдәлиев, Р. Егізбаев, ақындар Т. Жароков, С. Даумов, Қ. Жұмағалиев, т.б. шықты.<ref name="source1">Қазақ Энциклопедиясы</ref>
== Халқы ==
{| class="wikitable"
! 1939 !! 1979 !! 1989<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/census.php Ресей империясы, КСРО халық санақтары]</ref> !! 1999 !! 2009<ref>[https://old.stat.gov.kz/for_users/national/ ҚР халық санақтары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231010011948/https://old.stat.gov.kz/for_users/national |date=2023-10-10 }}</ref> !! 2021
|-
| 35323 || {{құлдырау}}16830 || {{өсім}}18360 || {{өсім}}19507 || {{құлдырау}}16668 || {{құлдырау}}14996
|}
Тұрғындар саны - 15 222 ([[2019 жыл|2019]]). Ұлттық құрамы: қазақтар - 99,23%, басқалары - 0,77%.<ref>[http://www.stat.gov.kz/dinamika/dinamikadem.htm Батыс Қазақстан облысының Статистика департаменті. 01.07.2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008030804/https://stat.gov.kz/dinamika/dinamikadem.htm |date=2020-10-08 }}</ref>
2020 жылдың басында тұрғындар саны 15026 адамды (7692 ер адам және 7334 әйел адам) құрады.<ref>[https://www.stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT354434 Қазақстан Республикасы халқының облыстар және астана, қалалар, аудандар, аудан орталықтары және кенттер бөлінісіндегі жынысы бойынша саны (2020 жылдың басына)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926195003/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT354434 |date=2020-09-26 }}</ref>
== Ауылдық округтер ==
20 елді мекен 7 ауылдық округке біріктірілген:
{| class="wikitable"
! Әкімшілік бірлік !! Орталығы !!Елді мекендері !!Халқы (2021)
|-
| [[Бисен ауылдық округі]] || [[Бисен]] ауылы || 4 || {{құлдырау}}2827
|-
| [[Мұратсай ауылдық округі]] || [[Мұратсай]] ауылы || 3 || {{құлдырау}}879
|-
| [[Орда ауылдық округі]] || [[Хан Ордасы (ауыл)|Хан Ордасы]] ауылы || 4 || {{құлдырау}}2770
|-
| [[Сайқын ауылдық округі]] || [[Сайқын]] ауылы || 4 || {{өсім}}4789
|-
| [[Саралжын ауылдық округі (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын ауылдық округі]] || [[Саралжын (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын]] ауылы || 1 || {{құлдырау}}997
|-
| [[Темір Масин ауылдық округі]] || [[Бөрлі (Бөкей ордасы ауданы)|Бөрлі]] ауылы || 2 || {{құлдырау}}1134
|-
| [[Ұялы ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы ауылдық округі]] || [[Ұялы (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы]] ауылы || 2 || {{құлдырау}}1084
|}
== Ірі елді мекендері ==
{| class="wikitable"
! Атауы !! Статусы !! Халқы (2021)
|-
| '''[[Сайқын]]''' || ауыл || {{өсім}} 4312
|-
| '''[[Хан Ордасы (ауыл)|Хан Ордасы]]''' || ауыл || {{өзгеріссіз}} 2168
|-
| '''[[Бисен]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 1608
|-
| '''[[Саралжын (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 997
|-
| '''[[Бөрлі (Бөкей ордасы ауданы)|Бөрлі]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 996
|-
| '''[[Ұялы (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 989
|-
| '''[[Мұратсай]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 665
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Батыс Қазақстан облысы}}
{{Бөкей ордасы ауданы елді мекендері}}
[[Санат:Бөкей ордасы ауданы]]
o6n8x9gvoff9v6kmvh3abvq6zrd0pxx
3622250
3622249
2026-06-25T16:37:54Z
Орел Карл
81620
/* Атауы */
3622250
wikitext
text/x-wiki
{{Қазақстан ауданы
|ауданның атауы = Бөкей ордасы ауданы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|lat_dir = N |lat_deg = 48 |lat_min = 48 |lat_sec = 45
|lon_dir = E |lon_deg = 46 |lon_min = 45 |lon_sec = 49
|облысы = Батыс Қазақстан облысы
|аудан орталығы = [[Сайқын]]
|ауылдық округтер саны =7
|кенттік әкімдіктер саны =
|қалалық әкімдіктер саны =
|ауылдар саны = 20
|қалалар саны =
|әкімі = Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов
|әкімдіктің мекенжайы = Сайқын ауылы, Жароков көшесі, №31
|құрылған уақыты =
|жер аумағы = 19,2 мың
|жер аумағы бойынша орны =
|тұрғыны = 14 425<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|халық саны бойынша орны =
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы = 0,75
|тығыздығы бойынша орны =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (99,24%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (0,31%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (0,18%)}}, {{nobr|басқалары (0,27%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]</ref>
|телефон коды =
|пошта индексі = 090200- 090206<ref name="kazindex.ru">[http://kazindex.ru/09/0.html Қазақстан почталық индекстері]</ref>
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/bko-bokeyorda?lang=kk Бөкей ордасы ауданының әкімдігі
|карта = Bokej Orda District Kazakhstan.png
|әкімшілік бірліктің картасы = West Kazakhstan Region Bokey Orda District.svg
|ортаққордағы санаты =
}}
{{мағына|Бөкей Ордасы}}
{{мағына|Орда (айрық)}}
'''Бөкей ордасы ауданы''' — [[Батыс Қазақстан облысы]]ның батысындағы әкімшілік бөлініс.
== Географиялық орны, жер бедері ==
Солтүстігінде [[Жәнібек ауданы|Жәнібек]], [[Казталов ауданы|Казталов]], шығысында [[Жаңақала ауданы|Жаңақала]] аудандарымен, оңтүстігінде [[Атырау облысы]]ның [[Құрманғазы ауданы]]мен және батысында [[Ресей]]мен шекаралас.
Облыс аумағының бедері тегіс. Аймақ Каспий маңы ойпатында орналасқан, едәуір бөлігі теңіз деңгейінен төмен. Аумақтың көп бөлігін Нарын құмдары алып жатыр. Ең биік нүкте - оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан [[Кіші Боғда]] тауы, теңіз деңгейінен 37,5 м биіктікте. Табиғи құрылыс материалдарының қоры тереңдікте зерттелген.
== Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі ==
Климаты континенталды, қысы аязды, жазы орташа ыстық. Қаңтардың орташа температурасы -12-14°С, шілде 24-25°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 250-300 мм. Аудан арқылы [[Ащыөзек (БҚО)|Ащыөзек]] өзені ағып өтеді. Көлдері: Аралсор, Боркөл және басқалар. Топырақтары ашық-каштан, құмды. Бетеге, жусан, көкбұршақ, ебелек және басқалары өседі. Аңдардан қасқыр, түлкі, қоян, ақбөкен, қабан, қарсақ; құстардан үйрек, қаз және басқа құстар ұя салады. Аудан жартылай шөлді табиғи аймақта орналасқан. Сонымен қатар, аймаққа тән ерекшелік - құмды массивтерінде ормандардың болуы, орманды аумақтардың бір бөлігі табиғи ормандар, бір бөлігі - екпелі орман. Мемлекеттік орман қорының ауданы 2019 жылдың 1 қаңтарына 16405 га құрайды, оның ішінде 5027 га орманды. Халқы негізінен мал шаруашылығымен айналысады. Бөкей Ордасы ауданында Қазақстан Республикасы бойынша мал шаруашылығы ең жақсы дамыған аудандардың бірі.
== Атауы ==
Ішкі Қазақ Ордасы (Бөкей Ордасы) — Ресей империясының вассалы ретінде Еділ мен Жайық аралығында 1801-1845 жылдар аралығында құрылған. Бөкей Ордасы — қазақтардың және әлемдегі ең соңғы Шыңғысхан ұрпақтарымен меңгерілген мемлекеттік құрылым.
Бөкей Ордасында Қазақстан тарихында алғаш рет мектеп, жәрмеңке, қазынашылық ашылған. 1845 жылы хандық билік жойылып, Астрахань губерниясы құрамына кірді. 1917 жылы өз алдына Бөкей губерниясы болып құрылды. Азамат соғысы жылдары, 1918 жылы 01 желтоқсан күні, Батыс Қазақстан облысы бойынша ең бірінші Кеңес Одағы орнады.↵Кеңес Одағының саясатының кесірінен губерния Қырғыз (Қазақ) АКСР құрамына қосылып,
[[1925 жыл|1925]] жылы [[Бөкей губерниясы]] таратылып, [[Орал уезі|Орал]] губерниясының құрамына енгізілді Губернияның көптеген жерлері Қазіргі РФ Астрахань, Волгоград облыстары және ҚР Атырау облыстары аумағына қосылды. Сол жылы Бөкей уездік болып құрылып. [[1928 жыл|1928]] жылы Бөкей уезінің аты [[Батыс Қазақстан облысы|Орал облысының]] '''Орда ауданы''' болып өзгертілді. Осы уақыттан бастап Бөкей ордасы атауы жойылды.
2001 жыл ордалықтар үшін екі бірдей қуаныш әкелді. Оның бірі — Тәуелсіздіктің 10 жылдығы болса, екіншісі — [[Орда қаласы|Орда]]ның 200 жылдығына орай Қазақстан Республикасының Президентінің 10.03.2000 жылғы жарлығымен '''Бөкей Ордасы ауданы''' атауы қайтарылып берілді. 2012 жылы Бөкей Ордасы ауданы көршілес Жәнібек ауданынан бөлініп, аудан болып қайта құрылуының 40 жылдығы атап өтілді.
== Аудан тарихы ==
Кең байтақ қазақ даласының батыс бөлігінде орналасқан шежіресі бай, табиғаты сұлу өлке - Бөкей ордасы ауданы. XIX ғасырда мәдениет, өнер, білім орталығы болған ғажайып өлкенің тарихы тереңнен бастау алады.
1801 жылы Нұралы ханның екінші ұлы Бөкей сұлтан Орыс патшасына бос жатқан Еділ мен Жайық өзендері аралығындағы атамекеніне көшіп - қоныстануға рұқсат сұраған өтініш жолдайды. Ресей императоры Павел I Бөкей сұлтанның өтінішін қабыл алып, 1801 жылдың 11 наурызында "Қырғыз - Қайсақ Кіші ордасының Хан кеңесінің төрағасы Бөкей сұлтан Нұралы хан ұлын өзіме ризашылықпен қабылдаймын, өзі қалаған жеріне көшіп жүруіне рұқсат етемін және менің рахым етуімнің белгісі ретінде қара лентамен мойынға тағатын өз суретім бар алтын медаль тағайындаймын" деген жарлық-рескриптісін шығарады. Сол жылдың күзінде Бөкей сұлтан өзіне қарасты 5 мың түтін ауылымен Жайықтың ішкі бетіне көшіп-қоныстанады. Тарихта Ішкі Қазақ немесе Бөкей ордасы аталған өлкенің іргесі осылай қаланады.
1806 жылдың 19 мамырында Патшалық Үкіметтің арнайы жарлығымен хандықтың территориялық көлемі 6500 мың десятина болып бөлінеді. Жарлықта: "Бөкей сұлтанның қол астындағы қазақтарға Үлкен және Кіші өзендерінен Богда тауларына дейін, одан Чапчачи арқылы Дудацк немесе Телепнев ватагаларына және теңізге дейін көшуге рұқсат беріледі" деп көрсетіледі.
1808 жылы 17 шілдеде Бөкей хандығы Астрахан әскери губернаторының және Орынбор шекара комиссиясының құзырына бағынышты болып бекітіледі.
1812 жылы Александр I патшаның арнайы жарлығымен Бөкей сұлтан Ішкі Қазақ ордасының ханы болып тағайындалады. Бөкейді ақ киізге көтеріп хан сайлау Орал қаласының маңындағы тоғайда өтеді, кейін ол жер "Хан тоғайы" деп аталады. 1815 жылдың 21 мамырында Бөкей хан қайтыс болады. Тақ мұрагері Жәңгір жас болғандықтан, хан тағына уақытша сұлтан Шығай Нұралы хан ұлы отырады.
1823 жылы Жәңгір Бөкейұлы хан тағының мұрагері болып танылып, 1824 жылы 22 маусымда "Хан тоғайында" ақ киізге көтеріліп, хан сайланады.
Ішкі Орданың іргесі бекіп, ішкі әлеуметтік - шаруашылық жағдайы қалыптасып, нығайған тұсы 1823 - 1845 жылдары Жәңгір хан басқарған кезең болатын. Көзі ашық, көкірегі ояу, орыс, татар, араб, парсы тілдерін жетік меңгерген Жәңгір Ресей үкіметінің көптеген наградаларымен марапатталып, алтын тәжбен безендірілген I дәрежелі Әулие Анна орденінің кавалері атанып, генерал - майор шеніне дейін көтерілген тұңғыш қазақ ханы.
Жәңгір 1824 жылдың күзінде Орынбор муфтиі Мұхамеджан Хусейновтың қызы Фатимаға үйленеді. Фатима европаша білім алған, тілдерді жетік меңгерген, би, музыкаға жақын болатын.
1826 жылы хан Жәңгір жұбайы Фатима ханшамен Орыс патшасы Николай I-нің таққа отыру рәсіміне шақырылады. Мәскеу қаласында өткен салтанатта Фатиманың білімділігі мен мәдениеттілігіне орыс интеллигенциясы, Фатиманы биге шақырған Николай патшаның өзі де, оның орысша таза сөйлеп, билегеніне тәнті болады.
1827 жылы Жәңгір хан патшаға ерекше шеберлікпен жасалған киіз үй сыйға тартады. 1829 жылы императрица Александра Федоровна Фатима ханшаға бразилия топаздарымен безендірілген алтын диадема, тарақ және сырға сыйлайды.
Жәңгір ең алдымен қазақтарға ыңғайлы әрі тиімді тұрмыстың үлгісі етіп, 1827 жылы Нарын құмының Жасқұс деген жеріне Хан сарайын салдырады. Жәңгірден үлгі алған би - сұлтандар, кейін қарапайым халық үй тұрғызып, Хан ставкасы саяси-экономикалық маңызға ие орталыққа айналады.
1828 жылы өз үйінің бір бөлмесіне әулеттік - династиялық құнды заттарды, ат әбзелдерін, жауынгер қару - жарағын жинастырып, қару - жарақ палатасын ұйымдастырады. Бұл - қазақ жерінде ашылған тұңғыш музей болатын.
Жәңгір өз қоластындағы халқының денсаулығына да үлкен көңіл бөліп отырған. 1825 жылы С.Жәнібеков деген қазақты шешекке қарсы екпе жұмысын жүргізуді үйрену үшін оқуға жібереді. 1826 жылдан бастап Ордада шешек ауруына қарсы екпе жұмыстары жүргізіледі. 1832 жылы Жәңгір ханның шақыртуымен Хан ставкасына дәрігер А.А.Сергачев келеді. Кейін 1839 жылы тұңғыш дәріхана ашылады. Осы кезеңдерде Ордада В.Ф.Евланов, Пупорев, т. б. дәрігерлер қызмет атқарады. 1852 жылы Ордада 16 кереуеттік қоғамдық аурухана ашылады. Бүл аурухана күні бүгінге дейін сақталып, халыққа қалтқысыз қызмет етіп келе жатыр.
1832 жылы хан Жәңгір халықтың әлеуметтік жағдайын көтеру, сауда - саттық саласын дамытып, жолға қою мақсатында жәрмеңке ұйымдастырады. Жәрмеңке көктем және күз айларында өткізіліп, оған Ресейдің Саратов, Мәскеу, Новгород, т.б. губернияларынан саудагерлер келген. 1846 жылы көктемгі жәрмеңкеге 3883 адам қатысса, 1851 жылғы тауар айналымы 1,5 миллион күміс ақша құраған.
Жәңгір бөкейлік қазақтардың өз дінін жоғалтпай, сақтап қалуы үшін 1835 жылы өз үйінің ауласына ерекше архитектуралық үлгімен мешіт салдырады. Ел ішінде оны "Хан мешіті" деп атаған.
Хан Жәңгір Бөкей ордасындағы мал басының санын көбейтіп қана қоймай, оның тұқымын асылдандыруға, әсіресе, жылқы малына үлкен мән береді. Хан ставкасында, Ресейдің Орск, Элиста қалаларында ат көрмелері өткізіліп, ат жарыстары ұйымдастырылып тұрады.
Бөкей ордасы тарихында маңызды орын алатын оқиға - И.Тайманұлы мен М.Өтемісұлы бастаған 1836-1838 жылдардағы халық көтерілісі. Бүл - патша әкімшілігі мен хан-сұлтандарға қарсы көтерілген халықтың азаттығы үшін бастаған бой көтеруі болды.
1840 жылы Жәңгірдің шақыртуымен Ордаға ветеринар К.П.Ольдекоп келеді. Осында қазақ жеріндегі түңғыш ветеринарлық бөлім ашылып, алғаш мал ауруларына қарсы екпе, тәжірибе - зерттеу жұмыстары қолға алынады.
Ел болашағының білімде екенін түсінген Жәңгір 1841 жылы 6 желтоқсанда қазақ даласындағы ең түңғыш қазақша - орысша білім беретін мектеп ашады. Бұл мектептен есімі елге танылған талай тұлғалар білім алды. Солардың бірі - қазақтан шыққан ғалым - этнограф Мұхамедсалық Бабажанов. Оның қазақтар жөніндегі зерттеулері, тарихи мұралары туралы басылымдары жоғары бағаланып, 1862 жылы Орыс географиялық қоғамының күміс медалімен марапатталады. Жәңгір мектебінен білім бастауын алған жүзден астам ғалым - зерттеушілер, Асан Тайманов сынды жиырмадан астам академиктер шықты.
Кезінде Жәңгірдің өзі де Қазан университетінің кітапханасына араб, парсы, түркі тілдерінде жазылған маңызды қолжазбаларды сыйға тартады. Оның ағартушылықты таратуға деген еңбегін құрметтеп, 1844 жылы университеттің ғылыми кеңесі Жәңгірді "Қазан университетінің құрметті мүшесі" етіп сайлайды. Жәңгір орыс басылымдарын, газет-журналдар, әртүрлі кітаптар алдырып, бай кітапхана қорын жинақтаған. Оның үйіндегі жеке кітапханасында "Северная пчела", "Отечественные записки", "Современник" басылымдары, Шинкелдің "Архитектура XIX ст.", Гогольдің "Мертвые души" кітаптары болған.
Хан Жәңгір Бөкей ордасына келген ғалым - зерттеушілерді ерекше құрметпен қабыл алған. Осы өңірде болған Г.С.Карелин, В.И.Даль, т.б. хан үйінің қонақжайлылығына ризашылықтарын естелік - зерттеулерінде жазып көрсетеді.Бұлардан басқа Бөкей ордасында 100 - ден астам орыс және шетел зерттеушілері болған. 1842 жылы Жәңгірдің өтінішімен белгілі картограф, Орыс географиялық қоғамының мүшесі Я.В.Ханыков Бөкей ордасының территориялық картасын жасайды. Сол кездегі хандықтың құрамына қазіргі Батыс Қазақстан облысының Жәнібек, Казталовка, Жаңғала, Орда аудандары, Атырау облысының Махамбет, Құрманғазы аудандары, көршілес Ресейдің Волгоград облысы Палласовка ауданының, Астрахан облысы Құмөзек, Володар, Қарабайлы аудандарының бір бөлігі енген.
1841 жылы Хан ставкасы мен Черный Яр қаласының аралығына пошта - телеграф байланысы орнатылады.
1845 жылы 11 тамызда Бөкей ордасының саяси, мәдени, экономикалық жағынан дамуына жол бастап, бұл өлкенің басқару ісіне көптеген өзгерістер енгізген ұлы реформатор, қазақ даласының ұлы жаңартушысы Хан Жәңгір Бөкейұлы қайтыс болады.
Хан Жәңгір дүние салғаннан кейін Бөкей ордасындағы хандық басқару құрылымы жойылып, жаңа әкімшілік - Уақытша Кеңес құрылады. Уақытша Кеңес 1845 - 1917 жылдар аралығында билік жүргізеді.
1860 жылы Бөкей ордасы 7 әкімшілік бөлікке бөлінеді. Олар: Тарғын, Қалмақ, Нарын, Қамыс - Самар, Талов қисымдары және I, II Теңіз жағалауы округтері. Әрбір әкімшілік бөлікті әкім - правительдер басқарады.
1862 жылы Хан Ставкасында кітапхана ашылады. Кітапхана қорында О.Бальзактың, У.Шекспирдің, Г.Гюгоның, Т.Шевченконың кітаптары, сондай - ақ Ресейдің басылымдары болған.
Хан жәрмеңкесіндегі сауда саласының дамуына байланысты, ақша капиталын реттейтін әрі сақтайтын орын "Казначейство" мекемесі 1867 жылы ашылып, банк қызметін атқарады.
1869 жылы 5 адамнан тұратын өрт сөндірушілер командасы және жылжымалы обоз жасақталады. 1870 жылы Ресейден ауа - райын бақылайтын аспаптар әкелініп, метеорологиялық станция жұмыс жасайды.
1832 жылы Жәңгірдің бастауымен отырғызылған Орда орманын мемлекет тарапынан қорғау 1890 жылдан бастап қолға алынады. 1908 жылы Орда орман шаруашылығы мекемесі жанынан питомниктер жасақталып, зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Соның нәтижесінде - Нарын қарағайы дүниеге келеді.
1908 жылы қазақ даласындағы ең түңғыш Оба індетіне қарсы күрес станциясы кұрылады. Бүл станцияда Халықтық денсаулық сақтау комиссарының орынбасары М.Шомбалов, оба індетін емдеуге маманданған дәрігерлер И.А.Деминский, А.Михайлов, кейін медицина ғылымының докторы Н.Доброхотова жұмыс жасады.
1911 жылы қазақ баспасының қарлығаштарының бірі - "Қазақстан" газеті белгілі ақын Г.Қараштың ұйымдастыруымен Ордада басылып шығады.
Қазақстандағы ең тұңғыш Ұлы Қазан революциясы орнаған жер - Орда болатын. 1918 жылы тұңғыш комсомол ұясы құрылады. 1918 жылы тұңғыш кеңестік баспахана ашылып, онда "Дұрыстық жолы", "Киргизская правда", т.б. газет - журналдар басылып шығады. 1918 жылы Ордада Қазақтың I үлгілі атты әскер полкі жасақталады. Осы кезеңдерде мәдени өмірге де көп көңіл бөлінеді. "Жігер" жастар ұйымы кұрылып, орыс, татар, қазақ труппалары, белгілі күйші М.Бөкейхановтың ұйымдастыруымен ұлт - аспаптар оркестрі жасақталады. Белгілі драматург И.Меңдіхановтың пьесалары көрермен назарына ұсынылды.
Қазіргі уақытта Бөкей Ордасы ауданы экономикалық қарқыны ең жоғарғы дамыған аудандардың бірі. Елбасы, Қазақстан Республикасының бірінші және экс-президенті Н.Ә.Назарбаев екі мәрте Бөкей Ордасы ауданында ресми сапармен келген. Батыс Қазақстан облысының аудандарының бірде-бір ауданына сапармен Қазақстан басшылары сапармен бармаған екен.
=== Ұлы Отан соғысы ===
[[1941 жыл|1941]]—[[1945 жыл|45]] жж. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдары Орда ауданы Қазақстандағы соғыс жағдайына келтірілген бірден-бір аудан болды. Ордалық 2000-нан астам азамат туған Отанын қорғауға аттанды. Ордалықтар [[Ахмедияр Дәуленұлы Хұсайынов|Ақмедияр Құсайынов]], [[Темір Масин]] және батыр қос қыздарымыздың біреуі [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова|Мәншүк Мәметов]]ға Кеңес Одағының батыры атағы берілді. Сонымен қатар Ұлы Отан соғысының ардагері, Орда ауданының тумасы [[Шәкір Жексенбаев]], Қазақстанның тұңғыш Кеңес әскерінің әскери генералы.
Соғыстан кейінгі кезеңде ел шаруашылығын көтеріп, нығайтуда аянбай еңбек еткен 25 ордалыққа [Кеңес Одағының ең жоғарғы наградасы — Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
=== Капустин Яр полигоны ===
Орда тарихының қасіретті беті — [[Капустин Яр]] полигоны. [[1948 жыл|1948]] жылы полигонға берілген аудан аймағында жер асты, жер үсті сынақтары жүргізіледі. 1952 жылы ауданның 19 колхозы күшпен өзге аудандарға көшіріледі. 1990 жылдың мамырында Т. Махимовтың жетекшілігімен «Нарын» қоғамдық қозғалысы құрылады.
== Мәдениеті ==
Орда — талантты ұлы тұлғалардың мекені. Осы өлкеден қазақтың белгілі күйшілері [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазы]], [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова|Дина]], [[Сейтек Оразалыұлы|Сейтек]], [[Науша Мырзагерейұлы Бөкейханов|Науша]], домбырашылар Ж. Теміралиев, [[Ермек Еселұлы Қазиев|Е.Қазиев]], Халық артисі, актриса Х. Бөкеева, қазақтың тұңғыш дирижері Ш. Қажығалиев, халық композиторлары Б. Жұманиязов, М. [[Мансұр Сағатов|Сағатов]], медицина саласының озық қызметкерлері А. Герасимов, Х. Бөкейханов, білім беру ісінің үздіктері Ғ. Зарипов, М. Кульбацкая, [[Орда музейі]]н ұйымдастырушы А. Тажетдинов, ауыл шаруашылығының озаттары К. Меңдәлиев, Р. Егізбаев, ақындар Т. Жароков, С. Даумов, Қ. Жұмағалиев, т.б. шықты.<ref name="source1">Қазақ Энциклопедиясы</ref>
== Халқы ==
{| class="wikitable"
! 1939 !! 1979 !! 1989<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/census.php Ресей империясы, КСРО халық санақтары]</ref> !! 1999 !! 2009<ref>[https://old.stat.gov.kz/for_users/national/ ҚР халық санақтары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231010011948/https://old.stat.gov.kz/for_users/national |date=2023-10-10 }}</ref> !! 2021
|-
| 35323 || {{құлдырау}}16830 || {{өсім}}18360 || {{өсім}}19507 || {{құлдырау}}16668 || {{құлдырау}}14996
|}
Тұрғындар саны - 15 222 ([[2019 жыл|2019]]). Ұлттық құрамы: қазақтар - 99,23%, басқалары - 0,77%.<ref>[http://www.stat.gov.kz/dinamika/dinamikadem.htm Батыс Қазақстан облысының Статистика департаменті. 01.07.2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008030804/https://stat.gov.kz/dinamika/dinamikadem.htm |date=2020-10-08 }}</ref>
2020 жылдың басында тұрғындар саны 15026 адамды (7692 ер адам және 7334 әйел адам) құрады.<ref>[https://www.stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT354434 Қазақстан Республикасы халқының облыстар және астана, қалалар, аудандар, аудан орталықтары және кенттер бөлінісіндегі жынысы бойынша саны (2020 жылдың басына)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926195003/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT354434 |date=2020-09-26 }}</ref>
== Ауылдық округтер ==
20 елді мекен 7 ауылдық округке біріктірілген:
{| class="wikitable"
! Әкімшілік бірлік !! Орталығы !!Елді мекендері !!Халқы (2021)
|-
| [[Бисен ауылдық округі]] || [[Бисен]] ауылы || 4 || {{құлдырау}}2827
|-
| [[Мұратсай ауылдық округі]] || [[Мұратсай]] ауылы || 3 || {{құлдырау}}879
|-
| [[Орда ауылдық округі]] || [[Хан Ордасы (ауыл)|Хан Ордасы]] ауылы || 4 || {{құлдырау}}2770
|-
| [[Сайқын ауылдық округі]] || [[Сайқын]] ауылы || 4 || {{өсім}}4789
|-
| [[Саралжын ауылдық округі (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын ауылдық округі]] || [[Саралжын (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын]] ауылы || 1 || {{құлдырау}}997
|-
| [[Темір Масин ауылдық округі]] || [[Бөрлі (Бөкей ордасы ауданы)|Бөрлі]] ауылы || 2 || {{құлдырау}}1134
|-
| [[Ұялы ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы ауылдық округі]] || [[Ұялы (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы]] ауылы || 2 || {{құлдырау}}1084
|}
== Ірі елді мекендері ==
{| class="wikitable"
! Атауы !! Статусы !! Халқы (2021)
|-
| '''[[Сайқын]]''' || ауыл || {{өсім}} 4312
|-
| '''[[Хан Ордасы (ауыл)|Хан Ордасы]]''' || ауыл || {{өзгеріссіз}} 2168
|-
| '''[[Бисен]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 1608
|-
| '''[[Саралжын (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 997
|-
| '''[[Бөрлі (Бөкей ордасы ауданы)|Бөрлі]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 996
|-
| '''[[Ұялы (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 989
|-
| '''[[Мұратсай]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 665
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Батыс Қазақстан облысы}}
{{Бөкей ордасы ауданы елді мекендері}}
[[Санат:Бөкей ордасы ауданы]]
bwqp9e0ha9ekr7818cvgveoriha52r0
3622251
3622250
2026-06-25T16:38:22Z
Орел Карл
81620
/* Атауы */
3622251
wikitext
text/x-wiki
{{Қазақстан ауданы
|ауданның атауы = Бөкей ордасы ауданы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|lat_dir = N |lat_deg = 48 |lat_min = 48 |lat_sec = 45
|lon_dir = E |lon_deg = 46 |lon_min = 45 |lon_sec = 49
|облысы = Батыс Қазақстан облысы
|аудан орталығы = [[Сайқын]]
|ауылдық округтер саны =7
|кенттік әкімдіктер саны =
|қалалық әкімдіктер саны =
|ауылдар саны = 20
|қалалар саны =
|әкімі = Нұрлыбек Жасқайратұлы Даумов
|әкімдіктің мекенжайы = Сайқын ауылы, Жароков көшесі, №31
|құрылған уақыты =
|жер аумағы = 19,2 мың
|жер аумағы бойынша орны =
|тұрғыны = 14 425<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|халық саны бойынша орны =
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы = 0,75
|тығыздығы бойынша орны =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (99,24%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (0,31%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (0,18%)}}, {{nobr|басқалары (0,27%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]</ref>
|телефон коды =
|пошта индексі = 090200- 090206<ref name="kazindex.ru">[http://kazindex.ru/09/0.html Қазақстан почталық индекстері]</ref>
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/bko-bokeyorda?lang=kk Бөкей ордасы ауданының әкімдігі
|карта = Bokej Orda District Kazakhstan.png
|әкімшілік бірліктің картасы = West Kazakhstan Region Bokey Orda District.svg
|ортаққордағы санаты =
}}
{{мағына|Бөкей Ордасы}}
{{мағына|Орда (айрық)}}
'''Бөкей ордасы ауданы''' — [[Батыс Қазақстан облысы]]ның батысындағы әкімшілік бөлініс.
== Географиялық орны, жер бедері ==
Солтүстігінде [[Жәнібек ауданы|Жәнібек]], [[Казталов ауданы|Казталов]], шығысында [[Жаңақала ауданы|Жаңақала]] аудандарымен, оңтүстігінде [[Атырау облысы]]ның [[Құрманғазы ауданы]]мен және батысында [[Ресей]]мен шекаралас.
Облыс аумағының бедері тегіс. Аймақ Каспий маңы ойпатында орналасқан, едәуір бөлігі теңіз деңгейінен төмен. Аумақтың көп бөлігін Нарын құмдары алып жатыр. Ең биік нүкте - оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан [[Кіші Боғда]] тауы, теңіз деңгейінен 37,5 м биіктікте. Табиғи құрылыс материалдарының қоры тереңдікте зерттелген.
== Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі ==
Климаты континенталды, қысы аязды, жазы орташа ыстық. Қаңтардың орташа температурасы -12-14°С, шілде 24-25°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 250-300 мм. Аудан арқылы [[Ащыөзек (БҚО)|Ащыөзек]] өзені ағып өтеді. Көлдері: Аралсор, Боркөл және басқалар. Топырақтары ашық-каштан, құмды. Бетеге, жусан, көкбұршақ, ебелек және басқалары өседі. Аңдардан қасқыр, түлкі, қоян, ақбөкен, қабан, қарсақ; құстардан үйрек, қаз және басқа құстар ұя салады. Аудан жартылай шөлді табиғи аймақта орналасқан. Сонымен қатар, аймаққа тән ерекшелік - құмды массивтерінде ормандардың болуы, орманды аумақтардың бір бөлігі табиғи ормандар, бір бөлігі - екпелі орман. Мемлекеттік орман қорының ауданы 2019 жылдың 1 қаңтарына 16405 га құрайды, оның ішінде 5027 га орманды. Халқы негізінен мал шаруашылығымен айналысады. Бөкей Ордасы ауданында Қазақстан Республикасы бойынша мал шаруашылығы ең жақсы дамыған аудандардың бірі.
== Атауы ==
Ішкі Қазақ Ордасы (Бөкей Ордасы) — Ресей империясының вассалы ретінде Еділ мен Жайық аралығында 1801-1845 жылдар аралығында құрылған. Бөкей Ордасы — қазақтардың және әлемдегі ең соңғы Шыңғысхан ұрпақтарымен меңгерілген мемлекеттік құрылым.
Бөкей Ордасында Қазақстан тарихында алғаш рет мектеп, жәрмеңке, қазынашылық ашылған. 1845 жылы хандық билік жойылып, Астрахань губерниясы құрамына кірді. 1917 жылы өз алдына Бөкей губерниясы болып құрылды. Азамат соғысы жылдары, 1918 жылы 01 желтоқсан күні, Батыс Қазақстан облысы бойынша ең бірінші Кеңес Одағы орнады.↵Кеңес Одағының саясатының кесірінен губерния Қырғыз (Қазақ) АКСР құрамына қосылып,
[[1925 жыл|1925]] жылы [[Бөкей губерниясы]] таратылып, [[Орал уезі|Орал]] губерниясының құрамына енгізілді Губернияның көптеген жерлері Қазіргі РФ Астрахань, Волгоград облыстары және ҚР Атырау облыстары аумағына қосылды. Сол жылы Бөкей уездік болып құрылып. [[1928 жыл|1928]] жылы Бөкей ордасы уезінің аты [[Батыс Қазақстан облысы|Орал облысының]] '''Орда ауданы''' болып өзгертілді. Осы уақыттан бастап Бөкей ордасы атауы жойылды.
2001 жыл ордалықтар үшін екі бірдей қуаныш әкелді. Оның бірі — Тәуелсіздіктің 10 жылдығы болса, екіншісі — [[Орда қаласы|Орда]]ның 200 жылдығына орай Қазақстан Республикасының Президентінің 10.03.2000 жылғы жарлығымен '''Бөкей Ордасы ауданы''' атауы қайтарылып берілді. 2012 жылы Бөкей Ордасы ауданы көршілес Жәнібек ауданынан бөлініп, аудан болып қайта құрылуының 40 жылдығы атап өтілді.
== Аудан тарихы ==
Кең байтақ қазақ даласының батыс бөлігінде орналасқан шежіресі бай, табиғаты сұлу өлке - Бөкей ордасы ауданы. XIX ғасырда мәдениет, өнер, білім орталығы болған ғажайып өлкенің тарихы тереңнен бастау алады.
1801 жылы Нұралы ханның екінші ұлы Бөкей сұлтан Орыс патшасына бос жатқан Еділ мен Жайық өзендері аралығындағы атамекеніне көшіп - қоныстануға рұқсат сұраған өтініш жолдайды. Ресей императоры Павел I Бөкей сұлтанның өтінішін қабыл алып, 1801 жылдың 11 наурызында "Қырғыз - Қайсақ Кіші ордасының Хан кеңесінің төрағасы Бөкей сұлтан Нұралы хан ұлын өзіме ризашылықпен қабылдаймын, өзі қалаған жеріне көшіп жүруіне рұқсат етемін және менің рахым етуімнің белгісі ретінде қара лентамен мойынға тағатын өз суретім бар алтын медаль тағайындаймын" деген жарлық-рескриптісін шығарады. Сол жылдың күзінде Бөкей сұлтан өзіне қарасты 5 мың түтін ауылымен Жайықтың ішкі бетіне көшіп-қоныстанады. Тарихта Ішкі Қазақ немесе Бөкей ордасы аталған өлкенің іргесі осылай қаланады.
1806 жылдың 19 мамырында Патшалық Үкіметтің арнайы жарлығымен хандықтың территориялық көлемі 6500 мың десятина болып бөлінеді. Жарлықта: "Бөкей сұлтанның қол астындағы қазақтарға Үлкен және Кіші өзендерінен Богда тауларына дейін, одан Чапчачи арқылы Дудацк немесе Телепнев ватагаларына және теңізге дейін көшуге рұқсат беріледі" деп көрсетіледі.
1808 жылы 17 шілдеде Бөкей хандығы Астрахан әскери губернаторының және Орынбор шекара комиссиясының құзырына бағынышты болып бекітіледі.
1812 жылы Александр I патшаның арнайы жарлығымен Бөкей сұлтан Ішкі Қазақ ордасының ханы болып тағайындалады. Бөкейді ақ киізге көтеріп хан сайлау Орал қаласының маңындағы тоғайда өтеді, кейін ол жер "Хан тоғайы" деп аталады. 1815 жылдың 21 мамырында Бөкей хан қайтыс болады. Тақ мұрагері Жәңгір жас болғандықтан, хан тағына уақытша сұлтан Шығай Нұралы хан ұлы отырады.
1823 жылы Жәңгір Бөкейұлы хан тағының мұрагері болып танылып, 1824 жылы 22 маусымда "Хан тоғайында" ақ киізге көтеріліп, хан сайланады.
Ішкі Орданың іргесі бекіп, ішкі әлеуметтік - шаруашылық жағдайы қалыптасып, нығайған тұсы 1823 - 1845 жылдары Жәңгір хан басқарған кезең болатын. Көзі ашық, көкірегі ояу, орыс, татар, араб, парсы тілдерін жетік меңгерген Жәңгір Ресей үкіметінің көптеген наградаларымен марапатталып, алтын тәжбен безендірілген I дәрежелі Әулие Анна орденінің кавалері атанып, генерал - майор шеніне дейін көтерілген тұңғыш қазақ ханы.
Жәңгір 1824 жылдың күзінде Орынбор муфтиі Мұхамеджан Хусейновтың қызы Фатимаға үйленеді. Фатима европаша білім алған, тілдерді жетік меңгерген, би, музыкаға жақын болатын.
1826 жылы хан Жәңгір жұбайы Фатима ханшамен Орыс патшасы Николай I-нің таққа отыру рәсіміне шақырылады. Мәскеу қаласында өткен салтанатта Фатиманың білімділігі мен мәдениеттілігіне орыс интеллигенциясы, Фатиманы биге шақырған Николай патшаның өзі де, оның орысша таза сөйлеп, билегеніне тәнті болады.
1827 жылы Жәңгір хан патшаға ерекше шеберлікпен жасалған киіз үй сыйға тартады. 1829 жылы императрица Александра Федоровна Фатима ханшаға бразилия топаздарымен безендірілген алтын диадема, тарақ және сырға сыйлайды.
Жәңгір ең алдымен қазақтарға ыңғайлы әрі тиімді тұрмыстың үлгісі етіп, 1827 жылы Нарын құмының Жасқұс деген жеріне Хан сарайын салдырады. Жәңгірден үлгі алған би - сұлтандар, кейін қарапайым халық үй тұрғызып, Хан ставкасы саяси-экономикалық маңызға ие орталыққа айналады.
1828 жылы өз үйінің бір бөлмесіне әулеттік - династиялық құнды заттарды, ат әбзелдерін, жауынгер қару - жарағын жинастырып, қару - жарақ палатасын ұйымдастырады. Бұл - қазақ жерінде ашылған тұңғыш музей болатын.
Жәңгір өз қоластындағы халқының денсаулығына да үлкен көңіл бөліп отырған. 1825 жылы С.Жәнібеков деген қазақты шешекке қарсы екпе жұмысын жүргізуді үйрену үшін оқуға жібереді. 1826 жылдан бастап Ордада шешек ауруына қарсы екпе жұмыстары жүргізіледі. 1832 жылы Жәңгір ханның шақыртуымен Хан ставкасына дәрігер А.А.Сергачев келеді. Кейін 1839 жылы тұңғыш дәріхана ашылады. Осы кезеңдерде Ордада В.Ф.Евланов, Пупорев, т. б. дәрігерлер қызмет атқарады. 1852 жылы Ордада 16 кереуеттік қоғамдық аурухана ашылады. Бүл аурухана күні бүгінге дейін сақталып, халыққа қалтқысыз қызмет етіп келе жатыр.
1832 жылы хан Жәңгір халықтың әлеуметтік жағдайын көтеру, сауда - саттық саласын дамытып, жолға қою мақсатында жәрмеңке ұйымдастырады. Жәрмеңке көктем және күз айларында өткізіліп, оған Ресейдің Саратов, Мәскеу, Новгород, т.б. губернияларынан саудагерлер келген. 1846 жылы көктемгі жәрмеңкеге 3883 адам қатысса, 1851 жылғы тауар айналымы 1,5 миллион күміс ақша құраған.
Жәңгір бөкейлік қазақтардың өз дінін жоғалтпай, сақтап қалуы үшін 1835 жылы өз үйінің ауласына ерекше архитектуралық үлгімен мешіт салдырады. Ел ішінде оны "Хан мешіті" деп атаған.
Хан Жәңгір Бөкей ордасындағы мал басының санын көбейтіп қана қоймай, оның тұқымын асылдандыруға, әсіресе, жылқы малына үлкен мән береді. Хан ставкасында, Ресейдің Орск, Элиста қалаларында ат көрмелері өткізіліп, ат жарыстары ұйымдастырылып тұрады.
Бөкей ордасы тарихында маңызды орын алатын оқиға - И.Тайманұлы мен М.Өтемісұлы бастаған 1836-1838 жылдардағы халық көтерілісі. Бүл - патша әкімшілігі мен хан-сұлтандарға қарсы көтерілген халықтың азаттығы үшін бастаған бой көтеруі болды.
1840 жылы Жәңгірдің шақыртуымен Ордаға ветеринар К.П.Ольдекоп келеді. Осында қазақ жеріндегі түңғыш ветеринарлық бөлім ашылып, алғаш мал ауруларына қарсы екпе, тәжірибе - зерттеу жұмыстары қолға алынады.
Ел болашағының білімде екенін түсінген Жәңгір 1841 жылы 6 желтоқсанда қазақ даласындағы ең түңғыш қазақша - орысша білім беретін мектеп ашады. Бұл мектептен есімі елге танылған талай тұлғалар білім алды. Солардың бірі - қазақтан шыққан ғалым - этнограф Мұхамедсалық Бабажанов. Оның қазақтар жөніндегі зерттеулері, тарихи мұралары туралы басылымдары жоғары бағаланып, 1862 жылы Орыс географиялық қоғамының күміс медалімен марапатталады. Жәңгір мектебінен білім бастауын алған жүзден астам ғалым - зерттеушілер, Асан Тайманов сынды жиырмадан астам академиктер шықты.
Кезінде Жәңгірдің өзі де Қазан университетінің кітапханасына араб, парсы, түркі тілдерінде жазылған маңызды қолжазбаларды сыйға тартады. Оның ағартушылықты таратуға деген еңбегін құрметтеп, 1844 жылы университеттің ғылыми кеңесі Жәңгірді "Қазан университетінің құрметті мүшесі" етіп сайлайды. Жәңгір орыс басылымдарын, газет-журналдар, әртүрлі кітаптар алдырып, бай кітапхана қорын жинақтаған. Оның үйіндегі жеке кітапханасында "Северная пчела", "Отечественные записки", "Современник" басылымдары, Шинкелдің "Архитектура XIX ст.", Гогольдің "Мертвые души" кітаптары болған.
Хан Жәңгір Бөкей ордасына келген ғалым - зерттеушілерді ерекше құрметпен қабыл алған. Осы өңірде болған Г.С.Карелин, В.И.Даль, т.б. хан үйінің қонақжайлылығына ризашылықтарын естелік - зерттеулерінде жазып көрсетеді.Бұлардан басқа Бөкей ордасында 100 - ден астам орыс және шетел зерттеушілері болған. 1842 жылы Жәңгірдің өтінішімен белгілі картограф, Орыс географиялық қоғамының мүшесі Я.В.Ханыков Бөкей ордасының территориялық картасын жасайды. Сол кездегі хандықтың құрамына қазіргі Батыс Қазақстан облысының Жәнібек, Казталовка, Жаңғала, Орда аудандары, Атырау облысының Махамбет, Құрманғазы аудандары, көршілес Ресейдің Волгоград облысы Палласовка ауданының, Астрахан облысы Құмөзек, Володар, Қарабайлы аудандарының бір бөлігі енген.
1841 жылы Хан ставкасы мен Черный Яр қаласының аралығына пошта - телеграф байланысы орнатылады.
1845 жылы 11 тамызда Бөкей ордасының саяси, мәдени, экономикалық жағынан дамуына жол бастап, бұл өлкенің басқару ісіне көптеген өзгерістер енгізген ұлы реформатор, қазақ даласының ұлы жаңартушысы Хан Жәңгір Бөкейұлы қайтыс болады.
Хан Жәңгір дүние салғаннан кейін Бөкей ордасындағы хандық басқару құрылымы жойылып, жаңа әкімшілік - Уақытша Кеңес құрылады. Уақытша Кеңес 1845 - 1917 жылдар аралығында билік жүргізеді.
1860 жылы Бөкей ордасы 7 әкімшілік бөлікке бөлінеді. Олар: Тарғын, Қалмақ, Нарын, Қамыс - Самар, Талов қисымдары және I, II Теңіз жағалауы округтері. Әрбір әкімшілік бөлікті әкім - правительдер басқарады.
1862 жылы Хан Ставкасында кітапхана ашылады. Кітапхана қорында О.Бальзактың, У.Шекспирдің, Г.Гюгоның, Т.Шевченконың кітаптары, сондай - ақ Ресейдің басылымдары болған.
Хан жәрмеңкесіндегі сауда саласының дамуына байланысты, ақша капиталын реттейтін әрі сақтайтын орын "Казначейство" мекемесі 1867 жылы ашылып, банк қызметін атқарады.
1869 жылы 5 адамнан тұратын өрт сөндірушілер командасы және жылжымалы обоз жасақталады. 1870 жылы Ресейден ауа - райын бақылайтын аспаптар әкелініп, метеорологиялық станция жұмыс жасайды.
1832 жылы Жәңгірдің бастауымен отырғызылған Орда орманын мемлекет тарапынан қорғау 1890 жылдан бастап қолға алынады. 1908 жылы Орда орман шаруашылығы мекемесі жанынан питомниктер жасақталып, зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Соның нәтижесінде - Нарын қарағайы дүниеге келеді.
1908 жылы қазақ даласындағы ең түңғыш Оба індетіне қарсы күрес станциясы кұрылады. Бүл станцияда Халықтық денсаулық сақтау комиссарының орынбасары М.Шомбалов, оба індетін емдеуге маманданған дәрігерлер И.А.Деминский, А.Михайлов, кейін медицина ғылымының докторы Н.Доброхотова жұмыс жасады.
1911 жылы қазақ баспасының қарлығаштарының бірі - "Қазақстан" газеті белгілі ақын Г.Қараштың ұйымдастыруымен Ордада басылып шығады.
Қазақстандағы ең тұңғыш Ұлы Қазан революциясы орнаған жер - Орда болатын. 1918 жылы тұңғыш комсомол ұясы құрылады. 1918 жылы тұңғыш кеңестік баспахана ашылып, онда "Дұрыстық жолы", "Киргизская правда", т.б. газет - журналдар басылып шығады. 1918 жылы Ордада Қазақтың I үлгілі атты әскер полкі жасақталады. Осы кезеңдерде мәдени өмірге де көп көңіл бөлінеді. "Жігер" жастар ұйымы кұрылып, орыс, татар, қазақ труппалары, белгілі күйші М.Бөкейхановтың ұйымдастыруымен ұлт - аспаптар оркестрі жасақталады. Белгілі драматург И.Меңдіхановтың пьесалары көрермен назарына ұсынылды.
Қазіргі уақытта Бөкей Ордасы ауданы экономикалық қарқыны ең жоғарғы дамыған аудандардың бірі. Елбасы, Қазақстан Республикасының бірінші және экс-президенті Н.Ә.Назарбаев екі мәрте Бөкей Ордасы ауданында ресми сапармен келген. Батыс Қазақстан облысының аудандарының бірде-бір ауданына сапармен Қазақстан басшылары сапармен бармаған екен.
=== Ұлы Отан соғысы ===
[[1941 жыл|1941]]—[[1945 жыл|45]] жж. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдары Орда ауданы Қазақстандағы соғыс жағдайына келтірілген бірден-бір аудан болды. Ордалық 2000-нан астам азамат туған Отанын қорғауға аттанды. Ордалықтар [[Ахмедияр Дәуленұлы Хұсайынов|Ақмедияр Құсайынов]], [[Темір Масин]] және батыр қос қыздарымыздың біреуі [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова|Мәншүк Мәметов]]ға Кеңес Одағының батыры атағы берілді. Сонымен қатар Ұлы Отан соғысының ардагері, Орда ауданының тумасы [[Шәкір Жексенбаев]], Қазақстанның тұңғыш Кеңес әскерінің әскери генералы.
Соғыстан кейінгі кезеңде ел шаруашылығын көтеріп, нығайтуда аянбай еңбек еткен 25 ордалыққа [Кеңес Одағының ең жоғарғы наградасы — Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
=== Капустин Яр полигоны ===
Орда тарихының қасіретті беті — [[Капустин Яр]] полигоны. [[1948 жыл|1948]] жылы полигонға берілген аудан аймағында жер асты, жер үсті сынақтары жүргізіледі. 1952 жылы ауданның 19 колхозы күшпен өзге аудандарға көшіріледі. 1990 жылдың мамырында Т. Махимовтың жетекшілігімен «Нарын» қоғамдық қозғалысы құрылады.
== Мәдениеті ==
Орда — талантты ұлы тұлғалардың мекені. Осы өлкеден қазақтың белгілі күйшілері [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазы]], [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова|Дина]], [[Сейтек Оразалыұлы|Сейтек]], [[Науша Мырзагерейұлы Бөкейханов|Науша]], домбырашылар Ж. Теміралиев, [[Ермек Еселұлы Қазиев|Е.Қазиев]], Халық артисі, актриса Х. Бөкеева, қазақтың тұңғыш дирижері Ш. Қажығалиев, халық композиторлары Б. Жұманиязов, М. [[Мансұр Сағатов|Сағатов]], медицина саласының озық қызметкерлері А. Герасимов, Х. Бөкейханов, білім беру ісінің үздіктері Ғ. Зарипов, М. Кульбацкая, [[Орда музейі]]н ұйымдастырушы А. Тажетдинов, ауыл шаруашылығының озаттары К. Меңдәлиев, Р. Егізбаев, ақындар Т. Жароков, С. Даумов, Қ. Жұмағалиев, т.б. шықты.<ref name="source1">Қазақ Энциклопедиясы</ref>
== Халқы ==
{| class="wikitable"
! 1939 !! 1979 !! 1989<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/census.php Ресей империясы, КСРО халық санақтары]</ref> !! 1999 !! 2009<ref>[https://old.stat.gov.kz/for_users/national/ ҚР халық санақтары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231010011948/https://old.stat.gov.kz/for_users/national |date=2023-10-10 }}</ref> !! 2021
|-
| 35323 || {{құлдырау}}16830 || {{өсім}}18360 || {{өсім}}19507 || {{құлдырау}}16668 || {{құлдырау}}14996
|}
Тұрғындар саны - 15 222 ([[2019 жыл|2019]]). Ұлттық құрамы: қазақтар - 99,23%, басқалары - 0,77%.<ref>[http://www.stat.gov.kz/dinamika/dinamikadem.htm Батыс Қазақстан облысының Статистика департаменті. 01.07.2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008030804/https://stat.gov.kz/dinamika/dinamikadem.htm |date=2020-10-08 }}</ref>
2020 жылдың басында тұрғындар саны 15026 адамды (7692 ер адам және 7334 әйел адам) құрады.<ref>[https://www.stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT354434 Қазақстан Республикасы халқының облыстар және астана, қалалар, аудандар, аудан орталықтары және кенттер бөлінісіндегі жынысы бойынша саны (2020 жылдың басына)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926195003/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT354434 |date=2020-09-26 }}</ref>
== Ауылдық округтер ==
20 елді мекен 7 ауылдық округке біріктірілген:
{| class="wikitable"
! Әкімшілік бірлік !! Орталығы !!Елді мекендері !!Халқы (2021)
|-
| [[Бисен ауылдық округі]] || [[Бисен]] ауылы || 4 || {{құлдырау}}2827
|-
| [[Мұратсай ауылдық округі]] || [[Мұратсай]] ауылы || 3 || {{құлдырау}}879
|-
| [[Орда ауылдық округі]] || [[Хан Ордасы (ауыл)|Хан Ордасы]] ауылы || 4 || {{құлдырау}}2770
|-
| [[Сайқын ауылдық округі]] || [[Сайқын]] ауылы || 4 || {{өсім}}4789
|-
| [[Саралжын ауылдық округі (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын ауылдық округі]] || [[Саралжын (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын]] ауылы || 1 || {{құлдырау}}997
|-
| [[Темір Масин ауылдық округі]] || [[Бөрлі (Бөкей ордасы ауданы)|Бөрлі]] ауылы || 2 || {{құлдырау}}1134
|-
| [[Ұялы ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы ауылдық округі]] || [[Ұялы (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы]] ауылы || 2 || {{құлдырау}}1084
|}
== Ірі елді мекендері ==
{| class="wikitable"
! Атауы !! Статусы !! Халқы (2021)
|-
| '''[[Сайқын]]''' || ауыл || {{өсім}} 4312
|-
| '''[[Хан Ордасы (ауыл)|Хан Ордасы]]''' || ауыл || {{өзгеріссіз}} 2168
|-
| '''[[Бисен]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 1608
|-
| '''[[Саралжын (Бөкей ордасы ауданы)|Саралжын]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 997
|-
| '''[[Бөрлі (Бөкей ордасы ауданы)|Бөрлі]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 996
|-
| '''[[Ұялы (Батыс Қазақстан облысы)|Ұялы]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 989
|-
| '''[[Мұратсай]]''' || ауыл || {{құлдырау}} 665
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Батыс Қазақстан облысы}}
{{Бөкей ордасы ауданы елді мекендері}}
[[Санат:Бөкей ордасы ауданы]]
adnpcl4j32rivsovod1qvuif06epbru
Балқаш (қала)
0
14172
3622467
3619530
2026-06-26T05:51:51Z
MuratbekErkebulan
162992
3622467
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = қала
|атауы = Балқаш
|сурет = {{Фотомонтаж
|photo1a = Балхаш-2, вокзал.jpg
|photo2a = Балхаш, микрорайон Мухаммеджанова 6.jpg
|photo3a = Балхаш, станция Заводская (3).jpg
|photo2b = Балхаш, Агыбай батыра 22.jpg
|photo3b =
|photo4a = Балхаш, улица Сейфуллина.jpg
|photo4b = Балхаш, АЗС на Язева-Жезказганской.jpg
|spacing = 2
|position = center
|color_border =
|color =
|size = 333
|foot_montage =
}}
|әкімшілік күйі = Облыстық маңызы бар қала
|елтаңба =Coats_of_arms_of_Balqash.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg = 46|lat_min = 51|lat_sec =
|lon_deg = 75|lon_min = 00|lon_sec =
|CoordAddon =type:city(74100)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасы =
|облыс картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Қарағанды облысы
|кестедегі облыс = Қарағанды облысы
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі = Сатаев Сапар Каиркенович
|құрылған уақыты = 1931
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Прибалхашстрой
|статус алуы = 1937
|жер аумағы = 230
|климаты =
|тұрғыны = {{құлдырау}}73 450<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2024 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2024
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = [[қазақтар]] (69,71 %) <br /> [[орыстар]] (24,36 %) <br /> [[корейлер]] (1,26 %) <br /> [[немістер]] (1,14%) <br /> [[татарлар]] (1 %) <br /> [[украиндар]] (0,57 %) <br /> басқалары (1,96 %)<br /> 2022 ж.<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 71036
|пошта индексі =
|пошта индекстері = 100300 - 100316
|ортаққордағы санаты = Balqash city
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda-balkhash?lang=kk Балқаш қаласының әкімдігі
|сайт тілі = kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
[[Сурет:ISS023-E-47178 - View of Earth.jpg|thumb|293 px|Балқаш қаласының ғарыштан түсірілген фотосы]]
'''Балқаш''' — [[Балқаш]] жағалауында орналасқан қала. Балқаш көлінің жағасындағы ең ірі қалалардың бірі. Қала Қарағанды қаласынан 380 км қашықтықта [[Бертіс]] айлағында орналасқан. Халық саны – 73,4 мың адам.
==Тарихы==
[[1931]] жылы Прибалхашстрой кенті ретінде қаланған. Қала 1937 жылы Прибалхашстрой кентінің базасында құрылды.
[[File:Balkhash-zimoi.jpg|thumb|200px|right|Қаланың қысқы көрінісі]]
Балқаш көлінің солтүстігінде 12 км жердегі [[Қоңырат мыс кен орны]] мен [[Қарағанды]] көмірінің негізінде жұмыс істейтін ірі [[Балқаш мыс қорыту зауыты|мыс қорыту зауытының]] құрылысына байланысты салына бастады. 1967 жылы Лондондық Халықаралық Көрмесінде балқаштық мыс халықаралық мыс эталоны болып танылды.
==Туризм==
[[File:Balkhash townBeach.jpg|thumb|200px|right|Қала жағажайы]]
Көл және көл маңындағы табиғат ескерткіштерінің ([[Бектау ата]] шатқалы, тоғайлы ормандар) рекреациондық потенциалы туристерді қабылдауға таптырмас мүмкіндік береді. Балқаш көлінің жағасында танымал туризм түрлері болып жағажай туризмі, спорттың су түрлері: желкенді қайық, байдаркамен және каноэмен есу, спорттық балық аулау табылады. Балқаш көлінің жағалауында жылына 4 мыңнан астам адам демалады. Демалушыларға жағдайды облыстың ірі өнеркәсіпорындары мен жеке меншік кәсіпкерлердің 9 демалыс зонасы жасайды. Көлдің батыс жағалауында халықаралық және республикалық маңызы жоғары Алматы – Екатеринбург тас жолы өтеді. Аймақта орналасқан табиғи ескерткіштердің бірі – Бектау ата тау желісі. Бектау ата тауының шыңы 1000 метрге дейін жетеді. Бектау ата тау желісінің ұзындығы 4000 га, алайда оның аумағында түрлі атқалдар мен құздар орналасқан. Мұнда өсімдіктердің жүзге тарта түрі кең таралған, олардың 45 сирек кездесетін болса, 8 Қызыл Кітапқа енгізілген. Сонымен қатар Бектау ата тауында киелі саналатын тұзщы су көзі бар «Әулие» үңгірі орналасқан. Бектау ата тау желісі – туристердің қызығушылығын тудыратын табиғат әлемінің ерекше бір туындысы.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||68833 ||{{өсім}}73785 ||107,2 ||32251 ||{{өсім}}35460 ||110 ||36582 ||{{өсім}}38325 ||104,8
|}
== Географиясы ==
=== Климаты ===
<div style="max-width:75%">{{Қаланың ауа райы
|Жер_ілік = Балқаш
|Дерекнама = [https://meteolabs.kz/қаз/климаты/балқаш/ Балқаш ауа райы мен климаты]
|Қаң_а_макс = 3.9
|Ақп_а_макс = 5.9
|Нау_а_макс = 21.7
|Сәу_а_макс = 32.5
|Мам_а_макс = 33.8
|Мау_а_макс = 37.6
|Шіл_а_макс = 40.9
|Там_а_макс = 39.5
|Қыр_а_макс = 37.6
|Қаз_а_макс = 25.8
|Қар_а_макс = 18.9
|Жел_а_макс = 6.8
|Жыл__а_макс = 40.9
|Қаң_а_мин = -35.6
|Ақп_а_мин = -35.5
|Нау_а_мин = -28.9
|Сәу_а_мин = -10.4
|Мам_а_мин = -2.9
|Мау_а_мин = 4.6
|Шіл_а_мин = 6.9
|Там_а_мин = 3.7
|Қыр_а_мин = -3.6
|Қаз_а_мин = -14.8
|Қар_а_мин = -29.5
|Жел_а_мин = -35.1
|Жыл__а_мин = -35.6
|Қаң_ор_макс = -8.7
|Ақп_ор_макс = -7.0
|Нау_ор_макс = 2.0
|Сәу_ор_макс = 14.4
|Мам_ор_макс = 22.2
|Мау_ор_макс = 27.8
|Шіл_ор_макс = 29.6
|Там_ор_макс = 28.1
|Қыр_ор_макс = 21.7
|Қаз_ор_макс = 12.8
|Қар_ор_макс = 2.9
|Жел_ор_макс = -5.2
|Жыл__ор_макс = 11.7
|Қаң_ор_мин = -17.8
|Ақп_ор_мин = -17.1
|Нау_ор_мин = -8.2
|Сәу_ор_мин = 3.2
|Мам_ор_мин = 10.5
|Мау_ор_мин = 16.4
|Шіл_ор_мин = 18.4
|Там_ор_мин = 16.1
|Қыр_ор_мин = 9.3
|Қаз_ор_мин = 1.9
|Қар_ор_мин = -5.8
|Жел_ор_мин = -13.7
|Жыл__ор_мин = 1.1
|Қаң_ор = -13.3
|Ақп_ор = -12.1
|Нау_ор = -3.1
|Сәу_ор = 8.8
|Мам_ор = 16.4
|Мау_ор = 22.1
|Шіл_ор = 24.0
|Там_ор = 22.1
|Қыр_ор = 15.5
|Қаз_ор = 7.3
|Қар_ор = -1.5
|Жел_ор = -9.5
|Жыл__ор = 6.4
|Қаң_ор_ж-ш = 13.8
|Ақп_ор_ж-ш = 10.3
|Нау_ор_ж-ш = 10.2
|Сәу_ор_ж-ш = 10.6
|Мам_ор_ж-ш = 15.6
|Мау_ор_ж-ш = 13.2
|Шіл_ор_ж-ш = 12.7
|Там_ор_ж-ш = 9.5
|Қыр_ор_ж-ш = 3.0
|Қаз_ор_ж-ш = 7.8
|Қар_ор_ж-ш = 16.6
|Жел_ор_ж-ш = 12.4
|Жыл__ор_ж-ш = 135.7
|}}
</div>
==Экономикасы==
[[File:Balkhash copper smelting complex.jpg|thumb|200px|right|Қаладағы мыс қорыту зауыты]]
Балқаш еліміздегі түсті металлургияның ең маңызды орталықтарының бірі. Мұнда құрамында мыс және түсті прокат зауыттары, өндіріс газдарынан күкіртті натрий мен күкірт қышқылын алатын химия өнеркәсібі бар «Балқашмыс» акционерлік қоғамы жұмыс істейді.Оның өнімдері бірнеше шет елдерге шығарылады. Лондондағы халықаралық көрмеде Балқаш мысы ең таза мыс ретінде дүниежүзілік эталон деген атаққа ие болды (1967). Балқаш мыс қорыту комбинатын 1997 жылдың ақпанында Оңтүстік Кореяның «Самсунг» фирмасы алып, өндірісті 6 ай ішінде жобадағы қуатына жеткізді. Бір айда 11, 5 мың тонна рафинатталған мыс өндірген. Жылдық өнім көлемі 100 мың тонна.
Қалада 2007 жылы 414 шаруашылық жүргізуші субъекті тіркелген, оның ішінде
4 ірі, 45 орта, 365 шағын субъектілері.
''Негізгі экономикалық бағыт:''
*түсті металлургия;
*энергетика;
''Қаланың негізгі кәсіпорындары:''
*«ЗОЦМ» АҚ
*Балқаш қаласы әкімінің жанындағы «Су Жылу Транс» КМК
''Өндірілетін өнімнің негізгі түрлері:''
* электр және жылу энергиясы;
* түсті металдар өндірісі;
2006 жылғы қаланың ірі және орта кәсіпорындар жұмыскерлерінің тізімдік саны 20877 адамды құрады, орташа атаулы еңбекақы - 31683 теңге.
2006 жылғы өндірістік өнім көлемі (үй шаруашылық есебінсіз) 216083,4 млн. теңгені құрады.
Жылдық деректер бойынша 2006 жылы негізгі капиталға инвестициялар 5005,3 млн. теңге сомасында игерілді, бұл 2005 жылғы көлемге 117,7%-ды құрайды.
Кәсіпорындардың өз күштерімен орындалған мердігерлік жұмыстар көлемі 2006 жылы 1978,6 млн. теңгені немесе 2005 жылғы көлемінің 134,0%-ын құрады.
2006 жылғы бөлшек тауар айналым көлемі (қоғамдық тамақтандыру қызметің есепке алмағанда) 3829,2 млн. теңге шамасында құралды, ақылы қызмет көрсету көлемі (мемлекеттік басқару қызметінсіз)– 887,8 млн. теңге.
===Ауыл шаруашылығы===
2006 жылы ауыл шаруашылығы өнімінің айтарлықтай бөлігін өсімдік шаруашылығы құрады.
2006 жылғы 1 шілдеге ауыл шаруашылығы өндірушілерінің нақты бары: 1 ауыл шаруашылық кәсіпорыны, 1 іс-әрекеттегі шаруа қожалығы, 3,6 мың халықтың жеке қосалқы шаруашылығы.
Аймақта ауыл шаруашылық өнім өндіруге 0,3 мың гектар ауыл шаруашылық жерлері пайдаланылады, оның ішінде 0,1 мың га – егістік алқаптар.
2006 жылғы астыққа 0,3 мың га ауыл шаруашылық дақылдары егілетін егістік жерлер пайдаланылды, оның ішінде
картоп 0,1 мың га,
көкөніс 0,2 мың га.
2006 жылы
1,8 мың тонна картоп,
3,6 мың тонна көкөніс-бақша дақылдары,
0,06 мың тонна ет (тірі салмақта),
1,8 мың тонна сүт;
445,2 мың дана жұмыртқа өндірілді.
2007 жылғы 1 қаңтарға
ірі қара мал саны 2,3 мың бас;
қой мен ешкі – 3,1 мың бас;
шошқа - 0,3 мың бас;
жылқы - 42 бас;
құс – 5,4 мың бас.*
==Білім==
Қалада 2006/2007 оқу жылы басына
* 21 күндізгі жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді, онда 12456 оқушы оқиды,
* 1 кешкі жалпы білім беретін мектеп - 200 оқушы
* 4 колледжде – 2736 оқушы,
* 2 кәсіби-техникалық оқу орнында – 1195 оқушы,
* 1 жоғары оқу орнында - 2595 оқушы оқиды.
Қалада
* 9 кітапхана,
* 5 клуб типті мекеме,
* 1 мұражай істейді.<ref>Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5</ref>
==Инфрақұрылымы==
[[File:Agybay batyr monument in Balkhash.jpg|thumb|200px|right|Қаладағы [[Ағыбай батыр]]ға арналған ескерткіш]]
[[File:Balkhash PalaceOfCulture.jpg|thumb|200px|right|Қаладағы Мәдениет үйі]]
Қалада тарихи өлке тану мұражайы, 2 спорт кешені, жүзу бассейіні, қазақ балық шаруашылық ғылыми-зерттеу институты, тау-кен металлургия техникумы, педагогика, медицина училищелері, Қарағанды полтехникалық университетінің жалпы техникалық факультеті, музыка мектебі, 20 шақты орта және 8 жылдық мектеп, 2 халық театры, бейнестудия , т.б.мәдениет, денсаулық сақтау мекемелері бар.
==Транспорты==
Балқаш – ірі жол торабы. Әуе, темір және автожолдар қаланы [[Астана]], [[Алматы]], [[Қарағанды]], [[Тараз]], [[Шымкент]] қалаларымен, [[Мәскеу]] және [[Орталық Азия]] елдерімен байланыстырады.
=== Горком бірінші хатшылары ===
# [[Алексей Иванович Неклюдов]] 1940 — 1946
# ?
# [[Жүніс Әбуғалиев]] 1971—1988 Арғын Қараесек Әлтеке
# ?
=== Әкімдері===
# Григорьевский Владимир Александрович (1993-95г.г.)
# Попович В. Г.
# Мазуренко Владимир Петрович (1995 г.г. Администация басшысы) (1995-97жж. қала әкімі)
# [[Қасымқан Қаскенұлы Ахметов]] (1997 — маусым 2003) Арғын Қаракесек Қояншы тағай?
# [[Қариполла Орынбекұлы Мұқатов]] (2003—2005)
# [[Қажымұрат Әбілқайырұлы Төкішев]] (2005—2007) Арғын Қаракесек Әлтеке
# [[Қадыржан Гейнятұлы Тейлянов]] (09.2007-04.2012)
# [[Нұрлан Ерікбайұлы Әубәкіров]] (05.2012-06.2014)
# [[Ардақ Татымбекұлы Райымбеков]] (07.2014-06.2015)
# Аглиулин Александр Минвалиевич (06.2015-07.2019)
# [[Ораз Қайсаұлы Тәуірбеков]] (с 07.2019)<ref>{{cite web |author = |url = http://forum.vbalkhashe.kz/Thread-gordost-balhashcev?pid=379886 |title = Гордость балхашцев |lang = ru |website = forum.vbalkhashe.kz |date = |access-date = 2025-04-27 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}</ref>
# [[Қайрат Амангелдіұлы Қамзин]] с 5 сентября 2022 — 10.05.2023 Арғын Қаракесек Керней
# [[Сапар Қайыркенұлы Сатаев]] 10.05.2023 бастап
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Балқаш қалалық әкімдігі елді мекендері}}
{{Қарағанды облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
[[Санат:Балқаш]]
tavl959tv8yph0itncasd7gd8jgxw2b
Арқалық (станция)
0
16382
3622490
3598317
2026-06-26T06:38:37Z
Tulegenovsk
116049
3622490
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit}}
'''Арқалық станциясы''' — [[Қазақстан темір жолы|«Қазақстан Темір жолы]]» АҚ-ның қарауындағы [[Арқалық (қала)|Арқалық]] қаласында орналасқан Қостанай темір жолының Есіл бағытында орналасқан станция.
Станцияда 10-ға жуық жол, үлкен вокзал ғимараты бар. Оның жанында өндірістік аймақ басталады. Боксит кенін карьерлерден шығаруға арналған ведомстволық теміржол желілерінің кең желісі бар. Локомотивтер арасында әртүрлі типтегі [[ТЭМ тепловоздары]] басым.
Теміржол желісі 1950-жылдары салынып, 1961 жылы арқалық станциясы және басқа да станцияларға пайдалануға берілді. Жолаушылар қозғалысы жергілікті бағыттағы екі жұп жолаушылар пойызымен ұсынылған: Қостанай — Арқалық және Астана — Арқалық. Бұған қоса, 2017 жылға дейін Алматы — Арқалық бағытына тіркеме вагондар қатынаған. Бұрын, Арқалық облыс орталығы болған кезде, Арқалық — Мәскеу ([[Қазан вокзалы]]) бағытында да тіркеме вагондар жүретін.
2014 жылы оңтүстікке қарай ұзындығы 214 шақырым болатын Арқалық — Шұбаркөл жаңа теміржол желісі ашылды (Осы уақытқа дейін станция тұйық болған). Шұбаркөл станциясынан Арқалық арқылы Ресей мен Балтық жағалауына ай сайын 5,5 мыңнан астам көмір вагоны (күніне үш құрам) жөнелтіледі. Бұл жылына шамамен төрт миллион тонна жүк тасымалдауға мүмкіндік береді (2016 жылғы дерек).
Жергілікті жүк тасымалының көлемі шағын (тәулігіне 3 жұп пойыздан аспайды). Арқалықтан негізгі жүк ол - [[боксит кені]]. Көптеген станцияларда элеваторлар бар, астық тиеледі. Жолаушылар және жүк тасымалында негізінен Есіл депосының 2ТЭ10 тепловоздары пайдаланылады. Ведомстволық теміржол желісінің ең ұзын бөлігі Арқалық станциясынан оңтүстікке қарай шамамен 20 шақырымға дейін созылады.
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Арқалық]]
[[Санат:Қазақстан темір жолдары]]
p8tz4w6u3s7froyyzq3vu0ge7bl6pty
Кентау
0
18995
3622156
3330899
2026-06-25T12:12:51Z
Акмарал Абдрашидовна
179025
/* Мәдениет пен қала көрінісі */
3622156
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
==Мәдениет пен қала көрінісі==
[[File:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, саябақ, кинотеатр, [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері, жергілікті «Икар» теледидары жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, тау-кен металлургия колледжі, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж бар.
Толығырақ.
Қаладағы мәдениет сарайы 1977 жылы салынған. Кеңестік жылдары "Кеншілер" атындағы мәдениет сарайы болып аталған. Тәуелсіздік туы желбіреген жылдан бастап, мәдениет сарайына композитор Шәмші Қалдаяқовтың аты берілді.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі), Сақ Мәуленқұлов, профессор Байбол Утепбаев. Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
51d7q99ffy3x0iqa579c0huztcgpvnq
3622160
3622156
2026-06-25T12:52:25Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] ([[User talk:Акмарал Абдрашидовна|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды
3330899
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
==Мәдениет пен қала көрінісі==
[[File:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, саябақ, кинотеатр, [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері, жергілікті «Икар» теледидары жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, тау-кен металлургия колледжі, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж бар.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
oi5knxo1928jzhz4l25gudtyuvlbt2f
3622470
3622160
2026-06-26T06:06:47Z
Акмарал Абдрашидовна
179025
/* Инфрақұрылымы */
3622470
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
==Мәдениет пен қала көрінісі==
[[File:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ ("Кеншілер", "Сұлтанбек Қожанов атындағы", "Жастар"), [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, тау-кен металлургия колледжі, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледж бар.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
rce4zww9uu0c631p529p28bjce2w9zk
3622485
3622470
2026-06-26T06:23:37Z
Малика Назарова
182852
/* Инфрақұрылымы */
3622485
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
==Мәдениет пен қала көрінісі==
[[File:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ ("Кеншілер", "Сұлтанбек Қожанов атындағы", "Жастар"), [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледжі, Кентау жоғары гуманитарлық техникалық колледжі бар.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
3x8ddw335qgsnn7hqmen5k3vwlu7l74
3622492
3622485
2026-06-26T06:50:25Z
Акмарал Абдрашидовна
179025
/* Танымал тұлғалары */
3622492
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
==Мәдениет пен қала көрінісі==
[[File:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ ("Кеншілер", "Сұлтанбек Қожанов атындағы", "Жастар"), [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледжі, Кентау жоғары гуманитарлық техникалық колледжі бар.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Еліміздің Тау-кен істері ғылымының дамуына орасан үлес қосқан ғалым-қайраткелер: Сақ Мәуленқұлұлы және Байбол Өтепбаев. Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
ov9bwjg76i9qutik3zhv4adrooe7fej
3622494
3622492
2026-06-26T07:02:06Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] ([[User talk:Акмарал Абдрашидовна|т]]) өңдемелерінен [[User:Малика Назарова|Малика Назарова]] соңғы нұсқасына қайтарды
3622485
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
==Мәдениет пен қала көрінісі==
[[File:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ ("Кеншілер", "Сұлтанбек Қожанов атындағы", "Жастар"), [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледжі, Кентау жоғары гуманитарлық техникалық колледжі бар.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
3x8ddw335qgsnn7hqmen5k3vwlu7l74
3622498
3622494
2026-06-26T07:04:36Z
1nter pares
146705
/* Мәдениет пен қала көрінісі */
3622498
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
== Мәдениет пен қала көрінісі ==
[[Сурет:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ ("Кеншілер", "Сұлтанбек Қожанов атындағы", "Жастар"), [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледжі, Кентау жоғары гуманитарлық техникалық колледжі бар.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
ser5d9hu0376kka3sghzjrxmee0rdli
3622499
3622498
2026-06-26T07:04:49Z
1nter pares
146705
/* Мәдениет пен қала көрінісі */
3622499
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Қала
|атауы = Кентау
|сурет = Кентау. Вид 010 2007.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба = Герб Кентау.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =31|lat_sec =06
|lon_deg =68 |lon_min =30|lon_sec = 50
|CoordAddon=type:city(154500)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасының өлшемi = 300
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|мекен түрі =
|мекені =
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =Жандос Тасов
|құрылған уақыты = 1955
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Мырғалымсай
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі = қазақ тілі
|тұрғыны = 74 464<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|санақ жылы = 2023
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы = {{nobr|[[қазақтар]] (67,55%)}}, {{nobr|[[өзбектер]] (26,03%)}}, {{nobr|[[орыстар]] (3,01%)}}, {{nobr|[[татарлар]] (1,11%)}}, {{nobr|[[әзербайжандар]] (0,6%)}}, {{nobr|басқа ұлт өкілдері (1,7%)}}<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT482938 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2023 жыл басына)]</ref>
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160400
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Kentau
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-kentau-kalasy?lang=kk Кентау қаласының әкімдігі
|сайт тілі =kz
|сайт тілі 2 = ru
}}
'''Кентау''' — [[Түркістан облысы]] қарамағындағы қала.
== Географиялық орны ==
Облыс орталығы [[Түркістан (қала)|Түркістан]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау жотасы]]ның етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. [[Қаратау қорығы|Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы]] бар.
== Тарихы ==
Кентау қаласы [[Ащысай қорғасын-мырыш кен орны]]н игеру мақсатында; [[Хантағы]] мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. [[1955 жыл|1955]] жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. [[1971 жыл|1971]] жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||55521||{{өсім}}57121 ||{{өсім}}72573 ||127,1 ||27304 ||{{өсім}}35338 ||129,4 ||29817 ||{{өсім}}37235 ||124,9
|}
* [[2020 жыл|2020]] жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
* Ұлттық құрамы: [[қазақтар]] - 56,86%, [[өзбектер]] - 39,62%, [[орыстар]] - 2,00%, [[татарлар]] - 0,61%, [[әзербайжандар]] - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек [[гректер]], [[немістер]], [[корейлер]], [[шешендер]]де келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
== Қала басшылары ==
=== Қалалық комитеттің бірінші хатшылары [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] ===
# Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
# Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
# Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
# Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
# Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
# [[Бекбосынов, Сансызбай Абдуллаевич|Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы]] 1988-1991 гг
=== Әкім===
<!-- акимы значимы для создания статей о них для периода начиная с 2018 года, когда население муниципалитета превысило 100 тыс. жителей-->
# Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
# Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
# [[Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев]] 1998 — 2001 жж
# Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
# Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
# Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
# Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
# Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
# Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
# Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
# Рысбеков Ғани Курмашұлы 14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 <ref name=":0">[https://otyrar.kz/2019/01/naznachen-novyj-akim-goroda-kentau/ Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[https://www.nur.kz/1773131-novyj-akim-naznacen-v-turkestanskoj-oblasti.html Новый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
# Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
# Аюпов Рашид Абатұлы 11 наурыз<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/rashid-ayupov-kentau-akm-bolyip-tagayyindaldyi-335251/ Рашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz]</ref> 2022 — 10 тамыз 2022
# Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастап<ref>[https://www.inform.kz/kz/kentau-kalasynyn-akimi-tagayyndaldy_a3965740 Кентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz]</ref>
==Қала экономикасы==
[[File:Кентау. Вид 001. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
Кентау қаласында аты [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «[[Кентау трансформатор зауыты|Трансформатор зауыты» АҚ]] – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, [[Экскаватор ашық акционерлік қоғамы|«Экскаватор» АҚ]] – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
== Мәдениет пен қала көрінісі ==
{{Толықтыру}}
[[Сурет:Кентау. Вид 002. 2007.10.JPG|thumb|200px|right|Қала көрінісі]]
== Инфрақұрылымы ==
Қалада Шәмші Қалдаяқов атындағы Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, үш саябақ ("Кеншілер", "Сұлтанбек Қожанов атындағы", "Жастар"), [[Кентау шұғыласы|«Кентау шұғыласы», «Кентау»]] атты қалалық газеттері жұмыс істейді. Кентау қаласында [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, Сейдулла Бәйтереков атындағы музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж және медициналық колледжі, Кентау жоғары гуманитарлық техникалық колледжі бар.
== Танымал тұлғалары ==
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: [[Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов|Райымбек Сейтметов]], [[Сейдолла Бәйтереков]], [[Әшірбек Төребайұлы Сығай|Әшірбек Сығай]], [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов|Асанәлі Әшімов]], Ақбота Сейтмағамбет ([[КешYOU]] тобының экс-мүшесі). Қалада [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Дінмұхамед Қонаев]], [[Сұлтанбек Қожанұлы Қожанов|Сұлтанбек Қожанов]] сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
== Галерея ==
<gallery>
Сурет:Кентау._Центральная_гостиница._2007.10.JPG|<small>Қаладағы қонақ үй</small>
Сурет:Кентау. Вид 006. 2007.10.JPG
Сурет:Кентау. Вид 003. 2007.10.JPG
File:Кентау. Памятник японским военнопленным.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткіш</small>
File:Кентау. Памятник японским военнопленным надпись1.2007.10.JPG|<small>Жапондық əскери тұтқындарға арналған ескерткішіндегі жазба</small>
File:Кентау. Ворота старого парка. 2007.10.JPG|<small>Кеншілер саябағы</small>
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Kentau}}
{{Түркістан облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау]]
ssfpcy53p0zwl20uxh6eu6m2tl49ni7
Павлодар ауданы
0
20288
3622198
3560432
2026-06-25T15:26:08Z
Орел Карл
81620
/* Тарихы */
3622198
wikitext
text/x-wiki
{{Қазақстан ауданы
|ауданның атауы = Павлодар ауданы
|елтаңба = Павлодар ауданының елтаңбасы.png
|елтаңба аты =
|карта = Pavlodar District Kazakhstan.png
|әкімшілік бірліктің картасы =
|lat_dir = N |lat_deg = 52 |lat_min = 18 |lat_sec =
|lon_dir = E |lon_deg = 76 |lon_min = 57 |lon_sec =
|облысы = Павлодар облысы
|құрылған уақыты = 1928 жыл
|тұрғыны = 26 691<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref>
|халық саны бойынша орны =
|санақ жылы = 2023
|ұлттық құрамы = [[қазақтар]] (49,39 %) <br /> [[орыстар]] (33,22 %)<br /> [[украиндар]] (6,26 %)<br /> [[немістер]] (6,02 %)<br /> [[татарлар]] (1,37 %)<br /> [[беларустар]] (0,69 %)<br /> [[молдовандар]] (0,66 %) <br /> басқалары (2,39%)<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]</ref>
|жер аумағы = 6,1 мың
|жер аумағы бойынша орны =
|тығыздығы =
|телефон коды =
|пошта индексі = 140900-140920
|аудан орталығы = [[Павлодар]]
|ауылдық округтер саны = 13
|кенттік әкімдіктер саны =
|қалалық әкімдіктер саны =
|ауылдар саны = 36
|әкімдіктің мекенжайы = Павлодар қаласы, Қайырбаев көшесі, №32
|әкімі = Дидар Ыбыраев
|сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/pavlodar-audan?lang=kk Павлодар ауданының әкімдігі
}}
'''Павлодар ауданы''' — [[Павлодар облысы]]ның орталығындағы аудан. 1928 жылы бұрынғы [[Павлодар уезі]]нің болыстарынан құрылды. 1930 жылға дейін аудан Павлодар округінің құрамында болған.
==Физикалық-географиялық сипаттамасы ==
===Географиялық жағдайы===
Ауданы 6,1 мың ш. км. Аудан облыстың бес ауданымен шектеседі: солтүстік-батысында — [[Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы)|Ақтоғай]], солтүстігінде — [[Тереңкөл ауданы|Тереңкөл]], шығысында — [[Успен ауданы|Успен]] және [[Шарбақты ауданы|Шарбақты]], оңтүстігінде — [[Аққулы ауданы|Аққулы]], батысында — [[Ақсу]] қаласының ауылдық аймақтарымен шектеседі.
===Климаты===
Климаты қатал континентальды, бірақ Ертіс өзенінің жанында болғаннан кейін жұмсақтау, қаңтардың орташа температурасы −18º-19ºС, шілденікі - +21º+23ºС. Атмосфералық жауын-шашынның жылдық мөлшері 272 мм. Оңтүстік-батыс және солтүстік желдер, шығыстан келетін аңызақ желдер соғып тұрады.
===Жер бедері және гидрография===
Аудан аумағының жер бедері жазық, теңіз дәрежесінен 130 метр орташа биіктікте және шағын көл ойпаттары мен Ертіс өзенінің алқаптары түріндегі кейбір төмендеулері бар. Топырақ беті қою қызғылт, кейбір жерлер – сортаң топырақты. Топырақ құрылымы сапасыз және шіріген заттары аз. Гидрографиялық қатынаста аудан тиімді жақта, себебі көптеген тарамдары бар Ертіс өзені ағып өтеді. Коряковка, Маралды, Мойылды және басқа көлдер бар. Гипс, алебастр, әк, құрылыс балшығы түріндегі пайдалы қазбалар кездеседі. Аудан аумағында Павлодар қаласынан солтүстік-шығыс жақта 15 км жерде Мойылды емдік балшықтары бар. Емдік балшық Мойылды ағыссыз көлінде жатыр.
===Флора және фауна===
Өсімдік дүниесі негізінен біртектес, бетеге мен жусан көптеп кездеседі. Ертіс ойпатында дәнді өсімдіктер өседі. Орман өсімдіктерінен акация, мойыл, терек, қайың ұшырасады. Қасқыр, түлкі, қарсақ, сарышұнақ,аламан, бозторғай, үйрек, балшықшы құсы мекен етеді.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
! 1939 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/census.php Ресей империясы, КСРО халық санақтары]</ref> !! 1999 !! 2009<ref>[https://old.stat.gov.kz/for_users/national/ ҚР халық санақтары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231010011948/https://old.stat.gov.kz/for_users/national |date=2023-10-10 }}</ref> !! 2021
|-
| 21194 || {{өсім}}31456 || {{өсім}}42201 || {{өсім}}45047 || {{құлдырау}}40363 || {{құлдырау}}32302 || {{құлдырау}}27123 || {{құлдырау}}26826
|}
=== Этникалық құрамы ===
Ұлттық құрам (2012 жылдың 1 қаңтарына)
* [[қазақ]]тар — 14 344 адам (49,09 %)
* [[орыс]]тар — 9 677 адам (33,11 %)
* украиндер — 2 061 адам (7,05 %)
* немістер — 1 659 адам (5,68 %)
* татарлар — 385 адам (1,31 %)
* белорустар — 217 адам (0,74 %)
* басқалары — 879 адам (3,01 %)
* Барлығы— 29 222 адам (100,00 %)
=== Санның серпінділігі ===
[[1999]] жылы халық саны — 32,3 мың адамды, [[2012]] жылы — 29,2 мың адамды құрады.
== Әкімшілік бөлінісі ==
36 елді мекен 13 ауылдық округке біріктірілген:
{| class="wikitable"
|+ Халқының саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
! Ауылдық округтері!! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
| [[Григорьев ауылдық округі (Павлодар облысы)|Григорьев ауылдық округі]] ||2201 ||{{өсім}}2208 ||100,3 ||1064 ||{{өсім}}1110 ||104,3 ||1137 ||{{құлдырау}}1098 ||96,6
|-
| [[Ефремов ауылдық әкімдігі]] ||1130 ||{{өсім}}1200 ||106,2 ||537 ||{{өсім}}608 ||113,2 ||593 ||{{құлдырау}}592 ||99,8
|-
| [[Заңғар ауылдық округі]] ||705 ||{{өсім}}756 ||107,2 ||357 ||{{өсім}}398 ||111,5 ||348 ||{{өсім}}358 ||102,9
|-
| [[Заря ауылдық округі]] ||2301 ||{{өсім}}2409 ||104,7 ||1128 ||{{өсім}}1249 ||110,7 ||1173 ||{{құлдырау}}1160 ||98,9
|-
| [[Кемеңгер ауылдық округі]] ||2778 ||{{өсім}}2925 ||105,3 ||1402 ||{{өсім}}1491 ||106,3 ||1376 ||{{өсім}}1434 ||104,2
|-
| [[Кеңес ауылдық округі (Павлодар ауданы)|Кеңес ауылдық округі]] ||2308 ||{{өсім}}2375 ||102,9 ||1134 ||{{өсім}}1222 ||107,8 ||1174 ||{{құлдырау}}1153 ||98,2
|-
| [[Луганск ауылдық округі]] ||2233 ||{{құлдырау}}2187 ||97,9 ||1083 ||{{өсім}}1109 ||102,4 ||1150 ||{{құлдырау}}1078 ||93,7
|-
| [[Мичурин ауылдық округі (Павлодар ауданы)|Мичурин ауылдық округі]] ||2760 ||{{өсім}}3073 ||111,3 ||1387 ||{{өсім}}1563 ||112,7 ||1373 ||{{өсім}}1510 ||110
|-
| [[Ольгин ауылдық округі (Павлодар ауданы)|Ольгин ауылдық округі]] ||951 ||{{құлдырау}}885 ||93,1 ||463 ||{{құлдырау}}431 ||93,1 ||488 ||{{құлдырау}}454 ||93
|-
| [[Рождествен ауылдық округі]] ||2448 ||{{құлдырау}}2231 ||91,1 ||1222 ||{{құлдырау}}1147 ||93,9 ||1226 ||{{құлдырау}}1084 ||88,4
|-
| [[Чернорец ауылдық округі]] ||3125 ||{{құлдырау}}2702 ||86,5 ||1531 ||{{құлдырау}}1318 ||86,1 ||1594 ||{{құлдырау}}1384 ||86,8
|-
| [[Чернояр ауылдық округі]] ||2433 ||{{өсім}}2468 ||101,4 ||1206 ||{{өсім}}1223 ||101,4 ||1227 ||{{өсім}}1245 ||101,5
|-
| [[Шақат ауылдық округі]] ||1750 ||{{құлдырау}}1407 ||80,4 ||874 ||{{құлдырау}}719 ||82,3 ||876 ||{{құлдырау}}688 ||78,5
|-
| '''ЖАЛПЫ САНЫ''' ||27123 ||{{құлдырау}}26826 ||98,9 ||13388 ||{{өсім}}13588 ||101,5 ||13735 ||{{құлдырау}}13238 ||96,4
|}
== Тарихы ==
Ефремовка ауылында машина-трактор станциясында 1 трактор 9 ұжымдық шаруашылыққа қызмет көрсетіп, 1213 шаруашылықты біріктірген. МТС дәнді дақылдар бағыты бойынша жұмыс істеген. 1931 жылы 17069 га жаздық дақылдар егілді. МТС-тан басқа, Ленин машина-шөп станциясы жұмыс істеді, 1931 жылы 193700 га жинады.
Ауданда бірнеше кәсіпорын жұмыс істеді: Коряковка өзенінде “Казсольтрест” тұз кәсібі, пар диірмені, ет комбинаты, кірпіш және сыра зауыттары. Коряковка тұз кәсіпорнында 1931 жылы 1061 мың рубльге тұз алынды, сыра зауыты 516 мың рубльге өнім берді, кірпіш зауыты – 103 мың рубльге өнім шығарды.
Наркомирос желісі бойынша 1931-1932 оқу жылдары бірінші сатыдағы 119 мектеп - онда 7218 оқушы оқыды және 16 жоғары типті мектеп болды. Саяси ағарту жұмысын 15 клуб, 16 оқырман, 3 жылжымалы кино құрылғысы, 12 қызыл бұрыш және 4 кітапхана жүргізді.
Емдеу желісі жақсы дамыды. 1931 жылы 90 орынды 4 аурухана болды. Оның үшеуі Павлодар қаласында орналасты. Ауданда 15 дәрігерлік және 15 фельдшерлік пункті жұмыс істеді. Павлодарда әйелдер–балалар консультациясы, санитарлық-бактериологиялық зертхана, пастеров станциясы, балалар мен жасөспірімдерді сауықтыру пунктісі.
1932 жылғы ақпанда Павлодар ауданы Шығыс Қазақстан облысының құрамына кірді. Сол жылы партия ұйымын Қазақстанның мемлекеттік қайраткері А. Розыбакиев басқарды. 1935 жылғы 31 қаңтардағы РКФСР БОАК қаулысына сәйкес Шығыс Қазақстан облыстық депутаттар кеңесінің 1935 жылғы 1 ақпандағы атқарушы комитеті Павлодар ауданының құрамына 23 ауылдық кеңестерін бекітті. ҚазОАК Төралқасының 1938 жылғы 4 ақпандағы қаулысымен Павлодар ауданы қайта құрылған Павлодар облысының құрамына берілді.
Павлодар облысының жаңа құрылуына байланысты Павлодар аудандық ҚП(б)К комитеті ҚП(б)К қалалық комитетіне қайта құрылды. Сонымен, Павлодар қалалық кеңесі аудан құрамынан шығып, Павлодар ауданы ауылдық аудан болды. 1939 жылғы 16 мамырдағы бірінші аудандық партия конференциясында аудандық партия комитетінің хатшысы болып М.Михайлов сайланды, ал аудандық атқарушы комитетінің төрағасы болып Ш.Досов сайланды.
1940 жылғы 15 наурыздағы жағдай бойынша Павлодар ауданының құрамына 11 ауылдық кірді: Ақтөбе, Гаврилов, Григорьев, Жана-ауыл, Жертұмсық, Петров, Роте-Фан, Романов, Чернорецк, Шақат және Ямышев.
1930-1935 жылдары егіншілік сала ретінде нашар дамыды, 13 шаруашылықта техника саны аз болды, дәнді дақылдар шығымдылығы екі центнерге де жетпеді. Жемшөп, жүгері өндірісімен айналыспады. Табиғи шабындыққа негізгі сенім артылды, себебі мал шаруашылығы үшін шемшөп дайындалды. Сонда да мал шаруашылығы өнімін өндіру төмен деңгейде болды, себебі мал жемі болмады. Ұрықтандыру және тұқымдық жұмысы сол уақытта жүргізілмеді.
Алғашқы соғыстан кейінгі жылдары ауылдықтар өндіріс жоспарын орындау және өнім тапсыру үшін көп күш-жігер жұмсады. 1946-47 жылдары диқаншылар еңбегінің арқасында аудан егін шығымдылығы бойынша жоғары көрсеткішке жетті. Сол жетістіктері үшін КСРО Жоғарғы кеңесі Төралқасының 1947 жылғы 9 сәуірдегі Жарлығымен көптеген еңбеккерлер үкімет марапаттарын алды.
1947 жылғы егін көп шаруашылықтарға мал өнімділігін көтеруге ықпал етті. Кейінгі жылдары ауыл шаруашылығы өндірісінің соғыстың алдындағы деңгейі қалпына келтірілді және оданда жоғары деңгейге де жететін болды.
Аудан еңбекшілері мал басын көбейту және дәнді, жемшөп дақылдарының шығымдылығын арттыру бойынша жоғары көрсеткіштерге жетті.
Ұжымдық және кеңестік шаруашылықтардың жұмысы жылдан жылға жақсаруына байланысты, аудандық партия комитеті мен аудандық атқарушы комитеті ауылдықтардың мәдени сауығына, ең алдымен біліміне ерекше назар аудара бастады.
Ірі кенттерде он жылдық мектептер, ал басқа жерлерде – жеті жылдық және бастауыш мектептер жұмыс істеді.
Ауылдарда оқу залдары мен жылжымалы кино құрылғысы жұмыс істеді. Әр ауылда кітапханалар жұмыс істеді, ал шағын ауылдарда қызыл бұрыштар ұйымдастырылды.
Аудан тарихындағы бет-бұрысты сәт – тың және тыңайған жерлерді игеру. 1954-1955 жылдары Павлодар ауданында тың және тыңайған жерлерді жырту кезінде дәнді дақылдардың алқаптары 3-4 есеге көбейді. Тың кезінде аудан аумағында жаңа кеңшарлар ұйымдастырылды: Ямышев, Преснов, Жаңа-Ауыл, Восточный, Кубанский. 1955 жылғы 20 қарашада ХІІІ аудандық партия конференциясында аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы болып Н.Кузин сайланды. Астық танабының кеңеюіне және егін шығымдылығының көтерілуіне байланысты 1956 жылы аудан бойынша өте жақсы астық егіні жиналып, сонымен қатар мал өнімділігі жоғарылады.
50-ші және одан кейінгі жылдары аудан облыс ішіндегі негізгі астық және мал шаруашылығы аудандары болып табылды. Сол жылдары аудандық комитет Ертіс өзені жағалауында орналасқан шаруашылықтарда көкөніс пен картоп егісін кеңейту, сондай-ақ көкөністің ерте егілетін сорттарын өсіру үшін жылыжайлар мен көшетхана шаруашылықтарын құру жөнінде шешім қабылдады. Жаңа кеңшарларда көптеген мәдени-ағарту мекемелері салынды: мектептер, мәдениет үйлері, дәрігерлік амбулаториялар. Ұжымдық шаруашылық маңындағы базаларда “Пресновский” және “Ямышевский” кеңшарлары ірілендірілді. “Жаңа-ауыл” мен “Павлодарский” кеңшарлары бірігіп “Павлодарский” кеңшары болды. 1962 жылдың басында ұжымдық шаруашылықтар мен кейбір кеңшарлар бөлімшелерінің базасында тағы да үш жаңа кеңшар құрылды: “Заря”, “Маяк” және “Маралды”.
Ефремовка ауылында Павлодар МТС базасында жаңа мамандандырылған шошқа өсіретін “Ефремовский” кеңшары құрылды. Пресное ауылында “Авангард” құс кеңшары, ал Мичуринде – “Плодопитомник” қоян өсіру кеңшары ұйымдастырылды. Сонымен, ауданда 14 кеңшар мен 2 ұжымшар – Киров және Тельман атындағы ұжымшар болды.
50-жылдардың ортасында және 60-жылдардың басында құрғақшылық пен жаппай жер жыртуға байланысты дәнді дақылдар егістерінің көптеген бөлігі жел эрозиясына ұшырады. Осындай қиыншылық жағдайда Красноармейка ауылында “Кубанский” кеңшарының негізінде топырақты эрозиядан қорғау жөніндегі Тәжірибелік станциясы ұйымдастырылды. Ғылыми станциялар жел эрозиясымен күресу үшін алқаптық топырақ қорғау жүйесі мен жерді өңдеуді қолдануды ұсынды. Бұл шаралардың арқасында бірнеше жылдардан кейін егіншілік саласы жақсарып, астық шығымдылығы артты.
80-жылдарда ауданда бірқатар ірі сүт-мал шаруашылығы кешені және мамандандырылған сүт бөлімшелері жұмыс істеді. Ауданның озат шаруашылықтары – Киров атындағы және Тельман атындағы ұжымшарларда, сондай-ақ басқа да шаруашылықтарда бір сиырдан шыққан сауын үш мың килограмнан асты.
==Экономика==
===Ауыл шаруашылығы===
Ауданның ауылшаруашылық мамандандырылуы: ет-сүтті мал шаруашылығы, құс шаруашылығы. Бидай, тары, қарақұмық, күнбағыс, қант қызылшасы өсіріледі. Ауданда 8 ауыл шаруашылық кәсіпкерлер, 853 шаруа қожалықтары, 8386 жеке қоныстар бар. Етті қайта өндеу бойынша 4 цех, 4 шағын диірмендер, 2 макаронды цех, 3 шағын наубайхана, сүтті қайта өндіру бойынша 2 цех, күнбағыс майын өндіру бойынша 6 цех бар. Ауданда облысқа өзінің көкөністерімен танымал Чернояр ауылы орналасқан. Сонымен қатар, Заря, Сычевка, Жаңа-Қала, Набережное, Мичурино, Чернорецк, т.б. ауылдарында көкөніс өсіру шаруашылығы кен тараған.
==Әлеуметтік сала==
===Білім беру мен ғылым===
Ауданда 28 орта жалпы білім беру мектептері мен 7 мектепалды ұйымдары тіркелген.
===Денсаулық сақтау===
Ауданға Павлодар ауданының Емханасы қызмет көрсетеді. Павлодар қаласында заводтардың көптігінен, адамдардың денсаулығы сыр береді. Жиі ауратын аурулар: онкологиялық, тыныс алу жолдары, жүрек -қан тамырлары мен қан қысымының аурулары да кем қалған жоқ
===Мәдениет===
Аудандық «Нива» газеті 1930 жылдан бастап шығарылады. Монументалды мәдени ескерткіш ретінде 1964 ж. орнатылған ҰОС қаза тапқандарға арналған ескерткіш болып табылады, Шақат ауылы.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Павлодар облысы}}
{{Павлодар ауданы елді мекендері}}
[[Санат:Павлодар ауданы]]
jz54la5x8wizys3ab7jachgmp3vt91g
Ауыл (партия)
0
24401
3622157
3621188
2026-06-25T12:16:12Z
~2026-36855-27
182883
/* Әкімшілігі */
3622157
wikitext
text/x-wiki
{{Партия
|партия атауы=«Ауыл» Халықтық-демократиялық патриоттық партиясы
|логотипі="Ауыл" партиясның жаңа логотипі.png|thumb|"Ауыл" партиясның XXIV съезінде бекітілген жаңа логотипі]]
|басшысы=[[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]]
|негіздеуші=[[Ғани Әлімұлы Қалиев|Ғани Қалиев]]
|құрылуы=[[30 қаңтар]] [[2000 жыл]] ("Ауыл" шаруа социал-демократиялық партиясы ретінде)<br/>[[5 қыркүйек]] [[2015 жыл]] ("Ауыл" халықтық-демократиялық патриоттық партиясы ретінде)
|штаб-пәтері=010000, [[Астана]] қаласы, Мәңгілік ел даңғылы, 33/1-үй, 7-қабат
|идеологиясы=[[Социал-демократия]],<br/>[[аграризм]]
|мүшелер саны=301 487 (2023)
|Төменгі палатадағы орындар_параметр=[[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]
|Төменгі палатадағы орындар= {{Партия/Орындар|0|77|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 3-сайланым депутаттары|III сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 4-сайланым депутаттары|IV сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|V сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|8|98|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланым]])}}
|Жоғарғы палатадағы орындар_параметр=Аймақтық
[[мәслихат]]тар
|Жоғарғы палатадағы орындар={{Партия/Орындар|44|489|#0A5B2D}}
|ресми сайты=[https://auyl.kz/ auyl.kz]
}}
'''«Ауыл» Халықтық-демократиялық патриоттық партиясы''' (қысқартқанда '''«Ауыл» партиясы''', '''Ауыл ХДПП''') — [[Қазақстан]]дағы ресми тіркелген [[социал-демократия]]лық және [[Аграризм|аграристік]] [[Қазақстандағы саяси партиялар|саяси партия]]. Партия 2000 жылы тіркелгенімен [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023 жылы]] ғана [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|Мәжіліс]]те алғаш рет мандатқа ие болды. Партия оппозициялық емес болып келеді және [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев]] саясатын қолдайды.<ref>{{Cite web|url=https://rus.azattyk.org/a/29989113.html|title=Назарбаев проголосовал на выборах президента|date=2019-07-09|accessdate=2023-06-05|lang=ru|publisher=[[Азаттық радиосы]]}}</ref>
Құрылтай съезі 2000-ншы жылы 30-ншы қаңтарда өтті. 2000 жылы 30 наурызда [[Қазақстан Әділет министрлігі|Әділет министрлігі]]нде тіркелді. Партияның тұңғыш төрағасы болып [[Ғани Әлімұлы Қалиев|Ғани Қалиев]] сайланды. Оның қазіргі төрағасы — [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]].
== Әкімшілігі ==
Жоғарғы органы – партия съезі, басшы атқарушы органы – саяси кеңесі, жұмысшы органы – саяси кеңестің саяси бюросы, бақылаушы органы – Орталық тексеру комиссиясы. Қазақстанның 2002 жылы 15 шілдеде қабылданған «Саяси партиялар туралы» заңына сәйкес 2003 жылы 2 сәуірде [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|Әділет министрлігі]]нде қайта тіркеуден өтті.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том</ref>
Партияның қазіргі төрағасы – [https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=35352475 '''Қайрат Айтуғанов'''].<ref>[https://kaz.orda.kz/auyl-partijasyna-zhana-basshy-sajlandy-120829/ «Ауыл» партиясының жаңа басшысы]</ref>
== Партия тарихы ==
«Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясы 2015 жылдың 5 қыркүйегінде Қазақстанның «Ауыл» социал-демократиялық партиясы мен Патриоттар партиясының қосылуы нәтижесінде құрылды. Партия төрағасы - ҚР Парламенті Сенатының депутаты Бектаев Әли Әбдікәрімұлы. Партия филиалдары еліміздің барлық облыстары мен респубикалық маңызы бар Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларында бар.
2016-2021 жылдары аралығында «Ауыл» партиясы Парламент Мәжілісі сайлауына қатысты, ал 2019 жылы Президент сайлауына өз кандидатын ұсынған. Сонымен қатар, 2021 жылы өткен ауыл әкімдерінің сайлауында да партия өз үміткерлерін ұсынып, белсенділік танытты. 2016 жылғы сайлау нәтижесінде «Ауыл» партиясының 38 өкілі маслихат депутаттары болып тағайындалды. Ал 2021 жылы өткен облыстық, қалалық және аудандық маслихат сайлауында 237 мүшесі жеңіске жетіп, «Ауыл» партиясы жергілікті өкілеттік органдағы аясын кеңейтті. Сол жылы партияның 32 кандидаты ауыл әкімі болып сайланды.
Соңғы 5 жылда партия мүшелері мен бастапқы партия ұйымдары саны біршама ұлғайды. Қазіргі күні партия қатарында 300 000 жуық адам бар, өңірлерде 894 БПҰ жұмыс істейді.
2023 жылғы 19 қазанда партия төрағасы болып Парламент Мәжілісінің депутаты [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев|Серік Егізбаев]] сайланды.<ref>[https://eldala.kz/kz/novosti/kazahstan/16601-predsedatelem-partii-auyl-izbran-serik-egizbaev "Ауыл" партиясының төрағасы болып Серік Егізбаев сайланды]</ref>
2026 жылғы 23 маусымда партияның жаңа төрағасы болып
[[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]] сайланды.<ref>[https://auylmedia.kz/kz/article/sostoyalsya-vneocherednoj-sezd-partii-auyl «Ауыл» партиясының кезектен тыс Съезі өтті]</ref>
== Партия жұмысының негізгі бағыттары ==
Ауыл мен ауыл шаруашылығы саласы ел экономикасын түбегейлі жақсартудағы негізгі фактор болғандықтан, сондай-ақ халықтың 42%-ы (8 млн адам) ауылда тұрғаннан соң партияның басты назары ауыл проблемаларын шешу, агроөнеркәсіп саласын дамыту мен ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайын жақсартуда болмақ.
Партияның басым бағыттарында аграрлы секторды мемлекеттік реттеу мен қолдауды күшейту, ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің мүддесін қорғау,
қоғамның демократиялануы үшін саяси және экономикалық реформалардың жүзеге асырылуына көмек көрсету, нарықтық экономиканың дамуы, халықтың өмір сүру деңгейін көтеруге ықпалдасу, сондай-ақ қоғамның патриоттық тәлімін күшейту бар. «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясын жер ресурстарының тиімсіз пайдалану, заманауи инновациялық технологиялардың баяу дамуы, тұқым және мал шаруашылығындағы көкейкесті мәселелер, аграрлы сектордағы ғылыми және ақпараттық технологиялардың даму деңгейі алаңдатады. Партия елдімекендердің дамуын кешенді түрде қамтамасыз ету үшін, ауылдың инженерлік, әлеуметтік және экономикалық әлеуметін ашу мақсатында «Ауыл инфрақұрылымы» атты мемлекеттік бағдарлама әзірлеп, жүзеге асыру қажет деп есептейді. Әр азаматтың көкейінде жүрген тұрақты кіріс көзін табу, сапалы медициналық көмек алу, тұрмысты жақсарту, жеке қауіпсіздік пен құқықтық еркіндік сияқты сұрақтар партияның күнтәртібінде. Ең маңыздылары – еңбек нарығының тиімділігін арттыру, әлеуметтік көмекпен аз қамтылғандар мен жұмыссыздардың проблемаларын шешу. Рухани байлық, патриотизм, адалдық, құқықтық теңдік, ынтымақтастық іспеттес басты принциптерді сақтау партия құндылықтары болып табылады. Партияның басты мақсаты –Қазақстан тәуелсіздігі мен әлеуетінің нығаюына қолдау көрсету, ұлттық рухты сақтау, өмір сүру деңгейін көтеру, мәдениет, дәстүр, тіл мен ділді сақтау.
== Сайлаулардағы нәтижелері ==
=== Президент сайлаулары ===
{| class="wikitable" style=text-align:center
|-
! Сайлау
! Портреті
! Үміткері
! Дауыс саны
! %
! Нәтижесі
|-
| [[Қазақстандағы президент сайлауы (2019)|2019]]
| [[Сурет:Toleutai Rakhimbekov (cropped).jpg|120x120px]]
| [[Төлеутай Сатайұлы Рақымбеков|Төлеутай Рақымбеков]]
| 280 451
| 3,04 %
| ''Жеңілді''<br>{{N}}
|-
| [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2021]]
| [[Сурет:Jiguli Dairabaev (2023-04-04 cropped).jpg|120x120px]]
| [[Жигули Молдақалықұлы Дайрабаев|Жигули Дайрабаев]]
| 271 641
| 3,42 %
| ''Жеңілді''<br>{{N}}
|}
=== Мәжіліс сайлаулары ===
{| class=wikitable style=text-align:center
!Сайлау
!Төрағасы
!'''Дауыс саны'''
!'''%'''
!Мандат саны
!Орны
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2004)|2004]]
| rowspan="3"|[[Ғани Қалиев]]
|82 523
|1,73 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|7
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2007)|2007]]
|89 855
|1,51 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|4
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012]]
|82 623
|1,19 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|5
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2016)|2016]]
| rowspan="3"|[[Әли Әбдікәрімұлы Бектаев|Әли Бектаев]]
|151 285
|2,01 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|4
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2021)|2021]]
|383 023
|5,29 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|4
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023]]
|693 938
|10,9 %
|{{Партия/Орындар|8|98|#0A5B2D}}
|2
|}
==Дереккөздер==
<references/>
{{бастама}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қазақстан саяси партиялары]]
34j7dzksw6eehyzrrew9x4jwpp380mc
3622158
3622157
2026-06-25T12:17:04Z
~2026-36855-27
182883
3622158
wikitext
text/x-wiki
{{Партия
|партия атауы=«Ауыл» Халықтық-демократиялық патриоттық партиясы
|логотипі="Ауыл" партиясның жаңа логотипі.png|thumb|"Ауыл" партиясның XXIV съезінде бекітілген жаңа логотипі]]
|басшысы=[[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]]
|негіздеуші=[[Ғани Әлімұлы Қалиев|Ғани Қалиев]]
|құрылуы=[[30 қаңтар]] [[2000 жыл]] ("Ауыл" шаруа социал-демократиялық партиясы ретінде)<br/>[[5 қыркүйек]] [[2015 жыл]] ("Ауыл" халықтық-демократиялық патриоттық партиясы ретінде)
|штаб-пәтері=010000, [[Астана]] қаласы, Мәңгілік ел даңғылы, 33/1-үй, 7-қабат
|идеологиясы=[[Социал-демократия]],<br/>[[аграризм]]
|мүшелер саны=301 487 (2023)
|Төменгі палатадағы орындар_параметр=[[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]
|Төменгі палатадағы орындар= {{Партия/Орындар|0|77|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 3-сайланым депутаттары|III сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 4-сайланым депутаттары|IV сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|V сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII сайланым]])}}
{{Партия/Орындар|8|98|#0A5B2D|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланым]])}}
|Жоғарғы палатадағы орындар_параметр=Аймақтық
[[мәслихат]]тар
|Жоғарғы палатадағы орындар={{Партия/Орындар|44|489|#0A5B2D}}
|ресми сайты=[https://auyl.kz/ auyl.kz]
}}
'''«Ауыл» Халықтық-демократиялық патриоттық партиясы''' (қысқартқанда '''«Ауыл» партиясы''', '''Ауыл ХДПП''') — [[Қазақстан]]дағы ресми тіркелген [[социал-демократия]]лық және [[Аграризм|аграристік]] [[Қазақстандағы саяси партиялар|саяси партия]]. Партия 2000 жылы тіркелгенімен [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023 жылы]] ғана [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|Мәжіліс]]те алғаш рет мандатқа ие болды. Партия оппозициялық емес болып келеді және [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев]] саясатын қолдайды.<ref>{{Cite web|url=https://rus.azattyk.org/a/29989113.html|title=Назарбаев проголосовал на выборах президента|date=2019-07-09|accessdate=2023-06-05|lang=ru|publisher=[[Азаттық радиосы]]}}</ref>
Құрылтай съезі 2000-ншы жылы 30-ншы қаңтарда өтті. 2000 жылы 30 наурызда [[Қазақстан Әділет министрлігі|Әділет министрлігі]]нде тіркелді. Партияның тұңғыш төрағасы болып [[Ғани Әлімұлы Қалиев|Ғани Қалиев]] сайланды. Оның қазіргі төрағасы — [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]].
== Әкімшілігі ==
Жоғарғы органы – партия съезі, басшы атқарушы органы – саяси кеңесі, жұмысшы органы – саяси кеңестің саяси бюросы, бақылаушы органы – Орталық тексеру комиссиясы. Қазақстанның 2002 жылы 15 шілдеде қабылданған «Саяси партиялар туралы» заңына сәйкес 2003 жылы 2 сәуірде [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|Әділет министрлігі]]нде қайта тіркеуден өтті.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том</ref>
Партияның қазіргі төрағасы – '''[[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]]'''.<ref>[https://kaz.orda.kz/auyl-partijasyna-zhana-basshy-sajlandy-120829/ «Ауыл» партиясының жаңа басшысы]</ref>
== Партия тарихы ==
«Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясы 2015 жылдың 5 қыркүйегінде Қазақстанның «Ауыл» социал-демократиялық партиясы мен Патриоттар партиясының қосылуы нәтижесінде құрылды. Партия төрағасы - ҚР Парламенті Сенатының депутаты Бектаев Әли Әбдікәрімұлы. Партия филиалдары еліміздің барлық облыстары мен респубикалық маңызы бар Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларында бар.
2016-2021 жылдары аралығында «Ауыл» партиясы Парламент Мәжілісі сайлауына қатысты, ал 2019 жылы Президент сайлауына өз кандидатын ұсынған. Сонымен қатар, 2021 жылы өткен ауыл әкімдерінің сайлауында да партия өз үміткерлерін ұсынып, белсенділік танытты. 2016 жылғы сайлау нәтижесінде «Ауыл» партиясының 38 өкілі маслихат депутаттары болып тағайындалды. Ал 2021 жылы өткен облыстық, қалалық және аудандық маслихат сайлауында 237 мүшесі жеңіске жетіп, «Ауыл» партиясы жергілікті өкілеттік органдағы аясын кеңейтті. Сол жылы партияның 32 кандидаты ауыл әкімі болып сайланды.
Соңғы 5 жылда партия мүшелері мен бастапқы партия ұйымдары саны біршама ұлғайды. Қазіргі күні партия қатарында 300 000 жуық адам бар, өңірлерде 894 БПҰ жұмыс істейді.
2023 жылғы 19 қазанда партия төрағасы болып Парламент Мәжілісінің депутаты [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев|Серік Егізбаев]] сайланды.<ref>[https://eldala.kz/kz/novosti/kazahstan/16601-predsedatelem-partii-auyl-izbran-serik-egizbaev "Ауыл" партиясының төрағасы болып Серік Егізбаев сайланды]</ref>
2026 жылғы 23 маусымда партияның жаңа төрағасы болып
[[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]] сайланды.<ref>[https://auylmedia.kz/kz/article/sostoyalsya-vneocherednoj-sezd-partii-auyl «Ауыл» партиясының кезектен тыс Съезі өтті]</ref>
== Партия жұмысының негізгі бағыттары ==
Ауыл мен ауыл шаруашылығы саласы ел экономикасын түбегейлі жақсартудағы негізгі фактор болғандықтан, сондай-ақ халықтың 42%-ы (8 млн адам) ауылда тұрғаннан соң партияның басты назары ауыл проблемаларын шешу, агроөнеркәсіп саласын дамыту мен ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайын жақсартуда болмақ.
Партияның басым бағыттарында аграрлы секторды мемлекеттік реттеу мен қолдауды күшейту, ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің мүддесін қорғау,
қоғамның демократиялануы үшін саяси және экономикалық реформалардың жүзеге асырылуына көмек көрсету, нарықтық экономиканың дамуы, халықтың өмір сүру деңгейін көтеруге ықпалдасу, сондай-ақ қоғамның патриоттық тәлімін күшейту бар. «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясын жер ресурстарының тиімсіз пайдалану, заманауи инновациялық технологиялардың баяу дамуы, тұқым және мал шаруашылығындағы көкейкесті мәселелер, аграрлы сектордағы ғылыми және ақпараттық технологиялардың даму деңгейі алаңдатады. Партия елдімекендердің дамуын кешенді түрде қамтамасыз ету үшін, ауылдың инженерлік, әлеуметтік және экономикалық әлеуметін ашу мақсатында «Ауыл инфрақұрылымы» атты мемлекеттік бағдарлама әзірлеп, жүзеге асыру қажет деп есептейді. Әр азаматтың көкейінде жүрген тұрақты кіріс көзін табу, сапалы медициналық көмек алу, тұрмысты жақсарту, жеке қауіпсіздік пен құқықтық еркіндік сияқты сұрақтар партияның күнтәртібінде. Ең маңыздылары – еңбек нарығының тиімділігін арттыру, әлеуметтік көмекпен аз қамтылғандар мен жұмыссыздардың проблемаларын шешу. Рухани байлық, патриотизм, адалдық, құқықтық теңдік, ынтымақтастық іспеттес басты принциптерді сақтау партия құндылықтары болып табылады. Партияның басты мақсаты –Қазақстан тәуелсіздігі мен әлеуетінің нығаюына қолдау көрсету, ұлттық рухты сақтау, өмір сүру деңгейін көтеру, мәдениет, дәстүр, тіл мен ділді сақтау.
== Сайлаулардағы нәтижелері ==
=== Президент сайлаулары ===
{| class="wikitable" style=text-align:center
|-
! Сайлау
! Портреті
! Үміткері
! Дауыс саны
! %
! Нәтижесі
|-
| [[Қазақстандағы президент сайлауы (2019)|2019]]
| [[Сурет:Toleutai Rakhimbekov (cropped).jpg|120x120px]]
| [[Төлеутай Сатайұлы Рақымбеков|Төлеутай Рақымбеков]]
| 280 451
| 3,04 %
| ''Жеңілді''<br>{{N}}
|-
| [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2021]]
| [[Сурет:Jiguli Dairabaev (2023-04-04 cropped).jpg|120x120px]]
| [[Жигули Молдақалықұлы Дайрабаев|Жигули Дайрабаев]]
| 271 641
| 3,42 %
| ''Жеңілді''<br>{{N}}
|}
=== Мәжіліс сайлаулары ===
{| class=wikitable style=text-align:center
!Сайлау
!Төрағасы
!'''Дауыс саны'''
!'''%'''
!Мандат саны
!Орны
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2004)|2004]]
| rowspan="3"|[[Ғани Қалиев]]
|82 523
|1,73 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|7
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2007)|2007]]
|89 855
|1,51 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|4
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012]]
|82 623
|1,19 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|5
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2016)|2016]]
| rowspan="3"|[[Әли Әбдікәрімұлы Бектаев|Әли Бектаев]]
|151 285
|2,01 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|4
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2021)|2021]]
|383 023
|5,29 %
|{{Партия/Орындар|0|107|#0A5B2D}}
|4
|-
|[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023]]
|693 938
|10,9 %
|{{Партия/Орындар|8|98|#0A5B2D}}
|2
|}
==Дереккөздер==
<references/>
{{бастама}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қазақстан саяси партиялары]]
ks5b9nid4ljfjjbamvopyuy310uysjx
Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану мұражайы
0
25307
3622554
3621387
2026-06-26T10:47:23Z
Aiman Tauman
182650
3622554
wikitext
text/x-wiki
{{Мұражай
|атауы = Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану музейі
|sort =
|шынайы атауы =
|логотипі = Музей Логотип Ақтөбе.png
|логотип ені = 150px
|сурет = Ақтөбе облыстық тарихи өлкетану музейі.jpg
|сурет ені = 250px
|сурет атауы = Ақтөбе облыстық тарихи өлкетану музейі.jpg
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region =
|CoordScale =
|құрылған уақыты = 1929 жыл
|орналасқан жері = Ақтөбе қаласы, Алтын Орда шағын ауданы, Ораз Тәтеұлы 3 көшесі.
|түрі =
|келушілер саны =
|директоры = Мейрам Нұрланұлы Дуйсенгали
|аялдама = Жекпе-жек
|ашылу уақыты = 09:00 - 18:00
|сайты = https://aqtobe-museum.kz/kz/
|Commons =
}}
'''Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану музейі''' – мәдени-ағарту мекемесі. [[1929 жыл|1929]] ж. құрылған.
== Тарихы ==
Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану музейінің негізінің қалануы, архив құжаттарында 1929 жылдың 25 тамызында ұйымдастырылған өлке тарихын таныстыратын көрмеден бастағандығы, Қазақстан өлкесін зерттеу қоғамының [[Ақтөбе]] бөлімімен осы көрмеге ерекше назар аударылғандығы және болашақ музейдің қалыптасуына себепші болғандығы келтіріледі. Алғашқыда шағын мектеп музейі ретінде шаңырақ көтеріп, кейіннен жергілікті басқару жүйесіне қарасты «Жергілікті өлкетану музейі», «Округтік өлкетану музейі» деп аталады.
Мекеменің бастау тарихында оның ұйымдастырушысы әрі басшысы болған Давид Трофимович Темушка, 1929-1945 жылдар аралығында музей меңгерушісі қызметін атқарып оның дамуына үлкен күш жігерін жұмсаған азамат.
1929-1934 жылдың шілдесі аралығында өлкетану музейі көлемі 6 х 6 ш.м. болатын қала шетіндегі лайықталмаған ғимаратта орналасады.
[[Сурет:Қ.Жұбановтың өз қолымен Қазақстанды зерттеу Орталығы, Ақтөбе филиалына жазған өтініші. 1926 жыл.jpeg|нобай|оңға|Қ.Жұбановтың өз қолымен Қазақстанды зерттеу Орталығы, Ақтөбе филиалына жазған өтініші. 1926 жыл]]
1934 жылы музей миссионерлік шіркеу мектебінің ғимаратына көшіріледі. Осы жылдың желтоқсан айында сол кездегі Ленин көшесі бойындағы бұрынғы «Торговый синдикат» кеңсесінің орнына қоныс аударады. 1946 жылы қалалық атқару комитетінің шешімімен өлкетану музейі орналасқан ғимарат маман кадрларды дайындау еңбек резервіне беріледі. Бұдан кейін уақытша мәдениет үйінің екінші қабатына қоныстанған ұжым қыркүйек айында кезіндегі Комсомольская көшесі 22 мекен-жайына көшіріледі. Бұл уақыттағы тақырыптық экспозиция 3 бөлімді қамтыды, атап айтсақ, табиғат, тарих және социалистік құрылыс бөлімдерінен тұрды. Экспозиция залдарынан бөлек музейде кітапхана, архив және қор бөлімі жұмыс жасады. 1962 жылы музей сол кездегі Фрунзе көшесіндегі 62 үйге қоныс аударады.
1965 жылдың мамыр айында облыстық музейді орналастыруға, алдағы уақыттағы жарты ғасырдан астам тарихы байланысты қала орталығындағы бұрынғы екі қабатты қонақ үйдің ғимараты ұсынылды.
Ғимараттың жалпы ауданы 848,6 ш.м. болса, тақырыптық экспозиция жасақтауға 563 ш.м. бөлінді. Осы жылдың маусым айында музей директоры болып Рахила Сарсенқызы Сарсенова тағайындалады. Бұған дейін мемлекеттік қызметтерде жинақталған тәжірбиесінің арқасында музей алдында тұрған күрделі мәселелерді қысқа мерзімде шешуге күш-жігерін салды. Ғимаратты музейге лайықтау мақсатындағы күрделі жөндеу жұмыстары 1965 жылдың желтоқсанында аяқталады. Ғылыми қызметкерлермен бірге білек сыбана кірісіп кеткен Рахила Сарсенқызы қала және облыс тұрғындарымен байланысқа түсіп, жасақталуы керек экспозицияға материалдар жинақтай бастады. Музей ішін заман талабына сай қайта жасақтау Орынбор шығармашылық-өндірістік шеберхасына тапсырылады.
1967 жылдың 6 маусымында облыстық тарихи-өлкетану музейінің ашылу салтанаты өтіп, оған [[Қазақстан Компартиясы Орталық комитеті]]нің бірінші хатшысы [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] қатысады.
Өткен ғасырдың 60-70 жылдары Қазақстанда археология ғылымы жаңа табыстарға қол жеткізіп, жергілікті жерлердегі музейлердің қоры өлке тарихының ежелгі кезеңінен сыр шертетін жәдігерлермен толыға түсті. Қызметкерлердің белсенділігі мен тұрғындардың қызығушылығы арқасында өңірлерде құрып кету қаупі бар және ғылым үшін маңызды ескерткіштер кәсіби мамандармен зерттеле бастады. 1955 жылы белгілі ғалым В.С.Сорокин [[Ақтөбе облысы]]ның [[Елек]], [[Қобда]], [[Жем]], [[Қарғалы]] және [[Ор]] өзендерінің бойында қазба жұмыстарын жүргізіп, қола дәуірінде өмір сүрген тұрғындардың материалдық мәдениеті мен шаруашылығына қатысты деректерді зерттеді. Бұдан кейін 70-ші жылдардың басында ерте темір дәуіріне қатысты көлемді ғылыми-зерттеу жұмыстарын Қазақ КСР ҒА Ш.Уәлиханов атындағы ТАЭИ Оңтүстік Қазақстан кешенді экспедициясының Қаратау тобы (жетекшісі т.ғ.к. М.Қ.Қадырбаев) үш маусымда жүргізді. Жұмыс қортындысы бойынша Бесоба, Сынтас, Жалғыз оба, Камыссай қорғандарынан сармат шеберлерінің қолынан шыққан алтын бұйымдар мен тұрмыстық заттар музей қорын толықтырды.
Табылған археологиялық заттарға қатысты қызығушылықтың артуына байланысты 1974 жылдың желтоқсан айынан бастап облыстық тарихи-өлкетану музейінде қаладағы мектеп оқушыларының қатысуымен «Жас археолог» үйірмесі құрылады. Үйірменің жетекшісі облыстық музейдің Ғылыми кеңесінің мүшесі, КСРО геология саласының үздігі В.В.Родионов.
1980 жылы музей басшылығына Рысжан Ілиясова келгеннен кейін мәдениет ордасына жаңа дем берді. 1981 жылдың 10 қыркүйегінде облыстық музей күрделі жөндеу жұмыстарына жабылып, 1985 жылдың 5 шілдесінде табиғат және Кеңестік кезеңге дейінгі бөлім залдары ашылды. Бір жылдан кейін Кеңестік қоғам залы келушілерді қабылдай бастады. Облыстық музей қызметкерлерінің ғылыми ізденіс жұмыстарының нәтижесінде майдан даласында Ұлы Жеңісті жақындатуға үлес қосқан [[101-ші ұлттық атқыштар бригада]]сы мен [[312-ші атқыштар дивизиясы]]ның құрылуы мен ерліктерін насихаттаған экспозиция бөлімі қайта жасақталса, қорға түскен Кеңес Одағының Батыры В.И.Пацаевтың жеке тұтынған заттарымен тақырыптық экспозициясы кеңейтілді.
Еліміз тәуелсіздігін жариялағаннан кейін ұлттық тарихтың «ақтаңдары» ашылып, тарихи тұлғалардың есімдері қайтадан халқымен қауышты. 1992 жылы Тама [[Есет Көкіұлы]]ның 325 жылдығы қарсаңында облыстық музейдің экспозициясына өзгерістер енгізіліп, жаңадан құрылымдық жоспары жасалды. Осы жылы алғашқы жасақталған «Дулығалы дала перзенттері» залы ашылды.
Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану музейі 1999 жылы Красноярскідегі «Открытый музей» Халықаралық ассоциясының, 2003 жылы «Қазақстан ICOM-ы»-Халықаралық музейлер кеңесінің мүшелігіне өтті.
2003-2010 жылдар аралығында облыстық музейге ұзақ жылдар облыстың мәдениеті мен өнер саласын басқарған Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері Еркін Жолмырзаұлы Құрманбеков басшылық етті. Тарихтан орын алған ұлы тұлғаларды ұлықтауға арналған танымдық шаралар, ғылыми конференциялар, экспедициялар ұйымдастырып, [[Әл-Фараби]], [[Шоқан]], [[Абай]], [[Махмұд Қашқари]], [[Жалаңтөс]], [[Бейбарыс]], [[Ахмет Яссауи]], [[Әбілқайыр хан]], [[Әйтеке би]], [[Исатай Тайманұлы]], [[Қызыл Тұрдалыұлы]], [[Молдабай]], [[Қазанғап]], Б.Қаратаев, А.Бірімжанов, А.Қалменов және басқа да тұлғалардың есімдері ұрпақ жадында сақталу үшін кеңінен насихаттауды жолға қойды.
2013 жылы Облыстық тарих, этнография және археология орталығы музейге қосылды. Осындай өзгерістер, музей қызметкерлерінің ғылыми бағыттағы ізденіс жұмыстарын одан әрі дамыта түсті.
2013 жылы музей басшылығына білімді, іскер, музей саласын дамытуға күш салып келе жатқан, жалынды жастардың бірі Мейрам Нұрланұлы Дүйсенғали келді. Көп жылдардан бері Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану музейінің басты мәселелерінің бірі – жаңа ғимараттың қажеттілігі тұрды. Осы жағдайға облыс әкімшілігінің тікелей араласуымен қаланың жаңа ауданында музей ісіне қатысты заманауи құрылыс талаптарын ескере отырып жаңа зәулім ғимараттың негізі қаланады.
Облыстық тарихи-өлкетану музейінің жаңа ғимараты 2018 жылы 14 қараша күні ресми ашылды. Еңселі ғимараттың ашылу салтанаты Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының кітапханасының ұйымдастыруымен «Н. Назарбаев: дәуір, тұлға, қоғам» көшпелі қор көрмесінің тұсаукесерімен өз қызметін бастап кетеді.
Қазіргі уақытта музейде 10 тұрақты көрме залдары жасап тұр. Жаңа ғимараттың жалпы ауданы – 4360,4 м2, оның ішінде экспозициялық-тақырыптық көрме залдарының ауданы – 1425,8 м2 және музей қорының ауданы – 341,23 м2 құрайды. Жаңа музейде шеберханалар, ғылыми кітапхана, қор экспонатын сақтау бөлмелері, шығармашылық бөлмелері қарастырылған. Көрме залдарында жаңа технологиялар көлемді LED экрандар, интерактивті виртуалды кітап, мультимедиялық жабдықтар, виртуалды голографиялық кешен, ақпараттық киоскілер іске қосылды.
Қазіргі уақытта Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану музейі облысымыздың мәдени орталығы ретінде, өткеннің жақсы дәстүрлерін жалғастырып, жаңашылдықпен жұмыс жасап келе жатқан, қор сақтау, көрме, ғылыми-ізденіс жұмыстарын жолға қойып, еліміздің және алыс-жақын шетел музейлері, ғылыми-зерттеу мекемелерімен ынтымақтастықты дамытуда.
<ref>{{cite web|url=https://aqtobe-museum.kz/kz/contacts/istoriya-muzeya|title=Музей тарихы|author=|date=|website=aqtobe-museum.kz|publisher=|accessdate=2026-06-23|lang=kk}}</ref>
== Экспозиция ==
1. Табиғат залы
2. Археология залы
3. Алтын зал
4. Қазақ хандығы залы
5. «1869-1941 жылдардағы өлке тарихы» залы
6. «Ерлік пен Даңқ» залы
7. «1945-1991 жылдардағы өлке тарихы» залы
8. «Тәуелсіздік жолымен» залы
9. Этнография залы
10. «Тарих және тұлға» тақырыптық-экспозициялық залы
11. «Руханият» көрме залы
=== Бөлімдер ===
1. Қорларды ғылыми-зерттеуді қамтамасыз ету бөлімі<br>
2. Жалпы тарих, археология, этнография ғылыми-зерттеуді қамтамасыз ету бөлімі<br>
3. Қазіргі заман тарихы ғылыми-зерттеуді қамтамасыз ету бөлімі<br>
4. Табиғат және экология ғылыми-зерттеуді қамтамасыз ету бөлімі<br>
5. Ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету бөлімі<br>
6. Экскурсиялық-бұқаралық жұмыстар бөлімі<br>
7. Экспозициялық-көрмелік қамтамасыз ету бөлімі<br>
8. Қобда аудандық бөлімі<br>
9. Алға аудандық бөлімі
10. «Досжан Хазірет мемориалдық кешені» бөлімі
=== Басшылар ===
1. Тёмушка Давид Трофимович (1929-1946 )<br>
2. Черников Константин Степанович (1947-1962)<br>
3. Сарсенова Рахила Сарсенқызы (1965-1974)<br>
4. Петров Николай Петрович (1974-1980)<br>
5. Ілиясова Рысжан Ілиясқызы (1980-2003)<br>
6. Құрманбек Еркін Жолмырзаұлы (2003-2010)<br>
7. [[Амантай Өтегенов]] Шәмілұлы (2010-2012)<br>
8. Ешбай Бақытжан Сарсенғалиқызы (2012-2013)<br>
9. Дуйсенгали Мейрам Нурланұлы (2013 жылдан бастап)<br>
<ref>{{кітап|авторы= |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Ғасырлар мұрасының шырақшысы |шынайы атауы= Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану музейінің тарихы |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны=Ақтөбе |баспасы="Хабар-Сервис" |жыл=2014 |томы= |беттері= |барлық беті= 144|сериясы= |isbn=978-9965-02-399-6 |тиражы=3000 }}</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
<ref>Қазақ ұлттық энциклопедиясы</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref>
{{Stub:Қазақ мәдениеті}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:1929 жылы құрылған мұражайлар]]
[[Санат:Ақтөбе мұражайлары]]
[[Санат:Қазақстан өлкетану мұражайлары]]
7z7kbuerr6er0ffq7xaa6ii205dbu5u
Қарнақ
0
29592
3622497
3622145
2026-06-26T07:04:13Z
Акмарал Абдрашидовна
179025
/* Сипаты */
3622497
wikitext
text/x-wiki
{{Көне қалашық
|Атауы = Қарнақ қалашығы
|сурет =
|өлшемі =
|Сурет атауы =
|Мәртебесі = Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші
|Мемлекет =
|Қазіргі жері = {{KAZ}}, [[Түркістан облысы]]
|Қалануы = ХІІІ-ХVIII ғасырлар
|Қалаушы =
|Деректерде атала бастады =
|Басқаша атаулары =
|Халық саны =
|Қиралды =
|Қиралу себебі =
|Орналасуы =
|lat_dir = N |lat_deg = 43|lat_min = 30|lat_sec =26
|lon_dir = E |lon_deg = 68|lon_min = 20|lon_sec =42
|region =
|CoordScale =
|Позициялық карта 1 = Қазақстан
|ПозКарта 1 ені =
|crosses180 =
|Облыс картасы =
|Ортаққордағы санаты =
}}
'''Қарнақ''' – орта ғасырдан белгілі қала орны, [[Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші.
== Орналасқан жері ==
[[Кентау қалалық әкімдігі]]не қарасты [[Қарнақ (Түркістан облысы)|Қарнақ]] ауылының оңтүстік шетінде орналасқан.
== Зерттелуі ==
Қала орнын [[1974 жыл|1974]] жылы [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы]] (жетекшісі [[Александр Натанович Бернштам|А.Н. Бернштам]]), [[1986 жыл|1986]] жылы Қазақстанның тарихи және мәдени ескерткіштері жинағының экспедедициясы (жетекшісі [[Карл Молдахметұлы Байпақов|К.М. Байпақов]]) зерттеген.<br>
Археологтар Г.И. Пацевич, Е.И. Агеева Қарнақты Шагилджан, Ишкент аталды деп жорамалдайды (Ишкент орналасқан Қаратаудың бөктері X ғасырда қимақтардың мекені болған). А.Н. Бернштамның жүргізген зерттеуі Қарнақтың [[Әмір Темір |Әмір Темір әулеті]] тұсында (XIII-XV ғасырлар) салынғанын анықтаған.
== Сипаты ==
Қазіргі орны төртбұрыштанып келген топырақ дуалмен қоршалған, іргелері: солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 100 м және солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа карай 150 м, биіктігі 1-1,5 м. Ішкі солтүстік-шығыс бөлігінде биіктігі 6 м төбе түріндегі қамалдың пішіні байқалады, оның табанының көлемі 60x70 м, кіре беріс қақпасы оңтүстік-батыс іргесінің орта шенінде.<br>
Қарнақ — қазақ хандықтары дәуірінде (XV-XVIII ғасырлар) маңызды рөл атқарған қалалардың бірі. Онда ежелден [[мыс]], [[шойын]] қорыту, [[қорғасын]] балқыту, оқ-дәрі жасау кәсібі дамыған. Түркістандағы [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]не арналып жасалған атақты [[Тайқазан]] XIV ғасырда Қарнақта құйылған. Ресей патшалығының Қазақ хандығына жіберген елшілері Ф. Скибин мен М. Трошин қазақтардың оқ-дәрілік қорғасынды Қарнақ қаласында балқытқанын атап көрсетеді. Қарнақта медресе болған. Медреселерде көптеген қазақ зиялылары оқыған. Солардың ішінде ақындар [[Шортанбай Қанайұлы]], [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]], [[Молда Мұса Байзақұлы]], т.б. болған.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
Мың жылдан астам тарихы бар тұт ағашы Кентауға қарасты Қарнақ ауылында орналасқан. Имам Бақли мазары аумағында өсіп тұрған тұт ағашының тарихы туралы түрлі аңыздар айтылады. Тұрғындардың айтуынша, VІІІ ғасырда ислам дінін таратып, елді мұсылманшылыққа үйреткен діндар Имам Бақли жылқысын байламақ болып, қазық етіп ағашты қадап кеткен екен. Уақыт өтіп, өсіп шығады. Ал келесі бір аңыз әңгімеде Пайғамбарымыздың әскербасылары осы маңнан өтіп жатып, ағаштың шыбығын қадап кеткен деседі.<ref>https://sputnik.kz/20180926/turkistan-oblysy-tut-agashy-7367381.html</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Қазақстанның көне қалалары}}
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]
[[Санат:Түркістан облысы географиясы]]
[[Санат:Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]
8fd3h4eu2lc8oyde4b1ld24lqlp6gj6
3622500
3622497
2026-06-26T07:05:37Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] ([[User talk:Акмарал Абдрашидовна|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды
3544031
wikitext
text/x-wiki
{{Көне қалашық
|Атауы = Қарнақ қалашығы
|сурет =
|өлшемі =
|Сурет атауы =
|Мәртебесі = Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші
|Мемлекет =
|Қазіргі жері = {{KAZ}}, [[Түркістан облысы]]
|Қалануы = ХІІІ-ХVIII ғасырлар
|Қалаушы =
|Деректерде атала бастады =
|Басқаша атаулары =
|Халық саны =
|Қиралды =
|Қиралу себебі =
|Орналасуы =
|lat_dir = N |lat_deg = 43|lat_min = 30|lat_sec =26
|lon_dir = E |lon_deg = 68|lon_min = 20|lon_sec =42
|region =
|CoordScale =
|Позициялық карта 1 = Қазақстан
|ПозКарта 1 ені =
|crosses180 =
|Облыс картасы =
|Ортаққордағы санаты =
}}
'''Қарнақ''' – орта ғасырдан белгілі қала орны, [[Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген археология ескерткіші.
== Орналасқан жері ==
[[Кентау қалалық әкімдігі]]не қарасты [[Қарнақ (Түркістан облысы)|Қарнақ]] ауылының оңтүстік шетінде орналасқан.
== Зерттелуі ==
Қала орнын [[1974 жыл|1974]] жылы [[Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы]] (жетекшісі [[Александр Натанович Бернштам|А.Н. Бернштам]]), [[1986 жыл|1986]] жылы Қазақстанның тарихи және мәдени ескерткіштері жинағының экспедедициясы (жетекшісі [[Карл Молдахметұлы Байпақов|К.М. Байпақов]]) зерттеген.<br>
Археологтар Г.И. Пацевич, Е.И. Агеева Қарнақты Шагилджан, Ишкент аталды деп жорамалдайды (Ишкент орналасқан Қаратаудың бөктері X ғасырда қимақтардың мекені болған). А.Н. Бернштамның жүргізген зерттеуі Қарнақтың [[Әмір Темір |Әмір Темір әулеті]] тұсында (XIII-XV ғасырлар) салынғанын анықтаған.
== Сипаты ==
Қазіргі орны төртбұрыштанып келген топырақ дуалмен қоршалған, іргелері: солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 100 м және солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа карай 150 м, биіктігі 1-1,5 м. Ішкі солтүстік-шығыс бөлігінде биіктігі 6 м төбе түріндегі қамалдың пішіні байқалады, оның табанының көлемі 60x70 м, кіре беріс қақпасы оңтүстік-батыс іргесінің орта шенінде.<br>
Қарнақ — қазақ хандықтары дәуірінде (XV-XVIII ғасырлар) маңызды рөл атқарған қалалардың бірі. Онда ежелден [[мыс]], [[шойын]] қорыту, [[қорғасын]] балқыту, оқ-дәрі жасау кәсібі дамыған. Түркістандағы [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]не арналып жасалған атақты [[Тайқазан]] XIV ғасырда Қарнақта құйылған. Ресей патшалығының Қазақ хандығына жіберген елшілері Ф. Скибин мен М. Трошин қазақтардың оқ-дәрілік қорғасынды Қарнақ қаласында балқытқанын атап көрсетеді. Қарнақта медресе болған. Медреселерде көптеген қазақ зиялылары оқыған. Солардың ішінде ақындар [[Шортанбай Қанайұлы]], [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]], [[Молда Мұса Байзақұлы]], т.б. болған.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Қазақстанның көне қалалары}}
[[Санат:Қазақстан көне қалалары]]
[[Санат:Түркістан облысы географиясы]]
[[Санат:Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]
fbun3nva22wmd2ef88c1qai37dwudvw
Байылдыр
0
35474
3622486
3326627
2026-06-26T06:25:52Z
Акмарал Абдрашидовна
179025
Байылдыр атауының шығу тарихы
3622486
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Ауыл
|атауы = Байылдыр
|сурет =
|әкімшілік күйі = Ауылдық әкімдік орталығы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =33|lat_sec = 11
|lon_deg =68|lon_min = 28|lon_sec =50
|CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасы =
|облыс картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы = Кентау қалалық әкімдігі
|кестедегі аудан = Кентау қалалық әкімдігі{{!}}Кентау
|мекен түрі = ауыл{{!}}Ауылдық әкімдігі
|мекені = Байылдыр ауылдық әкімдігі{{!}}Байылдыр
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|климаты =
|тұрғыны = {{өсім}}1582
|санақ жылы = [[2021 жыл|2021]]
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды =
|пошта индексі =160406
|пошта индекстері =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Байылдыр''' — [[Түркістан облысы]] [[Кентау қалалық әкімдігі]]не қарасты ауыл, [[Байылдыр ауылдық әкімдігі]] орталығы.
== Географиялық орны ==
[[Кентау]] қаласынан солтүстік-батысқа қарай 6 км жерде, [[Байылдыр (өзен)|Байылдыр]] өзенінің жағалауында, жусан, күйреуік шөп өскен шөлейт белдемде орналасқан. Байылдыр атауы 24 тайпадан құралған Оғыз бірлестігінде "Байандур" тайпасының атауынан қалыптасқан этнотопоним.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||2093||{{құлдырау}}1528 ||{{өсім}}1582 ||103,5 ||759 ||{{өсім}}792 ||104,3 ||769 ||{{өсім}}790 ||102,7
|}
Байылдырда өндірістік кооператив жұмыс істейді, орта мектеп, клуб, бала бақшасы, т.б. мекемелер бар.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері]]
cgi1vapt3di78hq89ts4n9or5vqrcm8
3622496
3622486
2026-06-26T07:03:45Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] ([[User talk:Акмарал Абдрашидовна|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды
3326627
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Ауыл
|атауы = Байылдыр
|сурет =
|әкімшілік күйі = Ауылдық әкімдік орталығы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =43 |lat_min =33|lat_sec = 11
|lon_deg =68|lon_min = 28|lon_sec =50
|CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасы =
|облыс картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы = Кентау қалалық әкімдігі
|кестедегі аудан = Кентау қалалық әкімдігі{{!}}Кентау
|мекен түрі = ауыл{{!}}Ауылдық әкімдігі
|мекені = Байылдыр ауылдық әкімдігі{{!}}Байылдыр
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|климаты =
|тұрғыны = {{өсім}}1582
|санақ жылы = [[2021 жыл|2021]]
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды =
|пошта индексі =160406
|пошта индекстері =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Байылдыр''' — [[Түркістан облысы]] [[Кентау қалалық әкімдігі]]не қарасты ауыл, [[Байылдыр ауылдық әкімдігі]] орталығы.
== Географиялық орны ==
[[Кентау]] қаласынан солтүстік-батысқа қарай 6 км жерде, [[Байылдыр (өзен)|Байылдыр]] өзенінің жағалауында, жусан, күйреуік шөп өскен шөлейт белдемде орналасқан.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||2093||{{құлдырау}}1528 ||{{өсім}}1582 ||103,5 ||759 ||{{өсім}}792 ||104,3 ||769 ||{{өсім}}790 ||102,7
|}
Байылдырда өндірістік кооператив жұмыс істейді, орта мектеп, клуб, бала бақшасы, т.б. мекемелер бар.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, II том;</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері]]
owk4vtuwvrotksa5sf5pe0nuo5alhy3
Атырау мұнай өңдеу зауыты
0
37093
3622372
2867338
2026-06-25T20:30:30Z
Madi Dos
18369
/* Дереккөздер */
3622372
wikitext
text/x-wiki
'''Атырау мұнай өңдеу зауыты''' (1991 жылға дейін - Гурьев МӨЗ, {{lang-ru|Атырауский нефтеперерабатывающий завод}}) — Атырау қаласында орналасқан [[мұнай өнімдері]]н шығаратын кәсіпорын. [[Қазақстан]]дағы үш мұнай өңдеу зауыттарының бірі және ең ежелгісі.
Қазіргі кезде «[[ҚазМұнайГаз]]» Ұлттық Компаниясы» акционерлік қоғамының еншілес кәсіпорны болып табылады. Ол Каспий теңізінің солтүстігінде, Гурьев ([[Атырау]]) қаласында [[1945 жыл]]ы мұнайды отындық бағытта өңдеу мақсатында салынды. Зауыттың құрылысы екі жылға созылды, ол АҚШ-тан «ленд-лиз» арқылы алынған жабдықтар негізінде салынды. Зауыт негізінен [[Парафинді мұнай|парафині мол ауыр мұнайларды]] өңдейді. Зауыт өнімдерін шығару нарығы негізінен [[Қазақстан Республикасы]]ның батыс және оңтүстік аймақтарын қамтиды.
== Тарихы ==
* Зауыт құрылысы 1943 ж. 14 сәуірде басталды. АҚШ-тан «ленд-лиз» арқылы алынған жабдықтар негізінде салынды.[[File:Атырау АМӨЗ.jpg|thumb|right|200px|Атырау мұнай өңдеу зауыты]]
* 1945 ж. алғашқы өнімін берді. Тікелей айдау, риформинг, термиялык крекингілеу қондырғылары іске қосылды, крекингілеудің газофракциялау қондырғысы жұмыс жасай бастады,
* Зауыт 1965 жылдан бастап Маңғыстау мұнайын өңдей бастады, қайталама процесті дамыту қолға алынды.
* 1969 ж. тамыз айында зауытта жылдық жұмыс өнімділігі 3 млн. тонналық атмосфералық түтікше-электрмен тұзсыздандыру қондырғысы пайдалануға берілді. Бұл бензин, дизель отыны мен қара май шығару мөлшерін ұлғайтты.
* 1980 ж. баяу кокстеу қондырғысы іске қосылып, қазақстандық тұңғыш кокс алынды.
* 1987 ж. бұрынғы “Гудри” қондырғысында уайт-спирит шығаратын өндірістің 1-кезегінің құрылысы басталып, сол жылдың күзінде автоматты желі іске қосылды.
* 1989 ж. бері зауытта мұнай коксын қыздыра шынықтыратын қуатты қондырғы жұмыс істейді.
* 1993 ж. [[акционерлік қоғам]] болып қайта құрылды.
* 2003 ж. бастап зауытты қайтадан жарақтау жұмыстары басталды, бұл науқан «[[Қазақойл]]» Ұлттық мұнай компаниясы мен «[[Марубени Корпорейшн]]» компаниясының арасындағы нысанды «толығымен дайын» күйде 2006 жылы тапсыруға міндеттелінген келісім-шартқа сәйкес жүргізілуде. Жобаның жалпы құны 235 млн. АҚШ доллары. Зауыт қайтадан жарақтанғаннан кейін оның өңдеу тереңдігі 92 %-ға жететін болады, зауыт АИ-95 автомобиль бензинін Еуро-2005 стандартына сәйкес өндіруге және қыстық дизельдік отынды қоспалар қоспай-ақ шығаруға қол жеткізеді.
== Өнімдері ==
Зауыт негізінен [[Парафинді мұнай|парафині мол ауыр мұнайларды]] өндіреді.
Зауытта, сондай-ақ сусабындар, іштен жанатын двигательдерге арналған “Тосол-А-50М” майы, ыдыстар мен сантехникалық құралдарды жууға арналған “Афол” сұйығы өндіріледі.
== Құрылымы ==
Қазіргі кезде зауыттың құрамына төмендегі қондырғылар кіреді:
* мұнайды тұңғыш өңдеудің ЭЛОУ-АТ-2 қондырғысы;
* мұнайды тұңғыш өңдеудің вакуумдық блогы бар ЭЛОУ-АВТ-3 қондырғысы;
* шикізатты гидротазалаудан өткізе отырып катализдік риформингтеудің ІІГ-35-ШШ/300-95 қондырғысы;
* гудронды баяу кокстау қондырғысы;
* мұнай коксын әбден қыздыру қондырғысы.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
* https://www.anpz.kz/en/company/
[[Санат:ҚазМұнайГаз]]
[[Санат:Атырау облысы зауыттары]]
[[Санат:Қазақстан мұнай өңдеу зауыттары]]
[[Санат:Қазақстан мұнай және газ компаниялары]]
[[Санат:Мұнай өнеркәсібі кәсіпорындары]]
1o2r5r974y7nl8vnzqhvimjvtheph0u
Көтібар Бәсенұлы
0
38934
3622471
3568044
2026-06-26T06:09:06Z
Garos777
2561
«Бәсендеұлы» қате: қазақта әкесінің аты «әке аты + ұлы» түрінде жазылады (Бәсен + ұлы = Бәсенұлы). Көтібар — аты, Бәсен — әкесінің аты. ruh.kz, mugalzhar.kz, aktobenasledie.kz және қолданыстағы кітап дереккөздері Бәсенұлы деп жазады.
3622471
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға|Есімі=Көтібар Бәсенұлы|Туған кездегі есімі=Көтібар Бәсенұлы|Қайтыс болған күні=[[1823]] ([[1833]])|Қайтыс болған жері=[[Жайық]] маныңда|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=Батыр, әйгілі Есет батыр әкесі|Балалары=7, соның ішінде [[Есет Көтібарұлы|Есет]]|Шынайы есімі=Бәсенұлы Көтібар}}
{{мағына|Көтібар (айрық)}}
'''Көтібар Бәсенұлы''' <ref name="RuhKz">{{cite web|url=https://ruh.kz/kotibar-batyr-basenulynyn-kesene-monumenti_18268/|title=Көтібар батыр Бәсенұлының кесене-монументі|work=«RUH.KZ» ақпараттық-танымдық порталы|publisher=«QazContent» акционерлік қоғамы|language=kk|access-date=2026-06-25}}</ref> <ref name="MugalzharKz">{{cite web|url=https://mugalzhar.kz/archives/15819|title=КӨТІБАР БАТЫР БӘСЕНҰЛЫ МОНУМЕНТІНІҢ МАҢЫЗЫ ЗОР|work=«Мұғалжар» аудандық қоғамдық-саяси газеті|language=kk|access-date=2026-06-25}}</ref><ref name="AktobeNasledie">{{cite web|url=http://aktobenasledie.kz/mavzolej-kotibar-batyra-basenuly/|title=Мавзолей Котибар батыра Басенулы|work=Ақтөбе облысының тарихи-мәдени мұра зерттеу, реставрациялау және қорғау орталығы|language=ru|access-date=2026-06-25}}</ref> (1757{{Дереккөзі келтірілмеген}} – 1823 (1833), [[Жайық қалашығы|Жайық]]) — [[Әлімұлы]] тайпасы [[Шекті]] руынан шыққан халық [[батыр]]ы. Бәсен батырдың бес баласының біреуі. <ref name="DalaGerkulesi">Дала Геркулесі. Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2008. ISBN 9965-21-804-8</ref><ref name="KenesOrazbekuly">Қанатты сөз – қазына. 1-кітап. Кеңес Оразбекұлы. – Litres, 2020. ISBN 9785042562884</ref><ref name="ZerdesindeUrpaktin">Зердесінде Ұрпақтың - Ұжмақ Елі - "... Жазбады-ау, демесін". Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2001. ISBN 9965-00-029-8</ref>
[[Сырым Датұлы көтерілісі|Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысы]] кезінде сарбаз жинап, Ресей үкіметінің отарлау саясатына қарсы күрескен.<ref>Тауман Төрехановтың ресми сайты, http://www.tauman-torekhanov.com, 2021 жылдың 7 қантар күні тексерілді</ref> Жайық бойындағы бекіністерге бірнеше рет шабуыл жасаған. Көтібар батырдың жеті баласы болған, үлкені – атақты [[Есет Көтібарұлы]] батыр тарихи тұлға. Көтібар Бәсенұлы – “Айман-Шолпан” дастанында, М. Әуезовтің осы дастан желісімен жазылған пьесасының кейіпкері.<ref>"Қазақстан" ұлттық энциклопедиясы, Қазақ энциклопедиясының редакциясы, 1998 жыл, 10 томдық.</ref><ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref> 1823 жылы (немесе 1833) Ресей патшалығына қарсы қарулы ұлт-азаттық көтерілісін ұйымдастыру кезінде Ресей патшасының жалдамалы бас кесерлерінен қаза табады.<ref name="ZerdesindeUrpaktin" /> Халық өз қаржыларына 2000 жылы Көтібар батырға Мұғалжар ауданы Ақкемер ауылында жаңадан кесене тұрғызады.<ref name="ZerdesindeUrpaktin" />
== Тағы қараңыз ==
* [[Көтібар Бәсенұлы кесенесі]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{Bio-stub}}
[[Санат:1757 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]
1r5kn548tw3gngykavimkb3ivo84f5c
3622473
3622471
2026-06-26T06:14:08Z
1nter pares
146705
/* */
3622473
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға|Есімі=Көтібар Бәсенұлы|Туған кездегі есімі=Көтібар Бәсенұлы|Қайтыс болған күні=[[1823]] ([[1833]])|Қайтыс болған жері=[[Жайық]] маныңда|Ұлты=[[Қазақ]]|Не үшін белгілі=Батыр, әйгілі Есет батыр әкесі|Балалары=7, соның ішінде [[Есет Көтібарұлы|Есет]]|Шынайы есімі=Бәсенұлы Көтібар}}
{{мағына|Көтібар (айрық)}}
'''Көтібар Бәсенұлы'''<ref name="RuhKz">{{cite web|url=https://ruh.kz/kotibar-batyr-basenulynyn-kesene-monumenti_18268/|title=Көтібар батыр Бәсенұлының кесене-монументі|work=«RUH.KZ» ақпараттық-танымдық порталы|publisher=«QazContent» акционерлік қоғамы|language=kk|access-date=2026-06-25}}</ref><ref name="MugalzharKz">{{cite web|url=https://mugalzhar.kz/archives/15819|title=КӨТІБАР БАТЫР БӘСЕНҰЛЫ МОНУМЕНТІНІҢ МАҢЫЗЫ ЗОР|work=«Мұғалжар» аудандық қоғамдық-саяси газеті|language=kk|access-date=2026-06-25}}</ref><ref name="AktobeNasledie">{{cite web|url=http://aktobenasledie.kz/mavzolej-kotibar-batyra-basenuly/|title=Мавзолей Котибар батыра Басенулы|work=Ақтөбе облысының тарихи-мәдени мұра зерттеу, реставрациялау және қорғау орталығы|language=ru|access-date=2026-06-25}}</ref> (1757{{Дереккөзі келтірілмеген}} – 1823 (1833), [[Жайық қалашығы|Жайық]]) — [[Әлімұлы]] тайпасы [[Шекті]] руынан шыққан халық [[батыр]]ы. Бәсен батырдың бес баласының біреуі.<ref name="DalaGerkulesi">Дала Геркулесі. Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2008. ISBN 9965-21-804-8</ref><ref name="KenesOrazbekuly">Қанатты сөз – қазына. 1-кітап. Кеңес Оразбекұлы. – Litres, 2020. ISBN 9785042562884</ref><ref name="ZerdesindeUrpaktin">Зердесінде Ұрпақтың - Ұжмақ Елі - "... Жазбады-ау, демесін". Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2001. ISBN 9965-00-029-8</ref>
[[Сырым Датұлы көтерілісі|Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысы]] кезінде сарбаз жинап, Ресей үкіметінің отарлау саясатына қарсы күрескен.<ref>Тауман Төрехановтың ресми сайты, http://www.tauman-torekhanov.com, 2021 жылдың 7 қантар күні тексерілді</ref> Жайық бойындағы бекіністерге бірнеше рет шабуыл жасаған. Көтібар батырдың жеті баласы болған, үлкені – атақты [[Есет Көтібарұлы]] батыр тарихи тұлға. Көтібар Бәсенұлы – “Айман-Шолпан” дастанында, М. Әуезовтің осы дастан желісімен жазылған пьесасының кейіпкері.<ref>"Қазақстан" ұлттық энциклопедиясы, Қазақ энциклопедиясының редакциясы, 1998 жыл, 10 томдық.</ref><ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref> 1823 жылы (немесе 1833) Ресей патшалығына қарсы қарулы ұлт-азаттық көтерілісін ұйымдастыру кезінде Ресей патшасының жалдамалы бас кесерлерінен қаза табады.<ref name="ZerdesindeUrpaktin" /> Халық өз қаржыларына 2000 жылы Көтібар батырға Мұғалжар ауданы Ақкемер ауылында жаңадан кесене тұрғызады.<ref name="ZerdesindeUrpaktin" />
== Тағы қараңыз ==
* [[Көтібар Бәсенұлы кесенесі]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{Bio-stub}}
[[Санат:1757 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]
c5yi1rlvjya2v4bbjx2d6i5627lfmk9
Хантағы
0
43549
3622154
3338214
2026-06-25T12:01:19Z
Акмарал Абдрашидовна
179025
"Құлыншақ" бөбекжай-балабақшасы қосылды
3622154
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы =Ауыл
|атауы = Хантағы
|сурет =
|әкімшілік күйі = Ауылдық әкімдік орталығы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg= 43|lat_min=31 |lat_sec=28
|lon_deg= 68|lon_min=35 |lon_sec=01
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ел картасы =
|облыс картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы = Кентау қалалық әкімдігі
|кестедегі аудан = Кентау қалалық әкімдігі{{!}}Кентау
|мекен түрі = ауыл{{!}}Ауылдық әкімдігі
|мекені = Хантағы ауылдық әкімдігі{{!}}Хантағы
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|тұрғыны = {{құлдырау}}5978
|санақ жылы = [[2021 жыл|2021]]
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160404
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = 13
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
|сайт тілі 2 =
|add1n =
|add1 =
|add2n =
|add2 =
}}
'''Хантағы''', ''Қантағы'' — [[Түркістан облысы]] [[Кентау қалалық әкімдігі]]не қарасты ауыл, [[Хантағы ауылдық әкімдігі]] орталығы.
== Географиялық орны ==
[[Кентау]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау]]дың оңтүстік беткейіндегі [[Қарашық (өзен, Сырдария алабы)|Қарашық]] (Хантағы), Біресек өзенінің сағасында орналасқан.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||9587||{{құлдырау}}6364 ||{{құлдырау}}5978 ||93,9 ||3126 ||{{құлдырау}}3073 ||98,3 ||3238 ||{{құлдырау}}2905 ||89,7
|}
== Тарихы ==
Ұжымдастыру жылдары Қызылқорған, Алмалық ұжымшарлары және каучук алатын өсімдік өсірумен айналысатын Каучуконс кеңшары құрылған. [[Мырғалымсай қорғасын-мырыш-барит кен орны|Мырғалымсай қорғасын мырыш кені]]нің қорына байланысты Хантағы кен байыту фабрикасы [[1935 жыл|1935]]-[[1965 жыл|1965]] жылдары [[Шымкент]]тегі қорғасын зауытын шикізатпен қамтамасыз етті. [[1979 жыл]]дан кент болған.
== Инфрақұрылымы ==
Хантағыда 2 орта мектеп, емхана, "Құлыншақ" бөбекжай-балабақшасы, ӨК, «Тұлпар» ЖШС, шаруа қожалықтары жұмыс істейді.<ref>Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері]]
0g899ygxs2au24yly574rdtvaiwba1v
3622491
3622154
2026-06-26T06:44:33Z
Акмарал Абдрашидовна
179025
/* Тарихы */
3622491
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы =Ауыл
|атауы = Хантағы
|сурет =
|әкімшілік күйі = Ауылдық әкімдік орталығы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg= 43|lat_min=31 |lat_sec=28
|lon_deg= 68|lon_min=35 |lon_sec=01
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ел картасы =
|облыс картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы = Кентау қалалық әкімдігі
|кестедегі аудан = Кентау қалалық әкімдігі{{!}}Кентау
|мекен түрі = ауыл{{!}}Ауылдық әкімдігі
|мекені = Хантағы ауылдық әкімдігі{{!}}Хантағы
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|тұрғыны = {{құлдырау}}5978
|санақ жылы = [[2021 жыл|2021]]
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160404
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = 13
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
|сайт тілі 2 =
|add1n =
|add1 =
|add2n =
|add2 =
}}
'''Хантағы''', ''Қантағы'' — [[Түркістан облысы]] [[Кентау қалалық әкімдігі]]не қарасты ауыл, [[Хантағы ауылдық әкімдігі]] орталығы.
== Географиялық орны ==
[[Кентау]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау]]дың оңтүстік беткейіндегі [[Қарашық (өзен, Сырдария алабы)|Қарашық]] (Хантағы), Біресек өзенінің сағасында орналасқан.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||9587||{{құлдырау}}6364 ||{{құлдырау}}5978 ||93,9 ||3126 ||{{құлдырау}}3073 ||98,3 ||3238 ||{{құлдырау}}2905 ||89,7
|}
== Тарихы ==
Ұжымдастыру жылдары Қызылқорған, Алмалық ұжымшарлары және каучук алатын өсімдік өсірумен айналысатын Каучуконс кеңшары құрылған. [[Мырғалымсай қорғасын-мырыш-барит кен орны|Мырғалымсай қорғасын мырыш кені]]нің қорына байланысты Хантағы кен байыту фабрикасы [[1935 жыл|1935]]-[[1965 жыл|1965]] жылдары [[Шымкент]]тегі қорғасын зауытын шикізатпен қамтамасыз етті. [[1979 жыл]]дан кент болған. Ауыл белгілі театр сыншысы Әшірбек Сығаймен, әнші, мәдениет қайраткері Абылайхан Оспановпен, ақын, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері Қасымхан Бегмановпен, осындағы Пушкин атындағы мектепті Мәскеуге дейін танытып, атаулы білім ошағы дәрежесіне дейін көтерген жаңашыл педагог Өмірбек Жүсіповпен мақтана алады.
== Инфрақұрылымы ==
Хантағыда 2 орта мектеп, емхана, "Құлыншақ" бөбекжай-балабақшасы, ӨК, «Тұлпар» ЖШС, шаруа қожалықтары жұмыс істейді.<ref>Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы
4. https://dalanews.kz/kz/article/xantagi-xykayasin-bilesiz-be.html</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері]]
m66ipu4hbwg63mxw2gc7y79e37m1xqb
3622495
3622491
2026-06-26T07:02:32Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] ([[User talk:Акмарал Абдрашидовна|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды
3338214
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы =Ауыл
|атауы = Хантағы
|сурет =
|әкімшілік күйі = Ауылдық әкімдік орталығы
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg= 43|lat_min=31 |lat_sec=28
|lon_deg= 68|lon_min=35 |lon_sec=01
|CoordAddon =
|CoordScale =
|ел картасы =
|облыс картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Түркістан облысы
|кестедегі облыс = Түркістан облысы{{!}}Түркістан
|ауданы = Кентау қалалық әкімдігі
|кестедегі аудан = Кентау қалалық әкімдігі{{!}}Кентау
|мекен түрі = ауыл{{!}}Ауылдық әкімдігі
|мекені = Хантағы ауылдық әкімдігі{{!}}Хантағы
|кестедегі мекен =
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|тұрғыны = {{құлдырау}}5978
|санақ жылы = [[2021 жыл|2021]]
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды = 72536
|пошта индексі = 160404
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = 13
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
|сайт тілі 2 =
|add1n =
|add1 =
|add2n =
|add2 =
}}
'''Хантағы''', ''Қантағы'' — [[Түркістан облысы]] [[Кентау қалалық әкімдігі]]не қарасты ауыл, [[Хантағы ауылдық әкімдігі]] орталығы.
== Географиялық орны ==
[[Кентау]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6 км-дей жерде, [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратау]]дың оңтүстік беткейіндегі [[Қарашық (өзен, Сырдария алабы)|Қарашық]] (Хантағы), Біресек өзенінің сағасында орналасқан.
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||9587||{{құлдырау}}6364 ||{{құлдырау}}5978 ||93,9 ||3126 ||{{құлдырау}}3073 ||98,3 ||3238 ||{{құлдырау}}2905 ||89,7
|}
== Тарихы ==
Ұжымдастыру жылдары Қызылқорған, Алмалық ұжымшарлары және каучук алатын өсімдік өсірумен айналысатын Каучуконс кеңшары құрылған. [[Мырғалымсай қорғасын-мырыш-барит кен орны|Мырғалымсай қорғасын мырыш кені]]нің қорына байланысты Хантағы кен байыту фабрикасы [[1935 жыл|1935]]-[[1965 жыл|1965]] жылдары [[Шымкент]]тегі қорғасын зауытын шикізатпен қамтамасыз етті. [[1979 жыл]]дан кент болған.
== Инфрақұрылымы ==
Хантағыда 2 орта мектеп, емхана, ӨК, «Тұлпар» ЖШС, шаруа қожалықтары жұмыс істейді.<ref>Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері}}
[[Санат:Кентау қалалық әкімдігі елді мекендері]]
hkosfoc4j5ygtgbtydijxziii4hdy32
Екейбай Қашағанұлы
0
45213
3622253
3377136
2026-06-25T16:42:15Z
Орел Карл
81620
Орел Карл [[Екейбай Қашағанов]] бетін [[Екейбай Қашағанұлы]] бетіне жылжытты
3377136
wikitext
text/x-wiki
'''Екейбай Қашағанов''' (27.8. [[1920]], [[Қордай ауданы]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы – 10.12.[[1985]], [[Алматы]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты ([[1972]]).
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі қола медалінің иегерлері]]
4crpyjeegprmll3y5ikpmmnxi2po19h
3622255
3622253
2026-06-25T16:42:32Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622255
wikitext
text/x-wiki
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' (27.8. [[1920]], [[Қордай ауданы]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы – 10.12.[[1985]], [[Алматы]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты ([[1972]]).
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі қола медалінің иегерлері]]
leipywpcziuetqx7aivwc2fjczjiccc
3622263
3622255
2026-06-25T16:56:26Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622263
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі қола медалінің иегерлері]]
cwl0jg1gtnbyjvrk36rgfxn71nfzyv5
3622265
3622263
2026-06-25T16:57:24Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері|Қазақстан мемлекет қайраткерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622265
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі қола медалінің иегерлері]]
s1e6qn1on168mf1vfnz44lxsu6i9716
3622266
3622265
2026-06-25T16:58:27Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері|Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622266
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі қола медалінің иегерлері]]
5bq7q8hchrrqn4rdweoy1as0wrrbwnh
3622267
3622266
2026-06-25T16:58:34Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі қола медалінің иегерлері|Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі қола медалінің иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622267
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]
[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері]]
0oifa2u2vt23ovmy2hiiaqlqdnnvz8t
3622268
3622267
2026-06-25T16:58:42Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері|Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622268
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]
m90yl9yxxy38spnf99mexd6g82ztfgl
3622269
3622268
2026-06-25T16:58:53Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)|Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО)]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622269
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
l89u3xnqanj9026liw6d6z24on7mret
3622270
3622269
2026-06-25T16:59:02Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері|I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622270
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
jeqn1u4fsubuqhng07leatoffh49wn6
3622271
3622270
2026-06-25T16:59:09Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері|Құрмет Белгісі орденінің иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622271
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
stw75qze08elj9n20jjerhbbqez4cog
3622272
3622271
2026-06-25T16:59:20Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері|Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622272
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
ril2fcujs3sm09xn843adg9iq870qce
3622273
3622272
2026-06-25T17:00:13Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан экономистері|Қазақстан экономистері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622273
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:27 тамызда туғандар]]
[[Санат:1920 жылы туғандар]]
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1985 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
2w7lovw4vsp81txiub0ue5cfaccbpl5
3622274
3622273
2026-06-25T17:00:37Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622274
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]]
[[Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері]]
6a9h6fafjihv24dhsbzmv3wpt8ofuk1
3622275
3622274
2026-06-25T17:01:17Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622275
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
qsbhod6gj4wx7w4i9dbkp7q1b6kow8k
3622277
3622275
2026-06-25T17:03:50Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622277
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
k7y1rekppo4atsl2jyn52ltj3aoi90s
3622279
3622277
2026-06-25T17:05:22Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622279
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Қазақ КСР-нің мемлекеттік сыйлық лауреаты}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
f0gh38ceb968f2i3agiyrc4heego82g
3622281
3622279
2026-06-25T17:06:58Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622281
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Қазақ КСР-нің мемлекеттік сыйлық лауреаты}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
5idg5ebu0yvilbrf53xuolvix0aylqc
3622282
3622281
2026-06-25T17:09:09Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622282
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Қазақ КСР-нің мемлекеттік сыйлық лауреаты}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Жамбыл облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шымкент облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
pphhe6utgul1vssl4w9nuobipcrg5hz
3622283
3622282
2026-06-25T17:09:23Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622283
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Екейбай Қашағанұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1968
| Басқаруын аяқтады = 1979
| Ізашары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Ізбасары = [[Анатолий Семенович Еременко|Анатолий Еременко]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 28.8.1920
| Туған жері = [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]
| Қайтыс болған күні = 10.12.1985
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Қазақ КСР-нің мемлекеттік сыйлық лауреаты}}
}}
}}
'''Екейбай Қашағанұлы Қашағанов''' ([[28 тамыз]] [[1920 жыл|1920]], [[Иірсу (ауыл)|Иірсу]] ауылы, [[Шымкент уезі]], [[Сырдария облысы (Түркістан АКСР)|Сырдария облысы]], [[Түркістан Автономиялық Социалистік Кеңестік Республикасы|Түркістан АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]] — [[10 желтоқсан]] [[1985 жыл|1985]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) – қоғам және мемлекет қайраткері. Экономика ғылымдарының кандидаты (1972).
== Өмірбаяны ==
[[Дулат]] тайпасының [[Жаныс]] руынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref>
[[Алматы педагогика техникумы]]н, [[Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1948), [[КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі]]н (1958) бітірген.
[[1939]] жылы қазан айында әскерге алынып, [[2-дүниежүзілік соғыс]]қа қатысады, одан 1946 жылы оралады. 1948 – 55 жылдары [[Луговой ауданы]] партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2- және 1-хатшы болып істейді, [[Жамбыл облысы]] партия комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы қызметін атқарады, 1962 – 1964 жылдары [[Оңтүстік Қазақстан өлкесі|Оңтүстік Қазақстан]] өлкелік партия комитетінің хатшысы, 1964 – 1980 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] обкомының 2-хатшысы, облыстық атқару комитетінің төрағасы болады.
[[Семей]]де [[Абай ескерткіші|Абай]] мен М.[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Әуезов]]ке, [[Фёдор Михайлович Достоевский|Достоевский]] мен Ш.[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Уәлиханов]]қа ескерткіш орнатуға, [[Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы|Абай]], Достоевский, М.Әуезов мұражайларын ұйымдастырып, қыстауларын қалпына келтіруге, Семей қаласының ортасында [[Абай атындағы қазақ музыкалық драма театры]]н салдыруға күш-қайратын жұмсаған.
Қазақ КСР Мемл. сыйлығының иегері, 3 рет [[Еңбек Қызыл Ту]], Құрмет белгісі, Халықтар Достығы, І-және ІІ-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет [[Қызыл Жұлдыз орден]]дерімен, 6 рет «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Әр жылдары КСРО ХШЖК-нің бір алтын, үш күміс, 2 қола медалін жеңіп алған.
Қордай ауданының [[Кенен (Жамбыл облысы)|Кенен]] ауылындағы орта мектепке Қашағановтың есімі берілген.<ref>“Тараз энциклопедиясы”</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қордай ауданында туғандар]]
[[Санат:Алматы педагогикалық техникумы түлектері]]
[[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Жамбыл облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шымкент облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі түлектері]]
[[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Луговой аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары]]
n0y9yv4jbekbuwxakme93ql9orchakf
Мұқаш Хасенов
0
46237
3622201
3621640
2026-06-25T15:38:45Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622201
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{stub}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
5day66u6kqoxt7jf4tdvyaq2fn6vmi4
3622202
3622201
2026-06-25T15:40:31Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622202
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
cb3kn137ple9l2tiy8g5m6sgufax27z
3622203
3622202
2026-06-25T15:41:03Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622203
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
saydy84o2izvcppoac4s4jmzw08ydjn
3622204
3622203
2026-06-25T15:41:32Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622204
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
3grsf3r7g0ccckl6sa4iy0u5fs6tovd
3622205
3622204
2026-06-25T15:42:12Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622205
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
n2uz5vgep3mpafhi9ro7np6xuim11pg
3622206
3622205
2026-06-25T15:42:46Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері|КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622206
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]
dgunl2sauqk1my4568mry5sch9uqbdi
3622207
3622206
2026-06-25T15:43:02Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622207
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
ngmyfc0c7tp7och86nn21p9dx00xz8l
3622208
3622207
2026-06-25T15:43:33Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622208
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
Мәскеу қаласындағы бухгалтерлер курсын бітірген. 1924 – 30 ж. аралығында жұмысшы, ауылдық кеңестің хатшысы, 1937 – 38 ж. бухгалтер, кеңшар директорының орынбасары, Киров атындағы облысар. механизация мектебінің директоры қызметін атқарған. 1938 – 39 ж. Семей облысы комитеті ауыл шаруашылық бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Шыңғыстау ауданы комитетінің 1-хатшысы, 1939 – 46 ж. [[Шығыс Қазақстан облысы]] комитетінің хатшысы, 1946 – 52 Ақмола облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған. [[Еңбек Қызыл Ту]] ордені, [[медаль]]дармен марапатталған.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
h30sv3ddwcj4mimotg55vwz6f3udtf3
3622209
3622208
2026-06-25T15:51:36Z
Орел Карл
81620
/* Өмірбаяны */
3622209
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
1927—1930 жылдары Павлодар округі № 9 ауылдық кеңесінің хатшысы, Павлодар округі Тереңкөл аудандық кеңесі атқару комитетінің хатшысы болып күн көрді.
1930—1932 жылдары Қазақ АКСР Павлодар аудандық «Союзхлеб» кеңсесінің есепшісі болып еңбектенді.
1932—1934 жылдары ауыл шаруашылығы кооперативі басқармасының төрағасы болып жұмыс істеді.
1934—1936 жылдары кеңшар директорының орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1937—1938 жылдары Киров облысаралық ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебінің директоры болып еңбек етті.
1938 жылы Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитеті ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып істеді.
1938—1939 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облысы Шыңғыстау аудандық комитетінің 1-хатшысы қызметін атқарды.
1939 жылы Қазақстан К(б)П Орталық Комитеті кеңшар кадрлары секторының меңгерушісі болып күн көрді.
1939—1946 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің кадрлар жөніндегі хатшысы, 2-хатшысы болып еңбектенді.
1946—1952 жылдары Ақмола облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1953—1954 жылдары Қазақстан КП Орталық Комитеті ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1954 жылдан бастап — 1960 жылдың 2 қазанына дейін Семей облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып еңбек етті<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
o30fg26zx0hs9yipo0sofdhh8ecu1c6
3622211
3622209
2026-06-25T15:54:44Z
Орел Карл
81620
/* Өмірбаяны */
3622211
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
1927—1930 жылдары [[Павлодар округі]] № 9 ауылдық кеңесінің хатшысы, Павлодар округі Тереңкөл аудандық кеңесі атқару комитетінің хатшысы болып күн көрді.
1930—1932 жылдары Қазақ АКСР Павлодар аудандық «Союзхлеб» кеңсесінің есепшісі болып еңбектенді.
1932—1934 жылдары ауыл шаруашылығы кооперативі басқармасының төрағасы болып жұмыс істеді.
1934—1936 жылдары кеңшар директорының орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1936—1937 жылдары Мәскеу кеңшар директорлары курстарының тыңдаушысы болды.
1937—1938 жылдары Киров облысаралық ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебінің директоры болып еңбек етті.
1938 жылы [[Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитеті]] ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып істеді.
1938—1939 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облысы Шыңғыстау аудандық комитетінің 1-хатшысы қызметін атқарды.
1939 жылы Қазақстан К(б)П Орталық Комитеті кеңшар кадрлары секторының меңгерушісі болып күн көрді.
1939—1946 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің кадрлар жөніндегі хатшысы, 2-хатшысы болып еңбектенді.
1946—1952 жылдары [[Ақмола облысы|Ақмола]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1952—1953 жылдары БК(б)П Орталық Комитеті — КОКП Орталық Комитеті жанындағы қайта даярлау курстарының тыңдаушысы болды.
1953—1954 жылдары Қазақстан КП Орталық Комитеті ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1954 жылдан бастап — 1960 жылдың 2 қазанына дейін [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып еңбек етті<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
9huaigzgzxud1nw7ppy0mvc0oe7atqn
3622212
3622211
2026-06-25T15:56:48Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622212
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайыров|Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
1927—1930 жылдары [[Павлодар округі]] № 9 ауылдық кеңесінің хатшысы, Павлодар округі Тереңкөл аудандық кеңесі атқару комитетінің хатшысы болып күн көрді.
1930—1932 жылдары Қазақ АКСР Павлодар аудандық «Союзхлеб» кеңсесінің есепшісі болып еңбектенді.
1932—1934 жылдары ауыл шаруашылығы кооперативі басқармасының төрағасы болып жұмыс істеді.
1934—1936 жылдары кеңшар директорының орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1936—1937 жылдары Мәскеу кеңшар директорлары курстарының тыңдаушысы болды.
1937—1938 жылдары Киров облысаралық ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебінің директоры болып еңбек етті.
1938 жылы [[Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитеті]] ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып істеді.
1938—1939 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облысы Шыңғыстау аудандық комитетінің 1-хатшысы қызметін атқарды.
1939 жылы Қазақстан К(б)П Орталық Комитеті кеңшар кадрлары секторының меңгерушісі болып күн көрді.
1939—1946 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің кадрлар жөніндегі хатшысы, 2-хатшысы болып еңбектенді.
1946—1952 жылдары [[Ақмола облысы|Ақмола]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1952—1953 жылдары БК(б)П Орталық Комитеті — КОКП Орталық Комитеті жанындағы қайта даярлау курстарының тыңдаушысы болды.
1953—1954 жылдары Қазақстан КП Орталық Комитеті ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1954 жылдан бастап — 1960 жылдың 2 қазанына дейін [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып еңбек етті<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
* [http://www.knowbysight.info/HHH/13107.asp Мұқаш Хасенов.] 1898–1991 жж. Коммунистік партия және Кеңес Одағы тарихының анықтамалығы.{{ref-ru}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
h6xaacftz7mcfmjecec9es96dn57zlk
3622215
3622212
2026-06-25T15:58:37Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622215
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1954
| Басқаруын аяқтады = 1960
| Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]]
| Ізбасары = [[Мұзаппар Дайырұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады_2 = 1946
| Басқаруын аяқтады_2 = 1952
| Ізашары_2 = [[Халел Райысов]]
| Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]]
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.11.1904
| Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 2.10.1960
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
1927—1930 жылдары [[Павлодар округі]] № 9 ауылдық кеңесінің хатшысы, Павлодар округі Тереңкөл аудандық кеңесі атқару комитетінің хатшысы болып күн көрді.
1930—1932 жылдары Қазақ АКСР Павлодар аудандық «Союзхлеб» кеңсесінің есепшісі болып еңбектенді.
1932—1934 жылдары ауыл шаруашылығы кооперативі басқармасының төрағасы болып жұмыс істеді.
1934—1936 жылдары кеңшар директорының орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1936—1937 жылдары Мәскеу кеңшар директорлары курстарының тыңдаушысы болды.
1937—1938 жылдары Киров облысаралық ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебінің директоры болып еңбек етті.
1938 жылы [[Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитеті]] ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып істеді.
1938—1939 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облысы Шыңғыстау аудандық комитетінің 1-хатшысы қызметін атқарды.
1939 жылы Қазақстан К(б)П Орталық Комитеті кеңшар кадрлары секторының меңгерушісі болып күн көрді.
1939—1946 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің кадрлар жөніндегі хатшысы, 2-хатшысы болып еңбектенді.
1946—1952 жылдары [[Ақмола облысы|Ақмола]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1952—1953 жылдары БК(б)П Орталық Комитеті — КОКП Орталық Комитеті жанындағы қайта даярлау курстарының тыңдаушысы болды.
1953—1954 жылдары Қазақстан КП Орталық Комитеті ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары лауазымында мехнат қылды.
1954 жылдан бастап — 1960 жылдың 2 қазанына дейін [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып еңбек етті<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
* [http://www.knowbysight.info/HHH/13107.asp Мұқаш Хасенов.] 1898–1991 жж. Коммунистік партия және Кеңес Одағы тарихының анықтамалығы.{{ref-ru}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
hlja2tqi92iu2b2j5odov9276hez9ke
Төлегетай баба
0
50693
3622449
3495086
2026-06-26T03:27:33Z
Исхан. Б
182061
/* */
3622449
wikitext
text/x-wiki
{{Әскери қайраткер
|толық есімі =
|шынайы есімі = '''ТӨЛЕГЕТАЙ СҮЙІНІШҰЛЫ'''
|суреті =
|сурет тақырыбы =
|туған күні = шамамен 14 ғасыр
|туған жері = [[Шығыс Қазақстан]]
|қайтыс болған күні = шамамен 15 ғасыр
|қайтыс болған жері =
|лақап аты = Төлетай
|бүркеніш аты =
|мемлекет = [[Алтын Орда]]
[[Әбілқайыр хандығы]]
|қызмет еткен жылдары = 14–15 ғасырлар
|атағы = батыр, бас би, көсем, әмір
|әскер түрі = [[қолбасшы]]
|басқарды =
|әскери бөлімі =
|шайқасы = Әбілқайыр ханмен бірге Мәуереннахрға жорық
|марапаттары =
|байланысы =
|отставкада =
|қолтаңбасы =
|Commons =
}}
'''Төлегетай баба''' жазба деректерде '''Тұлын Қожа, Толым бек''' (шамамен XV ғасыр) — қазақ батыры, тарихи тұлға, ел бастаған би, көш бастаған көсем.
== Тарихи деректер ==
[[Сурет:Төлегетай-Қылышты ата кешені.jpg|thumb|right|250px|Төлегетай-Қылышты ата кешені]]
Деректер бойынша, Төлегетай баба – тарихи тұлға, [[Алтын Орда]]ның билерінің бірі, [[Наймандар|найман]]ның ақсүйектер әулетінен шыққан, Ақсопы әмірдің шөбересі Найман хандығының билеушісі [[Күшлік хан]]ның ұрпағы. Наймандар жерді бөліп алғаннан кейін, Төлегетайдың үлесіне Сырдарияның сол жағалауындағы [[Өзкент]] қаласы тиеді. Бұл аймақтарда Төлегетай дана атанып, Қылышты батырмен танысады. Олардың достығы, құрметі мен бір-біріне деген сыйластығы ұрпақтарына үлгі боп қалды. Олардың кесенеслері ([[Төлегетай-Қылышты ата кешені]]) [[Жаңақорған ауданы]], [[Әбдіғаппар]] ауылынан оңтүстікке қарай 7-8 км жерде орналасқан.<br>
Аңыз бойынша, Төлегетай баба тек атақты жауынгер ғана емес, сонымен бірге күшті көріпкелдігімен де танылды. Әсіресе, оның жерасты суларының орналасуын дұрыс таба білу қабілеті ерекше аталады. Қуаң шөлді ландшафтты аймақтардағы сулармен мұндай сакралды байланыстың өзіндік ерекшелігі болды. Оның адамдардың бірлігі, әділеттілік пен біреумен бөлісу қабілеті туралы рухани өсиеттері әлі күнге дейін халық арасында айтылады.<ref>Қазақстанның тарихи-мәдени нысандарының және жаппай зиярат ету орындарының альбомы/ ; ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, Қазақ ғылыми-зерттеу мәдениет институты ; [жоба авторы Т. Бекбергенов ; бас ред. А. Р. Хазбулатов]... – Астана : [б. ж.], 2018. - 495 б., суретті; . – Библиогр.: 490 б. . – 100 дана – ISBN 978-9961-23-485-9</ref><br>
Найманнан – Белгібай, одан Сүйініш. Бұл күнде "Төрт Төлегетай" атанып жүрген Найманның төрт тайпасы: [[Қаракерей]], [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]], [[Садыр]], [[Төртуыл]] – Төлегетай бабаның немерелері.<ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref><br>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Туған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Тарихи тұлғалар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
a7nvlmp4d5l8umriakfu70udlyqmff2
3622474
3622449
2026-06-26T06:16:45Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Исхан. Б|Исхан. Б]] ([[User talk:Исхан. Б|т]]) өңдемелерінен [[User:Sagzhan|Sagzhan]] соңғы нұсқасына қайтарды
3495086
wikitext
text/x-wiki
{{Әскери қайраткер
|толық есімі =
|шынайы есімі = '''ТӨЛЕГЕТАЙ СҮЙІНІШҰЛЫ'''
|суреті =
|сурет тақырыбы =
|туған күні = шамамен 14 ғасыр
|туған жері = [[Шығыс Қазақстан]]
|қайтыс болған күні = шамамен 15 ғасыр
|қайтыс болған жері =
|лақап аты = Төлетай
|бүркеніш аты =
|мемлекет = [[Алтын Орда]]
[[Орта жүз]]
|қызмет еткен жылдары = 14–15 ғасырлар
|атағы = батыр, бас би, көсем, әмір
|әскер түрі = [[қолбасшы]]
|басқарды =
|әскери бөлімі =
|шайқасы = [[Алтын Орда]]
|марапаттары =
|байланысы =
|отставкада =
|қолтаңбасы =
|Commons =
}}
'''Төлегетай баба''' жазба деректерде '''Тұлын Қожа, Толым бек''' (шамамен XV ғасыр) — қазақ батыры, тарихи тұлға, ел бастаған би, көш бастаған көсем.
== Тарихи деректер ==
[[Сурет:Төлегетай-Қылышты ата кешені.jpg|thumb|right|250px|Төлегетай-Қылышты ата кешені]]
Деректер бойынша, Төлегетай баба – тарихи тұлға, [[Алтын Орда]]ның билерінің бірі, [[Наймандар|найман]]ның ақсүйектер әулетінен шыққан, Ақсопы әмірдің шөбересі Найман хандығының билеушісі [[Күшлік хан]]ның ұрпағы. Наймандар жерді бөліп алғаннан кейін, Төлегетайдың үлесіне Сырдарияның сол жағалауындағы [[Өзкент]] қаласы тиеді. Бұл аймақтарда Төлегетай дана атанып, Қылышты батырмен танысады. Олардың достығы, құрметі мен бір-біріне деген сыйластығы ұрпақтарына үлгі боп қалды. Олардың кесенеслері ([[Төлегетай-Қылышты ата кешені]]) [[Жаңақорған ауданы]], [[Әбдіғаппар]] ауылынан оңтүстікке қарай 7-8 км жерде орналасқан.<br>
Аңыз бойынша, Төлегетай баба тек атақты жауынгер ғана емес, сонымен бірге күшті көріпкелдігімен де танылды. Әсіресе, оның жерасты суларының орналасуын дұрыс таба білу қабілеті ерекше аталады. Қуаң шөлді ландшафтты аймақтардағы сулармен мұндай сакралды байланыстың өзіндік ерекшелігі болды. Оның адамдардың бірлігі, әділеттілік пен біреумен бөлісу қабілеті туралы рухани өсиеттері әлі күнге дейін халық арасында айтылады.<ref>Қазақстанның тарихи-мәдени нысандарының және жаппай зиярат ету орындарының альбомы/ ; ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, Қазақ ғылыми-зерттеу мәдениет институты ; [жоба авторы Т. Бекбергенов ; бас ред. А. Р. Хазбулатов]... – Астана : [б. ж.], 2018. - 495 б., суретті; . – Библиогр.: 490 б. . – 100 дана – ISBN 978-9961-23-485-9</ref><br>
Найманнан – Белгібай, одан Сүйініш. Бұл күнде "Төрт Төлегетай" атанып жүрген Найманның төрт тайпасы: [[Қаракерей]], [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]], [[Садыр]], [[Төртуыл]] – Төлегетай бабаның немерелері.<ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref><br>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Туған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер]]
[[Санат:Тарихи тұлғалар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
h7ep1l8klhgawfdq3mrx78qm6qia9v4
Мемлекетаралық авиация комитеті
0
60227
3622237
3542185
2026-06-25T16:18:04Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622237
wikitext
text/x-wiki
[[File:BolOrdynka-BTolmachevsky Lane Moscow 01-2016.jpg|thumb|IAC/MAK head office/Здание штаб-квартиры в Москве]]
'''Мемлекетаралық авиация комитеті''' ('''МАК''') ({{lang-en|Interstate Aviation Committee (IAC)}}) — [[ТМД]] елдерінде [[азаматтық авиация]] саласын басқарып, реттейтін атқарушы мекеме.
МАК [[1991 жыл]]ы бұрынғы [[КСРО]]-ның 12 мемлекеті Азаматтық Авиация мемлекетаралық Келісіміне және Әуе кеңістігін пайдалану келісіміне қол қойылған күннен бастап құрылды.<ref>{{cite web|url=http://www.aviation.am/eng/qart/history.htm|title=Тарих |publisher=Армения үкіметіндегіАзаматтық Авиация департаменті|accessdate=2010-04-26}}</ref> Комитет бас пәтері [[Мәскеу]]де, [[Ресей]].<ref name="Main">"[http://www.mak.ru/english/o_mak.html Main] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131021000446/http://www.mak.ru/english/o_mak.html |date=2013-10-21 }}." Мемлекетаралық Авиация Комитеті. 24 Маусым 2010. "119017, Moscow, Russia Bolshaya Ordynka str. 22/2/1" [http://www.mak.ru/russian/russian.html Address in Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227053107/http://www.mak.ru/russian/russian.html |date=2012-12-27 }}: 119017, Москва, Россия ул.Большая Ордынка, 22/2/1</ref> 2011 жылға сәйкес [[Татьяна Анодина]] директоры болып табылады.
Комитеттің ''Әуе оқыс оқиғаларын зерттеу комиссиясы'' тұрақты түрде барлық бұрынғы Кеңес Одағы аумағындағы ұшақтар соқтығысын зерттеп отырады.<ref>{{cite web|url=http://avherald.com/h?article=40cba259&opt=3585|title=Crash: Aeroflot-Nord B735 at Perm on Sep 14th 2008, impacted ground while on approach to Perm}}</ref>
МАК қызмет ететін елдерге [[Әзірбайжан]], [[Армения]], [[Беларусь]], [[Қазақстан]], [[Қырғызстан]], [[Молдова]], [[Ресей]], [[Тәжікстан]], [[Түрікменстан]], [[Украина]], және [[Өзбекстан]].<ref name="Main"/> Бір кездерде [[Латвия]] мен [[Эстония]] бұл Комитетке бақылаушы мәртебесінде болған.<ref>[https://web.archive.org/web/20010809100851/http://www.mak.ru/make/index.htm Home]. Мемлекетаралық Авиация Комитеті. 9 тамыз 2001. 13 маусым 2011.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{ru icon}} [http://mak-iac.org/ Мемлекетаралық Авиация Комитеті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160121032120/http://mak-iac.org/ |date=2016-01-21 }}
* {{en icon}} [http://mak-iac.org/en/ Мемлекетаралық Авиация Комитеті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160121212350/http://mak-iac.org/en/ |date=2016-01-21 }}
* {{ru icon}} [http://www.mak.ru/russian/russian.html Мемлекетаралық Авиация Комитеті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227053107/http://www.mak.ru/russian/russian.html |date=2012-12-27 }} - old website
* {{en icon}} [http://www.mak.ru/english/english.html Мемлекетаралық Авиация Комитеті]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720091754/http://www.mak.ru/english/english.html |date=2011-07-20 }} - old website
[[Санат:Халықаралық ұйымдар]]
[[Санат:Авиация]]
[[Санат:Азаматтық авиация]]
ookuedufrsrkazh23bhxhx0q88gpb1h
Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық
0
79907
3622347
2604357
2026-06-25T19:30:09Z
1nter pares
146705
3622347
wikitext
text/x-wiki
'''«Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық»'''<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;</ref> – тарихи-археологиялық, мәдени-сәулет және табиғи-ландшафтық ескерткіштерін қорғау аймағы. [[1980]] жылдары ''«Маңғыстау мен Үстірттің материалдық мәдениетінің ескерткіштерінің мұражай қорығы»'' деген атпен құрылған.
== Мақсаты ==
[[1991]] жылдан қазіргі атымен белгілі. [[Қорық]]тың мақсаты облыс көлеміндегі барлық тарихи, сәулет, археологиялық табиғи-ландшафтық ескерткіштерді анықтау, есепке алу, зерттеу, мемлекеттік қорғауға қабылдауға ұсыну, сақтап қорғау және насихаттау болып табылады.
*Қазіргі [[облыс]] аумағындағы жалпы ескерткіштердің 195-і мемлекеттік қорғауда;
*21-і республикалық дәрежеде болса, ал 13 мыңнан астамы жеке нысан ретінде мемлекеттік есепке алынған. ''«Маңғыстау мемлекеттік тарихи -мәдени қорығының»'' [[археология]], сәулет, есепке алу және қорғау, қор, экскурсиялық көпшілік бөлімдері бар. Жергілікті тұрғындарға, әсіресе, жасөспірімдер арасында өлкенің тарихи-мәдени мұрасын насихаттау мақсатымен [[қорық]]та жылжымалы көрмелер (''«Ежелгі Маңғыстау», «Маңғыстау археологиясы», «Маңғыстау киелі орындары», "Дәстүрлі сәулет өнері», «От киесі», тағы басқалар '' ) жасақталып ұйымдастырылды.
== Қорық жұмысы ==
Қорық археологиялық барлау, бұрын белгісіз болып келген ескерткіштерді анықтау, олардың техникалық жағдайын айқындап, есеп құжаттарын жасау, археологиялық қазба жұмыстары мен ғылыми-зерттеу сараптамаларын жүргізу, экспедициялар мен іссапарлар ұйымдастыру ісімен де айналысады.
*Қорық қорында 66 мыңнан астам құжат-бірліктері (''ескерткіштердің ғылыми сипаттамалық және төл құжаттары, суреттері, есеп карталары, археологиялық есептер, бейне, [[фото]], аудиотаспалар мен фотосуреттер, этнографиялық зерттеулер мен кітаптар, тағы басқалар'' ) сақталып жинақталған. [[1989]] – [[2000]] жылдары қорық аса маңызды, нәтижелі ғылыми-археологиялық жұмыстарын (''Мысалы , Дықылтас, Түбіжік-1, Түбіжік-2, Меретсай, «Үлкенқұдық» – қола дәуірінің қабірлеу кешені, [[Бейіттөбе]] – алғашқы көшпелілер қорымы, б. з. б. 1-мыңжылдық; Бәйте-3 – ерте темір дәуіріндегі күн тәңірінің ғибадатханасы, «Сырлытам» – алан дәуірінің катакомбалық қабірі, б. з. б. 1 ғ.; ортағасырлық «Қызылқала» қалашығы, 10 – 13 ғасырлар'') жүргізді.
*Соңғы жылдардағы археологиялық зерттеулер нәтижесінде қорықта құрылған ''«Ежелгі Маңғыстау мұралары»'' атты тұрақты көрме жұмыс істейді. Мектеп [[оқушы]]лары мен [[студент]]тер үшін өлкетанушылармен кездесу кештері, дәрістер мен экскурсиялар ұйымдастырылып тұрады. Жылына қорықтың ғылыми-ағарту шараларына 7 мыңнан аса адам қатысады. [[2007]] жылдары қорықта'' «Маңғыстау ескерткіштері»'' атты тұрақты экспозиция жасақталып ашылды.
*Қорықтың алғашқы директоры [[Сарбалаев|Қ.Сарбалаев]] пен [[Ерболат Сәлиұлы Берқалиев|Е.Берқалиев]] тарихи-мәдени мұраларды зерттеуді ғылыми негізде жүйелеу жұмысына едәуір еңбек сіңірді.
==Дереккөздер==
<references/>
{{Stub}}
a5ezk1p1ms1ecdb1h0vki1eev6x3v26
Маңғыстау облыстық мемлекеттік архиві
0
79981
3622348
2095056
2026-06-25T19:33:29Z
1nter pares
146705
3622348
wikitext
text/x-wiki
'''Маңғыстау облыстық мемлекеттік архиві'''<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;</ref> – ғылыми-құжаттық мекеме.
*[[1973]] жылдары ұйымдастырылған.
*Архив қорында: ''қалалық, аудандық, атқару комитеттерінің, ауылдық кеңестердің'' тарихи құжаттары жинақталған.
*[[Маңғыстау]] өңірінде тұңғыш ұжымдық шаруашылықтардың пайда болуы, мал шаруашылығын дамыту мәселелері
*[[1941]] – [[1945]] жылдары соғыс кезіндегі майданға көмек, экономиканы соғыс жағдайына бейімдеу, одан кейінгі дәуірдегі өнеркәсіп, ауылы шаруашылығының дамуы, оқу-ағарту, мәдениет, денсаулық сақтау салаларының дамуын сипаттайтын құжаттар шоғырланған.
*Құжаттар саны 159 мыңға жуық.
*Құрамында бір қала (''[[Жаңаөзен қаласы]]''), төрт ауданы, бөлімшесі бар.
*Ғылыми-анықтамалық әдебиеті 500-ге жуық.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Stub}}
[[Санат:Қазақстан мұрағаттары]]
[[Санат:Маңғыстау облысы]]
5m8gdbljef1zhzf31sap63xfu3q4tgd
Еншілес қоғам
0
88005
3622438
2730280
2026-06-26T00:27:02Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622438
wikitext
text/x-wiki
'''Еншілес қоғам''' ({{lang-en|subsidiary}};) — жарғылық капиталынын басым бөлігін басқа [[заңды тұлға]] қалыптастырған немесе олардың арасында жасалған шартқа сәйкес негізгі ұйым<ref>Компания болса "аналық компания" немесе "негізгі компания" (ағыл. Parent company), яғни акцияның көп бөлігіне ие компания не ұйым.</ref> еншілес ұйымның қабылдайтын шешімдерін айқындай алатын занды тұлға. Нақтырақ айтқанда негізгі ұйымнан бөлініп шыққан не оның құрылтайшылығымен құрылған, заңды тұлға құқын иеленуші дербес ұйым. Ол, көбінесе, бас фирманың бөлімшесі ретінде жұмыс жүргіуі мүмкін. Мұндағы ұйым деген [[компания]], [[корпорация]], [[кәсіпорын]] немесе кей жағдайларда [[үкімет]] не [[мемлекеттік кәсіпорын]] болуы мүмкін.
Еншілес ұйым өзінің негізгі ұйымының борыштары бойынша жауап бермейді. Негізгі ұйымның кінәсінен еншілес ұйым банкротқа ұшыраған жағдайда негізгі ұйым оның борыштары бойынша субсидиарлық жауапты болады.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6</ref>
== Детальдары ==
Еншілес компаниялар салық салу, реттеу және заңдық жауапкершілік тұрғысынан жеке, дербес заңды тұлғалар болып табылады.[7] Сондықтан олар негізгі компанияның толық құрамына кіретін және заң жүзінде де, өзге жағынан да одан бөлек саналмайтын бөлімшелерден ерекшеленеді.[8] Басқаша айтқанда, еншілес компания өз атынан сотқа талап қоюға және оған қарсы талап қойылуына құқылы, ал оның міндеттемелері әдетте бас компанияның міндеттемелері болып саналмайды. Дегенмен, егер төлем қабілетсіз еншілес компанияның кредиторлары корпоративтік пердені («corporate veil») бұзып, бас және еншілес компаниялардың іс жүзінде бір ұйым екенін дәлелдей алса, онда олар бас компанияға қатысты да сот шешімін шығартуы мүмкін. Сондықтан авторлық құқықтар, тауар белгілері және патенттер бас компания еншілес компанияны таратқанға дейін оның иелігінде қалады.
Еншілес компанияға меншік құқығы, әдетте, оның акцияларының бақылау пакетін иелену арқылы жүзеге асырылады. Бұл бас компанияға еншілес компания директорлар кеңесіне өз кандидаттарын сайлауға жеткілікті дауыс береді және сол арқылы оны бақылауға мүмкіндік жасайды. Осыған байланысты акциялардың 50%-ы және оған қоса бір акцияны иелену еншілес компанияны бақылау үшін жеткілікті деген кең таралған түсінік қалыптасқан. Алайда бақылауды жүзеге асырудың басқа да жолдары бар, сондықтан қандай деңгейдегі бақылау қажет екені және оған қалай қол жеткізілетіні жөніндегі нақты құқықтық ережелер күрделі болуы мүмкін (төменде қараңыз). Еншілес компанияның өзінің де еншілес компаниялары болуы мүмкін, ал олардың да өз кезегінде еншілес компаниялары болуы ықтимал. Бас компания мен оның барлық еншілес компаниялары бірігіп корпоративтік топ (corporate) деп аталады, дегенмен бұл термин меншік үлестері әртүрлі деңгейде ортақ болатын өзара байланысты компаниялар тобына да қолданылуы мүмкін.
Бас компания міндетті түрде ірі немесе «ықпалдырақ» ұйым болуы шарт емес. Кейбір жағдайларда бас компания еншілес компаниясынан кіші болуы мүмкін. Мысалы, отбасына тиесілі жабық компания DanJaq көлемі әлдеқайда үлкен, Eon Productions компаниясын бақылайды, ал соңғысы «James Bond» франшизасын басқарады. Керісінше, егер бас компанияның бірнеше еншілес ұйымы болса, ол олардың кейбірінен немесе барлығынан үлкен болуы мүмкін. Өйткені бас және еншілес компания арасындағы қатынас қызметкерлер санына емес, акцияларға меншік арқылы жүзеге асатын бақылауға негізделеді.
Бас компания мен еншілес компанияның бір жерде орналасуы немесе бірдей қызмет түрімен айналысуы міндетті емес. Олар нарықта бір-біріне бәсекелес болуы да мүмкін, әрі мұндай жағдайлар жаулап алу сипатындағы қосылулардың немесе ерікті бірігулердің соңында жиі кездеседі. Сонымен қатар, бас компания мен еншілес компания жеке заңды тұлғалар болғандықтан, олардың біреуі сот ісіне, банкроттыққа, салық берешегіне, қылмыстық айыптауға немесе тергеуге тартылып, екіншісі мұндай жағдайларға мүлде қатысы болмауы мүмкін.
==Дереккөздер==
<references/>
{{stub:Заң}}
[[Санат:Құқық]]
[[Санат:Заңды тұлғалар]]
o5mk8nhm8lt8x63yumc7q5g4tu8phbw
3622439
3622438
2026-06-26T00:27:31Z
Sagzhan
29953
/* Детальдары */
3622439
wikitext
text/x-wiki
'''Еншілес қоғам''' ({{lang-en|subsidiary}};) — жарғылық капиталынын басым бөлігін басқа [[заңды тұлға]] қалыптастырған немесе олардың арасында жасалған шартқа сәйкес негізгі ұйым<ref>Компания болса "аналық компания" немесе "негізгі компания" (ағыл. Parent company), яғни акцияның көп бөлігіне ие компания не ұйым.</ref> еншілес ұйымның қабылдайтын шешімдерін айқындай алатын занды тұлға. Нақтырақ айтқанда негізгі ұйымнан бөлініп шыққан не оның құрылтайшылығымен құрылған, заңды тұлға құқын иеленуші дербес ұйым. Ол, көбінесе, бас фирманың бөлімшесі ретінде жұмыс жүргіуі мүмкін. Мұндағы ұйым деген [[компания]], [[корпорация]], [[кәсіпорын]] немесе кей жағдайларда [[үкімет]] не [[мемлекеттік кәсіпорын]] болуы мүмкін.
Еншілес ұйым өзінің негізгі ұйымының борыштары бойынша жауап бермейді. Негізгі ұйымның кінәсінен еншілес ұйым банкротқа ұшыраған жағдайда негізгі ұйым оның борыштары бойынша субсидиарлық жауапты болады.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6</ref>
== Детальдары ==
Еншілес компаниялар салық салу, реттеу және заңдық жауапкершілік тұрғысынан жеке, дербес заңды тұлғалар болып табылады. Сондықтан олар негізгі компанияның толық құрамына кіретін және заң жүзінде де, өзге жағынан да одан бөлек саналмайтын бөлімшелерден ерекшеленеді. Басқаша айтқанда, еншілес компания өз атынан сотқа талап қоюға және оған қарсы талап қойылуына құқылы, ал оның міндеттемелері әдетте бас компанияның міндеттемелері болып саналмайды. Дегенмен, егер төлем қабілетсіз еншілес компанияның кредиторлары корпоративтік пердені («corporate veil») бұзып, бас және еншілес компаниялардың іс жүзінде бір ұйым екенін дәлелдей алса, онда олар бас компанияға қатысты да сот шешімін шығартуы мүмкін. Сондықтан авторлық құқықтар, тауар белгілері және патенттер бас компания еншілес компанияны таратқанға дейін оның иелігінде қалады.
Еншілес компанияға меншік құқығы, әдетте, оның акцияларының бақылау пакетін иелену арқылы жүзеге асырылады. Бұл бас компанияға еншілес компания директорлар кеңесіне өз кандидаттарын сайлауға жеткілікті дауыс береді және сол арқылы оны бақылауға мүмкіндік жасайды. Осыған байланысты акциялардың 50%-ы және оған қоса бір акцияны иелену еншілес компанияны бақылау үшін жеткілікті деген кең таралған түсінік қалыптасқан. Алайда бақылауды жүзеге асырудың басқа да жолдары бар, сондықтан қандай деңгейдегі бақылау қажет екені және оған қалай қол жеткізілетіні жөніндегі нақты құқықтық ережелер күрделі болуы мүмкін (төменде қараңыз). Еншілес компанияның өзінің де еншілес компаниялары болуы мүмкін, ал олардың да өз кезегінде еншілес компаниялары болуы ықтимал. Бас компания мен оның барлық еншілес компаниялары бірігіп корпоративтік топ (corporate) деп аталады, дегенмен бұл термин меншік үлестері әртүрлі деңгейде ортақ болатын өзара байланысты компаниялар тобына да қолданылуы мүмкін.
Бас компания міндетті түрде ірі немесе «ықпалдырақ» ұйым болуы шарт емес. Кейбір жағдайларда бас компания еншілес компаниясынан кіші болуы мүмкін. Мысалы, отбасына тиесілі жабық компания DanJaq көлемі әлдеқайда үлкен, Eon Productions компаниясын бақылайды, ал соңғысы «James Bond» франшизасын басқарады. Керісінше, егер бас компанияның бірнеше еншілес ұйымы болса, ол олардың кейбірінен немесе барлығынан үлкен болуы мүмкін. Өйткені бас және еншілес компания арасындағы қатынас қызметкерлер санына емес, акцияларға меншік арқылы жүзеге асатын бақылауға негізделеді.
Бас компания мен еншілес компанияның бір жерде орналасуы немесе бірдей қызмет түрімен айналысуы міндетті емес. Олар нарықта бір-біріне бәсекелес болуы да мүмкін, әрі мұндай жағдайлар жаулап алу сипатындағы қосылулардың немесе ерікті бірігулердің соңында жиі кездеседі. Сонымен қатар, бас компания мен еншілес компания жеке заңды тұлғалар болғандықтан, олардың біреуі сот ісіне, банкроттыққа, салық берешегіне, қылмыстық айыптауға немесе тергеуге тартылып, екіншісі мұндай жағдайларға мүлде қатысы болмауы мүмкін.
==Дереккөздер==
<references/>
{{stub:Заң}}
[[Санат:Құқық]]
[[Санат:Заңды тұлғалар]]
qlfg5xiopz2zyl6zf19ncodo7krrtr9
3622476
3622439
2026-06-26T06:18:26Z
1nter pares
146705
3622476
wikitext
text/x-wiki
'''Еншілес қоғам''' ({{lang-en|subsidiary}};) — жарғылық капиталынын басым бөлігін басқа [[заңды тұлға]] қалыптастырған немесе олардың арасында жасалған шартқа сәйкес негізгі ұйым<ref>Компания болса "аналық компания" немесе "негізгі компания" (ағыл. Parent company), яғни акцияның көп бөлігіне ие компания не ұйым.</ref> еншілес ұйымның қабылдайтын шешімдерін айқындай алатын занды тұлға. Нақтырақ айтқанда негізгі ұйымнан бөлініп шыққан не оның құрылтайшылығымен құрылған, заңды тұлға құқын иеленуші дербес ұйым. Ол, көбінесе, бас фирманың бөлімшесі ретінде жұмыс жүргіуі мүмкін. Мұндағы ұйым деген [[компания]], [[корпорация]], [[кәсіпорын]] немесе кей жағдайларда [[үкімет]] не [[мемлекеттік кәсіпорын]] болуы мүмкін.
Еншілес ұйым өзінің негізгі ұйымының борыштары бойынша жауап бермейді. Негізгі ұйымның кінәсінен еншілес ұйым банкротқа ұшыраған жағдайда негізгі ұйым оның борыштары бойынша субсидиарлық жауапты болады.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6</ref>
== Детальдары ==
Еншілес компаниялар салық салу, реттеу және заңдық жауапкершілік тұрғысынан жеке, дербес заңды тұлғалар болып табылады. Сондықтан олар негізгі компанияның толық құрамына кіретін және заң жүзінде де, өзге жағынан да одан бөлек саналмайтын бөлімшелерден ерекшеленеді. Басқаша айтқанда, еншілес компания өз атынан сотқа талап қоюға және оған қарсы талап қойылуына құқылы, ал оның міндеттемелері әдетте бас компанияның міндеттемелері болып саналмайды. Дегенмен, егер төлем қабілетсіз еншілес компанияның кредиторлары корпоративтік пердені («corporate veil») бұзып, бас және еншілес компаниялардың іс жүзінде бір ұйым екенін дәлелдей алса, онда олар бас компанияға қатысты да сот шешімін шығартуы мүмкін. Сондықтан авторлық құқықтар, тауар белгілері және патенттер бас компания еншілес компанияны таратқанға дейін оның иелігінде қалады.
Еншілес компанияға меншік құқығы, әдетте, оның акцияларының бақылау пакетін иелену арқылы жүзеге асырылады. Бұл бас компанияға еншілес компания директорлар кеңесіне өз кандидаттарын сайлауға жеткілікті дауыс береді және сол арқылы оны бақылауға мүмкіндік жасайды. Осыған байланысты акциялардың 50%-ы және оған қоса бір акцияны иелену еншілес компанияны бақылау үшін жеткілікті деген кең таралған түсінік қалыптасқан. Алайда бақылауды жүзеге асырудың басқа да жолдары бар, сондықтан қандай деңгейдегі бақылау қажет екені және оған қалай қол жеткізілетіні жөніндегі нақты құқықтық ережелер күрделі болуы мүмкін (төменде қараңыз). Еншілес компанияның өзінің де еншілес компаниялары болуы мүмкін, ал олардың да өз кезегінде еншілес компаниялары болуы ықтимал. Бас компания мен оның барлық еншілес компаниялары бірігіп корпоративтік топ деп аталады, дегенмен бұл термин меншік үлестері әртүрлі деңгейде ортақ болатын өзара байланысты компаниялар тобына да қолданылуы мүмкін.
Бас компания міндетті түрде ірі немесе «ықпалдырақ» ұйым болуы шарт емес. Кейбір жағдайларда бас компания еншілес компаниясынан кіші болуы мүмкін. Мысалы, отбасына тиесілі жабық компания DanJaq көлемі әлдеқайда үлкен, Eon Productions компаниясын бақылайды, ал соңғысы «James Bond» франшизасын басқарады. Керісінше, егер бас компанияның бірнеше еншілес ұйымы болса, ол олардың кейбірінен немесе барлығынан үлкен болуы мүмкін. Өйткені бас және еншілес компания арасындағы қатынас қызметкерлер санына емес, акцияларға меншік арқылы жүзеге асатын бақылауға негізделеді.
Бас компания мен еншілес компанияның бір жерде орналасуы немесе бірдей қызмет түрімен айналысуы міндетті емес. Олар нарықта бір-біріне бәсекелес болуы да мүмкін, әрі мұндай жағдайлар жаулап алу сипатындағы қосылулардың немесе ерікті бірігулердің соңында жиі кездеседі. Сонымен қатар, бас компания мен еншілес компания жеке заңды тұлғалар болғандықтан, олардың біреуі сот ісіне, банкроттыққа, салық берешегіне, қылмыстық айыптауға немесе тергеуге тартылып, екіншісі мұндай жағдайларға мүлде қатысы болмауы мүмкін.
==Дереккөздер==
<references/>
{{stub:Заң}}
[[Санат:Құқық]]
[[Санат:Заңды тұлғалар]]
lwahtvvan90783ccd9xsri7rpy2yr35
3622477
3622476
2026-06-26T06:18:48Z
1nter pares
146705
3622477
wikitext
text/x-wiki
'''Еншілес қоғам''' ({{lang-en|subsidiary}};) — жарғылық капиталынын басым бөлігін басқа [[заңды тұлға]] қалыптастырған немесе олардың арасында жасалған шартқа сәйкес негізгі ұйым<ref>Компания болса "аналық компания" немесе "негізгі компания" (ағыл. Parent company), яғни акцияның көп бөлігіне ие компания не ұйым.</ref> еншілес ұйымның қабылдайтын шешімдерін айқындай алатын занды тұлға. Нақтырақ айтқанда негізгі ұйымнан бөлініп шыққан не оның құрылтайшылығымен құрылған, заңды тұлға құқын иеленуші дербес ұйым. Ол, көбінесе, бас фирманың бөлімшесі ретінде жұмыс жүргіуі мүмкін. Мұндағы ұйым деген [[компания]], [[корпорация]], [[кәсіпорын]] немесе кей жағдайларда [[үкімет]] не [[мемлекеттік кәсіпорын]] болуы мүмкін.
Еншілес ұйым өзінің негізгі ұйымының борыштары бойынша жауап бермейді. Негізгі ұйымның кінәсінен еншілес ұйым банкротқа ұшыраған жағдайда негізгі ұйым оның борыштары бойынша субсидиарлық жауапты болады.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6</ref>
== Детальдары ==
Еншілес компаниялар салық салу, реттеу және заңдық жауапкершілік тұрғысынан жеке, дербес заңды тұлғалар болып табылады. Сондықтан олар негізгі компанияның толық құрамына кіретін және заң жүзінде де, өзге жағынан да одан бөлек саналмайтын бөлімшелерден ерекшеленеді. Басқаша айтқанда, еншілес компания өз атынан сотқа талап қоюға және оған қарсы талап қойылуына құқылы, ал оның міндеттемелері әдетте бас компанияның міндеттемелері болып саналмайды. Дегенмен, егер төлем қабілетсіз еншілес компанияның кредиторлары корпоративтік пердені («corporate veil») бұзып, бас және еншілес компаниялардың іс жүзінде бір ұйым екенін дәлелдей алса, онда олар бас компанияға қатысты да сот шешімін шығартуы мүмкін. Сондықтан авторлық құқықтар, тауар белгілері және патенттер бас компания еншілес компанияны таратқанға дейін оның иелігінде қалады.
Еншілес компанияға меншік құқығы, әдетте, оның акцияларының бақылау пакетін иелену арқылы жүзеге асырылады. Бұл бас компанияға еншілес компания директорлар кеңесіне өз кандидаттарын сайлауға жеткілікті дауыс береді және сол арқылы оны бақылауға мүмкіндік жасайды. Осыған байланысты акциялардың 50%-ы және оған қоса бір акцияны иелену еншілес компанияны бақылау үшін жеткілікті деген кең таралған түсінік қалыптасқан. Алайда бақылауды жүзеге асырудың басқа да жолдары бар, сондықтан қандай деңгейдегі бақылау қажет екені және оған қалай қол жеткізілетіні жөніндегі нақты құқықтық ережелер күрделі болуы мүмкін (төменде қараңыз). Еншілес компанияның өзінің де еншілес компаниялары болуы мүмкін, ал олардың да өз кезегінде еншілес компаниялары болуы ықтимал. Бас компания мен оның барлық еншілес компаниялары бірігіп корпоративтік топ деп аталады, дегенмен бұл термин меншік үлестері әртүрлі деңгейде ортақ болатын өзара байланысты компаниялар тобына да қолданылуы мүмкін.
Бас компания міндетті түрде ірі немесе «ықпалдырақ» ұйым болуы шарт емес. Кейбір жағдайларда бас компания еншілес компаниясынан кіші болуы мүмкін. Мысалы, отбасына тиесілі жабық компания DanJaq көлемі әлдеқайда үлкен, Eon Productions компаниясын бақылайды, ал соңғысы «James Bond» франшизасын басқарады. Керісінше, егер бас компанияның бірнеше еншілес ұйымы болса, ол олардың кейбірінен немесе барлығынан үлкен болуы мүмкін. Өйткені бас және еншілес компания арасындағы қатынас қызметкерлер санына емес, акцияларға меншік арқылы жүзеге асатын бақылауға негізделеді.
Бас компания мен еншілес компанияның бір жерде орналасуы немесе бірдей қызмет түрімен айналысуы міндетті емес. Олар нарықта бір-біріне бәсекелес болуы да мүмкін, әрі мұндай жағдайлар жаулап алу сипатындағы қосылулардың немесе ерікті бірігулердің соңында жиі кездеседі. Сонымен қатар, бас компания мен еншілес компания жеке заңды тұлғалар болғандықтан, олардың біреуі сот ісіне, банкроттыққа, салық берешегіне, қылмыстық айыптауға немесе тергеуге тартылып, екіншісі мұндай жағдайларға мүлде қатысы болмауы мүмкін.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub:Заң}}
[[Санат:Құқық]]
[[Санат:Заңды тұлғалар]]
mpfttg9qijd5ruxbz39p697y3panezw
3622478
3622477
2026-06-26T06:19:11Z
1nter pares
146705
3622478
wikitext
text/x-wiki
'''Еншілес қоғам''' ({{lang-en|subsidiary}};) — жарғылық капиталынын басым бөлігін басқа [[заңды тұлға]] қалыптастырған немесе олардың арасында жасалған шартқа сәйкес негізгі ұйым<ref>Компания болса "аналық компания" немесе "негізгі компания" (ағыл. Parent company), яғни акцияның көп бөлігіне ие компания не ұйым.</ref> еншілес ұйымның қабылдайтын шешімдерін айқындай алатын занды тұлға. Нақтырақ айтқанда негізгі ұйымнан бөлініп шыққан не оның құрылтайшылығымен құрылған, заңды тұлға құқын иеленуші дербес ұйым. Ол, көбінесе, бас фирманың бөлімшесі ретінде жұмыс жүргіуі мүмкін. Мұндағы ұйым деген [[компания]], [[корпорация]], [[кәсіпорын]] немесе кей жағдайларда [[үкімет]] не [[мемлекеттік кәсіпорын]] болуы мүмкін.
Еншілес ұйым өзінің негізгі ұйымының борыштары бойынша жауап бермейді. Негізгі ұйымның кінәсінен еншілес ұйым банкротқа ұшыраған жағдайда негізгі ұйым оның борыштары бойынша субсидиарлық жауапты болады.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6</ref>
== Детальдары ==
Еншілес компаниялар салық салу, реттеу және заңдық жауапкершілік тұрғысынан жеке, дербес заңды тұлғалар болып табылады. Сондықтан олар негізгі компанияның толық құрамына кіретін және заң жүзінде де, өзге жағынан да одан бөлек саналмайтын бөлімшелерден ерекшеленеді. Басқаша айтқанда, еншілес компания өз атынан сотқа талап қоюға және оған қарсы талап қойылуына құқылы, ал оның міндеттемелері әдетте бас компанияның міндеттемелері болып саналмайды. Дегенмен, егер төлем қабілетсіз еншілес компанияның кредиторлары корпоративтік пердені бұзып, бас және еншілес компаниялардың іс жүзінде бір ұйым екенін дәлелдей алса, онда олар бас компанияға қатысты да сот шешімін шығартуы мүмкін. Сондықтан авторлық құқықтар, тауар белгілері және патенттер бас компания еншілес компанияны таратқанға дейін оның иелігінде қалады.
Еншілес компанияға меншік құқығы, әдетте, оның акцияларының бақылау пакетін иелену арқылы жүзеге асырылады. Бұл бас компанияға еншілес компания директорлар кеңесіне өз кандидаттарын сайлауға жеткілікті дауыс береді және сол арқылы оны бақылауға мүмкіндік жасайды. Осыған байланысты акциялардың 50%-ы және оған қоса бір акцияны иелену еншілес компанияны бақылау үшін жеткілікті деген кең таралған түсінік қалыптасқан. Алайда бақылауды жүзеге асырудың басқа да жолдары бар, сондықтан қандай деңгейдегі бақылау қажет екені және оған қалай қол жеткізілетіні жөніндегі нақты құқықтық ережелер күрделі болуы мүмкін (төменде қараңыз). Еншілес компанияның өзінің де еншілес компаниялары болуы мүмкін, ал олардың да өз кезегінде еншілес компаниялары болуы ықтимал. Бас компания мен оның барлық еншілес компаниялары бірігіп корпоративтік топ деп аталады, дегенмен бұл термин меншік үлестері әртүрлі деңгейде ортақ болатын өзара байланысты компаниялар тобына да қолданылуы мүмкін.
Бас компания міндетті түрде ірі немесе «ықпалдырақ» ұйым болуы шарт емес. Кейбір жағдайларда бас компания еншілес компаниясынан кіші болуы мүмкін. Мысалы, отбасына тиесілі жабық компания DanJaq көлемі әлдеқайда үлкен, Eon Productions компаниясын бақылайды, ал соңғысы «James Bond» франшизасын басқарады. Керісінше, егер бас компанияның бірнеше еншілес ұйымы болса, ол олардың кейбірінен немесе барлығынан үлкен болуы мүмкін. Өйткені бас және еншілес компания арасындағы қатынас қызметкерлер санына емес, акцияларға меншік арқылы жүзеге асатын бақылауға негізделеді.
Бас компания мен еншілес компанияның бір жерде орналасуы немесе бірдей қызмет түрімен айналысуы міндетті емес. Олар нарықта бір-біріне бәсекелес болуы да мүмкін, әрі мұндай жағдайлар жаулап алу сипатындағы қосылулардың немесе ерікті бірігулердің соңында жиі кездеседі. Сонымен қатар, бас компания мен еншілес компания жеке заңды тұлғалар болғандықтан, олардың біреуі сот ісіне, банкроттыққа, салық берешегіне, қылмыстық айыптауға немесе тергеуге тартылып, екіншісі мұндай жағдайларға мүлде қатысы болмауы мүмкін.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{stub:Заң}}
[[Санат:Құқық]]
[[Санат:Заңды тұлғалар]]
06135af5pon1nsyszw9nt06kmlckxdc
Мұзаппар Дайырұлы
0
91077
3622213
2580600
2026-06-25T15:57:17Z
Орел Карл
81620
Орел Карл [[Мұзаппар Дайыров]] бетін [[Мұзаппар Дайырұлы]] бетіне жылжытты
2580600
wikitext
text/x-wiki
'''Дайыров Мұзаппар''' (15.3.1914 жылы туған, Ресей, [[Астрахан]] облысы, Қарабайлы ауданы, Ақтөбе ауылы) — қоғам және мемлекет қайраткері. Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
{{stub}}
1l5xwkxonyyufr277yv355n18pgqbld
3622221
3622213
2026-06-25T16:12:31Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622221
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942),; Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
{{stub}}
g1x1npeocv1iljdvozeskdlc2jk1h43
3622223
3622221
2026-06-25T16:12:54Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622223
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
[[Санат:Тұлғалар]]
{{stub}}
lx95v2osi2j95imd7d9g53paf8byza4
3622225
3622223
2026-06-25T16:13:34Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622225
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
n42czl180hzoay77u4mrzuc5zqv9lfe
3622226
3622225
2026-06-25T16:13:57Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары|Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622226
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
e5jpu8wy9qbve69efcp15gi3h0m0jr3
3622227
3622226
2026-06-25T16:14:15Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары|Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622227
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
1zk6ocsas6ep4frg37oa41p5mpl2svz
3622228
3622227
2026-06-25T16:14:31Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:БЛКЖО функционерлері|БЛКЖО функционерлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622228
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
apbyuh9nida16hl053qowrjrwybnayp
3622229
3622228
2026-06-25T16:14:51Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері|Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622229
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
hfhjwnt7im33ssxd2fxj2mqc6wa8pql
3622230
3622229
2026-06-25T16:15:51Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары|Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622230
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
jc1sl4af9ee8gounpbeb5foabwffp07
3622231
3622230
2026-06-25T16:16:33Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары|Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622231
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
j888pqd3q5qqyhqmzvhh52c6ls3k03u
3622232
3622231
2026-06-25T16:16:59Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары|Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622232
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
n961aau9liojukmw8p434y5weidzj83
3622233
3622232
2026-06-25T16:17:20Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары|Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622233
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
r5nm1s14oj2fv4wq40utks093cbn5br
3622235
3622233
2026-06-25T16:17:45Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622235
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
3arbftzgv3cu1pi8fhz2a9sm9ox0vcf
3622238
3622235
2026-06-25T16:18:41Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622238
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
o5w5uoyme3nxxgdck7johohs7p0o3ee
3622240
3622238
2026-06-25T16:18:59Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары|КОКП XXII съезінің делегаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622240
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
gim4q8ah93gbhjzqdubyz8gxi32s0mb
3622241
3622240
2026-06-25T16:19:27Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары|КОКП XXIII съезінің делегаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622241
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары]]
gfpg4hdphszkf2lyd0w26t4a5mj7kll
3622242
3622241
2026-06-25T16:19:47Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622242
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары]]
r3ou0wj6bxj20f7n24btfeodp7e1rdl
3622245
3622242
2026-06-25T16:22:11Z
Орел Карл
81620
«[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары|Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622245
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
Саратовтың қаржы-жоспарлау техникумын, Астраханның партия-кеңес мектебін (1935), [[Қазақстан]] КП ОК Жоғары партия мектебін (1939), кейін ҚазМУ-дың заң факультетін бітірген. 1932-47 ж. аралығында ұжымшар есепшісі, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, Орда, Жаңақала ауданы партия комитетінің 1-хатшысы болған. 1947-68 ж. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің хатшысы, [[Ақмола]], Павлодар, Солтүстік Қазақстан облысы пария комитетінің хатшысы, 1- хатшысы, Семей облысы атқару комитетінің төрағасы. 1968-82 ж. Қазақстанның дайындау министрі болды. Бірнеше орден, медальдермен марапатталған.<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары]]
2ow9khnj1c82msook7i9ngons0og9ip
3622247
3622245
2026-06-25T16:33:19Z
Орел Карл
81620
/* Өмірбаяны */
3622247
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
1932—1935 жылдары ұжымшар басқармасының хатшысы, есепшісі лауазымдарында мехнат қылды.
1935—1936 жылдары БЛКЖО комитетінің хатшысы, ұжымшар тексеру комиссиясының төрағасы болып істеді.
1939 жылы Батыс Қазақстан облысында Қазақстан ЛКЖО Орда аудандық комитетінің хатшысы қызметін атқарды.
1939—1940 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П Орда аудандық комитеті бөлімінің меңгерушісі болып еңбек етті.
1940—1941 жылдары Қазақстан К(б)П Батыс Қазақстан облыстық комитеті бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып жұмыс істеді.
1941—1945 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П Жаңақала аудандық комитетінің хатшысы, 1-хатшысы болып күн көрді.
1945 жылдан бастап — 1947 жылдың наурызына дейін Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П Орда аудандық комитетінің 1-хатшысы болып еңбектенді.
1947 жылдың наурызынан — 1951 жылға дейін Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшысы лауазымында мехнат қылды.
1951—1954 жылдары Қазақстан К(б)П Ақмола облыстық комитетінің хатшысы, Қазақстан КП Ақмола облыстық комитетінің 2-хатшысы болып істеді.
1954—1956 жылдары Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің 2-хатшысы қызметін атқарды.
1956—1961 жылдары Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің 2-хатшысы болып еңбек етті.
1961—1968 жылдары Семей облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1968—1969 жылдары Қазақ КСР астық өнімдері және құрама жем өнеркәсібі министрі болып күн көрді.
1969—1982 жылдары Қазақ КСР дайындау министрі болып еңбектенді.
1982 жылы зейнетке шықты<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref><ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары]]
spvlxwztfv17c9noqetd4hsit2117kp
3622248
3622247
2026-06-25T16:36:02Z
Орел Карл
81620
/* Өмірбаяны */
3622248
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
1932—1935 жылдары ұжымшар басқармасының хатшысы, есепшісі лауазымдарында мехнат қылды.
1935—1936 жылдары БЛКЖО комитетінің хатшысы, ұжымшар тексеру комиссиясының төрағасы болып істеді.
1939 жылы [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысында]] Қазақстан ЛКЖО Орда аудандық комитетінің хатшысы қызметін атқарды.
1939—1940 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П [[Бөкей ордасы ауданы|Орда аудандық]] комитеті бөлімінің меңгерушісі болып еңбек етті.
1940—1941 жылдары [[Қазақстан КП Орал облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Батыс Қазақстан облыстық комитеті]] бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып жұмыс істеді.
1941—1945 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П [[Жаңақала ауданы|Жаңақала аудандық]] комитетінің хатшысы, 1-хатшысы болып күн көрді.
1945 жылдан бастап — 1947 жылдың наурызына дейін Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П Орда аудандық комитетінің 1-хатшысы болып еңбектенді.
1947 жылдың наурызынан — 1951 жылға дейін [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]] Төралқасының хатшысы лауазымында мехнат қылды.
1951—1954 жылдары [[Қазақстан КП Ақмола облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Ақмола облыстық комитетінің]] хатшысы, Қазақстан КП Ақмола облыстық комитетінің 2-хатшысы болып істеді.
1954—1956 жылдары [[Қазақстан КП Павлодар облыстық комитеті|Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің]] 2-хатшысы қызметін атқарды.
1956—1961 жылдары [[Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің]] 2-хатшысы болып еңбек етті.
1961—1968 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1968—1969 жылдары Қазақ КСР астық өнімдері және құрама жем өнеркәсібі министрі болып күн көрді.
1969—1982 жылдары Қазақ КСР дайындама министрі болып еңбектенді.
1982 жылы зейнетке шықты<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref><ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары]]
2ddvcu1ew23ff0d4o16nmwojkahhuiv
3622252
3622248
2026-06-25T16:40:19Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622252
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
1932—1935 жылдары ұжымшар басқармасының хатшысы, есепшісі лауазымдарында мехнат қылды.
1935—1936 жылдары БЛКЖО комитетінің хатшысы, ұжымшар тексеру комиссиясының төрағасы болып істеді.
1939 жылы [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысында]] Қазақстан ЛКЖО Орда аудандық комитетінің хатшысы қызметін атқарды.
1939—1940 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П [[Бөкей ордасы ауданы|Орда аудандық]] комитеті бөлімінің меңгерушісі болып еңбек етті.
1940—1941 жылдары [[Қазақстан КП Орал облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Батыс Қазақстан облыстық комитеті]] бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып жұмыс істеді.
1941—1945 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П [[Жаңақала ауданы|Жаңақала аудандық]] комитетінің хатшысы, 1-хатшысы болып күн көрді.
1945 жылдан бастап — 1947 жылдың наурызына дейін Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П Орда аудандық комитетінің 1-хатшысы болып еңбектенді.
1947 жылдың наурызынан — 1951 жылға дейін [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]] Төралқасының хатшысы лауазымында мехнат қылды.
1951—1954 жылдары [[Қазақстан КП Ақмола облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Ақмола облыстық комитетінің]] хатшысы, Қазақстан КП Ақмола облыстық комитетінің 2-хатшысы болып істеді.
1954—1956 жылдары [[Қазақстан КП Павлодар облыстық комитеті|Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің]] 2-хатшысы қызметін атқарды.
1956—1961 жылдары [[Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің]] 2-хатшысы болып еңбек етті.
1961—1968 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1968—1969 жылдары Қазақ КСР астық өнімдері және құрама жем өнеркәсібі министрі болып күн көрді.
1969—1982 жылдары Қазақ КСР дайындама министрі болып еңбектенді.
1982 жылы зейнетке шықты<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref><ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
* [http://www.knowbysight.info/DDD/13114.asp Мұзаппар Дайырұлы.] 1898–1991 жж. Коммунистік партия және Кеңес Одағы тарихының анықтамалығы.{{ref-ru}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары]]
ddr1hm3by2ihoyspjp5mz2ngf9hnyn0
3622256
3622252
2026-06-25T16:42:54Z
Орел Карл
81620
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622256
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Мұзаппар Дайырұлы
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1961
| Басқаруын аяқтады = 1968
| Ізашары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Ізбасары = [[Екейбай Қашағанұлы]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.3.1914
| Туған жері = Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 10.11.1995
| Қайтыс болған жері = [[Қазақстан]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы = Дайырова Тәрбияш Әлбергенқызы
| Балалары = ұлдары: Асқар (1946), Ержан (1948), Нұрлан (1950); қыздары: Хакима (1937), Лидия (1942), Әслима (1944)
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Ленин ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{II дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}}
}}
}}
'''Мұзаппар Дайырұлы Дайыров''' ([[15 наурыз]] [[1914 жыл|1914]], Ақтөбе ауылы, Жантау уезі, Астрахан губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[10 қараша]] [[1995 жыл|1995]]) — қоғам және мемлекет қайраткері.
== Өмірбаяны ==
1932—1935 жылдары ұжымшар басқармасының хатшысы, есепшісі лауазымдарында мехнат қылды.
1935—1936 жылдары БЛКЖО комитетінің хатшысы, ұжымшар тексеру комиссиясының төрағасы болып істеді.
1939 жылы [[Батыс Қазақстан облысы|Батыс Қазақстан облысында]] Қазақстан ЛКЖО Орда аудандық комитетінің хатшысы қызметін атқарды.
1939—1940 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П [[Бөкей ордасы ауданы|Орда аудандық]] комитеті бөлімінің меңгерушісі болып еңбек етті.
1940—1941 жылдары [[Қазақстан КП Орал облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Батыс Қазақстан облыстық комитеті]] бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып жұмыс істеді.
1941—1945 жылдары Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П [[Жаңақала ауданы|Жаңақала аудандық]] комитетінің хатшысы, 1-хатшысы болып күн көрді.
1945 жылдан бастап — 1947 жылдың наурызына дейін Батыс Қазақстан облысында Қазақстан К(б)П Орда аудандық комитетінің 1-хатшысы болып еңбектенді.
1947 жылдың наурызынан — 1951 жылға дейін [[Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі]] Төралқасының хатшысы лауазымында мехнат қылды.
1951—1954 жылдары [[Қазақстан КП Ақмола облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Ақмола облыстық комитетінің]] хатшысы, Қазақстан КП Ақмола облыстық комитетінің 2-хатшысы болып істеді.
1954—1956 жылдары [[Қазақстан КП Павлодар облыстық комитеті|Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің]] 2-хатшысы қызметін атқарды.
1956—1961 жылдары [[Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің]] 2-хатшысы болып еңбек етті.
1961—1968 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді.
1968—1969 жылдары Қазақ КСР астық өнімдері және құрама жем өнеркәсібі министрі болып күн көрді.
1969—1982 жылдары Қазақ КСР дайындама министрі болып еңбектенді.
1982 жылы зейнетке шықты<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref><ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
* [http://www.knowbysight.info/DDD/13114.asp Мұзаппар Дайырұлы.] 1898–1991 жж. Коммунистік партия және Кеңес Одағы тарихының анықтамалығы.{{ref-ru}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]]
[[Санат:БЛКЖО функционерлері]]
[[Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері]]
[[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Павлодар облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Солтүстік Қазақстан облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]]
[[Санат:КОКП XXIII съезінің делегаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының хатшылары]]
8lha8i863ckwkmbjbji2u4myc5m42wl
Оғыланды орамы (Астана)
0
109552
3622514
3619196
2026-06-26T08:14:06Z
RaiymbekZh
170385
/* */
3622514
wikitext
text/x-wiki
'''Оғыланды орамы'''. Бұрынғы атауы Проектный қысқа көшесі. Оғыланды орамы [[Күләш Байсейітова көшесі (Астана)|К.Бәйсейітова]] көшесінен басталып, [[Шабал Бейсекова көшесі (Астана)|Бейсекова]] көшесінде аяқталып, [[В. Мартылога қысқа көшесі (Астана)|В. Мартылога қысқа көшесіне]] айналады. Ұзындығы - 330 м.
[[Оғыланды]] - Үстірттің оңтүстік сілеміндегі киелі орын. [[Бекет ата мешіті]] осы қасиетті орынға жақын орналасқан. Ел арасында сақталған
аңыздарға қарағанда, Бекет атаны осы жерден мешіт салуға бастап
келген де Оғыланды екен. Оғыланды - түркі сөзі, ол «ұлан», «бала»
деген ұғымды береді.<ref>Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8</ref>
==Дереккөздер==
<references/>
{{Суретсіз мақала}}
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116155141/http://maps.astana.kz/kz/gis.html |date=2013-01-16 }} {{ref-kk}}{{ref-en}}{{ref-ru}}
[[Санат:Астана көшелері ]]
0ni4deg5gnrbdgtytsgpm6ognl3g7tx
Михаил Ломтадзе
0
119477
3622437
3573126
2026-06-26T00:26:33Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622437
wikitext
text/x-wiki
{{Кәсіпкер
|Есімі = Михаил Нугзарович Ломтадзе
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|Ені = 200px
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 17.10.1975
|Туған жері = [[Батуми]], [[Грузия]]
|Азаматтығы = Грузия
|Білімі = BBA from European School of Management Tbilisi (ESM), <br/> MBA from Harvard Business School (HBS)
|Лауазымы 1 = инвестор, CEO және негізін қалаушы
|Тілді білуі = Грузин, орыс, ағылшын
|Марапаттары ={{Құрмет ордені}}{{Достық ордені}}[[File:Medal Halyk Algysy.svg|Medal Halyk Algysy.svg|25px]] <br/> Қазнеттегі Жыл адамы 2013,<ref>https://tengrinews.kz/internet/Tengrinewskz-podtverdil-zvanie-luchshego-sayta-kazneta-246458/</ref> <br/> Жыл Қаржыгері 2013,<ref>https://vlast.kz/obsshestvo/vlast_podvodit_itogi_golosovanija_v_ramkah_premii_ljudi_goda_2013-3932.html</ref> <br/> kursiv.kz ұйымдастырған «Инвестор» аталымының жеңімпазы, <br/> Жыл менеджері 2014,<ref>https://vlast.kz/obsshestvo/vlast_podvodit_itogi_golosovanija_v_ramkah_premii_ljudi_goda_2014-8957.html</ref> <br/> Жыл қаржыгері 2014,<ref>https://vlast.kz/novosti/mihail_lomtadze_predsedatel_pravlenija_kaspi_bank_jeta_premija_vazhna_v_pervuju_ochered_dlja_banka_i_ego_rabotnikov-4110.html</ref> <br/> «Қазақстан Республикасы Қаржы Секторын дамытудағы теңдессіз үлесі үшін» сыйлығы 2016 ж., <br/> «Қазақстандық балаларға көмегі мен мейірімді жүрегі үшін» премиясы 2016 ж.
}}
'''Михаил Нугзарович Ломтадзе''' ([[17 қазан]], [[1975 жыл]], [[Батуми]], [[Грузия]]) кәсіпкер, «[[Kaspi Bank]]» АҚ-ның CEO және акционері, [[Hepsiburada]] Директорлар кеңесінің төрағасы,<ref>https://www.inbusiness.kz/kz/news/kazakstandyk-innovaciyalyk-kaspi-kz-kompaniyasy-turkiya-narygyna-shygady</ref> Georgian Consulting Group құрушыларының бірі, [[Baring Vostok Capital Partners]] инвестициялық серіктесі, Kolesa.kz, Krisha.kz, Market.kz бірлескен компаниясының акционері және директорлар кеңесінің төрағасы.
Грузиядағы ең бай кәсіпкер.<ref>https://forbes.ge/saqarthvelos-100-umdidresi-metsarme/</ref> 2021 жылы ол Forbes-тің әлемдік миллиардерлер тізімінде алғаш рет 956-шы орынға ие болды, 2026 жылға қарай оның байлығы 6 миллиард долларлық активтермен 694-ші орынға көтерілді.<ref>https://www.ambebi.ge/article/340269-mixeil-lomtaze-msoplios-umdidresi-kartveli-gaxda-/</ref> Қазақстанда Forbes нұсқасы бойынша "ең бай 50 бизнесмен" рейтингінде үшінші орын<ref>https://forbes.kz/articles/50_bogateyshih_biznesmenov_kazahstana_-_2021_1621273818 </ref> және "ең ықпалды бизнесмендер"рейтингінде 10-шы орын алады.<ref>https://forbes.kz/articles/50_samyih_vliyatelnyih_biznesmenov_kazahstana_2020_1608495268</ref>
== Білімі ==
1997 ж. Грузиядағы [[European School of Management]]-те BBA дәрежесін алды.<ref name=":0">https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=9397014&privcapId=171104</ref>
2002 ж. – [[Harvard Business School]]-да MBA дипломын алды.<ref>https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=9397014&privcapId=171104</ref>
== Қызмет жолы ==
1995 – 2000 жж. [[Georgia Consulting Group Audit]] негізін қалаушы және Басқарушы серіктес, Тбилиси, Грузия.<ref>http://exclusive.kz/post1187247847.html{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2002 ж. компания өз тәжірибесін [[Ernst & Young]]-мен біріктірді.<ref>http://data.cbonds.info/comments/32713/Europlan_0709_en.pdf</ref><ref>http://www.rbsys.ru/print.php?page=85&option=news_audit {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180222165251/http://www.rbsys.ru/print.php?page=85&option=news_audit |date=2018-02-22 }}</ref>
2002 ж. инвестициялық жобалар жөніндегі менеджер ретінде [[Baring Vostok Capital Partners]]-ке қосылды.<ref>http://www.bvilpcc.com/images/reports/Listing_Document.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712221045/http://www.bvilpcc.com/images/reports/Listing_Document.pdf |date=2018-07-12 }}</ref>
2004 ж. бастап 2016 ж. дейін Baring Vostok Capital Partners инвестициялық серіктестігі.<ref>http://www.profile.ru/arkhiv/item/44303-items_8905 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180624043820/http://www.profile.ru/arkhiv/item/44303-items_8905 |date=2018-06-24 }}</ref>
2006 ж. 29 мамырдан бастап қазіргі уақытқа дейін Kaspi Bank-тің (бұрынғы атауы «Каспийский» Банк АҚ) Директорлар кеңесінің мүшесі.<ref>http://kase.kz/news/1001203{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2007 ж. 25 шілдеден бастап қазіргі уақытқа дейін Kaspi Bank-тің (бұрынғы атауы «Каспийский» Банк АҚ) Басқарма Төрағасы.<ref>http://kase.kz/news/1028431{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2011 жылы қазанда «[[Caspian Financial Group]]» қаржы холдингін құрғаны туралы хабарлады.<ref>http://bank-kz.info/caspian-financial-group-finansovyj-xolding-v-kazaxstane.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208164855/http://bank-kz.info/caspian-financial-group-finansovyj-xolding-v-kazaxstane.html |date=2018-02-08 }}</ref> Артынша Директорлар кеңесінің төрағасы болды.<ref>https://forbes.kz/news/2011/12/28/927/{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2025 жылы 31 қаңтарда Михаил Ломтадзе [[Hepsiburada]] Директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды.<ref>https://kz.kursiv.media/kk/2025-01-29/slbt-kaspi-kz-hepsiburada/</ref>
== Акционер ==
2013 жылы ақпанда Михаил Ломтадзе [[Вячеслав Константинович Ким|Вячеслав Ким]]мен бірге [[Kolesa Group]] хабарландырулар сайттарын иеленетін компанияға 100% қатысу үлесін сатып алды. Мәміленің сомасы жария етілген жоқ.<ref>http://azh.kz/ru/news/view/13708</ref>
2015 жылы 11 тамызда Вячеслав Киммен бірге коммуналдық қызмет ақысы төлемімен және төлемдерді өңдеумен айналысатын IТ-компания «Алсеко» АҚ акцияларының 90%-ын сатып алды.<ref>https://forbes.kz/finances/markets/vyacheslav_kim_i_mihail_lomtadze_priobreli_90_aktsiy_ao_alseko</ref>
2015 жылы қарашада «[[Kaspi Bank|Kaspi]]» АҚ холдингінің акционері болды.<ref>https://www.caravan.kz/news/novyjj-bankovskijj-kholding-poyavitsya-v-kazakhstane-358294/</ref>
== Сыйлықтары мен марапаттары ==
2008 жылы 29 қазанда «[[BizMedia]]» Іскерлік Журналистика Орталығының ақпаратына сай қаржы секторындағы «Үздік бизнес спикер» номинациясында 1 орын алды.<ref>http://www.internews.kz/newsitem/29-10-2008/5304 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123223121/http://www.internews.kz/newsitem/29-10-2008/5304 |date=2019-01-23 }}</ref>
2008 жылы желтоқсанда [[Курсив.kz]] ақпаратына сай «Жыл кәсіпқойы» атағын алды.<ref>https://www.kursiv.kz/dopolnitelnye-razdely/deistvujushie-lica-weekly/persony-goda/</ref>
2010 жылы 14 желтоқсанда тұтынушылық несиелеуді белсенді дамытқаны үшін [[Business Resource]] ақпаратына сай Қазақстанның үздік 5 банкирінің қатарына енді.<ref>https://tengrinews.kz/money/glava-bta-bank-anvar-saydenov-priznan-veduschim-bankirom-93671/</ref>
2013 жылы 3 қазанда Kursiv.kz ақпаратына сай «Инвестор» номинациясында Қазақстан банктерінің Ең үздік 10 басшысының қатарына енді.<ref>https://www.kursiv.kz/dopolnitelnye-razdely/finansy1/Top-10-rukovoditelej-kazahstanskih-bankov-nominatcii/{{Deadlink|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013 жылы 29 қарашада Михаил Ломтадзе [[Award.kz]] ақпаратына сай «Қазнеттегі жыл адамы» атағын алды.<ref>http://profit.kz/news/11230/Award-kz-2013-itogi-ili-Opyat-dvadcat-pyat/</ref>
2013 жылы 27 желтоқсанда «Жыл адамдары-2013» сыйлығының аясында [[Vlast.kz]] талдау порталының ақпаратына сай «Жыл қаржыгері» атағын жеңіп алды.<ref>https://vlast.kz/obsshestvo/vlast_podvodit_itogi_golosovanija_v_ramkah_premii_ljudi_goda_2013-3932.html</ref>
2014 жылы 5 желтоқсанда [[Құрмет ордені|«Құрмет» орденімен]] марапатталды.
2014 жылы 25 желтоқсанда Vlast.kz талдау басылымы сайтында ашық дауыс беру аясында «Жыл менеджері» номинациясында жеңіске жетті.<ref>https://vlast.kz/obsshestvo/vlast_podvodit_itogi_golosovanija_v_ramkah_premii_ljudi_goda_2014-8957.html</ref>
2015 жылы 30 қыркүйекте Nespi.kz интернет-жобасының ақпаратына сай Қазақстанның IT саласының Ең үздік 15 өкілінің қатарына енді.<ref>http://nespi.kz/blog/2015/09/30/15-samyh-yarkih-predstavitelej-v-sfere-it/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123223642/http://nespi.kz/blog/2015/09/30/15-samyh-yarkih-predstavitelej-v-sfere-it/ |date=2019-01-23 }}</ref>
2016 жылы 15 ақпанда «[[Kapital.kz]]» іскерлік апталық басылымының ақпаратына сай 2015 жылдың қорытындысы бойынша ең танымал 5 банкирдің қатарына енді.<ref>https://kapital.kz/finance/47780/samye-populyarnye-bankiry-kazahstana-po-itogam-2015-goda.html</ref>
2021 жылы 12 желтоқсанда «[[Достық ордені|Достық]]<nowiki/>» орденімен марапатталды.<ref>https://www.akorda.kz/ru/nakanune-dnya-nezavisimosti-ryadu-kazahstancev-prisuzhdeny-gosudarstvennye-nagrady-11114250</ref>
2017 — 2021 жылдары — қазақстандық бизнестің үздік көшбасшысы деп танылды, [[PricewaterhouseCoopers]] аудиторлық компаниясы жүргізген зерттеу нәтижелері бойынша — респонденттер Kaspi.kz басқарма төрағасын Қазақстанда озық технологияларды қолдану бойынша көшбасшы деп атады, бейімделу, стратегиялық көзқарас және тұтынушыларға назар аудару сияқты қасиеттерді атап өтті<ref name=":0" />
== Көпшілік алдында сөйлеуі ==
2013 жылы 13 ақпанда “Leadership Program” аясында KIMEP студенттерінің алдында лекция оқыды.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=OaM8SEUpIRI</ref>
2014 жылы 18 ақпанда клиенттерге үндеу жасап, ұйымдасқан қастық ойлаушы адамдардың банктің клиенттеріне жасаған SMS-шабуылынан кейін туындаған дүрбелеңді тоқтатты.<ref>https://vlast.kz/jekonomika/mihail_lomtadze_9_iz_10_vkladchikov_kaspi_bank_ostajutsja_s_nami_my_darim_im_1_procent_k_tengovomu_depozitu-4538.html</ref>
2014 жылы 30 сәуірде [[Халықаралық бизнес академиясы|Халықаралық Бизнес Академиясында]] «Полет за горизонт» жобасының аясында «Мягкая посадка. Встреча с капитаном» атты лекция оқыды.<ref>http://www.almau.edu.kz/news/polet_za_gorizont_proshel_na_vysote_bravo_kapitanu-5205 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921014641/https://www.almau.edu.kz/news/polet_za_gorizont_proshel_na_vysote_bravo_kapitanu-5205 |date=2021-09-21 }}</ref>
2016 жылы 23 мамырда Kaspi Gold дебеттік картасын таныстырды.
2014 жылы 26 маусымда Михаил Ломтадзе Kaspi.kz-тегі Төлемдер сервисінің жаңартылған нұсқасын ұсынды.<ref>https://babki.kz/good-to-know/kaspi-kz.html</ref> 2017 жылғы шілдедегі деректер бойынша осы сервис арқылы ай сайын 4 миллионнан аса төлем жасалады.<ref>http://futurebanking.ru/post/3418 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220827051749/http://futurebanking.ru/post/3418 |date=2022-08-27 }}</ref>
2014 жылы 28 қарашада Kaspi Михаилдың басшылығымен бағаларды салыстыруға және тауарларды сайтта несиеге сатып алуға арналған онлайн маркетплейс Kaspi.kz-тегі Магазинді іске қосты.<ref>http://comode.kz/post/what-where-when/kaspi-bank-predstavil-unikalnyj-servis-po-vyboru-i-pokupke-tovarov/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180214010654/http://comode.kz/post/what-where-when/kaspi-bank-predstavil-unikalnyj-servis-po-vyboru-i-pokupke-tovarov |date=2018-02-14 }}</ref> 2016 жылғы мамырдағы жағдай бойынша бұл сервис арқылы Қазақстанда жылына 1,5 млн зат сатып алынады.<ref>https://365info.kz/2016/05/intervyu-s-predsedatelem-pravleniya-kaspi-bank-mihailom-lomtadze/</ref> 2017 жылы еліміздегі бүкіл азық-түлік емес тауар айналымының 20% Kaspi-дің үлесіне тиесілі.<ref>https://rb.ru/story/kaspi/</ref>
2014 жылы 30 желтоқсанда Kaspi Бонус адалдық бағдарламасын енгізді.<ref>https://www.facebook.com/kaspibank/photos/a.571796309560575.1073741825.183379858402224/797144813692389/?type=1&theater</ref> 500 мыңнан аса клиент бағдарламаның қатысушысы болып табылады.<ref>http://futurebanking.ru/post/3418 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220827051749/http://futurebanking.ru/post/3418 |date=2022-08-27 }}</ref>
2015 жылы 27 мамырда «Колеса Проверка» сервисін іске қосты, оның көмегімен автомобиль иелері өз автомобилін сертификатталған техникалық қызмет көрсету орталықтарында тегін тексертіп, бағалата алады және өз көлігін несиеге сату мүмкіндігін алады.<ref>https://kolesa.kz/read/articles/2015/05/kaspi-bank-i-kolesakz-zapustili-unikalnyy-servis-provereno-kolyosami/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123223849/https://kolesa.kz/read/articles/2015/05/kaspi-bank-i-kolesakz-zapustili-unikalnyy-servis-provereno-kolyosami/ |date=2019-01-23 }}</ref>
2016 жылы 18 тамызда Михаил бөліп төлеуге сатып алуды және бонусты ұнататындарға арналған Kaspi Red бірегей клубын таныстырды.<ref>https://tengrinews.kz/money/kazahstantsam-predlojili-pokupat-rassrochku-esche-poluchat-300735/</ref>
2017 жылы 16 маусымда: Kaspi Maps, жедел Онлайн Аударымдар және Kaspi.kz мобильді қосымшасы атты үш жаңа сервисті таныстырды.<ref>http://www.ktk.kz/ru/news/video/2017/06/22/79348</ref>
2017 жылы шілдеде Мәскеуде екінші жыл сайынғы FinWin форумында сөз сөйлеп, ұқсас нұсқасы жоқ Kaspi экожүйесін таныстырды.<ref>https://minfin.com.ua/2017/07/03/28715894/</ref>
== Өмірлік ұстанымы ==
2009 ж. 9 мамырдан бастап қазіргі уақытқа дейін Ломтадзенің бастамасымен Kaspi Bank жыл сайын Қазақстан аумағында тұратын [[Ұлы Отан соғысы]]ның ардагерлеріне қаржылай қолдау ретінде 5000 теңгеден бөледі.<ref>http://bank-kz.info/finansovaya-podderzhka-ot-kaspi-bank-uchastnikam-vov.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180222231223/http://bank-kz.info/finansovaya-podderzhka-ot-kaspi-bank-uchastnikam-vov.html |date=2018-02-22 }}</ref>
2013 жылы 20 қазанда Kaspi Директорлар кеңесінің Төрағасы Вячеслав Киммен және [[Антонио Бандерас]]пен бірге «Аяла» қайырымдылық қорының шотына қаражат аудару үшін 38 млн теңге сомасына чекке қол қойды.<ref>http://www.ayala.kz/redesign2/index.php/ru/good-people-rus/star-page-rus?star=650{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013 жылы желтоқсанда Қазақстан халқының қаржылық сауаттылығын арттыру бағдарламасын іске қосуға бастама көтерді.<ref>https://tengrinews.kz/private_finance/v-kazahstane-zapustili-finansovyiy-likbez-246725/</ref>
2014 жылы 26 тамызда [[Ice Bucket Challenge]] флешмобына қатысты.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=7XYNwvEbBCE</ref>
2017 жылы наурыз айының соңында Kaspi Bank басшылығы Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзенің қолдауымен «Мейірім» ерікті қоғамы» қайырымдылық қорының «[[Аутизм]]ді жеңеміз» қауымдастығының жаңа үйінің ашылуы болды. Үйде балалармен топтық немесе жеке сабақтар жүргізуге жағдайлар жасалған.<ref>https://forbes.kz/news/2017/04/04/newsid_140090</ref>
2022 жылдың қаңтарында Kaspi.kz негізін қалаушылар Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе [[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары|Алматыдағы тәртіпсіздіктерден]] зардап шеккен шағын бизнеске көмектесу үшін 579 миллион теңге бөлді.
2022 жылы — денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қолдау, мәдениет және спорт мәселелерін шешуге бағытталған «Қазақстан халқына» қорына10 млрд.теңге аударды<ref>[https://kaz.orda.kz/aza-stan-hal-yna-oryna-10-milliard-te-ge-audaryldy/ «Қазақстан халқына» қорына 10 миллиард теңге аударылды.kaz.orda.kz]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Қызықты деректер ==
[[Сурет:Михаил outfit.jpg|нобай|right|300px|]]
Өз презентацияларында Михаил міндетті түрде қара киімде және қызыл кедамен шығады.<ref>https://forbes.kz/finances/markets/na_jest_regulyatora_banki_otvetili_novyimi_tehnologiyami/</ref><ref>https://forbes.kz/finances/finance/kaspi_zapustil_novyiy_servis_dlya_lyubiteley_pokupok_v_rassrochku_i_bonusov</ref><ref>https://the-steppe.com/news/business/2017-06-21/kaspi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170929135637/https://the-steppe.com/news/business/2017-06-21/kaspi |date=2017-09-29 }}</ref>
«Жүзі жарқын банкир», көптеген адамдар Михаилды осылай атайды.<ref>https://vlast.kz/obsshestvo/vlast_podvodit_itogi_golosovanija_v_ramkah_premii_ljudi_goda_2013-3932.html</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}
{{wikify}}
[[Санат:Қазақстан банкирлері]]
qjgp0agul0jq6oz8rufucy24eotf5cf
Миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі
0
198183
3622377
3386650
2026-06-25T21:58:42Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622377
wikitext
text/x-wiki
Төменде '''миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі''' көрсетілген.
==Миллионер қалалар тарихы==
'''Миллионер қалаларға''' тұрғындар саны 1 миллионнан асқан қалалар жатады. Әлемдегі ең алғаш тұрғындар саны миллионға жеткен қала [[Рим]] қаласы болған<ref>[http://books.google.com/books?id=bAgot6jnf2UC&pg=PA81&dq=city+population+one+million&ei=5t8jS6WVB5PsyASOwKSrCw&hl=ru&cd=1#v=onepage&q=million%20city%20first%20Rome%20population&f=false ''Paul Bairoch''. Cities and economic development: from the dawn of history to the present — Chicago, 1988]</ref>. Әлемнің жаңа тарихындағы алғашқы миллионер қала [[1800 жыл]]ы [[Жапония]]дағы Эдо (қазіргі [[Токио]]) қаласы болған. 1850 жылы миллионер қала екеу болса, 1985 жылы ондай қала саны 273-ке жеткен<ref>[http://encyclopedia.farlex.com/millionaire+city Данные Farlex] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721235107/http://encyclopedia.farlex.com/millionaire+city |date=2011-07-21 }}</ref>. <br />
[[Сурет:Panorama of Edo bw.jpg|1000px|[[Эдо]] қаласының көрінісі, 1865-1866 жж.]]
==Миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі==
{| class="standard sortable"
! № !! Мемлекет !! Миллионер қалалар саны !! Атаулары
|-
|1
|'''{{байрақ|Қытай}}'''
|96<ref>[http://www.citypopulation.de/China-UA.html Қытайдың үлкен қалалары]</ref><ref>[http://www.international.ucla.edu/eas/statistics/chinacty.htm This list includes China’s 99 cities with populations over one million as of the 1990 national census. United Nations Statistics Division.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627050117/http://www.international.ucla.edu/eas/statistics/chinacty.htm |date=2009-06-27 }}</ref>
|[[Аньшань]], [[Аньян]], Баотоу, [[Бейжің]], [[Бэньси]], Вэньчжоу, Гирин, [[Гонконг]], [[Гуанчжоу]], Гуанъюань, Гуйян, Далянь, Датун, Дацин, Дунгуань, Дэян, Жичжао, Инкоу, Ичан, Кайфэн, Куньмин, [[Ланьчжоу]], Линьфынь, Лицзян, Лоян, Лючжоу, Ляоян, Пуян, [[Нанкин]], [[Наньнин]], [[Наньчан]], Наньчун, Наньян, Нинбо, Паньчжихуа, Пиндиншань, Пуэр, [[Сиань]], Синин, Синьсян, Синьян, Сучжоу, Сюйчжоу, Сямынь, Тайань, Тайчжоу, Тайюань, Таншань, [[Тяньцзинь]], Уси, [[Ухань]], [[Үрімжі]], Фошань, Фусинь, Фучжоу, Фушунь, Ханчжоу, Ханьдань, [[Харбин]], Хух-Хото, Хэган, Хэфэй, Хуайбэй, Хуайнань, Хуанши, Цзинань, Цзыбо, Цзыгун, Цзямусы, Циндао, Циньхуандао, Цицикар, Чанчжоу, Чанчунь, Чанша, Чжанцзякоу, Чжаньцзян, Чжуншань, Чжухай, Чжэнчжоу, Чэнду, Чэндэ, Чунцин, [[Шанхай]], Шаньтоу, Шаогуань, Шаоян, Шицзячжуан, [[Шэньчжэнь]], Шэньян, Эчжоу, Яань, Янчжоу, Янчэн, Яньань, Яньтай
|-
|2
|'''{{байрақ|Үндістан}}'''
|37<ref>[http://www.citypopulation.de/India-Agglo.html Үндістанның үлкен қалалары]</ref>
|[[Агра]], Аллаһабат, [[Амритсар]], Асансол, Аурангабат, Ахметабат, Бангалор, Бхопал, Вадодара, Варанаси, Виджаявада, Вишакхапатнам, [[Дели]], Джабалпур, Джайпур, Джамшедпур, Дханбад, Индаур, [[Калькутта]], Кальян, Канпур, Кочин, Коямпуттур, Лакхнау, Лудхияна, Мадурай, Мирут, [[Мумбаи]], [[Нагпур]], Нашик, Патна, Пуна, Раджкот, Сурат, Фаритабат, Хайдарабат, Ченнай<ref>[https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 Population of Citys and Towns of India]</ref>
|-
|3
|'''{{байрақ|Бразилия}}'''
|17<ref>[http://www.citypopulation.de/Brazil-Cities.html Бразилияның үлкен қалалары]</ref><ref>[http://www.ibge.gov.br/english/estatistica/populacao/estimativa2009/estimativa.shtm Бразиля бойынша халық саны 1 шілде 2009 ж.]</ref>
|[[Белен]], [[Белу-Оризонти]], [[Бразилиа]], [[Гояния]], [[Гуарульюс]], Кампинас, [[Куритиба]], [[Манаус]], [[Масейо]], [[Порту-Алегри]], [[Ресифи]], [[Рио-де-Жанейро]], Сальвадор, [[Сан-Гонсалу (Рио-де-Жанейро)|Сан-Гонсалу]], [[Сан-Луис (Мараньян)|Сан-Луис]], [[Сан-Паулу]], [[Форталеза]]
|-
|4
|'''{{байрақ|Ресей}}'''
|15<ref>[http://www.citypopulation.de/Russia-Cities.html Ресейдің үлкен қалалары]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070208043245/http://www.gks.ru/free_doc/2006/b06_13/04-14.htm Список городов Ресейдің с населением более 1 млн человек на сайте Госкомстата]</ref>
|[[Волгоград]]<ref>[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=9c4bcf27-2354-471f-ad4b-b4ef58b01462&docsid=1336947 Население Волгограда — 2010 ж.]</ref>, [[Екатеринбург]], [[Қазан (қала)|Қазан]], [[Мәскеу]]<ref>[http://www.mos.ru/wps/portal/WebContent?rubricId=15408 Мониторинг — 2009 ж. Демография.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200818043547/https://www.mos.ru// |date=2020-08-18 }}</ref>, [[Төменгі Новгород]], [[Новосібір]], [[Омбы]], Пермь, Ростов-на-Дону, [[Самара]], [[Санкт-Петербург]]<ref>[http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm ОЦЕНКА ЧИСЛЕННОСТИ ПОСТОЯННОГО НАСЕЛЕНИЯ на 1 қаңтар 2009 ж.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609021041/http://www.gks.ru/free_doc/2009/demo/popul09.htm |date=2011-06-09 }}</ref>, [[Үфі]], [[Челябі]]
|-
|5
|'''{{байрақ|Индонезия}}'''
|14<ref>[http://www.citypopulation.de/Indonesia.html Индонезияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Бандуң]], Батам, Бекаси, Богор, Депок, [[Джакарта]], [[Макасар]], Медан, [[Палембанг]], Пеканбару, Семаранг, Сурабая, Тангеранг, Тангеранг-Селатан
|-
|6
|'''{{байрақ|Жапония}}'''
|12<ref>[http://www.citypopulation.de/Japan-Cities.html Жапонияның үлкен қалалары]</ref><ref>[http://www.nationsonline.org/oneworld/japan_cities.htm United Nations Statistics Division — Citydata, желтоқсан 2002]</ref>
|Йокогама, Кавасаки, Кобе, [[Киото]], [[Нагоя]], [[Осака (қала)|Осака]], Сайтама, [[Саппоро]], Сэндай, [[Токио]], Фукуока, Хиросима
|-
|7
|'''{{байрақ|Корея Республикасы}}
|10<ref>[http://www.citypopulation.de/KoreaSouth-Mun.html Кореяның үлкен қалалары]</ref>
|[[Инчхон]], [[Куаңжу|Кваңджу]], [[Пусан]], [[Сеул]], Соннам, Сувон, [[Тэгу]], [[Тэджон]], [[Ульсан]], Чханвон
|-
|7
|'''{{байрақ|Мексика}}'''
|10<ref>[http://www.citypopulation.de/Mexico-Cities.html Мексиканың үлкен қалалары]</ref><ref>[http://en.allexperts.com/e/l/li/list_of_cities_in_mexico.htm List of cities in Mexico at allexperts.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111063818/http://en.allexperts.com/e/l/li/list_of_cities_in_mexico.htm |date=2010-01-11 }}</ref>
|[[Гвадалахара]], [[Леон-де-лос-Альдама]], [[Мехико]], [[Монтеррей]], [[Нецауалькойотль]], Пуэбла-де-Сарагоса, Сапопан, Сьюдад-Хуарес, Тихуана, Чиуауа
|-
|9
|'''{{байрақ|United States}}'''
|10<ref>[http://www.citypopulation.de/USA-Cities.html АҚШ үлкен қалалары]</ref><ref name=PopEstMSA>{{cite web | url = http://hawaii.gov/dbedt/info/census/popestimate/2008_MSA_Hawaii/CBSA_EST2008_05.pdf |format=PDF| title = Table 5. Estimates of Population Change for Metropolitan Statistical Areas and Rankings: шілде 1, 2007 to шілде 1, 2008 | work = 2008 Population Estimates | publisher = U.S. Census Bureau| date =2009-03-19| accessdate = 2009-10-11}}</ref>
|[[Нью-Йорк]], [[Лос Анжелес]], [[Чикаго]], [[Хьюстон]], [[Финикс]], [[Филадельфия]] [[Сан-Антонио]], [[Сан-Диего]], [[Даллас]], [[Сан-Хосе]]
|-
|9
|'''{{байрақ|Пәкістан}}'''
|9<ref>[http://www.citypopulation.de/Pakistan-100T.html Пәкістанның үлкен қалалары]</ref>
|Гуджранвала, [[Исламабад]], [[Карачи]], Лахор, [[Мултан]], [[Пешавар]]<ref>{{cite web|url=http://concise.britannica.com/ebc/article-9374991/Peshawar|title=Peshawar|publisher=Encyclopaedia Britannica|accessdate=2008-01-14}}</ref>, Равалпинди, Файсалабат, Хайдарабат
|-
|11
|'''{{байрақ|Иран}}
|8<ref>[http://www.citypopulation.de/Iran50T.html Иранның үлкен қалалары]</ref>
|[[Ахваз]], [[Исфаһан]], Кередж, [[Қом (қала)|Қом]], [[Мешһед]], [[Тебриз]], [[Тегеран]], [[Шираз]]
|-
|12
|'''{{байрақ|Нигерия}}
|7<ref>[http://www.citypopulation.de/Nigeria.html Нигерияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Абуджа]], Бенин-Сити, Ибадан, Кано, [[Лагос]], Майдугури, Порт-Харкорт
|-
|13
|'''{{байрақ|Түркия}}
|6<ref>[http://www.citypopulation.de/Turkey-C50.html Түркияның үлкен қалалары]</ref>
|Адана, [[Анкара]], [[Бурса]], [[Газиантеп]], [[Измир]], [[Ыстамбұл]]
|-
|14
|'''{{байрақ|Аустралия}}
|5<ref>[http://www.citypopulation.de/Australia-UC.html Аустралияның үлкен қалалары]</ref><ref name="3218.0">{{Cite web |publisher=Australian Bureau of Statistics |title=3218.0 - Regional Population Growth, Australia, 2007-08 |url=http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/DetailsPage/3218.02007-08?OpenDocument}}</ref>
|[[Аделаида]], [[Брисбен]], [[Мельбурн]], [[Перт]], [[Сидней]]
|-
|14
|'''{{байрақ|Бангладеш}}
|5<ref>[http://www.citypopulation.de/Bangladesh-Mun.html Бангладештің үлкен қалалары]</ref>
|Газипур, [[Дакка]], Кхулна, Нараянгандж, [[Читтагонг]]
|-
|14
|'''{{байрақ|Оңтүстік Африка Республикасы}}
|5<ref>[http://www.citypopulation.de/SouthAfrica-UA.html ОАР үлкен қалалары]</ref>
|[[Дурбан]], [[Йоханнесбург]], [[Кейптаун]], [[Претория]], Соуэто
|-
|17
|'''{{байрақ|Венесуэла}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/Venezuela.html Венесуэлланың үлкен қалалары]</ref>
|Баркисимето, Валенсия, Каракас, [[Маракайбо]]
|-
|17
|'''{{байрақ|Германия}}'''
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/Deutschland-Cities.html Германияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Берлин]], [[Гамбург]], [[Кёльн]], [[Мюнхен]]
|-
|17
|'''{{байрақ|Ирак}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/Iraq.html Ирактың үлкен қалалары]</ref><ref>[http://www.globalsecurity.org/military/world/iraq/city.htm Iraq — Major Cities]</ref>
|[[Бағдат]], [[Басра]], [[Мосул]], [[Эрбиль]]
|-
|17
|'''{{байрақ|Колумбия}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/Colombia.html Колумбияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Барранкилья]], [[Богота]], Кали, Медельин
|-
|17
|'''{{байрақ|Конго Демократиялық Республикасы}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/CongoDemRep.html Конго ДР үлкен қалалары]</ref>
|Кананга, [[Киншаса]], Лубумбаши, Мбужи-Майи
|-
|17
|'''{{байрақ|Марокко}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/Morocco.html Марокконың үлкен қалалары]</ref>
|[[Касабланка]], [[Марракеш]]<ref name=popu>{{cite web|url=http://www.hcp.ma/pubData/Demographie/RGPH/Populationlegale(1).pdf |title=Recensement Général De La Population Et De L'Habitat De 2004 |accessdate=2009-03-27 |format= |work=hcp.ma }}</ref>, [[Рабат]], [[Фес]]
|-
|17
|'''{{байрақ|Egypt}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/Egypt.html Мысырдың үлкен қалалары]</ref>
|[[Александрия (Мысыр)|Александрия]], Гиза, [[Каир]], Шубра-әл-Хайма
|-
|17
|'''{{байрақ|Сауд Арабиясы}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/SaudiArabia.html Сауд Арабиясының үлкен қалалары]</ref>
|[[Жидда]], [[Медине]], [[Мекке]], [[Эр-Рияд]]
|-
|17
|'''{{байрақ|Украина}}
|4<ref>[http://www.citypopulation.de/Ukraine-Cities.html Украинаның үлкен қалалары]</ref><ref>[http://donetskstat.gov.ua/statinform/chisl_ruh1.php/ 1 тамыз 2009 ж. Донецк не является городом-миллионером] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001030108/http://donetskstat.gov.ua/statinform/chisl_ruh1.php |date=2011-10-01 }}</ref>
|Днепропетровск, [[Киев]], [[Одесса]], [[Харьков]]
|-
|17
|'''{{байрақ|Филиппиндер}}
|4<ref>[http://www.census.gov.ph/data/publications/PIF2008_final.pdf Philippines in Figures 2008, National Statistics Office of the Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090320104716/http://www.census.gov.ph/data/publications/PIF2008_final.pdf |date=2009-03-20 }}</ref><ref>[http://www.census.gov.ph/data/sectordata/2007/province.pdf Population and Annual Growth Rates by Region, Province, and Highly Urbanized City: Population Censuses 1995, 2000, and 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212183356/http://www.census.gov.ph/data/sectordata/2007/province.pdf |date=2012-02-12 }}</ref>
|Давао, Калукан, Кесон-Сити, [[Манила]]
|-
|27
|'''{{байрақ|Аргентина}}
|3<ref>[http://www.citypopulation.de/Argentina.html Аргентинаның үлкен қалалары]</ref><ref>[http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/estimaciones-serie34.pdf INDEC: estimaciones de población] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140409210017/http://www.indec.mecon.ar/nuevaweb/cuadros/2/estimaciones-serie34.pdf |date=2014-04-09 }}</ref>
|[[Буэнос-Айрес]], Кордова, [[Росарио]]
|-
|27
|'''{{байрақ|Вьетнам}}
|3<ref>[http://www.citypopulation.de/Vietnam.html Вьетнамның үлкен қалалары]</ref>
|Хайфон, [[Ханой]], [[Хошимин]]
|-
|27
|'''{{байрақ|Канада}}
|3<ref>[http://www.citypopulation.de/Canada-UA.html Канаданың үлкен қалалары]</ref><ref>[http://www.canada-city.ca/ Canada and Canadian Cities]</ref>
|[[Калгари]], [[Монреаль]]<ref>[http://recherche.ville.montreal.qc.ca/eng/?c_18467=on&t=0&s=&q=population 1 812 723 жителей Монреаля 2001]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[Торонто]]
|-
|27
|'''{{байрақ|Қазақстан}}
|3<ref>[http://www.citypopulation.de/Kazakhstan.html Қазақстанның үлкен қалалары]</ref>
|[[Алматы]]<ref>[http://www.gramota.ru/spravka/docs/16_9 Распоряжение администрации Президента Российской Федерации № 1495 «О написании названий государств — бывших республик КСРО и их столиц»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212213058/http://www.gramota.ru/spravka/docs/16_9 |date=2012-02-12 }}</ref>, [[Астана]], [[Шымкент]]<ref name="Население июнь 2018">[http://stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT268236 Об изменении численности населения Республики Казахстан с начала 2018 года до 1 июня 2018 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220407193553/https://stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT268236 |date=2022-04-07 }}</ref>
|-
|27
|'''{{байрақ|Тайвань}}<ref>[[Қытай Республикасы]] ([[Тайвань]])) елін халықаралық қатынаста жалпы [[Тайвань]] деп атайды</ref>
|3<ref>{{Из|Кругосвет|ссылка=http://slovari.yandex.ru/dict/krugosvet/article/2/25/1002327.htm}}</ref>
|Гаосюн, [[Тайбэй]], Тайчжун
|-
|32
|'''{{байрақ|Боливия}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Bolivia.html Боливияның үлкен қалалары]</ref>
|Санта-Крус-де-ла-Сьерра, Эль-Альто
|-
|32
|'''{{байрақ|Біріккен Араб Әмірліктері}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/UAE.html БАӘ үлкен қалалары]</ref>
|[[Абу-Даби]], [[Дубай]]
|-
|32
|'''{{байрақ|Гана}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Ghana.html Гананың үлкен қалалары]</ref>
|[[Аккра]], Кумаси
|-
|32
|'''{{байрақ|Испания}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Spain-Cities.html Испанияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Барселона]], [[Мадрид]]
|-
|32
|'''{{байрақ|Италия}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Italy-Cities.html Италияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Милан]], [[Рим]]
|-
|32
|'''{{байрақ|Камерун}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Cameroon.html Камерунның үлкен қалалары]</ref>
|Дуала, Яунде
|-
|32
|'''{{байрақ|Мьянма}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Myanmar.html Мьянманың үлкен қалалары]</ref>
|[[Мандалай]], [[Янгон]]
|-
|32
|'''{{байрақ|Сирия}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Syria.html Сирияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Алеппо]], [[Дамаск]]
|-
|32
|'''{{байрақ|Судан}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Sudan.html Суданның үлкен қалалары]</ref>
|[[Омдурман]], Хартум
|-
|32
|'''{{байрақ|GBR}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/UK-Cities.html Ұлыбританияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Бирмингем]]<ref>[http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_population/Mid_2008_UK_England_&_Wales_Scotland_and_Northern_Ireland_27_08_09.zip Население Бирмингема с statistics.gov.uk] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20090905213356/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_population/Mid_2008_UK_England_&_Wales_Scotland_and_Northern_Ireland_27_08_09.zip |date=2009-09-05 }}</ref>, [[Лондон]]
|-
|32
|'''{{байрақ|Эквадор}}
|2<ref>[http://www.citypopulation.de/Ecuador.html Эквадордың үлкен қалалары]</ref>
|Гуаякиль, [[Кито]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Алжир}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Algeria.html#Stadt_gross Алжирдің үлкен қалалары]</ref>
|[[Алжир (қала)|Алжир]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Ангола}}
|1<ref>[http://www.who.int/cholera/countries/Angola%20country%20profile%202007.pdf 2007 ж.]</ref>
|[[Луанда]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Армения}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Armenia.html Арменияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Ереван]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Ауғанстан}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Afghanistan.html Ауғанстанның үлкен қалалары]</ref>
|[[Кабул]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Аустрия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Oesterreich-Cities.html Австрияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Вена]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Әзірбайжан}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Azerbaijan.html Әзербайжанның үлкен қалалары]</ref>
|[[Баку]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Беларусь}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Belarus.html Белоруссияның үлкен қалалары]</ref><ref>[http://www.minsk.gov.by/news/13.02.2009/5/13499/ru Минский горисполком]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|[[Минск]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Болгария}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Bulgaria-Cities.html Болгарияның үлкен қалалары]</ref>
|[[София]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Буркина-Фасо}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/BurkinaFaso.html Главные города Буркина Фасо]</ref>
|Уагадугу
|-
|44
|'''{{байрақ|Гаити}}
|1<ref>[http://geographie-ville-en-guerre.blogspot.com/2008/08/port-au-prince-la-capitale-dun-pays.html Port-au-Prince : la capitale d’un pays]</ref><ref>[http://www.miamigov.com/mic/pages/SisterCities/PortauPrince.asp Sister Cities Port-au-Prince&Miami] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080829104618/http://www.miamigov.com/mic/pages/SisterCities/PortauPrince.asp |date=2008-08-29 }}</ref>
|[[Порт-о-Пренс]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Гватемала}}
|1<ref>[http://www.guatemalainns.com/guatemala_facts.php Гватемаланың үлкен қалалары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131010013816/http://guatemalainns.com/guatemala_facts.php |date=2013-10-10 }}</ref>
|Гватемала
|-
|44
|'''{{байрақ|Гвинея}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Guinea.html Гвинеяның үлкен қалалары]</ref>
|Конакри
|-
|44
|'''{{байрақ|Гондурас}}
|1<ref>[http://www.tourcentroamerica.com/honduras/ver_destino.aspx?codigo=6 Тегусигальпаның халқы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119054647/http://www.tourcentroamerica.com/honduras/ver_destino.aspx?codigo=6 |date=2010-11-19 }}</ref>
|Тегусигальпа
|-
|44
|'''{{байрақ|Грекия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Greece-Agglo.html Грекияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Афина]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Грузия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Georgia.html Грузияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Тбилиси]]
|-
|434
|'''{{байрақ|Доминикан Республикасы}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/DomRep.html Доминиканның үлкен қалалары]</ref>
|Санто-Доминго
|-
|44
|'''{{байрақ|Жаңа Зеландия}}
|1<ref>[http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10517584 Auckland’s population rose to about 1,417,000.]</ref>
|[[Окленд]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Замбия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Zambia.html Замбияның үлкен қалалары]</ref>
|Лусака
|-
|44
|'''{{байрақ|Зимбабве}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Zimbabwe.html Зимбабвенің үлкен қалалары]</ref>
|[[Хараре]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Иордания}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Jordan.html Иорданияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Амман]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Йемен}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Yemen.html Йеменнің үлкен қалалары]</ref>
|[[Сана]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Камбоджа}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Cambodia.html Камбоджаның үлкен қалалары]</ref>
|[[Пномпень]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Кения}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Kenya.html Кенияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Найроби]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Конго Республикасы}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Congo.html Конгоның үлкен қалалары]</ref>
|[[Браззавиль]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Солтүстік Корея}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/KoreaNorth.html Солт. Кореяның үлкен қалалары]</ref>
|[[Пхеньян]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Кот-д'Ивуар}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/CotedIvoire.html Кот-д’Ивуардың үлкен қалалары]</ref>
|[[Абиджан]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Куба}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Cuba.html Кубаның үлкен қалалары]</ref>
|[[Гавана]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Либерия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Liberia.html Либерияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Монровия]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Ливан}}
|1<ref>[http://www.nationsencyclopedia.com/Asia-and-Oceania/Lebanon-POPULATION.html Бейрут халқы]</ref>
|[[Бейрут]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Ливия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Libya.html Ливияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Триполи]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Мадагаскар}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Madagascar.html Мадагаскардың үлкен қалалары]</ref>
|Антананариву
|-
|44
|'''{{байрақ|Мажарстан}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Hungary-Cities.html Венгрияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Будапешт]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Малайзия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Malaysia.html Малайзияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Куала-Лумпур]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Мали}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Mali.html Малидің үлкен қалалары]</ref>
|[[Бамако]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Мозамбик}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Mocambique.html Мозамбиктің үлкен қалалары]</ref>
|[[Мапуту]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Моңғолия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Mongolia.html Моңғолияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Ұланбатыр]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Никарагуа}}
|1<ref>[http://www.managua.gob.ni/index.php?s=2001 Datos Generales de Managua]</ref>
|[[Манагуа]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Өзбекстан}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Uzbekistan.html Өзбекстанның үлкен қалалары]</ref>
|[[Ташкент]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Перу}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Peru-Agglo.html Перудің үлкен қалалары]</ref>
|[[Лима]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Польша}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Poland-Cities.html Польшаның үлкен қалалары]</ref>
|[[Варшава]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Румыния}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Romania.html Румынияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Бухарест]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Сенегал}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Senegal.html Сенегалдың үлкен қалалары]</ref>
|[[Дакар]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Сербия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Serbia.html Сербияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Белград]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Сингапур}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Singapore.html Сингапурдың үлкен қалалары]</ref>
|[[Сингапур]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Сомали}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Somalia.html Сомалидің үлкен қалалары]</ref>
|[[Могадишо]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Тайланд}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Thailand.html Таиландтың үлкен қалалары]</ref>
|[[Бангкок]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Танзания}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Tanzania.html Танзанияның үлкен қалалары]</ref>
|Дар-әс-Сәлем
|-
|44
|'''{{байрақ|Уганда}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Uganda.html Уганданың үлкен қалалары]</ref>
|Кампала
|-
|44
|'''{{байрақ|Уругвай}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Uruguay.html Уругвайдың үлкен қалалары]</ref>
|[[Монтевидео]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Франция}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/France-Cities.html Францияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Париж]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Чехия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/CzechRep-Cities.html Чехияның үлкен қалалары]</ref>
|[[Прага]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Чили}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Chile.html Чилидің үлкен қалалары]</ref>
|[[Сантьяго мен оның тұрғындары|Сантьяго]]
|-
|44
|'''{{байрақ|Эфиопия}}
|1<ref>[http://www.citypopulation.de/Ethiopia.html Эфиопияның үлкен қалалары]</ref><ref>[http://tripster.ru/locations/Ethiopia/Addis%20Ababa/ Аддис-Абеба на tripster.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110423181824/http://tripster.ru/locations/Ethiopia/Addis%20Ababa/ |date=2011-04-23 }}</ref>
|[[Аддис-Абеба]]
|-
|}
==Тағы қараңыз==
* [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
* [[Ел тізімі (қала жұрты)]]
==Сыртқы сілтемелер==
* [http://www.citypopulation.de Әлем елдерінің халық саны]{{en icon}}
* [https://web.archive.org/web/20130828045055/http://www.world-gazetteer.com/ Елдер мен қалалар халқының саны]{{en icon}}
* [http://www.un.org/esa/population/unpop.htm Department of Economic and Social Affairs Population Division]{{en icon}}
* [http://www.nationsonline.org/oneworld/ A portal to the countries of the world.]{{en icon}}
* [http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/2005_city_population_01.html Халқы 1 миллионнан кем қалалар]{{en icon}}
==Дереккөздер==
{{дереккөздер|4}}
{{Елдер тізімі}}
[[Санат:География]]
[[Санат:Демография]]
[[Санат:Ел тізімдері]]
mjmfm79uuptst8wv841kfeu73ejx5b6
Нёртен-Харденберг
0
210943
3622356
2965402
2026-06-25T20:15:37Z
1nter pares
146705
3622356
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нёртен-Харденберг
|шынайы атауы = Nörten-Hardenberg
|сурет = DEU Noerten-Hardenberg COA.png
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=37 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=56 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Нортхайм
|кестедегі аудан = Нортхайм (аудан){{!}}Нортхайм
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 8 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Франк Прибе
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 54,08
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 159
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 8255
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05503
|пошта индексі = 37176
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = NOM
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 1 55 010
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.noerten-hardenberg.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Нёртен-Харденберг''' ({{lang-de|Nörten-Hardenberg}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Нортхайм (аудан)|Нортхайм]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 8255 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 54,08 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 1 55 010''. Муниципалитеттің басшысы — Франк Прибе.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.noerten-hardenberg.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120208084943/http://www.noerten-hardenberg.de/ |date=2012-02-08 }}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Нортхайм ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
kw410acyz9h5gpwaw220lwxze3tq1ti
Нарендорф
0
212810
3622352
2964965
2026-06-25T20:13:07Z
1nter pares
146705
3622352
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нарендорф
|шынайы атауы = Nahrendorf
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=10 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=49 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Люнебург
|кестедегі аудан = Люнебург (аудан){{!}}Люнебург
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Уве Майер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 44,04
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 72
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1370
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05851, 05853, 05855
|пошта индексі = 21369
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = LG
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 3 55 025
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Нарендорф''' ({{lang-de|Nahrendorf}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Люнебург (аудан)|Люнебург]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1370 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 44,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 55 025''. Муниципалитеттің басшысы — Уве Майер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Люнебург ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
trwhfh9xsg0c2f24ss2gptlfxkt9hnh
Натендорф
0
212811
3622353
2964981
2026-06-25T20:14:06Z
1nter pares
146705
3622353
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Натендорф
|шынайы атауы = Natendorf
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Natendorf COA.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=02 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=28 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Ильцен
|кестедегі аудан = Ильцен (аудан){{!}}Ильцен
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 8 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Ханс Вильхельм Шрёдер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 34,44
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 56
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 820
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05806
|пошта индексі = 29587
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = UE
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 3 60 014
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.natendorf.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Натендорф''' ({{lang-de|Natendorf}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Ильцен (аудан)|Ильцен]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 820 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 34,44 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 60 014''. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Вильхельм Шрёдер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.natendorf.de/ Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Ильцен ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
b8ror0485inaqmmy4x1ob9vhp4cz0lz
Негенборн
0
212813
3622354
3436014
2026-06-25T20:14:29Z
1nter pares
146705
3622354
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Негенборн
|шынайы атауы = Negenborn
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Negenborn COA.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=55 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=34 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Хольцминден
|кестедегі аудан = Хольцминден (аудан){{!}}Хольцминден
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Херман Харлинг
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 9,87
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 190
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 691
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05532
|пошта индексі = 37643
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = HOL
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 2 55 030
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.gemeinde-negenborn.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Негенборн''' ({{lang-de|Negenborn}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (аудан)|Хольцминден]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 691 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 9,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 2 55 030''. Муниципалитеттің басшысы — Херман Харлинг.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.gemeinde-negenborn.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929230123/http://www.gemeinde-negenborn.de/ |date=2007-09-29 }}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Хольцминден ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
0lwaee5ghhdgxqpnuhl2082g2cleaa1
Нендорф (Шығыс Фризия)
0
212814
3622355
2965099
2026-06-25T20:14:58Z
1nter pares
146705
3622355
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нендорф (Шығыс Фризия)
|шынайы атауы = Nenndorf (Ostfriesland)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=35 |lat_sec=23
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=26 |lon_sec=02
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Виттмунд
|кестедегі аудан = Виттмунд (аудан){{!}}Виттмунд
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Мариа Шустер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 6,86
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 6
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 716
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 049 75
|пошта индексі = 26556
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = WTM
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 4 62 009
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Нендорф (Шығыс Фризия)''' ({{lang-de|Nenndorf (Ostfriesland)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Виттмунд (аудан)|Виттмунд]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 716 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 6,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 62 009''. Муниципалитеттің басшысы — Мариа Шустер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Виттмунд ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
4lmm27wtmiejlsaf0v27figij7vliwe
Ной-Дархау
0
212815
3622363
2965232
2026-06-25T20:18:54Z
1nter pares
146705
3622363
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Ной-Дархау
|шынайы атауы = Neu Darchau
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=14 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=53 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Люхов-Данненберг
|кестедегі аудан = Люхов-Данненберг (аудан){{!}}Люхов-Данненберг
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 9 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Ральф Хиннеберг
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 22,62
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 17
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1457
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05853
|пошта индексі = 29490
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = DAN
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 3 54 019
|ортаққордағы санаты = Neu_Darchau
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Ной-Дархау''' ({{lang-de|Neu Darchau}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Люхов-Данненберг (аудан)|Люхов-Данненберг]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1457 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 22,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 54 019''. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Хиннеберг.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Люхов-Данненберг ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
otubvwycm1yl65wmip1s6k7ta7e4xw0
Ной-Вульмсторф
0
212816
3622362
2965231
2026-06-25T20:18:29Z
1nter pares
146705
3622362
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Ной-Вульмсторф
|шынайы атауы = Neu Wulmstorf
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Neu Wulmstorf COA.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=28 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=48 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Харбург
|кестедегі аудан = Харбург (аудан){{!}}Харбург
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Вольф-Эгберт Розенцвайг
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 56,16
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 2-125
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 20 846
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 040 und 04168
|пошта индексі = 21629
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = WL
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 3 53 026
|ортаққордағы санаты = Neu_Wulmstorf
|сайты = http://www.neu-wulmstorf.de/internet/
|сайт тілі = de
}}
'''Ной-Вульмсторф''' ({{lang-de|Neu Wulmstorf}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Харбург (аудан)|Харбург]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 20 846 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 56,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 53 026''. Муниципалитеттің басшысы — Вольф-Эгберт Розенцвайг.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.neu-wulmstorf.de/internet/ Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Харбург ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
891wonmvtryxptbv71tl15g727eailp
Нойбёргер
0
212817
3622364
2965233
2026-06-25T20:19:43Z
1nter pares
146705
3622364
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нойбёргер
|шынайы атауы = Neubörger
|сурет = Neuboerger_Emsland.png
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Neuboerger COA.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=58 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=27 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Эмсланд
|кестедегі аудан = Эмсланд (аудан){{!}}Эмсланд
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Вильхельм Шмиц
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 16,49
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 16
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1540
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 04966
|пошта индексі = 26909
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = EL
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 4 54 037
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.neuboerger.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Нойбёргер''' ({{lang-de|Neubörger}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (аудан)|Эмсланд]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1540 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 16,49 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 54 037''. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Шмиц.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.neuboerger.de/ Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Эмсланд ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
fp0p1oanr9x3c04tlzunlpkml0meb2p
Нойенхаус
0
212818
3622369
2965240
2026-06-25T20:22:14Z
1nter pares
146705
3622369
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Нойенхаус
|шынайы атауы = Neuenhaus
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Neuenhaus COA.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=30 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=58 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Графство Бентхайм
|кестедегі аудан = Графство Бентхайм (аудан){{!}}Графство Бентхайм
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Пауль Мокри
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 31,31
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 17
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 9728
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 059 41
|пошта индексі = 49828
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = NOH
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 4 56 014
|ортаққордағы санаты = Neuenhaus
|сайты = http://www.neuenhaus.de
|сайт тілі = de
}}
'''Нойенхаус''' ({{lang-de|Neuenhaus}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Графство Бентхайм (аудан)|Графство Бентхайм]] ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9728 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 31,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 56 014''. Қаланың басшысы — Пауль Мокри.
== Дереккөздер ==
{{reflist}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.neuenhaus.de Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
scimq0qsd8851c5izcd0gspju4sck49
3622370
3622369
2026-06-25T20:22:26Z
1nter pares
146705
3622370
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Нойенхаус
|шынайы атауы = Neuenhaus
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Neuenhaus COA.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=30 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=58 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Графство Бентхайм
|кестедегі аудан = Графство Бентхайм (аудан){{!}}Графство Бентхайм
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Пауль Мокри
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 31,31
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 17
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 9728
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 059 41
|пошта индексі = 49828
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = NOH
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 4 56 014
|ортаққордағы санаты = Neuenhaus
|сайты = http://www.neuenhaus.de
|сайт тілі = de
}}
'''Нойенхаус''' ({{lang-de|Neuenhaus}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Графство Бентхайм (аудан)|Графство Бентхайм]] ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9728 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 31,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 56 014''. Қаланың басшысы — Пауль Мокри.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.neuenhaus.de Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
hxocsln0w2w4eb9zyaqkgc0u69caq4i
Нойенкирхен (Ланд-Хадельн)
0
212820
3622366
2965237
2026-06-25T20:20:36Z
1nter pares
146705
3622366
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нойенкирхен (Ланд-Хадельн)
|шынайы атауы = Neuenkirchen (Land Hadeln)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Neuenkirchen (Hadeln) COA.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=46 |lat_sec=40
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=53 |lon_sec=35
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Куксхафен
|кестедегі аудан = Куксхафен (аудан){{!}}Куксхафен
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 7 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Инго Тите
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 16,65
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 2
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1425
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 04751, 04755, 04758
|пошта индексі = 21763
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = CUX
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 3 52 038
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.otterndorf.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Нойенкирхен (Ланд-Хадельн)''' ({{lang-de|Neuenkirchen (Land Hadeln)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (аудан)|Куксхафен]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1425 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 16,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 52 038''. Муниципалитеттің басшысы — Инго Тите.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.otterndorf.de/ Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Куксхафен ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
22z403rup3fa969y8l39c5il2yjchis
Нойенкирхен (Оснабрюк)
0
212821
3622368
2965239
2026-06-25T20:21:27Z
1nter pares
146705
3622368
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нойенкирхен (Оснабрюк)
|шынайы атауы = Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück) COA.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=25 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=50 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Оснабрюк
|кестедегі аудан = Оснабрюк (аудан){{!}}Оснабрюк
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 57,51
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 55
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 4546
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05465
|пошта индексі = 49586
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = OS
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 4 59 027
|ортаққордағы санаты = Neuenkirchen_(Landkreis_Osnabrück)
|сайты = http://www.neuenkirchen-os.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Нойенкирхен (Оснабрюк)''' ({{lang-de|Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Оснабрюк (аудан)|Оснабрюк]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4546 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 57,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 59 027''.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.neuenkirchen-os.de/ Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Оснабрюк ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
esag48pw068wr815vtngxchxr2e5qdy
Нойенкирхен (Люнебург тақыры)
0
212822
3622367
2965238
2026-06-25T20:20:58Z
1nter pares
146705
3622367
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нойенкирхен (Люнебург тақыры)
|шынайы атауы = Neuenkirchen (Lüneburger Heide)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen_Neuenkirchen_(Lüneburger_Heide).jpg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=02 |lat_sec=05
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=42 |lon_sec=49
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Зольтау-Фаллингбостель
|кестедегі аудан = Зольтау-Фаллингбостель (аудан){{!}}Зольтау-Фаллингбостель
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Дитер Лайнеккер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 96,68
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 69
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 5715
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05195
|пошта индексі = 29643
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SFA
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 3 58 017
|ортаққордағы санаты = Neuenkirchen_(Lüneburger_Heide)
|сайты = http://www.gemeinde-neuenkirchen.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Нойенкирхен (Люнебург тақыры)''' ({{lang-de|Neuenkirchen (Lüneburger Heide)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Зольтау-Фаллингбостель (аудан)|Зольтау-Фаллингбостель]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5715 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 96,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 58 017''. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Лайнеккер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.gemeinde-neuenkirchen.de/ Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Зольтау-Фаллингбостель ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
373jv9t3wpca3y559f5rrfo93ygcvqi
Нойенкирхен (Бассум)
0
212823
3622365
2965236
2026-06-25T20:20:14Z
1nter pares
146705
3622365
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нойенкирхен (Бассум)
|шынайы атауы = Neuenkirchen (bei Bassum)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Neuenkirchen bei Bassum COA.svg
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=46 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=43 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Дипхольц
|кестедегі аудан = Дипхольц (аудан){{!}}Дипхольц
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Херман Майер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 14,66
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 60
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1187
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 04245
|пошта индексі = 27251
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = DH
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 2 51 028
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Нойенкирхен (Бассум)''' ({{lang-de|Neuenkirchen (bei Bassum)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Дипхольц (аудан)|Дипхольц]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1187 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 14,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 2 51 028''. Муниципалитеттің басшысы — Херман Майер.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Дипхольц ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
tk79hsgitdd5okojv0dwek7vy49fsqg
Нойкамперфен
0
212828
3622371
2965241
2026-06-25T20:22:53Z
1nter pares
146705
3622371
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нойкамперфен
|шынайы атауы = Neukamperfehn
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=20 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=33 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Лер
|кестедегі аудан = Лер (аудан){{!}}Лер
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Хартмут Юнге
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 6,27
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 1
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1650
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 04946
|пошта индексі = 26835
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = LER
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 4 57 015
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Нойкамперфен''' ({{lang-de|Neukamperfehn}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Лер (аудан)|Лер]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1650 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 6,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 57 015''. Муниципалитеттің басшысы — Хартмут Юнге.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Лер ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
fz52rc6m40q1tfn6h3r0p228346nxhf
Нидерланген
0
212832
3622357
3154585
2026-06-25T20:16:10Z
1nter pares
146705
3622357
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нидерланген
|шынайы атауы = Niederlangen
|сурет = Niederlangen_Emsland.png
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = DEU Niederlangen COA.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=51 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=16 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Эмсланд
|кестедегі аудан = Эмсланд (аудан){{!}}Эмсланд
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 2 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Хайнрих Шварте
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 29,37
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 9
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1205
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05933
|пошта индексі = 49779
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = EL
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 4 54 039
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.Niederlangen.de
|сайт тілі = de
}}
'''Нидерланген''' ({{lang-de|Niederlangen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (аудан)|Эмсланд]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1205 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 29,37 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 54 039''. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Шварте.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.Niederlangen.de Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Эмсланд ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
8fxdio6h0tjwbl4fumoal7mt7rup0ay
Нидернвёрен
0
212833
3622358
2965151
2026-06-25T20:16:33Z
1nter pares
146705
3622358
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нидернвёрен
|шынайы атауы = Niedernwöhren
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=21 |lat_sec=07
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=08 |lon_sec=55
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Шаумбург
|кестедегі аудан = Шаумбург (аудан){{!}}Шаумбург
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы = Клаус Зеехаузен
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 11,06
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 63
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1985
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05721, 05726
|пошта индексі = 31712
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SHG
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 2 57 025
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.niedernwoehren.de/
|сайт тілі = de
}}
'''Нидернвёрен''' ({{lang-de|Niedernwöhren}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (аудан)|Шаумбург]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1985 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 11,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 2 57 025''. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Зеехаузен.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.niedernwoehren.de/ Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Шаумбург ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
kvftin17bz5lyaflw5zzzlp3qm0tk5o
Ниметаль
0
212834
3622359
2965188
2026-06-25T20:16:54Z
1nter pares
146705
3622359
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Ниметаль
|шынайы атауы = Niemetal
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen_von_Niemetal.png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=30 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=43 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Гёттинген
|кестедегі аудан = Гёттинген (аудан){{!}}Гёттинген
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 4 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Герольд Шефер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 28,5
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 279
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1631
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05502
|пошта индексі = 37127
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = GÖ
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 1 52 017
|ортаққордағы санаты =
|сайты = http://www.Niemetal.de
|сайт тілі = de
}}
'''Ниметаль''' ({{lang-de|Niemetal}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Гёттинген (аудан)|Гёттинген]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1631 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 28,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 1 52 017''. Муниципалитеттің басшысы — Герольд Шефер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.Niemetal.de Ресми сайты]
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Гёттинген ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
etbf82hztbej2s039t3ae67j9oz9hb6
Нинхаген (Келле)
0
212836
3622360
2965195
2026-06-25T20:17:25Z
1nter pares
146705
3622360
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нинхаген (Келле)
|шынайы атауы = Nienhagen (Landkreis Celle)
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба = Wappen_Nienhagen_(Landkreis_Celle).png
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=33 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=06 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Целле
|кестедегі аудан = Целле (аудан){{!}}Целле
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі = 3 ішкі аудан
|басшының түрi =
|басшысы = Клаус Гертнер
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 17,57
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 41
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 6323
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05144
|пошта индексі = 29336
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = CE
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 3 51 018
|ортаққордағы санаты = Nienhagen_(Landkreis_Celle)
|сайты = http://www.wathlingen.denhg/
|сайт тілі = de
}}
'''Нинхаген (Келле)''' ({{lang-de|Nienhagen (Landkreis Celle)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Целле (аудан)|Целле]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6323 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 17,57 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 51 018''. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Гертнер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.wathlingen.denhg/ Ресми сайты]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Целле ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
8pv8zlmauw3uhxiszz1eero79ba2ssd
Нинштедт
0
212837
3622361
2965196
2026-06-25T20:17:50Z
1nter pares
146705
3622361
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = муниципалитет
|қазақша атауы = Нинштедт
|шынайы атауы = Nienstädt
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Германия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=17 |lat_sec=21
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=10 |lon_sec=07
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер
|аймағы = Төменгі Саксония
|кестедегі аймақ = Төменгі Саксония
|аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы
|ауданы = Шаумбург
|кестедегі аудан = Шаумбург (аудан){{!}}Шаумбург
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 8,31
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 104
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 4702
|санақ жылы = 2010
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = 05721, 05724
|пошта индексі = 31688
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = SHG
|идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды
|сандық идентификаторы = 03 2 57 026
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі = de
}}
'''Нинштедт''' ({{lang-de|Nienstädt}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (аудан)|Шаумбург]] ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4702 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 8,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 2 57 026''.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Төменгі Саксония аудандары}}
{{Германия:Шаумбург ауданы:Қалалар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]]
3ci698u6a9doh9kim25jd8theqpn9a4
Мильярино
0
231239
3622378
2903332
2026-06-25T22:23:50Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622378
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = коммуна
|қазақша атауы = Мильярино
|шынайы атауы = Migliarino
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Италия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=46 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=56 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы
|аймағы = Эмилия-Романья
|кестедегі аймақ = Эмилия-Романья
|аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы
|ауданы = Феррара (провинция){{!}}Феррара
|кестедегі аудан =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 35
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 2
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 3672
|санақ жылы =
|тығыздығы = 105
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = (+39) 0533
|пошта индексі = 44027
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі = ISTAT коды
|сандық идентификаторы = 38015
|ортаққордағы санаты = Migliarino
|сайты = http://www.comune.migliarino.fe.it
|сайт тілі = it
}}
'''Мильярино''' ({{lang-it|Migliarino}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Эмилия-Романья]] әкімшілік аймағына қарасты [[Феррара (провинция)|Феррара]] провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3672 адамды құрайды. Халық тығыздығы 105 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі — 44027.
== Демографиясы ==
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.migliarino.fe.it Ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070828114011/http://www.comune.migliarino.fe.it/ |date=2007-08-28 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]
{{Феррара провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}
[[Санат:Эмилия-Романья елді мекендері]]
noqoe6lk4fcj6hgxdfm489sci9uhv2g
Мильяро
0
231240
3622379
2963790
2026-06-25T22:24:13Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622379
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = коммуна
|қазақша атауы = Мильяро
|шынайы атауы = Migliaro
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Италия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=48 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=58 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы
|аймағы = Эмилия-Романья
|кестедегі аймақ = Эмилия-Романья
|аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы
|ауданы = Феррара (провинция){{!}}Феррара
|кестедегі аудан =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 22
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 1
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 2289
|санақ жылы =
|тығыздығы = 104
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = (+39) 0533
|пошта индексі = 44020
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі = ISTAT коды
|сандық идентификаторы = 38026
|ортаққордағы санаты = Migliaro
|сайты = http://www.comune.migliaro.fe.it
|сайт тілі = it
}}
'''Мильяро ''' ({{lang-it|Migliaro}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Эмилия-Романья]] әкімшілік аймағына қарасты [[Феррара (провинция)|Феррара]] провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2289 адамды құрайды. Халық тығыздығы 104 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 44020.
== Демографиясы ==
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.migliaro.fe.it Ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070815234451/http://www.comune.migliaro.fe.it/ |date=2007-08-15 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]
{{Феррара провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}
[[Санат:Эмилия-Романья елді мекендері]]
nt3lc3i29fo8u312odf8ip51j09a94o
Мондрагоне
0
234763
3622459
2964104
2026-06-26T04:55:57Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622459
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Мондрагоне
|шынайы атауы = Mondragone
|сурет =
|жағдайы =
|ел = Италия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir=N |lat_deg=41 |lat_min=6 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=53 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шекара түрі =
|кестедегі шекара =
|ел картасының өлшемi =
|аймақ картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы
|аймағы = Кампания (Италия){{!}}Кампания
|кестедегі аймақ = Кампания (Италия){{!}}Кампания
|аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы
|ауданы = Казерта (провинция){{!}}Казерта
|кестедегі аудан =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 54,4
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 10
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 26 558
|санақ жылы = 2004
|тығыздығы = 488,2
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним = mondragonesi
|уақыт белдеуі = +1
|DST = бар
|телефон коды = (+39) 0823
|пошта индексі = 81034
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі = ISTAT коды
|сандық идентификаторы = 61052
|ортаққордағы санаты = Mondragone
|сайты = http://www.mondragone.net
|сайт тілі = it
}}
'''Мондрагоне''' ({{lang-it|Mondragone}}) — [[Италия]]дағы қала, [[Кампания (Италия){{!}}Кампания]] әкімшілік аймағына қарасты [[Казерта (провинция)|Казерта]] провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 26 558 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 488,2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 54,4 км² шамасында. Пошта индексі — 81034.
== Демографиясы ==
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.mondragone.net Ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121214142522/http://www.mondragone.net/ |date=2012-12-14 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]
{{Казерта провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}
[[Санат:Кампания (Италия){{!}}Кампания елді мекендері]]
jm19c8ogbq2qrimxhny60f6p464hglp
Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі
4
491233
3622526
3622103
2026-06-26T09:00:49Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3622526
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|type = notice
|text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br />
<small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small>
}}
{{StatInfo}}
== Шартты белгілер ==
[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген.
{| class="wikitable"
|+ Админ әрекеттері
|-
| Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары ||
|-
| Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары ||
|-
| Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері
|-
| Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері
|-
| [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы
|-
|}
== Тізім ==
<!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START -->
{|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff"
|-
!<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]
|-
|align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35392]||623||26||18||263||28||3||34253||8||0||170||0||0||0||0
|-
|align=center|2||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28569]||275||6||9||1307||42||7||26221||22||7||300||21||7||328||17
|-
|align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0
|-
|align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0
|-
|align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0
|-
|align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2737]||271||7||6||348||8||14||2071||0||4||8||0||0||0||0
|-
|align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0
|-
|align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0
|-
|align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0
|-
|align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1178]||37||0||0||11||17||0||1102||0||0||11||0||0||0||0
|-
|align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0
|-
|align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1
|-
|align=center|17||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0
|-
|align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0
|-
|align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0
|-
|align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0
|-
|align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 417]||15||0||7||31||6||1||341||0||0||16||0||0||0||0
|-
|align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0
|-
|align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0
|-
|align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|26||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0
|-
|align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|}
<!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END -->
{{clear}}
== Администраторлардың_нақты_белсенділіктері ==
Белсенділіктердің түспен белгіленуі:
* <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180])
* <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180])
* <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<])
{{Wikistats}}
[[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]]
lf8fu9sgm7f5kwpw7s6wqai7q0b99m4
Михаэль Шумахер
0
492072
3622440
3541211
2026-06-26T00:48:31Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622440
wikitext
text/x-wiki
{{Машиналық аударма}}
{{Тұлға
|Есімі = Михаэль Шумахер
|Шынайы есімі =
|Сурет = Michael Schumacher Berkedip (Cropped).jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Туған күні = 03.01.1969
|Туған жері = [[Хюрт]], [[Солтүстік Рейн-Вестфалия]], Батыс Германия
|Мансабы =
|Азаматтығы = {{байрақ|Германия}}
|Ұлты =
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
}}
'''Михаэль Шумахер'''<ref>Неміс тілінде екпін Schumacher тегінің бірінші буынына түседі</ref> ({{lang-de|Michael Schumacher}}; 3 қантар 1969, [[Хюрт|Хюрт-Хермюльхайм]], [[Солтүстік Рейн-Вестфалия|Солтүстік Рейн — Вестфалия]], [[Германия]]) — [[Формула-1]] жарысушысы, жеті дүркін әлем чемпионы, көптеген Формула-1 рекордтарының жүлдегері. Баспасөзде оны жиі «Күнді бала», «Қызыл барон» немесе «Шуми» деп атайды. [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]та «Қызыл барон» деп соғыстың үздік шебер ұшқыш - қызыл түсті аэропланда ұшқан барон Манфред фон Рихтгофенді атаған. Шумахер болма «Қызыл барон» лақап атын сыртқы ұқсастығы, Ferrari болидінің қызыл түсі, қызыл спорт киімі және өзінің жеңімпаздығымен иеленді.
== Жас кезі ==
[[Сурет:Reynard F 903-001 1990 Michael Schuhmacher Formula 3 EMS.jpg|thumb|right|1990 жылы Шумахер чемпион лауазымын немістің [[Формула 3]]інің көлігінде жеңіп алған]]
Жарысушы мансабы Михаэльге жергілікті [[картинг]] трассасының басқарушысы Роль әкесімен салынған картты айдаудан басталды. Михаэль Шумахер рөлге үш жасында отырды, ал бес жасында ол карттарда жарыстарға қатыса бастады. Балалық шағында Михаэль басқа да спорт түрлерімен айналысты, дәлірек айтқанда [[дзюдо]]мен айналысты. Бірақ, ақыр аяғында ол көңілін картингте тоқтатты<ref name=autogenerated1>[http://ambox.ru/content/articles/189/2029/?sphrase_id=211356 Михаэль Шумахер. Таза жылдамдық] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222101025/http://ambox.ru/content/articles/189/2029/?sphrase_id=211356 |date=2015-12-22 }}</ref>. 14 жасында өзінің бірінші жарысушы лицензиясын алып, ресми жарыстарға шыға бастады. 1984 және 1987 жылдар арасында Михаэль картинг бойынша бірнеше неміс және еуропалық чемпионаттарды жеңді, оның ішінде «Формула Кёниг» сериясы да бар. 1990 жылы неміс Формула-3 те чемпион лауазымын алды. 1991 жылы жапон Формула-3000да қатысып табыс сатысындағы өрлеуін жалғастырды. Mercedes Junior жастар бағдырламасының мүшесі ретінде әлем чемпионатында шымдамдылық жарысында Карл Вендлингер мен Хайнц-Харальд Френтценмен қатысты, 1990 жылы Мехико-Ситидегі ([[Мексика]]) Sauber-Mercedes C11 кезеңін жеңсе, 1991 жылы «Аутополисте» ([[Жапония]]) Sauber-Mercedes C291z жеңді (екеуінде де Карл Вендлингермен).
== Дебют ==
[[Сурет:Jordan 191 rain.png|thumb|right|Шумахер [[Джордан (Формулы-1 командасы)|Jordan 191ді]] Сильверстоунде тестілеп жатыр]]
1991 жылы, 10 жарыстан кейін, Эдди Джордан Шумахерді 1991 жылғы Бельгияның Гран-приінде өз командасы Jordan үшін өнер көрсетуге шақырды. Шумахердің менеджері Джорданды өзінің қамқорлығындағының дарындығы туралы нандырды. Ол Михаэль осы трассаны өте жақсы біледі деп айтты (Шумахерлердің Германиядағы үйі бельгиялық трассадан қатысты жақын орналасқан), алайда Шумахер бұл трассада бірінші рет жарысқа қатысты. Бастамадан бұрын Шумахердің Сильверстоундегі жаңбыр астындағы жалғыз көлік тестілеуі болды. Бір жұмадан кейін Спада Михаэль барлығын таңдаңдырды. Ол Формула-1 көлігіндегі алғашқы жарысында жетінші болып квалификацияланды. Барлығының таңданған себебі, Шумахердің нәтижесі ең мықты көліктер тізіміне кірмейтін Jordan-Ford үшін өте жоғары нітиже болды. Жарыстың басталуынан кейін Шумахер бірден 5-ші орынға көтерілді, бірақта ажырату педалінің сынғаны үшін бірінші шеңберде шығып кетті. Осындай таңқаларлық дебьюттен кейін оны Бенеттон (Формула-1 командасы) Benettonде байқады. Benetton директоры Флавио Бриаторе дарынды жүргізушіні өзінің атқорасына еліктіруді баяулатпады<ref name=autogenerated1 />, және келесі жарысын Шумахер Benetton-Ford командасы үшін өткізді.
== Сілтемелер ==
* [http://www.michael-schumacher.de/ Ресми сайт]
* [http://www.f1news.ru/archive/person/mschumacher/ Михаэль Шумахер: жаңалықтар]
* [http://www.f1top.ru/driver_schumacher.html Михаэль Шумахер: өмірбаяан, мансаб, орындаулар статистикасы]
* [http://www.mercedes-gp.com/ Mercedes GP ресми сайтындағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100502024500/http://www.mercedes-gp.com/ |date=2010-05-02 }} [http://www.mercedes-gp.com/team.asp?mgp=j%B5%B0%99%A2%97 Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100421203241/http://www.mercedes-gp.com/team.asp?mgp=j%B5%B0%99%A2%97 |date=2010-04-21 }}
* [http://www.ms-Kartcenter.de Карт-центр және музей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190623154055/http://www.ms-kartcenter.de/ |date=2019-06-23 }}
* [http://www.ksm-motorsport.de Kaiser-Schumacher-Muchow карт-командасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225113915/http://www.ksm-motorsport.de/ |date=2010-12-25 }}
* [http://www.formula1.com/ Формула-1 ресми сайтындағы] [http://www.formula1.com/teams_and_drivers/hall_of_fame/7/ Профилі]
* [http://www.driverdb.com/racingdriver1.html Мансаб статистикасы]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
fcxc26vex3nmqdyvdx5w8kvjn1ytyq2
Уикипедия:Белсенді қатысушылар
4
492279
3622155
3621566
2026-06-25T12:01:24Z
Jembot
36112
Bot: Рейтингті жаңарту
3622155
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2253}}]] || {{Permissions|1nter pares}}
|-
| 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:2118}}]] || {{Permissions|Sagzhan}}
|-
| 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Мағыпар}}
|-
| 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Орел Карл}}
|-
| 5 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:272}}]] || {{Permissions|Nurken}}
|-
| 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:260}}]] || {{Permissions|Kasymov}}
|-
| 7 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:146}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 8 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:141}}]] || {{Permissions|ShadZ01}}
|-
| 9 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Casserium}}
|-
| 10 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}}
|-
| 11 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|Салиха}}
|-
| 12 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:122}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 13 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:121}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 14 || [[User:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] || [[Special:Contributions/Kazakhkingofprince|{{formatnum:98}}]] || {{Permissions|Kazakhkingofprince}}
|-
| 15 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:96}}]] || {{Permissions|Madi Dos}}
|-
| 16 || [[User:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] || [[Special:Contributions/Rasulbek Adil|{{formatnum:85}}]] || {{Permissions|Rasulbek Adil}}
|-
| 17 || [[User:Көперхан Анаргүл|Көперхан Анаргүл]] || [[Special:Contributions/Көперхан Анаргүл|{{formatnum:74}}]] || {{Permissions|Көперхан Анаргүл}}
|-
| 18 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:70}}]] || {{Permissions|Aldogarov}}
|-
| 19 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:65}}]] || {{Permissions|Nurkhan}}
|-
| 20 || [[User:Амина Жанаковна|Амина Жанаковна]] || [[Special:Contributions/Амина Жанаковна|{{formatnum:64}}]] || {{Permissions|Амина Жанаковна}}
|-
| 21 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:61}}]] || {{Permissions|Almatrkh}}
|-
| 22 || [[User:Садықова Ақгүл|Садықова Ақгүл]] || [[Special:Contributions/Садықова Ақгүл|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Садықова Ақгүл}}
|-
| 23 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:57}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}}
|-
| 24 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:52}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}}
|-
| 25 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 26 || [[User:Bkozhykov|Bkozhykov]] || [[Special:Contributions/Bkozhykov|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Bkozhykov}}
|-
| 27 || [[User:NaziraBimakova|NaziraBimakova]] || [[Special:Contributions/NaziraBimakova|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|NaziraBimakova}}
|-
| 28 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:47}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}}
|-
| 29 || [[User:Aiman Tauman|Aiman Tauman]] || [[Special:Contributions/Aiman Tauman|{{formatnum:47}}]] || {{Permissions|Aiman Tauman}}
|-
| 30 || [[User:Арай Дүйсекенова|Арай Дүйсекенова]] || [[Special:Contributions/Арай Дүйсекенова|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Арай Дүйсекенова}}
|-
| 31 || [[User:Қызғалдақ 1986|Қызғалдақ 1986]] || [[Special:Contributions/Қызғалдақ 1986|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Қызғалдақ 1986}}
|-
| 32 || [[User:TalgatSnow|TalgatSnow]] || [[Special:Contributions/TalgatSnow|{{formatnum:36}}]] || {{Permissions|TalgatSnow}}
|-
| 33 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:31}}]] || {{Permissions|Coffee86}}
|-
| 34 || [[User:Шерова Ринат Амангелдиевна|Шерова Ринат Амангелдиевна]] || [[Special:Contributions/Шерова Ринат Амангелдиевна|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Шерова Ринат Амангелдиевна}}
|-
| 35 || [[User:Ashina|Ashina]] || [[Special:Contributions/Ashina|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Ashina}}
|-
| 36 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}}
|-
| 37 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}}
|-
| 38 || [[User:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] || [[Special:Contributions/Мейіржан Ерсаинов|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Мейіржан Ерсаинов}}
|-
| 39 || [[User:Balaburgem|Balaburgem]] || [[Special:Contributions/Balaburgem|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Balaburgem}}
|-
| 40 || [[User:Aidyn93|Aidyn93]] || [[Special:Contributions/Aidyn93|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Aidyn93}}
|-
| 41 || [[User:Маржан 1973|Маржан 1973]] || [[Special:Contributions/Маржан 1973|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Маржан 1973}}
|-
| 42 || [[User:Nurtenge|Nurtenge]] || [[Special:Contributions/Nurtenge|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Nurtenge}}
|-
| 43 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 44 || [[User:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] || [[Special:Contributions/Alphy Haydar|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Alphy Haydar}}
|-
| 45 || [[User:Қатысушы Апельсин|Қатысушы Апельсин]] || [[Special:Contributions/Қатысушы Апельсин|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Қатысушы Апельсин}}
|-
| 46 || [[User:Lp0 on fire|Lp0 on fire]] || [[Special:Contributions/Lp0 on fire|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Lp0 on fire}}
{{/end}}
8tz5bdx0glpiu5ijb4u8798n8bcq2q8
Мийо Виадугы
0
522784
3622375
3173636
2026-06-25T21:26:06Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622375
wikitext
text/x-wiki
'''Мийо Виадугы''' ({{lang-fr|le Viaduc de Millau}}) — [[Франция]]ның [[Мийо]] қаласында орналасқан әлемге әйгілі [[көпір]]лердің бірі. Виадук Мийодағы Тан өзенін басып өтеді. Бұл көпір өзінің шедеврлі биіктігі үшін [[Гиннесс рекордтар кітабы|Гиннес рекордтар кітабына]] енгізілді. Биіктігі – 343 метр. Сәулет өнері саласында атақты дәрежелердің бірі [[Outstanding Structure Award]]–ты алған болатын. «[[The New York Times]]<nowiki/>» оны ''«инженерлік триумф»'' деп атаса, ''[[Би-Би-Си]] «ХХІ ғасырдың инженерлік кереметі»'' деген мәртебе берді.
==Тарихы==
[[Франция]] президенті [[Жак Ширак]] көпірді 2004 жылы өзі ашты. Құрылысқа кеткен қаражат 394 млн еуро немесе 524 млн доллар.<ref>[http://www.arcadis.nl/Pers/archive/Pages/ARCADIStekendevoorhoogstebrugterwereld.aspx arcadis.nl]</ref>
==Галерея==
<gallery>
Image:Millau (3).JPG|
Image:Millau (10).JPG|
Image:Millau (19).JPG|
Image:Millau (21).JPG|
Image:Millau (22).JPG|
</gallery>
== Дереккөздер ==
<references/>
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.leviaducdemillau.com/ Le Viaduc de Millau]{{ref-fr}}{{ref-en}} (Ресми сайты)
* [http://www.a75.com/viaducengl.html Мийо Виадугына арналған сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050621083200/http://www.a75.com/viaducengl.html |date=2005-06-21 }}{{ref-en}}
* [http://en.structurae.de/structures/data/?ID=s0000351 Structurae: Millau Viaduct] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928043010/http://en.structurae.de/structures/data/?ID=s0000351 |date=2011-09-28 }}{{ref-en}}
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4091813.stm France shows off tallest bridge]{{ref-en}} ([[BBC]]-дің ашылу салтанатындағы арнайы репортажы)
* [http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/pop_ups/03/europe_the_millau_bridge/html/1.stm In Pictures: The Millau Bridge]{{ref-en}} (BBC жасаған суреттері мен орналасқан картасы)
* [http://www.msnbc.msn.com/id/6711265/ France opens world’s tallest bridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060418113331/http://www.msnbc.msn.com/id/6711265/ |date=2006-04-18 }}{{ref-en}} ([[MSNBC]]-дің ашылу салтанатындағы арнайы репортажы)
[[Санат:Көпірлер]]
[[Санат:Аверон]]
[[Санат:Франция көпірлері]]
s7wvngf3odqfrfy5c9n9jq47plopmvd
Уикипедия:Уикидеңгей
4
537752
3622460
3621827
2026-06-26T05:00:34Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3622460
wikitext
text/x-wiki
'''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>)
== Деңгей сипаттамасы ==
[[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]]
[[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме)
[[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме)
[[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме)
[[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме)
[[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме)
[[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме)
[[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме)
[[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме)
== Рейтинг ==
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
<center>
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!№
!Қатысушы аты
!Өңдеме саны
!Мақала тексеруі
!Тіркелген уақыты
![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]]
|-
|1
|{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}}
| data-sort-value="120022" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022]
| data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109]
|2012-12-28
|{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}}
|-
|2
|{{Қатысушы-түж6|Kasymov}}
| data-sort-value="96151" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 151]
| data-sort-value="1098" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1098]
|2011-10-03
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|3
|{{Қатысушы-түж6|Салиха}}
| data-sort-value="86567" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567]
| data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170]
|2012-07-28
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|4
|{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}}
| data-sort-value="84316" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 84 316]
| data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2020-06-29
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|5
|{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}}
| data-sort-value="84036" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 036]
| data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194]
|2017-08-21
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|6
|{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}}
| data-sort-value="55545" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 545]
| data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64]
|2012-03-14
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|7
|{{Қатысушы-түж6|Casserium}}
| data-sort-value="48585" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 585]
| data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2017-06-26
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|8
|{{Қатысушы-түж6|Sibom}}
| data-sort-value="41112" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2010-01-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|9
|{{Қатысушы-түж6|Ulan}}
| data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2007-12-01
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|10
|{{Қатысушы-түж6|1nter pares}}
| data-sort-value="29030" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 29 030]
| data-sort-value="49" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 49]
|2023-12-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|11
|{{Қатысушы-түж6|AlefZet}}
| data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095]
| data-sort-value="0" |0
|2006-05-18
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|12
|{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}}
| data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505]
| data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979]
|2013-10-20
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|13
|{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}}
| data-sort-value="22376" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 376]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2018-10-22
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|14
|{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}}
| data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|15
|{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}}
| data-sort-value="19873" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 19 873]
| data-sort-value="127" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 127]
|2014-01-01
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|16
|{{Қатысушы-түж6|Nurken}}
| data-sort-value="19285" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 285]
| data-sort-value="35" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35]
|2021-07-07
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|17
|{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}}
| data-sort-value="17123" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 123]
| data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2009-06-18
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|18
|{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}}
| data-sort-value="16072" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072]
| data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173]
|2010-05-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|19
|{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}}
| data-sort-value="14709" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709]
| data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73]
|2013-06-16
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|20
|{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}}
| data-sort-value="13765" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2014-09-25
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|21
|{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}}
| data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|22
|{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}}
| data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661]
| data-sort-value="0" |0
|2010-01-10
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|23
|{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}}
| data-sort-value="11261" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 261]
| data-sort-value="56" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 56]
|2009-09-23
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|24
|{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}}
| data-sort-value="10104" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 104]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2012-02-12
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|25
|{{Қатысушы-түж6|Тұран}}
| data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361]
| data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2022-06-01
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|26
|{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}}
| data-sort-value="8336" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336]
| data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2012-11-25
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|27
|{{Қатысушы-түж6|Kas77777}}
| data-sort-value="8243" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8243]
| data-sort-value="0" |0
|2020-07-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|28
|{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}}
| data-sort-value="8156" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8156]
| data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42]
|2022-05-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|29
|{{Қатысушы-түж6|Daniyar}}
| data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|30
|{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}}
| data-sort-value="7947" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7947]
| data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2020-01-06
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|31
|{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}}
| data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|32
|{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}}
| data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596]
| data-sort-value="0" |0
|2011-04-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|33
|{{Қатысушы-түж6|Ashina}}
| data-sort-value="7480" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7480]
| data-sort-value="15" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15]
|2011-03-07
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|34
|{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}}
| data-sort-value="7420" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420]
| data-sort-value="22" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22]
|2023-11-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|35
|{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}}
| data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012]
| data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12]
|2010-04-22
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|36
|{{Қатысушы-түж6|SSE}}
| data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|37
|{{Қатысушы-түж6|GaiJin}}
| data-sort-value="6703" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703]
| data-sort-value="0" |0
|—
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|38
|{{Қатысушы-түж6|Bekus}}
| data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528]
| data-sort-value="0" |0
|2009-03-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|39
|{{Қатысушы-түж6|Alamgir}}
| data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196]
| data-sort-value="0" |0
|2007-09-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|40
|{{Қатысушы-түж6|Аскаров}}
| data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|41
|{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}}
| data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142]
| data-sort-value="0" |0
|2015-12-31
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|42
|{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}}
| data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|43
|{{Қатысушы-түж6|Aghia7}}
| data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|44
|{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}}
| data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|45
|{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}}
| data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200]
| data-sort-value="0" |0
|2010-12-18
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|46
|{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}}
| data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000]
| data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2021-05-11
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|47
|{{Қатысушы-түж6|Nick jan}}
| data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-16
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|48
|{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}}
| data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-03-06
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|49
|{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}}
| data-sort-value="4497" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4497]
| data-sort-value="24" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24]
|2012-09-21
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|50
|{{Қатысушы-түж6|Coffee86}}
| data-sort-value="4367" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4367]
| data-sort-value="0" |0
|2013-09-25
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|51
|{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}}
| data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2020-09-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|52
|{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}}
| data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683]
| data-sort-value="0" |0
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|53
|{{Қатысушы-түж6|Majilis}}
| data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630]
| data-sort-value="0" |0
|2012-05-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|54
|{{Қатысушы-түж6|Makenzis}}
| data-sort-value="3602" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3602]
| data-sort-value="0" |0
|2017-11-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|55
|{{Қатысушы-түж6|Esetok}}
| data-sort-value="3578" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578]
| data-sort-value="0" |0
|2012-11-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|56
|{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}}
| data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545]
| data-sort-value="0" |0
|2017-10-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|57
|{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}}
| data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|58
|{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}}
| data-sort-value="3396" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3396]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2022-11-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|59
|{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}}
| data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310]
| data-sort-value="0" |0
|2011-04-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|60
|{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}}
| data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273]
| data-sort-value="0" |0
|2016-12-18
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|61
|{{Қатысушы-түж6|Hardworking}}
| data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|62
|{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}}
| data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|63
|{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}}
| data-sort-value="3176" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3176]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2016-03-26
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|64
|{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}}
| data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|65
|{{Қатысушы-түж6|Qanattan}}
| data-sort-value="3117" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117]
| data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2024-02-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|66
|{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}}
| data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|67
|{{Қатысушы-түж6|Meruyert}}
| data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-30
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|68
|{{Қатысушы-түж6|Абылай}}
| data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950]
| data-sort-value="0" |0
|2012-02-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|69
|{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}}
| data-sort-value="2886" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2886]
| data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2024-10-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|70
|{{Қатысушы-түж6|Dauren}}
| data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|71
|{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}}
| data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2015-12-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|72
|{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}}
| data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700]
| data-sort-value="0" |0
|2015-01-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|73
|{{Қатысушы-түж6|Merey}}
| data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|74
|{{Қатысушы-түж6|Магпар}}
| data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680]
| data-sort-value="0" |0
|2014-12-11
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|75
|{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}}
| data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|76
|{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}}
| data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|77
|{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}}
| data-sort-value="2475" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2016-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|78
|{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}}
| data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|79
|{{Қатысушы-түж6|G55}}
| data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|80
|{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}}
| data-sort-value="2466" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2466]
| data-sort-value="0" |0
|2011-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|81
|{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}}
| data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|82
|{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}}
| data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|83
|{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}}
| data-sort-value="2393" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2393]
| data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2026-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|84
|{{Қатысушы-түж6|Рахман999}}
| data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2022-10-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|85
|{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}}
| data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247]
| data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2014-02-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|86
|{{Қатысушы-түж6|Drift}}
| data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233]
| data-sort-value="0" |0
|2010-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|87
|{{Қатысушы-түж6|Egorkz}}
| data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|88
|{{Қатысушы-түж6|Mira01}}
| data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-30
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|89
|{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}}
| data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|90
|{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}}
| data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|91
|{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}}
| data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175]
| data-sort-value="0" |0
|2012-07-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|92
|{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}}
| data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036]
| data-sort-value="0" |0
|2010-04-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|93
|{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}}
| data-sort-value="2025" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2025]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2025-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|94
|{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}}
| data-sort-value="2009" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009]
| data-sort-value="0" |0
|2020-03-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|95
|{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}}
| data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938]
| data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2019-11-22
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|96
|{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}}
| data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|97
|{{Қатысушы-түж6|Daneker}}
| data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|98
|{{Қатысушы-түж6|Esen48}}
| data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808]
| data-sort-value="0" |0
|2021-04-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|99
|{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}}
| data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800]
| data-sort-value="0" |0
|2021-12-25
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|100
|{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}}
| data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795]
| data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101]
|2015-11-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|101
|{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}}
| data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710]
| data-sort-value="0" |0
|2011-01-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|102
|{{Қатысушы-түж6|Nelli}}
| data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|103
|{{Қатысушы-түж6|Araichik}}
| data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|104
|{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}}
| data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613]
| data-sort-value="0" |0
|2019-08-27
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|105
|{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}}
| data-sort-value="1605" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1605]
| data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2018-05-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|106
|{{Қатысушы-түж6|2rk}}
| data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|107
|{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}}
| data-sort-value="1536" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1536]
| data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2022-04-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|108
|{{Қатысушы-түж6|Gliwi}}
| data-sort-value="1525" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1525]
| data-sort-value="0" |0
|2017-05-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|109
|{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}}
| data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496]
| data-sort-value="0" |0
|2014-04-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|110
|{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}}
| data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490]
| data-sort-value="0" |0
|2013-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|111
|{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}}
| data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480]
| data-sort-value="0" |0
|2013-09-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|112
|{{Қатысушы-түж6|DinDK}}
| data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|113
|{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}}
| data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|114
|{{Қатысушы-түж6|Tulya}}
| data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|115
|{{Қатысушы-түж6|Ayauly}}
| data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|116
|{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}}
| data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314]
| data-sort-value="0" |0
|2015-09-06
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|117
|{{Қатысушы-түж6|Tarih}}
| data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|118
|{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}}
| data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283]
| data-sort-value="0" |0
|2011-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|119
|{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}}
| data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2020-04-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|120
|{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}}
| data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277]
| data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65]
|2016-06-23
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|121
|{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}}
| data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248]
| data-sort-value="0" |0
|2011-10-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|122
|{{Қатысушы-түж6|Шілде}}
| data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223]
| data-sort-value="0" |0
|2018-01-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|123
|{{Қатысушы-түж6|IL68}}
| data-sort-value="1218" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2017-05-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|124
|{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}}
| data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|125
|{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}}
| data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156]
| data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2021-01-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|126
|{{Қатысушы-түж6|Ziv}}
| data-sort-value="1155" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1155]
| data-sort-value="0" |0
|2024-12-09
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|127
|{{Қатысушы-түж6|Aimanber}}
| data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|128
|{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}}
| data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|129
|{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}}
| data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-11-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|130
|{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}}
| data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|131
|{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}}
| data-sort-value="1102" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102]
| data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16]
|2024-02-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|132
|{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}}
| data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|133
|{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}}
| data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|134
|{{Қатысушы-түж6|Kafarik}}
| data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075]
| data-sort-value="0" |0
|2009-12-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|135
|{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}}
| data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054]
| data-sort-value="0" |0
|2013-05-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|136
|{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}}
| data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049]
| data-sort-value="0" |0
|2015-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|137
|{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}}
| data-sort-value="1048" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1048]
| data-sort-value="0" |0
|2025-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|138
|{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}}
| data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|139
|{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}}
| data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987]
| data-sort-value="0" |0
|2016-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|140
|{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}}
| data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976]
| data-sort-value="0" |0
|2014-11-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|141
|{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}}
| data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|142
|{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}}
| data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|143
|{{Қатысушы-түж6|Aselhan}}
| data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|144
|{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}}
| data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931]
| data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|145
|{{Қатысушы-түж6|Adiladil}}
| data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-09
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|146
|{{Қатысушы-түж6|NErnur98}}
| data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|147
|{{Қатысушы-түж6|Касымхан}}
| data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|148
|{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}}
| data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865]
| data-sort-value="0" |0
|2016-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|149
|{{Қатысушы-түж6|Mukhin}}
| data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|150
|{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}}
| data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|151
|{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}}
| data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|152
|{{Қатысушы-түж6|Dambler}}
| data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|153
|{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}}
| data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|154
|{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}}
| data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801]
| data-sort-value="0" |0
|2018-11-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|155
|{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}}
| data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794]
| data-sort-value="0" |0
|2012-02-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|156
|{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}}
| data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790]
| data-sort-value="0" |0
|2014-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|157
|{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}}
| data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|158
|{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}}
| data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|159
|{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}}
| data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785]
| data-sort-value="0" |0
|2015-12-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|160
|{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}}
| data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780]
| data-sort-value="0" |0
|2015-01-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|161
|{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}}
| data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777]
| data-sort-value="0" |0
|2022-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|162
|{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}}
| data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763]
| data-sort-value="0" |0
|2014-01-22
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|163
|{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}}
| data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2022-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|164
|{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}}
| data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|165
|{{Қатысушы-түж6|Mariko}}
| data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734]
| data-sort-value="0" |0
|2012-06-26
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|166
|{{Қатысушы-түж6|Rake}}
| data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|167
|{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}}
| data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 723]
| data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2008-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|168
|{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}}
| data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|169
|{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}}
| data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2015-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|170
|{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}}
| data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720]
| data-sort-value="0" |0
|2013-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|171
|{{Қатысушы-түж6|Alfiya}}
| data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|172
|{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}}
| data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697]
| data-sort-value="0" |0
|2013-02-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|173
|{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}}
| data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|174
|{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}}
| data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693]
| data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2023-01-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|175
|{{Қатысушы-түж6|Cekli829}}
| data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690]
| data-sort-value="0" |0
|2009-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|176
|{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}}
| data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|177
|{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}}
| data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676]
| data-sort-value="0" |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|178
|{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}}
| data-sort-value="674" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 674]
| data-sort-value="0" |0
|2024-05-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|179
|{{Қатысушы-түж6|Saken kun}}
| data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673]
| data-sort-value="0" |0
|2012-01-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|180
|{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}}
| data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-08-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|181
|{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}}
| data-sort-value="669" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 669]
| data-sort-value="0" |0
|2008-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|182
|{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}}
| data-sort-value="666" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 666]
| data-sort-value="0" |0
|2020-07-06
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|183
|{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}}
| data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658]
| data-sort-value="0" |0
|2011-03-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|184
|{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}}
| data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656]
| data-sort-value="0" |0
|2014-10-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|185
|{{Қатысушы-түж6|Баха}}
| data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|186
|{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}}
| data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651]
| data-sort-value="0" |0
|2012-03-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|187
|{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}}
| data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645]
| data-sort-value="0" |0
|2014-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|188
|{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}}
| data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|189
|{{Қатысушы-түж6|IArhunI}}
| data-sort-value="640" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640]
| data-sort-value="0" |0
|2011-12-15
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|190
|{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}}
| data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639]
| data-sort-value="0" |0
|2011-08-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|191
|{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}}
| data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622]
| data-sort-value="0" |0
|2021-04-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|192
|{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}}
| data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620]
| data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2017-09-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|193
|{{Қатысушы-түж6|Aseke16}}
| data-sort-value="617" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617]
| data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2014-01-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|194
|{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}}
| data-sort-value="615" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 615]
| data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19]
|2022-01-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|195
|{{Қатысушы-түж6|Makhanov}}
| data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|196
|{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}}
| data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601]
| data-sort-value="0" |0
|2016-01-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|197
|{{Қатысушы-түж6|Inkar}}
| data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600]
| data-sort-value="0" |0
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|198
|{{Қатысушы-түж6|Mma}}
| data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|199
|{{Қатысушы-түж6|Юкке}}
| data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599]
| data-sort-value="0" |0
|2011-11-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|200
|{{Қатысушы-түж6|Mary}}
| data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|201
|{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}}
| data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587]
| data-sort-value="0" |0
|2014-03-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|202
|{{Қатысушы-түж6|Аскар}}
| data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584]
| data-sort-value="0" |0
|2008-03-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|203
|{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}}
| data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575]
| data-sort-value="0" |0
|2012-08-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|204
|{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}}
| data-sort-value="573" |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 573]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2025-11-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|205
|{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}}
| data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569]
| data-sort-value="0" |0
|2020-04-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|206
|{{Қатысушы-түж6|Badyroff}}
| data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|207
|{{Қатысушы-түж6|Нурия}}
| data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|208
|{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}}
| data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565]
| data-sort-value="0" |0
|2014-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|209
|{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}}
| data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|210
|{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}}
| data-sort-value="558" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558]
| data-sort-value="0" |0
|2025-10-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|211
|{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}}
| data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555]
| data-sort-value="0" |0
|2022-08-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|212
|{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}}
| data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|213
|{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}}
| data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547]
| data-sort-value="0" |0
|2014-10-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|214
|{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}}
| data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541]
| data-sort-value="0" |0
|2011-11-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|215
|{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}}
| data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|216
|{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}}
| data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533]
| data-sort-value="0" |0
|2012-06-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|217
|{{Қатысушы-түж6|Olkikz}}
| data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529]
| data-sort-value="0" |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|218
|{{Қатысушы-түж6|Fornax}}
| data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528]
| data-sort-value="0" |0
|2024-03-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|219
|{{Қатысушы-түж6|Dzhos}}
| data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|220
|{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}}
| data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527]
| data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2014-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|221
|{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}
| data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527]
| data-sort-value="0" |0
|2013-09-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|222
|{{Қатысушы-түж6|Arachn0}}
| data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523]
| data-sort-value="0" |0
|2009-02-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|223
|{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}}
| data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522]
| data-sort-value="0" |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|224
|{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}}
| data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520]
| data-sort-value="0" |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|225
|{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}}
| data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520]
| data-sort-value="0" |0
|2020-04-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|226
|{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}}
| data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520]
| data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2014-12-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|227
|{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}}
| data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518]
| data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-05-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|228
|{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}}
| data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514]
| data-sort-value="0" |0
|2018-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|229
|{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}}
| data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514]
| data-sort-value="0" |0
|2017-10-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|230
|{{Қатысушы-түж6|Albergenius}}
| data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510]
| data-sort-value="0" |0
|2009-03-30
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|231
|{{Қатысушы-түж6|Friction27}}
| data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506]
| data-sort-value="0" |0
|2020-08-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|}
</center>
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}
[[Санат:Уикипедия:Анықтама]]
[[Санат:Уикипедия:Қауым]]
lba9dobzxgunzzyx306jyr4suyztkcx
Маңдай батыр мешіті
0
558656
3622163
3601595
2026-06-25T12:59:03Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622163
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
== Орналасуы ==
Қостанай облысы, Қостанай ауданы, Затобол кенті "Маңдай батыр" мешіті
== Маңдай батыр мешіті ==
Қостанай облысы, Қостанай ауданы, Затобол кенті, «Маңдай батыр» мешіті.1. Қостанайоблысы, Қостанай ауданы, Затобол кенті, Калинин көшесі 68-ші үй. Инд. 111100. мешіт телефоны: 8 ( 714-55 ) 2-26-78.2. Мешіт арнайы салынбаған. Қазіргі мешіт ғимараты 1973-ші жылы салынған 2 қабатты ғимарат. 1998-ші жылы жергілікті халықтың өтініші бойынша осы ғимаратты мешіт қылып пайдалануға рұқсат берді. Алдында паспортный стол болған. 2002-ші жылы Бас имамның өтініші бойынша әкім бастап шаруашылық қожалықтарының жәрдемімен ғимаратқа күмбез ай орнатып толық жөндеу жұмысы жүргізілді. Мешіт жамағатының көбейіне байланысты мешіт ғимаратына қосымша екі зал 2007-ші жылы салынды. Ерлер залы және әйелдер залы.3. Мешіт жер учаскесінің көлемі – 0, 1266 га. Мешіттің ауласы қоршалған, есік алдына гүл егілген, жарық шамы бар.4. Мешіт ғимаратының жалпы көлемі – 432 квм, сыйымдылығы: ерлер залы – 100 адамдық орын, әйелдер залы – адамдық орын.5. Мешіт ғимаратының биіктігі – 10 м, формасының сипаты, қарапайым төртбұрышты 2 қабатты ғимарат. Намаз оқитын ерлер және әйелдер залында қағбаның суретімен пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) мешіт суреттері ілінген. Кіре берісте бес уақыт намаз оқитын уақыттары сағатпен көрсетілген. Мешіт сырты қызыл кірпішпен қапталған, әр терезенің жоғарғы жағына қызыл кірпішпен күмбез бейнесі қаланған, екі жағында екі мұнара бар. Мешіт іші толық кілемдермен жабдықталған, дауыс күшейткіш апараты бар, сонымен қатар 50 адамдық асхана бар, толық ыдыс-аяқтарымен қамтамасыз етілген, 10 шәкірттік дәрісхана бар, оқуға керекті материалдармен безендірілген.6. Мешітте күмбез жоқ, екі жағында екі мұнара бар.
== Сілтеме ==
http://akmechet.kz/kz/info/mechetiobl/mechetkaz012.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180114185700/http://www.akmechet.kz/kz/info/mechetiobl/mechetkaz012.html |date=2018-01-14 }}
[[Санат:Қазақстан мешіттері]]
bn7o5hof6ukh2mgozbchipwxk9k68hq
Мамай батыр ауылы
0
567725
3622458
3551560
2026-06-26T04:52:36Z
MuratbekErkebulan
162992
3622458
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен-Қазақстан
|статусы = Ауыл
|атауы = Мамай батыр ауылы
|сурет = Тәуелсіздік көшесі, Мамай батыр ауылы, Ұлан ауданы, Шығыс Қазақстан облысы.jpg
|әкімшілік күйі =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_deg =49|lat_min = 45|lat_sec = 54
|lon_deg =82|lon_min = 36|lon_sec =28
|CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ
|CoordScale =
|ел картасы =
|облыс картасы =
|аудан картасы =
|ел картасының өлшемi =
|облыс картасының өлшемi =
|аудан картасының өлшемi =
|облысы = Шығыс Қазақстан облысы
|кестедегі облыс = Шығыс Қазақстан облысы{{!}}Шығыс Қазақстан
|ауданы = Ұлан ауданы
|кестедегі аудан = Ұлан ауданы{{!}}Ұлан
|мекен түрі = ауылдық округ{{!}}Ауылдық округі
|мекені = Абылайкит ауылдық округі{{!}}Абылайкит
|ішкі бөлінісі =
|әкімі =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = ''Васильевка''
|статус алуы =
|жер аумағы =
|климаты =
|тұрғыны = {{құлдырау}}1264
|санақ жылы = [[2021 жыл|2021]]
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Мамай батыр ауылы''' ([[2010 жыл]]ға дейін – ''Васильевка'')<ref>[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V10V0002530 Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай, Зайсан, Ұлан және Тарбағатай аудандарының кейбір әкімшілік-аумақтық бірліктерін қайта атау туралы]</ref> — [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Ұлан ауданы]], [[Абылайкит ауылдық округі]] құрамындағы ауыл.
== Географиялық орны ==
Аудан орталығы – [[Қасым Қайсенов кенті]]нен оңтүстік-шығысқа қарай 37 км жерде
== Халқы ==
{| class="wikitable"
|+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref>
|-
!1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||1087||{{өсім}}1447 ||{{құлдырау}}1264 ||87,4 ||705 ||{{құлдырау}}657 ||93,2 ||742 ||{{құлдырау}}607 ||81,8
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Ұлан ауданы елді мекендері}}
[[Санат:Ұлан ауданы елді мекендері]]
psgxh8w7sebh77kdkw77s7a1wcezoyd
Карась әуежайы
0
568406
3622166
3575692
2026-06-25T13:12:20Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622166
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Карась''' - әскери аэродром (қазір қараусыз қалған) КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-шы мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ алаңы. [[Қазақстан]] [[Ақтөбе облысы]]ның [[Мұғалжар ауданы]]нда [[Жем (қала)|Жем]] қаласынан 2 км жерде орналасқан. Карась әуежайы 1 сыныпты әскери,жолаушы әуе кемелерін қабылдауға қауқарлы.
[[2010 жыл]]ы су тасқынынан әуежайдың ғимараттары бұзылып, іске аспай қалды.
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол Қазақстанның Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.
Қарась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер Ресей аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.
2010 жылғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
lfatsde7iwkweze8vlx7qrjpoe1hngy
3622167
3622166
2026-06-25T13:12:52Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622167
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол Қазақстанның Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.
Қарась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер Ресей аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.
2010 жылғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
lh5g4dpyyprpmgnhktej8ty9uaei9n2
3622168
3622167
2026-06-25T13:15:11Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622168
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол Қазақстанның Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.<ref>{{Cite web |url=https://military-kz.ucoz.org/index/voennye_aehrodromy/0-27 |title=Военные аэродромы — Казахстанский военный сайт |author=Military-KZ |website=military-kz.ucoz.org |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Қарась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер Ресей аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.
2010 жылғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
f9su2qnz1rindyhpxwssrvf8jkhah37
3622169
3622168
2026-06-25T13:15:49Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622169
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол Қазақстанның Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.<ref>{{Cite web |url=https://military-kz.ucoz.org/index/voennye_aehrodromy/0-27 |title=Военные аэродромы — Казахстанский военный сайт |author=Military-KZ |website=military-kz.ucoz.org |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Қарась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.<ref>{{Cite web |url=https://emba.ucoz.ru/forum/2-3-1 |title=Аэродром "Карась" — Информация — Эмба |website=emba.ucoz.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер Ресей аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.
2010 жылғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
kol47jkodxewbtlxth9rfsknvw8b3u9
3622170
3622169
2026-06-25T13:16:24Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622170
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол Қазақстанның Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.<ref>{{Cite web |url=https://military-kz.ucoz.org/index/voennye_aehrodromy/0-27 |title=Военные аэродромы — Казахстанский военный сайт |author=Military-KZ |website=military-kz.ucoz.org |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Қарась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.<ref>{{Cite web |url=https://emba.ucoz.ru/forum/2-3-1 |title=Аэродром "Карась" — Информация — Эмба |website=emba.ucoz.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер Ресей аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.<ref>{{Cite web |url=https://ourairports.com/countries/KZ/airports.csv |title=Airports in Kazakhstan (airports.csv) |website=OurAirports |access-date=2026-06-25 |lang=en}}</ref>
2010 жылғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
2it5orxivrcu9axkzuzewhqlgabr3fo
3622171
3622170
2026-06-25T13:17:00Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622171
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол Қазақстанның Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.<ref>{{Cite web |url=https://military-kz.ucoz.org/index/voennye_aehrodromy/0-27 |title=Военные аэродромы — Казахстанский военный сайт |author=Military-KZ |website=military-kz.ucoz.org |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Қарась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.<ref>{{Cite web |url=https://emba.ucoz.ru/forum/2-3-1 |title=Аэродром "Карась" — Информация — Эмба |website=emba.ucoz.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер Ресей аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.<ref>{{Cite web |url=https://ourairports.com/countries/KZ/airports.csv |title=Airports in Kazakhstan (airports.csv) |website=OurAirports |access-date=2026-06-25 |lang=en}}</ref>
2010 жылғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.<ref>{{Cite web |url=https://lookfortrip.ru/st/airport/%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8C |title=Аэропорт Карась — Аэродромы и аэроклубы |website=lookfortrip.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
o5du7v4l4gkcdj2k0nxsamnkqrz9xyu
3622172
3622171
2026-06-25T13:18:05Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622172
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол [[Қазақстан]]ның Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.<ref>{{Cite web |url=https://military-kz.ucoz.org/index/voennye_aehrodromy/0-27 |title=Военные аэродромы — Казахстанский военный сайт |author=Military-KZ |website=military-kz.ucoz.org |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Карась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.<ref>{{Cite web |url=https://emba.ucoz.ru/forum/2-3-1 |title=Аэродром "Карась" — Информация — Эмба |website=emba.ucoz.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер [[Ресей]] аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.<ref>{{Cite web |url=https://ourairports.com/countries/KZ/airports.csv |title=Airports in Kazakhstan (airports.csv) |website=OurAirports |access-date=2026-06-25 |lang=en}}</ref>
[[2010 жыл]]ғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.<ref>{{Cite web |url=https://lookfortrip.ru/st/airport/%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8C |title=Аэропорт Карась — Аэродромы и аэроклубы |website=lookfortrip.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
g7endw0r8erqpxorgq1r4zzv13wcy7z
3622173
3622172
2026-06-25T13:19:02Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622173
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол [[Қазақстан]]ның [[Ақтөбе облысы]], Мұғалжар ауданы аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.<ref>{{Cite web |url=https://military-kz.ucoz.org/index/voennye_aehrodromy/0-27 |title=Военные аэродромы — Казахстанский военный сайт |author=Military-KZ |website=military-kz.ucoz.org |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Карась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.<ref>{{Cite web |url=https://emba.ucoz.ru/forum/2-3-1 |title=Аэродром "Карась" — Информация — Эмба |website=emba.ucoz.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер [[Ресей]] аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.<ref>{{Cite web |url=https://ourairports.com/countries/KZ/airports.csv |title=Airports in Kazakhstan (airports.csv) |website=OurAirports |access-date=2026-06-25 |lang=en}}</ref>
[[2010 жыл]]ғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.<ref>{{Cite web |url=https://lookfortrip.ru/st/airport/%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8C |title=Аэропорт Карась — Аэродромы и аэроклубы |website=lookfortrip.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
ja07slv3ecsgwsys79y3ptkw0i2st10
3622174
3622173
2026-06-25T13:19:34Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622174
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airport
| name = Карась әуежайы
| nativename-a =
| nativename-r =
| image =
| IATA =
| ICAO =
<center>{{Location map|Қазақстан Ақтөбе облысы|width=220|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=|position=right
|lat_deg=48|lat_min=44|lat_sec=15|lat_dir=N
|lon_deg=058|lon_min=18|lon_sec=12|lon_dir
}} <small>[[Ақтөбе облысы|Ақтөбе облысының]] картасында әуежайдың орналасуы</small></center>
| type = Әскери
| owner =
| city-served =
| location =
| elevation-f = 721
| elevation-m = 220
| coordinates = {{coord|48|44|15|N|058|18|12|E|type:airport}}
| website =
| metric-elev =
| metric-rwy =
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9 842
| r1-length-m = 3 000
| r1-surface = Бетон
| stat-year =
| stat1-header =
| stat1-data =
| footnotes =
}}
'''Карась''' — КСРО Қорғаныс министрлігінің 11-мемлекеттік ғылыми-зерттеу және сынақ полигонына қарасты әскери әуеайлақ (қазіргі уақытта қараусыз қалған). Ол [[Қазақстан]]ның [[Ақтөбе облысы]], [[Мұғалжар ауданы]] аумағында, Жем қаласынан (бұрынғы Эмба-5 әскери қалашығы) оңтүстікке қарай 2 км жерде орналасқан.<ref>{{Cite web |url=https://military-kz.ucoz.org/index/voennye_aehrodromy/0-27 |title=Военные аэродромы — Казахстанский военный сайт |author=Military-KZ |website=military-kz.ucoz.org |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Карась әуеайлағы 1-сыныпты аэродром болған және әуе кемелерінің көпшілік түрлерін қабылдай алатын.<ref>{{Cite web |url=https://emba.ucoz.ru/forum/2-3-1 |title=Аэродром "Карась" — Информация — Эмба |website=emba.ucoz.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
Аэродром 1960-жылдардың ортасында салынды. Мұнда аралас авиациялық полк орналастырылды. Полигон таратылғаннан кейін (полигонда қызмет еткен ресейлік әскери қызметшілер [[Ресей]] аумағына көшірілді) 1999 жылы аэродром қараусыз қалып, тоналды және іс жүзінде пайдаланылмайтын болды.<ref>{{Cite web |url=https://ourairports.com/countries/KZ/airports.csv |title=Airports in Kazakhstan (airports.csv) |website=OurAirports |access-date=2026-06-25 |lang=en}}</ref>
[[2010 жыл]]ғы жағдай бойынша аэродромдағы ғимараттар мен құрылыстардың басым бөлігі бұзылған. Ұшу-қону жолағы тасқын суларынан зақымданған. Бұл зақымдар аэродромды одан әрі пайдалануды мүмкін емес етеді.<ref>{{Cite web |url=https://lookfortrip.ru/st/airport/%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8C |title=Аэропорт Карась — Аэродромы и аэроклубы |website=lookfortrip.ru |access-date=2026-06-25 |lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан әуежайлары]]
[[Санат:Ақтөбе облысы әуежайлары]]
{{stub}}{{Қазақстан әуежайлары|state=collapsed}}
ef7d3ukp1e2cmw0qsu5nt447a42ejg4
Парфюмер (роман)
0
568501
3622381
3610964
2026-06-25T23:14:54Z
Sagzhan
29953
3622381
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
[[Сурет:Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg|нобай]]
'''Парфюмер (роман)''' — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы болып есептелінеді. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанр: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
== Парфюмер. Бір қанішердің тарихы ==
'''«Парфюмер. Бір қанішердің тарихы»''' (нем. ''Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders'') — неміс драматургі әрі прозаигі [[Патрик Зюскинд]]тің романы<ref name="Suskind">Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы. — М.: Азбука, 2011.</ref>. Керемет иіс сезу қабілетіне ие парфюмердің өмірі туралы баяндайтын бұл романда табиғи және жасанды иістер әлемі зерттеледі, олардың тұлғааралық қарым-қатынастағы әлеуетті маңызы қарастырылады, сондай-ақ әтір өндірудің дәстүрлі және дәстүрлі емес процестері сипатталады. [[Постмодернизм]] дәуіріне жататын бұл туынды көптеген мағынада түсіндіруге мүмкіндік береді: оны есейю романы, тәрбие романы, кемеңгер суретші туралы роман, криминалдық роман және осындай романдарға жасалған пародия ретінде қарастыруға болады.
Роман алғаш рет 1983 жылы Швейцарияда басылып шықты. Жалпы тиражы 12 миллионнан астам данамен көптеген басылымдардан өтті. Кітап 47 тілге, соның ішінде латын тіліне аударылған.
Орыс тілінде роман алғаш рет 1991 жылы «Иностранная литература» журналының сегізінші санында Элла Венгерованың аудармасымен жарық көрді.
== Кейіпкерлер ==
* '''Жан-Батист Гренуй''' — парфюмер, басты кейіпкер (дәлірек айтқанда, антикейіпкер). Оның өз денесінің иісі мүлдем жоқ, бірақ сонымен бірге өте нәзік әрі күшті иіс сезу қабілеті бар.
* '''Гренуйдің анасы''' — баласын өлтірді деп айыпталған.
* '''Жанна Бюсси''' — ақкөңіл емізуші ана (бала күтуші).
* '''Террье әкей''' — шіркеу догматикасының білгірі.
* '''Мадам Гайар''' — жетімдер үйінің иесі. Балаларға тек табыс табу көзі ретінде қарайды. Бала кезінде алған жарақаты салдарынан сезімнен жұрдай болған.
* '''Грималь''' — тері илеуші. Өте дөрекі және қатыгез адам.
* '''Марэ көшесіндегі бойжеткен''' — Гренуйдің алғашқы құрбаны.
* '''Джузеппе Бальдини''' — париждік парфюмер. Парфюмерияда ешқандай шығармашылық таланты болмаса да, өндіріс технологиясы мен хош иістерді сақтау саласында орасан зор білімге ие.
* '''Шенье''' — Бальдинидің көмекшісі (шәкірті).
* '''Пелисье''' — Бальдинидің бәсекелесі, ең танымал парфюмер. Тек есімі аталады, шығармада өзі тікелей көрінбейді.
* '''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''' — «флюидалды теорияның» эксцентрлі авторы.
* '''Мадам Арнульфи''' — Грастағы парфюмердің жесірі.
* '''Доминик Дрюо''' — Грастағы шебер парфюмер және Мадам Арнульфидің көңілдесі.
* '''Антуан Риши''' — Грасстың екінші консулы, қырағы адам.
* '''Лаура Риши''' — оның қызы, жирен шашты сұлу. Гренуйдің соңғы құрбаны.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:1985 жылғы романдар]]
[[Санат:Неміс әдебиеті]]
[[Санат:Постмодернизм романдары]]
r8lgnjxk8op17rxjkblfsr9scv23wev
3622382
3622381
2026-06-25T23:15:42Z
Sagzhan
29953
[[Special:Contributions/Sagzhan|Sagzhan]] ([[User talk:Sagzhan|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды
3610964
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
[[Сурет:Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg|нобай]]
'''Парфюмер (роман)''' — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы болып есептелінеді. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанр: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
msmkixb8n47ssms4gxuu8nzuvdhn1bb
3622383
3622382
2026-06-25T23:22:16Z
Sagzhan
29953
3622383
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
[[Сурет:Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg|нобай]]
'''Парфюмер (роман)''' — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы болып есептелінеді. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанр: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
m4ei2wksz3gealaggx5ki6zwlp0g83t
3622384
3622383
2026-06-25T23:24:32Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622384
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
[[Сурет:Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg|нобай]]
'''Парфюмер''' ({{lang-de|Da Parfum}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
b9k11efgw2my46izxrkomzfgs9biwcl
3622385
3622384
2026-06-25T23:25:47Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622385
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
[[Сурет:Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg|нобай]]
'''Парфюмер''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
pvpj0ubpnt7gm80a1m9onzwaguywur8
3622386
3622385
2026-06-25T23:26:23Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622386
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
[[Сурет:Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg|нобай]]
'''Парфюмер. Бәр қанішер оқиғасы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
gj2tjognswxnpso7qlpd90lvs7aq6qa
3622387
3622386
2026-06-25T23:29:52Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622387
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
[[Сурет:Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg|нобай]]
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы
|Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}
|Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]]
|Авторы = [[Патрик Зюскинд]]
|Түпнұсқа тілі = [[Неміс тілі]]
|Жазылды = 1980—1984
|Жариялануы = 1985
|Жеке басылым = 1985
|Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария)
|isbn = 3-257-01678-6
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі =
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Парфюмер. Бәр қанішер оқиғасы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
rvc1ifle9buz1yuab6uhscd7x3618tn
3622388
3622387
2026-06-25T23:30:44Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622388
wikitext
text/x-wiki
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы
|Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}
|Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]]
|Авторы = [[Патрик Зюскинд]]
|Түпнұсқа тілі = [[Неміс тілі]]
|Жазылды = 1980—1984
|Жариялануы = 1985
|Жеке басылым = 1985
|Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария)
|isbn = 3-257-01678-6
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі =
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Парфюмер. Бәр қанішердің тарихы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детектив]], [[фэнтази]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
0z2y3z8k4b89m9qdgup2gw7k92t6lmx
3622389
3622388
2026-06-25T23:31:31Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622389
wikitext
text/x-wiki
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы
|Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}
|Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]]
|Авторы = [[Патрик Зюскинд]]
|Түпнұсқа тілі = [[Неміс тілі]]
|Жазылды = 1980—1984
|Жариялануы = 1985
|Жеке басылым = 1985
|Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария)
|isbn = 3-257-01678-6
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі =
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Парфюмер. Бәр қанішердің тарихы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детективті әдебиет|детектив]], [[фэнтези]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
a66q4yq5l6wfy5lbzfahgg8c1a21xou
3622390
3622389
2026-06-25T23:31:57Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622390
wikitext
text/x-wiki
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы
|Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}
|Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]]
|Авторы = [[Патрик Зюскинд]]
|Түпнұсқа тілі = [[Неміс тілі]]
|Жазылды = 1980—1984
|Жариялануы = 1985
|Жеке басылым = 1985
|Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария)
|isbn = 3-257-01678-6
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі =
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Парфюмер. Бәр қанішердің тарихы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детективтік әдебиет|детектив]], [[фэнтези]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
c824cglenvclogh0t7dc17fsvit3yup
3622391
3622390
2026-06-25T23:32:26Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622391
wikitext
text/x-wiki
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы
|Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}
|Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]]
|Авторы = [[Патрик Зюскинд]]
|Түпнұсқа тілі = Неміс тілі
|Жазылды = 1980—1984
|Жариялануы = 1985
|Жеке басылым = 1985
|Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария)
|isbn = 3-257-01678-6
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі =
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Парфюмер. Бәр қанішердің тарихы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детективтік әдебиет|детектив]], [[фэнтези]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. Париж. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
sjyrnjcdvug9wknnppgaow2yyacf7fj
3622392
3622391
2026-06-25T23:33:24Z
Sagzhan
29953
/* Оқиға желісі */
3622392
wikitext
text/x-wiki
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы
|Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}
|Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]]
|Авторы = [[Патрик Зюскинд]]
|Түпнұсқа тілі = Неміс тілі
|Жазылды = 1980—1984
|Жариялануы = 1985
|Жеке басылым = 1985
|Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария)
|isbn = 3-257-01678-6
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі =
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Парфюмер. Бәр қанішердің тарихы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детективтік әдебиет|детектив]], [[фэнтези]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. [[Париж]]. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады.Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ- қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз.Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006ж фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
as9j6gy8p34ukx6swntq2ggva6491ow
3622484
3622392
2026-06-26T06:23:22Z
1nter pares
146705
3622484
wikitext
text/x-wiki
{{Әдеби шығарма
|Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы
|Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}
|Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg
|Сурет сипаттамасы =
|Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]]
|Авторы = [[Патрик Зюскинд]]
|Түпнұсқа тілі = Неміс тілі
|Жазылды = 1980—1984
|Жариялануы = 1985
|Жеке басылым = 1985
|Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария)
|isbn = 3-257-01678-6
|Аударма =
|Цикл =
|Алдыңғысы =
|Келесі =
|Lib =
|Уикикітап =
}}
'''Парфюмер. Бәр қанішердің тарихы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детективтік әдебиет|детектив]], [[фэнтези]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref>
== Кейіпкерлер ==
* ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.''
* ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған.
* ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері
* ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері
* ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам
* ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны
* ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер
* ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы
* ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы
* ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі
* ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі
* ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы
* ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref>
== Оқиға желісі ==
[[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған.
18 ғасыр. [[Париж]]. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды.
Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады.
Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды.
Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады. Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады.
Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ-қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref>
Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз. Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006 жылы фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы]
[[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]]
[[Санат:Патрик Зюскинд романдары]]
[[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]]
[[Санат:Неміс тіліндегі романдар]]
[[Санат:Париж туралы романдар]]
3l6rslbyvil0ty7ybaze5jhkmxkibf7
Альфред Рассел Уоллес
0
568801
3622393
3603615
2026-06-25T23:35:25Z
Sagzhan
29953
/* Дереккөздер */
3622393
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
0z4igy5s32ht2zck0yxt69p09x36dwn
3622394
3622393
2026-06-25T23:36:10Z
Sagzhan
29953
«[[Санат:Ұлыбритания ғалымдары|Ұлыбритания ғалымдары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622394
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания ғалымдары]]
c4xscrfannwoxekh2u3v1pzcj9qkhey
3622395
3622394
2026-06-25T23:37:08Z
Sagzhan
29953
«[[Санат:Ұлыбритания географтары|Ұлыбритания географтары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622395
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания ғалымдары]]
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
hwl670vsirq1ohcp2txv7bhm18pypjs
3622396
3622395
2026-06-25T23:37:35Z
Sagzhan
29953
«[[Санат:Ұлыбритания биологтары|Ұлыбритания биологтары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622396
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания ғалымдары]]
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
pokk30gaxsadwvfnq2heo77korpgeqd
3622397
3622396
2026-06-25T23:37:42Z
Sagzhan
29953
«[[Санат:Ұлыбритания ғалымдары|Ұлыбритания ғалымдары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622397
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
5e9jvodz1nbc7z6a3b04o6817oe9elj
3622398
3622397
2026-06-25T23:38:08Z
Sagzhan
29953
«[[Санат:Ұлыбритания этнографтары|Ұлыбритания этнографтары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622398
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
3di8we0s5begx87745aqwlsdo2gxl2k
3622399
3622398
2026-06-25T23:38:45Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622399
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Альфред Рассел Уоллес''' (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
ka1do2eyc537p18tkjegzf8gbgbgij0
3622400
3622399
2026-06-25T23:39:16Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622400
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
jl4psqksgp5hchdvls604k2xs46exm7
3622401
3622400
2026-06-25T23:40:09Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622401
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
l74ztml7kw50oscqg02v6lyjkx5tffh
3622402
3622401
2026-06-25T23:42:43Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622402
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарльз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы = Alfred Russel Wallace signature.svg
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
mvrlp96clrrgyft8drj03b56ewljxhk
3622403
3622402
2026-06-25T23:43:16Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622403
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарльз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы = Alfred Russel Wallace signature.svg
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
hhopp2klzv5fr3hg1o2eedc4339orfh
3622405
3622403
2026-06-25T23:50:32Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622405
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы = Alfred Russel Wallace signature.svg
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
sohpsycg1zfz6lcfqrqv3aqqba21h28
3622406
3622405
2026-06-25T23:51:18Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622406
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
1823 жылы 8 қаңтарда Уэльстің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) [[Монмутшир]]дегі [[АСК]] қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.
14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондонға]] кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, сәулетші болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
l374ey33dd0bgesmrjgbxrt2vs79bh6
3622407
3622406
2026-06-25T23:54:39Z
Sagzhan
29953
/* Жастық шағы мен білімі */
3622407
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, Амазонка өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, Аустралияның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, Индонезияның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: Бали мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, Англия мен Жапониядағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ( Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы ) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа ( зоогеографиялық аймақтарға ) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
fc8q140foy4jj3zv8ayku1a1fzm2h7u
3622408
3622407
2026-06-25T23:56:15Z
Sagzhan
29953
/* Уоллестің сызығы */
3622408
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазонка]] өзенінің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық (Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
2klduou3wefxtjr025xgbet2rjzry1c
3622409
3622408
2026-06-25T23:57:10Z
Sagzhan
29953
/* Уоллестің сызығы */
3622409
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен Малай архипелагын зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық (Австрия және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады.Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
nhh5k5ziiw6txo22sj0ig5zoa7d11sx
3622410
3622409
2026-06-25T23:58:01Z
Sagzhan
29953
/* Уоллестің сызығы */
3622410
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Австрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
2t2fwnvdo3dp4kpwyzx2k806j4q1wpt
3622411
3622410
2026-06-25T23:58:25Z
Sagzhan
29953
/* Уоллестің сызығы */
3622411
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
gogiz902dwpd43a3ujfim3iku43v1tp
3622412
3622411
2026-06-25T23:59:24Z
Sagzhan
29953
/* Нағыз іріктеу */
3622412
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
7u0s4lvm11uyoetmxo8ekz9mra9hi6h
3622413
3622412
2026-06-26T00:02:58Z
Sagzhan
29953
/* Нағыз іріктеу */
3622413
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
o1eecdioiyuw5mj6hqclyi72ehfdxiu
3622414
3622413
2026-06-26T00:04:47Z
Sagzhan
29953
/* Нағыз іріктеу */
3622414
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.[2]
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.[10]
Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды. <ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
0oy1ii5kjquwei0uisdwd9zmi9myq4k
3622415
3622414
2026-06-26T00:05:37Z
Sagzhan
29953
/* Нағыз іріктеу */
3622415
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = [[Аск (Уэльс)|Аск]], Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, [[географ]], [[этнограф]] және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
numrelwoequ6wc7o4fox7e4o1gx2riv
3622416
3622415
2026-06-26T00:06:41Z
Sagzhan
29953
3622416
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
p0m3dxxsnm0lesyb5q94z8cviihaomz
3622417
3622416
2026-06-26T00:08:05Z
Sagzhan
29953
/* Нағыз іріктеу */
3622417
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
Басқа қызығушылықтары
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты.[11][12]
А. Р. Уоллес 1862 жылы Сингапурда
Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
ol6tex4g3tybqk8ttoqgd7ayhy2igv6
3622418
3622417
2026-06-26T00:09:05Z
Sagzhan
29953
/* Нағыз іріктеу */
3622418
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
hk463rk6odpx4jyc881wuu7bf5zshob
3622419
3622418
2026-06-26T00:10:52Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622419
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті. 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
cd7uv41c5yh7sxxarr92z87kskwd2zq
3622420
3622419
2026-06-26T00:11:34Z
Sagzhan
29953
/* Жастық шағы мен білімі */
3622420
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref name="britannica_wallace">{{cite web |url=https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
m8x1gy0z7ez04vgwi7y8ebs0e2x3ekt
3622421
3622420
2026-06-26T00:12:07Z
Sagzhan
29953
/* Жастық шағы мен білімі */
3622421
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref name="britannica_wallace">{{cite web |url=https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
1eibnacp7n3qxon6si3kd68cxhj4lcf
3622422
3622421
2026-06-26T00:12:48Z
Sagzhan
29953
/* Уоллестің сызығы */
3622422
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref name="britannica_wallace">{{cite web |url=https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
da0mgacjs1xnb03plsos3f8xa3f36l5
3622423
3622422
2026-06-26T00:13:20Z
Sagzhan
29953
/* Нағыз іріктеу */
3622423
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref name="britannica_wallace">{{cite web |url=https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
dy0p7x0kkyozp6x38caeykif7uxlxp1
3622424
3622423
2026-06-26T00:14:06Z
Sagzhan
29953
/* Жастық шағы мен білімі */
3622424
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref>{{cite web |url=https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
20b5jrjzhtn5f0e8e6elh5coyn0q6is
3622425
3622424
2026-06-26T00:14:45Z
Sagzhan
29953
/* Жастық шағы мен білімі */
3622425
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref>[https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica]</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
kddpbqq4wb8mf1qf2hl2j2f3qivmd73
3622426
3622425
2026-06-26T00:15:16Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622426
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 8.1.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 7.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref>[https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica]</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
4kq75p649l7tvtunfifu8y6rmr9zqai
3622480
3622426
2026-06-26T06:20:36Z
1nter pares
146705
/* */
3622480
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 08.01.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 07.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] — [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref>[https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica]</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
sufoxe40fo1260vmwvcx1p6z78z59o0
3622481
3622480
2026-06-26T06:20:56Z
1nter pares
146705
/* */
3622481
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 08.01.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 07.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] – [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) — британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref>[https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica]</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттар ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
hkpg8u49ns69zv3sn0ke9pwv86f1ixa
3622482
3622481
2026-06-26T06:21:19Z
1nter pares
146705
/* Марапаттары */
3622482
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Альфред Рассел Уоллес
|Шынайы есімі = {{lang-en|Alfred Russel Wallace}}
|Суреті = Alfred Russel Wallace Maull&Fox BNF Gallica.jpg
|Сурет ені = 230px
|Сурет тақырыбы = Альфред Уоллестің 1862 жылғы фотосуреті
|Туған күні = 08.01.1823
|Ref-Тарих =
|Туған жері = Аск, Монмутшир, [[Уэльс]], [[Ұлыбритания]]
|Қайтыс болған күні = 07.11.1913
|Қайтыс болған жері = Бродстон, Дорсет, [[Англия]], Ұлыбритания
|Азаматтығы = {{UK}}
|Жұбайы = Энни Миттен
|Балалары = Герберт, Виолет, Уильям
|Ғылыми аясы = [[Табиғаттану]], [[биология]], [[география]], [[антропология]]
|Жұмыс орны = Лондон Линней қоғамы, Лондондағы механика институты
|Ғылыми дәрежесі = Құрметті ғылым докторы (Оксфорд университеті)
|Ғылыми атағы = Лондон корольдік қоғамының мүшесі (FRS)
|Альма-матер = Ричард Хейл мектебі<br>Беркбек ([[Лондон университеті]])
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвинмен]] бір уақытта және тәуелсіз түрде табиғи сұрыпталу арқылы [[эволюция]] теориясын ашуы, «Уоллес сызығын» анықтауы
|Марапаттары = [[Ұлыбританияның Құрмет ордені]] (OM) <br> [[Копли медалі]] (1908) <br> [[Дарвин медалі]] (1890) <br> [[Линней медалі]] (1892) <br> [[Корольдік медаль]] (1868)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені = 150px
|Сайты = http://wallacefund.info
|Commons = Alfred Russel Wallace
}}
'''Альфред Рассел Уоллес''' ({{lang-en|Alfred Russel Wallace}}; [[8 қаңтар]] [[1823 жыл]], Аск, Монмутшир, [[Уэльс]] – [[7 қараша]] [[1913 жыл]], Бродстон, Дорсет, [[Англия]]) — британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және [[биолог]].<ref name="wallace_fund">{{cite web |url=http://wallacefund.info |title=The Alfred Russel Wallace Website |publisher=The A. R. Wallace Memorial Fund |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Жастық шағы мен білімі ==
[[1823 жыл]]ы [[8 қаңтар]]да [[Уэльс]]тің Ленбадок ауылында дүниеге келген (Лланбадок) Монмутширдегі Аск қаласының маңында, Томас Уоллес пен Мэри Энн Гриннеллдің тоғыз баласының жетіншісі. 1828 жылы отбасы Альфред мектепте оқыған Хертфордқа көшті.<ref>[https://britannica.com |title=Alfred Russel Wallace | Biography, Evolution, & Facts |publisher=Encyclopedia Britannica]</ref> 14 жасында қаржылық қиындықтарға байланысты ол мектепті тастап кетуге мәжбүр болды және үлкен ағасы Джонмен бірге [[Лондон]]ға кетті. Лондонда ол [[Лондон механика институтында]] дәрістер тыңдайды. 1837 жылы ол Лондоннан кетіп, басқа ағасы Уильямның шәкірті, [[сәулетші]] болып жұмыс істей бастады. Содан кейін ол жер қазушы, теміржол құрылысында мердігер, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді.<ref name="nhm_wallace">{{cite web |url=https://nhm.ac.uk |title=Alfred Russel Wallace: the man who didn't pip Darwin to the post |publisher=Natural History Museum, London |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Уоллестің сызығы ==
[[1850 жыл]]ы Уоллес, Генри Бейтспен бірге, [[Амазон өзені]]нің бассейні мен [[Малай архипелагы]]н зерттеген. Осы зерттеулер бойынша нәтижелерге сенсек, үлкен жаратылыстану қоры жиналып, [[Аустралия]]ның фаунасын Азиялықтан ажырататын «Уоллес сызығы» атап өтілді. Уоллес, [[Индонезия]]ның екі үлкен заманауи, бір-біріне жақын орналасқан аралдар: [[Бали]] мен Ломбок, зоогеографиялық қарама-қарсылығының ерекше айырмашылығына назар аударды. Бұл аралдар бұғазы арқылы бөлінген болса да, олардың ені ең тар нүктесінде кемінде 24 км, [[Англия]] мен [[Жапония]]дағы жануарларға қарағанда, олардың фауна әлемінде айырмашылық көбірек. Осыған ұқсас бөлу желісі болуын және орналасқан жерін 1857 жылы көрсеткен бірінші зерттеуші - орнитолог Филип Латли Склейтер болсада, қазіргі уақытта бұл зоогеографиялық сызық ([[Аустрия]] және Үнді-Малай фауна арасындағы) «Уоллес сызығы» болып аталады. Уоллес өзінің еңбегін «Жануарлардың географиялық тарату» атты, 1876 жылы жазылған көп томды жұмысымен қорытындылады. Кейінірек, Уоллес бүкіл жер жүзін алты алты аймаққа (зоогеографиялық аймақтарға) бөлуді ұсынды. Олар: палеарктикалық, неарктикалық, эфиоптық, Шығыс (Үнді-Малай), Австралиялық және Неотропикалық. Бұл жағдаятқа қарап, Уоллесті зоогеографияның негізін қалаушы деп санауға болады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
== Нағыз іріктеу ==
Малаккада малярияға шалдыққан Уоллес аурухана төсегінде жатып, неғұрлым қабілеттілердің тірі қалатынын сипаттайтын мальтузиан идеясын табиғат әлеміне қатысты қолдану мүмкіндігі жайлы ойлана бастады.<ref name="royal_society">{{cite web |url=https://royalsociety.org |title=Wallace; Alfred Russel (1823 - 1913); Naturalist and Socio-political Commentator |publisher=The Royal Society |accessdate=2026-06-26 |language=en}}</ref>
Малай архипелагындағы экспедициясының алғашқы жылдарында Уоллес биологиялық түрлердің географиялық және хронологиялық тұрғыдан қалай байланысатынын көрсететін екі мақала жариялады. Ол жаңа түрлер тіршілік үшін күресте өздерінен бұрын болған ескі түрлерді ығыстырады деген қорытынды жасады. 1858 жылдың басында ол өз бақылаулары мен тұжырымдарын қорытындылаған материалдарын Англиядағы Чарльз Дарвинге жіберді. Дарвин Уоллестің қорытындыларының өзінің бұған дейін жасаған тұжырымдарымен қаншалықты сәйкес келетінін көріп, қатты таңғалды. Сол жылдың кейінгі кезеңінде геолог Чарльз Лайель мен ботаник Дж. Д. Гукердің қолдауымен Уоллестің зерттеу нәтижелері ғылыми басымдыққа қатысты дауларды болдырмау үшін Лондонның Линней қоғамында Дарвиннің еңбектерінің нәтижелерімен қатар ұсынылды.
Уоллес табиғи сұрыпталу туралы өз түсінігін Дарвин сияқты жан-жақты әрі жүйелі түрде дамытуды қажет деп санаған жоқ. Алайда дәл ол ламаркизмге өткір сын айтып, ғылымға «дарвинизм» терминін енгізді.
«Contributions to the Theory of Natural Selection» (2-басылым, 1872) атты еңбегінде Уоллес бірқатар мәселелер бойынша Дарвиннен едәуір алшақтады. Әсіресе, адамтәрізді маймылдардың адамның арғы тегі болуына жоғары күштің араласуынсыз көшуі мүмкін деген көзқараспен келіспеді.<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Валлас, Альфред Россель}}</ref>
== Басқа қызығушылықтары ==
Жастық шағында әкесін және отбасын материалдық жағынан қолдау үшін Уоллес әртүрлі жұмыстар істеді. Ол жер өлшеуші болып еңбек етті, мектепте сабақ берді, сағат жөндеумен айналысты және теміржол құрылысына мердігерлік жұмыстар атқарды.
1865 жылға қарай Уоллестің қызығушылығы биология ғылымы түсіндіре алмайтын өзге құбылыстарға — френология мен месмеризмге толықтай ауысты. Уоллестің ғылыми беделі Лондон қоғамында үстелдің өздігінен қозғалуын (столоверчение) тәжірибе ретінде өткізудің кең таралуына ықпал етті. Осы құбылыстардың «шынайылығына» тәжірибелер арқылы көзі жеткен соң, Уоллес спиритизмнің белсенді жақтаушысына айналды. Ол орнитолог, Американың Теософиялық қоғамының президенті Эллиот Куэспен жақын қарым-қатынаста болды. Спиритизмге деген қызығушылығы Уоллесті адамның шығу тегі туралы бұрын Дарвиннің көзқарастарымен сәйкес келген пікірлерін қайта қарауға мәжбүр етті. Кейінірек ол табиғи сұрыпталу теориясы адамға тән ақыл-ой және адамгершілік қасиеттерінің пайда болуын түсіндіре алмайды деп мәлімдеп, адамның эволюциясы әлдебір рухани саналы күштің араласуынсыз жүзеге аса алмағанын дәлелдеуге тырысты. Соған қарамастан, ол тіпті паранормалды құбылыстарға да ғылыми тұрғыдан қарады. Мысалы, ол жанның көшіп-қонуы мен Марста тіршіліктің болуы мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығарды. 1904 жылы Уоллес «Адамның ғаламдағы орны» (Man’s Place in the Universe) атты кітап жазды. Бұл биологтың Жерден тыс тіршіліктің ықтималдығын ғылыми тұрғыдан бағалауға арналған алғашқы еңбегі болды. Адамзатты ғаламдағы бірегей құбылыс деп есептеген ол Жер Күн жүйесіндегі сұйық су бар, демек тіршілік болуы мүмкін жалғыз ғаламшар деген қорытындыға келді. Бұдан бөлек, ол біздің Галактикада Жерге ұқсас жағдайлар басқа жерде де бар екеніне күмәнмен қарады.
1907 жылы Уоллес Марста тіршілік бар деп есептеген Персиваль Лоуэллмен ғылыми пікірталасқа түсіп, «Марс тіршілікке жарамды ма?» (Is Mars Habitable?) атты брошюрасын жариялады. Онда ол Марс бетіндегі температура Лоуэлл болжағаннан әлдеқайда төмен екенін, ал атмосфералық қысымның сұйық күйдегі судың болуына жеткіліксіз екенін көрсетті. Сонымен қатар, атмосфераның спектрлік талдауы онда су буының жоқ екенін дәлелдеді. Осыған сүйене отырып, Уоллес Марста жоғары ұйымдасқан тіршіліктің, тіпті дамыған өркениет пен жасанды құрылыстардың болуы мүмкін емес деген қорытынды жасады.
== Марапаттары ==
* Патшалық медалі (1868)
* Француздық географиялық қоғам Алтын медалі (1870)
* Дарвин Медалі (1890)
* Founder’s Medal (1830)
* Линней Медалі (1892)
* Копли медалі (1931)
* Дарвин — Уоллестің алтын медалі (1908)
* Сіңірген еңбегі үшін (1908)
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ұлыбритания географтары]]
[[Санат:Ұлыбритания биологтары]]
[[Санат:Ұлыбритания этнографтары]]
81u3zdc79mezwkuqlewecbptp47mb7s
Аяка Умэда
0
571088
3622576
3612270
2026-06-26T11:13:02Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Жапония музыканттары|Жапония музыканттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622576
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}}
'''Аяка Умэда''' (жап. 梅田 彩佳 ''Умэда Аяка,'' 1989 жылы Жапония, Фукуока префектурасында 3 қаңтарда дүниеге келген)-жапон халқының идол-әншісі және актриса, AKB48 поп-группасының құрылғаннан бастап К құрамынын қатысушысы болып саналады.<ref>{{cite web|url=http://www.akb48.co.jp/members/|title=AKB48公式サイト|メンバー情報|language=ja|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060613072555/http://www.akb48.co.jp/members/|archive-date=2006-06-13|access-date=2010-12-05}}</ref>
== Өмірбаяны ==
; 2004
2004 жылдың қыркүйегінен бастап 2005 жылдың қаңтар айына дейін өткен Morning Musumeнің 7-ші буынына байланысты байқауға қытысып, 1-ші турдан өткен.
; 2006
Сәтті байқаудан өтіп, оп-оңай AKB48 тобының К құрамына кірді.
2006 жылдың қазан айының 25-ші жұздызында AKB48 тобының құрамында бірінші рет «Aitakatta» синглымен мейджорда сахнаға шықты.
; 2008
2008 жылдың 31 наурызынан бастап 2009 жылдың 4 сәуіріне дейін Аяка аяғына қатты зақым түсіріп алып, AKB48 тобынын құрамында бір жылдай өнерін көрсете алмады.
; 2009
2009 жылы Токио Тауэрда имидждік қыз атанған болатын. Оның қызметіне Токиның теле мұнарасында өтетін көптеген мерекелерге қатысу кірген. Мәселен, жағатын рәсімге қатысу.<ref>{{cite web|url=http://www.japantoday.com/category/entertainment/view/akb48s-umeda-named-tokyo-tower-image-girl|title=AKB48's Umeda named Tokyo Tower image girl|language=en|archive-url=https://www.webcitation.org/68wkBQZYY?url=http://www.japantoday.com/category/entertainment/view/akb48s-umeda-named-tokyo-tower-image-girl|archive-date=2012-07-06|access-date=2010-12-05|url-status=live}}</ref>
; 2010
2010 жылдың мамыр және маусым айларында өткен AKB48 тобының 17-ші синглына қатысты саралауда 2499 дауыс жинап, 32-ші орынға иеленеді.<ref>{{cite web
| url = http://beauty.oricon.co.jp/news/77055/full/
| title = 「AKB48総選挙」で大波乱 大島優子が初戴冠で前田のV2阻止!
ニュース-ダイエット・エステ・美容のオリコンランキング
| language = ja
| access-date = 2010-12-10
| url-status = live
| archive-date = 2012-03-11
| archive-url = https://web.archive.org/web/20120311014927/http://beauty.oricon.co.jp/news/77055/full/
}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.oricon.co.jp/news/rankmusic/79340/full/ |title=AKB48、女性グループ史上初の2作連続初週売上50万枚超え ニュース-ORICON STYLE |access-date=2010-12-10 |archive-date=2012-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022170059/http://www.oricon.co.jp/news/rankmusic/79340/full/ |url-status=live }}</ref>
2010 жылдың қыркүйек айынын 21-ші жұлдызында AKB48 тобының 19-ші синглына қатысты саралауда "қайшы, тас, қағаз" ойыны арқылы таңдалудың екінші раундында жеңіліске ұшырайды.
== Басқа қызметі ==
* "Имиджевая девушка" Гран-при D1 2009 жылы
* "Имиджевая девушка" Токионың теле мұнарасында 2009 және 2010 жылдары
* Night View DJ, Токионың теле мұнарасында, Club333 (әрбір жұма сайын 19:30-дан 21:00-ге дейін)
== Дискографиясы ==
=== Синглдар ===
==== AKB48 ====
* ''Aitakatta'' (жап. 会いたかった) 
* ''Baby! Baby! Baby!''
; Under Girls
<div>Namida no Seesaw Game (жап. 涙のシーソーゲーム) (синглы AKB48 "Heavy Rotation")</div>
; Theater Girls
* Hikouki Gumo (жап. ひこうき雲) (синглы AKB48 "RIVER")
* Boku no YELL (жап. 僕のYELL) (синглы AKB48 "Ponytail to Chouchou")
; DIVA
* ''Nakeru Basho'' (жап. 泣ける場所) (синглы AKB48 "Beginner")
* Tsuki no Uragawa (жап. 月の裏側, "Обратная сторона луны") (18 мамыр 2011 жыл)
== Театрда өнер көрсетуі ==
; Юниттері
; Team K 1st Stage "PARTY ga Hajimaruyo"
* ''Skirt, Hirari''
; Team K 2nd Stage "Seishun Girls"
* ''No Ame doubutsuen''
* ''Fushidara na natsu''
; Team K 3rd Stage "Nounai Paradise"
* ''MARIA''
; Team K 4th Stage "Saishu Bell ga Naru"
* ''Return Match''
; Team K 5th Stage "Sakaagari"
* ''End Roll''
; Team K 6th Stage "RESET"
* ''Kokoro no hashi no Sofa'' 
* ''Kiseki wa Maniawanai'' <div class="references-small">
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Жапония әншілері]]
[[Санат:3 қаңтарда туғандар]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:Жапония музыканттары]]
elu6fdb5i922elgvqsemfw9wil3tk34
Монте-Роза
0
573176
3622510
2514587
2026-06-26T07:56:17Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622510
wikitext
text/x-wiki
{{Тау
|Типі =
|Атауы = Монте-Роза
|Шынайы атауы = {{lang-it|Monte Rosa}}, {{lang-fr|Mont Rose}}
|Сурет = MonteRosaWestseite gesehenVomGornergrat.JPG
|Сурет өлшемі =
|Сурет атауы =
|lat_dir = N |lat_deg =45 |lat_min = 56|lat_sec = 12.6
|lon_dir = E |lon_deg =7 |lon_min = 52|lon_sec = 01.4
|region =
|CoordScale =
|Орналасуы = {{Мемлекет туы|Швейцария|22}}
{{Мемлекет туы|Италия|22}}
|Пайда болған кезеңі =
|Аумағы = 195
|Ұзындығы = 14
|Ені = 25
|Ең биік шыңы = Дюфур шыңы
|Биіктігі =4634
|Позициялық карта 1 = Альпі
|Ортаққордағы санаты = Monte Rosa
}}
'''Монте-Роза''' ({{Lang-it|Monte Rosa}}, {{Lang-fr|Mont Rose}}) — [[Швейцария|Швейцарияның]] [[Вале (кантон)|Вале]] кантонында және италияндық [[Пьемонт]] және [[Валле-д’Аоста|Аоста Аңғары]] провинцияларында орналасқан тау сілемі. Ол Пеннин Алпілерінің бөлігі болып табылады және [[Маттерхорн]] орналасқан тау тізбегінде шоғырланған.
Массивтің биік шыңы — [[Пик Дюфур|Дюфур]] шыңы ({{Lang-de|Dufourspitze}}, {{Lang-fr|Pic Dufour}}) 4634 м көтерілген және де Швейцарияның ең биік нүктесі болып табылады.
Монте-Розаның солтүстік баурайларының фирн далаларынан Пеннин Алпілерінің ірі мұздығы — Горнер (ұзындығы 14,1 км, ауданы 68,9 км²) өз бастауын алады. Горнер мұздығының басты бастауы — Монте-Роза.
Монте-Розаның шыңдарының біреуінде ХХ ғасырдың дәстүршіл-ойшылы [[Юлиус Эвола]] жерленген.
== Шыңдары ==
# Дюфур шыңы ({{Lang-de|Dufourspitze}}), 4634 м;
# Дюнан шыңы ({{Lang-de|Dunantspitze}}), 4632 м;
# {{Lang-de|Grenzgipfel}}, 4618 м;
# Норденд ({{Lang-de|Nordend}}), 4609 м;
# Цумштайншпитце ({{Lang-de|Zumsteinspitze}}), 4563 м;
# Зигналькуппе ({{Lang-de|Signalkuppe}}), 4554 м (мұнда Еуропадағы ең биік ''Regina Margherita ''тау панасы орналасқан, сонымен қатар тау ауруларын зерттейтін орталық пен метеорологиялық станция да бар);
# {{Lang-de|Grenzsattel}}, 4453 м;
# Парротшпитце {{Lang-de|Parrotspitze}}, 4432 м;
# Людвигсхёэ {{Lang-de|Ludwigshöhe}}, 4341 м;
# Шварцхорн {{Lang-de|Schwarzhorn}}, 4322 м;
# {{Lang-fr|Pyramide Vincent}}, 4215 м;
# {{Lang-de|Balmenhorn}}, 4167 м;
# {{Lang-it|Punta Giordani}}, 4046 м.
== Сілтемелер ==
* [http://digilander.libero.it/fotogian/rosa.html Монте-Розаның италияндық жағынан суреттері] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716205631/http://digilander.libero.it/fotogian/rosa.html |date=2012-07-16 }}
* [http://www.schumacher.ch/foto/monterosa Монте-Роза]
* [http://www.summitpost.org/monte-rosa-group/150342 Summitpost.org]
[[Санат:Алфавит бойынша тау сілемдері]]
[[Санат:Италия таулары]]
[[Санат:Швейцария таулары]]
o624ei2q1zdd9qgmg759qh050dfwmvh
Анатолий Цой
0
578135
3622577
3598892
2026-06-26T11:16:49Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1989 жылы туғандар|1989 жылы туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622577
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
f7kvte4hgve027oaskwqmlhtoimtq38
3622578
3622577
2026-06-26T11:17:00Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:28 шілдеде туғандар|28 шілдеде туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622578
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
8loiud9a9og7coeejhaoia7iywpzm8c
3622579
3622578
2026-06-26T11:17:25Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Талдықорғанда туғандар|Талдықорғанда туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622579
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
rhyoievas1lvjy4r1kffckwo73d3oan
3622580
3622579
2026-06-26T11:18:19Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Алфавит бойынша әншілер|Алфавит бойынша әншілер]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622580
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Алфавит бойынша әншілер]]
mknto4bxs981v4ulpkenj11hswazwna
3622581
3622580
2026-06-26T11:18:38Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Тележүргізушілер|Тележүргізушілер]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622581
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Алфавит бойынша әншілер]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
mfpt0no0hftyewu1tas29k2jeyo8di1
3622582
3622581
2026-06-26T11:19:03Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері|Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622582
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Алфавит бойынша әншілер]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
ery3zftxwd42odlf7ifhu1ibs0f2ljd
3622583
3622582
2026-06-26T11:19:38Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Актёрлер|Актёрлер]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622583
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Алфавит бойынша әншілер]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Актёрлер]]
pkn6tdkx6ghwfepwuf5lfixq82i5459
3622584
3622583
2026-06-26T11:19:39Z
1nter pares
146705
«[[Санат:Алфавит бойынша әншілер|Алфавит бойынша әншілер]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622584
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:1989 жылы туғандар]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Актёрлер]]
qyri7oayr4ih6iuwb7jc1c1udeyrr7l
3622585
3622584
2026-06-26T11:19:44Z
1nter pares
146705
«[[Санат:1989 жылы туғандар|1989 жылы туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622585
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:28 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Актёрлер]]
jjyahkdylpyqc7g70hckgnhful0epgg
3622586
3622585
2026-06-26T11:19:51Z
1nter pares
146705
«[[Санат:28 шілдеде туғандар|28 шілдеде туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622586
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:Талдықорғанда туғандар]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Актёрлер]]
5teve437492plf85ibuz0v7gyt1mhid
3622587
3622586
2026-06-26T11:19:56Z
1nter pares
146705
«[[Санат:Талдықорғанда туғандар|Талдықорғанда туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622587
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Актёрлер]]
6k18pck0d5swkfccf3h5lsyhn9sawif
3622588
3622587
2026-06-26T11:20:01Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасының иегерлері|Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасының иегерлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622588
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' - 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
==MBAND==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
==Дереккөздер==
<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Актёрлер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасының иегерлері]]
29zz0atyvw6y6v1vmzykf01989ffdml
3622589
3622588
2026-06-26T11:20:40Z
1nter pares
146705
3622589
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Анатолий Цой''' — 1989 жылы 28 шілдеде [[Талдықорған]] қаласында дүниеге келген. Бойы — 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,"MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
[[File:Анатолий Цой на Девичник Teens.jpg|right|thumb|Анатолий Цой]]
==" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы ==
"ВиАграға барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
== MBAND ==
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастрольдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.<ref>https://24smi.org/celebrity/405-anatolij-coj.html</ref>
==Өлендері==
{| class="wikitable"
|-
! Жыл !! Шынайы атауы !! Қазақша атауы
|-
| 2014 || Она вернется || Ол оралады
|-
| 2015 || Дай мне || Маған бер
|-
| 2015 || Посмотри на меня || Маған қара
|}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Әншілер]]
[[Санат:Тележүргізушілер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 30 жыл медалінің иегерлері]]
[[Санат:Актёрлер]]
[[Санат:Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасының иегерлері]]
affn4orzwvgpse7p9kxh99hmj69a1oy
Pull & Bear
0
585737
3622431
3350810
2026-06-26T00:23:46Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622431
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|company_name=Pull and Bear
|company_logo=[[Сурет:Pull&Bear logo.svg|250px|жақтаусыз|орта|Company logo]]
|company_type=[[Еншілес қоғам]]
|биржадағы листингі=<!-- {{NASDAQ|NONAME|delisted=1}} -->|foundation=1986|defunct=<!-- [[2005]] -->|fate=<!-- {{Поглощена|IBM}} -->
|oldname=New Wear, S.A.
|location={{flagicon|Испания}}: [[Нарон]]
|industry=[[Бөлшек сауда]]
|products=[[Киім]]
|revenue=<!-- {{Рост}} $20 млн (2004) -->|operating_income=<!-- {{Падение}} $1,5 млн (2004) -->|net_income=<!-- {{Падение}} $0,5 млн (2004) -->|num_employees=3,000|subsid={{Unbulleted list|Pull and Bear Diseño, S.L.|Pull and Bear Logística, S.A.}}
|homepage={{URL|http://www.pullandbear.com}}
}}
'''Pull & Bear''' — испан киім және аксессуарлар дүкені, Наронде, [[Галисия]]да қаланған. Брендті 1986 жылы New Wear, S. A. атауымен құрылды. 2011 жылдың қыркүйек айында интернет-дүкен арқылы сатылым бастады<ref>[http://www.pullbear.com PULL&BEAR - Official Website]</ref>.
== Тұжырымдамасы мен стилі ==
* Бренд күнделікті киіммен және көше сән стилінде жастар үшін аксессуарларды қолжетімді бағамен ұсынады<ref>[http://www.inditex.com/en/who_we_are/concepts/pull_and_bear INDITEX Group - Pull & Bear] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100317103737/http://www.inditex.com/en/who_we_are/concepts/pull_and_bear |date=2010-03-17 }}</ref>.
* Қазіргі уақытта, Pull & Bear бүкіл әлем бойынша нарықтарын жаулауда, бұл брендтің сән философиясына үлкен әсер етеді, ол шығармашылық және сапалы дизайнды біріктіруге бағытталған. Бренд әрқашан барынша нарыққа сай болуға тырысады<ref>[http://www.inditex.com/en/who_we_are/our_group INDITEX Group - Our group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070707062959/http://www.inditex.com/en/who_we_are/our_group |date=2007-07-07 }}</ref>.
* Желінің жаңа өнімдері дүкендерде брендтің ассортиментін түрлендірді. Музыка, видео ойындар, қазіргі заманғы техника және т. б. мұндай өмір салалары, бренд тенденциялары ықпал етеді, олар киім стилінде көрсетіледі. 1998 жылы Pull & Bear "XDYE" желісін таныстырды, бұндағы спорт киім желісі hi-tech элементтері иконалары мен 21 ғасыр жастар мәдениетімен байланысты.
* Бренд коллекциясы спорттық киім-кешекпен casual стилін біріктіреді.
* 2011 жылы Pull & Bear бренд өзінің онлайн-дүкенін ұсынды.
== Дүкендер ==
Pull & Bear дүкендер саны, әрбір елде, 31 қазан 2014 жыл<ref>[http://www.inditex.com/es/quienes_somos/tiendas Grupo INDITEX - Tiendas en el mundo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130119030658/http://www.inditex.com/es/quienes_somos/tiendas/ |date=2013-01-19 }}</ref>:
{| style="width: 100%; margin-bottom: 10px;"
| style="width:15%; vertical-align:top; text-align:left;" |
Африка:
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Egypt.svg|link=Египет|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Мысыр|Египет]]: 4
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Morocco.svg|link=Марокко|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Марокко]]: 2
| style="width:15%; vertical-align:top; text-align:left;" |
Оңтүстік және Солтүстік Америка:
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Mexico.svg|link=Мексика|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Мексика]]: 44
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Venezuela_(state).svg|link=Венесуэла|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Венесуэла]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Colombia.svg|link=Колумбия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Колумбия]]: 3
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_El_Salvador.svg|link=Сальвадор|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Сальвадор]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Guatemala.svg|link=Гватемала|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Гватемала]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Costa_Rica_(state).svg|link=Коста-Рика|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Коста-Рика]]: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_the_Dominican_Republic.svg|link=Доминиканская Республика|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Доминикан Республикасы]]: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Ecuador.svg|link=Эквадор|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Эквадор]]: 1
* <span class="flagicon"></span> [[Гондурас]]: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Panama.svg|link=Панама|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Панама]]: 1
| style="width:15%; vertical-align:top; text-align:left;" |
Азия:
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_the_People's_Republic_of_China.svg|link=Китайская Народная Республика|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Қытай Халық Республикасы|ҚХР]]: 60
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Israel.svg|link=Израиль|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Израиль]]: 24
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Saudi_Arabia.svg|link=Саудовская Аравия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Сауд Арабиясы]]: 12
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Indonesia.svg|link=Индонезия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Индонезия]]: 9
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_the_United_Arab_Emirates.svg|link=Объединённые Арабские Эмираты|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ]]: 8
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Lebanon.svg|link=Ливан|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Ливан]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_South_Korea.svg|link=Корея Республикасы|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Корея Республикасы]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Kuwait.svg|link=Кувейт|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Кувейт]]: 4
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Singapore.svg|link=Сингапур|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Сингапур]]: 4
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Bahrain.svg|link=Бахрейн|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Бахрейн]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Jordan.svg|link=Иордания|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Иордания]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Malaysia.svg|link=Малайзия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Малайзия]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Qatar.svg|link=Катар|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Катар]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Thailand.svg|link=Таиланд|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Тайланд|Таиланд]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Kazakhstan.svg|link=Қазақстан|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Қазақстан]]: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_the_Republic_of_China.svg|link=Қытай Республикасы|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Тайвань|Қытай Республикасы]]:1
| style="width:15%; vertical-align:top; text-align:left;" |
Еуропа:
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Spain.svg|link=Испания|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Испания]]: 256
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Russia.svg|link=Ресей|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Ресей]]: 73
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Portugal.svg|link=Португалия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Португалия]]: 55
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Italy.svg|link=Италия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Италия]]: 44
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Poland.svg|link=Польша|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Польша]]: 34
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Turkey.svg|link=Түркия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Түркия]]: 26
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_France.svg|link=Франция|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Франция]]: 24
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Greece.svg|link=Грекия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Грекия]]: 23
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Romania.svg|link=Румыния|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Румыния]]: 19
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Ukraine.svg|link=Украина|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Украина]]: 10
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Hungary.svg|link=Венгрия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Мажарстан|Венгрия]]: 7
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Belgium_(civil).svg|link=Бельгия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Бельгия]]: 6
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Bulgaria.svg|link=Болгария|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Болгария]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Croatia.svg|link=Хорватия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Хорватия]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Cyprus.svg|link=Кипр Республикасы|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Кипр]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Ireland.svg|link=Ирландия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Ирландия]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|link=Ұлыбритания|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Ұлыбритания]]: 5
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_the_Czech_Republic.svg|link=Чехия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Чехия]]: 4
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Lithuania.svg|link=Литва|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Литва]]: 4
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_the_Netherlands.svg|link=Нидерланд|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Нидерланд]]: 4
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Latvia.svg|link=Латвия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Латвия]]: 3
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Malta.svg|link=Мальта|жиекті|22x22 нүкте]]</span> [[Мальта]]: 3
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Austria.svg|link=Аустрия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Австрия: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Germany.svg|link=Германия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Германия: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Serbia.svg|link=Сербия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Сербия: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Slovakia.svg|link=Словакия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Словакия: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Slovenia.svg|link=Словения|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Словения: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Andorra.svg|link=Андорра|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Андорра: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Armenia.svg|link=Армения|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Армения: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Azerbaijan.svg|link=Әзірбайжан|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Әзірбайжан: 2
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg|link=Босния және Герцеговина|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Босния және Герцеговина: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Estonia.svg|link=Эстония|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Эстония: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Georgia.svg|link=Грузия|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Грузия: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Macedonia.svg|link=Македония Республикасы|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Македония: 1
* <span class="flagicon">[[Сурет:Flag_of_Montenegro.svg|link=Черногория|жиекті|22x22 нүкте]]</span> Черногория: 1
|}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://www.pullandbear.com Pull & Bear сайты]
[[Санат:1986 жылы құрылған компаниялар]]
[[Санат:Испания киім және аяқ киімі өндірушілері]]
057ysoxxg9n8p81p75lc3oke1e6e6ja
Қатысушы талқылауы:ArtificialHumanity
3
592102
3622443
2583348
2026-06-26T01:03:06Z
Mfield
175533
Mfield [[Қатысушы талқылауы:Fandi89]] бетін [[Қатысушы талқылауы:ArtificialHumanity]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Fandi89|Fandi89]]" to "[[Special:CentralAuth/ArtificialHumanity|ArtificialHumanity]]"
2583348
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Fandi89}}
-- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 11:41, 2017 ж. желтоқсанның 13 (+06)
fzngpnmvjn4r1phywy2iocsb4xz5sky
Црвена Звезда (футбол клубы)
0
608135
3622562
3477150
2026-06-26T10:56:41Z
Makenzis
71333
3622562
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол клубы
|атауы = {{ту|Сербия}} Црвена Звезда ФК
|ағымдағы маусым =
|логотипі = Red_Star_Belgrade_crest.svg
|толық атауы = ''Фудбалски клуб Црвена звезда''
|лақап аты = ''белградтықтар, ақты-қызылдар''
|құрылған = {{Start date and age|df=yes|1945|3|4}}
|таратылды =
|стадионы = «[[Райко Митич (стадион)|Райко Митич]]<nowiki></nowiki>»
|сыйымдылығы = 55 538
|иесі =
|президенті = {{ту|Сербия}} Светозар Мияйлович
|директоры =
|бас директоры =
|жаттықтырушы = {{ту|Сербия}} Владан Милоевич
|капитаны = {{ту|Сербия}} Ненад Мильяч
|рейтингі =
|бюджеті =
|жарыс = [[Футболдан Сербия чемпионаты|Сербия суперлигасы]]
|маусым = 2025/26
|орын = [[File:Golden star.svg|20px|Әрекеттегі чемпион]] '''Жеңімпаз'''
|сайты = {{URL|crvenazvezdafk.com}}
| pattern_la1 = _crvenazvezda2425h
| pattern_b1 = _crvenazvezda2425h
| pattern_ra1 = _crvenazvezda2425h
| pattern_sh1 = _crvenazvezda2425h
| pattern_so1 = _crvenazvezda2425hl
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = FF0000
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _crvenazvezda2425a
| pattern_b2 = _crvenazvezda2425a
| pattern_ra2 = _crvenazvezda2425a
| pattern_sh2 = _crvenazvezda2425a
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 005489
| body2 = 005489
| rightarm2 = 005489
| shorts2 = 005489
| socks2 = 005489
| pattern_la3 = _crvenazvezda2425t
| pattern_b3 = _crvenazvezda2425t
| pattern_ra3 = _crvenazvezda2425t
| pattern_sh3 = _crvenazvezda2425t
| pattern_so3 = _crvenazvezda2425tl
| leftarm3 = FFFFFF
| body3 = FFFFFF
| rightarm3 = FFFFFF
| shorts3 = FFFFFF
| socks3 = FFFFFF
}}
'''«Црвена Звезда»''' ({{lang-sr|Фудбалски клуб Црвена звезда}}; {{lang-en|Red Star Belgrade}}, қазақшаға тікелей аударса "'''Қызыл жұлдыздар'''" деген мағына береді) — [[1945 жыл]]ы [[4 наурыз]]да "Црвена Звезда" спорт қоғамының футбол бөлімі ретінде құрылған [[Сербия]]дағы кәсіпқой футбол клубы.
== Тарихы ==
"Црвена Звезда" спорт орталығында спорттың жеті түрінен клубтар жасақталған, сының бірі осы клуб. Өз алаңындағы ойындарын "[[Райко Митич (стадион)|Райко Митич]]" стадионында өткізеді. Қазіргі күнде Сербия суперлигасында ойнайды. Сербияның ең атақты клубтарының бірі.
Клуб әуелде жолдастық кездесулер өткізумен шектелді, кейін ақырындап күшейді де, [[Югославия Социалистік Федеративті Республикасы|Югославия]] чемпионатына қатысты. 1951 жылы тұңғыш рет ел чемпионы атанды. 1956/57 жылғы маусымда УЕФА Чемпиондар кубогына қатысып, Еуропаға әйгілі бола бастады.
1991 жылы финалда "[[Олимпик Марсель]]" клубын пенальтилер арқылы жеңіп, [[Еуропа чемпиондары кубогы 1990/91|Чемпиондар кубогының]] жеңімпазы атанды. Осы турнирде жеңімпаз атанған жалғыз серб клубы.
Сербия чемпионатындағы басты қарсыласы — [[Партизан (футбол клубы, Белград)|"Партизан" (Белград)]]. Бұл екі клубтық арасындағы матч "Мәңгілік дерби" деп аталады. [[Югославия халқының социалистік одағы|Югославия]] дәуірінде "[[Динамо (футбол клубы, Загреб)|Динамо Загреб]]" клубы басты қарсылас болған, кейін одақ тараған соң бұл екі клубтың жолдары екі айырылды.
== Жетістіктері ==
=== Ұлттық ===
'''Югославия чемпионаты / Сербия чемпионаты''' ('''рекорд''')
* '''Жеңімпаз''' ('''34'''): 1945/46, 1951, 1952/53, 1955/56, 1956/57, 1958/59, 1959/60, 1963/64, 1967/68, 1968/69, 1969/70, 1972/73, 1976/77, 1979/80, 1980/81, 1983/84, 1987/88, 1989/90, 1990/91, 1991/92, 1994/95, 1999/00, 2001/01, 2003/04, 2005/06, 2006/07, 2013/14, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24
* '''Вице-чемпион''' ('''32'''): 1949, 1950, 1952, 1961, 1972, 1978, 1982, 1986, 1989, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 2002, 2003, 2005, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2017
* '''Қола жүлдегер''' ('''9'''): 1947, 1954, 1965, 1974, 1975, 1979, 1987, 1999, 2009
'''Югославия кубогы / Сербия кубогы''' ('''рекорд''')
* '''Жеңімпаз''' ('''27'''): 1948, 1949, 1950, 1958, 1959, 1964, 1968, 1970, 1971, 1982, 1985, 1990, 1993, 1995, 1996, 1997, 1999, 2000, 2002, 2004, 2006, 2006/07, 2009/10, 2011/12, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24
* '''Финалист''' ('''8'''): 1952, 1954, 1973, 1980, 1984, 1988, 1991, 1992, 2001, 2003, 2005, 2017
'''Сербияның Олимпиадалық кубогы'''
* '''Жеңімпаз''' ('''1'''): 1914
=== Еурокубоктер ===
'''[[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар кубогы]]'''
* '''Жеңімпаз''': 1991
'''[[УЕФА Еуропа Лигасы|УЕФА кубогы]]'''
* '''Финалист''': 1979
'''[[УЕФА Суперкубогы|УЕФА суперкубогы]]'''
* '''Финалист''': 1991
=== Халықаралық ===
'''[[Футболдан құрлықаралық кубок|Құрлықаралық кубок]]'''
* '''Жеңімпаз''': 1991
== Атақты ойыншылары ==
* [[Райко Митич]]
* Бора Костич
* Владимир Беара
* Владимир Дуркович
* Ратомир Дуйкович
* Йован Ачимович
* Владислав Богичевич
* Борислав Цветкович
* Анто Дробняк
* Йосип Скоблар
*[[Драган Джаич]]
* Стеван Стоянович
* Влада Стошич
* Драган Стойкович
* Владан Лукич
* Драгиша Бинич
* Владимир Югович
* Милич Йованович
* Синиша Михайлович
* Деян Петкович
* Йован Станкович
*[[Деян Станкович]]
* Иван Дудич
* Владимир Дишленкович
*[[Марьян Маркович]]
*[[Неманья Видич]]
* Александар Лукович
* Душан Баста
* Деян Милованович
* Драган Мрджа
* Бошко Янкович
*[[Никола Жигич]]
* Милан Бишевац
*[[Марко Пантелич]]
* Ненад Милияш
* Ненад Томович
*[[Огнен Короман]]
* Павле Нинков
* Саша Стаменкович
* Деян Лекич
*[[Данко Лазович|Дарко Лазович]]
*[[Душко Тошич]]
* Марко Перович
* Милош Нинкович
== Сілтемелер ==
* [http://www.crvenazvezdafk.com/ Ресми сайты]
* [https://web.archive.org/web/20071204160914/http://www.delije-caffe.co.yu/ Delije Caffe Фанаттар сайты]
* [http://www.delije-sabac.net Delije Sabac Фанаттар сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161001170943/http://delije-sabac.net/ |date=2016-10-01 }}
* [http://www.crvenazvezdafk.com Жанкүйерлер сайты]
[[Санат:Сербия футбол клубтары]]
t7vr4ko2cdofuy4h9k7chvsd5whyv6j
Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
0
609030
3622159
3622126
2026-06-25T12:52:12Z
Nurken
111493
/* A тобы */
3622159
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол құрамаларының жарысы |
| өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}}
| қалалар = 16
| стадиондар = 16
| іріктеу мерзімі =
| финал мерзімі = 11 маусым — 19 шілде 2026
| атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
|tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| логотипі = 2026 FIFA World Cup.png
| қатысушылар саны = 48
| финалдағы қатысушылар =
| чемпион =
| рет =
| 2 орын =
| 3 орын =
| 4 орын =
| финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
| ойналған мачтар саны =
| іріктеудегі ойындар =
| голдар саны =
| іріктеудегі голдар саны =
| келушілер_саны =
| бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
| бголдар =
| бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]]
| іголдар =
| үздік ойыншы =
| үздік қақпашы =
| үздік жас ойыншы =
|алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
|кел = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.
2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).
== Өтетін жерді таңдау ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align="left" |{{MAR}}
|65
|}
=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.
== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады
== Іріктеу турнирі ==
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class="wikitable"
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін
орын
!Мүшелер
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width="90" |Континент (конфедерация)
! width="80" |Жалпы орын
! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width="80" |Бос орындар
! width="80" |Барлық тіркелген командалар
! width="80" |Финалға өтті
! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар
! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды
! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы
! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref>
== Қала мен стадиондары ==
: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):
{| class="wikitable"
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта'''
'''Бостон'''
'''Даллас'''
'''Хьюстон'''
'''Канзас-Сити'''
'''Лос-Анджелес'''
'''Майами'''
'''Нью-Йорк'''
'''Филадельфия'''
'''Сан-Франциско'''
'''Сиэтл'''
'''Ванкувер'''
'''Торонто'''
'''Мехико'''
'''Монтеррей'''
'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]]
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}
=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%" | A тобы
! style="width:25%" | B тобы
! style="width:25%" | C тобы
! style="width:25%" | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | E тобы
! style="width:25%" | F тобы
! style="width:25%" | G тобы
! style="width:25%" | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | I тобы
! style="width:25%" | J тобы
! style="width:25%" | K тобы
! style="width:25%" | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}
== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Чехия}}
| голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер = 44 895
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 442
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 45 522
| төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Мексика}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 002
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 67 966
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 026
| төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 6:0
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 478
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 68 239
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|0|0|2|0|3}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 492
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Түркия}}
| голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 827
| төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}} '''(Ө)'''|2|0|0|9|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|0|1|1|0|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|1|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 7:1
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 021
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 274
| төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 68 598
| төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Германия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|1|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|0|1|6|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 69 285
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Тунис}}
| голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 50 987
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 0:4
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мысыр}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Иран}}|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Бельгия}}|0|2|0|1|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|1|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 775
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 108
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref>
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|1|1|0|4|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Уругвай}}|0|2|0|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|2|0|2|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}|0|1|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 640
| төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 62 764
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 4:0
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 003
| төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Испания}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Франция}}|2|0|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|0|0|2|3|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|2|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 545
| төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп = 1:4
| команда2 = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 106
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 3:2
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Франция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 69 045
| төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Иордания}}
| голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 527
| төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 649
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 1:2
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 371
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 5:0
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 45 358
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Португалия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 389
| төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Панама}}
| голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 42 942
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 983
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Англия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|0|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Кабо-Верде}} (H)|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Бельгия}} (G)|0|2|0|1|1}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Эквадор}} (E)|0|1|1|0|1}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Сенегал}} (I)|0|0|2|3|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
== Плей-офф ==
=== Жолдама алғандар ===
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! Тобы
! 1-орын
! 2-орын
! 3-орын
! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз)
|-
| [[#A тобы|A]]
| {{футбол|Мексика}}
| {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}
|
|
|-
| [[#B тобы|B]]
| {{футбол|Швейцария}}
| {{футбол|Канада}}
| {{футбол|Босния және Герцеговина}}
|
|-
| [[#C тобы|C]]
| {{футбол|Бразилия}}
| {{футбол|Марокко}}
|
|
|-
| [[#D тобы|D]]
| {{футбол|АҚШ}}
|
|
|
|-
| [[#E тобы|E]]
| {{футбол|Германия}}
|
|
|
|-
| [[#F тобы|F]]
|
|
|
|
|-
| [[#G тобы|G]]
|
|
|
|
|-
| [[#H тобы|H]]
|
|
|
|
|-
| [[#I тобы|I]]
|
|
|
| {{футбол|Франция}}<br>{{футбол|Норвегия}}
|-
| [[#J тобы|J]]
| {{футбол|Аргентина}}
|
|
|
|-
| [[#K тобы|K]]
|
|
|
| {{футбол|Колумбия}}
|-
| [[#L тобы|L]]
|
|
|
|
|-
|}
=== Плей-офф ===
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны|
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны|
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}|
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|F тобының жеңімпазы||{{футбол|Марокко}}|
|2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||B/I 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||F тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|E тобының 2-орын алғаны||I тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|D тобының 2-орын алғаны||G тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны|
|4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|
|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|
|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|
|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|
|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}
=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп = 73-матч
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 76-матч
| команда2 = F тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 74-матч
| команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = F тобының жеңімпазы
| есеп = 75-матч
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = E тобында 2-орын алған
| есеп = 78-матч
| команда2 = I тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = I тобының жеңімпазы
| есеп = 77-матч
| команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 79-матч
| команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = L тобының жеңімпазы
| есеп = 80-матч
| команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = G тобының жеңімпазы
| есеп = 82-матч
| команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 81-матч
| команда2 = B/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = H тобының жеңімпазы
| есеп = 84-матч
| команда2 = J тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = K тобында 2-орын алған
| есеп = 83-матч
| команда2 = L тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 85-матч
| команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = D тобында 2-орын алған
| есеп = 88-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 86-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = K тобының жеңімпазы
| есеп = 87-матч
| команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 73-матчтың жеңімпазы
| есеп = 90-матч
| команда2 = 75-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 74-матчтың жеңімпазы
| есеп = 89-матч
| команда2 = 77-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 76-матчтың жеңімпазы
| есеп = 91-матч
| команда2 = 78-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = 79-матчтың жеңімпазы
| есеп = 92-матч
| команда2 = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп = 93-матч
| команда2 = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп = 94-матч
| команда2 = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп = 95-матч
| команда2 = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп = 96-матч
| команда2 = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп = 97-матч
| команда2 = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп = 98-матч
| команда2 = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп = 99-матч
| команда2 = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп = 100-матч
| команда2 = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп = 101-матч
| команда2 = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп = 102-матч
| команда2 = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 103-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 104-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 48 матчында 141 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,94 гол (2026 жылғы 24 маусым ақпаратынша; 16:40 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]).
;5 гол
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}
;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}
;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}
== Ескертпелер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]
e1lzpe5pcxu1qa2rh9lfob6ur83k9um
3622161
3622159
2026-06-25T12:53:36Z
Nurken
111493
/* Жолдама алғандар */
3622161
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол құрамаларының жарысы |
| өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}}
| қалалар = 16
| стадиондар = 16
| іріктеу мерзімі =
| финал мерзімі = 11 маусым — 19 шілде 2026
| атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
|tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| логотипі = 2026 FIFA World Cup.png
| қатысушылар саны = 48
| финалдағы қатысушылар =
| чемпион =
| рет =
| 2 орын =
| 3 орын =
| 4 орын =
| финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
| ойналған мачтар саны =
| іріктеудегі ойындар =
| голдар саны =
| іріктеудегі голдар саны =
| келушілер_саны =
| бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
| бголдар =
| бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]]
| іголдар =
| үздік ойыншы =
| үздік қақпашы =
| үздік жас ойыншы =
|алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
|кел = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.
2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).
== Өтетін жерді таңдау ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align="left" |{{MAR}}
|65
|}
=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.
== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады
== Іріктеу турнирі ==
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class="wikitable"
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін
орын
!Мүшелер
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width="90" |Континент (конфедерация)
! width="80" |Жалпы орын
! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width="80" |Бос орындар
! width="80" |Барлық тіркелген командалар
! width="80" |Финалға өтті
! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар
! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды
! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы
! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref>
== Қала мен стадиондары ==
: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):
{| class="wikitable"
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта'''
'''Бостон'''
'''Даллас'''
'''Хьюстон'''
'''Канзас-Сити'''
'''Лос-Анджелес'''
'''Майами'''
'''Нью-Йорк'''
'''Филадельфия'''
'''Сан-Франциско'''
'''Сиэтл'''
'''Ванкувер'''
'''Торонто'''
'''Мехико'''
'''Монтеррей'''
'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]]
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}
=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%" | A тобы
! style="width:25%" | B тобы
! style="width:25%" | C тобы
! style="width:25%" | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | E тобы
! style="width:25%" | F тобы
! style="width:25%" | G тобы
! style="width:25%" | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | I тобы
! style="width:25%" | J тобы
! style="width:25%" | K тобы
! style="width:25%" | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}
== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Чехия}}
| голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер = 44 895
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 442
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 45 522
| төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Мексика}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 002
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 67 966
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 026
| төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 6:0
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 478
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 68 239
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|0|0|2|0|3}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 492
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Түркия}}
| голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 827
| төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}} '''(Ө)'''|2|0|0|9|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|0|1|1|0|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|1|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 7:1
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 021
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 274
| төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 68 598
| төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Германия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|1|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|0|1|6|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 69 285
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Тунис}}
| голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 50 987
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 0:4
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мысыр}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Иран}}|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Бельгия}}|0|2|0|1|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|1|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 775
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 108
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref>
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|1|1|0|4|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Уругвай}}|0|2|0|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|2|0|2|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}|0|1|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 640
| төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 62 764
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 4:0
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 003
| төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Испания}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Франция}}|2|0|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|0|0|2|3|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|2|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 545
| төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп = 1:4
| команда2 = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 106
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 3:2
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Франция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 69 045
| төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Иордания}}
| голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 527
| төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 649
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 1:2
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 371
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 5:0
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 45 358
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Португалия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 389
| төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Панама}}
| голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 42 942
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 983
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Англия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|0|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Кабо-Верде}} (H)|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Бельгия}} (G)|0|2|0|1|1}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Эквадор}} (E)|0|1|1|0|1}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Сенегал}} (I)|0|0|2|3|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
== Плей-офф ==
=== Жолдама алғандар ===
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! Тобы
! 1-орын
! 2-орын
! 3-орын
! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз)
|-
! [[#A тобы|A]]
| {{футбол|Мексика}}
| {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}
|
|
|-
! [[#B тобы|B]]
| {{футбол|Швейцария}}
| {{футбол|Канада}}
| {{футбол|Босния және Герцеговина}}
|
|-
! [[#C тобы|C]]
| {{футбол|Бразилия}}
| {{футбол|Марокко}}
|
|
|-
! [[#D тобы|D]]
| {{футбол|АҚШ}}
|
|
|
|-
! [[#E тобы|E]]
| {{футбол|Германия}}
|
|
|
|-
! [[#F тобы|F]]
|
|
|
|
|-
! [[#G тобы|G]]
|
|
|
|
|-
! [[#H тобы|H]]
|
|
|
|
|-
! [[#I тобы|I]]
|
|
|
| {{футбол|Франция}}<br>{{футбол|Норвегия}}
|-
! [[#J тобы|J]]
| {{футбол|Аргентина}}
|
|
|
|-
! [[#K тобы|K]]
|
|
|
| {{футбол|Колумбия}}
|-
! [[#L тобы|L]]
|
|
|
|
|-
|}
=== Плей-офф ===
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны|
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны|
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}|
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|F тобының жеңімпазы||{{футбол|Марокко}}|
|2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||B/I 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||F тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|E тобының 2-орын алғаны||I тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|D тобының 2-орын алғаны||G тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны|
|4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|
|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|
|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|
|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|
|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}
=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп = 73-матч
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 76-матч
| команда2 = F тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 74-матч
| команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = F тобының жеңімпазы
| есеп = 75-матч
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = E тобында 2-орын алған
| есеп = 78-матч
| команда2 = I тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = I тобының жеңімпазы
| есеп = 77-матч
| команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 79-матч
| команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = L тобының жеңімпазы
| есеп = 80-матч
| команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = G тобының жеңімпазы
| есеп = 82-матч
| команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 81-матч
| команда2 = B/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = H тобының жеңімпазы
| есеп = 84-матч
| команда2 = J тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = K тобында 2-орын алған
| есеп = 83-матч
| команда2 = L тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 85-матч
| команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = D тобында 2-орын алған
| есеп = 88-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 86-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = K тобының жеңімпазы
| есеп = 87-матч
| команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 73-матчтың жеңімпазы
| есеп = 90-матч
| команда2 = 75-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 74-матчтың жеңімпазы
| есеп = 89-матч
| команда2 = 77-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 76-матчтың жеңімпазы
| есеп = 91-матч
| команда2 = 78-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = 79-матчтың жеңімпазы
| есеп = 92-матч
| команда2 = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп = 93-матч
| команда2 = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп = 94-матч
| команда2 = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп = 95-матч
| команда2 = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп = 96-матч
| команда2 = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп = 97-матч
| команда2 = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп = 98-матч
| команда2 = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп = 99-матч
| команда2 = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп = 100-матч
| команда2 = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп = 101-матч
| команда2 = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп = 102-матч
| команда2 = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 103-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 104-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 48 матчында 141 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,94 гол (2026 жылғы 24 маусым ақпаратынша; 16:40 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]).
;5 гол
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}
;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}
;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}
== Ескертпелер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]
edo1ypmykblti8q5ofwsqwbzoyqty2t
3622162
3622161
2026-06-25T12:54:37Z
Nurken
111493
/* Гол салғандар */
3622162
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол құрамаларының жарысы |
| өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}}
| қалалар = 16
| стадиондар = 16
| іріктеу мерзімі =
| финал мерзімі = 11 маусым — 19 шілде 2026
| атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
|tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| логотипі = 2026 FIFA World Cup.png
| қатысушылар саны = 48
| финалдағы қатысушылар =
| чемпион =
| рет =
| 2 орын =
| 3 орын =
| 4 орын =
| финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
| ойналған мачтар саны =
| іріктеудегі ойындар =
| голдар саны =
| іріктеудегі голдар саны =
| келушілер_саны =
| бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
| бголдар =
| бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]]
| іголдар =
| үздік ойыншы =
| үздік қақпашы =
| үздік жас ойыншы =
|алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
|кел = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.
2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).
== Өтетін жерді таңдау ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align="left" |{{MAR}}
|65
|}
=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.
== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады
== Іріктеу турнирі ==
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class="wikitable"
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін
орын
!Мүшелер
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width="90" |Континент (конфедерация)
! width="80" |Жалпы орын
! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width="80" |Бос орындар
! width="80" |Барлық тіркелген командалар
! width="80" |Финалға өтті
! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар
! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды
! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы
! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref>
== Қала мен стадиондары ==
: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):
{| class="wikitable"
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта'''
'''Бостон'''
'''Даллас'''
'''Хьюстон'''
'''Канзас-Сити'''
'''Лос-Анджелес'''
'''Майами'''
'''Нью-Йорк'''
'''Филадельфия'''
'''Сан-Франциско'''
'''Сиэтл'''
'''Ванкувер'''
'''Торонто'''
'''Мехико'''
'''Монтеррей'''
'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]]
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}
=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%" | A тобы
! style="width:25%" | B тобы
! style="width:25%" | C тобы
! style="width:25%" | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | E тобы
! style="width:25%" | F тобы
! style="width:25%" | G тобы
! style="width:25%" | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | I тобы
! style="width:25%" | J тобы
! style="width:25%" | K тобы
! style="width:25%" | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}
== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Чехия}}
| голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер = 44 895
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 442
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 45 522
| төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Мексика}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 002
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 67 966
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 026
| төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 6:0
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 478
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 68 239
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|0|0|2|0|3}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 492
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Түркия}}
| голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 827
| төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}} '''(Ө)'''|2|0|0|9|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|0|1|1|0|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|1|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 7:1
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 021
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 274
| төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 68 598
| төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Германия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|1|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|0|1|6|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 69 285
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Тунис}}
| голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 50 987
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 0:4
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мысыр}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Иран}}|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Бельгия}}|0|2|0|1|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|1|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 775
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 108
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref>
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|1|1|0|4|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Уругвай}}|0|2|0|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|2|0|2|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}|0|1|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 640
| төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 62 764
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 4:0
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 003
| төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Испания}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Франция}}|2|0|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|0|0|2|3|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|2|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 545
| төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп = 1:4
| команда2 = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 106
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 3:2
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Франция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 69 045
| төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Иордания}}
| голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 527
| төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 649
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 1:2
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 371
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 5:0
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 45 358
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Португалия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 389
| төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Панама}}
| голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 42 942
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 983
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Англия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп =
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|0|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Кабо-Верде}} (H)|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Бельгия}} (G)|0|2|0|1|1}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Эквадор}} (E)|0|1|1|0|1}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Сенегал}} (I)|0|0|2|3|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
== Плей-офф ==
=== Жолдама алғандар ===
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! Тобы
! 1-орын
! 2-орын
! 3-орын
! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз)
|-
! [[#A тобы|A]]
| {{футбол|Мексика}}
| {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}
|
|
|-
! [[#B тобы|B]]
| {{футбол|Швейцария}}
| {{футбол|Канада}}
| {{футбол|Босния және Герцеговина}}
|
|-
! [[#C тобы|C]]
| {{футбол|Бразилия}}
| {{футбол|Марокко}}
|
|
|-
! [[#D тобы|D]]
| {{футбол|АҚШ}}
|
|
|
|-
! [[#E тобы|E]]
| {{футбол|Германия}}
|
|
|
|-
! [[#F тобы|F]]
|
|
|
|
|-
! [[#G тобы|G]]
|
|
|
|
|-
! [[#H тобы|H]]
|
|
|
|
|-
! [[#I тобы|I]]
|
|
|
| {{футбол|Франция}}<br>{{футбол|Норвегия}}
|-
! [[#J тобы|J]]
| {{футбол|Аргентина}}
|
|
|
|-
! [[#K тобы|K]]
|
|
|
| {{футбол|Колумбия}}
|-
! [[#L тобы|L]]
|
|
|
|
|-
|}
=== Плей-офф ===
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны|
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны|
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}|
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|F тобының жеңімпазы||{{футбол|Марокко}}|
|2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||B/I 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||F тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|E тобының 2-орын алғаны||I тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|D тобының 2-орын алғаны||G тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны|
|4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|
|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|
|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|
|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|
|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}
=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп = 73-матч
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 76-матч
| команда2 = F тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 74-матч
| команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = F тобының жеңімпазы
| есеп = 75-матч
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = E тобында 2-орын алған
| есеп = 78-матч
| команда2 = I тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = I тобының жеңімпазы
| есеп = 77-матч
| команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 79-матч
| команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = L тобының жеңімпазы
| есеп = 80-матч
| команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = G тобының жеңімпазы
| есеп = 82-матч
| команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 81-матч
| команда2 = B/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = H тобының жеңімпазы
| есеп = 84-матч
| команда2 = J тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = K тобында 2-орын алған
| есеп = 83-матч
| команда2 = L тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 85-матч
| команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = D тобында 2-орын алған
| есеп = 88-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 86-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = K тобының жеңімпазы
| есеп = 87-матч
| команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 73-матчтың жеңімпазы
| есеп = 90-матч
| команда2 = 75-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 74-матчтың жеңімпазы
| есеп = 89-матч
| команда2 = 77-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 76-матчтың жеңімпазы
| есеп = 91-матч
| команда2 = 78-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = 79-матчтың жеңімпазы
| есеп = 92-матч
| команда2 = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп = 93-матч
| команда2 = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп = 94-матч
| команда2 = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп = 95-матч
| команда2 = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп = 96-матч
| команда2 = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп = 97-матч
| команда2 = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп = 98-матч
| команда2 = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп = 99-матч
| команда2 = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп = 100-матч
| команда2 = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп = 101-матч
| команда2 = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп = 102-матч
| команда2 = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 103-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 104-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 54 матчында 161 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,98 гол (2026 жылғы 25 маусым ақпаратынша; 17:50 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]).
;5 гол
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}
;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}
;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}
== Ескертпелер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]
3e44kph5t8gbwn0octtuxgx67deqjpl
3622164
3622162
2026-06-25T12:59:13Z
Nurken
111493
/* Топтық турнир */ матч нөмірлері
3622164
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол құрамаларының жарысы |
| өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}}
| қалалар = 16
| стадиондар = 16
| іріктеу мерзімі =
| финал мерзімі = 11 маусым — 19 шілде 2026
| атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
|tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| логотипі = 2026 FIFA World Cup.png
| қатысушылар саны = 48
| финалдағы қатысушылар =
| чемпион =
| рет =
| 2 орын =
| 3 орын =
| 4 орын =
| финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
| ойналған мачтар саны =
| іріктеудегі ойындар =
| голдар саны =
| іріктеудегі голдар саны =
| келушілер_саны =
| бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
| бголдар =
| бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]]
| іголдар =
| үздік ойыншы =
| үздік қақпашы =
| үздік жас ойыншы =
|алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
|кел = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.
2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).
== Өтетін жерді таңдау ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align="left" |{{MAR}}
|65
|}
=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.
== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады
== Іріктеу турнирі ==
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class="wikitable"
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін
орын
!Мүшелер
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width="90" |Континент (конфедерация)
! width="80" |Жалпы орын
! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width="80" |Бос орындар
! width="80" |Барлық тіркелген командалар
! width="80" |Финалға өтті
! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар
! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды
! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы
! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref>
== Қала мен стадиондары ==
: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):
{| class="wikitable"
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта'''
'''Бостон'''
'''Даллас'''
'''Хьюстон'''
'''Канзас-Сити'''
'''Лос-Анджелес'''
'''Майами'''
'''Нью-Йорк'''
'''Филадельфия'''
'''Сан-Франциско'''
'''Сиэтл'''
'''Ванкувер'''
'''Торонто'''
'''Мехико'''
'''Монтеррей'''
'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]]
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}
=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%" | A тобы
! style="width:25%" | B тобы
! style="width:25%" | C тобы
! style="width:25%" | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | E тобы
! style="width:25%" | F тобы
! style="width:25%" | G тобы
! style="width:25%" | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | I тобы
! style="width:25%" | J тобы
! style="width:25%" | K тобы
! style="width:25%" | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}
== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Чехия}}
| голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер = 44 895
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 442
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 45 522
| төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Мексика}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 002
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 67 966
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 026
| төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 6:0
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 478
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 68 239
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|0|0|2|0|3}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 492
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Түркия}}
| голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 827
| төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 59-матч
| команда2 = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп = 60-матч
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}} '''(Ө)'''|2|0|0|9|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|0|1|1|0|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|1|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 7:1
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 021
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 274
| төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 68 598
| төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп = 55-матч
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 56-матч
| команда2 = {{футбол|Германия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|1|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|0|1|6|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 69 285
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Тунис}}
| голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 50 987
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 0:4
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп = 57-матч
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 58-матч
| команда2 = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мысыр}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Иран}}|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Бельгия}}|0|2|0|1|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|1|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 775
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 108
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref>
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп = 63-матч
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 64-матч
| команда2 = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|1|1|0|4|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Уругвай}}|0|2|0|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|2|0|2|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}|0|1|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 640
| төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 62 764
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 4:0
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 003
| төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп = 65-матч
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 66-матч
| команда2 = {{футбол|Испания}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Франция}}|2|0|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|0|0|2|3|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|2|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 545
| төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп = 1:4
| команда2 = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 106
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 3:2
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 61-матч
| команда2 = {{футбол|Франция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп = 62-матч
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 69 045
| төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Иордания}}
| голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 527
| төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 649
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 1:2
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 371
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп = 69-матч
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 70-матч
| команда2 = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 5:0
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 45 358
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 71-матч
| команда2 = {{футбол|Португалия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп = 72-матч
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 389
| төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Панама}}
| голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 42 942
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 983
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 67-матч
| команда2 = {{футбол|Англия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп = 68-матч
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|0|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Кабо-Верде}} (H)|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Бельгия}} (G)|0|2|0|1|1}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Эквадор}} (E)|0|1|1|0|1}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Сенегал}} (I)|0|0|2|3|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
== Плей-офф ==
=== Жолдама алғандар ===
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! Тобы
! 1-орын
! 2-орын
! 3-орын
! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз)
|-
! [[#A тобы|A]]
| {{футбол|Мексика}}
| {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}
|
|
|-
! [[#B тобы|B]]
| {{футбол|Швейцария}}
| {{футбол|Канада}}
| {{футбол|Босния және Герцеговина}}
|
|-
! [[#C тобы|C]]
| {{футбол|Бразилия}}
| {{футбол|Марокко}}
|
|
|-
! [[#D тобы|D]]
| {{футбол|АҚШ}}
|
|
|
|-
! [[#E тобы|E]]
| {{футбол|Германия}}
|
|
|
|-
! [[#F тобы|F]]
|
|
|
|
|-
! [[#G тобы|G]]
|
|
|
|
|-
! [[#H тобы|H]]
|
|
|
|
|-
! [[#I тобы|I]]
|
|
|
| {{футбол|Франция}}<br>{{футбол|Норвегия}}
|-
! [[#J тобы|J]]
| {{футбол|Аргентина}}
|
|
|
|-
! [[#K тобы|K]]
|
|
|
| {{футбол|Колумбия}}
|-
! [[#L тобы|L]]
|
|
|
|
|-
|}
=== Плей-офф ===
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны|
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны|
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}|
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|F тобының жеңімпазы||{{футбол|Марокко}}|
|2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||B/I 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||F тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|E тобының 2-орын алғаны||I тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|D тобының 2-орын алғаны||G тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны|
|4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|
|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|
|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|
|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|
|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}
=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп = 73-матч
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 76-матч
| команда2 = F тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 74-матч
| команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = F тобының жеңімпазы
| есеп = 75-матч
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = E тобында 2-орын алған
| есеп = 78-матч
| команда2 = I тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = I тобының жеңімпазы
| есеп = 77-матч
| команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 79-матч
| команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = L тобының жеңімпазы
| есеп = 80-матч
| команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = G тобының жеңімпазы
| есеп = 82-матч
| команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 81-матч
| команда2 = B/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = H тобының жеңімпазы
| есеп = 84-матч
| команда2 = J тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = K тобында 2-орын алған
| есеп = 83-матч
| команда2 = L тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 85-матч
| команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = D тобында 2-орын алған
| есеп = 88-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 86-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = K тобының жеңімпазы
| есеп = 87-матч
| команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 73-матчтың жеңімпазы
| есеп = 90-матч
| команда2 = 75-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 74-матчтың жеңімпазы
| есеп = 89-матч
| команда2 = 77-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 76-матчтың жеңімпазы
| есеп = 91-матч
| команда2 = 78-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = 79-матчтың жеңімпазы
| есеп = 92-матч
| команда2 = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп = 93-матч
| команда2 = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп = 94-матч
| команда2 = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп = 95-матч
| команда2 = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп = 96-матч
| команда2 = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп = 97-матч
| команда2 = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп = 98-матч
| команда2 = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп = 99-матч
| команда2 = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп = 100-матч
| команда2 = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп = 101-матч
| команда2 = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп = 102-матч
| команда2 = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 103-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 104-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 54 матчында 161 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,98 гол (2026 жылғы 25 маусым ақпаратынша; 17:50 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]).
;5 гол
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}
;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}
;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}
== Ескертпелер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]
tu008hnynsgg4a0xwg6ru0t3ylr2u1q
3622328
3622164
2026-06-25T18:42:30Z
Nurken
111493
/* E тобы */ 55, 56 төрешілер
3622328
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол құрамаларының жарысы |
| өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}}
| қалалар = 16
| стадиондар = 16
| іріктеу мерзімі =
| финал мерзімі = 11 маусым — 19 шілде 2026
| атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
|tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| логотипі = 2026 FIFA World Cup.png
| қатысушылар саны = 48
| финалдағы қатысушылар =
| чемпион =
| рет =
| 2 орын =
| 3 орын =
| 4 орын =
| финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
| ойналған мачтар саны =
| іріктеудегі ойындар =
| голдар саны =
| іріктеудегі голдар саны =
| келушілер_саны =
| бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
| бголдар =
| бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]]
| іголдар =
| үздік ойыншы =
| үздік қақпашы =
| үздік жас ойыншы =
|алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
|кел = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.
2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).
== Өтетін жерді таңдау ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align="left" |{{MAR}}
|65
|}
=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.
== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады
== Іріктеу турнирі ==
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class="wikitable"
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін
орын
!Мүшелер
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width="90" |Континент (конфедерация)
! width="80" |Жалпы орын
! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width="80" |Бос орындар
! width="80" |Барлық тіркелген командалар
! width="80" |Финалға өтті
! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар
! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды
! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы
! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref>
== Қала мен стадиондары ==
: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):
{| class="wikitable"
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта'''
'''Бостон'''
'''Даллас'''
'''Хьюстон'''
'''Канзас-Сити'''
'''Лос-Анджелес'''
'''Майами'''
'''Нью-Йорк'''
'''Филадельфия'''
'''Сан-Франциско'''
'''Сиэтл'''
'''Ванкувер'''
'''Торонто'''
'''Мехико'''
'''Монтеррей'''
'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]]
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}
=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%" | A тобы
! style="width:25%" | B тобы
! style="width:25%" | C тобы
! style="width:25%" | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | E тобы
! style="width:25%" | F тобы
! style="width:25%" | G тобы
! style="width:25%" | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | I тобы
! style="width:25%" | J тобы
! style="width:25%" | K тобы
! style="width:25%" | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}
== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Чехия}}
| голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер = 44 895
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 442
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 45 522
| төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Мексика}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 002
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 67 966
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 026
| төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 6:0
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 478
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 68 239
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|0|0|2|0|3}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 492
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Түркия}}
| голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 827
| төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 59-матч
| команда2 = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп = 60-матч
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}} '''(Ө)'''|2|0|0|9|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|0|1|1|0|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|1|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 7:1
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 021
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 274
| төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 68 598
| төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп = 55-матч
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 56-матч
| команда2 = {{футбол|Германия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|1|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|0|1|6|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 69 285
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Тунис}}
| голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 50 987
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 0:4
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп = 57-матч
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 58-матч
| команда2 = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мысыр}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Иран}}|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Бельгия}}|0|2|0|1|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|1|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 775
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 108
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref>
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп = 63-матч
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 64-матч
| команда2 = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|1|1|0|4|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Уругвай}}|0|2|0|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|2|0|2|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}|0|1|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 640
| төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 62 764
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 4:0
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 003
| төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп = 65-матч
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 66-матч
| команда2 = {{футбол|Испания}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Франция}}|2|0|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|0|0|2|3|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|2|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 545
| төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп = 1:4
| команда2 = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 106
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 3:2
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 61-матч
| команда2 = {{футбол|Франция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп = 62-матч
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 69 045
| төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Иордания}}
| голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 527
| төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 649
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 1:2
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 371
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп = 69-матч
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 70-матч
| команда2 = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 5:0
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 45 358
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 71-матч
| команда2 = {{футбол|Португалия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп = 72-матч
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 389
| төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Панама}}
| голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 42 942
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 983
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 67-матч
| команда2 = {{футбол|Англия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп = 68-матч
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|0|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Кабо-Верде}} (H)|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Бельгия}} (G)|0|2|0|1|1}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Эквадор}} (E)|0|1|1|0|1}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Сенегал}} (I)|0|0|2|3|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
== Плей-офф ==
=== Жолдама алғандар ===
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! Тобы
! 1-орын
! 2-орын
! 3-орын
! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз)
|-
! [[#A тобы|A]]
| {{футбол|Мексика}}
| {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}
|
|
|-
! [[#B тобы|B]]
| {{футбол|Швейцария}}
| {{футбол|Канада}}
| {{футбол|Босния және Герцеговина}}
|
|-
! [[#C тобы|C]]
| {{футбол|Бразилия}}
| {{футбол|Марокко}}
|
|
|-
! [[#D тобы|D]]
| {{футбол|АҚШ}}
|
|
|
|-
! [[#E тобы|E]]
| {{футбол|Германия}}
|
|
|
|-
! [[#F тобы|F]]
|
|
|
|
|-
! [[#G тобы|G]]
|
|
|
|
|-
! [[#H тобы|H]]
|
|
|
|
|-
! [[#I тобы|I]]
|
|
|
| {{футбол|Франция}}<br>{{футбол|Норвегия}}
|-
! [[#J тобы|J]]
| {{футбол|Аргентина}}
|
|
|
|-
! [[#K тобы|K]]
|
|
|
| {{футбол|Колумбия}}
|-
! [[#L тобы|L]]
|
|
|
|
|-
|}
=== Плей-офф ===
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны|
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны|
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}|
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|F тобының жеңімпазы||{{футбол|Марокко}}|
|2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||B/I 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||F тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|E тобының 2-орын алғаны||I тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|D тобының 2-орын алғаны||G тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны|
|4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|
|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|
|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|
|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|
|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}
=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп = 73-матч
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 76-матч
| команда2 = F тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 74-матч
| команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = F тобының жеңімпазы
| есеп = 75-матч
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = E тобында 2-орын алған
| есеп = 78-матч
| команда2 = I тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = I тобының жеңімпазы
| есеп = 77-матч
| команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 79-матч
| команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = L тобының жеңімпазы
| есеп = 80-матч
| команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = G тобының жеңімпазы
| есеп = 82-матч
| команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 81-матч
| команда2 = B/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = H тобының жеңімпазы
| есеп = 84-матч
| команда2 = J тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = K тобында 2-орын алған
| есеп = 83-матч
| команда2 = L тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 85-матч
| команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = D тобында 2-орын алған
| есеп = 88-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 86-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = K тобының жеңімпазы
| есеп = 87-матч
| команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 73-матчтың жеңімпазы
| есеп = 90-матч
| команда2 = 75-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 74-матчтың жеңімпазы
| есеп = 89-матч
| команда2 = 77-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 76-матчтың жеңімпазы
| есеп = 91-матч
| команда2 = 78-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = 79-матчтың жеңімпазы
| есеп = 92-матч
| команда2 = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп = 93-матч
| команда2 = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп = 94-матч
| команда2 = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп = 95-матч
| команда2 = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп = 96-матч
| команда2 = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп = 97-матч
| команда2 = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп = 98-матч
| команда2 = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп = 99-матч
| команда2 = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп = 100-матч
| команда2 = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп = 101-матч
| команда2 = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп = 102-матч
| команда2 = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 103-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 104-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 54 матчында 161 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,98 гол (2026 жылғы 25 маусым ақпаратынша; 17:50 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]).
;5 гол
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}
;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}
;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}
== Ескертпелер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]
4xlv49pcg9hek6gp82cs4z7gvkjnt3v
3622345
3622328
2026-06-25T19:27:57Z
Nurken
111493
/* Топтық турнир */ төрешілер белгілі болды
3622345
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол құрамаларының жарысы |
| өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}}
| қалалар = 16
| стадиондар = 16
| іріктеу мерзімі =
| финал мерзімі = 11 маусым — 19 шілде 2026
| атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
|tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| логотипі = 2026 FIFA World Cup.png
| қатысушылар саны = 48
| финалдағы қатысушылар =
| чемпион =
| рет =
| 2 орын =
| 3 орын =
| 4 орын =
| финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]]
| ойналған мачтар саны =
| іріктеудегі ойындар =
| голдар саны =
| іріктеудегі голдар саны =
| келушілер_саны =
| бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
| бголдар =
| бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]]
| іголдар =
| үздік ойыншы =
| үздік қақпашы =
| үздік жас ойыншы =
|алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]]
|кел = 2030
}}
'''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.
2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та).
== Өтетін жерді таңдау ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!Елдер
!Бірінші тур
|-
| align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}}
|-
| align="left" |{{MAR}}
|65
|}
=== Өтінішін қайтарып алған елдер ===
* {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды.
* {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады.
* {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады..
* {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады.
== Чемпионаттың ерекшеліктері ==
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары).
*Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады
== Іріктеу турнирі ==
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===
{| class="wikitable"
|+
!Континент (конфедерация)
!Бөлінетін
орын
!Мүшелер
саны
|-
|Азия (АФК)
|'''8'''
|46
|-
|Африка (КАФ)
|'''9'''
|54
|-
|Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ)
|'''6'''
|35
|-
|Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ)
|'''6'''
|10
|-
|Океания (ОФК)
|'''1'''
|11
|-
|Еуропа (УЕФА)
|'''16'''
|55
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|-
!Бары
!48
!208+3
|}
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|АҚШ
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-ші орын (1930)
|-
|Канада
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|Мексика
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Қатысушылары==
=== Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу
|-
! width="90" |Континент (конфедерация)
! width="80" |Жалпы орын
! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны
! width="80" |Бос орындар
! width="80" |Барлық тіркелген командалар
! width="80" |Финалға өтті
! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар
! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты
! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды
! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы
! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы
|-
|Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|'''8'''
|47
|8
|0
|0
|0
|0
|0
|қазан 2023
|қараша 2025
|-
|Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]])
|'''9'''
|54
|9
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]])
|'''6'''
|35
|3
|0
|3
|0
|0
|0
|
|
|-
|Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]])
|'''6'''
|10
|6
|0
|0
|0
|0
|0
|23 наурыз 2023
|
|-
|Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]])
|'''1'''
|11
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
|Еуропа ([[УЕФА]])
|'''16'''
|55
|16
|0
|0
|0
|0
|0
|наурыз 2025
|наурыз 2026
|-
|Плей-офф
|'''2'''
|0
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|
|
|-
!Барлығы
!48
!209+3
!45
!0
!3
!0
!0
!0
!
!
|}
[[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref>
== Қала мен стадиондары ==
: 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та):
{| class="wikitable"
!Мехико
!Нью-Йорк
!Даллас
!Канзас-Сити
!Хьюстон
|-
|[[Ацтека (стадион)|Ацтека]]
|[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]]
|[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]]
|[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]]
|[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]]
|-
|Сыйымдылығы: '''87 523'''
|Сыйымдылығы: '''82 500'''
|Сыйымдылығы: '''105 000'''
|Сыйымдылығы: '''76 416'''
|Сыйымдылығы: '''72 220'''
|-
|
|
|
|
|
|-
!Атланта
| colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта'''
'''Бостон'''
'''Даллас'''
'''Хьюстон'''
'''Канзас-Сити'''
'''Лос-Анджелес'''
'''Майами'''
'''Нью-Йорк'''
'''Филадельфия'''
'''Сан-Франциско'''
'''Сиэтл'''
'''Ванкувер'''
'''Торонто'''
'''Мехико'''
'''Монтеррей'''
'''Гвадалахара'''
!Лос-Анджелес
|-
|[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]
|[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]]
|-
|Сыйымдылығы: '''83 000'''
|Сыйымдылығы: '''70 240'''
|-
|
|
|-
!Филадельфия
!Сиэтл
|-
|[[Линкольн Файненшел Филд]]
|[[Люмен Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''69 796'''
|Сыйымдылығы: '''72 000'''
|-
|
|
|-
!Сан-Франциско
!Бостон
|-
|[[Ливайс (стадион)|Ливайс]]
|[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]]
|-
|Сыйымдылығы: '''75 000'''
|Сыйымдылығы: '''65 878'''
|-
|
|
|-
!Майами
!Ванкувер
!Монтеррей
!Гвадалахара
!Торонто
|-
|[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]]
|[[Би-Си Плэйс]]
|[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]]
|[[Акрон (стадион)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Сыйымдылығы: '''67,518'''
|Сыйымдылығы: '''54 500'''
|Сыйымдылығы: '''53 500'''
|Сыйымдылығы: '''49 850'''
|Сыйымдылығы: '''45 500'''
|-
|
|
|
|
|
|}
=== Финалдық турнирге жолдама алған ===
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Ұлттық құрама
!Біліктілік әдісі
!Біліктілік берілген күні
!Қатысуы
!Қатарынан
!Соңғы рет қатысқан
!Ең жақсы нәтиже
|-
|{{футбол|АҚШ}}
| rowspan="3" |Ұйымдастырушы
| rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="3" |2022
|3-орын (1930)
|-
|{{футбол|Канада}}
|3
|Топтық кезең (1986, 2022)
|-
|{{футбол|Мексика}}
|18
|9
|1/4 финалы (1970, 1986)
|}
== Топтар ==
=== Топтар тізімі ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%" | A тобы
! style="width:25%" | B тобы
! style="width:25%" | C тобы
! style="width:25%" | D тобы
|-
| {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}}
|-
| {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}}
|-
| {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}}
|-
| {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | E тобы
! style="width:25%" | F тобы
! style="width:25%" | G тобы
! style="width:25%" | H тобы
|-
| {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}}
|-
| {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}}
|-
| {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}}
|-
| {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}}
|-
| colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" |
|-
! style="width:25%" | I тобы
! style="width:25%" | J тобы
! style="width:25%" | K тобы
! style="width:25%" | L тобы
|-
| {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}}
|-
| {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}}
|-
| {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}}
|-
| {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}}
|-
|}
== Топтық турнир ==
{{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}}
=== A тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Чехия}}
| голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}}
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер = 44 895
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|ОАР}}
| голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 442
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}}
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 45 522
| төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Чехия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Мексика}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|ОАР}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}}
| голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
=== B тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 002
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Катар}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Швейцария}}
| голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 67 966
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}}
| голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]])
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 026
| төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Канада}}
| есеп = 6:0
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}}
| голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Катар}}
| голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}}
| голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
=== C тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}}
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гаити}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Шотландия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 64 146
| төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}}
| есеп = 0:3
| команда2 = {{футбол|Бразилия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 478
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Марокко}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Гаити}}
| голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}}
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 68 239
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
=== D тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|0|0|2|0|3}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 4:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}}
| голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 492
| төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Түркия}}
| голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}}
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}}
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 925
| төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Парагвай}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 827
| төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Түркия}}
| есеп = 59-матч
| команда2 = {{футбол|АҚШ}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]]
| төреші =
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}}
| есеп = 60-матч
| команда2 = {{футбол|Аустралия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
=== E тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}} '''(Ө)'''|2|0|0|9|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}}|0|1|1|0|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}}|0|1|1|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 7:1
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}}
| голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 021
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Эквадор}}
| голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 274
| төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 2:1
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}}
| голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кюрасао}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 68 598
| төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}}
| есеп = 55-матч
| команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}}
| есеп = 56-матч
| команда2 = {{футбол|Германия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]]
}}
=== F тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}}|1|1|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}}|1|1|0|6|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}}|1|0|1|6|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|2|1|9}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 69 285
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швеция}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Тунис}}
| голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}}
| голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 50 987
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}}
| есеп = 5:1
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}}
| голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 0:4
| команда2 = {{футбол|Жапония}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}}
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер = 51 243
| төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жапония}}
| есеп = 57-матч
| команда2 = {{футбол|Швеция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Тунис}}
| есеп = 58-матч
| команда2 = {{футбол|Нидерланд}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]]
}}
=== G тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Мысыр}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Иран}}|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Бельгия}}|0|2|0|1|1|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|1|3|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}}
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер = 66 775
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иран}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}}
| голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}}
| голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}}
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 108
| төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref>
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Мысыр}}
| голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}}
| голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}}
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер = 52 497
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}}
| есеп = 63-матч
| команда2 = {{футбол|Иран}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}}
| есеп = 64-матч
| команда2 = {{футбол|Бельгия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]]
}}
=== H тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|1|1|0|4|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Уругвай}}|0|2|0|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|2|0|2|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}|0|1|1|1|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер = 67 640
| төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Уругвай}}
| голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}}
| голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 62 764
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Испания}}
| есеп = 4:0
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}}
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 2:2
| команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}}
| голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}}
| голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}}
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер = 64 003
| төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}}
| есеп = 65-матч
| команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}}
| есеп = 66-матч
| команда2 = {{футбол|Испания}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]]
}}
=== I тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Франция}}|2|0|0|7|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|0|0|2|3|6|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|2|1|7}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}}
| голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 545
| төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Ирак}}
| есеп = 1:4
| команда2 = {{футбол|Норвегия}}
| голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}}
| голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}}
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 106
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Франция}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}}
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер = 68 324
| төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 3:2
| команда2 = {{футбол|Сенегал}}
| голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}}
| голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}}
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер = 80 663
| төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}}
| есеп = 61-матч
| команда2 = {{футбол|Франция}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}}
| есеп = 62-матч
| команда2 = {{футбол|Ирак}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
=== J тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 3:0
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер = 69 045
| төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}}
| есеп = 3:1
| команда2 = {{футбол|Иордания}}
| голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}}
| голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 527
| төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 2:0
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 649
| төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 1:2
| команда2 = {{футбол|Алжир}}
| голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}}
| голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}}
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер = 68 371
| төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Алжир}}
| есеп = 69-матч
| команда2 = {{футбол|Аустрия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Иордания}}
| есеп = 70-матч
| команда2 = {{футбол|Аргентина}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]]
}}
=== K тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 1:1
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}}
| голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}}
| есеп = 1:3
| команда2 = {{футбол|Колумбия}}
| голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}}
| голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}}
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер = 80 824
| төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Португалия}}
| есеп = 5:0
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 68 777
| төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}
| голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}}
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер = 45 358
| төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}}
| есеп = 71-матч
| команда2 = {{футбол|Португалия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}}
| есеп = 72-матч
| команда2 = {{футбол|Өзбекстан}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]]
}}
=== L тобы ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 4:2
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}}
| голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}}
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер = 70 389
| төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Гана}}
| есеп = 1:0
| команда2 = {{футбол|Панама}}
| голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}}
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 42 942
| төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Англия}}
| есеп = 0:0
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер = 63 983
| төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 0:1
| команда2 = {{футбол|Хорватия}}
| голдар1 =
| голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}}
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер = 43 036
| төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]]
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Панама}}
| есеп = 67-матч
| команда2 = {{футбол|Англия}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]]
}}
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}}
| есеп = 68-матч
| команда2 = {{футбол|Гана}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]]
}}
=== 3-орын алғандар рейтингі ===
{{ФутболКесте}}
{{ФК-команда|1|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|2|{{футбол|Швеция}} (F)|1|0|1|6|6|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|5|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|6|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|7|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|8|{{футбол|Кабо-Верде}} (H)|0|2|0|2|2|түс=palegreen}}
{{ФК-команда|9|{{футбол|Бельгия}} (G)|0|2|0|1|1}}
{{ФК-команда|10|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}}
{{ФК-команда|11|{{футбол|Эквадор}} (E)|0|1|1|0|1}}
{{ФК-команда|12|{{футбол|Сенегал}} (I)|0|0|2|3|6}}
{{ФутболКестеСоңы}}
{{small|Ө — Келесі раундқа өтті}}
== Плей-офф ==
=== Жолдама алғандар ===
{| class="wikitable" style="text-align:left"
! Тобы
! 1-орын
! 2-орын
! 3-орын
! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз)
|-
! [[#A тобы|A]]
| {{футбол|Мексика}}
| {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}
|
|
|-
! [[#B тобы|B]]
| {{футбол|Швейцария}}
| {{футбол|Канада}}
| {{футбол|Босния және Герцеговина}}
|
|-
! [[#C тобы|C]]
| {{футбол|Бразилия}}
| {{футбол|Марокко}}
|
|
|-
! [[#D тобы|D]]
| {{футбол|АҚШ}}
|
|
|
|-
! [[#E тобы|E]]
| {{футбол|Германия}}
|
|
|
|-
! [[#F тобы|F]]
|
|
|
|
|-
! [[#G тобы|G]]
|
|
|
|
|-
! [[#H тобы|H]]
|
|
|
|
|-
! [[#I тобы|I]]
|
|
|
| {{футбол|Франция}}<br>{{футбол|Норвегия}}
|-
! [[#J тобы|J]]
| {{футбол|Аргентина}}
|
|
|
|-
! [[#K тобы|K]]
|
|
|
| {{футбол|Колумбия}}
|-
! [[#L тобы|L]]
|
|
|
|
|-
|}
=== Плей-офф ===
{{Турнир32
|29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны|
|30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны|
|28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}|
|29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|F тобының жеңімпазы||{{футбол|Марокко}}|
|2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны|
|1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||B/I 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны|
|29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||F тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|E тобының 2-орын алғаны||I тобының 2-орын алғаны|
|30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны|
|1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны|
|3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|D тобының 2-орын алғаны||G тобының 2-орын алғаны|
|2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны|
|3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны|
|4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы|
|4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы|
|6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы|
|5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы|
|7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы|
|9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы|
|10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы|
|11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы|
|14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы|
|15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы|
|19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы|
|18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны|
}}
=== 32 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}}
| есеп = 73-матч
| команда2 = {{футбол|Канада}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}}
| есеп = 76-матч
| команда2 = F тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Германия}}
| есеп = 74-матч
| команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = F тобының жеңімпазы
| есеп = 75-матч
| команда2 = {{футбол|Марокко}}
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = E тобында 2-орын алған
| есеп = 78-матч
| команда2 = I тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = I тобының жеңімпазы
| есеп = 77-матч
| команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = {{футбол-rt|Мексика}}
| есеп = 79-матч
| команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = L тобының жеңімпазы
| есеп = 80-матч
| команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = G тобының жеңімпазы
| есеп = 82-матч
| команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}}
| есеп = 81-матч
| команда2 = B/I тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = H тобының жеңімпазы
| есеп = 84-матч
| команда2 = J тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = K тобында 2-орын алған
| есеп = 83-матч
| команда2 = L тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}}
| есеп = 85-матч
| команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = D тобында 2-орын алған
| есеп = 88-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}}
| есеп = 86-матч
| команда2 = G тобында 2-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = K тобының жеңімпазы
| есеп = 87-матч
| команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 16 команда кезеңі ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 73-матчтың жеңімпазы
| есеп = 90-матч
| команда2 = 75-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 74-матчтың жеңімпазы
| есеп = 89-матч
| команда2 = 77-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 76-матчтың жеңімпазы
| есеп = 91-матч
| команда2 = 78-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]]
| команда1 = 79-матчтың жеңімпазы
| есеп = 92-матч
| команда2 = 80-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 83-матчтың жеңімпазы
| есеп = 93-матч
| команда2 = 84-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 81-матчтың жеңімпазы
| есеп = 94-матч
| команда2 = 82-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 86-матчтың жеңімпазы
| есеп = 95-матч
| команда2 = 88-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 85-матчтың жеңімпазы
| есеп = 96-матч
| команда2 = 87-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Ширек финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 89-матчтың жеңімпазы
| есеп = 97-матч
| команда2 = 90-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]]
| команда1 = 93-матчтың жеңімпазы
| есеп = 98-матч
| команда2 = 94-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 91-матчтың жеңімпазы
| есеп = 99-матч
| команда2 = 92-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 95-матчтың жеңімпазы
| есеп = 100-матч
| команда2 = 96-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Жартылай финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]]
| команда1 = 97-матчтың жеңімпазы
| есеп = 101-матч
| команда2 = 98-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
-----------------
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 99-матчтың жеңімпазы
| есеп = 102-матч
| команда2 = 100-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== 3-орын үшін матч ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 103-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
=== Финал ===
{{матч туралы есептеме
| мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]]
| команда1 = 101-матчтың жеңімпазы
| есеп = 104-матч
| команда2 = 102-матчтың жеңімпазы
| голдар1 =
| голдар2 =
| стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]]
| көрермендер =
| төреші =
}}
== Статистика ==
=== Гол салғандар ===
Чемпионаттың 54 матчында 161 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,98 гол (2026 жылғы 25 маусым ақпаратынша; 17:50 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]).
;5 гол
*{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]]
;4 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]]
*{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]]
*{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]]
{{div col end}}
;3 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]]
*{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}
;2 гол
{{div col|colwidth=20em}}
*{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]]
*{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]]
*{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]]
*{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]]
*{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]]
*{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]]
*{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
*{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
*{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]]
*{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]]
*{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]]
*{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]]
*{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]]
*{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]]
*{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]]
*{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
{{div col end}}
== Ескертпелер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Футболдан әлем чемпионаттары}}
[[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
[[Санат:2026 жылғы футбол]]
c8ltxau8ulbxxiq5aq1j0y65kuwwm5d
Млада-Болеслав (футбол клубы)
0
624189
3622446
3353139
2026-06-26T01:16:41Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622446
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол клубы
|атауы = {{Flagicon|Чехия}} Млада-Болеслав ФК
|ағымдағы маусым =
|логотипі =
|толық атауы =
|лақап аты =
|құрылған = [[1902 жыл]]
|таратылды =
|стадионы = [[Қалалық стадион (Млада-Болевлав)|Қалалық]], Млада-Болеслав
|сыйымдылығы = 5000
|иесі =
|президенті =
|директоры =
|бас директоры =
|жаттықтырушы = {{Flagicon|Чехия}} Йозеф Вебер
|капитаны =
|рейтингі =
|бюджеті =
|жарыс = Бірінші лига
|маусым = 2023/24
|орын = '''5.'''
|сайты =
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _sides_white_stripes
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 = _blue_stripes_adidas
| pattern_so1 = _color_3_stripes_white
| leftarm1 = ffffff
| body1 = 0000FF
| rightarm1 = ffffff
| shorts1 = ffffff
| socks1 = 0000FF
| pattern_b2 =
| pattern_so2 = _color_3_stripes_black
| pattern_sh2 = _white_stripes_adidas
| pattern_la2 =
| pattern_ra2 =
| body2 = C0FF3E
| leftarm2 = 000000
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 000000
| socks2 = C0FF3E
}}
'''«Млада-Болеслав»''' ([[Чех тілі|чех]]. ''Fotbalový klub Mladá Boleslav'') — [[Чехия|Чехияның]] осы аттас қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Чехияның бірінші лигасында өнер көрсетеді.
Өз алаңындағы ойындарын Қалалық стадионда өткізеді.
== Жетістіктері ==
* Чехия кубогы: 2010/11, 2015/16
== Бұрынғы атаулары ==
* 1902 — '''ССК Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Studentský sportovní klub Mladá Boleslav}})
* 1910 — '''Младоболеславский СК''' ({{lang-cs|Mladoboleslavský Sportovní klub}})
* 1919 — '''Астон Вилла Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Aston Villa Mladá Boleslav}})
* 1948 — '''Сокол Астон Вилла Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Sokol Aston Villa Mladá Boleslav}})
* 1949 — '''ЗСЕ АЗНП Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Základní sportovní jednota Automobilové závody národní podnik Mladá Boleslav}})
* 1959 — '''ТЕ Спартак Млада-Болеслав АЗНП''' ({{lang-cs|Tělovýchovná jednota Spartak Mladá Boleslav Automobilové závody národní podnik}})
* 1965 — '''ТЕ Шкода Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Tělovýchovná jednota Škoda Mladá Boleslav}})
* 1971 — '''ТЕ АШ Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|(Tělovýchovná jednota Auto Škoda Mladá Boleslav}})
* 1990 — '''Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Fotbalový klub Mladá Boleslav}})
* 1992 — '''Славия Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Fotbalový klub Slavia Mladá Boleslav}})
* 1994 — '''Богемианс Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Fotbalový klub Bohemians Mladá Boleslav}})
* 1995 — '''Млада-Болеслав''' ({{lang-cs|Fotbalový klub Mladá Boleslav}})
== Сілтемелер ==
* [http://www.fkmb.cz/ Ресми сайты]
* [https://www.fotbal.cz/ Чехия футбол қауымдастығының ресми сайты]
* [https://www.fortunaliga.cz/ 1 лиганың ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101104443/https://www.fortunaliga.cz/ |date=2022-11-01 }}
[[Санат:1902 жылы құрылған футбол клубтары]]
[[Санат:Чехия футбол клубтары]]
p5ab78mxs6gse3uzceqo1twj9utuaht
Партизан (футбол клубы, Белград)
0
625268
3622537
3477137
2026-06-26T09:52:46Z
Makenzis
71333
3622537
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол клубы
|атауы = {{ту|Сербия}} Партизан ФК
|ағымдағы маусым =
|логотипі =
|толық атауы = ''Фудбалски клуб Партизан Белград''
|лақап аты =
|құрылған = {{Start date and age|df=yes|1945|10|4}}
|таратылды =
|стадионы = [[Партизан стадионы]]
|сыйымдылығы = 32 710
|иесі =
|президенті =
|директоры =
|бас директоры =
|жаттықтырушы = {{ту|Сербия}} [[Саво Милошевич]]
|капитаны = {{ту|Сербия}} [[Владимир Стойкович]]
|рейтингі =
|бюджеті =
|жарыс = [[Футболдан Сербия чемпионаты|Сербия чемпионаты]]
|маусым = 2025/26
|орын = '''3-''' орын
|сайты = {{URL|partizan.rs}} {{ref-sr}}
| pattern_la1 = _black_stripes_thin1
| pattern_b1 = _nikestripeddiv4wb
| pattern_ra1 = _black_stripes_thin1
| pattern_sh1 = _corinthians17a
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _niketrophy4bw
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 = _corinthians17h
| pattern_so2 =
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = 000000
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = 000000
| socks2 = 000000
| pattern_la3 =
| pattern_b3 = _partizan2223T
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 =
| pattern_so3 =
| leftarm3 = 000000
| body3 = 000000
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = 000000
| socks3 = 000000
}}
'''«Партизан» Белград футбол клубы''' ({{lang-sr|Фудбалски клуб Партизан Белград}}) — [[сербия]]лық кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын [[Белград]]тағы "Партизан" стадионында өткізеді.
Сербия чемпионатындағы басты қарсыласы — "[[Црвена Звезда (футбол клубы)|Црвена Звезда]]". Бұл екі клубтың арасындағы матч "Мәңгілік дерби" деп аталады.
== Тарихы ==
1945 жылы 4 қазанда "Партизандар спорт қоғамы" футбол үйірмесі боп құрылды. Атауы екінші дүниежүзілік соғыстағы югослав партизандарының құрметіне аталды. 5 қазан күні-ақ алғашқы кездесуін Сербия құрамасына қарсы өткізіп, 4:2 есебімен жеңіске жетті. 1946/47 жылғы маусымда тұңғыш рет Югославия чемпионы атанды.
1955/56 жылғы маусымда [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар кубогының]] алғашқы турниріне қатысып, үшінші кезеңде болашақ жеңімпаз [[Реал Мадрид|"Реал Мадридтен]]" ұтылды (сыртта 0:4, өз алаңында 3:0).
Сербия 2006 жылы өз алдына мемлекет болып, жеке чемпионатын өткізе бастағалы "Партизан" сегіз рет чемпион атанды.
== Жетістіктері ==
=== Ұлттық ===
'''Ұлттық чемпионаттар — 27'''
* '''Юголсавия чемпионаты'''
** '''Чемпион (11):''' 1946/47, 1948/49, 1960/61, 1961/62, 1962/63, 1964/65, 1975/76, 1977/78, 1982/83, 1985/86, 1986/87
** '''2-орын (9):''' 1953/54, 1955/56, 1957/58, 1958/59, 1967/68, 1969/70, 1983/84, 1987/1988, 1991/92
** '''3-орын (8):''' 1947/48, 1950, 1952/53, 1959/60, 1966/67, 1968/69, 1984/85, 1990/91
* '''Югославия Одақтық Республикасы чемпионаты'''
** '''Жеңімпаз (8):''' 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1996/97, 1998/99, 2001/02, 2002/03, 2004/05
** '''2-орын (5):''' 1994/95, 1999/00, 2000/01, 2003/04, 2005/06
** '''3-орын (1):''' 1997/98
* '''Сербия чемпионаты'''
** '''Жеңімпаз (8):''' 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2014/15, 2016/17
** '''2-орын (2):''' 2006/07, 2017/18
'''Ұлттық кубоктер — 16'''
* '''Югославия кубогы'''
** '''Жеңімпаз (5)''': 1946-47, 1951-52, 1953-54, 1956-57, 1988-89
** '''Финалист (4)''': 1947-48, 1958-59, 1959-60, 1978-79
* '''Югославия Одақтық Республикасы кубогы'''
** '''Жеңімпаз (4)''': 1991-92, 1993-94, 1997-98, 2000-01
** '''Финалист (3)''': 1992-93, 1995-96, 1998-99
* '''Сербия кубогы'''
** '''Жеңімпаз (7)''': 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19
** '''2-орын (1)''': 2014/15
'''Югославия суперкубогы — 1'''
<br />
* '''Жеңімпаз (1)''': 1988-89,
=== Еурокубоктер ===
* '''Еуропа чемпиондар кубогы'''
** '''Финалист (1)''': 1966
** '''Ширекфиналист (2)''': 1955/56, 1963/64
== Сілтемелер ==
* [http://www.partizan.rs Ресми сайт]
* [http://www.uefa.com/footballeurope/club=50162/domestic.html УЕФА сайтында]
* [http://www.fc-partizan.ru Жанкүйерлер сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190222100018/http://fc-partizan.ru/ |date=2019-02-22 }}
[[Санат:Сербия футбол клубтары]]
[[Санат:Сербия және Черногория футбол клубтары]]
[[Санат:Югославия футбол клубтары]]
75irkakz4x9blaszxs156h10hisu0l1
Чукарички
0
632566
3622525
3477118
2026-06-26T08:46:23Z
Makenzis
71333
3622525
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол клубы
|атауы = {{flagicon|Сербия}} Чукарички
|ағымдағы маусым =
|логотипі =
|толық атауы =
|лақап аты =
|құрылған = 1926
|таратылды =
|стадионы = [[Чукарички (стадион)|Чукарички]], [[Баново Брдо]], [[Белград]]
|сыйымдылығы = 4070
|иесі =
|президенті =
|директоры =
|бас директоры =
|жаттықтырушы = {{flagicon|Сербия}} Ненад Лалатович
|капитаны =
|рейтингі =
|бюджеті =
|жарыс = Сербия суперлигасы
|маусым = 2025/26
|орын = 8.
|сайты =
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _terek11a
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 = _adidasfootballwithblacklogo
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _condivo16_white
| pattern_b2 = _cukaricki1718a
| pattern_ra2 = _condivo16_white
| pattern_sh2 = _adidaswhite
| pattern_so2 = _adidasfootballblackwithwhitelogo
| leftarm2 = 000000
| body2 = 000000
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 000000
| socks2 = 000000
}}
'''«Чукарички»''' ({{lang-sr|ФК Чукарички}}) — [[Сербия]]ның [[Белград]] қаласындағы футбол клубы, 1926 жылы құрылған.
== Жетістіктері ==
* Сербия чемпионатының қола жүлдегері: 2015, 2016
* Сербия кубогы: 2014/15
== Атақты ойыншылары ==
''Бәрі де сербиялықтар''
* Милан Вилотич
* [[Горан Гавранчич]]
* [[Милан Дудич]]
* Боян Исаилович
* [[Александар Коларов]]
* Альберт Надь
* Павле Нинков
* Милош Нинкович
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* [http://www.footballsquads.co.uk/serbia/2010-2011/superl/cukar.htm www.footballsquads.co.uk]{{ref-en}}
* [http://www.fkcukaricki.rs/ Ресми сайты]{{ref-sr}}
[[Санат:Сербия футбол клубтары]]
6lxu9mdfsnagnhp8md9cacwch5ejcuh
Александр Ван дер Беллен
0
635493
3622540
3614840
2026-06-26T09:55:06Z
Ayazhan10
180289
3622540
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Alexander Van der Bellen (13-07-2021) (cropped).jpg|нобай|Александр Ван дер Беллен]]
{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Александр Ван дер Беллен''' — австриялық [[экономист]] және [[саясаткер]], Жасылдар партиясының жетекшісі (Die Grünen - Die Grüne Alternative) 1997-2008 жж. [[2016 жыл|2016]] жылдың 4 желтоқсанында ол [[Аустрия]]ның президенті болып сайланды және [[2017]] жылдың 26 қаңтарында қызметке кірісті.<ref>https://oe1.orf.at/programm/20150925/403790</ref>
== Білімі және ғылыми мансабы ==
1962 жылы Александр Ван дер Беллен [[Инсбрук]]тағы гимназияны бітірді. [[1970]] жылы ол экономика ғылымдарының докторы атағын Инсбрук университетінен алды. 1968-1971 жылдары Инсбрук университетінде, 1972-1974 жылдары Батыс Берлиндегі Менеджмент және менеджмент институтында (Internationales Institut für Management und Verwaltung) сабақ берді. 1975 жылы ол реабилитация алды. 1976 жылы Инсбрук университетінің профессоры болды. [[1977]] жылы [[Вена]]ға көшті. 1977-1980 жылдары Менеджмент академиясында сабақ берді (Verwaltungsakademie des Bundes), 1980 жылы Вена университетінің экономика профессоры болды. 1990-1994 жж. - экономика факультетінің деканы және деканның орынбасары.
Оның ғылыми-зерттеу қызметі экономиканың келесі бағыттарын қамтыды: мемлекеттік секторды жоспарлау және қаржы саясаты, инфрақұрылымның қаржылық саясаты, салық салу, мемлекеттік шығындар, мемлекеттік реттеу, мемлекеттік кәсіпорындар, [[экология]]лық және көлік саясаты.<ref>http://katzoom.onb.ac.at/DB2/nkn/m001/z010/h041/b0094091.gif {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304084606/http://katzoom.onb.ac.at/DB2/nkn/m001/z010/h041/b0094091.gif |date=2016-03-04 }}</ref>
== Саяси мансабы ==
[[1992 жыл|1992 жылға]] дейін Александр ван дер Беллен Австрияның Социал-демократиялық партиясының (SPÖ) мүшесі болды. [[1994 жыл|1994 жылы]] ол Жасылдар партиясынан Австрияның Ұлттық кеңесіне (парламенттің төменгі палатасы) [[депутат]] болып сайланды. 1997 жылы партияның төрағасы, ал 1999 жылы парламенттік фракцияның («клубтың») төрағасы болды. Оның басшылығы кезінде Жасылдар партиясы алғаш рет парламенттік сайлауда 10 %-дан астам дауыс жинады: 1999 жылы – 7,4 % (Ұлттық кеңестегі 14 орын), 2002 жылы – 9,5 % (17 орын), 2006 жылы – 11 % (21 орын). 2008 жылғы сайлауда партия 10,4 % дауыс алып, Ұлттық кеңестегі бір мандатынан айырылды. Осыдан кейін ван дер Беллен партия төрағасы және парламенттік фракция төрағасы қызметтерінен кетті.<ref>{{cite web|url=https://www.derstandard.at/consent/tcf/1220459868971/Alexander-Van-der-Bellen-tritt-zurueck---Eva-Glawischnig-folgt-nach|title=Alexander-Van-der-Bellen-tritt-zurueck---Eva-Glawischnig-folgt-nach |author=|date=|website=Der Standard|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=deu}}</ref>
2012–2015 жылдары Александр ван дер Беллен Вена ландтагының (Landtag, федералдық жер парламенті) депутаты және [[Вена |Вена]] қалалық кеңесінің (Gemeinderat) мүшесі болды. Қоғамдық пікір сауалнамаларында ван дер Белленнің жеке рейтингі көбіне өзі жетекшілік еткен партияның көрсеткіштерінен едәуір жоғары болды. Ол адал әрі жан-жақты білімді саясаткер ретінде танылды.<ref>{{cite web|url=https://www.derstandard.at/consent/tcf/2000028683759/Aus-der-gruenen-Mitte|title=Aus-der-gruenen-Mitte|author=|date=|website=derstandard.at|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=deu}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Президенттер]]
[[Санат:Аустрия]]
[[Санат:Қазіргі мемлекет басшылары]]
36evzo79532h2ze6y1l3mi4pu1ny17t
Қатысушы талқылауы:Мағыпар
3
642479
3622323
3619566
2026-06-25T18:04:14Z
Nurken
111493
/* Әйелдер конкурсы */ жаңа бөлім
3622323
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Мағыпар}}
-- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 14:55, 2020 ж. маусымның 29 (+06)
== Сөздерге сілтеу ==
Мақалаға тікелей қатысы жоқ әрі дұрыс сілтеме жасауыңызды доғарыңыз! Атырау облысы десе атырауға бір бөлек облысқа бір бөлек сияқты сілтеме жасауға болмайды. Тек тікелей мақалаға қатысты нәрселер болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:34, 2020 ж. шілденің 2 (+06)
== Жаңа мақала ==
Мақала жазғанда жалпы санат қоя салмай мақалаға тікелей қатысты санат қою керек, интеруики ұмытпаңыз. Сосын дереккөздер көшіре салмай қазақстандық сайттардан алу керек. Бір сөзде он рет сілтеудің қажеті жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:38, 2020 ж. шілденің 10 (+06)
== Сурет ==
Сурет:Атырау.Формация АҚ.jpg
*Фармация АҚ деп өзгерте қоясыңдар ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:46, 2020 ж. шілденің 10 (+06)
== Интервал сақтау ==
Неге дереккөздеріңіз сөйлемнен бөлек арасы алшақ қойып жатсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:45, 2020 ж. шілденің 13 (+06)
:Қосып шығайын. Копировать еткеннен кейін түсуіне байланысты кеткен ғой, өзім де солай ойлағам бірақ әсері барын білмеппін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:31, 2020 ж. шілденің 13 (+06)
== Мақала мазмұны ==
Мақала жазғанда тікелей көшере салмай (газет, журнал, жаңалықтар сияқты жазылған), энциклопедиялық стильде бейтараптылықты сақтап жазған дұрыс. Байқағаным жазған мақалаларыңыз көбісі дайын нәрсені көшіре салғансыз. Солардың бәрін түзетіп шығыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:06, 2020 ж. шілденің 15 (+06)
:Қолымнан келгенше тырысайын. Мен Атырау облысын ықшамға келтіруге тырысқам. Енді бір ғана Атырау спортын толықтыру қалды, сосын болдым.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:55, 2020 ж. шілденің 15 (+06)
::Содан кейін түзетерсіз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:24, 2020 ж. шілденің 17 (+06)
== Сурет жүктеу ==
Суреттің дереккөзі дұрыс емес қой сізде. яндекс деп жалпылама емес қандай сайттан алғанын көрсет керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:32, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
*Менің алдымдағы автордың дереккөзі --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:30, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
::Түсінбедім --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:34, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:::Ол суретті мен жүктеген жоқпын, тек көшіріп алдым, Аркадий Юрьевич Волож --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:39, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:Уикипедияға сіз жүктедіңіз ғой. Сондықтан дұрыстап көрсету керек қайнарын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:12, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
== Сурет:Шоқпартоғай.jpg ==
Сізге айтыпедім ғой суреттердің нақты дереккөзін көрсетіңіз деп, аталған суретті жедел жоюға ұсындым. Дереккөзді бассам яндекстің басты беті ғана шығып тұр ғой--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2020 ж. шілденің 31 (+06)
:Енді өзім түсірген фотоларды жүктеймін. Яндекстен алғасын соның дереккөзін көрсеттім.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:52, 2020 ж. шілденің 31 (+06)
::Өзіңіздікі болса тіпті керемет[[File:SMirC-thumbsup.svg|20px]] --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:18, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)
::Байқап отырған боларсың суреттердің 90 пайызы өзім түсірген суреттер. Негізі Атырау облысында 200 ден астам елді мекен болсы соның 160 елді мекенін өзім түсіргем, өкінішке орай ноутбукка программа ауыстырғанда бәрі кетіп қалап 30-40 елді мекен қалды. Ең өкініштісі шетелдің 48 қаласының фотосы бірге жойылып кетті. Түсінбей отырғаным фотоның көбі Яндексте, сонда мен қандай дереккөз көрсетуім керек? Акиматтың сайты ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:31, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)
:::Иә оны байқадым, бірақ та арасында интернеттен алынған суреттер бар екен, соны дұрыстап көрсету керек болған-ды. Авторын, жылын, қандай интернет сайттан және авторлық құқық бұзылмауы тиіс --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:03, 2020 ж. тамыздың 4 (+06)
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 00:52, 2020 ж. қыркүйектің 26 (+06)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 тізімін пайдаланып User:Samuel (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Қазақстан ауданы ==
{{tl|Қазақстан ауданы}} деген Қазақстанға арналған үлгі бар. Соны қолдану керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:21, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
*Мен ештеңеге ұрынған жоқпын.Үлгі бұрыннан тұр. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:29, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
::МММММММММ, сізді ұрынды деп сынап тұрған жоқпын, Атырау облысының аудандарын дамытып жатыр екенсіз. Соған ақыры үлгіні де ауыстырып жаңартып кетсеңіз деген кеңесімді айттым)
ПС: Тек мен үшін кетіп қалмаңыз (Нұрлан мырза айтып еді менің кесірімнен деп) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:41, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
:::Мен тағы не бүлдірдім деп шошып кетіп едім, сонда бұрынғы үлгілер қате ме? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:45, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
Түсіндім, айырмашылық бар екен. Сәл кейінірек түзермін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:52, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
:Жоқ ол үлгі қате емес. Жалпыға арналған үлгі ғой. Кезінде Қазақстан үшін үлгілер жасағанмын (облыс, аудан, ауылдық округ үшін). Мысал ретінде Меркі ауданы мақаласын қарап шықсаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:57, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
== шы, ші жалғаулары ==
: цифрдан кейін - тұрса шы, ші т.б. жазылмайды. Мектепте жүргенде сызықшадан кейін осы жалғауларды жалғаймын деп мұғалімдерден талай ескерту алғанмын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:54, 2021 ж. сәуірдің 16 (+06)
:онда сызықшаныды алып тастау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:16, 2021 ж. сәуірдің 17 (+06)
== Ордендер ==
Қазақстанға қатысты ордендер мен медальдар үлгісі бар. Соны қойсаңыз санаттар автоматты түрде пайда болады. '''Санат:Үлгілер:Марапаттар:Қазақстан''' санатына өтіңіз. Туған/өлген жылдарда да солай --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:32, 2021 ж. маусымның 17 (+06)
== Санат қою ==
Саламатсыз, сізде санаттарды дүрыс бастап жатқан жоқсыз (түзетіп жатырмын). Солардың өңдеу тарихына кіріп көрсеңіз болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:09, 2021 ж. шілденің 19 (+06)
== Толық мақала ==
Саламатсыз, ''толық мақала'' деген үлгіні қолдаңсаңыз дұрыс болар еді. Алғашқы бөлімді түзетіп шықтым --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:43, 2021 ж. тамыздың 5 (+06)
:: Саламатсыз ба?, сол толық мақала деген толық болмағасын ''қараңыз'' деп қосып едім, мыс. [[Қарақытай мемлекеті]], [[Найман мемлекеті]] тағы басқалары бар, толық деп айтуға барар ма екен? Меніңше сол мақалаларды толықтырғаннан кейін қою керек сияқты.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:57, 2021 ж. тамыздың 8 (+06)
:::Жоқ мәселе ол мақала толық/мықты деген сөз емес: тек толығырақ білгіңіз келсе осыған өтіңіз деген арнайы үлгі-сілтеме --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:59, 2021 ж. тамыздың 11 (+06)
::::Түсінікті.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:02, 2021 ж. тамыздың 12 (+06)
== Әліпов (ауыл) ==
Сәламатсыздар ма? Әліпов елді мекені екі жерде тұр екен. '''[[Әліпов (ауыл)]] және [[Ғизат Әліпов ауылы]].''' Екеуін [[Әліпов (ауыл)]] ға біріктірдім. Енді сіздерден көмек керек болып тұр. Әліпов (ауыл) тақырыбын Ғизат Әліпов (ауыл) ға өзгертіп, Ғизат Әліпов ауылы тақырыбын өшіру керек. Және елді мекендердегі үлгіні де өзгерту керек. Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:50, 2021 ж. қыркүйектің 26 (+06)
[[Қатысушы:Мағыпар|Магпар]] мырза, бұл екі ауыл аттас болса да, бөлек-бөлек ауылдар емес пе? [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|Білгіш Шежіреші]] ([[Қатысушы талқылауы:Білгіш Шежіреші|талқылауы]]) 15:08, 2022 ж. маусымның 27 (+06)
::Бір ауыл, ол ауылда болдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:30, 2022 ж. маусымның 27 (+06)
:::Бір ауыл емес-ау. Бұрыннан бар Әліпов Асан-Үштаған жақтағы Ниетпай деген ауыл болуы керек, шамасы. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:56, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::::Ниетбай деген ауылды таба алмадым. Кейін қарамасам.
::::Сіз елді мекендермен шұғылданып жатырсыз ғой, төмендегі Атырау облысы бойынша елді мекендердің тізімі, мүмкін пайдаңызға жарар деп жіберіп отырмын. (қазақшаға аударып аларсыз).
::::'''Атырауская область'''
::::'''Пригород'''
::::1. Акжайык
::::2. Акжар
::::3. Аксай
::::4. Алменкайыр
::::5. Амангельды
::::6. Аспа
::::7. Атырау
::::8. Балыкши
::::9. Бесикты
::::10. Бирлик
::::11. Водниково
::::12. г.Атырау
::::13. Геолог
::::14. Грека
::::15. Дамба
::::16. Еркинкала
::::17. Жанаталап
::::18. Жумыскер
::::19. Зарослый
::::20. Золотенок
::::21. Калмаккора
::::22. Карталы
::::23. Кокарна
::::24. Курмангазы
::::25. Курсай
::::26. Hовокирпичное
::::27. Ракуша
::::28. Рембаза
::::29. рзд.496
::::30. Сокол
::::31. ст.Карабатан
::::32. ст.Тендык
::::33. Стандарт
::::34. Талиши
::::35. Талкайран
::::36. Таскала
::::37. Томарлы
::::38. Тукей
::::'''Жылыойский район'''
::::39. Азнакул
::::40. Акинген
::::41. Акинген
::::42. Аккизтогай
::::43. Аккудык
::::44. Аккудык
::::45. Байнияз
::::46. Бейбит
::::47. г.Кульсары
::::48. Дарибай
::::49. Досжаншагыл
::::50. Естекбай
::::51. Жаманшабай
::::52. Жартышеке
::::53. Железнодорожная ст.465
::::54. Камыскора
::::55. Карагай
::::56. Караша
::::57. Каует
::::58. Койкын
::::59. Койсары
::::60. Коныркудык
::::61. Косчагил
::::62. Куракбаев
::::63. Кызылини
::::64. Майкомген
::::65. Hадиркул
::::66. Отеген
::::67. п.Жана Каратон
::::68. Сарышагыл
::::69. Таскудык
::::70. Тасшагил
::::71. Толес
::::72. Тургызба
::::73. Тургызба
::::74. Ушкан
::::75. Шокпартогай
::::76. Шынтемир
::::'''Индерский район'''
::::77. Абугали
::::78. Айсакызыл
::::79. Аккала
::::80. Актан
::::81. Актобе
::::82. Алатобе
::::83. Алгабас
::::84. Аленсоры
::::85. Алимкызыл
::::86. Алмаагаш
::::87. Аман
::::88. Асиреп
::::89. Багит
::::90. Багырлай
::::91. Байбоз
::::92. Басшыккан
::::93. Бескорпус
::::94. Бодене
::::95. Буганай
::::96. Бухар
::::97. Габит
::::98. Елемес
::::99. Елтай
::::100. Ертилеу
::::101. Есбол
::::102. Жаманкора 1
::::103. Жанали
::::104. Жанаман
::::105. Жарсуат
::::106. Жиек
::::107. Жулдыз
::::108. Жыбырлак
::::109. Зайденен
::::110. Избас
::::111. Кабденкудык
::::112. Кабдолла
::::113. Камзат
::::114. Каражал
::::115. Кашкын
::::116. Кекши
::::117. Кетебай
::::118. Коктогай
::::119. Кособа
::::120. Куангали
::::121. Курмангали
::::122. Курылыс
::::123. Кызылжар
::::124. Кызылкабак
::::125. Кызылтумсык
::::126. Максат 1
::::127. Макум
::::128. Мамбет
::::129. Мейрам
::::130. Мугал
::::131. Мухит
::::132. Орлик
::::133. Отек
::::134. п.Индерборский
::::135. Сарыкабак 1
::::136. Сейт
::::137. Сыралы
::::138. Тарих
::::139. Теренкудык
::::140. Тилеш 1
::::141. Тума
::::142. Шайбас 1
::::143. Шалпак
::::144. Шашакбосага
::::145. Шубалан
::::146. Ынтымак
::::'''Исатайский район'''
::::147. Айбас
::::148. Аккистау
::::149. Аккутир
::::150. Амангельды
::::151. Аукайран
::::152. Аусен
::::153. Байгожа
::::154. Бекайдар
::::155. Досыгул
::::156. Есиркеп
::::157. Жана Жанбай
::::158. Жанбай
::::159. Жанкелди
::::160. Жаскайрат
::::161. Жети
::::162. Зинеден
::::163. Исатай
::::164. Кабес
::::165. Каражан
::::166. Карашыганак
::::167. Козшыл
::::168. Конысбай
::::169. Кунтей
::::170. Куркиретти
::::171. Кусконбас
::::172. Кызылуй
::::173. Манаш
::::174. Мусакай
::::175. Мынтобе
::::176. Мыстыбай
::::177. Нарын
::::178. Оркен
::::179. рзд.17
::::180. Сарытубе
::::181. Тасоба
::::182. Ташентобе
::::183. Тущыкудык
::::184. Уш
::::185. Хамита Ергалиева
::::186. Шабдар
::::187. Шегирбай
::::188. Шыныбек
::::'''Курмангазинский район'''
::::189. Азгир
::::190. Акколь
::::191. Алга
::::192. Алипова
::::193. Амангельды
::::194. Арна
::::195. Асан
::::196. Балкудук
::::197. Балыкши
::::198. Батырбек
::::199. Бирлик
::::200. Большой Куйген
::::201. Ганюшкино
::::202. Гизата Алипова
::::203. Дет
::::204. Деткерей
::::205. Дашино
::::206. Егинкудук
::::207. Жалгызапан
::::208. Жамбыл
::::209. Жанаауыл
::::210. Жасарал
::::211. Жасталап
::::212. Жумекен
::::213. Жыланды
::::214. Иманово
::::215. Кадырка
::::216. Караколь
::::217. Каспий
::::218. Кигач
::::219. Кокарна
::::220. Коныртерек
::::221. Коптогай
::::222. Котяевка
::::223. Кошалак
::::224. Кудряшево
::::225. Кумаргали
::::226. Нуржау
::::227. Орлы
::::228. Приморье
::::229. рзд.Hурпеисовой
::::230. рзд.Афанасьева
::::231. Сафоновка
::::232. Суюндук
::::233. Уштаган
::::234. Шагырлы
::::235. Шайхы
::::236. Шестой
::::237. Шортанбай
::::'''Кзылкогинский район'''
::::238. Абдолкора
::::239. Айдын
::::240. Айжарык
::::241. Айнаш
::::242. Акжар
::::243. Аккора
::::244. Аккудык
::::245. Аксай
::::246. Актай
::::247. Акшкол
::::248. Акшкол
::::249. Акшкол 1
::::250. Алабие
::::251. Алау
::::252. Алтыкулак
::::253. Арменкора
::::254. Арыстангали
::::255. Арыстангали
::::256. Аскар
::::257. Аяпберген 1
::::258. Аяпберген 1
::::259. Аяпберген 2
::::260. Аяпберген 3
::::261. Байгонды
::::262. Байсеутобе
::::263. Байшуак
::::264. Балабеит
::::265. Балбулак
::::266. Бегей
::::267. Бегенияз
::::268. Бектурган
::::269. Бериштам
::::270. Бертилеу
::::271. Болектобе
::::272. Буйрек
::::273. Былкылдакты
::::274. Дауылбай
::::275. Детиман
::::276. Динтуган
::::277. Досан
::::278. Досым
::::279. Есмырза
::::280. Жага
::::281. Жайма
::::282. Жаман
::::283. Жамансор
::::284. Жанаис 1
::::285. Жанаис 2
::::286. Жанакора
::::287. Жанакора 2
::::288. Жанакудык
::::289. Жангельдино
::::290. Жантерек
::::291. Жарболсын
::::292. Жаскайрат
::::293. Жаскайрат
::::294. Жондалы
::::295. Жубан
::::296. Идрис
::::297. Иманали
::::298. Кабанкудык
::::299. Кайсары
::::300. Камкудык
::::301. Кандыколь
::::302. Карабау
::::303. Каракожа 1
::::304. Каракожа 2
::::305. Караколь
::::306. Карасай
::::307. Кемерши
::::308. Кенбай
::::309. Кенбай
::::310. Кенебай
::::311. Кенен
::::312. Киндиксай
::::313. Кобек
::::314. Кога
::::315. Когабай
::::316. Когам
::::317. Коденбас
::::318. Кожакым
::::319. Кокалабие
::::320. Кокбулак
::::321. Коктобе
::::322. Колдеукудык
::::323. Колдеукудык
::::324. Коныры
::::325. Коныстану
::::326. Коныстау
::::327. Коскулак
::::328. Коянды
::::329. Кубаш 1
::::330. Кубаш 2
::::331. Кулпейс
::::332. Кулымжан
::::333. Кулынкеткен
::::334. Курайлы
::::335. Курмангазы
::::336. Кызылмешит
::::337. Кызылсай
::::338. Кырыкошак
::::339. Мадениет
::::340. Мансур
::::341. Миялы
::::342. Мосыагаш
::::343. Мукаш
::::344. Мукур
::::345. Мырзабайтубек
::::346. Мырзагали
::::347. Hаршоккен
::::348. Hурмолда
::::349. Hурпейыс
::::350. Ойтак
::::351. Омар 1
::::352. Омар 2
::::353. Омиркора
::::354. Оразбай
::::355. рзд.265
::::356. рзд.279
::::357. Сагиз
::::358. Салмен
::::359. Сандыбай
::::360. Сарсенбай
::::361. Сары
::::362. Сарыжал
::::363. Сарыкожек
::::364. Сарыколь
::::365. Сарыкумак
::::366. Сарыкумак
::::367. Сарыкуыс
::::368. Сарытабан
::::369. Сарытогай
::::370. Соркол
::::371. Сырым
::::372. Тайлакбай
::::373. Тайсойган
::::374. Талдыкум
::::375. Талкудык
::::376. Танбай
::::377. Таскудук
::::378. Тасмола
::::379. Тасшагил
::::380. Темирбай
::::381. Токтамыс
::::382. Торткудык
::::383. Тосши
::::384. Тургали
::::385. Туяккали
::::386. Узынколь
::::387. Уки
::::388. Уры
::::389. Шилиарал
::::390. Шиликудык
::::391. Шилиойтан
::::392. Шолаксай
::::393. Шолдербай
::::394. Шубарат
::::395. Шыганколь
::::'''Макатский район'''
::::396. Байчунас
::::397. Доссор
::::398. Искене
::::399. Макат
::::'''Махамбетский район'''
::::400. Акжайык
::::401. Аккайын
::::402. Актогай
::::403. Алга
::::404. Алмалы
::::405. Бала Ораза
::::406. Бейбарыс
::::407. Береке
::::408. Енбекшил
::::409. Есбол
::::410. Есмахан
::::411. Жалгансай
::::412. Кенорис
::::413. Коздикора
::::414. Кызылжар
::::415. Махамбет
::::416. Ортакшыл
::::417. Отешкали Атамбаева
::::418. Сарайчик
::::419. Сарытогай
::::420. Талдыколь
::::421. Тандай
::::422. Томан [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:46, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::Аха жақсы. Сол Ниетпайда күні кешеге дейін [https://gr5.gosreestr.kz/p/ru/GrObjects/objects/teaser-view/192413?flGlobalObjectId=10989&OptionName=Contacts бастауыш мектеп] жұмыс жасапты. Тіпті елді мекені дегенге "Әліпов" деп қойыпты. Уикимапия мен Яндекс.Картадан Ниетпай (Ниетбай) дегенді қарасаңыз болады. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 20:33, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
== Санат бастау ==
Мағыпар мырза санатқа сол санатты қайтадан қоюға болмайды, сіз орысша айтқанда ''замкнутый круг'' жасап отырсыз. ''Исатай ауданы географиясы'' санатын түзетіп шықтым, соған назар аударып көрсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:34, 2021 ж. қарашаның 24 (+06)
== Намыс → Ар-намыс ==
Қайырлы кеш, бір кісі '''Намыс → Ар-намыс''' деп атауын өзгертіпті, қаншалықты дұрыс деп ойласыз? Меніңше намыс қала берген дұрыс-ау, ол кісіге жазайын десем дұрыс қабылдамай дүрсе қоя береді. Оның алдында талай мақала атауын өз бетінше өзгерте берген-ді. Сіздің пікіріңізді күтемін--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:: Сәләматсыз ба? ҚР Азаматтық кодексiнің 143-бабында Ар-намыс деп жазылған.
*'''Мысалы''': Азамат өзінің ар-намысына, қадір-қасиетіне немесе іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді сот тәртібімен теріске шығаруды талап етуге құқылы. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:49, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:00, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
== [[Ғизат Әліпов ауылы]] ==
Бұл мақаланы жоюға ұсыныпсыз. Себебін айтсаңыз деген тілек. Тарап кеткен ауыл болса да, қалдыруға болады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 16:01, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:: Әліпов деген ауыл жазылған, онда [[Әліпов (ауыл)|Әліповты]] жойып, Ғизат Әліповты қалдыру керек, себебі бір ауыл екі бетте жүр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:::Негізі Ғизат Әліпов деп қалдырған дұрыс сияқты, мен үлгіде Әліпов тұрғасын сол үлгіге жаздым. Онда үлгіні де өзгертіп кету керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:14, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
== Таңдаулы мақалаға үміткер ==
{{WAM
|header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div>
|subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі.
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік.
<center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br />
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Миллион деген сөзді қосыңыз ==
[[Кубалықтар|Мына мақалада]] 11,2 деген сандардан кейін ''миллион'' дегенді қосу керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:22, 2022 ж. ақпанның 21 (+06)
== Халық ==
Саламатсыз, {{tl|Халық}} үлгі бар, соны қолдансаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:52, 2022 ж. ақпанның 26 (+06)
== Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріңіз ==
Ассалаумағалейкум, қалайсыз. Сіз Уикипедияда көп мақалалар жазып шығарып жүрсіз. Енді сол жаңа мақалаларыңыздың арасынан [[Жоба:Білгенге маржан/Ұсыныстар/2022]] айдарына жақсы, қолданушыларға қызықты, пайдалы дәйектеріңізбен бөлісіңіз. Білгенге маржан айдары аз да болса жаңарып тұрсын. Рахмет. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
::Сәләматсыз ба? Ұсыныс жібердім, егер осындай бағытта болса табуға болады, қиындығы жоқ. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:36, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
:::Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріпсіз, рахмет. Дегенмен, оларды өзіңіз қосқан жаңа мақалалар арасынан, немесе басқа қолданушылардың жаңа мақалаларына сілтеме бере отырып көрсетуге тырысыңыз.
:::Мысалы, сіздің ұсыныстарыңыздағы
:::Шимпанзе - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деген ақпаратты
:::[[Шимпанзе]] - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деп шимпанзе деген жаңа мақалаға сілтей отырып көрсетуге болады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:45, 2022 ж. наурыздың 15 (+06)
== Амбондықтар ==
[[Амбондықтар]] туралы мақала жазғаныңыз үшін рақмет. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 23:57, 2022 ж. наурыздың 24 (+06)
== Мақаланың аты қате ==
[[Андо-цез халықтары]] деген мақаланың атын өзгерту керек, дұрысы — ''Андий-цез халықтары''. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)
:Рахмет! Алға қарай байқасаңыздар ескертіп отырарсыздар, кейде переводтардан аударғанда дұрыс шықпай жатады, кейде сілтемелерде де қателер кездесіп отырады. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)
== Қажетсіз сілтеме ==
[[Үлгі:Мұхтар Әуезов шығармалары|Мына үлгіге]] екі сілтеме қосып қойыпсыз. [[Ақын аға]] — бұл [[Абай жолы (роман)|Абай жолының]] бір бөлігі ғана, сондықтан да сілтемені алып тастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)
:: Алып тастаған сияқты едім, қалып қойған ғой. Менде Әуезовтың жазған шығармаларының бәрі бар еді 100%, соны толтырам ба ойлағам, оған көп уақыт керек екен, сосын қоя қойдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:49, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)
== [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана]] ==
Әлем халықтарының тізімі үлгісі [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана]] дұрыс па екен? Дұрыс болса [[Әлем халықтарының тізімі]] мақаласының астына орналастырып берсеңіздер мен қызыл бояулардан құтылуды бастайын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:51, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)
:Дұрыс, бірақ құрлық бойынша бөліп-бөліп жасаған дұрыс сияқты. Телеграмға жазсаңыз мен егжей тегжейлі үйретіп берейін. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:25, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)
== Санат:Малайзия халықтары ==
Мағыпар мырза, қалайсыз? Санат жасауды ақыры үйренбейтін болдыңыз ғой)) ''Санат:Малайзия халықтары'' санатына өтіп, өңделу тарихына үңіліп кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:11, 2022 ж. сәуірдің 27 (+06)
== Тағы мен сол ==
Мағыпар мырза, ''үлгі:***'' деп жазудың қажеті, жоқ тек үлгі атауы болса болды) Сосын соңына емес санаттың алдына қою керек. Мынау қайта-қайта маған жаза берді деп ренжімеңіз, кейін екі жұмыс болмасын деген кеңесім) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:45, 2022 ж. мамырдың 2 (+06)
::Қайта ескерткенің дұрыс болды, енді бәрі түсінікті, рахмет!, үлгіні бірінші рет қойып тұрмын...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:32, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)
== Мұқият болыңыз ==
[[Буриши]] деген мақаланы аударыпсыз, бұл атау қате, себебі соңғы «и» — орыстардың көптік жалғауы. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 21:20, 2022 ж. мамырдың 9 (+06)
== Үлгіні қолдану ==
Саламатсыз, қазуикиге баға жетпес үлкен үлес қосып жатсыз. Халықтар жайлы мақалаға неге ''халық'' үлгісін қолданбасқа, сол үшін жасалған үлгі еді) Әрі мақаланы көрнекі қылып көрсетеді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:47, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)
:Бүгін бастаймын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:20, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)
== Ачелер ==
Ачелер мақаласын жоюға ұсынып отырмын, себебі Ачех мақаласы бар, екеуі бір ұлт. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:26, 2022 ж. мамырдың 21 (+06)
== Этникалық топ ==
Мағыпар мырза жоғарыда айтылған үлгінің атауы өзгеріп, сәл дизайны басқаша болды: {{tl|Этникалық топ}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:35, 2022 ж. мамырдың 24 (+06)
: <code>|сурет = The Pearl Harvester.jpg</code> деген параметрге осылай қойып жатса жетіп жатыр. Ешқандай ''сурет, 300px'' керегі жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:56, 2022 ж. мамырдың 28 (+06)
::Рахмет, Мағыпар мырза. Кері байланысқа шығып, мақалаларды ерінбей әрлеп, түзеткеңіз үшін) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:37, 2022 ж. мамырдың 31 (+06)
== Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 ==
{{WAM
|header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div>
|subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді.
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = Құрметті достар,
Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады.
Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды.
* Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX
* Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv
Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз.
Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Басқа ұлттардың тегі ==
Орыс, татар т.б. ұлттардың әкесінің атын ұлы деп аудару дұрыс па? (мыс:Сергеевич, Сергейұлы) [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:19, 2022 ж. шілденің 7 (+06)
:Татарлардікін аударуға болатын шығар. Бірақ орыстардікін аударса, "күлкілілеу" естіледі. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:59, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
== Санат ==
Орыс тілінде бар санат, неге қазақ уикипедиясына болмайды? Мыс:Ғағауызстан елді мекендері, орысшасында Гагаузские поселения деп берілген, әлде ғағауыз елді мекендері деп беру керек пе? Кім түсіндіре алады? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:11, 2022 ж. шілденің 25 (+06)
:Жойған мен) Себеп тағы да санатты дұрыс бастамадыңыз, бірнеше рет жоғары да жазып едім, түсінбепсіз. Тағы мені дұрыс түсінбей, әдейі жасап жатыр деп ойламас үшін тек жоя салдым. Дәл осы санатты Нұрлан мырзадан сұрап көріңіз (атауы дұрыс па бұрыс па?) және сол кісі санатты бастап, сізге санат жайлы дұрыстап түсіндіріп берер, менен шықпады түсіндіруге, ренжімеңіз. Кеш жазып жатқанға да кешірерсіз( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:46, 2022 ж. шілденің 26 (+06)
== Интеруики ==
Мәке, жаңа мақала жазғанда, оны басқа тілдегі дәл сол мақаламен байланыстырыңыз, яғни интеруики сілтемесін қосыңыз. Ол үшін сол жақтағы арнайы түймені пайдаланыңыз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 13:03, 2022 ж. шілденің 28 (+06)
:::Баке, мен басқа тілдерге қосып жүрмін, ал мынаны түсінбедім, сонда, экземпляр, страна т.с.сияқты 23 графа бар екен, соның бәрін толтырам ба? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:07, 2022 ж. шілденің 28 (+06)
== Елдерді аударудағы кететін шағын қателер ==
[[Кайелдер]] дегенді аударыпсыз. Бұлардың мекені Каели болса, олардың атауында тағы бір әріп қайдан қосылды? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 20:31, 2022 ж. тамыздың 13 (+06)
:Мен пайдаланған 6 дереккөздің бесеуінде Кайели деп берілген. Олардан асып қайда барам... Сосын елдер емес халықтар, мынау '''Suku Kayeli''' өз тіліндегі оригинал атауы, артық әріп көріп тұрған жоқпын [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:52, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)
::Каели шығанағы мен кайелдер түпнұсқада бірдей жазылғандықтан осы сөздің біреуін түзету керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 10:49, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)
== Карендер ==
Карендер мақаласы сілтемелерді өңдеуді басқанда басқа тілдерге қосылмай тұр, қарап жібересіңдер ме? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:49, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)
== Санат ==
Саламатсыз, санаттарды тағы және тағы да дұрыс емес бастап жатырсыз(( Жаза беріп мазамды алды деп Нұрлан мырзаға шағымданасыздар(. Жай '''Санат:Лаос тұрғындары''' деген санатқа өтіп, өңделу тарихын салыстырып кетіп, қалай дұрыс жасау керектігін көрерсіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:57, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)
:Саламатсыз ба? Маған мынаны түсіндіресіз бе, неге орысшасында Лаос халықтары деп жазуға болады, ал қазақшада болмайды... неге жұрты? Алға қарай бәріне де халықтары деп қоссам қате болмайтын шығар. Мен жазғанға дейін ешқашан жұрты, тұрғындары деген санатты көрген жоқпын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 01:06, 2022 ж. тамыздың 24 (+06)
::Кеш жарық, мәселе санат атауын дұрыс бастамадыңызда емес, мәселе жаңа санатты дұрыс ашпай жатырсыз. ''Санат:Лаос халықтары'' санатына өтіп, санатқа қандай санат қойғанымды, интеруики қойып кеткенімді көрсеңіз болады. Сіз ''санат:Атырау'' деп оның ішіне кірсең қайтадан ''санат:Атырау'' деп бастап жатырсыз, тұйықталған дүние туындап жатыр. Санат деген тамыр сияқты, кішіден үлкен '''метасанатқа''' апару керек. Айтпақшы ''Санат:Лаос халықтары'' санат бос тұр, яғни ешқандай мақалаға қойылмаған екен --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:33, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
* Өй, сауатсыз Kasymov, "бастамадыңызда" деген сөз жоқ. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:38, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
:{{@|Ерден Карсыбеков}} Саған жаздым ба? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:31, 2022 ж. тамыздың 27 (+06)
:: Сауатсыздық — топастықтың бір белгісі, соны біліп жүр. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:18, 2022 ж. тамыздың 28 (+06)
::: {{@|Ерден Карсыбеков}} Еріккен сарт енегін уқалайды..... Күнде уикипедияға кіреді екенсін, алайда өңдеу саны '''4-5''' аспайды, соның '''1-2 маған жазған''' бос болмашы бірнәрселер. Одан да үлгі жасап, жаңа облыстың елді мекендерін атауын ретке келтіріп, қатысушылардың соңғы өңдемелерін сүзгіден өтікізіп (менің жасаған үтір, нүктеме шейін көріп отыратын қырағы едің ғой), қазуикиге пайдалы дүние жаса. Уақыт пен жүйкеңді соған арна. Өз ойын әр жерге тықпалай беретін, өзіне көп алатын '''Білгішсінген''' мырза! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:43, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)
:::: Сенің сауатсыздығың — бұл бос болмашы нәрсе емес, сен өзіңнің орынсыз өңдемелеріңмен Уикипедияға қиянат жасап жүрсің. Кешірім сұрап, әліппені оқуға кіріс, есуастанбай. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 09:20, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)
== Таңдаулы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:46, 2022 ж. қазанның 10 (+06)
== Халықтар санаты ==
Кеш жарық! Халықтар санаты қойылмау себебі: егер сіз ''Этникалық топ'' үлгісін қолдансаңыз, [[:Санат:Алфавит бойынша этникалық топтар|Алфавит бойынша этникалық топтар]] деген санат автоматты түрде пайда болады. Ал санатқа кірсеңіз, сол жерде халықтар санаты қойылған. Сондықтан дубликат болмас үшін алынып жатыр. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:23, 2022 ж. қазанның 17 (+06)
:: Түсінікті, рахмет!. Мен де кездескен "халықтар" санатын аластатып жатыр едім, койғандар ренжімесе болды.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:45, 2022 ж. қазанның 17 (+06)
== Марокко халқы ==
Мемлекет атауы Марокко болса, халқы қалай [[мароккалықтар]] болып кеткен?! --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. қазанның 20 (+06)
: Енді дұрыс болды. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:17, 2022 ж. қазанның 22 (+06)
== Жақсы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:59, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)
== Тұлға жайындағы мақала атауы ==
[https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Бауыржан Момышұлы ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 11:17, 2022 ж. желтоқсанның 5 (+06)
== Мақалаларды біріктіру ==
Қайырлы күн, [[шерпалар]] мақаласы бар болған соң, сіз [[шерпа (халық)]] деген жаңа мақаланы бастамауыңыз керек еді. Бірнеше жыл бұрын жазылған мақаланы жоюға ұсынбай, оны дамытуыңыз керек еді. Енді осы екі мақаланың тәжірибелі админнен біріктіруін сұрайық, мысалы {{@|Kaiyr}} бұларды біріктіре ала ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:40, 2023 ж. қаңтардың 16 (+06)
== Азия халықтары туралы мақалаларды біріздендіру ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Golden_wikipedia_featured_star.svg|center|80px|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Уикипедия:Марапаттама/«Алтын жұлдыз»|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Он ай бойы үздіксіз енгізген 423 этностан тұратын Азия халықтары туралы мақалалар топтамасы үшін! -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 15:57, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
|}
:Рахмет ! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:15, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
::Құтты болсын!! ''Халықтар'' деген санатты алып тастауды ұмытпаңыз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2023 ж. ақпанның 1 (+06)
== 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы ==
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div>
|subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = Құрметті достар,
Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз.
Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия.
* Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]]
* Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме]
</div>
|footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]])
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Еуропа халықтары ==
Қайырлы кеш. Халықтар туралы мақалаларды көбейтіп жатқаныңыз жақсы екен. Литвалықтар, болгарлар сияқты жетіспейтін еуропа халықтарын да жазсаңыз, нұр үстіне нұр болар еді. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 03:05, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
::Ойда бар. Қазір Африка халықтарын жазып жатырмын, бітіргесін Еуропа халықтарын, әрі қарай қалғандарын жалғастырамын, бәрі ретімен келе жатыр--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:08, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
== Қыстау ==
Қайырлы кеш. Кезінде өте көп Атырау облысының қыстауларын жазыпсыз. Солардың кейбірін таратылған елді мекендермен біріктірсем (енді жазылатын) қалай болады? -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 01:26, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)
:: Сәләматсыз ба? Ыңғайына қарайсың ғой, қазір қыстаулардың жартысынан көбі жоқ болар, ЖШҚ, ТОО деп бөліп алды ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:15, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)
== Дереккөздер жайлы ==
Қайырлы күн, Мағыпар мырза, дереккөздерде сіз сайтқа сілтеме жасасаңыз [[Үлгі:Cite web]] қолданып көріңіз деген ұсыныспен жазып жатырмын, солай жинақырақ көрінеді, және кітаптан мәлімет алынса, қателеспесем, [[Үлгі:Кітап]] қолданылады. Өңдемелеріңіз үшін көп рахмет, әлем халықтарына нағыз еңбек салынып жатыр! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 16:08, 2023 ж. сәуірдің 29 (+06)
== Кісі есімі ==
Кеш жарық, украин саясаткерлері жайлы жазып жатыр екенсіз. Бізде ТМД елдерінің тұлғалары толық жазылу керек, яғни '''Адам Адамұлы Адамбаев'''. Сондықтан атауларын өзгертіп шығуыңызды өтінемін) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:27, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
::Негізі мен Уики-көктем 2023 ке жазып жатырмын. Ереже бойынша оларда солай жазылған, сондықтан конкурс біткенше өзгерте алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:56, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:::Сосын атын, әкесінің аты жазылуын қайта қарау керек, мысалы қазіргі қазақтарда ұлы деген сөз жоқ. Мысалы менің немерем Аян Мағыпар, қай жеріне ұлы деп жазам?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:12, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:Кезінде сол туралы жазған едім, кімнің немесе қай бетке талқылау есімде қалмады, бірақ сол кезде ТМД елдерінің есімін толық жазайық деп шешкенбіз. Ұлы деген жоқ болса, Аян Мағыпар деп қала береді, мұндағы міндет толық жазу, болды, тегі жоқ болса әкесінің есімі. Абай Құнанбайұлы, Ахмет Байтұрсынұлы т.с.с. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:43, 2023 ж. мамырдың 18 (+06)
== Панорама ==
Кеш жарық. [[Тайпақ (Батыс Қазақстан облысы)|Тайпақ]] мақаласына панораманы ең басына қойыпсыз. Меніңше, бөлек тақырыпшаға қойған дұрыс сияқты -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 23:26, 2023 ж. шілденің 15 (+06)
::Тек Тайпақ емес барлық Қазақстан ауылдарына солай жасап жатырмын. Ең басына ауылдың түгел көрінісі көрсетіліп, тақырыпшаларға әр жерінің фотолары көрсетіледі. Осы идеяны жасап қарау үшін 8-шілде күні әдейі Атырау мен Оралдың арасындағы ауылдарды фотоға түсіріп келдім. Бұйырса алға қарай жаяу Атырау мен Алматының арасындағы барлық ауылдарды фотоға түсіремін --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:52, 2023 ж. шілденің 15 (+06)
:::Жарайды онда, іске сәт. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:38, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::::Панораманың астына "хош келдіңіз" емес, "қош келдіңіз" деп жазуыңызды сұраймын. Қате ғой -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 22:18, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::::Негізі Хош келдің, деп бұрыннан жазып келдік, талай тойға, наурыз мейрамдарына талай акиматтың маңдайшасына солай жаздық. Қазір ойларына не келсе соны жазады. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:30, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::::Қазір көбіне "қош келдіңіз" деп жазады, сол нұсқаны бекітті ме екен сұрау керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 05:15, 2023 ж. шілденің 18 (+06)
:::::::Екі түрде де жаза береді, тек бұл сөз емес мыс. біз өмір бойы туған күніңмен деп келдік, қазір туылған күніңмен дейді, сондайлар көп болмаса да кездеседі. Қазақстанның паспортына да Казакистан деп жазып жақында түзеттік қой. Мына Ислам АХМЕТҰЛЫның цитатасын назарға аларсың: Қазақ тілінде «хош» деген де сөз бар. Бұл адамның көңіл-күйін білдіреді, кейде «көңілімнің хошы болмай тұр» дейміз («…қошы болмай тұр» деп те айтылады, меніңше бұл қате). Бұдан шығатын қорытынды: «қош» пен «хош» сөздері екі мағнаны білдіретін болғандықтан, бұларды мағналары бойынша пайдалануымыз керек. Мысалы, қоштасарда «қош болыңыз» десек, күтіп аларда «хош келдіңіз» деп айтылғаны дұрыс. Сондықтан мектеп маңдайшасына «Қош келдіңіз!» демей, «Хош келдіңіз!» деп жазылса әрі түсінікті, әрі грамматика тұрғысынан сауатты да болған болар еді.
Келесі панорамаға сендер үшін қош келдің деп жазайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:26, 2023 ж. шілденің 18 (+06)
== Теміркөпір ==
Теміржол өтпейтін [[Темір (қала)]] қаласына аттас станцияның суретін қосып қойыпсыз. Бірақ станция [[Теміркөпір]] ауылында екен. Суретті тексеріңкіреп қоссаңыз деймін. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 20:22, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
:Дұрыс айтасың, Рахмет. Әр нәрсені бір істейміз деп аңғармай қаламыз ғой. Теміркөпірге ауыстырылды.@ [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 20:57, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::Жарайды, оқасы жоқ. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:01, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::[[Үлгі:Жайық өзені бойындағы елді мекендер]]. Үлгіде Щапов ауылы Жайық бойына жазылыпты, бірақ ол негізі Көшім өзенінде, бірақ уикиде Крутая өзені делінген.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::Үлкен Шаған, Кіші Шаған, Серебряково, Круглоозёрное Көшім өзенінің жағасында орналасқан. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Еркінқала, Ракуша Қарт Жайықтың бойында.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Ескерткеніңізге рақмет, алып тастайын. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:37, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Щапов ауылы карта бойынша Щапов(ское) деген көлдің жағасында екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:50, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
== Азғыр ==
Қайырлы күн. [[Азғыр]] ауылына қойған суреттеріңіз Сүйіндік ауылы екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:40, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
::Кеш жарық. Мен Атырау газетінен алғам, қателескен ғой. Негізі облыстың 90 пайыз ауылдарына бардым, Сүйіндік, Балқұдық жасққа бармаған екем. Сосын өзім түсірмегенмін. Дұрыс емес болса алып тастайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:53, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Қайырлы түн. Ештеңе етпес, суреттерді Сүйіндік туралы мақалаға кері қосып қойдым. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:11, 2023 ж. шілденің 25 (+06)
== Конференцияға қатысу мүмкіндігі ==
[[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] айтылған конференцияға қатысуға ниет білдіргеніңізді, бірақ техникалық себептермен қол қоя алмағаныңызды білем. Енді сол іс-шараны кыркүйектің 2-3 күні өткізбекпіз. Қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап бере аласыз ба? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 18:57, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
::Қайырлы кеш! Батырбек рахмет, мен қазір шипажайда демалыста жатқам, қыркүйектің бас жағында болса үлгере алмайтын шығармын. Қатыса алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:16, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
:::Қап, өкінішті((( Сіздің қатысқаныңыз керемет болар еді. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 23:29, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
== Конго (халық) ==
Конго (халық) беті неге жойылып кеткен. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:45, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Жойылмаған, Ерден мырза '''Баконго'''мен біріктіріп жіберіпті. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 15:31, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Қайырлы күн! [[Баконго]] беті анағұрлым ертерек, яғни 2014 жылы жазылғандықтан, оны қайталаған мақаланы айдау бетіне айырбастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:43, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::Конго (халық) бетін қалпына келтіруіңізді сұраймын. Барлығы да Конго деп жазып жатыр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:::Мен де сілтемеге сүйеніп жазып отырмын, аспаннан алған жоқпын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:07, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::::Бұрынғысын қайтардым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:04, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::::Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 17:33, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::: Сізді «деректі аспаннан алып жатыр екен» деп ешкім кінәлап отырған жоқ. Тек бұрыннан бар мақалаларды қайталамауды сұрап тұрмын. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:32, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::Бұрынғы дерек ескірген. 1972 жылдын бері 50 жылдан асты ғой. Қазіргі қолданылып жүрген деректер бойынша жазып жатырмын. Ол мақала да тұра берсін, Конго кезінде Заир болып тұрғанда солай аталған шығар. Мынау К әрпінен басталат ын халықтар, қазіргі қолданылып жүрген жүйе бойынша.
Кабардинцы
Кабекар
Кабилы
Кабовердцы
Кабье
Кадазан
Каджары
Кадугли-кронго
Казахи
Кайели
Кайнганг
Кайнгуа
Кайова
Кайтагцы
Каколё
Какчикели
Календжин
Калинга
Калмыки
Камба
Камбари
Камбата
Кампа
Канадцы
Канаки
Канела
Канза
Канканаи
Каннара
Канхобали
Капауку
Каража
Караимы
Каракалпаки
Каракачаны
Карамоджонг
Каратинцы
Карачаевцы
Каре
Карелы
Карены
Карибы
Карихона
Катаб
Каталонцы
Катарцы
Кату
Кауильа
Качари
Качин
Кашинауа
Кашкайцы
Кашмирцы
Кая
Каян
Каяпо
Кваву
Квакиутл
Квени
Кейцы
Кекчи
Келабиты
Кемаки
Кемант
Керинчи
Кеты
Кечуа
Киваи
Кикапу
Кикуйю
Килиуа
Кильясинга
Кинга
Киргизы
Кирибати
Кисси
Китайцы
Киче
Клемантан
Коайкер
Коалиб
Кодагу
Кой-коин
Кокама
Колумбийцы
Команчи
Коми
Коми-пермяки
Комо
Конго
Конзо
Конкани
Конкомба
Коно
Консо
Кора
Кордофанские народы
Корегуахе
Корейцы
Корку
Корсиканцы
Коряки
Коса
Косраэ
Костариканцы
Кота (Индия)
Кота (Банту)
Котоко
Кофан
Кохистанцы
Кпелле
Кри
Крики
Криолы
Кроу
Кру
Крымчаки
Кряшены
Куапо
Куба
Кубачинцы
Кубео
Кубинцы
Кубу
Кувейтцы
Куи
Куикатеки
Куитлатеки
Куки
Куланго
Кулу
Кумыки
Куна
Кунама
Куранко
Курды
Куриа
Курумба
Кусаси
Кусунда
Кушиты
Кхамти
Кханг
Кхаси
Кхмеры
Кхмеры горные
Кхму
Кхо
Кхонд
Кэддо
Мынау Б әрпінен басталатын халықтар, '''Баконгоны''' көріп тұрған жоқпын.
Бага
Багамцы
Багирми
Багобо
Багулалы
Бадага
Баде
Баджао
Бадуй
Бай
Байга
Бакве
Балантак
Баланте
Балийцы
Балкарцы
Балти
Бамбара
Бамилеке
Бамум
Банар
Банггай
Банги
Банда
Банданцы
Банджары
Банди
Банива
Банту
Баоань
Барба
Барбадосцы
Бари (Африка)
Бари (Южная Америка)
Бартангцы
Баса
Баски
Бассари
Батаки
Батины
Батуаса
Бауле
Бахрейнцы
Бахтиары
Башкиры
Беджа
Бежтинцы
Белау
Белизцы
Белорусы
Белуджи
Бемба
Бена
Бенабена
Бенгальцы
Берберы
Бермудцы
Берта
Бесая
Бесермяне
Бете
Биак
Биафада
Бидього
Бикол
Билаан
Бима
Бима-сумбанские народы
Бини
Бира
Биром
Бирхоры
Биса
Бисайя
Бихарцы
Боа
Бобо
Бозо
Боки
Болаанг-монгондоу
Болгары
Болева
Боливийцы
Бонго
Бонгу
Бони
Бонток
Бора
Бороро
Борука
Боснийцы-мусульмане
Ботлихцы
Ботокуды
Брагуи
Бразильцы
Бретонцы
Брибри
Бру
Буби
Бугисы
Буи
Буид
Букиднон
Булан
Буллом
Бунак
Бунгку
Бура
Буриши
Буруанцы
Бурун
Буряты
Буса
Бутунг
Бхилы
Бхумидж
Бюргеры ланкийские
Сондықтан жаңасына өзгерте беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:47, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::50 жылдан бері көптеген ұлттың атаулары өзгерді, Конго өз алдына мемлекет болғандықтан атауын өзіне қарай өзгертіп алды. Ескіде жазылған мақала деп атын өзгерпеуге болмайды ғой, логикаға сәйкес келмейді. Мен білгесін жазып отырмын. Білмесең жекеге шығып сұра, жауап беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:02, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::: Ондай жағдайларда беттің атауын өзгерту деген функцияны қолдана аласыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:45, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::Баконго (Конго) → '''Конго (халық)''' деп өзгерту керек сияқты, ағлышын тілінде солай тұр ғой --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:15, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
:::::Мен Конго (халық) деп қойдым тақырыбын, бірақ Ерден Карсыбеков қайта-қайта өзгертіп тұр ғой. Конго (халық) нұсқасына қайтарыңызшы.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:46, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
::::::Конгоға кері қайтардым. Енді Баконгоны жою керек не бағыттағыш қылу керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 04:55, 2023 ж. қыркүйектің 1 (+06)
== Хемингуэйге қарсы фронт ==
Сәлем, достым! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте жазғандарыңа мәз болдым, көп рақмет саған! Хемингуэй туралы мақаланы жою керек, соны қалай істесек болады?--[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 10:09, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)
: Ей, Мағыпар, жауап бермейсің бе? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 14:53, 2023 ж. қыркүйектің 7 (+06)
== Сантомилер ==
Халықтың аты "Сан-Томе" деген жер атауынан шыққандықтан, "Сантомеліктер" дұрысырақ болмай ма? Тіпті орысшасында тонгаш деп тұр екен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 03:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)
:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)
== Цензура Nurtenge ==
Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись:
Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:21, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06)
== Кабовердтер ==
Халықтың аты [[Кабо-Верде]] деген жер атауынан шыққандықтан, "Кабоверделіктер" дұрысырақ болмай ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:47, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:: Ол да дұрыс, басқа тілдің аудармасы әртүрлі болғандықтан түбірі Кабоверд болғасын алғам, олар кабовердиндер деп те аталады. Бірақ сен айтқан нұсқа дұрыс сияқты. Кабоверде - қазақша нұсқасы -жасыл мүйіс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:04, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
Бұл жерде екі түрлі ұғым бар. Кабоверделіктер десек Кабо-Верденің барлық халқы болып кетеді, Қазақстандықтар деген сияқты. Кабовердтер Еуропалықтар мен құлдардың ұрпақтары. Бірақ атын өзгертем десең қарсылығым жоқ.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:12, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:Қайырлы күн. Қажытархан облысындағы Казымяк қаласын Құмөзек деп аударыпсыз. Бірақ жиі қолданып жүрген Қамысөзек дұрысырақ болмай ма? -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:10, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:: Біздің бала кезімізде Құмөзектегі ағайындарға жиі барып, каникулда айлап жататын едік. Сол кезде Құмөзек ауданы аталатын, мүмкін кейін қазақшасын өзгертен шығар. Бірақ өздерінің қазақтары Құмөзек деп атайды. Мүмкін боттар орысшасынан солай аударған шығар, бірақ Құмөзек тарихи аты. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:28, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:::Мында беріліпті ғой. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kamyzyaksky_District
Камызя́кский райо́н (русский: Камызя́кский райо́н; Құмөзек ауданы, Qumózek aýdany) — административный[1] и муниципальный[7] район (район) Астраханской области России. Расположен на юге области. Площадь района составляет 3 493 квадратных километра (1 349 квадратных миль). [3] Административный центр — город Камызяк. [1] По данным переписи 2010 года, общая численность населения района составляла 48 647 человек, при этом население Камызяка составляло 33,5% от этого числа. [4] --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:52, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:Жарайды онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:16, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
== Конвертерді жою ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Яунде ==
Кеш жарық, осы мақаланы өзіңіз аяқтасаңыз болады. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:48, 2023 ж. қарашаның 15 (+06)
== Ұсыныс ==
Англо-канадцы дегенді Ағылшын канадалықтар дегеннен гөрі Канадалық ағылшындар деуге болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 00:40, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)
::Ағылшындардың өзі солай жазыпты ғой, әркім әртүрлі жазып жатыр, өздерің қараңдар. Негізі елдің аты бірінші тұру керек қой, Канадалық дұрыс сияқты --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:58, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)
Санмариндықтар дегеннен гөрі Санмаринолықтар деген дұрыс болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:00, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
::Мен де солай ойлағам, тіпті алғашында солай жазып та қойғам, бірақ басқа тілдегілерде осылай екен...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 18:29, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::Бұл жерде басқа тілге қараудың қажеті жоқ. Халықтың аты Сан-Марино елінің атауынан жасалғандықтан, елдің атына қараған дұрыс деп ойлаймын. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:58, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
::::Дұрыс болса өзгерте беріңдер. Онда елдің аты Украина болғандықтан Украиндар емес Украйналықтар деп өзгерту керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:09, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::::Украиналықтарға Украинада тұратын барлық ұлттар кіреді, ал украин жалғыз ұлттың аты. Орысшадан тікелей аудармай, -дық/дік жалғамаса да болады жалпы. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 19:32, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
== Бітікші сайлау ==
Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз.
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 ==
Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Жедел жоюдан алып тастау ==
Сәлеметсізбе! Біз [[Әл-жәбрдің атасы]] журналы туралы мақала жазғанбыз. Оны біреулер жоюға қате ұсыныпты. Енді осы кемтікті алып тастауға көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)
::Сәлеметсіз бе? Мен админ емеспін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:50, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)
== Санаттау, дереккөздер мен калькалар ==
Қайырлы күн. Біраз мақала бастап жатқан екенсіз, ''инициативаңыз'' үшін рахмет. Алайда бастап жатқан мақалаларыңыздың бірнеше қателіктері бар. Олар шешіледі деп үміттенемін.
Мақала деген санатталу керек. ҚазУП-да санаттарды орыс УП-ден аударып саламыз. Санат арқылы сайтымыздағы мақалалар жинақы болады. Айтатымның екіншісі — дереккөздер үлгісі. Жай сілтеме салғанда дереккөздің түрі онша емес; осындай жағдайлар үшін бізде арнайы үлгілер бар (мысалы Интернеттен алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Cite web]] үлгісі, кітаптан алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Кітап]] және т.б.). Және де саясаткер жайлы жазғыңыз келсе, [[:Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]] инфобоксын қолданған дұрыс. Оның көмегімен тұлғаның лауазымдарын жазып алуға болады. Тағы бір кішігірім мәселе — грамматика және калькалар. Қазақ тілінде "2020 жылдың 4 маусымы" деген нәрсе жоқ екен; орнына "2020 жылғы 4 маусым" дегеніміз жөн, оны мен өзім де жақында білдім, содан бері дұрыстап жүрмін; және де дефис (-; социал-демократия, ел-жұрт, ар-намыс, қазақ-өзбек), сызықша (–; 25–26 тамыз, 1929–1931), ұзын сызықша (—; Оның есімі — Нұрсұлтан) және тағы басқа пунктуация белгілерінің дұрыс қолдануына және басқа да ұқсас мәселелерге назар салсаңыз мақалаларыңыз мықты болады. Іске сәт! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 21:24, 2024 ж. сәуірдің 2 (+06)
::Мен қазіргі грамматикаларды түсінбеймін, өзімді қалай оқытты, соларды пайдаланып жатырмын. Қазіргілер бүгін былай дейді, келесі күні ауыстырып жібереді.
Мен осы жөнінде ғалымдардан сұрадым, қазіргі грамматиканы олардың өзі де қашан шыққанын білмейді.
"2020 жылдың 4 маусымы" мен"2020 жылғы 4 маусым" дегенде қандай түсінбестік бар, ешқандай айырмашылығы жоқ.
Ал үлгіге келетін болсақ, келесілерін үлгісіз жазармын... Бірақ мүмкіндігінше қарармын, тек қана қате менде болса --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. сәуірдің 3 (+06)
:::Мемлекеттік қайраткер үлгісіне [[Юрий Анатольевич Сергеев]] салғам, 3 сағаттан бері отырмын, ізашары, ізбасары графасын толтырғанда, алдыңғы жазғандар жойылып кете береді, қарайсыңдар ма ? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:36, 2024 ж. сәуірдің 4 (+06)
::::Кеш жарық, дұрыстап жібердім деймін? [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 05:21, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)
:Рахмет! Елшілер санаты автоматты қосыла ма, әлде қолдан қосқан ба? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:55, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)
== Медальдар ==
Кеш жарық, медальдар үлгісі бар жоғына көз жеткізген дұрыс (біреуі қайталаныпты), сосын санатын дұрыстап жазған дұрыс: '''**** марапатталғандар''' деген сөз қалып қойыпты [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:09, 2024 ж. мамырдың 6 (+05)
== Kasymov-тың балағаттауы ==
Сәлеметсіз бе! Бұл қатысушы бүгін сағат екіде өз бетінде маған «сігілші» деп жазды және қуғындауды менің бетімде жалғастырып жатыр. Бұған бірдеме істеңізші, өтінемін! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 19:54, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)
== Интеруики ==
Кеш жарық, ордендер үлгісіне интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:19, 2024 ж. мамырдың 20 (+05)
== Артық дефис ==
Кеш жарық! [[Батыс Сібір генерал-губернаторлығы]] мақаласының атауында алғашқы дефисті алып тастай аласыз ба? Рақмет! --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 23:11, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:Сәлеметпісіз, алып тастадым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:02, 2024 ж. мамырдың 28 (+05)
== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.
This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options.
''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''
Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']
Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.
I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Алтын әріппен жазылатын еңбек ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Feather Barnstar Hires.png|120px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Алтын қалам|Алтын қалам]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] мырза! Қазақша Уикипедияның дамуына үлкен үлес қосқаңыз үшін алғыс. Соның ішінде елді мекендерді әрлеп, суреттермен толықтырып, ұлттар мен этностар туралы мақалалар жайлы еңбектеріңіз үшін марапат. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:52, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}
:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:48, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)
== Администраторды сайлау ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:54, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)
== Бітікші сайлауы ==
Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:32, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)
== Фотосуреттер бойынша ==
Сәлеметсіз бе! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты ғылыми журнал туралы мақаламыздағы мына фотосуреттерді қалпына келтіре аласыз ба? Өте қажет:
*Жаңа журнал.jpg
*Журнал таныстырылымы.jpg
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:10, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)
::Жойылу себебі сурет ортаққорда не Уикипедия қорында жарияланбаған болып тұр. Сурет енгізу үшін алдымен оны ортаққорға, ал оңайы Уикипедияға жүктеп, содан кейін керек мақалаңызға пайдалана аласыз. (Қараңыз: Жиі қойылатын сұрақтар, Суретті қалай енгізе аламын?) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:52, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)
== CEE Meeting 2025 ==
Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
== [[Сентинельдіктер]] ==
осы тұрғындар жайлы мақала жариялай аласыз ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:16, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:::Жазылды.
:[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:30, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
== Ulviyya Ali ==
Здравствуйте! Можете ли вы подготовить статью на узбекском языке об [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0,_%D0%A3%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B8_%D0%BA%D1%8B%D0%B7%D1%8B Ульвии Али] (Q134390681) в рамках Wiкimedia CEE Spring 2025? [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:42, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
:На узбекском не могу [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:43, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
::Ой, извините. На казахском надо 😅 [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:02, 2025 ж. маусымның 1 (+05)
== Өзбекстан қалалары ==
Кеш жарық! Өзбекстан қалалары бойынша мақалаларда, ''Өзбекстан қалалары'' деген артық сияқты. Себебі, **** облысы қалалары дегеннің санаттың ішінде сол санат қайтадан тұр [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:06, 2025 ж. қыркүйектің 1 (+05)
:Жақсы түзетемін, тағы бір мәселе [[Өзбекстанның әкімшілік бөлінісі]] деген мақалада қазақша атауларымен берген екен сол бойынша алып жатырмын. Бірақ ішінде тікелей аудармалар бар, дұрыс па, бұрыс па, сілтемелер шықпай қалар деп солардың атауын жазып жатырмын. Пікір білдірерсіздер. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:09, 2025 ж. қыркүйектің 2 (+05)
== Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:28, 2025 ж. қарашаның 14 (+05)
== Облысы керек емес ==
Тағы да кеш жарық! Ауылға облысы керек емес, тек ауданы. Қалаларға орыс, ағылшын уикипедиясынан қарап көріңіз. Бізде ''Тараз, Атырау''да бір аттас санат қойылады, соның ішінде ары қарай облысқа тарап кетеді. Кіші қалаларға басқаша санат қойылады екен. Мысалға ''Шу'' [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:36, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)
== Администраторды сайлау ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:57, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)
== Запрос на перевод ==
Доброго дня!
Могли бы вы добавить в Казахскую википедию перевод этой статьи — [[ru:Кыстыбый]]? Буду весьма признателен. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 22:46, 2026 ж. наурыздың 22 (+05)
== Маттиас Манаси ==
Сәлем, Magypar!
Мен неміс дирижері Матиас Манаси туралы мақала жарияладым.
[[Жоба:Инкубатор/Маттиас Манаси]]
Бұл халықаралық деңгейде танымал әрі табысты дирижері Қазақстанда бірнеше рет өнер көрсеткен. Осы мақаланы жариялап бере аласыз ба?
Зор рахмет. [[Қатысушы:AnnaLesniewski.|AnnaLesniewski.]] ([[Қатысушы талқылауы:AnnaLesniewski.|талқылау]]) 12:52, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
::Мен админ емеспін, админдерге айтып қара. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:43, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
== Тәжікстан мен Өзбекстан арасындағы шекара ==
Ассалаумағалейкүм! Мақала атауын '''Тәжікстан-Өзбекстан шекарасы''' десек қалай? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:12, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
:Оригиналы Граница между Таджикистаном и Узбекистаном деп тұр. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:17, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
== CEE MEETING 2026 ==
Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:05, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
== Миялы ауылы ==
Сіз Атырау облысы Қызылқоға ауданының Миялы ауылында тұрасыз ба. [[Арнайы:Үлесі/~2026-30665-91|~2026-30665-91]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-30665-91|talk]]) 15:05, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
::Жоқ, тұрмаймын, неге керек еді? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:18, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
== Help ==
[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:31, 2026 ж. маусымның 18 (+05)
== Әйелдер конкурсы ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Әйелдер конкурсы]]ндағы жазған мақалаларыңызды тексеріп жатыр едім. Байқағаным: адам есімдері, жер-су атаулары бірдей жазылмай қалады (түр'''ік'''мен-түр'''кі'''мен; Алиджанова-Әлижанова); мақалалардың кейбір жерлері машиналық аудармадай көрінді (Аннакулиева есімі Аннакулие'''в''' деп, Волшебный кристалл "Volshebnyy kristall" делініп кетті). Нәтиже шығармас бұрын біз сізден мақалаларыңызды тағы бір тексеріп жіберіңіз деп сұраймыз. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:04, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
fmnmk9xieqec71xhi4farejbh46zz8d
3622451
3622323
2026-06-26T04:11:48Z
Мағыпар
100137
/* Әйелдер конкурсы */ Жауап беру
3622451
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Мағыпар}}
-- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 14:55, 2020 ж. маусымның 29 (+06)
== Сөздерге сілтеу ==
Мақалаға тікелей қатысы жоқ әрі дұрыс сілтеме жасауыңызды доғарыңыз! Атырау облысы десе атырауға бір бөлек облысқа бір бөлек сияқты сілтеме жасауға болмайды. Тек тікелей мақалаға қатысты нәрселер болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:34, 2020 ж. шілденің 2 (+06)
== Жаңа мақала ==
Мақала жазғанда жалпы санат қоя салмай мақалаға тікелей қатысты санат қою керек, интеруики ұмытпаңыз. Сосын дереккөздер көшіре салмай қазақстандық сайттардан алу керек. Бір сөзде он рет сілтеудің қажеті жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:38, 2020 ж. шілденің 10 (+06)
== Сурет ==
Сурет:Атырау.Формация АҚ.jpg
*Фармация АҚ деп өзгерте қоясыңдар ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:46, 2020 ж. шілденің 10 (+06)
== Интервал сақтау ==
Неге дереккөздеріңіз сөйлемнен бөлек арасы алшақ қойып жатсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:45, 2020 ж. шілденің 13 (+06)
:Қосып шығайын. Копировать еткеннен кейін түсуіне байланысты кеткен ғой, өзім де солай ойлағам бірақ әсері барын білмеппін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:31, 2020 ж. шілденің 13 (+06)
== Мақала мазмұны ==
Мақала жазғанда тікелей көшере салмай (газет, журнал, жаңалықтар сияқты жазылған), энциклопедиялық стильде бейтараптылықты сақтап жазған дұрыс. Байқағаным жазған мақалаларыңыз көбісі дайын нәрсені көшіре салғансыз. Солардың бәрін түзетіп шығыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:06, 2020 ж. шілденің 15 (+06)
:Қолымнан келгенше тырысайын. Мен Атырау облысын ықшамға келтіруге тырысқам. Енді бір ғана Атырау спортын толықтыру қалды, сосын болдым.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:55, 2020 ж. шілденің 15 (+06)
::Содан кейін түзетерсіз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:24, 2020 ж. шілденің 17 (+06)
== Сурет жүктеу ==
Суреттің дереккөзі дұрыс емес қой сізде. яндекс деп жалпылама емес қандай сайттан алғанын көрсет керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:32, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
*Менің алдымдағы автордың дереккөзі --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:30, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
::Түсінбедім --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:34, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:::Ол суретті мен жүктеген жоқпын, тек көшіріп алдым, Аркадий Юрьевич Волож --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:39, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:Уикипедияға сіз жүктедіңіз ғой. Сондықтан дұрыстап көрсету керек қайнарын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:12, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
== Сурет:Шоқпартоғай.jpg ==
Сізге айтыпедім ғой суреттердің нақты дереккөзін көрсетіңіз деп, аталған суретті жедел жоюға ұсындым. Дереккөзді бассам яндекстің басты беті ғана шығып тұр ғой--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2020 ж. шілденің 31 (+06)
:Енді өзім түсірген фотоларды жүктеймін. Яндекстен алғасын соның дереккөзін көрсеттім.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:52, 2020 ж. шілденің 31 (+06)
::Өзіңіздікі болса тіпті керемет[[File:SMirC-thumbsup.svg|20px]] --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:18, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)
::Байқап отырған боларсың суреттердің 90 пайызы өзім түсірген суреттер. Негізі Атырау облысында 200 ден астам елді мекен болсы соның 160 елді мекенін өзім түсіргем, өкінішке орай ноутбукка программа ауыстырғанда бәрі кетіп қалап 30-40 елді мекен қалды. Ең өкініштісі шетелдің 48 қаласының фотосы бірге жойылып кетті. Түсінбей отырғаным фотоның көбі Яндексте, сонда мен қандай дереккөз көрсетуім керек? Акиматтың сайты ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:31, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)
:::Иә оны байқадым, бірақ та арасында интернеттен алынған суреттер бар екен, соны дұрыстап көрсету керек болған-ды. Авторын, жылын, қандай интернет сайттан және авторлық құқық бұзылмауы тиіс --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:03, 2020 ж. тамыздың 4 (+06)
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 00:52, 2020 ж. қыркүйектің 26 (+06)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 тізімін пайдаланып User:Samuel (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Қазақстан ауданы ==
{{tl|Қазақстан ауданы}} деген Қазақстанға арналған үлгі бар. Соны қолдану керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:21, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
*Мен ештеңеге ұрынған жоқпын.Үлгі бұрыннан тұр. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:29, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
::МММММММММ, сізді ұрынды деп сынап тұрған жоқпын, Атырау облысының аудандарын дамытып жатыр екенсіз. Соған ақыры үлгіні де ауыстырып жаңартып кетсеңіз деген кеңесімді айттым)
ПС: Тек мен үшін кетіп қалмаңыз (Нұрлан мырза айтып еді менің кесірімнен деп) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:41, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
:::Мен тағы не бүлдірдім деп шошып кетіп едім, сонда бұрынғы үлгілер қате ме? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:45, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
Түсіндім, айырмашылық бар екен. Сәл кейінірек түзермін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:52, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
:Жоқ ол үлгі қате емес. Жалпыға арналған үлгі ғой. Кезінде Қазақстан үшін үлгілер жасағанмын (облыс, аудан, ауылдық округ үшін). Мысал ретінде Меркі ауданы мақаласын қарап шықсаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:57, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
== шы, ші жалғаулары ==
: цифрдан кейін - тұрса шы, ші т.б. жазылмайды. Мектепте жүргенде сызықшадан кейін осы жалғауларды жалғаймын деп мұғалімдерден талай ескерту алғанмын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:54, 2021 ж. сәуірдің 16 (+06)
:онда сызықшаныды алып тастау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:16, 2021 ж. сәуірдің 17 (+06)
== Ордендер ==
Қазақстанға қатысты ордендер мен медальдар үлгісі бар. Соны қойсаңыз санаттар автоматты түрде пайда болады. '''Санат:Үлгілер:Марапаттар:Қазақстан''' санатына өтіңіз. Туған/өлген жылдарда да солай --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:32, 2021 ж. маусымның 17 (+06)
== Санат қою ==
Саламатсыз, сізде санаттарды дүрыс бастап жатқан жоқсыз (түзетіп жатырмын). Солардың өңдеу тарихына кіріп көрсеңіз болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:09, 2021 ж. шілденің 19 (+06)
== Толық мақала ==
Саламатсыз, ''толық мақала'' деген үлгіні қолдаңсаңыз дұрыс болар еді. Алғашқы бөлімді түзетіп шықтым --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:43, 2021 ж. тамыздың 5 (+06)
:: Саламатсыз ба?, сол толық мақала деген толық болмағасын ''қараңыз'' деп қосып едім, мыс. [[Қарақытай мемлекеті]], [[Найман мемлекеті]] тағы басқалары бар, толық деп айтуға барар ма екен? Меніңше сол мақалаларды толықтырғаннан кейін қою керек сияқты.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:57, 2021 ж. тамыздың 8 (+06)
:::Жоқ мәселе ол мақала толық/мықты деген сөз емес: тек толығырақ білгіңіз келсе осыған өтіңіз деген арнайы үлгі-сілтеме --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:59, 2021 ж. тамыздың 11 (+06)
::::Түсінікті.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:02, 2021 ж. тамыздың 12 (+06)
== Әліпов (ауыл) ==
Сәламатсыздар ма? Әліпов елді мекені екі жерде тұр екен. '''[[Әліпов (ауыл)]] және [[Ғизат Әліпов ауылы]].''' Екеуін [[Әліпов (ауыл)]] ға біріктірдім. Енді сіздерден көмек керек болып тұр. Әліпов (ауыл) тақырыбын Ғизат Әліпов (ауыл) ға өзгертіп, Ғизат Әліпов ауылы тақырыбын өшіру керек. Және елді мекендердегі үлгіні де өзгерту керек. Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:50, 2021 ж. қыркүйектің 26 (+06)
[[Қатысушы:Мағыпар|Магпар]] мырза, бұл екі ауыл аттас болса да, бөлек-бөлек ауылдар емес пе? [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|Білгіш Шежіреші]] ([[Қатысушы талқылауы:Білгіш Шежіреші|талқылауы]]) 15:08, 2022 ж. маусымның 27 (+06)
::Бір ауыл, ол ауылда болдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:30, 2022 ж. маусымның 27 (+06)
:::Бір ауыл емес-ау. Бұрыннан бар Әліпов Асан-Үштаған жақтағы Ниетпай деген ауыл болуы керек, шамасы. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:56, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::::Ниетбай деген ауылды таба алмадым. Кейін қарамасам.
::::Сіз елді мекендермен шұғылданып жатырсыз ғой, төмендегі Атырау облысы бойынша елді мекендердің тізімі, мүмкін пайдаңызға жарар деп жіберіп отырмын. (қазақшаға аударып аларсыз).
::::'''Атырауская область'''
::::'''Пригород'''
::::1. Акжайык
::::2. Акжар
::::3. Аксай
::::4. Алменкайыр
::::5. Амангельды
::::6. Аспа
::::7. Атырау
::::8. Балыкши
::::9. Бесикты
::::10. Бирлик
::::11. Водниково
::::12. г.Атырау
::::13. Геолог
::::14. Грека
::::15. Дамба
::::16. Еркинкала
::::17. Жанаталап
::::18. Жумыскер
::::19. Зарослый
::::20. Золотенок
::::21. Калмаккора
::::22. Карталы
::::23. Кокарна
::::24. Курмангазы
::::25. Курсай
::::26. Hовокирпичное
::::27. Ракуша
::::28. Рембаза
::::29. рзд.496
::::30. Сокол
::::31. ст.Карабатан
::::32. ст.Тендык
::::33. Стандарт
::::34. Талиши
::::35. Талкайран
::::36. Таскала
::::37. Томарлы
::::38. Тукей
::::'''Жылыойский район'''
::::39. Азнакул
::::40. Акинген
::::41. Акинген
::::42. Аккизтогай
::::43. Аккудык
::::44. Аккудык
::::45. Байнияз
::::46. Бейбит
::::47. г.Кульсары
::::48. Дарибай
::::49. Досжаншагыл
::::50. Естекбай
::::51. Жаманшабай
::::52. Жартышеке
::::53. Железнодорожная ст.465
::::54. Камыскора
::::55. Карагай
::::56. Караша
::::57. Каует
::::58. Койкын
::::59. Койсары
::::60. Коныркудык
::::61. Косчагил
::::62. Куракбаев
::::63. Кызылини
::::64. Майкомген
::::65. Hадиркул
::::66. Отеген
::::67. п.Жана Каратон
::::68. Сарышагыл
::::69. Таскудык
::::70. Тасшагил
::::71. Толес
::::72. Тургызба
::::73. Тургызба
::::74. Ушкан
::::75. Шокпартогай
::::76. Шынтемир
::::'''Индерский район'''
::::77. Абугали
::::78. Айсакызыл
::::79. Аккала
::::80. Актан
::::81. Актобе
::::82. Алатобе
::::83. Алгабас
::::84. Аленсоры
::::85. Алимкызыл
::::86. Алмаагаш
::::87. Аман
::::88. Асиреп
::::89. Багит
::::90. Багырлай
::::91. Байбоз
::::92. Басшыккан
::::93. Бескорпус
::::94. Бодене
::::95. Буганай
::::96. Бухар
::::97. Габит
::::98. Елемес
::::99. Елтай
::::100. Ертилеу
::::101. Есбол
::::102. Жаманкора 1
::::103. Жанали
::::104. Жанаман
::::105. Жарсуат
::::106. Жиек
::::107. Жулдыз
::::108. Жыбырлак
::::109. Зайденен
::::110. Избас
::::111. Кабденкудык
::::112. Кабдолла
::::113. Камзат
::::114. Каражал
::::115. Кашкын
::::116. Кекши
::::117. Кетебай
::::118. Коктогай
::::119. Кособа
::::120. Куангали
::::121. Курмангали
::::122. Курылыс
::::123. Кызылжар
::::124. Кызылкабак
::::125. Кызылтумсык
::::126. Максат 1
::::127. Макум
::::128. Мамбет
::::129. Мейрам
::::130. Мугал
::::131. Мухит
::::132. Орлик
::::133. Отек
::::134. п.Индерборский
::::135. Сарыкабак 1
::::136. Сейт
::::137. Сыралы
::::138. Тарих
::::139. Теренкудык
::::140. Тилеш 1
::::141. Тума
::::142. Шайбас 1
::::143. Шалпак
::::144. Шашакбосага
::::145. Шубалан
::::146. Ынтымак
::::'''Исатайский район'''
::::147. Айбас
::::148. Аккистау
::::149. Аккутир
::::150. Амангельды
::::151. Аукайран
::::152. Аусен
::::153. Байгожа
::::154. Бекайдар
::::155. Досыгул
::::156. Есиркеп
::::157. Жана Жанбай
::::158. Жанбай
::::159. Жанкелди
::::160. Жаскайрат
::::161. Жети
::::162. Зинеден
::::163. Исатай
::::164. Кабес
::::165. Каражан
::::166. Карашыганак
::::167. Козшыл
::::168. Конысбай
::::169. Кунтей
::::170. Куркиретти
::::171. Кусконбас
::::172. Кызылуй
::::173. Манаш
::::174. Мусакай
::::175. Мынтобе
::::176. Мыстыбай
::::177. Нарын
::::178. Оркен
::::179. рзд.17
::::180. Сарытубе
::::181. Тасоба
::::182. Ташентобе
::::183. Тущыкудык
::::184. Уш
::::185. Хамита Ергалиева
::::186. Шабдар
::::187. Шегирбай
::::188. Шыныбек
::::'''Курмангазинский район'''
::::189. Азгир
::::190. Акколь
::::191. Алга
::::192. Алипова
::::193. Амангельды
::::194. Арна
::::195. Асан
::::196. Балкудук
::::197. Балыкши
::::198. Батырбек
::::199. Бирлик
::::200. Большой Куйген
::::201. Ганюшкино
::::202. Гизата Алипова
::::203. Дет
::::204. Деткерей
::::205. Дашино
::::206. Егинкудук
::::207. Жалгызапан
::::208. Жамбыл
::::209. Жанаауыл
::::210. Жасарал
::::211. Жасталап
::::212. Жумекен
::::213. Жыланды
::::214. Иманово
::::215. Кадырка
::::216. Караколь
::::217. Каспий
::::218. Кигач
::::219. Кокарна
::::220. Коныртерек
::::221. Коптогай
::::222. Котяевка
::::223. Кошалак
::::224. Кудряшево
::::225. Кумаргали
::::226. Нуржау
::::227. Орлы
::::228. Приморье
::::229. рзд.Hурпеисовой
::::230. рзд.Афанасьева
::::231. Сафоновка
::::232. Суюндук
::::233. Уштаган
::::234. Шагырлы
::::235. Шайхы
::::236. Шестой
::::237. Шортанбай
::::'''Кзылкогинский район'''
::::238. Абдолкора
::::239. Айдын
::::240. Айжарык
::::241. Айнаш
::::242. Акжар
::::243. Аккора
::::244. Аккудык
::::245. Аксай
::::246. Актай
::::247. Акшкол
::::248. Акшкол
::::249. Акшкол 1
::::250. Алабие
::::251. Алау
::::252. Алтыкулак
::::253. Арменкора
::::254. Арыстангали
::::255. Арыстангали
::::256. Аскар
::::257. Аяпберген 1
::::258. Аяпберген 1
::::259. Аяпберген 2
::::260. Аяпберген 3
::::261. Байгонды
::::262. Байсеутобе
::::263. Байшуак
::::264. Балабеит
::::265. Балбулак
::::266. Бегей
::::267. Бегенияз
::::268. Бектурган
::::269. Бериштам
::::270. Бертилеу
::::271. Болектобе
::::272. Буйрек
::::273. Былкылдакты
::::274. Дауылбай
::::275. Детиман
::::276. Динтуган
::::277. Досан
::::278. Досым
::::279. Есмырза
::::280. Жага
::::281. Жайма
::::282. Жаман
::::283. Жамансор
::::284. Жанаис 1
::::285. Жанаис 2
::::286. Жанакора
::::287. Жанакора 2
::::288. Жанакудык
::::289. Жангельдино
::::290. Жантерек
::::291. Жарболсын
::::292. Жаскайрат
::::293. Жаскайрат
::::294. Жондалы
::::295. Жубан
::::296. Идрис
::::297. Иманали
::::298. Кабанкудык
::::299. Кайсары
::::300. Камкудык
::::301. Кандыколь
::::302. Карабау
::::303. Каракожа 1
::::304. Каракожа 2
::::305. Караколь
::::306. Карасай
::::307. Кемерши
::::308. Кенбай
::::309. Кенбай
::::310. Кенебай
::::311. Кенен
::::312. Киндиксай
::::313. Кобек
::::314. Кога
::::315. Когабай
::::316. Когам
::::317. Коденбас
::::318. Кожакым
::::319. Кокалабие
::::320. Кокбулак
::::321. Коктобе
::::322. Колдеукудык
::::323. Колдеукудык
::::324. Коныры
::::325. Коныстану
::::326. Коныстау
::::327. Коскулак
::::328. Коянды
::::329. Кубаш 1
::::330. Кубаш 2
::::331. Кулпейс
::::332. Кулымжан
::::333. Кулынкеткен
::::334. Курайлы
::::335. Курмангазы
::::336. Кызылмешит
::::337. Кызылсай
::::338. Кырыкошак
::::339. Мадениет
::::340. Мансур
::::341. Миялы
::::342. Мосыагаш
::::343. Мукаш
::::344. Мукур
::::345. Мырзабайтубек
::::346. Мырзагали
::::347. Hаршоккен
::::348. Hурмолда
::::349. Hурпейыс
::::350. Ойтак
::::351. Омар 1
::::352. Омар 2
::::353. Омиркора
::::354. Оразбай
::::355. рзд.265
::::356. рзд.279
::::357. Сагиз
::::358. Салмен
::::359. Сандыбай
::::360. Сарсенбай
::::361. Сары
::::362. Сарыжал
::::363. Сарыкожек
::::364. Сарыколь
::::365. Сарыкумак
::::366. Сарыкумак
::::367. Сарыкуыс
::::368. Сарытабан
::::369. Сарытогай
::::370. Соркол
::::371. Сырым
::::372. Тайлакбай
::::373. Тайсойган
::::374. Талдыкум
::::375. Талкудык
::::376. Танбай
::::377. Таскудук
::::378. Тасмола
::::379. Тасшагил
::::380. Темирбай
::::381. Токтамыс
::::382. Торткудык
::::383. Тосши
::::384. Тургали
::::385. Туяккали
::::386. Узынколь
::::387. Уки
::::388. Уры
::::389. Шилиарал
::::390. Шиликудык
::::391. Шилиойтан
::::392. Шолаксай
::::393. Шолдербай
::::394. Шубарат
::::395. Шыганколь
::::'''Макатский район'''
::::396. Байчунас
::::397. Доссор
::::398. Искене
::::399. Макат
::::'''Махамбетский район'''
::::400. Акжайык
::::401. Аккайын
::::402. Актогай
::::403. Алга
::::404. Алмалы
::::405. Бала Ораза
::::406. Бейбарыс
::::407. Береке
::::408. Енбекшил
::::409. Есбол
::::410. Есмахан
::::411. Жалгансай
::::412. Кенорис
::::413. Коздикора
::::414. Кызылжар
::::415. Махамбет
::::416. Ортакшыл
::::417. Отешкали Атамбаева
::::418. Сарайчик
::::419. Сарытогай
::::420. Талдыколь
::::421. Тандай
::::422. Томан [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:46, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::Аха жақсы. Сол Ниетпайда күні кешеге дейін [https://gr5.gosreestr.kz/p/ru/GrObjects/objects/teaser-view/192413?flGlobalObjectId=10989&OptionName=Contacts бастауыш мектеп] жұмыс жасапты. Тіпті елді мекені дегенге "Әліпов" деп қойыпты. Уикимапия мен Яндекс.Картадан Ниетпай (Ниетбай) дегенді қарасаңыз болады. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 20:33, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
== Санат бастау ==
Мағыпар мырза санатқа сол санатты қайтадан қоюға болмайды, сіз орысша айтқанда ''замкнутый круг'' жасап отырсыз. ''Исатай ауданы географиясы'' санатын түзетіп шықтым, соған назар аударып көрсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:34, 2021 ж. қарашаның 24 (+06)
== Намыс → Ар-намыс ==
Қайырлы кеш, бір кісі '''Намыс → Ар-намыс''' деп атауын өзгертіпті, қаншалықты дұрыс деп ойласыз? Меніңше намыс қала берген дұрыс-ау, ол кісіге жазайын десем дұрыс қабылдамай дүрсе қоя береді. Оның алдында талай мақала атауын өз бетінше өзгерте берген-ді. Сіздің пікіріңізді күтемін--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:: Сәләматсыз ба? ҚР Азаматтық кодексiнің 143-бабында Ар-намыс деп жазылған.
*'''Мысалы''': Азамат өзінің ар-намысына, қадір-қасиетіне немесе іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді сот тәртібімен теріске шығаруды талап етуге құқылы. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:49, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:00, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
== [[Ғизат Әліпов ауылы]] ==
Бұл мақаланы жоюға ұсыныпсыз. Себебін айтсаңыз деген тілек. Тарап кеткен ауыл болса да, қалдыруға болады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 16:01, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:: Әліпов деген ауыл жазылған, онда [[Әліпов (ауыл)|Әліповты]] жойып, Ғизат Әліповты қалдыру керек, себебі бір ауыл екі бетте жүр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:::Негізі Ғизат Әліпов деп қалдырған дұрыс сияқты, мен үлгіде Әліпов тұрғасын сол үлгіге жаздым. Онда үлгіні де өзгертіп кету керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:14, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
== Таңдаулы мақалаға үміткер ==
{{WAM
|header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div>
|subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі.
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік.
<center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br />
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Миллион деген сөзді қосыңыз ==
[[Кубалықтар|Мына мақалада]] 11,2 деген сандардан кейін ''миллион'' дегенді қосу керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:22, 2022 ж. ақпанның 21 (+06)
== Халық ==
Саламатсыз, {{tl|Халық}} үлгі бар, соны қолдансаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:52, 2022 ж. ақпанның 26 (+06)
== Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріңіз ==
Ассалаумағалейкум, қалайсыз. Сіз Уикипедияда көп мақалалар жазып шығарып жүрсіз. Енді сол жаңа мақалаларыңыздың арасынан [[Жоба:Білгенге маржан/Ұсыныстар/2022]] айдарына жақсы, қолданушыларға қызықты, пайдалы дәйектеріңізбен бөлісіңіз. Білгенге маржан айдары аз да болса жаңарып тұрсын. Рахмет. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
::Сәләматсыз ба? Ұсыныс жібердім, егер осындай бағытта болса табуға болады, қиындығы жоқ. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:36, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
:::Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріпсіз, рахмет. Дегенмен, оларды өзіңіз қосқан жаңа мақалалар арасынан, немесе басқа қолданушылардың жаңа мақалаларына сілтеме бере отырып көрсетуге тырысыңыз.
:::Мысалы, сіздің ұсыныстарыңыздағы
:::Шимпанзе - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деген ақпаратты
:::[[Шимпанзе]] - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деп шимпанзе деген жаңа мақалаға сілтей отырып көрсетуге болады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:45, 2022 ж. наурыздың 15 (+06)
== Амбондықтар ==
[[Амбондықтар]] туралы мақала жазғаныңыз үшін рақмет. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 23:57, 2022 ж. наурыздың 24 (+06)
== Мақаланың аты қате ==
[[Андо-цез халықтары]] деген мақаланың атын өзгерту керек, дұрысы — ''Андий-цез халықтары''. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)
:Рахмет! Алға қарай байқасаңыздар ескертіп отырарсыздар, кейде переводтардан аударғанда дұрыс шықпай жатады, кейде сілтемелерде де қателер кездесіп отырады. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)
== Қажетсіз сілтеме ==
[[Үлгі:Мұхтар Әуезов шығармалары|Мына үлгіге]] екі сілтеме қосып қойыпсыз. [[Ақын аға]] — бұл [[Абай жолы (роман)|Абай жолының]] бір бөлігі ғана, сондықтан да сілтемені алып тастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)
:: Алып тастаған сияқты едім, қалып қойған ғой. Менде Әуезовтың жазған шығармаларының бәрі бар еді 100%, соны толтырам ба ойлағам, оған көп уақыт керек екен, сосын қоя қойдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:49, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)
== [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана]] ==
Әлем халықтарының тізімі үлгісі [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана]] дұрыс па екен? Дұрыс болса [[Әлем халықтарының тізімі]] мақаласының астына орналастырып берсеңіздер мен қызыл бояулардан құтылуды бастайын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:51, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)
:Дұрыс, бірақ құрлық бойынша бөліп-бөліп жасаған дұрыс сияқты. Телеграмға жазсаңыз мен егжей тегжейлі үйретіп берейін. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:25, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)
== Санат:Малайзия халықтары ==
Мағыпар мырза, қалайсыз? Санат жасауды ақыры үйренбейтін болдыңыз ғой)) ''Санат:Малайзия халықтары'' санатына өтіп, өңделу тарихына үңіліп кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:11, 2022 ж. сәуірдің 27 (+06)
== Тағы мен сол ==
Мағыпар мырза, ''үлгі:***'' деп жазудың қажеті, жоқ тек үлгі атауы болса болды) Сосын соңына емес санаттың алдына қою керек. Мынау қайта-қайта маған жаза берді деп ренжімеңіз, кейін екі жұмыс болмасын деген кеңесім) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:45, 2022 ж. мамырдың 2 (+06)
::Қайта ескерткенің дұрыс болды, енді бәрі түсінікті, рахмет!, үлгіні бірінші рет қойып тұрмын...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:32, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)
== Мұқият болыңыз ==
[[Буриши]] деген мақаланы аударыпсыз, бұл атау қате, себебі соңғы «и» — орыстардың көптік жалғауы. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 21:20, 2022 ж. мамырдың 9 (+06)
== Үлгіні қолдану ==
Саламатсыз, қазуикиге баға жетпес үлкен үлес қосып жатсыз. Халықтар жайлы мақалаға неге ''халық'' үлгісін қолданбасқа, сол үшін жасалған үлгі еді) Әрі мақаланы көрнекі қылып көрсетеді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:47, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)
:Бүгін бастаймын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:20, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)
== Ачелер ==
Ачелер мақаласын жоюға ұсынып отырмын, себебі Ачех мақаласы бар, екеуі бір ұлт. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:26, 2022 ж. мамырдың 21 (+06)
== Этникалық топ ==
Мағыпар мырза жоғарыда айтылған үлгінің атауы өзгеріп, сәл дизайны басқаша болды: {{tl|Этникалық топ}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:35, 2022 ж. мамырдың 24 (+06)
: <code>|сурет = The Pearl Harvester.jpg</code> деген параметрге осылай қойып жатса жетіп жатыр. Ешқандай ''сурет, 300px'' керегі жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:56, 2022 ж. мамырдың 28 (+06)
::Рахмет, Мағыпар мырза. Кері байланысқа шығып, мақалаларды ерінбей әрлеп, түзеткеңіз үшін) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:37, 2022 ж. мамырдың 31 (+06)
== Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 ==
{{WAM
|header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div>
|subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді.
<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = Құрметті достар,
Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады.
Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды.
* Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX
* Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv
Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз.
Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)
|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Басқа ұлттардың тегі ==
Орыс, татар т.б. ұлттардың әкесінің атын ұлы деп аудару дұрыс па? (мыс:Сергеевич, Сергейұлы) [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:19, 2022 ж. шілденің 7 (+06)
:Татарлардікін аударуға болатын шығар. Бірақ орыстардікін аударса, "күлкілілеу" естіледі. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:59, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
== Санат ==
Орыс тілінде бар санат, неге қазақ уикипедиясына болмайды? Мыс:Ғағауызстан елді мекендері, орысшасында Гагаузские поселения деп берілген, әлде ғағауыз елді мекендері деп беру керек пе? Кім түсіндіре алады? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:11, 2022 ж. шілденің 25 (+06)
:Жойған мен) Себеп тағы да санатты дұрыс бастамадыңыз, бірнеше рет жоғары да жазып едім, түсінбепсіз. Тағы мені дұрыс түсінбей, әдейі жасап жатыр деп ойламас үшін тек жоя салдым. Дәл осы санатты Нұрлан мырзадан сұрап көріңіз (атауы дұрыс па бұрыс па?) және сол кісі санатты бастап, сізге санат жайлы дұрыстап түсіндіріп берер, менен шықпады түсіндіруге, ренжімеңіз. Кеш жазып жатқанға да кешірерсіз( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:46, 2022 ж. шілденің 26 (+06)
== Интеруики ==
Мәке, жаңа мақала жазғанда, оны басқа тілдегі дәл сол мақаламен байланыстырыңыз, яғни интеруики сілтемесін қосыңыз. Ол үшін сол жақтағы арнайы түймені пайдаланыңыз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 13:03, 2022 ж. шілденің 28 (+06)
:::Баке, мен басқа тілдерге қосып жүрмін, ал мынаны түсінбедім, сонда, экземпляр, страна т.с.сияқты 23 графа бар екен, соның бәрін толтырам ба? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:07, 2022 ж. шілденің 28 (+06)
== Елдерді аударудағы кететін шағын қателер ==
[[Кайелдер]] дегенді аударыпсыз. Бұлардың мекені Каели болса, олардың атауында тағы бір әріп қайдан қосылды? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 20:31, 2022 ж. тамыздың 13 (+06)
:Мен пайдаланған 6 дереккөздің бесеуінде Кайели деп берілген. Олардан асып қайда барам... Сосын елдер емес халықтар, мынау '''Suku Kayeli''' өз тіліндегі оригинал атауы, артық әріп көріп тұрған жоқпын [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:52, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)
::Каели шығанағы мен кайелдер түпнұсқада бірдей жазылғандықтан осы сөздің біреуін түзету керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 10:49, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)
== Карендер ==
Карендер мақаласы сілтемелерді өңдеуді басқанда басқа тілдерге қосылмай тұр, қарап жібересіңдер ме? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:49, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)
== Санат ==
Саламатсыз, санаттарды тағы және тағы да дұрыс емес бастап жатырсыз(( Жаза беріп мазамды алды деп Нұрлан мырзаға шағымданасыздар(. Жай '''Санат:Лаос тұрғындары''' деген санатқа өтіп, өңделу тарихын салыстырып кетіп, қалай дұрыс жасау керектігін көрерсіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:57, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)
:Саламатсыз ба? Маған мынаны түсіндіресіз бе, неге орысшасында Лаос халықтары деп жазуға болады, ал қазақшада болмайды... неге жұрты? Алға қарай бәріне де халықтары деп қоссам қате болмайтын шығар. Мен жазғанға дейін ешқашан жұрты, тұрғындары деген санатты көрген жоқпын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 01:06, 2022 ж. тамыздың 24 (+06)
::Кеш жарық, мәселе санат атауын дұрыс бастамадыңызда емес, мәселе жаңа санатты дұрыс ашпай жатырсыз. ''Санат:Лаос халықтары'' санатына өтіп, санатқа қандай санат қойғанымды, интеруики қойып кеткенімді көрсеңіз болады. Сіз ''санат:Атырау'' деп оның ішіне кірсең қайтадан ''санат:Атырау'' деп бастап жатырсыз, тұйықталған дүние туындап жатыр. Санат деген тамыр сияқты, кішіден үлкен '''метасанатқа''' апару керек. Айтпақшы ''Санат:Лаос халықтары'' санат бос тұр, яғни ешқандай мақалаға қойылмаған екен --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:33, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
* Өй, сауатсыз Kasymov, "бастамадыңызда" деген сөз жоқ. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:38, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
:{{@|Ерден Карсыбеков}} Саған жаздым ба? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:31, 2022 ж. тамыздың 27 (+06)
:: Сауатсыздық — топастықтың бір белгісі, соны біліп жүр. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:18, 2022 ж. тамыздың 28 (+06)
::: {{@|Ерден Карсыбеков}} Еріккен сарт енегін уқалайды..... Күнде уикипедияға кіреді екенсін, алайда өңдеу саны '''4-5''' аспайды, соның '''1-2 маған жазған''' бос болмашы бірнәрселер. Одан да үлгі жасап, жаңа облыстың елді мекендерін атауын ретке келтіріп, қатысушылардың соңғы өңдемелерін сүзгіден өтікізіп (менің жасаған үтір, нүктеме шейін көріп отыратын қырағы едің ғой), қазуикиге пайдалы дүние жаса. Уақыт пен жүйкеңді соған арна. Өз ойын әр жерге тықпалай беретін, өзіне көп алатын '''Білгішсінген''' мырза! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:43, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)
:::: Сенің сауатсыздығың — бұл бос болмашы нәрсе емес, сен өзіңнің орынсыз өңдемелеріңмен Уикипедияға қиянат жасап жүрсің. Кешірім сұрап, әліппені оқуға кіріс, есуастанбай. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 09:20, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)
== Таңдаулы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:46, 2022 ж. қазанның 10 (+06)
== Халықтар санаты ==
Кеш жарық! Халықтар санаты қойылмау себебі: егер сіз ''Этникалық топ'' үлгісін қолдансаңыз, [[:Санат:Алфавит бойынша этникалық топтар|Алфавит бойынша этникалық топтар]] деген санат автоматты түрде пайда болады. Ал санатқа кірсеңіз, сол жерде халықтар санаты қойылған. Сондықтан дубликат болмас үшін алынып жатыр. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:23, 2022 ж. қазанның 17 (+06)
:: Түсінікті, рахмет!. Мен де кездескен "халықтар" санатын аластатып жатыр едім, койғандар ренжімесе болды.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:45, 2022 ж. қазанның 17 (+06)
== Марокко халқы ==
Мемлекет атауы Марокко болса, халқы қалай [[мароккалықтар]] болып кеткен?! --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. қазанның 20 (+06)
: Енді дұрыс болды. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:17, 2022 ж. қазанның 22 (+06)
== Жақсы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:59, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)
== Тұлға жайындағы мақала атауы ==
[https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.
Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Бауыржан Момышұлы ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 11:17, 2022 ж. желтоқсанның 5 (+06)
== Мақалаларды біріктіру ==
Қайырлы күн, [[шерпалар]] мақаласы бар болған соң, сіз [[шерпа (халық)]] деген жаңа мақаланы бастамауыңыз керек еді. Бірнеше жыл бұрын жазылған мақаланы жоюға ұсынбай, оны дамытуыңыз керек еді. Енді осы екі мақаланың тәжірибелі админнен біріктіруін сұрайық, мысалы {{@|Kaiyr}} бұларды біріктіре ала ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:40, 2023 ж. қаңтардың 16 (+06)
== Азия халықтары туралы мақалаларды біріздендіру ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Golden_wikipedia_featured_star.svg|center|80px|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Уикипедия:Марапаттама/«Алтын жұлдыз»|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Он ай бойы үздіксіз енгізген 423 этностан тұратын Азия халықтары туралы мақалалар топтамасы үшін! -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 15:57, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
|}
:Рахмет ! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:15, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
::Құтты болсын!! ''Халықтар'' деген санатты алып тастауды ұмытпаңыз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2023 ж. ақпанның 1 (+06)
== 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы ==
{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div>
|subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;">
|body = Құрметті достар,
Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз.
Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия.
* Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]]
* Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме]
</div>
|footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]])
}}
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Еуропа халықтары ==
Қайырлы кеш. Халықтар туралы мақалаларды көбейтіп жатқаныңыз жақсы екен. Литвалықтар, болгарлар сияқты жетіспейтін еуропа халықтарын да жазсаңыз, нұр үстіне нұр болар еді. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 03:05, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
::Ойда бар. Қазір Африка халықтарын жазып жатырмын, бітіргесін Еуропа халықтарын, әрі қарай қалғандарын жалғастырамын, бәрі ретімен келе жатыр--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:08, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
== Қыстау ==
Қайырлы кеш. Кезінде өте көп Атырау облысының қыстауларын жазыпсыз. Солардың кейбірін таратылған елді мекендермен біріктірсем (енді жазылатын) қалай болады? -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 01:26, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)
:: Сәләматсыз ба? Ыңғайына қарайсың ғой, қазір қыстаулардың жартысынан көбі жоқ болар, ЖШҚ, ТОО деп бөліп алды ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:15, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)
== Дереккөздер жайлы ==
Қайырлы күн, Мағыпар мырза, дереккөздерде сіз сайтқа сілтеме жасасаңыз [[Үлгі:Cite web]] қолданып көріңіз деген ұсыныспен жазып жатырмын, солай жинақырақ көрінеді, және кітаптан мәлімет алынса, қателеспесем, [[Үлгі:Кітап]] қолданылады. Өңдемелеріңіз үшін көп рахмет, әлем халықтарына нағыз еңбек салынып жатыр! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 16:08, 2023 ж. сәуірдің 29 (+06)
== Кісі есімі ==
Кеш жарық, украин саясаткерлері жайлы жазып жатыр екенсіз. Бізде ТМД елдерінің тұлғалары толық жазылу керек, яғни '''Адам Адамұлы Адамбаев'''. Сондықтан атауларын өзгертіп шығуыңызды өтінемін) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:27, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
::Негізі мен Уики-көктем 2023 ке жазып жатырмын. Ереже бойынша оларда солай жазылған, сондықтан конкурс біткенше өзгерте алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:56, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:::Сосын атын, әкесінің аты жазылуын қайта қарау керек, мысалы қазіргі қазақтарда ұлы деген сөз жоқ. Мысалы менің немерем Аян Мағыпар, қай жеріне ұлы деп жазам?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:12, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:Кезінде сол туралы жазған едім, кімнің немесе қай бетке талқылау есімде қалмады, бірақ сол кезде ТМД елдерінің есімін толық жазайық деп шешкенбіз. Ұлы деген жоқ болса, Аян Мағыпар деп қала береді, мұндағы міндет толық жазу, болды, тегі жоқ болса әкесінің есімі. Абай Құнанбайұлы, Ахмет Байтұрсынұлы т.с.с. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:43, 2023 ж. мамырдың 18 (+06)
== Панорама ==
Кеш жарық. [[Тайпақ (Батыс Қазақстан облысы)|Тайпақ]] мақаласына панораманы ең басына қойыпсыз. Меніңше, бөлек тақырыпшаға қойған дұрыс сияқты -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 23:26, 2023 ж. шілденің 15 (+06)
::Тек Тайпақ емес барлық Қазақстан ауылдарына солай жасап жатырмын. Ең басына ауылдың түгел көрінісі көрсетіліп, тақырыпшаларға әр жерінің фотолары көрсетіледі. Осы идеяны жасап қарау үшін 8-шілде күні әдейі Атырау мен Оралдың арасындағы ауылдарды фотоға түсіріп келдім. Бұйырса алға қарай жаяу Атырау мен Алматының арасындағы барлық ауылдарды фотоға түсіремін --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:52, 2023 ж. шілденің 15 (+06)
:::Жарайды онда, іске сәт. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:38, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::::Панораманың астына "хош келдіңіз" емес, "қош келдіңіз" деп жазуыңызды сұраймын. Қате ғой -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 22:18, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::::Негізі Хош келдің, деп бұрыннан жазып келдік, талай тойға, наурыз мейрамдарына талай акиматтың маңдайшасына солай жаздық. Қазір ойларына не келсе соны жазады. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:30, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::::Қазір көбіне "қош келдіңіз" деп жазады, сол нұсқаны бекітті ме екен сұрау керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 05:15, 2023 ж. шілденің 18 (+06)
:::::::Екі түрде де жаза береді, тек бұл сөз емес мыс. біз өмір бойы туған күніңмен деп келдік, қазір туылған күніңмен дейді, сондайлар көп болмаса да кездеседі. Қазақстанның паспортына да Казакистан деп жазып жақында түзеттік қой. Мына Ислам АХМЕТҰЛЫның цитатасын назарға аларсың: Қазақ тілінде «хош» деген де сөз бар. Бұл адамның көңіл-күйін білдіреді, кейде «көңілімнің хошы болмай тұр» дейміз («…қошы болмай тұр» деп те айтылады, меніңше бұл қате). Бұдан шығатын қорытынды: «қош» пен «хош» сөздері екі мағнаны білдіретін болғандықтан, бұларды мағналары бойынша пайдалануымыз керек. Мысалы, қоштасарда «қош болыңыз» десек, күтіп аларда «хош келдіңіз» деп айтылғаны дұрыс. Сондықтан мектеп маңдайшасына «Қош келдіңіз!» демей, «Хош келдіңіз!» деп жазылса әрі түсінікті, әрі грамматика тұрғысынан сауатты да болған болар еді.
Келесі панорамаға сендер үшін қош келдің деп жазайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:26, 2023 ж. шілденің 18 (+06)
== Теміркөпір ==
Теміржол өтпейтін [[Темір (қала)]] қаласына аттас станцияның суретін қосып қойыпсыз. Бірақ станция [[Теміркөпір]] ауылында екен. Суретті тексеріңкіреп қоссаңыз деймін. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 20:22, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
:Дұрыс айтасың, Рахмет. Әр нәрсені бір істейміз деп аңғармай қаламыз ғой. Теміркөпірге ауыстырылды.@ [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 20:57, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::Жарайды, оқасы жоқ. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:01, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::[[Үлгі:Жайық өзені бойындағы елді мекендер]]. Үлгіде Щапов ауылы Жайық бойына жазылыпты, бірақ ол негізі Көшім өзенінде, бірақ уикиде Крутая өзені делінген.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::Үлкен Шаған, Кіші Шаған, Серебряково, Круглоозёрное Көшім өзенінің жағасында орналасқан. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Еркінқала, Ракуша Қарт Жайықтың бойында.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Ескерткеніңізге рақмет, алып тастайын. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:37, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Щапов ауылы карта бойынша Щапов(ское) деген көлдің жағасында екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:50, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
== Азғыр ==
Қайырлы күн. [[Азғыр]] ауылына қойған суреттеріңіз Сүйіндік ауылы екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:40, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
::Кеш жарық. Мен Атырау газетінен алғам, қателескен ғой. Негізі облыстың 90 пайыз ауылдарына бардым, Сүйіндік, Балқұдық жасққа бармаған екем. Сосын өзім түсірмегенмін. Дұрыс емес болса алып тастайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:53, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Қайырлы түн. Ештеңе етпес, суреттерді Сүйіндік туралы мақалаға кері қосып қойдым. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:11, 2023 ж. шілденің 25 (+06)
== Конференцияға қатысу мүмкіндігі ==
[[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] айтылған конференцияға қатысуға ниет білдіргеніңізді, бірақ техникалық себептермен қол қоя алмағаныңызды білем. Енді сол іс-шараны кыркүйектің 2-3 күні өткізбекпіз. Қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап бере аласыз ба? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 18:57, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
::Қайырлы кеш! Батырбек рахмет, мен қазір шипажайда демалыста жатқам, қыркүйектің бас жағында болса үлгере алмайтын шығармын. Қатыса алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:16, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
:::Қап, өкінішті((( Сіздің қатысқаныңыз керемет болар еді. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 23:29, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
== Конго (халық) ==
Конго (халық) беті неге жойылып кеткен. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:45, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Жойылмаған, Ерден мырза '''Баконго'''мен біріктіріп жіберіпті. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 15:31, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Қайырлы күн! [[Баконго]] беті анағұрлым ертерек, яғни 2014 жылы жазылғандықтан, оны қайталаған мақаланы айдау бетіне айырбастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:43, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::Конго (халық) бетін қалпына келтіруіңізді сұраймын. Барлығы да Конго деп жазып жатыр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:::Мен де сілтемеге сүйеніп жазып отырмын, аспаннан алған жоқпын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:07, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::::Бұрынғысын қайтардым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:04, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::::Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 17:33, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::: Сізді «деректі аспаннан алып жатыр екен» деп ешкім кінәлап отырған жоқ. Тек бұрыннан бар мақалаларды қайталамауды сұрап тұрмын. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:32, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::Бұрынғы дерек ескірген. 1972 жылдын бері 50 жылдан асты ғой. Қазіргі қолданылып жүрген деректер бойынша жазып жатырмын. Ол мақала да тұра берсін, Конго кезінде Заир болып тұрғанда солай аталған шығар. Мынау К әрпінен басталат ын халықтар, қазіргі қолданылып жүрген жүйе бойынша.
Кабардинцы
Кабекар
Кабилы
Кабовердцы
Кабье
Кадазан
Каджары
Кадугли-кронго
Казахи
Кайели
Кайнганг
Кайнгуа
Кайова
Кайтагцы
Каколё
Какчикели
Календжин
Калинга
Калмыки
Камба
Камбари
Камбата
Кампа
Канадцы
Канаки
Канела
Канза
Канканаи
Каннара
Канхобали
Капауку
Каража
Караимы
Каракалпаки
Каракачаны
Карамоджонг
Каратинцы
Карачаевцы
Каре
Карелы
Карены
Карибы
Карихона
Катаб
Каталонцы
Катарцы
Кату
Кауильа
Качари
Качин
Кашинауа
Кашкайцы
Кашмирцы
Кая
Каян
Каяпо
Кваву
Квакиутл
Квени
Кейцы
Кекчи
Келабиты
Кемаки
Кемант
Керинчи
Кеты
Кечуа
Киваи
Кикапу
Кикуйю
Килиуа
Кильясинга
Кинга
Киргизы
Кирибати
Кисси
Китайцы
Киче
Клемантан
Коайкер
Коалиб
Кодагу
Кой-коин
Кокама
Колумбийцы
Команчи
Коми
Коми-пермяки
Комо
Конго
Конзо
Конкани
Конкомба
Коно
Консо
Кора
Кордофанские народы
Корегуахе
Корейцы
Корку
Корсиканцы
Коряки
Коса
Косраэ
Костариканцы
Кота (Индия)
Кота (Банту)
Котоко
Кофан
Кохистанцы
Кпелле
Кри
Крики
Криолы
Кроу
Кру
Крымчаки
Кряшены
Куапо
Куба
Кубачинцы
Кубео
Кубинцы
Кубу
Кувейтцы
Куи
Куикатеки
Куитлатеки
Куки
Куланго
Кулу
Кумыки
Куна
Кунама
Куранко
Курды
Куриа
Курумба
Кусаси
Кусунда
Кушиты
Кхамти
Кханг
Кхаси
Кхмеры
Кхмеры горные
Кхму
Кхо
Кхонд
Кэддо
Мынау Б әрпінен басталатын халықтар, '''Баконгоны''' көріп тұрған жоқпын.
Бага
Багамцы
Багирми
Багобо
Багулалы
Бадага
Баде
Баджао
Бадуй
Бай
Байга
Бакве
Балантак
Баланте
Балийцы
Балкарцы
Балти
Бамбара
Бамилеке
Бамум
Банар
Банггай
Банги
Банда
Банданцы
Банджары
Банди
Банива
Банту
Баоань
Барба
Барбадосцы
Бари (Африка)
Бари (Южная Америка)
Бартангцы
Баса
Баски
Бассари
Батаки
Батины
Батуаса
Бауле
Бахрейнцы
Бахтиары
Башкиры
Беджа
Бежтинцы
Белау
Белизцы
Белорусы
Белуджи
Бемба
Бена
Бенабена
Бенгальцы
Берберы
Бермудцы
Берта
Бесая
Бесермяне
Бете
Биак
Биафада
Бидього
Бикол
Билаан
Бима
Бима-сумбанские народы
Бини
Бира
Биром
Бирхоры
Биса
Бисайя
Бихарцы
Боа
Бобо
Бозо
Боки
Болаанг-монгондоу
Болгары
Болева
Боливийцы
Бонго
Бонгу
Бони
Бонток
Бора
Бороро
Борука
Боснийцы-мусульмане
Ботлихцы
Ботокуды
Брагуи
Бразильцы
Бретонцы
Брибри
Бру
Буби
Бугисы
Буи
Буид
Букиднон
Булан
Буллом
Бунак
Бунгку
Бура
Буриши
Буруанцы
Бурун
Буряты
Буса
Бутунг
Бхилы
Бхумидж
Бюргеры ланкийские
Сондықтан жаңасына өзгерте беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:47, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::50 жылдан бері көптеген ұлттың атаулары өзгерді, Конго өз алдына мемлекет болғандықтан атауын өзіне қарай өзгертіп алды. Ескіде жазылған мақала деп атын өзгерпеуге болмайды ғой, логикаға сәйкес келмейді. Мен білгесін жазып отырмын. Білмесең жекеге шығып сұра, жауап беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:02, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::: Ондай жағдайларда беттің атауын өзгерту деген функцияны қолдана аласыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:45, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::Баконго (Конго) → '''Конго (халық)''' деп өзгерту керек сияқты, ағлышын тілінде солай тұр ғой --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:15, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
:::::Мен Конго (халық) деп қойдым тақырыбын, бірақ Ерден Карсыбеков қайта-қайта өзгертіп тұр ғой. Конго (халық) нұсқасына қайтарыңызшы.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:46, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
::::::Конгоға кері қайтардым. Енді Баконгоны жою керек не бағыттағыш қылу керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 04:55, 2023 ж. қыркүйектің 1 (+06)
== Хемингуэйге қарсы фронт ==
Сәлем, достым! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте жазғандарыңа мәз болдым, көп рақмет саған! Хемингуэй туралы мақаланы жою керек, соны қалай істесек болады?--[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 10:09, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)
: Ей, Мағыпар, жауап бермейсің бе? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 14:53, 2023 ж. қыркүйектің 7 (+06)
== Сантомилер ==
Халықтың аты "Сан-Томе" деген жер атауынан шыққандықтан, "Сантомеліктер" дұрысырақ болмай ма? Тіпті орысшасында тонгаш деп тұр екен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 03:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)
:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)
== Цензура Nurtenge ==
Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись:
Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:21, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06)
== Кабовердтер ==
Халықтың аты [[Кабо-Верде]] деген жер атауынан шыққандықтан, "Кабоверделіктер" дұрысырақ болмай ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:47, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:: Ол да дұрыс, басқа тілдің аудармасы әртүрлі болғандықтан түбірі Кабоверд болғасын алғам, олар кабовердиндер деп те аталады. Бірақ сен айтқан нұсқа дұрыс сияқты. Кабоверде - қазақша нұсқасы -жасыл мүйіс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:04, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
Бұл жерде екі түрлі ұғым бар. Кабоверделіктер десек Кабо-Верденің барлық халқы болып кетеді, Қазақстандықтар деген сияқты. Кабовердтер Еуропалықтар мен құлдардың ұрпақтары. Бірақ атын өзгертем десең қарсылығым жоқ.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:12, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:Қайырлы күн. Қажытархан облысындағы Казымяк қаласын Құмөзек деп аударыпсыз. Бірақ жиі қолданып жүрген Қамысөзек дұрысырақ болмай ма? -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:10, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:: Біздің бала кезімізде Құмөзектегі ағайындарға жиі барып, каникулда айлап жататын едік. Сол кезде Құмөзек ауданы аталатын, мүмкін кейін қазақшасын өзгертен шығар. Бірақ өздерінің қазақтары Құмөзек деп атайды. Мүмкін боттар орысшасынан солай аударған шығар, бірақ Құмөзек тарихи аты. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:28, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:::Мында беріліпті ғой. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kamyzyaksky_District
Камызя́кский райо́н (русский: Камызя́кский райо́н; Құмөзек ауданы, Qumózek aýdany) — административный[1] и муниципальный[7] район (район) Астраханской области России. Расположен на юге области. Площадь района составляет 3 493 квадратных километра (1 349 квадратных миль). [3] Административный центр — город Камызяк. [1] По данным переписи 2010 года, общая численность населения района составляла 48 647 человек, при этом население Камызяка составляло 33,5% от этого числа. [4] --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:52, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)
:Жарайды онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:16, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)
== Конвертерді жою ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Яунде ==
Кеш жарық, осы мақаланы өзіңіз аяқтасаңыз болады. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:48, 2023 ж. қарашаның 15 (+06)
== Ұсыныс ==
Англо-канадцы дегенді Ағылшын канадалықтар дегеннен гөрі Канадалық ағылшындар деуге болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 00:40, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)
::Ағылшындардың өзі солай жазыпты ғой, әркім әртүрлі жазып жатыр, өздерің қараңдар. Негізі елдің аты бірінші тұру керек қой, Канадалық дұрыс сияқты --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:58, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)
Санмариндықтар дегеннен гөрі Санмаринолықтар деген дұрыс болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:00, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
::Мен де солай ойлағам, тіпті алғашында солай жазып та қойғам, бірақ басқа тілдегілерде осылай екен...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 18:29, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::Бұл жерде басқа тілге қараудың қажеті жоқ. Халықтың аты Сан-Марино елінің атауынан жасалғандықтан, елдің атына қараған дұрыс деп ойлаймын. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:58, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
::::Дұрыс болса өзгерте беріңдер. Онда елдің аты Украина болғандықтан Украиндар емес Украйналықтар деп өзгерту керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:09, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::::Украиналықтарға Украинада тұратын барлық ұлттар кіреді, ал украин жалғыз ұлттың аты. Орысшадан тікелей аудармай, -дық/дік жалғамаса да болады жалпы. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 19:32, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
== Бітікші сайлау ==
Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз.
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 ==
Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06)
<!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген -->
== Жедел жоюдан алып тастау ==
Сәлеметсізбе! Біз [[Әл-жәбрдің атасы]] журналы туралы мақала жазғанбыз. Оны біреулер жоюға қате ұсыныпты. Енді осы кемтікті алып тастауға көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)
::Сәлеметсіз бе? Мен админ емеспін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:50, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)
== Санаттау, дереккөздер мен калькалар ==
Қайырлы күн. Біраз мақала бастап жатқан екенсіз, ''инициативаңыз'' үшін рахмет. Алайда бастап жатқан мақалаларыңыздың бірнеше қателіктері бар. Олар шешіледі деп үміттенемін.
Мақала деген санатталу керек. ҚазУП-да санаттарды орыс УП-ден аударып саламыз. Санат арқылы сайтымыздағы мақалалар жинақы болады. Айтатымның екіншісі — дереккөздер үлгісі. Жай сілтеме салғанда дереккөздің түрі онша емес; осындай жағдайлар үшін бізде арнайы үлгілер бар (мысалы Интернеттен алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Cite web]] үлгісі, кітаптан алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Кітап]] және т.б.). Және де саясаткер жайлы жазғыңыз келсе, [[:Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]] инфобоксын қолданған дұрыс. Оның көмегімен тұлғаның лауазымдарын жазып алуға болады. Тағы бір кішігірім мәселе — грамматика және калькалар. Қазақ тілінде "2020 жылдың 4 маусымы" деген нәрсе жоқ екен; орнына "2020 жылғы 4 маусым" дегеніміз жөн, оны мен өзім де жақында білдім, содан бері дұрыстап жүрмін; және де дефис (-; социал-демократия, ел-жұрт, ар-намыс, қазақ-өзбек), сызықша (–; 25–26 тамыз, 1929–1931), ұзын сызықша (—; Оның есімі — Нұрсұлтан) және тағы басқа пунктуация белгілерінің дұрыс қолдануына және басқа да ұқсас мәселелерге назар салсаңыз мақалаларыңыз мықты болады. Іске сәт! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 21:24, 2024 ж. сәуірдің 2 (+06)
::Мен қазіргі грамматикаларды түсінбеймін, өзімді қалай оқытты, соларды пайдаланып жатырмын. Қазіргілер бүгін былай дейді, келесі күні ауыстырып жібереді.
Мен осы жөнінде ғалымдардан сұрадым, қазіргі грамматиканы олардың өзі де қашан шыққанын білмейді.
"2020 жылдың 4 маусымы" мен"2020 жылғы 4 маусым" дегенде қандай түсінбестік бар, ешқандай айырмашылығы жоқ.
Ал үлгіге келетін болсақ, келесілерін үлгісіз жазармын... Бірақ мүмкіндігінше қарармын, тек қана қате менде болса --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. сәуірдің 3 (+06)
:::Мемлекеттік қайраткер үлгісіне [[Юрий Анатольевич Сергеев]] салғам, 3 сағаттан бері отырмын, ізашары, ізбасары графасын толтырғанда, алдыңғы жазғандар жойылып кете береді, қарайсыңдар ма ? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:36, 2024 ж. сәуірдің 4 (+06)
::::Кеш жарық, дұрыстап жібердім деймін? [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 05:21, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)
:Рахмет! Елшілер санаты автоматты қосыла ма, әлде қолдан қосқан ба? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:55, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)
== Медальдар ==
Кеш жарық, медальдар үлгісі бар жоғына көз жеткізген дұрыс (біреуі қайталаныпты), сосын санатын дұрыстап жазған дұрыс: '''**** марапатталғандар''' деген сөз қалып қойыпты [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:09, 2024 ж. мамырдың 6 (+05)
== Kasymov-тың балағаттауы ==
Сәлеметсіз бе! Бұл қатысушы бүгін сағат екіде өз бетінде маған «сігілші» деп жазды және қуғындауды менің бетімде жалғастырып жатыр. Бұған бірдеме істеңізші, өтінемін! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 19:54, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)
== Интеруики ==
Кеш жарық, ордендер үлгісіне интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:19, 2024 ж. мамырдың 20 (+05)
== Артық дефис ==
Кеш жарық! [[Батыс Сібір генерал-губернаторлығы]] мақаласының атауында алғашқы дефисті алып тастай аласыз ба? Рақмет! --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 23:11, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)
:Сәлеметпісіз, алып тастадым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:02, 2024 ж. мамырдың 28 (+05)
== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.
This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options.
''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''
Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']
Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==
Hi everyone,
During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.
I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Алтын әріппен жазылатын еңбек ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:Feather Barnstar Hires.png|120px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Алтын қалам|Алтын қалам]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] мырза! Қазақша Уикипедияның дамуына үлкен үлес қосқаңыз үшін алғыс. Соның ішінде елді мекендерді әрлеп, суреттермен толықтырып, ұлттар мен этностар туралы мақалалар жайлы еңбектеріңіз үшін марапат. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:52, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}
:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:48, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)
== Администраторды сайлау ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:54, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)
== Бітікші сайлауы ==
Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:32, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)
== Фотосуреттер бойынша ==
Сәлеметсіз бе! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты ғылыми журнал туралы мақаламыздағы мына фотосуреттерді қалпына келтіре аласыз ба? Өте қажет:
*Жаңа журнал.jpg
*Журнал таныстырылымы.jpg
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:10, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)
::Жойылу себебі сурет ортаққорда не Уикипедия қорында жарияланбаған болып тұр. Сурет енгізу үшін алдымен оны ортаққорға, ал оңайы Уикипедияға жүктеп, содан кейін керек мақалаңызға пайдалана аласыз. (Қараңыз: Жиі қойылатын сұрақтар, Суретті қалай енгізе аламын?) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:52, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)
== CEE Meeting 2025 ==
Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
== [[Сентинельдіктер]] ==
осы тұрғындар жайлы мақала жариялай аласыз ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:16, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)
:::Жазылды.
:[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:30, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
== Ulviyya Ali ==
Здравствуйте! Можете ли вы подготовить статью на узбекском языке об [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0,_%D0%A3%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B8_%D0%BA%D1%8B%D0%B7%D1%8B Ульвии Али] (Q134390681) в рамках Wiкimedia CEE Spring 2025? [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:42, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
:На узбекском не могу [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:43, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
::Ой, извините. На казахском надо 😅 [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:02, 2025 ж. маусымның 1 (+05)
== Өзбекстан қалалары ==
Кеш жарық! Өзбекстан қалалары бойынша мақалаларда, ''Өзбекстан қалалары'' деген артық сияқты. Себебі, **** облысы қалалары дегеннің санаттың ішінде сол санат қайтадан тұр [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:06, 2025 ж. қыркүйектің 1 (+05)
:Жақсы түзетемін, тағы бір мәселе [[Өзбекстанның әкімшілік бөлінісі]] деген мақалада қазақша атауларымен берген екен сол бойынша алып жатырмын. Бірақ ішінде тікелей аудармалар бар, дұрыс па, бұрыс па, сілтемелер шықпай қалар деп солардың атауын жазып жатырмын. Пікір білдірерсіздер. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:09, 2025 ж. қыркүйектің 2 (+05)
== Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:28, 2025 ж. қарашаның 14 (+05)
== Облысы керек емес ==
Тағы да кеш жарық! Ауылға облысы керек емес, тек ауданы. Қалаларға орыс, ағылшын уикипедиясынан қарап көріңіз. Бізде ''Тараз, Атырау''да бір аттас санат қойылады, соның ішінде ары қарай облысқа тарап кетеді. Кіші қалаларға басқаша санат қойылады екен. Мысалға ''Шу'' [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:36, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)
== Администраторды сайлау ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:57, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)
== Запрос на перевод ==
Доброго дня!
Могли бы вы добавить в Казахскую википедию перевод этой статьи — [[ru:Кыстыбый]]? Буду весьма признателен. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 22:46, 2026 ж. наурыздың 22 (+05)
== Маттиас Манаси ==
Сәлем, Magypar!
Мен неміс дирижері Матиас Манаси туралы мақала жарияладым.
[[Жоба:Инкубатор/Маттиас Манаси]]
Бұл халықаралық деңгейде танымал әрі табысты дирижері Қазақстанда бірнеше рет өнер көрсеткен. Осы мақаланы жариялап бере аласыз ба?
Зор рахмет. [[Қатысушы:AnnaLesniewski.|AnnaLesniewski.]] ([[Қатысушы талқылауы:AnnaLesniewski.|талқылау]]) 12:52, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
::Мен админ емеспін, админдерге айтып қара. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:43, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
== Тәжікстан мен Өзбекстан арасындағы шекара ==
Ассалаумағалейкүм! Мақала атауын '''Тәжікстан-Өзбекстан шекарасы''' десек қалай? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:12, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
:Оригиналы Граница между Таджикистаном и Узбекистаном деп тұр. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:17, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)
== CEE MEETING 2026 ==
Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:05, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
== Миялы ауылы ==
Сіз Атырау облысы Қызылқоға ауданының Миялы ауылында тұрасыз ба. [[Арнайы:Үлесі/~2026-30665-91|~2026-30665-91]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-30665-91|talk]]) 15:05, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
::Жоқ, тұрмаймын, неге керек еді? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:18, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
== Help ==
[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:31, 2026 ж. маусымның 18 (+05)
== Әйелдер конкурсы ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Әйелдер конкурсы]]ндағы жазған мақалаларыңызды тексеріп жатыр едім. Байқағаным: адам есімдері, жер-су атаулары бірдей жазылмай қалады (түр'''ік'''мен-түр'''кі'''мен; Алиджанова-Әлижанова); мақалалардың кейбір жерлері машиналық аудармадай көрінді (Аннакулиева есімі Аннакулие'''в''' деп, Волшебный кристалл "Volshebnyy kristall" делініп кетті). Нәтиже шығармас бұрын біз сізден мақалаларыңызды тағы бір тексеріп жіберіңіз деп сұраймыз. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:04, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
:Машиналық аудармада солай кеткен ғой... [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:11, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
15iu49uuz9jzuvqt1xbmtsa1arw93k6
Қатысушы:Madi Dos/зертхана
2
647227
3622373
3435037
2026-06-25T20:40:53Z
Madi Dos
18369
3622373
wikitext
text/x-wiki
== [[:en:Oil_refinery|Мұнай өңдеу зауыты]] ==
'''Мұнай өңдеу зауыты''' немесе '''мұнай айыру зауыты''' (ағылш. ''oil refinery'', ''petroleum refinery'') — шикі [[мұнай]]<nowiki/>ды өңдеп, оны бензин, [[дизель отыны]], [[Битум|асфальт негізі]], мазут, жылытуға арналған отын, [[керосин]], [[Сұйытылған газ|сұйытылған мұнай газы]] және мұнай нафты сияқты түрлі мұнай өнімдеріне айналдыратын өнеркәсіптік өндіріс орны.
Сонымен қатар этилен мен пропилен сияқты мұнай-химия өнеркәсібіне қажетті бастапқы шикізаттар шикі мұнайды тікелей крекинг процесі арқылы өңдеу нәтижесінде алына алады. Бұл жағдайда нафта сияқты алдын ала тазартылған мұнай өнімдерін пайдалану қажет емес.
Әдетте мұнай өңдеу зауытына жеткізілетін шикі мұнай алдымен мұнай өндіру кәсіпорындарында бастапқы өңдеуден өтеді. Көп жағдайда мұнай өңдеу зауытының аумағында немесе оған жақын жерде келіп түсетін шикі мұнай мен дайын сұйық мұнай өнімдерін сақтауға арналған мұнай қоймасы орналасады.
2020 жылғы мәлімет бойынша, дүниежүзіндегі мұнай өңдеу зауыттарының жиынтық өңдеу қуаты тәулігіне шамамен 101,2 миллион баррель шикі мұнайды құрады.<ref>[https://www.statista.com/statistics/273579/countries-with-the-largest-oil-refinery-capacity/ 2010 және 2024 жылдардағы ірі елдер бойынша бүкіл әлем бойынша шикі мұнай өңдеу зауыттарының қуаттылығы.]</ref>
Мұнай өңдеу зауыттары, әдетте, аумағы кең, көптеген технологиялық қондырғылардан тұратын ірі өнеркәсіптік кешендер болып табылады. Олардың ішінде сұйықтықтар мен газдарды ректификациялық мұнаралар сияқты химиялық өңдеу қондырғылары арасында тасымалдайтын құбыр желілері кеңінен тартылады. Қолданылатын технологияларының көптүрлілігіне байланысты мұнай өңдеу зауыттары химия өнеркәсібі кәсіпорындарының бір түрі ретінде де қарастырылады.
2008 жылғы желтоқсаннан бері әлемдегі ең ірі мұнай өңдеу зауыты Үндістанның Гуджарат штатында орналасқан, '''Reliance Industries''' компаниясына тиесілі '''Жамнагар мұнай өңдеу зауыты''' болып саналады. Оның өңдеу қуаты тәулігіне 1,24 миллион баррель (197 000 м³) мұнайды құрайды.
Мұнай өңдеу зауыттары мұнай өнеркәсібінің төменгі өндірістік буынының (''downstream sector'') маңызды құрамдас бөлігі болып табылады.
== Тарихы ==
Қытайлықтар мұнайды өңдеуді жетілдірген алғашқы өркениеттердің бірі саналады. Біздің заманымыздың I ғасырында-ақ олар шикі мұнайды энергия көзі ретінде өңдеп пайдаланған. 512–518 жылдары Солтүстік Вэй әулеті тұсында өмір сүрген қытай географы, жазушысы әрі мемлекет қайраткері Ли Даоюань өзінің әйгілі «Су арналарына түсіндірме» атты еңбегінде мұнайды әртүрлі жағармайларға өңдеу тәсілін сипаттаған.
Шикі мұнайды кейіннен парсы химиктері де айдау арқылы өңдеген. Мұндай үдерістер Мұхаммед ибн Закария әр-Разидің еңбектерінде жан-жақты баяндалған. Бағдат қаласының көшелері табиғи мұнай кен орындарынан алынған битуммен төселген. IX ғасырда қазіргі Әзербайжанның Баку маңындағы мұнай кен орындары игеріле бастады. Бұл кен орындарын X ғасырда араб географы әл-Масуди, ал XIII ғасырда Марко Поло сипаттап, олардың өнімділігі жүздеген кеме жүгіндей мұнай беретінін жазған.
Араб және парсы химиктері әскери мақсатта қолданылатын жанғыш заттар өндіру үшін шикі мұнайды айдау әдісін пайдаланған. Исламдық Испания арқылы бұл технология XII ғасырда Батыс Еуропаға тарады.
Солтүстік Сун әулеті (960–1127) кезінде Кайфың қаласында «Қаһарлы мұнай шеберханасы» атты өндіріс орны құрылып, онда әскерге арналған тазартылған мұнай өндірілді. Жауынгерлер тазартылған мұнайды темір ыдыстарға құйып, қарсыластарына лақтыру арқылы өрт шығаратын қару ретінде қолданған. Бұл әлемдегі мұнай өңдеу зауыттарының алғашқы үлгілерінің бірі саналады. Онда мыңдаған адам мұнайдан әскери мақсаттағы өнімдер шығарумен айналысқан.
XIX ғасырға дейін мұнай Вавилонда, Мысырда, Қытайда, Филиппинде, Римде және Әзербайжанда әртүрлі мақсатта пайдаланылып келген. Алайда мұнай өнеркәсібінің қазіргі тарихы 1846 жылдан басталады деп есептеледі. Сол жылы канадалық өнертапқыш Абрахам Геснер көмірден керосин алу әдісін ойлап тапты. Көп ұзамай, 1854 жылы поляк өнертапқышы Игнацы Лукасевич Польшадағы Кросно қаласы маңындағы қолмен қазылған мұнай ұңғымаларынан керосин өндіре бастады.
Дүниежүзілік рекордтар академиясының мәліметі бойынша, Румыния әлемде мұнай өндіру жөніндегі ресми статистикаға енген алғашқы мемлекет болды.
Солтүстік Америкадағы алғашқы мұнай ұңғымасын 1858 жылы канадалық Джеймс Миллер Уильямс Онтарио провинциясындағы Ойл-Спрингс елді мекенінде бұрғылады. Ал АҚШ-та мұнай өнеркәсібінің басталуы 1859 жылы Эдвин Дрейктің Пенсильвания штатындағы Тайтусвилл маңынан мұнай табуымен байланысты. XIX ғасырда бұл сала негізінен шамдарға арналған керосин өндіруге бағытталды. XX ғасырдың басында іштен жанатын қозғалтқыштың және автомобильдердің кеңінен таралуы бензинге сұранысты күрт арттырып, мұнай өнеркәсібінің қарқынды дамуына жол ашты. Кейінірек Оклахома, Техас және Калифорниядағы ірі мұнай кен орындарының ашылуы Онтарио мен Пенсильваниядағы алғашқы кен орындарының маңызын басып озды.
1853 жылы Самуэль Кир Питтсбург қаласында Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы мұнай өңдеу зауытын салды. Ал 1854 жылы Игнацы Лукасевич қазіргі Польша аумағындағы Ясло қаласында мұнай өңдеу зауытын іске қосты.
=== Қазақстандағы мұнай өңдеу зауыттары ===
Қазақстанда мұнай өңдеумен айналысатын үш ірі мұнай өңдеу зауыты жұмыс істейді. Олар — Атырау мұнай өңдеу зауыты, Павлодар мұнай-химия зауыты және Шымкент мұнай өңдеу зауыты. Бұл кәсіпорындар елдегі бензин, дизель отыны, авиациялық отын, сұйытылған мұнай газы, битум және басқа да мұнай өнімдеріне деген негізгі сұранысты қамтамасыз етеді.
'''[[Атырау мұнай өңдеу зауыты]]''' — Қазақстандағы ең көне мұнай өңдеу кәсіпорындарының бірі. Оның құрылысы Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында басталып, 1945 жылы пайдалануға берілді. Зауыттың жобалық өңдеу қуаты жылына 5,5 млн тонна мұнайды құрайды. Мұнда сұйытылған мұнай газы, автомобиль бензині, дизель отыны, авиациялық керосин, мұнай коксы, бензол, параксилол және басқа да өнімдер өндіріледі.
'''[[Павлодар мұнай-химия зауыты]]''' 1978 жылы іске қосылды. Кәсіпорын негізінен Батыс Сібір кен орындарынан жеткізілетін мұнайды өңдеуге бейімделген. Оның жылдық жобалық қуаты 6 млн тоннаға жуық. Зауытта автомобиль бензині, дизель отыны, мазут, сұйытылған көмірсутек газдары, битум, мұнай коксы және техникалық күкірт өндіріледі.
'''[[Шымкент мұнай өңдеу зауыты]]''' 1985 жылы пайдалануға берілген және Қазақстандағы ең жаңа мұнай өңдеу зауыты болып саналады. Ол республиканың оңтүстік өңірін мұнай өнімдерімен қамтамасыз етеді. 2018 жылы аяқталған жаңғырту жұмыстарының нәтижесінде зауыттың жылдық өңдеу қуаты 6 млн тоннаға дейін ұлғайтылып, өндірілетін жанармайдың сапасы К-5 экологиялық стандартына сәйкестендірілді.
Соңғы жылдары Қазақстандағы үш мұнай өңдеу зауыты кезең-кезеңімен жаңғыртудан өтті. Соның нәтижесінде мұнайды өңдеу тереңдігі арттырылып, жоғары экологиялық стандарттарға сәйкес келетін мұнай өнімдерін өндіру көлемі ұлғайды.
== Дереккөздер ==
# Atyrau Oil Refinery. ''Official website''. https://www.anpz.kz/en/company/
# Pavlodar Oil Chemistry Refinery. ''About refinery''. https://www.pnhz.kz/en/refinery/about_refinery/
# PetroKazakhstan Oil Products. ''Refining''. https://petrokazakhstan.kz/en/refining/
# '''ҚазМұнайГаз''' АҚ. ''2024 жылға арналған жылдық есеп''. [https://ar2024.kmg.kz/en/strategic-report/operating-review/downstream?utm_source=chatgpt.com Мұнай өңдеу көрсеткіштері.]
== Жобалар ==
Бұл орысша жобалар туралы . Қазақша аударылмаған, қазақшаға аударған жөн болады.
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D0%B1-%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F
[[:ru:Википедия:Совет_вики-проектов/Каталог_проектов|Уикипедия:Уики-жобалар кеңесі/Жобалар каталогы]]
[[:ru:Википедия:Совет_вики-проектов/ЧаВО_по_оценке_статей|Уикипедия:Уики-жобалар кеңесі/Мақалаларды бағалау бойынша жиі қойылатын сұрақтар]]
[[:ru:Википедия:Совет_вики-проектов/Руководство#%D0%A7%D1%82%D0%BE_%D1%82%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA%D1%82?|Уикипедия:Уики-жобалар кеңесі/Нұсқаулық]]
__NOTOC__<includeonly>
[[Санат:Үлгі-инфобокстар:Әскери іс]]
</includeonly>
<noinclude>
[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]
</noinclude>
ehgaorngrac26u5t6es7aetnuv9f32u
Локи
0
648609
3622620
3621507
2026-06-26T11:39:30Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Алфавит бойынша мифологиялық кейіпкерлер|Алфавит бойынша мифологиялық кейіпкерлер]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622620
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
{{Қатысушы зертханасы}}
<!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ -->
[[File:Processed SAM loki.jpg|thumb|right|250px|Локи]]
Локи (Көне-сканд. Loki, сонымен қатар Loki Laufeyjar sonr, нем. Loge) - герман-скандинавия мифологиясында қулық пен алдамшылықтың құдайы. Сонымен қатар, ётун Фарбаути мен Лаувейяның ұлы болып табылады. Ётун отбасынан шыққанынан қарамастан, өзінің ерекше ақылдылығы мен айлакерлігі үшін Асгардта құдайлармен бірге тұруға рұқсат берілген.
Локи скандинавия мифологиясында басқа құдайлаға қарағанда кейінірек байда болды. Оның бейнесінің пайда болуы викингтердің христиан дінін қабылдануы мен олардың мәдениетінің құлдырауының нәтижесі болып саналады.<ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.librus.ru/childrens-corner/scientifically-cognitive-literature/16375-mify-i-legendy-vikingi.html|title=Локи поздний персонаж, Ж. Рагаш — Викинги мифы и легенды. (издательство: Ашшет, Диалог, 1995 год)|author=|website=Либрус - гора знаний|date=|publisher=|accessdate=2020-10-07}}</ref>
== Өмірбаяны ==
Снорри Стурлусон сипаттауы бойынша Локи әдемі, орта бойлы адам бейнесіндегі құдай болып табылады. Алыптартың құдайлармен соғысы басталғанға дейін, Локи алпауыт Ангрбодамен бірге Йотунхаймда үш жыл бойы өмір сүрді. Осы уақыт аралығында алпауыт Ангрбодам оған үш бала туып береді: қызы - жартылай қызыл, жартылай көк Хель (өлгендер патшалығының құдайы), алып жылан Ёрмунган және жан түршігерлік қасқыр Фенрир. Оған қоса, Локидің Сигюннен екі баласы бар: Нари және Вали (басқа нұсқаларында Нари және Нарви, Вали және Царви). Сонымен қатар, көне скандинавиялық "Hyndluljóð" поэмасында Локи зұлым әйелдің жартылай күйген жүрегін жеу арқылы, мыстандарды дүниеге әкеледі.
Екіжақтылық, тапқырлық, қулық, алдау деген трикстерлерге тән қасиеттер Локиде кездеседі. Ол скандинавия мифологиясында екі жақты кейіпкер болып табылады, себебі оның прототипін не жақсы не жаман жаққа да жатқызбайды. «Lokasenna» поэмасында теңіз алыбы Эгирдің мерекесінде жиналғанда, ол аяусыз және дөрекі сөйлей отырып, жеті құдайлар мен жеті әйел-құдайларды әшкерелейді. Ол құдайларды ең алдымен қорқақтығы үшін, ал әйел-құдайларды пәксіздігі, адалсыздығы үшін айыптады. Оған қоса, сол мейрамда Локи Бальдр құдайының өлімінде кінәсі бар екенін мойындады.
[[File:Louis_Huard_-_The_Punishment_of_Loki.jpg|thumb|right|200px|«Локидің жазасы», Луи Уар]]
[[File:AM_738_4to,_41r,_BW_Loki.jpeg|thumb|left|200px|Көне скандинавиялық қолжазба беттеріндегі Локидің суреті Edda Oblongata (1680)]]
Осы іс-әрекетінен кейін Локи Франангр фьордының сарқырамасында ақсерке түрінде жасырынуға тырысты. Ашулы құдайлар оны және оның екі баласы Вали мен Нарвиді де ұстап алды. Валиді қасқырға айналдырған соң, ол ағасын тісімен жыртып, парша-паршасын шығарады. Ұсталған Локиді Нарвидің ішектерімен үш тасқа байлап, бұғаулайды. Скади әкесінің кегін алу үшін Локидің басына жыланды іліп қойып, жыланның уын оның бетіне үздіксіз тамшылатқызды. Алайда құдайдың адал әйелі Сигюн, оның үстінен кесе ұстап, сол уды жинап тұрды. Тостаған толған кезде, Сигюн оны босатуға кетеді. Локидің бетіне улы тамшы тигенде, ол үздіксіз азап шегеді. Аңыз бойынша жер сілкінісінің себебі осы.
Екінші жағынан, қүдайлар қулық және айлакерлік таныту қажет болған кезде Локидің қызметіне жүгінеді. Локидің қасиеттерінің бірі сыртқы бейнесін өзгерте алуы. Осы қасиетін қолдана отырып, ол әдемі биенің түрінде Асгард салып жатқан кірпіш қалаушы ётун Свадильфаридің жылқысын қулықпен шақырып алады. Ол бұл әрекетімен құдай Фрейаны ётун Свадильфаримен неке қиюдан құтқарады. Осы әрекетінің нәтижесінде Локи Свадильфари жылқысынан жүкті болды. Дүниеге келген сегіз аяқты Слейпнирді құдайлардың патшасы Одиннің өзі мінді. Локидің арқасында құдайлар Тор Мьёлльнирдің балғасы, Один Гунгнирдің найзасы, Скидбладнир кемесі, Драупнир сақинасы және Гуллинбурсттің қабаны сияқты қазынаға ие болды.
== Шығу тегі ==
Кейбір зерттеушілер демиургтар Локи (Один, Хенир және Лодур немесе Локи) триадасының бөлігі бола отырып, баспатқыда Одинге дейін пайда болған құдайлар тобына жатқан деп пайымдайды. Яғни, Локи алып Имирдың ұлы болған, ал оның ағалары Кари (ауа) және Хлер (су), әпкесі - Ран, теңіздің қорқынышты құдайы болған деп тұжырымдайды. Басқа мифологтар оны алпауыт Фарбаутидің және Лаувейяның (жапырақты арал) немесе Нальдың (кеме) ұлы деп санайды. Бұл жағдайда Локи мен Одинді байланыстыратын жалғыз нәрсе - скандинавиялықтар бір-біріне беретін туыстастық анты.
== Отбасы ==
Әйелі Сигюннен басқа, Локи темір орманда тұратын алып әйел Ангрбодеге (қайғы дәмелендіретін) үйленген және олардың қарым қатынасының нәтижесінде үш құбыжықты дүниеге әкелген: Хель - өлім құдайы, Мидгардтың Ёрмунганд жыланы және Фенрир қасқыры.
Сигюн оған Нарви (Нари) және Вали атты екі ұлын туып береді, соңғысы Бальдрдің кегін алған құдайдың атымен аталды. Сигюн әрдайым күйеуіне адал болып, оны Асгардтан қуғанда, жердің астына түскеніне қарамастан, оған сатқындық жасамады.
Жылқы Слейпнир де Локидің баласы болып табылады. Оны Локи Свадильфари жылқысынан бие бейнесі түрінде туды.
== Этимология ==
Этимология мәселесі шешілмеген. Ескі исландиялық lúka-дан шыққан нұсқасы - «жабу, құлыптау; аяқтау»(Локидің Рагнарёктегі хтоникалық құдай ретіндегі рөліне мүмкін нұсқау). Кейде Локи атауы Балтық аюының белгісінмен лит. Lokys және грек қасқырының белгісімен гр. Λύκος ұқсастырады. Локи атауының шығу тегі туралы «логи» - «от» сөзінен шыққан нұсқасы да бар, бірақ бұл Локиді от құдайы деген нұсқаға негіздейді.<ref>{{Cite web|lang=русский|url=https://books.google.com.ua/books?id=bRsrAAAAMAAJ&q=%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B5+%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8+(%D0%AF.+%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BC,+%D0%B0+%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC+%D0%9D.+%D0%9C.+%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD,+%D0%A2.+%D0%92%D0%B8%D0%B7%D0%B5%D0%BD,+%D0%92.+%D0%A0%D1%8E%D0%B4%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3,+%D0%9F.+%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD,+%D0%93.+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%B5,+%D0%AD.+%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B5%D1%80)+%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B8+%D0%B2+%D0%9B%D0%BE%D0%BA%D0%B8+%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0+%D0%BE%D0%B3%D0%BD%D1%8F,+%D0%BD%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%B8%D0%BB%D0%B8+%D0%B2%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE,+%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B0+%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%90%D0%B3%D0%BD%D0%B8+(%D0%B8%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D1%8F+%D0%B8%D0%B7+%D1%8D%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D1%81%D0%BE%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9,+%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D1%83+logi+%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%BE+%E2%80%93+%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8C,+%D0%BA%D0%B0%D0%BA+%D1%83%D0%B6%D0%B5+%D0%BE%D1%82%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%8C,+%D0%B8+%D0%B8%D0%B7+%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%B8+%D0%9B%D0%BE%D0%BA%D0%B8+%D0%BA%D0%B0%D0%BA+%D1%81%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0+%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0).&dq=%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B5+%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8+(%D0%AF.+%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BC,+%D0%B0+%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC+%D0%9D.+%D0%9C.+%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD,+%D0%A2.+%D0%92%D0%B8%D0%B7%D0%B5%D0%BD,+%D0%92.+%D0%A0%D1%8E%D0%B4%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3,+%D0%9F.+%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD,+%D0%93.+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%B5,+%D0%AD.+%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B5%D1%80)+%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B8+%D0%B2+%D0%9B%D0%BE%D0%BA%D0%B8+%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D0%B0+%D0%BE%D0%B3%D0%BD%D1%8F,+%D0%BD%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%B8%D0%BB%D0%B8+%D0%B2%D1%83%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE,+%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B0+%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%90%D0%B3%D0%BD%D0%B8+(%D0%B8%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D1%8F+%D0%B8%D0%B7+%D1%8D%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85+%D1%81%D0%BE%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9,+%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D1%83+logi+%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%BE+%E2%80%93+%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8C,+%D0%BA%D0%B0%D0%BA+%D1%83%D0%B6%D0%B5+%D0%BE%D1%82%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%8C,+%D0%B8+%D0%B8%D0%B7+%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%B8+%D0%9B%D0%BE%D0%BA%D0%B8+%D0%BA%D0%B0%D0%BA+%D1%81%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0+%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0).&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiNk5S80szaAhWkB5oKHQmSA3IQ6AEIKDAA|title=Е. М. Мелетинский. «Эдда» и ранние формы эпоса. — Наука,, 1968. — 378 с.|author=|website=|date=|publisher=}}</ref>
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.krugosvet.ru/articles/114/1011448/1011448a1.htm Локи в Энциклопедии Кругосвет]
* [http://runes.indeep.ru/mythology/loki.html Галина Бедненко. Локи — трикстер, посредник, культурный герой, злодей и жертва] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314191815/http://runes.indeep.ru/mythology/loki.html |date=2016-03-14 }}
* [http://www.legendami.ru/bod/viking/viking8.htm Мифология викингов — Кольцо Андвари]
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
* Мифологический словарь — Гл. ред. Е. М. Мелетинский — {{М.}}: «Советская энциклопедия», 1991 - ISBN 5-85270-032-0
* Р. К. Баландин. Сто великих богов. — {{М.}}: Вече 2000, 2003 год Вадим Рудько. Боги. — Бельцы, 2009.
* [http://socioprognoz-ru.1gb.ru/files/File/2014/Dmitriev_Monograph_001_324.pdf Сычев А. А. Мифологические истоки скандала // Дмитриев А. В., Сычев А. А. Скандал: социофилософские очерки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009025510/http://socioprognoz-ru.1gb.ru/files/File/2014/Dmitriev_Monograph_001_324.pdf |date=2020-10-09 }} {{М.}}: ЦСПиМ, 2014. 323 с. С. 96-117.
* [http://www.librus.ru/childrens-corner/scientifically-cognitive-literature/16375-mify-i-legendy-vikingi.html Жиль Рагаш. Викинги мифы и легенды. — Ашетт, Диалог, 1995 год, ISBN: 5-85980-050-9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327220533/http://www.librus.ru/childrens-corner/scientifically-cognitive-literature/16375-mify-i-legendy-vikingi.html |date=2022-03-27 }}
== Дереккөздер ==
[[Санат:Алфавит бойынша мифологиялық кейіпкерлер]]
bqlcxxp0j4y1sz0ya5m6gbud4jhctee
Войводина (футбол клубы)
0
649407
3622549
3477127
2026-06-26T10:26:43Z
Makenzis
71333
3622549
wikitext
text/x-wiki
{{футбол клубы
|атауы = {{ту|Сербия}} Войводина
|логотип = 2009 European Athletics Junior Championships.JPG
|құрылған = [[6 наурыз]] [[1914 жыл]]
|стадионы = Караджордже, [[Нови-Сад]]
|сыйымдылығы = 15 000<ref name=autogenerated1>[http://www.superliga.rs/klubovi/vojvodina Vojvodina<!-- -->]</ref>
|жаттықтырушы = {{ту|Сербия}} [[Ненад Лалатович]]
|капитаны = {{ту|Сербия}} [[Никола Антич]]
|жарыс = '''[[Футболдан Сербия чемпионаты|Суперлига]]'''
|маусым = 2025/26
|орын = '''2-орын'''
|сайты = [http://www.fkvojvodina.rs/ Ресми сайт]
|pattern_la1=_whitelower
|pattern_b1=_vojvodina1112h
|pattern_ra1=_redlower
| leftarm1=FFFFFF
|body1=FFFFFF
|rightarm1=FF0000
|shorts1=FFFFFF
|socks1=FFFFFF
|pattern_la2=_vojvodina1112a
|pattern_b2=_vojvodina1112a
|pattern_ra2=_vojvodina1112a
|leftarm2=0000ff
|body2=0000ff
|rightarm2=0000ff
|shorts2=0000ff
|socks2=0000ff
}}
«'''Войводина'''» ({{lang-sr|Фудбалски клуб Војводина}}) — [[Сербия|Сербияның]] Нови-Сад қаласындағы футбол клубы, 1914 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Караджордже" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 15000 адам. Қазіргі таңда [[Футболдан Сербия чемпионаты|Сербия суперклигасында]] ойнайды.
== Жетістіктері ==
=== Ұлттық ===
* Югославия чемпионы (2): 1965/66, 1988/89
* Югославия/Сербия чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2008/09
* Югославия/Сербия чемпионатының қола жүлдегері (15): 1956/57, 1961/62, 1974/75, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 2006/07, 2007/08, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2016/17
* Югославия кубогының финалисі (1): 1951
* Сербия кубогы (2): 2013/14, 2019/20
=== Халықаралық ===
* Митроп кубогы (1): 1976/77
* Интертото кубогының финалисі (1): 1998
== Статистикасы ==
{| class="wikitable"
!Маусым
!Ранг
!Турнир
!Орын
!О
!Ж
!Т
!Ұ
!СД
!ЖД
!+-
!Ұ
!Кубок
|-
|2006/07
|1
|Суперлига
|3*
|32
|16
|6
|10
|38
|25
|''+13''
|54
|''Финалист''
|-
|2007/08
|1
|Суперлига
|3
|33
|18
|8
|7
|53
|33
|''+20''
|62
|''1/16 финал''
|-
|2008/09
|1
|Суперлига
|2
|33
|18
|7
|8
|46
|25
|''+21''
|61
|''1/8 финал''
|-
|2009/10
|1
|Суперлига
|5
|30
|13
|6
|11
|51
|30
|''+21''
|45
|''Финалист''
|-
|2010/11
|1
|Суперлига
|3
|30
|20
|7
|3
|44
|14
|''+30''
|67
|''Финалист''
|-
|2011/12
|1
|Суперлига
|3
|30
|14
|10
|6
|44
|26
|''+18''
|52
|''1/2 финал''
|-
|2012/13
|1
|Суперлига
|3
|30
|17
|10
|3
|40
|20
|''+20''
|61
|''Финалист''
|-
|2013/14
|1
|Суперлига
|4
|30
|11
|12
|7
|38
|32
|''+6''
|45
|Жеңімпаз
|-
|2014/15
|1
|Суперлига
|4
|30
|16
|4
|10
|44
|36
|''+8''
|52
|''1/4 финал''
|-
|2015/16
|1
|Суперлига
|4
|37
|16
|11
|10
|57
|44
|''+13''
|36*
|''1/4 финал''
|-
|2016/17
|1
|Суперлига
|3
|37
|22
|6
|9
|58
|31
|''+27''
|43*
|''1/2 финал''
|-
|2017/18
|1
|Суперлига
| -
| -
| -
| -
| -
| -
| -
|''-''
| -*
|
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Сербия футбол клубтары]]
[[Санат:1914 жылы құрылған футбол клубтары]]
t8ze6iua0bjbwb4mnpi8gtxp5e0afzw
Вера Евстафьевна Попова
0
651700
3622543
3583216
2026-06-26T10:01:57Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Женева университеті түлектері|Женева университеті түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622543
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Вера Евстафьевна Попова
|Суреті = Vera Bogdanovskaia.png
|Туған күні = 17.9.1867
|Туған жері = [[Санкт-Петербург]]
|Қайтыс болған күні = 25.4.1896
|Қайтыс болған жері = [[Ижевск]]
|Азаматтығы = {{RUS}} [[Ресей империясы]]
|Ғылыми аясы = [[химия]]
|Ғылыми дәрежесі = химия ғылымдарының докторы
|Альма-матер = [[Бестужев курстары]], [[Женева университеті]]
|Ғылыми жетекші = [[А. П. Бородин]]
}}
'''Ве́ра Евста́фьевна Попо́ва''' (қыз кезінде '''Богдано́вская<ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F,_%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B0_%D0%95%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]</ref>''') ([[1867]]—[[1896]]) — химия ғылымдарының докторы, танымал [[хирург]], [[Е. И. Богдановского]] атындағы медициналық-хирургиялық академияның профессорының қызы. Алғашқы орыс әйел химиктерінің бірі.
== Өмірбаяны ==
Евстафий Иванович пен Мария Алексеевна Богдановскийдің қызы. [[1883]] жылы [[Санкт-Петербург]]тегі [[Смольный институтын]] бітіріп, содан кейін 1883-1887 жылдары [[Бестужев]]те жаратылыстану ғылымдары бойынша білім алды. Ол химияны [[Женева университеті]]нде білім алып, осы университеттен 1892 жылы химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды ([[диссертация]] «Дибензил кетонды зерттеу», 1892). 1890 жылдан бастап - [[Жаңа Александрия ауыл және орман шаруашылығы институты]]нда химия пәнінің оқытушысы, 1892 жылдан бастап [[стереохимия]] бойынша Санкт-Петербургтегі<ref name="Викитека ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Попова, Вера Евстафьевна}}</ref> әйелдерге арналған жоғары курстарда дәріс оқыды.
1895 жылы [[Я. К. Попова]]ға тұрмысқа шықты. Оның күйеуі, тегі бойынша ақсүйек, әскери академияны бітіргеннен кейін ұзақ уақыт [[Санкт-Петербург патрон зауыты]]нда жұмыс істеді, ал үйлену тойынан бір жыл бұрын [[Ижевск машина жасау зауыты]]ның бастығы болып тағайындалды. Сол күзде ол жұбайымен бірге Санкт-Петербургтен кетіп, Ижевск зауыттарында, [[Вятка губерниясы]]нда қоныстанды. Ол жерде үй химиялық зертханасын ұйымдастырды, сонымен қатар зауытта жұмыс істеді.
1896 жылы зертханада жұмыс істей отырып, [[ақ фосфор]] мен [[циан қышқылы]] арасында реакция жасауға тырысты. Осы екі заты бар ампула жарылып, төрт сағаттан кейін жарылыс кезінде пайда болған жаралар мен [[фосфор сутегі]]нен уланудан қайтыс болды. Оның денесін [[Александр Невский соборы]], содан кейін күйеуі өзінің отбасылық үйі [[Чернигов провинциясы]]на (Сосницкий ауданы, [[Шабалинов]]) алып кетті. В.Е.Богдановская-Попова жерленген жертөле (денесі Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында жойылған) қазір апатты жағдайда, ал оны безендірген ескерткіш [[Сосницкий]] тарихи-өлкетану музейінде тұр.
== Ғылыми қызметі ==
Ол [[кетон қосылыстары]] химиясымен айналысты. Докторлық диссертациясында [[дибензилкетон]] [[сілтілік ортада]] және ауа ағынында қызған кезде [[оттегі]] қосып, белгілі бір мөлшерде [[бензой қышқылы]] түзетінін көрсетті және осылайша [[альдегидтер]] сияқты [[қышқылдар]] [[молекулалар]] ыдырауынсыз [[қышқылға]] айналуға қабілетті екенін анықтады.
== Библиография ==
* Дибензилкетонды тығыздау және қалпына келтіру реакциясы, "орыс физика-химиялық қоғамының журналы", 1892, т. 24, № 5 шығарылым
* Кетондардың окси қышқылдарға тотығуы туралы, "ЖРФХО", 1894, 26 том, вып. 4.
== Әдебиет ==
* Густавсон Г. Богдановская-Попова Евстафьевнаның сенімі туралы бірнеше сөз // «Орыс физика-химиялық қоғамының журналы», 1897, т. 29, вып. 3
* Ю.С. Мұсабеков, бірінші орыс әйел-химиктері // «Бүкілодақтық химиялық компания мүшелерінің ғылыми жұмыстары туралы хабарламалар». Д.И. Менделеева, 1949, вып. 4.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат: Химиктер]]
[[Санат:Әйел ғалымдар]]
[[Санат:Женева университеті түлектері]]
933akbbahpthdoi6i382s5h8m40ewem
3622544
3622543
2026-06-26T10:03:34Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Санкт-Петербургте туғандар|Санкт-Петербургте туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622544
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Вера Евстафьевна Попова
|Суреті = Vera Bogdanovskaia.png
|Туған күні = 17.9.1867
|Туған жері = [[Санкт-Петербург]]
|Қайтыс болған күні = 25.4.1896
|Қайтыс болған жері = [[Ижевск]]
|Азаматтығы = {{RUS}} [[Ресей империясы]]
|Ғылыми аясы = [[химия]]
|Ғылыми дәрежесі = химия ғылымдарының докторы
|Альма-матер = [[Бестужев курстары]], [[Женева университеті]]
|Ғылыми жетекші = [[А. П. Бородин]]
}}
'''Ве́ра Евста́фьевна Попо́ва''' (қыз кезінде '''Богдано́вская<ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F,_%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B0_%D0%95%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]</ref>''') ([[1867]]—[[1896]]) — химия ғылымдарының докторы, танымал [[хирург]], [[Е. И. Богдановского]] атындағы медициналық-хирургиялық академияның профессорының қызы. Алғашқы орыс әйел химиктерінің бірі.
== Өмірбаяны ==
Евстафий Иванович пен Мария Алексеевна Богдановскийдің қызы. [[1883]] жылы [[Санкт-Петербург]]тегі [[Смольный институтын]] бітіріп, содан кейін 1883-1887 жылдары [[Бестужев]]те жаратылыстану ғылымдары бойынша білім алды. Ол химияны [[Женева университеті]]нде білім алып, осы университеттен 1892 жылы химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды ([[диссертация]] «Дибензил кетонды зерттеу», 1892). 1890 жылдан бастап - [[Жаңа Александрия ауыл және орман шаруашылығы институты]]нда химия пәнінің оқытушысы, 1892 жылдан бастап [[стереохимия]] бойынша Санкт-Петербургтегі<ref name="Викитека ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Попова, Вера Евстафьевна}}</ref> әйелдерге арналған жоғары курстарда дәріс оқыды.
1895 жылы [[Я. К. Попова]]ға тұрмысқа шықты. Оның күйеуі, тегі бойынша ақсүйек, әскери академияны бітіргеннен кейін ұзақ уақыт [[Санкт-Петербург патрон зауыты]]нда жұмыс істеді, ал үйлену тойынан бір жыл бұрын [[Ижевск машина жасау зауыты]]ның бастығы болып тағайындалды. Сол күзде ол жұбайымен бірге Санкт-Петербургтен кетіп, Ижевск зауыттарында, [[Вятка губерниясы]]нда қоныстанды. Ол жерде үй химиялық зертханасын ұйымдастырды, сонымен қатар зауытта жұмыс істеді.
1896 жылы зертханада жұмыс істей отырып, [[ақ фосфор]] мен [[циан қышқылы]] арасында реакция жасауға тырысты. Осы екі заты бар ампула жарылып, төрт сағаттан кейін жарылыс кезінде пайда болған жаралар мен [[фосфор сутегі]]нен уланудан қайтыс болды. Оның денесін [[Александр Невский соборы]], содан кейін күйеуі өзінің отбасылық үйі [[Чернигов провинциясы]]на (Сосницкий ауданы, [[Шабалинов]]) алып кетті. В.Е.Богдановская-Попова жерленген жертөле (денесі Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында жойылған) қазір апатты жағдайда, ал оны безендірген ескерткіш [[Сосницкий]] тарихи-өлкетану музейінде тұр.
== Ғылыми қызметі ==
Ол [[кетон қосылыстары]] химиясымен айналысты. Докторлық диссертациясында [[дибензилкетон]] [[сілтілік ортада]] және ауа ағынында қызған кезде [[оттегі]] қосып, белгілі бір мөлшерде [[бензой қышқылы]] түзетінін көрсетті және осылайша [[альдегидтер]] сияқты [[қышқылдар]] [[молекулалар]] ыдырауынсыз [[қышқылға]] айналуға қабілетті екенін анықтады.
== Библиография ==
* Дибензилкетонды тығыздау және қалпына келтіру реакциясы, "орыс физика-химиялық қоғамының журналы", 1892, т. 24, № 5 шығарылым
* Кетондардың окси қышқылдарға тотығуы туралы, "ЖРФХО", 1894, 26 том, вып. 4.
== Әдебиет ==
* Густавсон Г. Богдановская-Попова Евстафьевнаның сенімі туралы бірнеше сөз // «Орыс физика-химиялық қоғамының журналы», 1897, т. 29, вып. 3
* Ю.С. Мұсабеков, бірінші орыс әйел-химиктері // «Бүкілодақтық химиялық компания мүшелерінің ғылыми жұмыстары туралы хабарламалар». Д.И. Менделеева, 1949, вып. 4.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат: Химиктер]]
[[Санат:Әйел ғалымдар]]
[[Санат:Женева университеті түлектері]]
[[Санат:Санкт-Петербургте туғандар]]
286og15ztasgna5gph6jzn7mckzwneq
3622546
3622544
2026-06-26T10:13:34Z
1nter pares
146705
«[[Санат:Санкт-Петербургте туғандар|Санкт-Петербургте туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622546
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Вера Евстафьевна Попова
|Суреті = Vera Bogdanovskaia.png
|Туған күні = 17.9.1867
|Туған жері = [[Санкт-Петербург]]
|Қайтыс болған күні = 25.4.1896
|Қайтыс болған жері = [[Ижевск]]
|Азаматтығы = {{RUS}} [[Ресей империясы]]
|Ғылыми аясы = [[химия]]
|Ғылыми дәрежесі = химия ғылымдарының докторы
|Альма-матер = [[Бестужев курстары]], [[Женева университеті]]
|Ғылыми жетекші = [[А. П. Бородин]]
}}
'''Ве́ра Евста́фьевна Попо́ва''' (қыз кезінде '''Богдано́вская<ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F,_%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B0_%D0%95%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]</ref>''') ([[1867]]—[[1896]]) — химия ғылымдарының докторы, танымал [[хирург]], [[Е. И. Богдановского]] атындағы медициналық-хирургиялық академияның профессорының қызы. Алғашқы орыс әйел химиктерінің бірі.
== Өмірбаяны ==
Евстафий Иванович пен Мария Алексеевна Богдановскийдің қызы. [[1883]] жылы [[Санкт-Петербург]]тегі [[Смольный институтын]] бітіріп, содан кейін 1883-1887 жылдары [[Бестужев]]те жаратылыстану ғылымдары бойынша білім алды. Ол химияны [[Женева университеті]]нде білім алып, осы университеттен 1892 жылы химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды ([[диссертация]] «Дибензил кетонды зерттеу», 1892). 1890 жылдан бастап - [[Жаңа Александрия ауыл және орман шаруашылығы институты]]нда химия пәнінің оқытушысы, 1892 жылдан бастап [[стереохимия]] бойынша Санкт-Петербургтегі<ref name="Викитека ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Попова, Вера Евстафьевна}}</ref> әйелдерге арналған жоғары курстарда дәріс оқыды.
1895 жылы [[Я. К. Попова]]ға тұрмысқа шықты. Оның күйеуі, тегі бойынша ақсүйек, әскери академияны бітіргеннен кейін ұзақ уақыт [[Санкт-Петербург патрон зауыты]]нда жұмыс істеді, ал үйлену тойынан бір жыл бұрын [[Ижевск машина жасау зауыты]]ның бастығы болып тағайындалды. Сол күзде ол жұбайымен бірге Санкт-Петербургтен кетіп, Ижевск зауыттарында, [[Вятка губерниясы]]нда қоныстанды. Ол жерде үй химиялық зертханасын ұйымдастырды, сонымен қатар зауытта жұмыс істеді.
1896 жылы зертханада жұмыс істей отырып, [[ақ фосфор]] мен [[циан қышқылы]] арасында реакция жасауға тырысты. Осы екі заты бар ампула жарылып, төрт сағаттан кейін жарылыс кезінде пайда болған жаралар мен [[фосфор сутегі]]нен уланудан қайтыс болды. Оның денесін [[Александр Невский соборы]], содан кейін күйеуі өзінің отбасылық үйі [[Чернигов провинциясы]]на (Сосницкий ауданы, [[Шабалинов]]) алып кетті. В.Е.Богдановская-Попова жерленген жертөле (денесі Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында жойылған) қазір апатты жағдайда, ал оны безендірген ескерткіш [[Сосницкий]] тарихи-өлкетану музейінде тұр.
== Ғылыми қызметі ==
Ол [[кетон қосылыстары]] химиясымен айналысты. Докторлық диссертациясында [[дибензилкетон]] [[сілтілік ортада]] және ауа ағынында қызған кезде [[оттегі]] қосып, белгілі бір мөлшерде [[бензой қышқылы]] түзетінін көрсетті және осылайша [[альдегидтер]] сияқты [[қышқылдар]] [[молекулалар]] ыдырауынсыз [[қышқылға]] айналуға қабілетті екенін анықтады.
== Библиография ==
* Дибензилкетонды тығыздау және қалпына келтіру реакциясы, "орыс физика-химиялық қоғамының журналы", 1892, т. 24, № 5 шығарылым
* Кетондардың окси қышқылдарға тотығуы туралы, "ЖРФХО", 1894, 26 том, вып. 4.
== Әдебиет ==
* Густавсон Г. Богдановская-Попова Евстафьевнаның сенімі туралы бірнеше сөз // «Орыс физика-химиялық қоғамының журналы», 1897, т. 29, вып. 3
* Ю.С. Мұсабеков, бірінші орыс әйел-химиктері // «Бүкілодақтық химиялық компания мүшелерінің ғылыми жұмыстары туралы хабарламалар». Д.И. Менделеева, 1949, вып. 4.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат: Химиктер]]
[[Санат:Әйел ғалымдар]]
[[Санат:Женева университеті түлектері]]
933akbbahpthdoi6i382s5h8m40ewem
3622553
3622546
2026-06-26T10:33:31Z
Ayazhan10
180289
3622553
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=желтоқсан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Ғалым
|Есімі = Вера Евстафьевна Попова
|Суреті = Vera Bogdanovskaia.png
|Туған күні = 17.9.1867
|Туған жері = [[Санкт-Петербург]]
|Қайтыс болған күні = 25.4.1896
|Қайтыс болған жері = [[Ижевск]]
|Азаматтығы = {{RUS}} [[Ресей империясы]]
|Ғылыми аясы = [[химия]]
|Ғылыми дәрежесі = химия ғылымдарының докторы
|Альма-матер = [[Бестужев курстары]], [[Женева университеті]]
|Ғылыми жетекші = [[А. П. Бородин]]
}}
'''Ве́ра Евста́фьевна Попо́ва''' (қыз кезінде '''Богдано́вская<ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F,_%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B0_%D0%95%D0%B2%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]</ref>''') ([[1867]]—[[1896]]) — химия ғылымдарының докторы, танымал [[хирург]], [[Е. И. Богдановского]] атындағы медициналық-хирургиялық академияның профессорының қызы. Алғашқы орыс әйел химиктерінің бірі.
== Өмірбаяны ==
Евстафий Иванович пен Мария Алексеевна Богдановскийдің қызы. [[1883]] жылы [[Санкт-Петербург]]тегі [[Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт|Смольный институтын]] бітіріп, содан кейін 1883-1887 жылдары [[Бестужев]]те жаратылыстану ғылымдары бойынша білім алды. Ол химияны [[Женева университеті]]нде білім алып, осы университеттен 1892 жылы химия ғылымдарының докторы дәрежесін алды ([[диссертация]] «Дибензил кетонды зерттеу», 1892). 1890 жылдан бастап - [[Жаңа Александрия ауыл және орман шаруашылығы институты]]нда химия пәнінің оқытушысы, 1892 жылдан бастап [[стереохимия]] бойынша Санкт-Петербургтегі<ref name="Викитека ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Попова, Вера Евстафьевна}}</ref> әйелдерге арналған жоғары курстарда дәріс оқыды.
1895 жылы [[Я. К. Попова]]ға тұрмысқа шықты. Оның күйеуі, тегі бойынша ақсүйек, әскери академияны бітіргеннен кейін ұзақ уақыт [[Санкт-Петербург патрон зауыты]]нда жұмыс істеді, ал үйлену тойынан бір жыл бұрын [[Ижевск машина жасау зауыты]]ның бастығы болып тағайындалды. Сол күзде ол жұбайымен бірге Санкт-Петербургтен кетіп, Ижевск зауыттарында, [[Вятка губерниясы]]нда қоныстанды. Ол жерде үй химиялық зертханасын ұйымдастырды, сонымен қатар зауытта жұмыс істеді.
1896 жылы зертханада жұмыс істей отырып, [[ақ фосфор]] мен [[циан қышқылы]] арасында реакция жасауға тырысты. Осы екі заты бар ампула жарылып, төрт сағаттан кейін жарылыс кезінде пайда болған жаралар мен [[фосфор сутегі]]нен уланудан қайтыс болды. Оның денесін [[Александр Невский соборы]], содан кейін күйеуі өзінің отбасылық үйі [[Чернигов провинциясы]]на (Сосницкий ауданы, [[Шабалинов]]) алып кетті. В.Е.Богдановская-Попова жерленген жертөле (денесі Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында жойылған) қазір апатты жағдайда, ал оны безендірген ескерткіш [[Сосницкий]] тарихи-өлкетану музейінде тұр.
== Ғылыми қызметі ==
Ол [[кетон қосылыстары]] химиясымен айналысты. Докторлық диссертациясында [[дибензилкетон]] [[сілтілік ортада]] және ауа ағынында қызған кезде [[оттегі]] қосып, белгілі бір мөлшерде [[бензой қышқылы]] түзетінін көрсетті және осылайша [[альдегидтер]] сияқты [[қышқылдар]] [[молекулалар]] ыдырауынсыз [[қышқылға]] айналуға қабілетті екенін анықтады.
== Библиография ==
* Дибензилкетонды тығыздау және қалпына келтіру реакциясы, "орыс физика-химиялық қоғамының журналы", 1892, т. 24, № 5 шығарылым
* Кетондардың окси қышқылдарға тотығуы туралы, "ЖРФХО", 1894, 26 том, вып. 4.
== Әдебиет ==
* Густавсон Г. Богдановская-Попова Евстафьевнаның сенімі туралы бірнеше сөз // «Орыс физика-химиялық қоғамының журналы», 1897, т. 29, вып. 3
* Ю.С. Мұсабеков, бірінші орыс әйел-химиктері // «Бүкілодақтық химиялық компания мүшелерінің ғылыми жұмыстары туралы хабарламалар». Д.И. Менделеева, 1949, вып. 4.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат: Химиктер]]
[[Санат:Әйел ғалымдар]]
[[Санат:Женева университеті түлектері]]
9gt4zvu2c2jpcta6e7kd42d239x51ab
Микала Гордон
0
654586
3622376
3592517
2026-06-25T21:27:42Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622376
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2021}}
{{Музыкант
|Есімі = Микала Гордон
|Атауы = Mikalah Gordon
|Сурет = Mikalah Gordon.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі = Mikalah Analise Gordon
|Толық аты =
|Туған күні = 14.01.1988
|Туған жері = {{туғанжері|Лас-Вегас|Лас-Вегаста}}, [[Невада]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2005 — осы уақытқа дейін
|Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}}
|Мамандықтары = [[Әнші]], [[актриса]]
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = Вокал
|Жанрлары = [[Поп-музыка|Поп]], [[Рок-музыка|рок]]
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары =
|Сайты = https://www.mikalahgordon.com/
}}
'''Микала Анализ Гордон''' ({{lang-en|Mikalah Analise Gordon}}; [[14 қаңтар]] [[1988 жыл|1988]], [[Лас-Вегас]]) — [[Америкалықтар|американдық]] [[әнші]] және [[American Idol]]-дің төртінші маусымының финалисті.
==Ерте өмірі==
Гордон [[Лас-Вегас]]та, [[Невада]] штатында дүниеге келді. Оның анасы Victoria Cavaricci - американдық және итальяндық, ал әкесі Rocky Gordon - итальяндық және еврей.<ref name="php">[http://mikalah-gordon.org/mikalah/facts.php] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820220818/http://mikalah-gordon.org/mikalah/facts.php|date=August 20, 2008}}</ref><ref>[http://blogs.courant.com/roger_catlin_tv_eye/2008/07/say-what-you-will-about.html Country Goes D-List - Roger Catlin | TV Eye<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304052424/http://blogs.courant.com/roger_catlin_tv_eye/2008/07/say-what-you-will-about.html |date=2016-03-04 }}</ref> Гордон [[католик]] болып өсті. ''St. Francis de Sales Roman Catholic'' мектебінде 3-8 сынып аралығында оқыды. Өзінің қалыптасу кезеңінде Гордон сахнада әкесімен бірге өнер көрсетті.Ол қызына тәлімгерлік етіп, оның жан-жақтылығын жақсартуға тырысты. American Idol-ға дейін ол Helen Joy Young Entertainers-пен бірге болды, [[Ақ үй (АҚШ)|Ақ үйде]] ән айтты және барда жұмыс істеді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:АҚШ телевизия актрисалары]]
4hpbak6qct1a5407vwo1s24cvrszhq5
Қатысушы:Ақдидар Әбдімаулен
2
655987
3622324
2870209
2026-06-25T18:04:32Z
Sagzhan
29953
«[[Санат:Кино жанрлары|Кино жанрлары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622324
wikitext
text/x-wiki
'''Катерина Александровна Суворова''' (6 наурыз 1983, Белогорск, КСРО ) — деректі кино режиссері, Алматы қаласындағы "Тихий свет" деректі кино студиясының негізін қалаушы.
{{Тұлға|Есімі=Катерина Суворова|Сурет=Katerina Suvorova.jpg|Туған күні=06.03.1983|Туған жері=Белогорск, КСРО|Азаматтығы=[[Қазақстан]] {{ту|Қазақстан}}|Мансабы=[[Кинорежиссёр|кинорежиссер]]|Сайты=https://www.imdb.com/name/nm6057215/}}
== Шығармашылық жолы ==
Оның алғашқы толықметражды "Завтра море" фильмінің премьерасы 2016 жылдың тамызында [http://semainedelacritique.ch/ Semaine de la critique] бағдарламасында Festival del film Locarno-да өтті.<br>
2012-2013 жылдары Катерина [[Джулиан Ассанж |Джулиан Ассанж (Wikiliaks)]], Johannes Walstrom және Федор Ласспен бірлесіп Mediastan деректі фильмін құруда жұмыс істеді.<br>
Оның "Два велосипеда" атты қысқа метражды фильмі (2006) Ресей киносыншылары гильдиясы (Киношок, 2006) мен Young European Award 2009 SKENA UP жүлдесін алды. "Лишняя крепость" фильмі (2007) Ресейдің "Әулие Анна" ұлттық сыйлығымен марапатталған. «Ж» фильмі (2008) Киношок кинофестивалінде (Ресей) Роберт Боштың арнайы сыйлығын алды.<br>
2010 жылы Катерина Robert Bosch Stiftung атындағы неміс қорынан "Завтра море" фильмін жасау үшін The Film Prize for International Cooperation өндірістік грантын жеңіп алған.<br>
2019 жылы режиссер Q-pop жанрындағы [[Ninety One]] тобының шығармашылығына арналған "Петь свои песни" ("Men sen emes") атты деректі фильм түсірді. Фильмнің премьералық көрсетілімі Сlique Film Festival-да өтті.
== Білімі ==
* Алматы көркемсурет училищесі.
* Сценаристтер мен режиссерлерге арналған жоғары білім курстары \ Ресей, Мәскеу.
* Werner Herzog’s Rogue Film School \ АҚШ, Лос-Анджелес.
== Фильмография ==
* 2019 — [https://www.youtube.com/watch?v=UreqjWn5yU0 Петь свои песни] // Деректі фильм / Режиссер, сценарист, оператор, продюсер.
* 2016 — [https://vimeo.com/59211963 Завтра море] // Толық метражды фильм / Идея авторы және режиссер.
* 2013 — [https://www.imdb.com/title/tt3169780/?ref_=nm_ov_bio_lk1 Mediastan] // Толық метражды фильм / Идеяның бірлескен авторы, монтаж.
* 2008 — [https://vimeo.com/3938929 Ж] // Қысқа метражды фильм / Идея авторы және режиссер.
* 2007 — [https://vimeo.com/3971715 Лишняя крепость] // Қысқа метражды фильм / Идея авторы және режиссер.
* 2006 — [https://vimeo.com/4068051 Два велосипеда] // Қысқа метражды фильм / Идея авторы және режиссер.
* 2006 — [https://vimeo.com/7990654 Второй взвод] // Қысқа метражды фильм / Идея авторы және режиссер.
== Сілтемелер ==
* [https://www.imdb.com/name/nm6057215/ Katerina Suvorova imdb]
* [https://www.imdb.com/title/tt4870814/ Завтра море imdb]
* [http://semainedelacritique.ch/2016/seatomorrow.html Sea tomorrow — review from Semaine de la critique by Marco Zucchi]
* [https://the-steppe.com/news/lyudi/2016-07-14/zavtra-more-rezhisser-katya-suvorova-ob-aralskom-more Завтра море — The Steppe сайтына берген сұхбаты]
* [https://vimeo.com/suvorova Vimeo парақшасы]
* [https://www.imdb.com/title/tt3169780/?ref_=nm_knf_t1 Mediastan imdb]
* [https://web.archive.org/web/20140726110828/http://henriette.kz/post/usual-heroes 'Ctrl+S Almaty' атты азаматтық бастама жобасы]
* [https://web.archive.org/web/20140726110828/http://henriette.kz/post/usual-heroes 'Обыкновенные герои' атты қалалық кеңістік жобасы]
* [http://www.bosch-stiftung.de/content/language2/html/4591.asp Sea tomorrow — The Film Prize for International Cooperation]
*[https://www.the-village-kz.com/village/people/interview-people/3779-ninety-one «Петь свои песни в Казахстане» - The Village Казахстан сайтына берген сұхбаты]
== Әлеуметтік желідегі парақшалары ==
* [https://www.instagram.com/katyathezoo/?hl=ru Instagram парақшасы]
* [https://en-gb.facebook.com/pg/tihiysvet/posts/ "Тихий свет" деректі кино студиясы]
== Дереккөздер ==
* [https://www.imdb.com/name/nm6057215/ Katerina Suvorova imdb]
* [https://vimeo.com/suvorova Katerina Suvorova Vimeo]
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0,_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0 ru.wikipedia]
[[Санат:1983 жылы туғандар]]
[[Санат:2016 жылғы фильмдер]]
[[Санат:2019 жылғы фильмдер]]
[[Санат:2013 жылғы фильмдер]]
[[Санат:2008 жылғы фильмдер]]
[[Санат:Деректі кино]]
[[Санат:Режиссёр]]
[[Санат:Сценарийшілер]]
[[Санат:Фильмдер]]
[[Санат:Кинофестивальдер]]
[[Санат:Киностудиялар бойынша тұлғалар]]
[[Санат:2007 жылғы фильмдер]]
[[Санат:2006 жылғы фильмдер]]
[[Санат:Тірі тұлғалар]]
[[Санат:Сыйлық иегерлері]]
[[Санат:Фильмографиялар]]
[[Санат:Кинооператорлар]]
hfy379wt5bmr83fy4blzlpsmg9gasgq
Мишель Доэрти
0
661140
3622442
3609990
2026-06-26T01:02:50Z
InternetArchiveBot
105421
Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3622442
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
{{Қатысушы зертханасы}}
<!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ -->
{{Ғалым|Есімі=Мише́ль Ка́рен До́эрти|Шынайы есімі=Michele Karen Dougherty|Суреті=Michele Dougherty ras 10apr2015.jpg|Туған күні=1962|Туған жері=[[ОАР]]|Ғылыми аясы=[[Ғарыш|ғарыштық]] [[физика]]|Жұмыс орны=[[Лондон]] [[Империя|империялық]] [[Колледж|колледжі]]|Альма-матер=Квазулу-Натал ([[ОАР]]) провинция [[Университет|университеті]]|Марапаттары=Хьюз медалі ([[2008]]) Корольдік [[Астрономия|астрономиялық]] [[Қоғам|қоғамның]] [[алтын]] [[Медаль|медалі]] ([[2017]])}}
Мише́ль Ка́рен До́эрти ({{Lang-en|Michele Karen Dougherty}}, [[1962]] ж.т.) — Лондон императорлық колледжінің ғарыштық физика профессоры. Лондон Корольдік қоғамының мүшесі<ref>[https://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 UKZN ALUMNUS AWARDED FOR HER EXCELLENCE IN SCIENCE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225807/http://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 |date=2016-03-04 }}</ref>. [[2017]] жылы Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалімен<ref>[https://www.imperial.ac.uk/news/176993/top-astronomical-prize-space-mission-leader/ Top astronomical prize for space mission leader]</ref> марапатталды.
== Өмірбаяны ==
Мишель Каренның әкесі [[Брайан Доэрти]] Квазулу-Натал ([[ОАР]]) провинциясының университетінде профессоры болған. [[1988]] жылы Мишель сол университетте [[философия]] докторы дәрежесін алды<ref>[https://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 UKZN ALUMNUS AWARDED FOR HER EXCELLENCE IN SCIENCE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225807/http://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 |date=2016-03-04 }}</ref>, содан кейін [[Германия|Германияға]] барып, онда бірнеше жыл бойы қолданбалы [[математика]] саласында жұмыс істеді. Кейін ол Лондонның империялық колледжінде орын алып, [[Англия|Англияға]] көшті<ref>[https://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 UKZN ALUMNUS AWARDED FOR HER EXCELLENCE IN SCIENCE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225807/http://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 |date=2016-03-04 }}</ref>. [[1995]] жылдан бастап Корольдік [[Астрономия|астрономиялық]] [[Қоғам|қоғамның]] мүшесі болып саналады.
== Мансабы ==
М.Доэрти — Кассини-Гюйгенс аппаратының [[Магнитометр|магнитометрлерінен]] деректерді өңдеу және қызмет көрсетумен айналысатын ғылыми топтың басшысы<ref>[https://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 UKZN ALUMNUS AWARDED FOR HER EXCELLENCE IN SCIENCE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225807/http://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 |date=2016-03-04 }}</ref>. [[2007]] жылы Доэрти [[физика]] институтының ''Chree Medal and Prize'', ал [[2008]] жылы Хьюз медалімен марапатталды, деп хабарлайды Корольдік қоғамның сайты<ref>[https://royalsociety.org/grants-schemes-awards/awards/hughes-medal/ Hughes Medal]</ref>.
[[2012]] жылы ол Халықаралық [[жоба]] — [[Сатурн|Сатурнға]] және оның спутниктеріне Кассини-Гюйгенс аппаратының [[Миссия|миссиясы]] шеңберіндегі жұмысы үшін Лондон Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды.
[[2017]] жылы Корольдік астрономиялық қоғамының "ғарыштық физиканың ұлттық және халықаралық қоғамына қосқан елеулі үлесі үшін" Алтын медалімен марапатталды<ref>[https://www.imperial.ac.uk/news/176993/top-astronomical-prize-space-mission-leader/ Top astronomical prize for space mission leader]</ref>. CBE ([[2018]]).
Қазіргі уақытта Мишель Лондон Императорлық колледжінде оқытушылық қызметті және екі ғылыми топты (Кассини-Гюйгенс магнитометриялық тобы және [[Юпитер|Юпитерге]] Еуропалық ғарыш агенттігі мақұлдаған жаңа миссия жобасының тобы) басқаруды біріктіреді. Соңғы ғылыми топтың басталуы [[2022]] жылға жоспарланған, ал есептеулер бойынша ол [[2030]] жылы алып [[Ғаламшар|ғаламшарға]] жетуі керек<ref>[https://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 UKZN ALUMNUS AWARDED FOR HER EXCELLENCE IN SCIENCE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225807/http://enewsletter.ukzn.ac.za/Story.aspx?id=90&storyid=1095 |date=2016-03-04 }}</ref>.
== Дереккөздер ==
[[Санат:1962 жылы туғандар]]
[[Санат:Профессорлар]]
[[Санат:Философия докторлары]]
[[Санат:Астрономия]]
[[Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері]]
[[Санат:Корольдік медаль иегерлері]]
[[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]]
h2tiwqrz4tkdsf60smx9d6ktpn63bby
Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы
0
667766
3622216
3151991
2026-06-25T16:04:02Z
Kas77777
100404
3622216
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол турнирінің карточкасы
|атауы = Əйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы
|түпнұсқасы = '''AFC Women's Asian Cup'''
|логотип = [[Сурет:АФК.png|200px|]]
|мемлекет = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|командалар саны = 12 (финал)
|қаланған = [[1975 жыл]]ы
|қайта ұйымдастырылған =
|таратылған =
|жеңімпаз атағы =
|әрекеттегі чемпион = {{flagicon|Қытай}} [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай]] (9)
|соңғы жеңімпаздың атағы =
|соңғы чемпион =
|атағы ең көп = {{flagicon|Қытай}} [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай]] (9)
|телекомпаниялар =
|сайт = [http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-asian-cup www.the-afc.com]
|ағымдағы маусым = [[Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2023|Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2022]]
}}
'''Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы''' — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін құрамалар арасындағы басты [[футбол]] турнирі.
Чемпионат [[1975 жыл]]дан бастап әр төрт жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, төрт рет кубокты [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай құрама командасы]] жеңді.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|-
|[[1975]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{NZL}}'''
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{AUS}}
|'''5–0'''
|{{MYS}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1977]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{TPE}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{SIN}}
|'''2–0'''
|{{IDN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1979]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{TPE}}'''
|'''2–0'''
|{{IND}}
|{{AUS}}
|
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1981]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{TPE}}'''
|'''5–0'''
|{{THA}}
|{{IND}}
|'''2–0'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1983]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{THA}}'''
|'''3–0'''
|{{IND}}
|{{MYS}}
|'''0–0'''<br>(5–4 пен.)
|{{SIN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1986]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''3–0'''
|{{IND}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1989]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''1–0'''
|{{TPE}}
|{{JPN}}
|'''3–1'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1991]]
|align=left| {{JPN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''5–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1993]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1995]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br> (3–0 пен.)
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1997]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1999]]
|align=left| {{PHI}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2001]]
|align=left| {{TPE}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{CHN}}
|'''8–0'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2003]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1''' (қос. уақыт)
|{{CHN}}
|{{KOR}}
|'''1–0'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2006]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–2''' <br>(4–2 пен.)
|{{AUS}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2008]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1'''
|{{CHN}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{AUS}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2010]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{AUS}}'''
|'''1–1'''<br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{CHN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2014]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''2–1'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2018]]
|align=left| {{JOR}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2022]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–2'''
|{{KOR}}
|{{JPN}}/{{PHI}}
|
|
|-
|[[2026]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}/{{KOR}}
|
|
|-
|[[2029]]
|align=left| {{UZB}}
|
|
|
|
|
|
|}
== Жалпы медальдар саны ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
|- align=center
|'''1'''||align=left|{{CHN}}
|9||2||3||'''14'''
|-
|- align=center
|'''2'''||align="left"|{{PRK}}
|3||3||2||'''8'''
|-
|'''3'''||align="left"|{{TPE}}
|3||2||2||'''7'''
|-
|'''4'''||align=left|{{JPN}}
|2||4||5||'''11'''
|-
|'''5'''||align="left"|{{AUS}}
|1||3||2||'''6'''
|-
|'''6'''||align="left"|{{THA}}
|1||3||1||'''5'''
|-
|'''7'''||align="left"|{{NZL}}
|1||0||0||'''1'''
|-
|'''8'''||align="left"|{{IND}}
|0||2||1||'''3'''
|-
|'''9'''||align="left"|{{KOR}}
|0||1||1||'''2'''
|-
|'''10'''||align="left"|{{MYS}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|||align="left"|{{SIN}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|||align="left"|{{HKG}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup Азия кубогының ресми сайты]
*
[[Санат:Футбол]]
[[Санат:Азия чемпионаттар]]
e7e3w8g80en6owibxe1sn3usdizxhsg
3622220
3622216
2026-06-25T16:09:55Z
Kas77777
100404
/* Жалпы медальдар саны */
3622220
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол турнирінің карточкасы
|атауы = Əйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы
|түпнұсқасы = '''AFC Women's Asian Cup'''
|логотип = [[Сурет:АФК.png|200px|]]
|мемлекет = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|командалар саны = 12 (финал)
|қаланған = [[1975 жыл]]ы
|қайта ұйымдастырылған =
|таратылған =
|жеңімпаз атағы =
|әрекеттегі чемпион = {{flagicon|Қытай}} [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай]] (9)
|соңғы жеңімпаздың атағы =
|соңғы чемпион =
|атағы ең көп = {{flagicon|Қытай}} [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай]] (9)
|телекомпаниялар =
|сайт = [http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-asian-cup www.the-afc.com]
|ағымдағы маусым = [[Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2023|Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2022]]
}}
'''Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы''' — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін құрамалар арасындағы басты [[футбол]] турнирі.
Чемпионат [[1975 жыл]]дан бастап әр төрт жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, төрт рет кубокты [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай құрама командасы]] жеңді.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|-
|[[1975]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{NZL}}'''
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{AUS}}
|'''5–0'''
|{{MYS}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1977]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{TPE}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{SIN}}
|'''2–0'''
|{{IDN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1979]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{TPE}}'''
|'''2–0'''
|{{IND}}
|{{AUS}}
|
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1981]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{TPE}}'''
|'''5–0'''
|{{THA}}
|{{IND}}
|'''2–0'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1983]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{THA}}'''
|'''3–0'''
|{{IND}}
|{{MYS}}
|'''0–0'''<br>(5–4 пен.)
|{{SIN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1986]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''3–0'''
|{{IND}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1989]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''1–0'''
|{{TPE}}
|{{JPN}}
|'''3–1'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1991]]
|align=left| {{JPN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''5–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1993]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1995]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br> (3–0 пен.)
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1997]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1999]]
|align=left| {{PHI}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2001]]
|align=left| {{TPE}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{CHN}}
|'''8–0'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2003]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1''' (қос. уақыт)
|{{CHN}}
|{{KOR}}
|'''1–0'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2006]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–2''' <br>(4–2 пен.)
|{{AUS}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2008]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1'''
|{{CHN}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{AUS}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2010]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{AUS}}'''
|'''1–1'''<br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{CHN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2014]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''2–1'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2018]]
|align=left| {{JOR}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2022]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–2'''
|{{KOR}}
|{{JPN}}/{{PHI}}
|
|
|-
|[[2026]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}/{{KOR}}
|
|
|-
|[[2029]]
|align=left| {{UZB}}
|
|
|
|
|
|
|}
== Жалпы медальдар саны ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
|- align=center
|'''1'''||align=left|'''{{CHN}}'''
|'''9'''||'''2'''||'''4'''||'''15'''
|-
|'''2'''||align=left|{{JPN}}
|3||4||6||'''13'''
|-
|- align=center
|'''3'''||align="left"|{{PRK}}
|3||3||2||'''8'''
|-
|'''4'''||align="left"|{{TPE}}
|3||2||2||'''7'''
|-
|'''5'''||align="left"|{{AUS}}
|1||4||2||'''7'''
|-
|'''6'''||align="left"|{{THA}}
|1||3||1||'''5'''
|-
|'''7'''||align="left"|{{NZL}}
|1||0||0||'''1'''
|-
|'''8'''||align="left"|{{IND}}
|0||2||1||'''3'''
|-
|'''9'''||align="left"|{{KOR}}
|0||1||2||'''3'''
|-
|rowspan=4|'''10'''||align="left"|{{MYS}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{SIN}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{HKG}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{PHI}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup Азия кубогының ресми сайты]
*
[[Санат:Футбол]]
[[Санат:Азия чемпионаттар]]
enwn1tfl3evcsdzx6fdr50ljlwp1tep
3622222
3622220
2026-06-25T16:12:43Z
Kas77777
100404
/* */
3622222
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол турнирінің карточкасы
|атауы = Əйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы
|түпнұсқасы = '''AFC Women's Asian Cup'''
|логотип = [[Сурет:АФК.png|200px|]]
|мемлекет = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|командалар саны = 12 (финал)
|қаланған = [[1975 жыл]]ы
|қайта ұйымдастырылған =
|таратылған =
|жеңімпаз атағы =
|әрекеттегі чемпион = {{flagicon|Қытай}} [[Жапония Ұлттық футбол құрамасы|Жапония]] (3)
|соңғы жеңімпаздың атағы =
|соңғы чемпион =
|атағы ең көп = {{flagicon|Қытай}} [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай]] (9)
|телекомпаниялар =
|сайт = [http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-asian-cup www.the-afc.com]
|ағымдағы маусым = [[Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2026|Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2026]]
}}
'''Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы''' — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін құрамалар арасындағы басты [[футбол]] турнирі.
Чемпионат [[1975 жыл]]дан бастап әр төрт жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, төрт рет кубокты [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай құрама командасы]] жеңді.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|-
|[[1975]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{NZL}}'''
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{AUS}}
|'''5–0'''
|{{MYS}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1977]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{TPE}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{SIN}}
|'''2–0'''
|{{IDN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1979]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{TPE}}'''
|'''2–0'''
|{{IND}}
|{{AUS}}
|
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1981]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{TPE}}'''
|'''5–0'''
|{{THA}}
|{{IND}}
|'''2–0'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1983]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{THA}}'''
|'''3–0'''
|{{IND}}
|{{MYS}}
|'''0–0'''<br>(5–4 пен.)
|{{SIN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1986]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''3–0'''
|{{IND}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1989]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''1–0'''
|{{TPE}}
|{{JPN}}
|'''3–1'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1991]]
|align=left| {{JPN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''5–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1993]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1995]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br> (3–0 пен.)
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1997]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1999]]
|align=left| {{PHI}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2001]]
|align=left| {{TPE}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{CHN}}
|'''8–0'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2003]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1''' (қос. уақыт)
|{{CHN}}
|{{KOR}}
|'''1–0'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2006]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–2''' <br>(4–2 пен.)
|{{AUS}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2008]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1'''
|{{CHN}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{AUS}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2010]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{AUS}}'''
|'''1–1'''<br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{CHN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2014]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''2–1'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2018]]
|align=left| {{JOR}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2022]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–2'''
|{{KOR}}
|{{JPN}}/{{PHI}}
|
|
|-
|[[2026]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}/{{KOR}}
|
|
|-
|[[2029]]
|align=left| {{UZB}}
|
|
|
|
|
|
|}
== Жалпы медальдар саны ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
|- align=center
|'''1'''||align=left|'''{{CHN}}'''
|'''9'''||'''2'''||'''4'''||'''15'''
|-
|'''2'''||align=left|{{JPN}}
|3||4||6||'''13'''
|-
|- align=center
|'''3'''||align="left"|{{PRK}}
|3||3||2||'''8'''
|-
|'''4'''||align="left"|{{TPE}}
|3||2||2||'''7'''
|-
|'''5'''||align="left"|{{AUS}}
|1||4||2||'''7'''
|-
|'''6'''||align="left"|{{THA}}
|1||3||1||'''5'''
|-
|'''7'''||align="left"|{{NZL}}
|1||0||0||'''1'''
|-
|'''8'''||align="left"|{{IND}}
|0||2||1||'''3'''
|-
|'''9'''||align="left"|{{KOR}}
|0||1||2||'''3'''
|-
|rowspan=4|'''10'''||align="left"|{{MYS}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{SIN}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{HKG}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{PHI}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup Азия кубогының ресми сайты]
*
[[Санат:Футбол]]
[[Санат:Азия чемпионаттар]]
l6b98qo1c81fe5tp3mqjfu6hrz20vyj
3622224
3622222
2026-06-25T16:13:31Z
Kas77777
100404
/* */
3622224
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол турнирінің карточкасы
|атауы = Əйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы
|түпнұсқасы = '''AFC Women's Asian Cup'''
|логотип = [[Сурет:АФК.png|200px|]]
|мемлекет = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|командалар саны = 12 (финал)
|қаланған = [[1975 жыл]]ы
|қайта ұйымдастырылған =
|таратылған =
|жеңімпаз атағы =
|әрекеттегі чемпион = {{flagicon|Жапония}} [[Жапония Ұлттық футбол құрамасы|Жапония]] (3)
|соңғы жеңімпаздың атағы =
|соңғы чемпион =
|атағы ең көп = {{flagicon|Қытай}} [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай]] (9)
|телекомпаниялар =
|сайт = [http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-asian-cup www.the-afc.com]
|ағымдағы маусым = [[Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2026|Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы 2026]]
}}
'''Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы''' — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін құрамалар арасындағы басты [[футбол]] турнирі.
Чемпионат [[1975 жыл]]дан бастап әр төрт жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, төрт рет кубокты [[Қытай Ұлттық футбол құрамасы|Қытай құрама командасы]] жеңді.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|-
|[[1975]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{NZL}}'''
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{AUS}}
|'''5–0'''
|{{MYS}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1977]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{TPE}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|{{SIN}}
|'''2–0'''
|{{IDN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1979]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{TPE}}'''
|'''2–0'''
|{{IND}}
|{{AUS}}
|
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1981]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{TPE}}'''
|'''5–0'''
|{{THA}}
|{{IND}}
|'''2–0'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1983]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{THA}}'''
|'''3–0'''
|{{IND}}
|{{MYS}}
|'''0–0'''<br>(5–4 пен.)
|{{SIN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1986]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''3–0'''
|{{IND}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1989]]
|align=left| {{HKG}}
|'''{{CHN}}'''
|'''1–0'''
|{{TPE}}
|{{JPN}}
|'''3–1'''
|{{HKG}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1991]]
|align=left| {{JPN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''5–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1993]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1995]]
|align=left| {{MYS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{TPE}}
|'''0–0''' <br> (3–0 пен.)
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[1997]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–0'''
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{TPE}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[1999]]
|align=left| {{PHI}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–0'''
|{{TPE}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2001]]
|align=left| {{TPE}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–0'''
|{{JPN}}
|{{CHN}}
|'''8–0'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2003]]
|align=left| {{THA}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1''' (қос. уақыт)
|{{CHN}}
|{{KOR}}
|'''1–0'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2006]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2–2''' <br>(4–2 пен.)
|{{AUS}}
|{{PRK}}
|'''3–2'''
|{{JPN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2008]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2–1'''
|{{CHN}}
|{{JPN}}
|'''3–0'''
|{{AUS}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2010]]
|align=left| {{CHN}}
|'''{{AUS}}'''
|'''1–1'''<br>(5–4 пен.)
|{{PRK}}
|{{JPN}}
|'''2–0'''
|{{CHN}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2014]]
|align=left| {{VNM}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''2–1'''
|{{KOR}}
|- align="centre" bgcolor="#fff0ff"
|-
|[[2018]]
|align=left| {{JOR}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}
|'''3–1'''
|{{THA}}
|- align="centre" bgcolor="#FFD4E4"
|-
|[[2022]]
|align=left| {{IND}}
|'''{{CHN}}'''
|'''3–2'''
|{{KOR}}
|{{JPN}}/{{PHI}}
|
|
|-
|[[2026]]
|align=left| {{AUS}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1–0'''
|{{AUS}}
|{{CHN}}/{{KOR}}
|
|
|-
|[[2029]]
|align=left| {{UZB}}
|
|
|
|
|
|
|}
== Жалпы медальдар саны ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
|- align=center
|'''1'''||align=left|'''{{CHN}}'''
|'''9'''||'''2'''||'''4'''||'''15'''
|-
|'''2'''||align=left|{{JPN}}
|3||4||6||'''13'''
|-
|- align=center
|'''3'''||align="left"|{{PRK}}
|3||3||2||'''8'''
|-
|'''4'''||align="left"|{{TPE}}
|3||2||2||'''7'''
|-
|'''5'''||align="left"|{{AUS}}
|1||4||2||'''7'''
|-
|'''6'''||align="left"|{{THA}}
|1||3||1||'''5'''
|-
|'''7'''||align="left"|{{NZL}}
|1||0||0||'''1'''
|-
|'''8'''||align="left"|{{IND}}
|0||2||1||'''3'''
|-
|'''9'''||align="left"|{{KOR}}
|0||1||2||'''3'''
|-
|rowspan=4|'''10'''||align="left"|{{MYS}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{SIN}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{HKG}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{PHI}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-asian-cup Азия кубогының ресми сайты]
*
[[Санат:Футбол]]
[[Санат:Азия чемпионаттар]]
i2z36oapzv93rm1zd995t5ikvjq189a
Әйелдер арасындағы футзалдан Азия кубогы
0
668185
3622234
3603465
2026-06-25T16:17:24Z
Kas77777
100404
/* Жеңімпаздары және жүлдегерлері */
3622234
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
| title = Әйелдер арасындағы футзалдан Азия Кубогы
| current = [[Әйелдер арасындағы футзалдан Азия Кубогы 2025]]
| logo =
| pixels =
| sport = Футзал
| chairman =
| ceotag =
| ceo =
| founded = 2015
| teams = 16
| champion = {{JPN}} (1-ші рет)
| most_champs = {{IRI}} (2 рет)
| countries = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
| TV =
| website = [http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-futsal-championship/AFC Women's Futsal Asian Cup]
}}
'''Әйелдер арасындағы футзалдан Азия Кубогы''' ({{Lang-en|AFC Women's Futsal Asian Cup}}) — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін әйелдер құрамалар арасындағы басты [[футзал]] турнирі.
Азия Кубогы [[2015 жыл]]дан бастап екі-үш жылда бір рет өткізіліп тұрады.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|[[2015]]
|{{MYS}}
|'''{{IRI}}'''
|'''1:0'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''4:1'''
|{{MYS}}
|- bgcolor=#D0E7FF
||[[2018]]
|{{THA}}
|'''{{IRI}}'''
|'''5:2'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''0:0''' (3-2) пен.
|{{VNM}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2020]]
|{{KWT}}
|colspan="7"|'''COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2025]]
|{{CHN}}
|'''{{JPN}}'''
|'''3:3''' (3-2) пен.
|{{THA}}
|{{IRI}}
|'''3:1'''
|{{CHN}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2028]]
|{{MMY}}
|
|
|
|
|
|
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-futsal-championship Азия кубогының ресми сайты]
[[Санат:Азия чемпионаттары]]
[[Санат:Мини-футбол]]
n05ezsuwv1c2e1jubj3j4lo5gcahmzo
3622236
3622234
2026-06-25T16:17:50Z
Kas77777
100404
/* Жеңімпаздары және жүлдегерлері */
3622236
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
| title = Әйелдер арасындағы футзалдан Азия Кубогы
| current = [[Әйелдер арасындағы футзалдан Азия Кубогы 2025]]
| logo =
| pixels =
| sport = Футзал
| chairman =
| ceotag =
| ceo =
| founded = 2015
| teams = 16
| champion = {{JPN}} (1-ші рет)
| most_champs = {{IRI}} (2 рет)
| countries = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
| TV =
| website = [http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-futsal-championship/AFC Women's Futsal Asian Cup]
}}
'''Әйелдер арасындағы футзалдан Азия Кубогы''' ({{Lang-en|AFC Women's Futsal Asian Cup}}) — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін әйелдер құрамалар арасындағы басты [[футзал]] турнирі.
Азия Кубогы [[2015 жыл]]дан бастап екі-үш жылда бір рет өткізіліп тұрады.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=36 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|[[2015]]
|{{MYS}}
|'''{{IRI}}'''
|'''1:0'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''4:1'''
|{{MYS}}
|- bgcolor=#D0E7FF
||[[2018]]
|{{THA}}
|'''{{IRI}}'''
|'''5:2'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''0:0''' (3-2) пен.
|{{VNM}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2020]]
|{{KWT}}
|colspan="7"|'''COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2025]]
|{{CHN}}
|'''{{JPN}}'''
|'''3:3''' (3-2) пен.
|{{THA}}
|{{IRI}}
|'''3:1'''
|{{CHN}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2028]]
|{{MMR}}
|
|
|
|
|
|
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.the-afc.com/competition/afc-womens-futsal-championship Азия кубогының ресми сайты]
[[Санат:Азия чемпионаттары]]
[[Санат:Мини-футбол]]
b788pc71wgpfo1chw2554jx648o72rc
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіндегі 2-шақырылым депутаттарының тізімі
0
673780
3622243
3621630
2026-06-25T16:20:48Z
Орел Карл
81620
/* Батыс Қазақстан облысы */
3622243
wikitext
text/x-wiki
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіндегі депутаттардың 2-шақырылымы (1947-1951). 1947 жылы 16 ақпанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне сайлауда сайланды.
Барлық сайлау комиссияларынан келіп түскен мәліметтер бойынша бөлімшелік тізімге енгізілген сайлаушылардың жалпы саны 3 553 881 сайлаушы болып анықталды. Оның ішінде Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі депутаттарының сайлауына 3 552 984 адам немесе тіркелген сайлаушылардың жалпы санының 99,97 пайызы қатысты.
Қазақ ССР Жоғарғы Советiнiң сайлауы жөнiндегi барлық 300 сайлау округiнде коммунистер мен партияда жоқтар блогының кандидаттары үшiн 3 миллион 541 980 сайлаушы дауыс берді, бұл дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың жалпы санының 99,70 пайызын құрайды. Кандидаттарға қарсы 10 789 адам дауыс берді, бұл дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың жалпы санының 0,30 пайызын құрайды.
== Алматы қаласы ==
# [[Хафис Хасаинович Айбасов]] — Горно-Октябрьск округі.
# [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]] — Киров округі.
# [[Балжан Бөлтірікова]] — Пушкин округі.
# [[Пантелей Степанович Вишня]] — Молотов округі.
# [[Сүлеймен Жүсіпбекұлы Жүсіпбеков]] — Октябрьск округі.
# [[Иван Куприянович Лукьянец]] — Дзержинский округі.
# [[Илья Федосеевич Нечитайло]] — Теміржол округі.
# [[Дмитрий Федорович Снегин]] — Фрунзе округі.
# [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов]] — Зауыт округі.
# [[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]] — Ленин округі.
# [[Иван Егорович Шмельков]] — Привокзальный округі.
# [[Антонина Николаевна Юрлова]] — Кіші Алматы округі.
== Алматы облысы ==
# [[Жылқыбай Абаев]] — Кіші Станичный округі.
# [[Әлишер Бейсенұлы Бейсенов]] — Іле-Пристанционный округі.
# [[Мәжікен Есенұлы Бутин]] — Іле ауылдық округі.
# [[Андрей Иванович Владимиров]] — Түрген округі.
# [[Павел Порфирьевич Волошко]] — Еңбекшіқазақ округі.
# [[Жақыпбек Жанғозин]] — Шілік округі.
# [[Нұрдәулет Күзембайұлы Күзембаев]] — Балқаш округі.
# [[Болат Нұркенұлы Нұркен]] — Тастақ округі.
# [[Юнус Рахметұлы Раджибаев]] — Ұйғыр округі.
# [[Екатерина Антоновна Симкова]] — Қаскелең округі.
# [[Гавриил Адрианович Тихов]] — Талғар округі.
# [[Надежда Петровна Чернышева]] — Жамбыл округі.
# [[Несіпті Шахаманова]] — Кеген округі.
== Ақмола облысы ==
# [[Зағи Абакова]] — Қорғалжын округі.
# [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев]] — Сандықтау округі.
# [[Максим Степанович Босенко]] — Атбасар ауылдық округ.
# [[Иван Михайлович Гончаров]] — Шортанды округі.
# [[Вера Терентьевна Грищенко]] — Вознесенский округі.
# [[Құрман Дияров|Құрман Диярұлы Дияров]] — Кеңес округі.
# [[Піспекбай Елемесов]] — Қазқошы округі.
# [[Бәйкен Иманов]] — Ақмола-вокзал маңы округі.
# [[Әмір Қанапин|Әмір Қанапияұлы Қанапин]] — Атбасар қалалық округ.
# [[Атымтай Қисанов]] — Есіл округі.
# [[Василий Васильевич Курочкин]] — Ақмола-Теміржол округі.
# [[Михаил Николаевич Луценко]] — Степнякский округі.
# [[Клавдия Григорьевна Николаева]] — Молотовский округі.
# [[Мария Максимовна Пахомова]] — Еркіншілік округі.
# [[Төлеутай Сәменова]] — Ақмола-Зауыт округі.
# [[Сабыр Сәрсембаев]] — Вишневский округі.
# [[Хәкім Ташмагомбетов]] — Сталинский-Промышленный округі.
# [[Степан Яковлевич Трофимов]] — Ново-Черкасский округі.
# [[Мұқаш Хасенов]] — Ақмола-Орталық округі.
# [[Семен Алексеевич Чесноков]] — Макинский округі.
# [[Евдокия Трофимовна Чухлиева]] — Калининский округі.
# [[Бижан Шортанова]] — Ақмола ауылдық округ.
== Ақтөбе облысы ==
# [[Сағынтай Ахметұлы Ахметов]] — Ключевой округі.
# [[Жұмабек Дүйісов]] — Ырғыз округі.
# [[Екатерина Ивановна Иванова]] — Ленин қалалық округ.
# [[Ақжанай Кәрекенова]] — Ойыл округі.
# [[Виктор Николаевич Козлов (партиялық қайраткер)|Виктор Николаевич Козлов]] — Жұрын округі.
# [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] — Шалқар округі.
# [[Шашан Оразбайұлы]] — Ақтөбе ауылдық округ.
# [[Георгий Дмитриевич Пузанов]] — Ақтөбе-Теміржол округ.
# [[Зейнеп Қасенқызы Сағымбаева]] — Степной округі.
# [[Өзипа Жаңабайқызы Сатқанғалиева]] — Байғанин округі.
# [[Елубай Бәзімұлы Тайбеков]] — Мәртөк округі.
# [[Михаил Ионович Хвостов]] — Темір округі.
# [[Қалдыпара Шерниязова]] — Новороссийский округі.
# [[Петр Прокофьевич Ширяев]] — Ақтөбе қала маңы округі.
# [[Уәли Жақыпұлы]] — Қобда округі.
== Батыс Қазақстан облысы ==
# [[Балтабек Асанов]] — Шыңғырлау округі.
# [[Бақтығали Уәлиұлы Уәлиев]] — Жанғали округі.
# [[Мұзаппар Дайырұлы|Мұзаппар Дайырұлы Дайыров]] — Орда округі.
# [[Қазтай Едігеұлы]] — Каменск округі.
# [[Қалида Ермұқатова]] — Орал теміржол округі.
# [[Хұсайын Сахубалиұлы Ишанов]] — Жәнібек округі.
# [[Мадина Күзембаева]] — Тайпақ округі.
# [[Мұхтар Мейірманов]] — Чапаев округі.
# [[Иван Яковлевич Орлов]] — Бөрілі округі.
# [[Анна Тарасовна Ротань]] — Приреченский округі.
# [[Константин Яковлевич Румянцев]] — Орал ауылдық округ.
# [[Мінайдар Сәлімұлы Салин]] — Жымпиты округі.
# [[Ксения Афанасьевна Утехина]] — Орал орталық округ.
# [[Павел Андреевич Хлевин]] — Теректі округі.
== Гурьев облысы ==
# [[Әмір Бақыраев]] — Маңғыстау округі.
# [[Сәлімжан Фазылұлы Ғалиев]] — Ембі округі.
# [[Қалеш Дүймұқанов]] — Новобогатинский округі.
# [[Рамазан Искариев]] — Мақат округі.
# [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] — Шевченко округі,
# [[Мақпал Мусина]] — Есбол округі.
# [[Нәсі Нұрханаева]] — Теңіз округі.
# [[Әбдіхамит Ібінияұлы Сембаев]] — Қызылқоға округі.
# [[Агриппина Захаровна Слепнева]] — Каганович округі.
# [[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев]] — Гурьев округі.
# [[Сафи Өтебайұлы Өтебаев]] — Жылықоса округі.
# [[Садық Шәріпұлы Шәріпов]] — Бақсай округі.
== Жамбыл облысы ==
# [[Анарбек Абызов]] — Новотроицк округі.
# [[Сергей Федорович Алексеев]] — Красногорск округі.
# [[Әубәкір Әбдірайымұлы Арыстанбеков]] — Сарысу округі.
# [[Екатерина Федоровна Демченко]] — Қордай округі.
# [[Наужан Дидарбекова]] — Свердловск округі.
# [[Әбдірахман Досанов]] — Меркен округі.
# [[Әбдіжапар Досымбаев]] — Талас округі.
# [[Дарья Никаноровна Еволенко]] — Луговск округі.
# [[Ізмұхамед Еділбаев|Ізмұхамед Еділбайұлы Еділбаев]] — Көктерек округі.
# [[Шамұқан Қалкенұлы]] — Жамбыл-Новогород округі.
# [[Базаргүл Келмембетова]] — Қостаған округі.
# [[Александр Андреевич Просолупов]] — Жалпақтөбе округі.
# [[Жапай Сасықбаев]] — Теміржол округі.
# [[Мұсатай Шахшин]] — Шу округі.
# [[Елизавета Савельевна Филиппова]] — Жамбыл-Старогород округі.
# [[Сергей Яковлевич Яковлев (мемлекеттік қайраткер)|Сергей Яковлевич Яковлев]] — Сахаро-Заводск округі.
== Көкшетау облысы ==
# [[Мәуліт Әбуов]] — Қызылту округі.
# [[Сақыш Әлжапарова]] — Рузаев округі.
# [[Қабжан Бейсекейұлы Бейсекеев]] — Еңбекшілдер округі.
# [[Бапан Бектұрсынов]] — Зеренді округі.
# [[Антонина Антоновна Бережная]] — Дмитриевский округі.
# [[Петр Лаврентьевич Брович]] — Красноармейский округі.
# [[Иван Григорьевич Гаврилов]] — Щучинск қалалық округ.
# [[Елемес Ергебеков]] — Көкшетау-Киров округі.
# [[Натан Хаимович Забежанский]] — Келлер округі.
# [[Шәмшия Құлмұрзина]] — Айыртау округі.
# [[Байтық Нағметов]] — Володар округі.
# [[Садық Құсайынұлы Нұрмағамбетов]] — Арықбалық округі.
# [[Яков Алексеевич Першин]] — Кременчуг округі.
# [[Махмұт Сапарғалиев]] — Чкалов округі.
# [[Гүлжиян Жұмабайқызы Сейітқалиева]] — Көкшетау ауылдық округ.
# [[Таисия Ильинична Семенова]] — Көкшетау қалалық округ.
== Қарағанды облысы ==
# [[Вячеслав Михайлович Молотов]] — Қарағанды қ. Киров округі.
# [[Тихон Иванович Абабков]] — Бертіс округі.
# [[Балмақан Аймақанов]] — Жезқазған округі.
# [[Балташ Әкіжанов]] — Қарағанды-Привокзальный округі.
# [[Петр Филимонович Акулов]] — Майқұдық округі.
# [[Жүсіп Асқаров]] — Қарқаралы округі.
# [[Алексей Петрович Бызов]] — Қарағанды-Сталин округі.
# [[Дмитрий Терентьевич Десятников]] — Прибалхашский округі.
# [[Александра Ивановна Ерохина]] — Михайловский округі.
# [[Қармыза Жауғашева]] — Нұра округі.
# [[Николай Дмитриевич Заленский]] — Ворошиловский округі.
# [[Фазыл Кәрімұлы Кәрібжанов]] — Шет округі.
# [[Мария Афанасьевна Кошевенко]] — Осакаров округі.
# [[Мартбек Мамраев]] — Қарағанды-Ленин округі.
# [[Несіпбала Мешелова]] — Жаңаарқа округі.
# [[Борис Данилович Нагаев]] — Пионерский округі.
# [[Сергей Прохорович Плеханов]] — Қарағанды-Железнодорожный округі.
# [[Петр Яковлевич Поздняков]] — Телман округі.
# [[Бисен Серікбаев]] — Қоңырат округі.
# [[Шаймаған Серіков]] — Шақты округі.
# [[Ыбрайым Таусиқұлы Тәжиев]] — Ұлытау округі.
# [[Үкен Тұрмағамбетов]] — Теміртау округі.
# [[Василий Тихонович Шибаев]] — Ново-Тихоновский округі.
== Қостанай облысы ==
# [[Дмитрий Иванович Берлин]] — Қостанай ауылдық округ.
# [[Михаил Яковлевич Гаража]] — Федоров округі.
# [[Валентина Алексеевна Губарева]] — Пресногорьковский округі.
# [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] — Амангелді округі.
# [[Николай Александрович Ерофеев]] — Пешков округі.
# [[Хасен Жанкелдин]] — Торғай округі.
# [[Әбжан Сүйкімбайұлы Жүсіпов]] — Қарабалық округі.
# [[Қожахмет Игіліков]] — Урицкий округ.
# [[Ескендір Испембетов]] — Орджоникидзе округі.
# [[Зура Қияқова]] — Тобыл округі.
# [[Спандияр Көбеев]] — Меңдіқара округі.
# [[Иван Яковлевич Кудлай]] — Семиозерный округі.
# [[Мария Степановна Лысенкова]] — Қостанай-Қаған округі.
# [[Яков Епифанович Морозов]] — Құсмұрын округі.
# [[Константин Иванович Нефедов]] — Қостанай қалалық округ.
# [[Артем Анисимович Петренко]] — Таран округі.
# [[Сәлімгерей Тоқтамысұлы]] — Жетіқара округі.
# [[Надежда Петровна Усенко]] — Ұзынкөл округі.
# [[Исағали Шәріпұлы Шәріпов|Исағали Шәріпұлы]] — Молотов округі.
# [[Омар Шипин]] — Обаған округі.
== Қызылорда облысы ==
# [[Николай Ефимович Бабкин]] — Қазалы қалалық округ.
# [[Махан Бекдуалиев]] — Жаңақорған округі.
# [[Сапар Темірханұлы Бектелеев]] — Қармақшы округі.
# [[Төлеген Дәуітбаев]] — Жаңа Қазалы округі.
# [[Шекер Ермағамбетова]] — Дария округі.
# [[Ыбырай Жақаев]] — Шиелі округі.
# [[Зейпіней Жүніспаева]] — Тереңөзек округі.
# [[Гіләш Шиғапұлы Ішкенов]] — Арал қалалық округ.
# [[Сақыбай Қалыбаев]] — Жалағаш округі.
# [[Кәмкә Қуанбаева]] — Қазалы ауылдық округ.
# [[Александр Ильич Михайлин]] — Қызылорда теміржол округі.
# [[Жақыпбек Махамбетов]] — Сырдария округі.
# [[Бақыт Рысқалов]] — Арал ауылдық округ.
# [[Ғаббас Баймұхамедұлы Саубенов]] — Қамыстыбас округі.
# [[Хайруш Тастайбеков]] — Қызылорда округі.
== Оңтүстік Қазақстан облысы ==
# [[Андрей Александрович Жданов]] — Шымкент-Дзержин округі.
# [[Знура Әбенова]] — Пақтаарал округі.
# [[Ұржамал Әлібекова]] — Шәуілдір округі.
# [[Беғалы Әліпбаев]] — Ленгер округі.
# [[Иван Максимович Алексеев]] — Калинин зауыты округі.
# [[Дүйсембай Әшірбаев]] — Александровск округі.
# [[Тихон Прокофьевич Глазов]] — Жуалы округі.
# [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов]] — Георгиевск округі.
# [[Оразымбет Жүзжігітов]] — Ильичев-Молтов округі.
# [[Балжан Ермекбаева]] — Шымкент ауылдық округ.
# [[Әбуда Ешметова]] — Түркістан округі.
# [[Сарсекүл Исмаилова]] — Түлкібас округі.
# [[Қалдықыз Қалибаева]] — Шаян округі.
# [[Ахметбек Мұхамедиярұлы Қыстауов]] — Келес округі.
# [[Олжа Құрбанов]] — Қарабұлақ округі.
# [[Василий Николаевич Мандрыгин]] — Сайрам округі.
# [[Владимир Иванович Мирошников]] — Бірішмолла округ.
# [[Баймақан Момбеков]] — Ащысай округі.
# [[Константин Леонидович Олифин]] — Шымкент Орталық округі.
# [[Жұмағали Омаров]] — Шымкент теміржол округі.
# [[Александр Семенович Орлов]] — Ильичев округі.
# [[Хабир Мухарамович Пазиков]] — Сарыағаш округі.
# [[Виктор Михайлович Пелевин]] — Түркістан теміржол округі.
# [[Мәдиқожа Тәжібаев]] — Созақ округі.
# [[Сапарбек Серікбаев]] — Қаратас округі.
# [[Қасым Сүлейменов]] — Сталин кеңшар округі.
# [[Айнаш Оразбаева]] — Фрунзе округі.
# [[Аббас Омарұлы Өтембаев]] — Балықшы округі.
# [[Мырзахан Шураев]] — Шұбар округі.
# [[Құрбанбай Қаликеев]] — Ғазылкент округі.
# [[Ысмайыл Әбдірасулұлы Юсупов]] — Қызылқұм-Киров округі.
# [[Ұлбике Юсупова]] — Арыс округі.
== Павлодар облысы ==
# [[Мағия Айтмағамбетова]] — Лебяжин округі.
# [[Разия Әубәкірова]] — Ертіс округ.
# [[Исагүл Бекенов]] — Бесқарағай округі.
# [[Иван Васильевич Ивандаев]] — Павлодар қалалық округ.
# [[Шәкір Кенжебаев]] — Баянауыл округі.
# [[Даниял Керімбаев]] — Куйбышев округі.
# [[Петр Федорович Музыка]] — Лозов округі.
# [[Кәрім Мыңбаев]] — Павлодар ауылдық округ.
# [[Татьяна Григорьевна Недовбина]] — Цюрупин округі.
# [[Ақай Оңғарбайұлы Оңғарбаев]] — Галкин округі.
# [[Георгий Антонович Перевозчиков]] — Максим Горький округі.
# [[Өмірзақ Өрімбаев]] — Өрлітөбе округі.
# [[Харитина Карповна Шевченко]] — Береговой округі.
== Семей облысы ==
# [[Николай Михайлович Шверник]] — Семей орталық сайлау округі.
# [[Хасен Байұзақұлы]] — Жарма округі.
# [[Петр Павлович Белюнов]] — Шар округі.
# [[Иван Терентьевич Березин]] — Үржар округі.
# [[Александр Дементьевич Гарагаш]] — Жаңа Шүлбі округі.
# [[Досым Ережепов]] — Жаңа Покров округі.
# [[Александр Петрович Заговельев]] — Мақаншы округі.
# [[Николай Владимирович Ильиных]] — Жаңасемей округі.
# [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев]] — Көкпекті округі.
# [[Байырша Қалдыбекова]] — Аягөз ауылдық округ.
# [[Сергей Иванович Круглов]] — Семей-Затон округі.
# [[Зоя Васильевна Лихачева]] — Семей-Октябрьск округі.
# [[Оразбибі Құдиярқызы Махмұтова]] — Семей-Ленин округі.
# [[Қарашаш Мырзабекова]] — Абай округі.
# [[Ғали Нұржанов]] — Ақсуат округі.
# [[Афанасий Афанасьевич Пчелкин]] — Аягөз қалалық округ.
# [[Евстигней Яковлевич Сидоренко]] — Семей-Калинин округі.
# [[Иван Федорович Ясько]] — Бородулиха округі.
== Солтүстік Қазақстан облысы ==
# [[Абат Айдарханов]] — Булаев округі.
# [[Кигора Ахметов]] — Петропавл ауылдық округ.
# [[Александра Петровна Горинова]] — Петропавл өнеркәсіптік округ.
# [[Ахмет Дәкішұлы Дауылбаев]] — Мәмлүт округі.
# [[Әмір Ержанұлы Ержанов]] — Баян округі.
# [[Жәлел Қизатұлы Қизатов]] — Тораңғыл округі.
# [[Гавриил Васильевич Клобун]] — Приишимский округі.
# [[Капитолина Николаевна Крюкова]] — Пресновский округі.
# [[Нарсұла Құсайынова]] — Октябрьский округі.
# [[Григорий Андреевич Мельник]] — Полудинский округі.
# [[Григорий Яковлевич Новак]] — Совет округі.
# [[Анна Петровна Носова]] — Конюхово округі.
# [[Татьяна Прокопьевна Носова]] — Петропавл-Подгорный округ.
# [[Евграф Ермилович Орлов]] — Петропавл ауылдық округ.
# [[Иван Илларионович Печорин]] — Петропавл-Железнодорожный округі.
# [[Иван Александрович Скворцов]] — Соколов округі.
# [[Иван Авксентьевич Шугайло]] — Ленин округі.
# [[Ефим Васильевич Цимбал]] — Петропавл Орталық округі.
== Талдықорған облысы ==
# [[Мұхаметжан Әбдіқалықов]] — Алакөл округі.
# [[Шолпан Айытова]] — Ақсу округі.
# [[Шолақ Артығалиев]] — Қапал округі.
# [[Илья Семенович Бабинцев]] — Гвардейск округі.
# [[Иван Федорович Венедиктов]] — Сарқан округі.
# [[Сейітқали Жақыпов]] — Октябрьск округі.
# [[Василий Михайлович Канарейкин]] — Панфилов округі.
# [[Сейтем Қаскеев]] — Қаратал округі.
# [[Андрей Павлович Кондратенко]] — Қарабұлақ округі.
# [[Мырзақадыр Нұрбаев]] — Бөрілітөбе округі.
# [[Алексей Иванович Панферов]] — Текелі округі.
# [[Серафима Яковлевна Першина]] — Андреевск округі.
# [[Хантай Рахимбаева]] — Айнабұлақ округі.
# [[Рахия Сатқынова]] — Қант-Зауыты-Киров округі.
# [[Агафья Моисеевна Суханова]] — Талдықорған округі.
== Шығыс Қазақстан облысы ==
# [[Жарқын Айталиұлы Айталиев]] — Қатонқарағай округі.
# [[Әбдіғали Әміреев]] — Ұлан округі.
# [[Ысқақ Әукенов]] — Күршім округі.
# [[Захар Агеевич Бунаков]] — Лениногорск қалалық округ.
# [[Екатерина Павловна Быкова]] — Лениногорск өнеркәсіптік округ.
# [[Сүлеймен Хәлелұлы Ғафиятуллин]] — Белоусовск округі.
# [[Иван Антропович Дерябин]] — Жоғарғы Үбі округі.
# [[Евдокия Ефимовна Капустина]] — Киров округі.
# [[Иван Елизарович Клименко]] — Ульбастроевский округ.
# [[Петр Васильевич Логвиненко]] — Лениногорск теміржол округі.
# [[Мария Дорофеевна Лялина]] — Ертісгэсқұрылыс округі.
# [[Ілияс Омаров|Ілияс Омарұлы Омаров]] — Өскемен өнеркәсіптік округ.
# [[Георгий Петрович Павлов]] — Таврия округі.
# [[Дарья Михайловна Парий]] — Батин округі.
# [[Юлиан Мартынович Паремский]] — Марқакөл округі.
# [[Федот Дмитриевич Петухов]] — Предгорненский округі.
# [[Иван Петрович Полипов]] — Шемонаиха округі.
# [[Зағиран Сапарғалиева]] — Тарбағатай округі.
# [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] — Сталин округі.
# [[Қайырбек Ысқақов]] — Самар округі.
# [[Михаил Игнатьевич Ткаченко]] — Зырян округі.
# [[Үрімжан Торғауытова]] — Зайсан округі.
# [[Айып Орашұлы]] — Бұқтырма округі.
# [[Константин Николаевич Шишаков]] — Үлкен Нарын округі.
# [[Сергей Федорович Эпиктетов]] — Өскемен қалалық округ.
== Әдебиет ==
* «[[Казахстанская правда]]» газеті, 1971 жылдың 17 маусымы, 1—4 беттер, № 141 (14 7347)
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі депутаттарының тізімі]]
dv5mzps6qp85dxvswdnxgpmt1e8c5dk
Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар
4
675070
3622493
3621871
2026-06-26T07:00:58Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3622493
wikitext
text/x-wiki
{{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген.
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88021||2859||391||23673||189||54||4350||1453
|-
|2||4||{{u|Kasymov}}||96151||76494||11043||228||3382||234||110||5814||741
|-
|3||2||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2243||909||49||0||957||136
|-
|4||3||{{u|Мағыпар}}||84316||79215||856||635||37||388||0||2884||46
|-
|5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84036||68775||1239||147||11309||15||0||1696||24
|-
|6||8||{{u|Arystanbek}}||55545||30541||3588||368||5769||944||2238||4782||5187
|-
|7||6||{{u|Casserium}}||48585||39876||1759||102||628||17||9||4473||39
|-
|8||7||{{u|Sibom}}||41112||38490||884||90||357||62||0||786||381
|-
|9||10||{{u|Ulan}}||30436||23963||391||78||4579||14||0||199||209
|-
|10||9||{{u|1nter pares}}||29040||27018||213||7||628||70||0||1403||141
|-
|11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844
|-
|12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980
|-
|13||11||{{u|Орел Карл}}||22376||21110||753||39||129||4||0||121||11
|-
|14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13875||4118||203||768||812||373||1111||1007
|-
|15||12||{{u|Sagzhan}}||19873||18608||403||43||189||10||0||319||86
|-
|16||18||{{u|Nurken}}||19285||9948||1344||41||6916||115||8||428||51
|-
|17||17||{{u|Kaiyr}}||17123||12156||223||7||133||162||8||2485||355
|-
|18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302
|-
|19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630
|-
|20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12989||207||1||183||2||0||224||42
|-
|21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183
|-
|22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14
|-
|23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11261||6809||508||0||102||512||0||615||55
|-
|24||22||{{u|Nurkhan}}||10104||7940||1222||40||4||0||4||333||36
|-
|25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32
|-
|26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170
|-
|27||21||{{u|Kas77777}}||8243||8149||0||9||0||1||0||35||1
|-
|28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8156||5727||27||5||1867||204||0||172||52
|-
|29||48||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348
|-
|30||35||{{u|Nurtenge}}||7947||5420||976||137||628||59||24||532||198
|-
|31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1
|-
|32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6912||0||0||0||0||0||2||0
|-
|33||30||{{u|Ashina}}||7480||5978||189||71||63||88||3||385||325
|-
|34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5281||468||132||761||0||64||97||72
|-
|35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1
|-
|36||29||{{u|SSE}}||6974||6253||254||108||0||1||0||126||23
|-
|37||45||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444
|-
|38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311
|-
|39||44||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24
|-
|40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24
|-
|41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7
|-
|42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5044||20||26||9||26||0||362||59
|-
|43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10
|-
|44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10
|-
|45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308
|-
|46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18
|-
|47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4357||0||68||0||82||0||62||40
|-
|48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26
|-
|49||58||{{u|Madi Dos}}||4497||3069||214||63||53||50||0||637||122
|-
|50||46||{{u|Coffee86}}||4367||3834||4||0||11||7||0||408||5
|-
|51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21
|-
|52||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0
|-
|53||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0
|-
|54||49||{{u|Makenzis}}||3602||3545||5||0||0||0||0||46||5
|-
|55||57||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138
|-
|56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0
|-
|57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2
|-
|58||60||{{u|Нурасылл}}||3396||2998||193||0||18||0||0||50||8
|-
|59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62
|-
|60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0
|-
|61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0
|-
|62||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1
|-
|63||68||{{u|ShadZ01}}||3182||2523||348||107||105||0||0||4||0
|-
|64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3225||0||16||0||0||0||5||3
|-
|65||59||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0
|-
|66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0
|-
|67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1
|-
|68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144
|-
|69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2887||1867||312||0||91||55||0||431||4
|-
|70||69||{{u|Dauren}}||2871||2464||0||14||0||0||0||68||6
|-
|71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0
|-
|72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-
|73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11
|-
|74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2
|-
|75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30
|-
|76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4
|-
|77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5
|-
|78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0
|-
|79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4
|-
|80||76||{{u|G55}}||2468||2299||0||50||0||0||0||0||2
|-
|81||89||{{u|Balaburgem}}||2466||1750||11||29||31||59||0||182||48
|-
|82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2
|-
|83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2
|-
|84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2393||1985||126||0||13||1||0||177||41
|-
|85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35
|-
|86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75
|-
|87||98||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2
|-
|88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2
|-
|89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22
|-
|90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4
|-
|92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48
|-
|93||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5
|-
|94||90||{{u|RaiymbekZh}}||2025||1729||8||0||17||0||0||76||72
|-
|95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1947||1||0||0||0||0||0||0
|-
|96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0
|-
|97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1
|-
|98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2
|-
|99||132||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1
|-
|100||88||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0
|-
|101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29
|-
|102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24
|-
|103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0
|-
|104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1
|-
|105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0
|-
|106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1605||1339||1||0||105||1||0||5||0
|-
|107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0
|-
|108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1536||1346||0||0||7||0||0||122||8
|-
|109||95||{{u|Gliwi}}||1525||1519||3||0||0||0||0||0||0
|-
|110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26
|-
|111||118||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22
|-
|112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||884||0||91||0||0||0||39||0
|-
|113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0
|-
|114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0
|-
|115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0
|-
|116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1
|-
|117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0
|-
|118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1
|-
|120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0
|-
|121||143||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14
|-
|122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2
|-
|123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0
|-
|124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1
|-
|125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1
|-
|126||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0
|-
|127||119||{{u|Ziv}}||1155||1082||60||0||0||2||0||9||2
|-
|128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1002||0||61||0||0||0||0||0
|-
|129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1
|-
|130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10
|-
|131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2
|-
|132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3
|-
|133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0
|-
|134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2
|-
|135||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4
|-
|136||161||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2
|-
|137||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0
|-
|138||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0
|-
|139||144||{{u|Wikuiser}}||1048||752||142||0||62||0||43||18||4
|-
|140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0
|-
|141||131||{{u|А.С.Кизиров}}||987||891||17||1||8||23||0||109||11
|-
|142||142||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3
|-
|143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504
|-
|145||166||{{u|Aselhan}}||948||627||12||0||9||23||0||82||11
|-
|146||139||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3
|-
|147||141||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1
|-
|148||147||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5
|-
|149||160||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5
|-
|150||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0
|-
|151||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0
|-
|152||140||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0
|-
|153||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1
|-
|154||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10
|-
|155||149||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2
|-
|157||177||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17
|-
|158||151||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1
|-
|159||150||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||146||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0
|-
|161||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0
|-
|162||153||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6
|-
|163||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0
|-
|164||159||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0
|-
|165||148||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0
|-
|166||164||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1
|-
|167||152||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0
|-
|168||155||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3
|-
|169||145||{{u|Mheidegger}}||723||748||7||2||0||0||0||6||3
|-
|170||162||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0
|-
|171||174||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2
|-
|172||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1
|-
|173||157||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2
|-
|174||154||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0
|-
|175||163||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24
|-
|177||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36
|-
|178||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0
|-
|179||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2
|-
|180||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||674||665||0||1||0||0||0||6||1
|-
|181||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0
|-
|182||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0
|-
|183||165||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||669||630||15||0||0||0||0||2||0
|-
|184||158||{{u|Epoxa-HH}}||666||654||0||0||5||0||0||10||1
|-
|185||219||{{u|Syrlybek}}||658||390||5||53||4||9||0||68||17
|-
|186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0
|-
|187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||173||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21
|-
|189||175||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0
|-
|190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||178||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11
|-
|192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2
|-
|193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13
|-
|194||227||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0
|-
|195||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12
|-
|196||180||{{u|Bauyr03}}||615||555||0||0||0||0||0||37||0
|-
|197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1
|-
|198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0
|-
|199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3
|-
|200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3
|-
|202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0
|-
|204||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0
|-
|205||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6
|-
|206||176||{{u|Tuttiorchestra687}}||573||571||0||0||0||0||0||4||2
|-
|207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0
|-
|208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0
|-
|211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1
|-
|212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0
|-
|213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2
|-
|214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0
|-
|215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0
|-
|216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0
|-
|218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0
|-
|219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0
|-
|220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0
|-
|221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||220||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1
|-
|223||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1
|-
|224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0
|-
|225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0
|-
|226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0
|-
|227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8
|-
|228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12
|-
|229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0
|-
|230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0
|-
|231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0
|-
|232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0
|-
|233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]
4grcgbbbilcpbx19cslesmusjf4wns5
Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар
4
675089
3622564
3622127
2026-06-26T11:00:22Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3622564
wikitext
text/x-wiki
{{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген.
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|BolatbekBot}}||515626||380103||110090||1||5897||3||1||19437||23
|-
|2||2||{{u|EmausBot}}||145869||131247||957||0||13593||6||0||44||22
|-
|3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132318||127411||695||15||62||17||10||2859||1224
|-style="background-color:#ccf"
|4||4||{{u|Legobot}}||119564||112798||457||0||6067||15||0||85||142
|-
|5||120||{{u|New user message}}||113535||1||0||0||0||0||0||113534||0
|-style="background-color:#ccf"
|6||5||{{u|MerlIwBot}}||105852||88196||6297||0||10800||24||0||36||497
|-
|7||6||{{u|InternetArchiveBot}}||87841||87841||0||0||0||0||0||0||0
|-
|8||7||{{u|GaiJinBot}}||79314||79299||7||0||0||0||0||3||5
|-
|9||8||{{u|BekusBot}}||50456||50163||232||3||53||0||0||4||1
|-
|10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0
|-
|11||10||{{u|Xqbot}}||26596||22821||42||0||3648||2||0||61||22
|-
|12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3
|-
|13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0
|-style="background-color:#ccf"
|14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0
|-
|15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14589||13607||432||1||0||83||0||387||41
|-
|16||14||{{u|Kasymbot}}||13734||13237||240||4||8||22||0||169||42
|-
|17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0
|-
|18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134
|-
|19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1
|-
|20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2
|-
|21||16||{{u|Kia content bot}}||9118||9118||0||0||0||0||0||0||0
|-
|22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126
|-
|23||24||{{u|Nurtenge}}||7974||5420||976||137||628||40||24||532||198
|-style="background-color:#ccf"
|24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90
|-style="background-color:#ccf"
|25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0
|-
|26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0
|-
|27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6
|-
|28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4
|-
|29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2
|-style="background-color:#ccf"
|31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0
|-
|32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0
|-
|33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0
|-style="background-color:#ccf"
|34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0
|-style="background-color:#ccf"
|36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0
|-
|37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0
|-
|38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0
|-
|39||35||{{u|NurbekBot}}||3252||3249||0||0||0||0||0||2||1
|-style="background-color:#ccf"
|40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6
|-
|41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0
|-
|42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0
|-style="background-color:#ccf"
|43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0
|-
|46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2
|-
|47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2
|-
|48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0
|-style="background-color:#ccf"
|49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0
|-style="background-color:#ccf"
|53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0
|-
|54||50||{{u|Aitan bot}}||1553||1534||0||0||0||0||0||19||0
|-style="background-color:#ccf"
|55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1
|-
|56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1
|-style="background-color:#ccf"
|57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3
|-
|58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0
|-
|59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1
|-
|60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945
|-
|61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0
|-
|62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1
|-style="background-color:#ccf"
|63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3
|-
|64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0
|-style="background-color:#ccf"
|65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11
|-
|66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6
|-
|67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1
|-
|68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1
|-
|69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1
|-style="background-color:#ccf"
|70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0
|-style="background-color:#ccf"
|71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0
|-
|73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1
|-style="background-color:#ccf"
|74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0
|-
|75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0
|-
|76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0
|-style="background-color:#ccf"
|77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0
|-style="background-color:#ccf"
|78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0
|-
|79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13
|-style="background-color:#ccf"
|80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0
|-style="background-color:#ccf"
|82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0
|-
|83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0
|-
|84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0
|-
|85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2
|-
|86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9
|-style="background-color:#ccf"
|87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0
|-
|88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4
|-style="background-color:#ccf"
|89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0
|-
|90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14
|-style="background-color:#ccf"
|91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0
|-
|92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|94||87||{{u|KiranBOT}}||166||164||0||0||0||0||0||2||0
|-
|95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152
|-
|96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2
|-style="background-color:#ccf"
|98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0
|-style="background-color:#ccf"
|100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0
|-
|101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2
|-
|102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0
|-style="background-color:#ccf"
|103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3
|-style="background-color:#ccf"
|104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2
|-style="background-color:#ccf"
|105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0
|-
|106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1
|-
|107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0
|-
|108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0
|-
|110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1
|-style="background-color:#ccf"
|111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0
|-
|112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1
|-style="background-color:#ccf"
|113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0
|-style="background-color:#ccf"
|116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style="background-color:#ccf"
|121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0
|-
|125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1
|-style="background-color:#ccf"
|126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0
|-
|127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0
|-
|128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0
|-style="background-color:#ccf"
|130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0
|-
|131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0
|-style="background-color:#ccf"
|133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|-
|135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ccf"
|136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]]
t67b1yjvdedrj42u5i2gteg57109akq
Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар
4
675116
3622165
3621576
2026-06-25T13:07:13Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3622165
wikitext
text/x-wiki
{{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0
|-
|1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Kia content bot}}||7809||948||164||0||0||0||0||0||0
|-
|2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2150||0||0||1
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|NurbekBot}}||3130||116||2||0||0||0||0||0||0
|-
|3||{{u|Мағыпар}}||2607||42||0||59||33||593||1||0||0
|-
|4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2283||102||13||200||86||0||57||0||4
|-
|5||{{u|SSE}}||2186||97||3||165||0||106||0||0||0
|-
|6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0
|-
|7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0
|-
|8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10
|-
|9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0
|-
|10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0
|-
|11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0
|-
|12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Aitan bot}}||1343||156||5||0||0||0||0||0||0
|-
|13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|14||{{u|Орел Карл}}||1327||312||1||304||87||24||0||0||0
|-
|15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78
|-
|16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0
|-
|17||{{u|Gulzat246}}||1275||97||5||0||0||16||0||0||0
|-
|18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0
|-
|19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0
|-
|20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0
|-
|21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52
|-
|22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17
|-
|23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0
|-
|24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25
|-
|25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0
|-
|26||{{u|Nurkhan}}||973||101||14||344||4||26||0||1||0
|-
|27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0
|-
|28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0
|-
|29||{{u|G55}}||918||42||0||0||0||50||0||0||0
|-
|30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0
|-
|31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0
|-
|32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||71||7||25||3||3
|-
|33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0
|-
|34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0
|-
|35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0
|-
|36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3
|-
|37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0
|-
|38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0
|-
|39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0
|-
|40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0
|-
|41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0
|-
|42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0
|-
|43||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0
|-
|44||{{u|1nter pares}}||556||306||0||10||465||3||0||0||4
|-
|45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1631||168||18||7588||188||0||1||11
|-
|46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0
|-
|47||{{u|Casserium}}||531||185||72||75||331||48||0||7||0
|-
|48||{{u|Dauren}}||529||35||1||0||0||14||0||0||0
|-
|49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0
|-
|50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0
|-
|51||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0
|-
|52||{{u|Nurken}}||503||481||3||638||4707||32||15||3||4
|-
|53||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0
|-
|54||{{u|Sagzhan}}||481||82||1||18||139||30||0||0||0
|-
|55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0
|-
|56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0
|-
|57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0
|-
|58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0
|-
|60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0
|-
|61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0
|-
|62||{{u|TheNomadEditor}}||423||37||0||0||1599||3||0||0||0
|-
|63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0
|-
|64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0
|-
|65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0
|-
|66||{{u|Ashina}}||386||181||3||56||22||38||31||0||21
|-
|67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0
|-
|68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0
|-
|69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0
|-
|70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0
|-
|73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0
|-
|74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0
|-
|75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0
|-
|76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0
|-
|77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0
|-
|78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0
|-
|79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0
|-
|80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0
|-
|81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0
|-
|83||{{u|Alphy Haydar}}||303||198||4||7||17||1||0||0||0
|-
|84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0
|-
|85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0
|-
|87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4
|-
|89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0
|-
|90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0
|-
|92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0
|-
|93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0
|-
|94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0
|-
|95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0
|-
|96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0
|-
|97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49
|-
|98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0
|-
|100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0
|-
|103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0
|-
|104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0
|-
|105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0
|-
|111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0
|-
|112||{{u|Aimanber}}||203||6||0||0||0||57||0||0||0
|-
|113||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0
|-
|114||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|115||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|116||{{u|Coffee86}}||195||65||2||0||5||0||0||0||0
|-
|117||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|118||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||{{u|ShadZ01}}||194||23||0||34||81||56||0||0||0
|-
|120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0
|-
|121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49
|-
|122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0
|-
|123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0
|-
|124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21
|-
|128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0
|-
|129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0
|-
|132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0
|-
|134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0
|-
|135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|136||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||158||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|137||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0
|-
|139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6
|-
|140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0
|-
|141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0
|-
|142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308
|-
|145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0
|-
|148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0
|-
|150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0
|-
|152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||141||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0
|-
|157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0
|-
|158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0
|-
|159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0
|-
|166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0
|-
|172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0
|-
|173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2
|-
|178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0
|-
|179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0
|-
|182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0
|-
|183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0
|-
|185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0
|-
|187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0
|-
|193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0
|-
|195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1
|-
|196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8
|-
|200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0
|-
|205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0
|-
|206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2
|-
|207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||{{u|Aizhok}}||100||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0
|-
|215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0
|-
|216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0
|-
|218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0
|-
|225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0
|-
|228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0
|-
|230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0
|-
|233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0
|-
|234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0
|-
|236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0
|-
|238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0
|-
|241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|243||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|244||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|245||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7
|-
|246||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0
|-
|247||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|248||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|249||{{u|MuratbekErkebulan}}||85||21||0||65||83||0||11||0||0
|-
|250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0
|-
|251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|253||{{u|Zamantay}}||84||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|254||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|255||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|256||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0
|-
|257||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0
|-
|258||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|259||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0
|-
|260||{{u|Madi Dos}}||82||22||0||55||30||40||6||0||3
|-
|261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0
|-
|262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2
|-
|269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0
|-
|270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0
|-
|271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0
|-
|278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|279||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|280||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0
|-
|281||{{u|Amiyeva}}||75||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|282||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|283||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|284||{{u|Kasymov}}||74||667||7||2973||521||93||0||38||4
|-
|285||{{u|RaiymbekZh}}||74||40||5||1||8||0||0||0||1
|-
|286||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|287||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|288||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|289||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3
|-
|290||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|291||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|292||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|293||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|294||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|295||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||28||0||0||1||1||9||0||0
|-
|299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0
|-
|300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0
|-
|301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2
|-
|308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0
|-
|310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3
|-
|317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0
|-
|322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2
|-
|324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0
|-
|331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0
|-
|333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0
|-
|335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0
|-
|341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0
|-
|342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0
|-
|346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72
|-
|352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||35||0||0||0||0||0||0||0
|-
|354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0
|-
|358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1
|-
|360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0
|-
|370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1
|-
|372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0
|-
|375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0
|-
|392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|393||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0
|-
|394||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|395||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|396||{{u|Syrlybek}}||39||2||0||1||1||29||1||0||2
|-
|397||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|398||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|399||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0
|-
|400||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|401||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|402||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|403||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|404||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|405||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|406||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|407||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0
|-
|408||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0
|-
|409||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0
|-
|410||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|411||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|412||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|413||{{u|Mheidegger}}||36||18||0||1||0||2||0||0||0
|-
|414||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|415||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|416||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|417||{{u|Yessentaikyzy}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|418||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||35||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|419||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|420||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|421||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|422||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|423||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|424||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|425||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|426||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0
|-
|427||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|428||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0
|-
|429||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|430||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0
|-
|431||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|432||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|433||{{u|Andir}}||32||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|436||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0
|-
|437||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|438||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|439||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|440||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0
|-
|441||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|442||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|443||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|444||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|445||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|446||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|447||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0
|-
|448||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0
|-
|449||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|450||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|451||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|452||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|453||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|454||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0
|-
|455||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|456||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|457||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|458||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|459||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|460||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|461||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|462||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|463||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|464||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0
|-
|465||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|466||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0
|-
|467||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|468||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0
|-
|469||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|470||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|471||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|472||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|473||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|474||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0
|-
|475||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|476||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|477||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|478||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|479||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0
|-
|480||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|481||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|482||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1
|-
|483||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|484||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|485||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0
|-
|486||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|487||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|488||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0
|-
|489||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|490||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|491||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0
|-
|492||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1
|-
|493||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|494||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|495||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|496||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|497||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|498||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0
|-
|499||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|500||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0
|-
|501||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|502||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0
|-
|503||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0
|-
|504||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|505||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0
|-
|506||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0
|-
|507||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|508||{{u|Unknown Alash}}||22||28||0||0||0||0||0||0||0
|-
|509||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|510||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|511||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|512||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|513||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|514||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|515||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|516||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|517||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|518||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|519||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|520||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0
|-
|521||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|522||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|523||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|524||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|525||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|526||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|527||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0
|-
|528||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0
|-
|529||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0
|-
|530||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|531||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|532||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|533||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|534||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|535||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|536||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|537||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|538||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|539||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|540||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0
|-
|541||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|542||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|543||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0
|-
|544||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0
|-
|545||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0
|-
|546||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|547||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|548||{{u|Бекемгүл}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|549||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|550||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|551||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|552||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0
|-
|553||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|554||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|555||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|556||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0
|-
|557||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|558||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|559||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|560||{{u|Tuttiorchestra687}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|561||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|562||{{u|Жанна Ж}}||17||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|563||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0
|-
|564||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|565||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|566||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|567||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|568||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|569||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|570||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|571||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0
|-
|572||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|573||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|574||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|575||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|576||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|577||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|578||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0
|-
|579||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|580||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0
|-
|581||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|582||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|583||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0
|-
|584||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|585||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0
|-
|586||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|587||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1
|-
|588||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0
|-
|589||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|590||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|591||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|592||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|593||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|594||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|595||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0
|-
|596||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|597||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|598||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|599||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|600||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|601||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0
|-
|602||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|603||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0
|-
|604||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|605||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|606||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|607||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0
|-
|608||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|609||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|610||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|611||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|612||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|613||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|614||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|615||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|616||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|617||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|618||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|619||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|620||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|621||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|622||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|623||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0
|-
|624||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|625||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|626||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|627||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0
|-
|628||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|629||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|630||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|631||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|632||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|633||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|634||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|635||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|636||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|637||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|638||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|639||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|640||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0
|-
|641||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|642||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||31||0||0||0||0
|-
|643||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1
|-
|644||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|645||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|646||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|647||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|648||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0
|-
|649||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|650||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|651||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|652||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|653||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|654||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|655||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|656||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|657||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|658||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|659||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0
|-
|660||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|661||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|662||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|663||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|664||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0
|-
|665||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|666||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|667||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|668||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|669||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|670||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|671||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0
|-
|672||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|673||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|674||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|675||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|676||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0
|-
|677||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|678||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|679||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|680||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|681||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|682||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|683||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0
|-
|684||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0
|-
|685||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|686||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|687||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|688||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|689||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|690||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|691||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|692||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|693||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|694||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|695||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|696||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|697||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|698||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|699||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|700||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|701||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|702||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|703||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|704||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|705||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0
|-
|706||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|707||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|708||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|709||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|710||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|711||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|712||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|713||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1
|-
|714||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|715||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|716||{{u|Gaukhar1980}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|717||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|718||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|719||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0
|-
|720||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|721||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|722||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|723||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|724||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|725||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||8||0||1||1||0||0||0||0||0
|-
|726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|730||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|731||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|732||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|733||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|734||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|735||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|736||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|737||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|738||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|739||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|740||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|741||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|742||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0
|-
|743||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|744||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|745||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|746||{{u|92.47.205.125}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|747||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|748||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0
|-
|749||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|750||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|751||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|752||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|753||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0
|-
|754||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|755||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|756||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|757||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|758||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|759||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|760||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|761||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|762||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|763||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|764||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|765||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|766||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|767||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0
|-
|768||{{u|KAigerim}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|769||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|770||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0
|-
|771||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|772||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|773||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|774||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|775||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|776||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|777||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|778||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|779||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|780||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|781||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|782||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0
|-
|783||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|784||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|785||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|786||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|787||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|788||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|789||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|790||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|791||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|792||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|793||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|794||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|795||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|796||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|797||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0
|-
|798||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|799||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|800||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|801||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|802||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|803||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|804||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|805||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|806||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|807||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|808||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|809||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|810||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|811||{{u|Aglamkhanm29}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|812||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|813||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|814||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|815||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|816||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|817||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|818||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|819||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0
|-
|823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0
|-
|824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0
|-
|827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0
|-
|828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0
|-
|831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0
|-
|832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0
|-
|833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|836||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|837||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|838||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|839||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|840||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1
|-
|841||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|842||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|843||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|844||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|845||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|846||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|847||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|848||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|849||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0
|-
|850||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|851||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|852||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|853||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0
|-
|854||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|855||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|856||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|857||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|858||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|859||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|860||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|861||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|862||{{u|Амина Жанаковна}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|863||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|864||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|865||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|866||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|867||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|868||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|869||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|870||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|871||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|872||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|873||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|874||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|875||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|876||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|877||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|878||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|879||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|880||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|881||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|882||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|883||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|884||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|885||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|886||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|887||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0
|-
|888||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|889||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|890||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|891||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|892||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|893||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|894||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|895||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|896||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0
|-
|897||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|898||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|899||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|900||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0
|-
|901||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|902||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|903||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|904||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|905||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|906||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|907||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|908||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0
|-
|909||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|910||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|911||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|912||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|913||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|914||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|915||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|916||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|917||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|918||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|919||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|920||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|921||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|922||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0
|-
|923||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|924||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|925||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|926||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0
|-
|927||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|928||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|929||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|930||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|931||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|932||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0
|-
|933||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|934||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|935||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|936||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|937||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|938||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|939||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|940||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|941||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|942||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|943||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|944||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|945||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|946||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0
|-
|947||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|948||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|949||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|950||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|951||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|952||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|953||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|954||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0
|-
|955||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|956||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|957||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|958||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|959||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|960||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|961||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|962||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|963||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|964||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|965||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|966||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|967||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|968||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|969||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|970||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|971||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|972||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|973||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|974||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|975||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|976||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|977||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|978||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|979||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|980||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|981||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|982||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|983||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|984||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0
|-
|985||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0
|-
|986||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|987||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|988||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|989||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|990||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|991||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|992||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|993||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|994||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|995||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|996||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|997||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|998||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|999||{{u|Ayazhan10}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1000||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1001||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1002||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1003||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1004||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1005||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1006||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1007||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1008||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1009||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0
|-
|1010||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1011||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1012||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1013||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1014||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1015||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1016||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1017||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0
|-
|1018||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1019||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1020||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1021||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1022||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1023||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1024||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0
|-
|1025||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1026||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1027||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1028||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1029||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1030||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1031||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1032||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1033||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1034||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0
|-
|1035||{{u|Semsk-Karaga}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1036||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1037||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1038||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1039||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1040||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1041||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1042||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1043||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1044||{{u|Wikuiser}}||4||11||2||47||29||0||0||23||0
|-
|1045||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1046||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1047||{{u|Zhibek2003}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1048||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1049||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1050||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1051||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1052||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1053||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1054||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1055||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0
|-
|1056||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1057||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1058||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1059||{{u|Гулжайна Усен}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1060||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1061||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1062||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0
|-
|1063||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1064||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1065||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1066||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1067||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1068||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1069||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1070||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1071||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1072||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1073||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1074||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1075||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1076||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1077||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1078||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1079||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1080||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1081||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1082||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1083||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1084||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1085||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1086||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1087||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|1088||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0
|-
|1089||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1090||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1091||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1092||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1093||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1094||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1095||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1096||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1097||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0
|-
|1098||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1099||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1100||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1101||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0
|-
|1102||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1103||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1104||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1105||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1106||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1107||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1108||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1109||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1110||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1111||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1112||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1113||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1114||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1115||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1116||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1117||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1118||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1119||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1120||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1121||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1122||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1123||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1124||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0
|-
|1125||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1126||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1127||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1128||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1129||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1130||{{u|Ahan Zere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1131||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1132||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1133||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1134||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1135||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1136||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1137||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1138||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1139||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1140||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1141||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1142||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1143||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1144||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1145||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1146||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1147||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1148||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1149||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1150||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1151||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1152||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1153||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1154||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1155||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1156||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1157||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1158||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1159||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1160||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1161||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1162||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1163||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1164||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1165||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1166||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1167||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1168||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1169||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1170||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1171||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1172||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1173||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1174||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1175||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1176||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1177||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0
|-
|1178||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1179||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0
|-
|1180||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1181||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1182||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1183||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1184||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1185||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1186||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1187||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1188||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1189||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1190||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1191||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1192||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1193||{{u|Kvazimodo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1194||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0
|-
|1195||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1196||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1197||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0
|-
|1198||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1199||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0
|-
|1200||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1201||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1202||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1203||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1204||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1205||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|1206||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1207||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1208||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1209||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1210||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0
|-
|1211||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1212||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1213||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1214||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1215||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1216||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1217||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1218||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1219||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1220||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1221||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1222||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1223||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1224||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1225||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1226||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1227||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1228||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0
|-
|1229||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1230||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1231||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0
|-
|1232||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1233||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1234||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1235||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1236||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1237||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1238||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1239||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1240||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1241||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1242||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1243||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1244||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1245||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1246||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1247||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1248||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1249||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1250||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1251||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1252||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1253||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1254||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1255||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1256||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1257||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1258||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1259||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1260||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1261||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1262||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1263||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1264||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1265||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1266||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1267||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1268||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1269||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1270||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1271||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|1272||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1273||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1274||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1275||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1276||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1277||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1278||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1279||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1280||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1281||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1282||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1283||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1284||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1285||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1286||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1287||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1288||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1289||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1290||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1291||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1292||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1293||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1294||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1295||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1296||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1297||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1298||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1299||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1300||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1301||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1302||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1303||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1304||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1305||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1306||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1307||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0
|-
|1308||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1309||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1310||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1311||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1312||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1313||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1314||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1315||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1316||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1317||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1318||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1319||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1320||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1321||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1322||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1323||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1324||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1325||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1326||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1327||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1328||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1329||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1330||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1331||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1332||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1333||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1334||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1335||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1336||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1337||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1338||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1339||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1340||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1341||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1342||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1343||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1344||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1345||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1346||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1347||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1348||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1349||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1350||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1351||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1352||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1353||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1354||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1355||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1356||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1357||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1358||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1359||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1360||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1361||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1362||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1363||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1364||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1365||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1366||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1367||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1368||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1369||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1370||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1371||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1372||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1373||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1374||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1375||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1376||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1377||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1378||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1379||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1380||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1381||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1382||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1383||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1384||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1385||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1386||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1387||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1388||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1389||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1390||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1391||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1392||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1393||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1394||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1395||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1396||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1397||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|1398||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1399||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1400||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1401||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1402||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1403||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1404||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1405||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1406||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1407||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1408||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1409||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1410||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1411||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1412||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1413||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1414||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1415||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1416||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1417||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1418||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1419||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1420||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1421||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1422||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1423||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1424||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1425||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|1426||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1427||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1428||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1429||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1430||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1431||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1432||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1433||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1434||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1435||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1436||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1437||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1438||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|1439||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1440||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1441||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1442||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1443||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1444||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1445||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1446||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1447||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1448||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1449||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1450||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1451||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1452||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1453||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1454||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1455||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0
|-
|1456||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1457||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1458||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1459||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1460||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1461||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1462||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1463||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1464||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1465||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1466||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1467||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1468||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1469||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1470||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1471||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1472||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1473||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1474||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1475||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1476||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1477||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1478||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1479||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1480||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1481||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1482||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1483||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1484||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1485||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1486||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1487||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1488||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1489||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1490||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1491||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1492||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1493||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1494||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1495||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1496||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1497||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1498||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1499||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1500||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1501||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1502||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1503||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1504||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1505||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1506||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1507||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1508||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1509||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1510||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1511||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1512||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1513||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1514||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1515||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1516||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1517||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1518||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1519||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1520||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1521||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1522||{{u|Omarova. ayagul}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1523||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1524||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1525||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1526||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1527||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1528||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1529||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1530||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1531||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0
|-
|1532||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1533||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1534||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1535||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1536||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1537||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1538||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1539||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1540||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1541||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1542||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1543||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1544||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1545||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1546||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1547||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1548||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1549||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1550||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0
|-
|1551||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1552||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1553||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1554||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1555||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1556||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1557||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1558||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1559||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1560||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1561||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1562||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1563||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1564||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1565||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0
|-
|1566||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1567||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1568||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1569||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1570||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1571||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1572||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1573||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1574||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1575||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1576||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1577||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1578||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1579||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1580||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1581||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1582||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1583||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1584||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1585||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1586||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1587||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1588||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1589||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1590||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1591||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1592||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1593||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1594||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1595||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1596||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1597||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1598||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1599||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1600||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1601||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1602||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1603||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1604||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1605||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1606||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1607||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1608||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1609||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1610||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1611||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1612||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1613||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1614||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1615||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1616||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1617||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1618||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1619||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1620||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1621||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1622||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1623||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1624||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1625||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1626||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1627||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1628||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1629||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1630||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1631||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1632||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1633||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1634||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1635||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0
|-
|1636||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1637||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1638||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1639||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1640||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1641||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1642||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1643||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1644||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1645||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1646||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1647||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1648||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1649||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1650||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1651||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1652||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1653||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1654||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1655||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1656||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1657||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1658||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1659||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1660||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1661||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1662||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1663||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1664||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1665||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1666||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1667||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1668||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1669||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1670||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1671||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1672||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1673||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1674||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1675||{{u|Сағынғали Айбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1676||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1677||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1678||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1679||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1680||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1681||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1682||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1683||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1684||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1685||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1686||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1687||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1688||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1689||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1690||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1691||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1692||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1693||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1694||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1695||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1696||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1697||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1698||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0
|-
|1699||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1700||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1701||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1702||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1703||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0
|-
|1704||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1705||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1706||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1707||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1708||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1709||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1710||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1711||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1712||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1713||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1714||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1715||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||256||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1
|-style="background-color:#ddf"
|||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]
feo6p3yw0db5qg3ps7y50pwmi2mjtyq
Биатлоннан әлем чемпионаты
0
676553
3622210
3517099
2026-06-25T15:52:11Z
Kas77777
100404
/* Жалпы медальдар саны */
3622210
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
|logo=
|pixels=
|caption=
|sport=[[Биатлон]]
|founded= 1958
|teams=61 ([[2024 жыл]])
|continent=[[Әлем]] [[Халықаралық биатлон кеңесі]] (IBU {{lang-en|International Biathlon Union}})
|champion=
}}
'''Биатлоннан әлем чемпионаты''' — [[Халықаралық биатлон кеңесі]]мен ({{lang-en|International Biathlon Union}}, ''IBU'') ұйымдастырылатын халықаралық жарыстар.
== Чемпионаттар ==
{|class="wikitable"
|-
!Жыл
!Қала
!Ел
|-
|'''[[1965]]''' || [[Эльверум]] || {{NOR}}
|-
|'''[[1966]]''' || [[Гармиш-Партенкирхен]] || {{GER}}
|-
|'''[[1967]]''' || [[Альтенберг]] || {{DDR}}
|-
|'''[[1969]]''' || [[Закопане]] || {{POL}}
|-
|'''[[1970]]''' || [[Эстерсунд]] || {{SWE}}
|-
|'''[[1971]]''' || [[Хямеэнлинна]] || {{FIN}}
|-
|'''[[1973]]''' || [[Лейк-Плэсид]] || {{USA}}
|-
|'''[[1974]]''' || [[Минск]] || {{URS}}
|-
|'''[[1975]]''' || [[Разун-Антерсельва]] || {{ITA}}
|-
|'''[[1976]]''' || [[Разун-Антерсельва]] || {{ITA}}
|-
|'''[[1977]]''' || [[Вингром]] || {{NOR}}
|-
|'''[[1978]]''' || [[Хохфильцен]] || {{AUT}}
|-
|'''[[1979]]''' || [[Рупольдинг]] || {{GER}}
|-
|'''[[1981]]''' || [[Лахти]] || {{FIN}}
|-
|'''[[1982]]''' || [[Минск]] || {{URS}}
|-
|'''[[1983]]''' || [[Разун-Антерсельва]] || {{ITA}}
|-
|'''[[1984]]''' || [[Шамони]] || {{FRA}}
|-
|'''[[1985]]''' || [[Рупольдинг]] || {{GER}}/{{CHE}}
|-
|'''[[1986]]''' || [[Осло]]/[[Фалун]] || {{NOR}}/{{SWE}}
|-
|'''[[1987]]''' || [[Лейк-Плэсид]]/[[Лахти]] || {{USA}}/{{FIN}}
|-
|'''[[1988]]''' || [[Шамони]]|| {{FRA}}
|-
|'''[[1989]]''' || [[Файстриц-ан-дер-Драу]] || {{AUT}}
|-
|'''[[1990]]''' || [[Минск]]/[[Осло]] || {{URS}}/{{NOR}}
|-
|'''[[1991]]''' || [[Лахти]] || {{FIN}}
|-
|'''[[1992]]''' || [[Новосибирск]] || {{RUS}}
|-
|'''[[1993]]''' || [[Боровец]] || {{BUL}}
|-
|'''[[1994]]''' || [[Канмор]] || {{CAN}}
|-
|'''[[1995]]''' || [[Разун-Антерсельва]] || {{ITA}}
|-
|'''[[1996]]''' || [[Рупольдинг]] || {{GER}}
|-
|'''[[1997]]''' || [[Брезно]] || {{SVK}}
|-
|'''[[1998]]''' || [[Поклюка]]/[[Хохфильцен]] || {{SVN}}/{{AUT}}
|-
|'''[[1999]]''' || [[Контиолахти]]/[[Осло]] || {{FIN}}/{{NOR}}
|-
|'''[[2000]]''' || [[Осло]]/[[Лахти]] || {{NOR}}/{{FIN}}
|-
|'''[[2001]]''' || [[Поклюка]] || {{SVN}}
|-
|'''[[2002]]''' || [[Осло]] || {{NOR}}
|-
|'''[[2003]]''' || [[Ханты-Мансийск]] || {{RUS}}
|-
|'''[[2004]]''' || [[Оберхоф]] || {{GER}}
|-
|'''[[2005]]''' || [[Хохфильцен]]/[[Ханты-Мансийск]]|| {{AUT}}/{{RUS}}
|-
|'''[[2006]]''' || [[Поклюка]] || {{SVN}}
|-
|'''[[2007]]''' || [[Разун-Антерсельва]] || {{ITA}}
|-
|'''[[2008]]''' || [[Эстерсунд]] || {{SWE}}
|-
|'''[[2009]]''' || [[Пхенчхан]] || {{KOR}}
|-
|'''[[2010]]''' || [[Ханты-Мансийск]] || {{RUS}}
|-
|'''[[2011]]''' || [[Ханты-Мансийск]] || {{RUS}}
|-
|'''[[2012]]''' || [[Рупольдинг]] || {{GER}}
|-
|'''[[2013]]''' || [[Нове Место]] || {{CZE}}
|-
|'''[[2015]]''' || [[Контиолахти]] || {{FIN}}
|-
|'''[[2016]]''' || [[Осло]] || {{NOR}}
|-
|'''[[2017]]''' || [[Хохфильцен]] || {{AUT}}
|-
|'''[[2019]]''' || [[Эстерсунд]] || {{SWE}}
|-
|'''[[2020]]''' || [[Разун-Антерсельва]] || {{ITA}}
|-
|'''[[2021]]''' || [[Поклюка]] || {{SVN}}
|-
|'''[[2023]]''' || [[Оберхоф]] || {{GER}}
|-
|'''[[2024]]''' || [[Нове Место]] || {{CZE}}
|-
|'''[[2025]]''' || [[Ленцерхайде]]|| {{CHE}}
|-
|'''[[2027]]''' || [[Отепя]] || {{EST}}
|}
== Жалпы медальдар саны ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
|- align=center
|'''1'''||align=left|'''{{NOR}}'''
|'''97'''||'''85'''||'''74'''||'''256'''
|-
|- align=center
|'''2'''||align="left"|{{GER}}
|65||56||41||'''162'''
|-
|'''3'''||align="left"|{{FRA}}
|51||40||52||'''143'''
|-
|'''4'''||align=left|{{URS}}
|44||29||21||'''94'''
|-
|'''5'''||align="left"|{{RUS}}
|28||41||28||'''97'''
|-
|'''6'''||align="left"|{{SWE}}
|19||21||32||'''72'''
|-
|'''7'''||align="left"|{{DDR}}
|19||12||10||'''41'''
|-
|'''8'''||align="left"|{{ITA}}
|12||13||15||'''40'''
|-
|'''9'''||align="left"|{{FIN}}
|10||10||17||'''37'''
|-
|'''10'''||align="left"|{{UKR}}
|7||10||22||'''39'''
|-
|'''11'''||align="left"|{{BLR}}
|6||9||14||'''29'''
|-
|'''12'''||align="left"|{{CZE}}
|6||7||9||'''22'''
|-
|'''13'''||align="left"|{{AUT}}
|3||8||11||'''22'''
|-
|'''14'''||align="left"|{{FRG}}
|2||4||7||'''13'''
|-
|-
|'''15'''||align="left"|{{SVN}}
|2||2||1||'''5'''
|-
|'''16'''||align="left"|{{POL}}
|1||6||7||'''14'''
|-
|'''17'''||align="left"|{{USA}}
|1||6||1||'''8'''
|-
|rowspan=2|'''18'''||align="left"|{{CAN}}
|1||2||1||'''4'''
|-
|align="left"|{{SVK}}
|1||2||1||'''4'''
|-
|'''20'''||align="left"|{{CIS}}
|1||1||0||'''2'''
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://sports123.com/bia/index.html Sports 123 biathlon results] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171225065511/http://sports123.com/bia/index.html |date=2017-12-25 }}
* [http://services.biathlonresults.com/Schedule.aspx Biathlon results]
[[Санат:Әлем чемпионаттар]]
[[Санат:Биатлон]]
62d9pswr3d0t0adglsqw0u0be6nwu8b
Футболдан жастар арасындағы Азия Кубогы
0
676930
3622239
3491812
2026-06-25T16:18:59Z
Kas77777
100404
/* Жалпы медальдар саны */
3622239
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол турнирінің карточкасы
|атауы = Футболдан жастар арасында Азия Кубогы
|түпнұсқасы = '''AFC U-20 Asian Cup'''
|логотип = [[Сурет:АФК.png|200px|]]
|мемлекет = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|командалар саны = 16 (финал)
|қаланған = [[1959 жыл]]ы
|қайта ұйымдастырылған =
|таратылған =
|жеңімпаз атағы =
|әрекеттегі чемпион = {{AUS}} (1)
|соңғы жеңімпаздың атағы =
|соңғы чемпион =
|атағы ең көп = {{flagicon|Оңтүстік Корея}} [[Оңтүстік Корея]] (12)
|телекомпаниялар =
|сайт = [http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-asian-cup AFC Asian Cup]
|ағымдағы маусым = [[Футболдан жастар арасындағы Азия Кубогы 2025|Жастар арасындағы Азия Кубогы 2025]]
}}
'''Футболдан жастар арасындағы Азия Кубогы''' — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін құрамалар арасындағы басты [[футбол]] турнирі.
Чемпионат [[1959 жыл]]дан бастап әр төрт жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, он екі рет кубокты [[Оңтүстік Корея]] жеңді.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=46 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=46 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1959]]
|{{MYS}}
|'''{{KOR}}'''
|
|{{MYS}}
|{{JPN}}
|
|{{HKG}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1960]]
|{{MYS}}
|'''{{KOR}}'''
|'''4:0'''
|{{MYS}}
|{{JPN}}
|'''3:2'''
|{{IDN}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1961]]
|{{THA}}
|'''{{IDN}}'''/'''{{MMR}}'''
|'''0:0'''
|
|{{THA}}
|'''2:1'''
|{{KOR}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1962]]
|{{THA}}
|'''{{THA}}'''
|'''2:1'''
|{{KOR}}
|{{IDN}}
|'''3:0'''
|{{MYS}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1963]]
|{{MYS}}
|'''{{KOR}}'''/'''{{MMR}}'''
|'''2:2'''
|
|{{THA}}/{{HKG}}
|'''2:2'''
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1964]]
|{{VNM}}
|'''{{ISR}}'''/'''{{MMR}}'''
|'''0:0'''
|
|{{MYS}}
|'''5:1'''
|{{KOR}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1965]]
|{{JPN}}
|'''{{ISR}}'''
|'''5:0'''
|{{MMR}}
|{{MYS}}
|'''4:1'''
|{{HKG}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1966]]
|{{PHI}}
|'''{{ISR}}'''/'''{{MMR}}'''
|'''1:1'''
|
|{{TPE}}/{{THA}}
|'''0:0'''
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1967]]
|{{THA}}
|'''{{ISR}}'''
|'''3:0'''
|{{IDN}}
|{{MMR}}
|'''4:0'''
|{{SIN}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1968]]
|{{KOR}}
|'''{{MMR}}'''
|'''4:0'''
|{{MYS}}
|{{KOR}}/{{ISR}}
|'''0:0'''
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1969]]
|{{THA}}
|'''{{MMR}}'''/'''{{THA}}'''
|'''2:2'''
|
|{{IRI}}
|'''2:1'''
|{{ISR}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1970]]
|{{PHI}}
|'''{{MMR}}'''
|'''3:0'''
|{{IDN}}
|{{KOR}}
|'''5:0'''
|{{JPN}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1971]]
|{{JPN}}
|'''{{ISR}}'''
|'''1:0'''
|{{KOR}}
|{{MMR}}
|'''2:0'''
|{{JPN}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1972]]
|{{THA}}
|'''{{ISR}}'''
|'''1:0'''
|{{KOR}}
|{{IRI}}
|'''3:0'''
|{{THA}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1973]]
|{{IRI}}
|'''{{IRI}}'''
|'''2:0'''
|{{JPN}}
|{{KOR}}
|'''3:0'''
|{{SAU}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1974]]
|{{THA}}
|'''{{IRI}}'''/'''{{IND}}'''
|'''2:2'''
|
|{{KOR}}
|'''2:1'''
|{{THA}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1975]]
|{{KWT}}
|'''{{IRI}}'''/'''{{IRQ}}'''
|'''0:0'''
|
|{{KWT}}/{{PRK}}
|'''2:2'''
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1976]]
|{{THA}}
|'''{{IRI}}'''/'''{{PRK}}'''
|'''0:0'''
|
|{{KOR}}
|'''2:1'''
|{{THA}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1977]]
|{{IRI}}
|'''{{IRQ}}'''
|'''4:3'''
|{{IRI}}
|{{BHR}}
|'''3:1'''
|{{JPN}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1978]]
|{{BGD}}
|'''{{KOR}}'''/'''{{IRQ}}'''
|'''1:1'''
|
|{{PRK}}/{{KWT}}
|'''1:1'''
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1979]]
|{{CHN}}
|colspan="7"|'''Оңтүстік Корея құрамасының Қытайға кіруіне байланысты проблемаларға байланысты тоқтатылды'''
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1980]]
|{{THA}}
|'''{{KOR}}'''
|
|{{QAT}}
|{{JPN}}
|
|{{THA}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1982]]
|{{THA}}
|'''{{KOR}}'''
|
|{{CHN}}
|{{IRQ}}
|
|{{UAE}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1985]]
|{{UAE}}
|'''{{CHN}}'''
|
|{{SAU}}
|{{UAE}}
|
|{{THA}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1986]]
|{{SAU}}
|'''{{SAU}}'''
|'''2:0'''
|{{BHR}}
|{{PRK}}
|'''1:0'''
|{{QAT}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1988]]
|{{QAT}}
|'''{{IRQ}}'''
|'''1:1''' <br>(5-4 пен.)
|{{SYR}}
|{{QAT}}
|'''2:0'''
|{{UAE}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1990]]
|{{IDN}}
|'''{{KOR}}'''
|'''0:0''' <br>(4-3 пен.)
|{{PRK}}
|{{SYR}}
|'''1:0'''
|{{QAT}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1992]]
|{{KOR}}
|'''{{SAU}}'''
|'''2:0'''
|{{KOR}}
|{{JPN}}
|'''3:0'''
|{{UAE}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1994]]
|{{IDN}}
|'''{{SYR}}'''
|'''2:1'''
|{{JPN}}
|{{THA}}
|'''1:1''' <br>(3-2 пен.)
|{{IRQ}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1996]]
|{{KOR}}
|'''{{KOR}}'''
|'''3:0'''
|{{CHN}}
|{{UAE}}
|'''2:2''' <br>(4-3 пен.)
|{{JPN}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1998]]
|{{IDN}}
|'''{{KOR}}'''
|'''2:1'''
|{{JPN}}
|{{SAU}}
|'''3:1'''
|{{KAZ}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2000]]
|{{KOR}}
|'''{{IRQ}}'''
|'''2:1''' <br> (қос.уақыт)
|{{JPN}}
|{{CHN}}
|'''2:2''' <br> (8-7 пен.)
|{{IRI}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2002]]
|{{IDN}}
|'''{{KOR}}'''
|'''1:0''' <br>(қос.уақыт)
|{{JPN}}
|{{SAU}}
|'''4:0''' <br> (3-2 пен.)
|{{UZB}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2004]]
|{{KOR}}
|'''{{KOR}}'''
|'''2:0'''
|{{CHN}}
|{{JPN}}
|'''1:1''' <br> (4-3 пен.)
|{{SYR}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2006]]
|{{IDN}}
|'''{{PRK}}'''
|'''0:0''' <br> (5-3 пен.)
|{{JPN}}
|{{KOR}}
|'''2:0'''
|{{JOR}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2008]]
|{{SAU}}
|'''{{UAE}}'''
|'''2:1'''
|{{UZB}}
|{{AUS}}/{{KOR}}
|
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2010]]
|{{CHN}}
|'''{{PRK}}'''
|'''3:2'''
|{{AUS}}
|{{KOR}}/{{SAU}}
|
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2012]]
|{{UAE}}
|'''{{KOR}}'''
|'''1:1''' <br> (4-1 пен.)
|{{IRQ}}
|{{AUS}}/{{UZB}}
|
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2014]]
|{{MMR}}
|'''{{QAT}}'''
|'''1:0'''
|{{KOR}}
|{{SYR}}/{{QAT}}
|
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2016]]
|{{BHR}}
|'''{{JPN}}'''
|'''0:0''' <br> (5-3 пен.)
|{{SAU}}
|{{IRI}}/{{VNM}}
|
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2018]]
|{{IDN}}
|'''{{SAU}}'''
|'''2:1'''
|{{KOR}}
|{{JPN}}/{{QAT}}
|
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2020]]
|{{UZB}}
|colspan="7"|'''COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2023]]
|{{UZB}}
|'''{{UZB}}'''
|'''1:0'''
|{{IRQ}}
|{{JPN}}/{{KOR}}
|
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2025]]
|{{CHN}}
|'''{{AUS}}'''
|'''1:1''' <br> (5-4 пен.)
|{{SAU}}
|{{JPN}}/{{KOR}}
|
|
|}
== Жалпы медальдар саны ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
|- align=center
|'''1'''||align=left|'''{{KOR}}'''
|'''12'''||'''5'''||'''10'''||'''27'''
|-
||'''2'''||align=left|{{MMR}}
|7||1||3||'''11'''
|-
|- align=center
|'''3'''||align="left"|{{ISR}}
|6||0||1||'''7'''
|-
|'''4'''||align=left|{{IRQ}}
|5||2||1||'''8'''
|-
|'''5'''||align="left"|{{IRI}}
|4||1||3||'''8'''
|-
|'''6'''||align="left"|{{SAU}}
|3||3||3||'''9'''
|-
|'''7'''||align=left|{{PRK}}
|3||2||3||'''8'''
|-
|'''8'''||align="left"|{{THA}}
|2||0||4||'''6'''
|-
|'''9'''||align=left|{{JPN}}
|1||6||8||'''15'''
|-
|'''10'''||align=left|{{CHN}}
|1||3||1||'''5'''
|-
|'''11'''||align="left"|{{IDN}}
|1||2||1||'''4'''
|-
|rowspan=3|'''12'''||align=left|{{UZB}}
|1||1||2||'''4'''
|-
|align="left"|{{QAT}}
|1||1||2||'''4'''
|-
|align=left|{{AUS}}
|1||1||2||'''4'''
|-
|'''15'''||align=left|{{SYR}}
|1||1||1||'''3'''
|-
|'''16'''||align=left|{{UAE}}
|1||0||2||'''3'''
|-
|'''17'''||align="left"|{{IND}}
|1||0||0||'''1'''
|-
|'''18'''||align="left"|{{MYS}}
|0||3||2||'''5'''
|-
|'''19'''||align="left"|{{BHR}}
|0||1||1||'''2'''
|-
|'''20'''||align="left"|{{KWT}}
|0||0||2||'''21'''
|-
|rowspan=3|'''21'''||align="left"|{{VNM}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{HKG}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|align="left"|{{YEM}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.the-afc.com/competition/afc-u-20-championship Official page]
* [http://www.rsssf.com/tablesa/as-u19.html RSSSF Page on AFC Youth Championship]
[[Санат:Футбол кубоктары]]
[[Санат:Азия Кубогы]]
[[Санат:Футболдан Ұлттық құрамалар жарыстары]]
[[Санат:АФК турнирлері]]
hqrthnax2c7gj70s9c5yoc8awi4utmd
Қатысушы:Magzhan 043
2
676943
3622441
2991542
2026-06-26T01:00:57Z
Magzhan 043
112736
Ақпарат жаңарттым
3622441
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Сәлем!</big>''' {{User:Box/Бағана басы|toptext=Жалпы мәліметтер}}
{{User:Box/Qazaq}}
{{User:Box/Google-ды пайдаланады}}
{{User:Box/Google Chrome қолданушы}}
{{User:Box/Қызығушылық:Бағдарламашы}}
{{User:Box/Уикипедиялық мақтанышы}}
{{User:Box/Қызығушылығы - математика емес}}
{{User:Box/Үйде мысық бар}}
{{User:Box/Отбасы жағдайы:Бойдақ}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Жері}}
{{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}}
{{User:Box/Туған жері:Түркістан облысы}}
{{User:Box/Қатысушы Алматыдан}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Ұстанымдары}}
{{User:Box/Мұсылман}}
{{User:Box/Хиджапқа қарсы}}
{{User:Box/Тіркеусіз өндегендерге қарсы}}
{{User:Box/Темекі шекпейді}}
{{User:Box/Боқтық сөздерге қарсы}}
{{User:Box/Сен де бір кірпіш}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Сүйікті елдері}}
{{User:Box/Қызығушылық:Ұлыбритания}}
{{User:Box/Қызығушылық:Канада}}
{{User:Box/Қызығушылық:Еуропа}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Қызығушылқтары}}
{{User:Box/Қызығушылық:Әскери ұшақтар}}
{{User:Box/Қызығушылық:Тарих}}
{{User:Box/Қызығушылық:География}}
{{User:Box/Қызығушылық:GTA}}
{{User:Box/Қызығушылық:Гитара}}
{{User:Box/Қызығушылық:Домбыра}}
{{User:Box/Қызығушылық:Майкл Джексон}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Спорт}}
{{User:Box/Футболға қызықпайды}}
{{User:Box/Қызығушылық:Волейбол}}
{{User:Box/Қызығушылық:Баскетбол}}
{{User:Box/Қызығушылық:Үстел теннисі}}
{{User:Box/Қызығушылық:Олимпиада ойындары}}
{{User:Box/Реал Мадрид}}
== Сізді парақшамда көргеніме қуаныштымын! ==
'''<big><span lang="kk-latn" dir="ltr">Sälem!</span></big>'''
== <span lang="kk-latn" dir="ltr">Sizdi paraqşamda körgenime quanyştımın!</span> ==
l37pxx6o9mm3sbed5rx7p0t3xjt74h4
3622445
3622441
2026-06-26T01:04:06Z
Magzhan 043
112736
3622445
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Сәлем!</big>'''
== Сізді парақшамда көргеніме қуаныштымын! ==
'''<big><span lang="kk-latn" dir="ltr">Sälem!</span></big>'''
== <span lang="kk-latn" dir="ltr">Sizdi paraqşamda körgenime quanyştımın!</span> ==
{{User:Box/Бағана басы|toptext=Жалпы мәліметтер}}
{{User:Box/Qazaq}}
{{User:Box/Google-ды пайдаланады}}
{{User:Box/Google Chrome қолданушы}}
{{User:Box/Қызығушылық:Бағдарламашы}}
{{User:Box/Уикипедиялық мақтанышы}}
{{User:Box/Қызығушылығы - математика емес}}
{{User:Box/Үйде мысық бар}}
{{User:Box/Отбасы жағдайы:Бойдақ}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Жері}}
{{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}}
{{User:Box/Туған жері:Түркістан облысы}}
{{User:Box/Қатысушы Алматыдан}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Ұстанымдары}}
{{User:Box/Мұсылман}}
{{User:Box/Хиджапқа қарсы}}
{{User:Box/Тіркеусіз өндегендерге қарсы}}
{{User:Box/Темекі шекпейді}}
{{User:Box/Боқтық сөздерге қарсы}}
{{User:Box/Сен де бір кірпіш}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Сүйікті елдері}}
{{User:Box/Қызығушылық:Ұлыбритания}}
{{User:Box/Қызығушылық:Канада}}
{{User:Box/Қызығушылық:Еуропа}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Қызығушылқтары}}
{{User:Box/Қызығушылық:Әскери ұшақтар}}
{{User:Box/Қызығушылық:Тарих}}
{{User:Box/Қызығушылық:География}}
{{User:Box/Қызығушылық:GTA}}
{{User:Box/Қызығушылық:Гитара}}
{{User:Box/Қызығушылық:Домбыра}}
{{User:Box/Қызығушылық:Майкл Джексон}}
{{User:Box/Бағана ажырауы|toptext=Спорт}}
{{User:Box/Футболға қызықпайды}}
{{User:Box/Қызығушылық:Волейбол}}
{{User:Box/Қызығушылық:Баскетбол}}
{{User:Box/Қызығушылық:Үстел теннисі}}
{{User:Box/Қызығушылық:Олимпиада ойындары}}
{{User:Box/Реал Мадрид}}
g9dwpih6sq06rlqv80nlgjh2xmxyenu
Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5
3
681307
3622325
3568770
2026-06-25T18:06:20Z
Nurken
111493
/* Yenlik */ жаңа бөлім
3622325
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Daniyal.aidarov5}}
-- <font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылауы)</font></span>]] 22:27, 2022 ж. сәуірдің 24 (+06)
== Мақаланы дамыту ==
Кеш жарық, мақалаларды толықтырып, түзетіп жатқаңызға рахмет. Алайда сіз орыс тілінен аудара салып, (кейде орысша сөздер қалып қойып жатыр) біржақты мәліметтен алу күмән тудырып отыр. Сосын дереккөз бірден нүктеден немесе сөзден кейін қойылады. Сізде бәрі бөлек тұр, дұрыс емес. Айтқан кемшіліктерді барлық өзіңіз өңдеп шыққан мақалаларда түзетіп шығуыңызды өтінемін. Рақмет [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:08, 2024 ж. шілденің 7 (+05)
:Кеш жарық!
:Түсінікті, өзгертемін. Рақмет.
:Орысша уикипедиядан аударған күмәнді ме? [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 00:18, 2024 ж. шілденің 7 (+05)
::бір жақты ақпарат алу, сенімсіз болуы мүмкін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:29, 2024 ж. шілденің 10 (+05)
== Қазақстан Президентінің Резиденциясы (Алматы) ==
Кеш жарық, аталған мақалаға [[Үлгі:Ғимарат|Ғимарат]] үлгісі дұрыс болар [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:26, 2024 ж. тамыздың 22 (+05)
:<nowiki>Кеш жарық! жақсы, түзетемін ~~~~</nowiki> [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 23:34, 2024 ж. тамыздың 22 (+05)
== Хиросима ==
тексерістен өтпеді, түзетіп адам қалпына келтіру керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2024 ж. қарашаның 23 (+05)
:Қайырлы күн!
:Жақсы [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 14:09, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] енді ше?
:[[Хиросима]] [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 14:27, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::Координаттарын қою керек, санат пен интеруикиді ұмытпаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:22, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
:::Қайырлы күн!
:::Тіларалық сілтеме қосайын десем, қате шығып жатыр екен. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 15:42, 2024 ж. желтоқсанның 22 (+05)
== Администраторды сайлау ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:39, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)
== Администратор құқығынан айыру ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:28, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05)
== Бітікші сайлауы ==
Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)
== CEE Meeting 2025 ==
Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:41, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
== Администраторды сайлау ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:27, 2025 ж. қарашаның 3 (+05)
== Администраторды сайлау ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:00, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)
== Администратор құқығынан айыру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:55, 2026 ж. ақпанның 23 (+05)
== Translation request ==
Hello, Daniyal.aidarov5.
Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Kazakh Wikipedia?
Kindest regards, [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 18:56, 2026 ж. наурыздың 20 (+05)
== Шала аудару ==
Кеш жарық! Шала аударылған дүниені аяғына дейін жеткізіңіз! Басқа админ өңдепті, мен бірден жоюға ұсынар едім. Сіздің жасаған дүниеңізді мыңдаған оқырман оқиды. Жауапкершілік болу керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2026 ж. наурыздың 23 (+05)
:Кеш жарық! Кешіріңіз, жөндеймін [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 00:26, 2026 ж. наурыздың 23 (+05)
== Yenlik ==
Кеш жарық! [[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Әйелдер конкурсы]] үшін мақала тексеріп жатыр едік. [[Yenlik]] мақалаңыздағы дереккөздердің бірнешеуі қате тұр; соны дұрыстап жібере аласыз ба? [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:06, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
tmcfofsmma9my7ajsluhrtk2dyueitq
Чинги-Тура
0
694323
3622343
3314531
2026-06-25T19:26:22Z
EmausBot
5055
Бот: Шынжырлы айдатуды түзетті → [[Шыңғы-Тұра]]
3622343
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Шыңғы-Тұра]]
jxjqflif9h0v76j6pke7knl1i1zosix
Қатысушы талқылауы:1nter pares
3
722571
3622194
3619567
2026-06-25T14:53:06Z
І Хәріполла
155001
3622194
wikitext
text/x-wiki
== Администраторды сайлау ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:49, 2024 ж. қаңтардың 29 (+06)
== Вандализм в статье про список колёс обозрения ==
Добрый день, почему отменяете мои правки в статье про список колёс обозрения, тем самым возвращая неверную информацию о высоте дубайского колеса обозрения - 167м, хотя оно 250м. возвращаете неверную информацию о колесе обозрения в сочи, удаляете информацию о колесе обозрения в узбекистане... Это что за вандализм? [[Қатысушы:Aqob|Aqob]] ([[Қатысушы талқылауы:Aqob|талқылау]]) 13:34, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)
:Добрый день. При добавлении новой информации в статью прошу вас указать авторитетные источники. Так же завершение строительства колеса обозрения в Дубае было в 2021 году, вы написали 2022. Интересно, кто тут занимается вандализмом? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)
== Санат дұрысталды ==
Кеш жарық! [[:Санат:Қазақ билері|Мына санатты]] дұрыстап қойдым. Сіз көрсеткен қателер жойылды. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. қазанның 3 (+05)
:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:14, 2024 ж. қазанның 3 (+05)
== Жылжыту ==
Кеш жарық, Ауған соғысы (1979—1989) деген ескі атауға көптеген мақалалар мен жылжытулар сілтеніп тұр. Соларды түзетіп шығу кере, сосын ескісін жедел жоюға ұсынуға болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2024 ж. қазанның 29 (+05)
:Қайырлы күн, дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:16, 2024 ж. қазанның 30 (+05)
== Араб-Израиль қақтығысы ==
Неге дубликат? Сосын үлгілерді неге мақаланың ортасынан бастайсыз? Қанша рет байқап келе жатырмын, бірінші үлгі қойылады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:40, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)
:Бүкіл Араб-Израиль қақтығыстарына ортақ мақала жасағым келген. Ескерту ескерілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:55, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)
== Маршмэллоу ==
Добрый день! Поясните причину вашей [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?diff=3402771&oldid=3402753&title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%BC%D1%8D%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D1%83 отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:Добрый день. Почему слишком большое количество гиперссылок для небольшой статьи? Зачем это? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:27, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Для удобства. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:42, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Зачем удалять, если всё правильно? (Может быть кроме последней ссылки, которая действительно ни к чему.) --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:03, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:::{{@|Рефлексист}} қайырлы күн! "[[:ru:Википедия:Внутренние ссылки|Википедия:Внутренние ссылки]]" бетімен танысып шығуыңызға кеңес беремін -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:44, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::::Прочитал. Дальше что? [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 20:06, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:{{@|Рефлексист}} Извините, почему на русском? Если ВЫ хорошо не владеете на казахском, тогда вы не можете подправлять ошибки и пожалуйста не надо сделать гиперссылку на одно и тоже статье, вместе того корректировать оптом (одним кликом) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:10, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::Я тоже не владею хорошо казахским, а писать через гуглопереводчик это издевательство над языком, поэтому напишу на русском. Участник заменил ссылку, ведущую в русскую википедию, ссылкой на статью на казахском языке. Любой человек, искреннее болеющий за казахский язык, такое только приветствовал бы. Вместо этого правку откатывают, а затем приходит аж целый администратор и попрекает участника плохим знанием казахского языка. Приплыли. [[Арнайы:Үлесі/150.241.86.164|150.241.86.164]] 15:51, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::Проверил, откорректировал (ваш вклад остался). Я не упрекаю за незнание казахского языка, насчет гиперссылки, последние время много новички так делают (для галочки). Я думал так же и у вас --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::: Что мешало быть более внимательным и аккуратным с первого раза? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:29, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Может быть потому что человек мог легко ошибиться проверяя несколько сотен новых правок за один раз и никто не отменял человеческий фактор? Как думаете? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 18:59, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::: Чтобы не попадать впросак, не надо так торопиться. Разве за вашим дружкой кто-то гонится? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:37, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::Проблема решена, правки участника были восстановлены, зачем вы снова пишете? В попытке начать конфликт? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::: Я рад, что проблема, которая вообще-то не должна была возникнуть, всё же решена. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 16:46, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Да, у моего "дружка" нет в жизни других дел, кроме как сидеть в Википедии, поэтому он мог бы и не спешить, вы правы. Мы тоже рады, что "проблема", которая вообще-то вас не касалось, всё же решена. -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:59, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:{{@|Менеджер по сроку годности}} делать ничего у вас? Принципиальный вопрос: вы на казахском не умеете грамотно отвечать, тогда что тут делаете. Подправлять ссылку и источник убрать может любой человек. Думаете можете внести существенный вклад в развитие казвикипедий? + Вы {{@|Рефлексист}}, то есть второй фейк аккаунт? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:50, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
== Интеруики ==
Кеш жарық! Интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:31, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:Кеш жарық! Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:56, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
== Санат ==
Кеш жарық, санаттарға дұрыс санат қою керек (сізде көбісінде бос санат бастап жатырсыз, жоя салдым). Сириядағы азаматтық соғыс санатына интеруики мен ағылшын немесе орыс уикипедиясынан өарап санаттарды қоюды өтінемін. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:22, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)
:Кеш жарық! Қазіргісі дұрыс па? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:55, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)
::Керемет, мен көбіне орыс не ағылшын тілінен қарап бастаймын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::Жақсы, ескерту ескерілді [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:31, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
== Уикипедия дамуына қосқан үлесі үшін ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:AnimWIKISTAR-laurier-WT.gif|left|120px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Уикижұлдыз|Уикижұлдыз]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] — Уикипедия жобасындағы аса белсенді әрекеттері үшін, Уикипедияның дамуы жолындағы үлкен еңбектері үшін! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:47, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}
:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)
== Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз ==
Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз, не болып қалды [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 16:31, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:Қайырлы күн! Сіз дереккөз ретінде студенттерге тесттерге арналған сайтты пайдаланыпсыз.. Жақсы, беделді дереккөз ретінде, кітап немесе бір авторитетті сайттан алсаңыз жақсы болар еді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Ок,кешірім сұраймын [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:08, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
== Саламатсыз ба, мен уикилендіру талаптарына сай мақаланы (жүзжылдық соғыс)ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге ол өңдеуімді жоққа шығардыңыз? ==
Мен "Жүзжылдық соғыс" мақаласының соңында тұрған уикилендіру қажет деген жерді басып, қандай өзгерістер енгізу керек екенің біліп, соның бір тармағына сәйкес мақаланы мазмұнына қарай ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге оны жоққа шығардыңыз ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:Бөлімдерді қайтардым [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Қай бөлімдерді ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 19:02, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::Эдуард, Каролинг, Ланкастер [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::::Енді сіз соны анықтап '''білдіңізғо''', ал мен болсам өңдемеңізді жоққа шығарып жіберіппін. Қателік меннен кетсе мен сіздің жасағаныңызды қайтардым. Не үшін енді маған '''НЕГЕ''' деп жауап беріп тұрсыз? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:57, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
== Неге менің толықтыруымды жоққа шығардыңыз ==
Неге менің Алтын Орда тарихы деген мақаладағы толықтыруымды жоққа шығардыңыз???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:Сізге айтылдығо оңды-солды сілтеме қоймаңыз деп. Екіншіден дереккөздеріңіз дұрыс емес, құр сөйлем: '''Алтын Орда - Алып Империя, Әл Фараби атындағы қазақ ұлттық университеті'''. Сіздің ойыңызша бұл жақсы, авторитетті дереккөзбе? Осы ескертулерді ескеріңіз! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:53, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Сонда сілтеме керек пе [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:58, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
== Елді мекен ==
Кеш жарық! Елді мекен үлгісіндегі ''Ел'' деген параметрге мемлекеттің атауын ғана көрсетеді (ешқандай суретсіз және сілтемесіз) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:50, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)
:Кеш жарық! Сирияның туы өзгерген еді, сіз айтқандай жасадым басында, бірақ ескі туы шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)
== Дауыс беру ==
Сәлеметсізбе! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Негізгі белдеу|Жаңа таңдаулы мақала]] және [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Науру|жаңа жақсы мақала]] үшін дауыс бере аласыз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:37, 2025 ж. қаңтардың 8 (+05)
:Саламатсыз ба [[Арнайы:Үлесі/87.255.222.246|87.255.222.246]] 11:13, 2025 ж. ақпанның 18 (+05)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Саломе Зурабишвили ==
Бұл мақаланы неге жоясыз? Мен оны толықтырдым ғой. Сіз айтқан үлгіні және дереккөзді қостым, санаттарды толықтырдым. Неге басқа адамның еңбегіне соншама аяусыздық танытасыз? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:49, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
Менімше, сіз оны еш себепсіз жойдыңыз. Өзіңізді соншама белсенді администратор ретінде танытқыңыз келсе, мақалаға жақсы-жақсы өңдемелер енгізбейсіз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:06, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
:Қаңтардың 25-інде жазғанда сізге мақаланы әліде толықтыру керек деп жаздым. Ақпарат өте аз, дымда жазылмаған деуге болады, сондықтанда менің алдымда мақалаға «жедел жойылсын» үлгісін қойып кеткен. Басқа тілді уикипедиядағы мақалалармен салыстырып қараңызшы. Мен сізге толықтыруға қарайған уақыт бердім. Неге мақаланы бастап, аяқтамай тастап кетесіз? Неге оны мен толықтыруым керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:13, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
:: Бес абзац аз емес, сіздікі дұрыс емес! Мен барлық кемшіліктерді жойдым, көлемін кез келген адам қоса алады, оның ішінде сіз де қоса аласыз. --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:01, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::Мақаланы қайтарамын, дұрысынан толықтыруға дайынсыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:05, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
::::Мақаланы еш шартсыз қайтару керек! Бірақ мен толықтырамын ... --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:09, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::::Қайтардым. Басқа тілдегі уикипедиялардан қарап толықтырсаңыз болады. Негізі дұрысынан ақпарат еңгізсе жақсы үлкен мақала шығады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:14, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
== Notice of expiration of your rollbacker right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "rollbacker" (Шегіндірушілер) will expire on 2025-03-17 07:50:35. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:42, 2025 ж. наурыздың 11 (+05)</div>
== Фотосуреттер бойынша ==
Қайырлы күн! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты қазақ тілінде шығатын ғылыми журнал туралы жазған едік. Алайда ондағы фотосуреттерді белгісіз себеппен алып тастаған. Сізден мына суреттерді қалпына келтіруіңізді сұраймын:
*Жаңа журнал.jpg
*Журнал таныстырылымы.jpg
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:14, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)
== Request for Template Deletion ==
Hello 1nter pares,
I hope you're doing well. Thank you again for your help with the Барунди article deletion earlier. I recently moved the contents of two templates to correctly spelled versions and would like the old, misspelled ones deleted:
[[Үлгі:Country data Democratic republic of the Congo]] (should be [[Үлгі:Country data Democratic Republic of the Congo]])
[[Үлгі:Country data Әзірбайжан]] (should be [[Үлгі:Country data Әзербайжан]])
Since these old versions are no longer needed, could you help delete them? Let me know if any further clarification is needed. Thanks in advance! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 15:28, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)
:Hi, it's done! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:33, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)
== Лужникидегі трагедия ==
Қайтыс болған адамдардың тізімің неге жойып тастаған едіңіз? [[Қатысушы:Zhantayevraiymbekd|Zhantayevraiymbekd]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhantayevraiymbekd|талқылау]]) 23:01, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)
:Кесте жасап еңгізген екенсіз, байқамай қалыппын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:06, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)
== CEE Meeting 2025 ==
Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:21, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:28, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
== InDrive / inDrive ==
Сәлеметсіз бе! Мен мақала атауындағы бас әріпті кіші әріпке ауыстырдым, себебі бұл компанияның ресми атауы. Егер inDrive атауы барлық жерде осылай жазылса, неге менің түзетуімді жоққа шығардыңыз? Жауап бергеніңізге ризамын. [[Қатысушы:Alothav|Alothav]] ([[Қатысушы талқылауы:Alothav|талқылау]]) 20:46, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
:Қайырлы кеш! Байқамай қалыппын, өңдемеңізді кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==
Hi everyone,
We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.
The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').
If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.
[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Эрнест Төреханов ==
Ассаламуалейкүм! Мына мақаланы не себеппен жоюға ұсынатыныңды түсіндіре аласың ба? Бас-аяғы бар мақала ғой... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
== Мақалаларды жартылай қорғау ==
Сәлеметсізбе Қазақша Уикипедияның администраторы!
Сіз менің [[Эрдэнэт қаласы]] [[Яковлев Як-40]] [[Яковлев Як-42]] [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] деген беттерді 1 айға жартылай қорғауға сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:05, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
:Қайырлы күн! Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:11, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Меніңше тіркелгісі барлар менің беттерімді бұзып тастайды сондықтан. Жартылай қорғау емес. Толық қорғау қылдырып беріңіз. 25 күнге [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:26, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
:::Ешкім ештеңені бұзбайды. Мақалаларыңызды алаңсыз жаза беріңіз. Бұзақылық болып жатырса, біздер, администраторлар бармыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:48, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::::жақсы [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 16:10, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
== Адай ата туралы мақаладағы ақпаратты жою ==
Қайырлы күн! Менің [[Адай ата]] туралы дереккқөздермен тастап кеткен мақаламның кетіру себебі неде? [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:17, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
:Дереккөздерге сүйенген болсаңыз да кейбір жерлерін дұрыс толықтырмапсыз. Сосын... менің білуімше Адайдың әкесі Елтай болу керек. Аңыздың бәрінде солай жазадығой. Шежірешілерде соны айтады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:31, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
::Барлығы дереккөздерге сүйініп жазылған. Шежірелерде 2 нұсқа-да кездеседі. Жәнеде мен сол 2 нұсқаны да дәлелдеген болатынмын. Ж. Сәбитов Адайлардың қанын алып тексерген, субкладпен басқа-да алшындармен бірдей болды(C2-M48). Демек Бүткіл Байұлы Әлімұлылардың түпкі атасы бір [[Алау батыр]], ал егер Елтайды әкесі деп алатын болсақ онда олда алшын болуы керек.
::Өтініш мен мақаладағы қалдырған дереккөздерді қарап өту. [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:57, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
:::Қарсылық жоқ. Қанымыз С2-М48, иә. Тек қана жазылуы уикипедия стиліне келмейді екен, сол үшін кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:16, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
== Growth features - Mentorship and Community updates ==
Hi everyone,
Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).
You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.
CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.
We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.
If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].
--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:29, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Үлгі жою ==
Сәлеметсізбе, мен [[Үлгі:Байрақ/Қонаев қаласы]] деген жасағанын негізі түпнұсқасы [[Үлгі:Байрақ/Қонаев]] болған. Мен сол Қонаев дегенді ашсам Дінмұхамед Қонаев туралы шығып тұр. Ал Қонаев қаласы деп жазсам, басқа қалалардың үлгісінде *қаласы* деген жазу болмайды (тек қала атауымен ғана жазылып тұрады).
Осы бетті жойып бере аласызба. Негізі бетті өзім жылжыттым[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:44, 2025 ж. тамыздың 3 (+05)
== Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" ==
Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.
The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.
The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.
If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== '''Уикипедия: 25''' ==
Уикипедияның [[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:31, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05)
== Орфографиялық қате ==
Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Газ турбиналы кеме]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, "Алма — жеміс". Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:20, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:Мана қарағанымда сіз дефис қойған сияқтысыз. Сосын олай көп үлгі қоюдың қажеті жоқ, жалпы мақала ескі, қаралымы да аз екен, жойылатын мақалалар тізіміне кіреді-ау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:37, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::«Қаралымы аз» деген уәж Уикипедияда жою критерийі болып саналмайды. Мақаланың жойылуы тек маңыздылық пен дереккөздерге байланысты.
::Үлгілерге келсек, олар мақаладағы нақты мәселелерді көрсету үшін қойылды. Егер белгілі бір үлгі артық деп есептелсе, нақты қайсысы және не себепті екенін көрсетсеңіз, талқылауға дайынмын. Әрі қазақ тіліндегі Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] сияқты үлгілер жоқ сондықтан әр қатені жеке үлгімен көрсеттім. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 23:06, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:::Әрине, бірақ бұл мақалада бірнеше ұсақ қате емес, бір негізгі проблема бар. Тақырыптың энциклопедиялық маңыздылығы да, мазмұны да дереккөздермен расталмаған. Мәтін 2014 жылдан бері жаңартылмаған, ешқандай сенімді дереккөз көрсетілмеген, ішкі уикисілтемелер жоқ және жалпы құрылымы энциклопедиялық стандартқа сай емес. Осындай жағдайда бірінен соң бірін бірнеше техникалық үлгі қоюдан гөрі, осы түпкі мәселені көрсететін жинақталған белгі маңыздылығы немесе жоюға ұсыныс орынды деп санаймын. Сонымен қатар «сурет жоқ» деген үлгінің қойылуы да бұл жерде маңызды емес, өйткені Уикипедияда иллюстрациясы жоқ, бірақ толыққанды әрі маңыздылығы мойындалған мақалалар өте көп. Суреттің болмауы жоюға немесе мазмұн сапасын бағалауға әсер ететін критерий емес, ол тек екінші реттік, безендіру деңгейіндегі мәселе. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::::Дегенмен өңдеудің толықтай алдыңғы нұсқаға қайтарылуы орфографиялық түзетулерді де жойды. Ал бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша — тілдік ереже, ол мақаланың маңыздылығына тәуелсіз.
::::Егер бірнеше үлгілердің орнына нақты жинақталған үлгіні қолдану дұрыс деп санасаңыз, қай үлгіні қолдануды ұсынатыныңызды нақтыласаңыз жөн болар еді. Қазақша Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] үлгісі болмағандықтан, бар құралдармен мәселені көрсетуге тырыстым. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)
== Уикипедия:25 ==
[[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|Уикипедияның 25 жылдық мерейтойы]] құтты болсын! [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:49, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Администраторлар) will expire on 2026-01-22 18:04:26. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:41, 2026 ж. қаңтардың 16 (+05)</div>
== Translation request ==
Hello, 1nter pares.
Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Kazakh Wikipedia?
Yours sincerely, [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)
:Hello, yes, I will do it in the near future. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:10, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)
:Hello! Thank you for your patience. I've completed the translations and uploaded both articles ([[Базардюзю]], [[Флегрей алаңдары]]) to Kazakh Wikipedia. Feel free to reach out if you need more translations. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:36, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
::Thank you very much for the articles. [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 01:47, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
== Уики-марафонға қатысу ==
@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мен уики-марафонға қалай қатысамын мені шақырып тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:30, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Уики-марафон]] ережелерімен танысыңыз, бір оқып, қарап шығыңыз. Сол кезде бәрі түсінікті болады. Сосын ол бетке артық нәрсе жазып жүрмеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге өңдеуге болмайды екен? Қатысқысы келгендер тізімге өз атын жазып жазған мақлаларының сілтемелерін жазып отырады емес пе? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:47, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::Оны білемін ғой. Бұл қатысушы жаңадан келген, алдынғы өңдемелерін қарап шықсаң болады, артық ештеңе жазып қоймасын дегенім. Өзі біледі, ескерттік. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:49, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге менің жазғанымды алып тастадыңыз бетте [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:22, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге сол мақаланы жоққа шығара бересіз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:51, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::Неден бастасам екен... Сұрақ қойюын қоясын, мен жауап беремін, басқа қатысушы жауап береді. Оның бәріне түсіндім дейсің. Бірақ шынында кері жасайсың. Мана ескерттім, уики-марафон бетіне артық нәрсе жазба деп. Ал сен оны өңдеп (дұрыс болса жақсы) Дина Нұрпейісова мақаласын жаздым деп қойыпсың. Сосын [[Дина Нұрпейісова]] бұл айдау беті, оған олай ақпарат қоспайсың. Күндіз неге мақалаға біріктіру үлгісін қойдың десем, үлгіні «жәй» қойдым деп жауап бердің. Бұның алдында қаншама ескерту алдың? Бірнеше рет бұғатталдың, менің және басқа да админ тарапынан. Келесіде ұзағынан бұғаттайтын шығармын, ренжіме. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:08, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::::Келесіде енді қайталанбайды бұғаттамаңызшы алдағы уақытта мақала жазғанда біріктіру үлгісін қоссам сізге себебін түсіндіремін [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:15, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] тағы бір сұрайын дегенім осы уики-марафонда қатысушы, мақала, мақала саны, ұпай, осыларды қалай жазуға болады. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 12 (+05)
:::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] кейбір мақалаларда қате бар екен соны түзетіп жібердім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. наурыздың 13 (+05)
== Қазақстандағы референдум (2022) ==
Қайырлы түн! Мен мына мақалаға деректер қосып едім, сіз жойыпсыз. Бұның себебі неде? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 01:53, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:Қайырлы түн! Мен сіздің өңдемеңізді кері қайтардым, себебі мақала 2022 жылғы референдум туралы, ал 2026 жылға қатысты ақпарат басқа оқиғаға жатады. Мұндай мәліметтерді негізгі мәтінге қоспай, қажет болса «Тағы қараңыз» бөлімінде көрсету дұрыс болады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:56, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Енді екі референдум да бір тақырыпта болып, екеуі де Қазақстанда өтіп, оларды бір адам ұйымдастырғаны туралы жазғаным екі мақаланың өзара байланысын ашпай ма?! --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 02:15, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
== Қателерді түзету ==
@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] казак деген сөз дұрыс емес қазақ деп жазылуы керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:07, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:Казак деген сөз бар. Қарап, ізден. Мақалалардағы сөздерді неге өзгертіп жатырсың?
:Сосын мынау менің соңғы ескертуім саған, осыдан кейін 3 айға не 1 жылға бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:18, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Жарайды, түсіндім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:21, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Қаратау Өмірзақұлы мақаласында балғымбав деген дұрыс жазылмаған түзетіп жіберейін бе? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
== [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы өзгертістер бойынша талқылау ==
Қайырлы күн, сіз 16.03 күні, [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы соңғы жасаған өзгерістерді жоққа шығарыпсыз, не себепті және қайта қалпына келтірсе болады ма? [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:Қайырлы күн, себебін өңдеп жатырған қатысушыға жазып едім. Қарамаған сияқты. Қосқан сөйлем энциклопедиялық стильге сәйкес келмейді. Уикипедияда оқиғаның процесін емес, тек фактіні ғана беру керек. Сондықтан «таңдап, құжаттарын тапсырды», «үздік оқыды» сияқты баяндау сипатындағы тіркестер қолданылмайды. Соны ескерсеңіздер. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::Ол кісі "Жауап бердім, бірақ жауабымды дұрыс отправить ете алмадым ау деймін" дейді. Жақсы, алдағы толықтыруларымызда сіздің ескертпелеріңізді ескереміз. Бұдан ары қарата жаңа материалдарды мен жүктейтін боламын, сондықтан ескертпелеріңізді маған жіберіп тұруыңызды өтінем. Бүгін қосымша материалдар жүктейміз, соны да қарап, бағалауыңызды сұраймын [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 18:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:::Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:53, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::https://drive.google.com/drive/folders/1ZyKAocMgSIhGy3mBRgR_BfpJCpISx5m1?usp=drive_link
::::Осы файлдағы, вклейка 01,02,03 бөлімдегі суреттерді дереккөз ретінде қолдануға болады ма?
::::Мысалға "Бүкілресейлік олимпиада кезіндегі жетістігі", "Университетті(МФТИ) үздік бітіргені жөніндегі дипломы" осылардың барлығы бір жерде жиналып тұр, егер олай болмайды десеңіз, онда соларды қалай дереккөз ретінде тіркеуге болады [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::Қайырлы кеш, қарап жібере аласыз ба өтініш [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 00:39, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)
== Біріктіру ==
Қайырлы күн! [[Абдырақ құс]] мақаласын жойып бере аласыз ба? [[Абдырық]] мақаласының дубликаты екен. Негізгі мәліметтерді [[Абдырық]] мақаласына көшіріп қойдым [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:07, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)
:Қайырлы күн! Жойылды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)
== 1 ==
Сәлеметсіз бе! [[2026 жылғы қысқы Олимпиада ойындары]] мақаласындағы Мықтыбектің түзетулерін кері қайтаруыңызды (откат) сұраймын. Бұл жерде атауын өзгерту емес, дәл осы кері қайтару әрекеті қажет. Немесе [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]] нұсқасын қалпына келтіріңіз. Өйткені ол беттің атын өзгертпеген, тек мазмұнын авторлықты көрсетпестен көшіре салған.
Сонымен қатар, осы тізімдегі маңыздылық критерийлеріне сәйкес келмейтін мақалаларды жоюды сұраймын [[Қатысушы_талқылауы:Мықтыбек_Оразтайұлы#Қатысушының_шағымы]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:53, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
:? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:11, 2026 ж. наурыздың 23 (+05)
:Сіз тізімдегі мақалаларды өшіресіз бе? Қанша рет сұрауға болады? Шешім дауыс беру арқылы қабылданды ғой. Ал ол болса талқылау бетін өшіруге тырысып жатыр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:05, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
::Ұмытып кетіппін. Бүгін жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
:::Өшіріп болғанша жыл өтетін шығар [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:01, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
::::Тағы бар ма? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:07, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::[[Эльмира Наурызбайқызы Жүсіпова]], [[Асылзат Ералықызы Қамбарбекова]], [[Салтанат Мадиярқызы]], [[Айгүл Жұмабекқызы Әуелбаева]], [[Қайрат Абдыкаемович Ахсамбиев]], [[Әлия Нұрмұхаметқызы Макеева]], [[Руслан Қалдыбайұлы Қошқарбаев]], [[Айгерім Ерсұлтанқызы Датқабай]], [[Сүндет Мұратбекұлы Сейітов]], [[Арайлым Сайрамбайқызы Мұратәлиева]], [[Гүлбану Есенқызы Майғарина]], [[Жеңісбек Зайытбекұлы Жекебаев]], [[Лаура Аманғалиқызы]], [[Айгерім Алтынбайқызы Сәрсенбаева]], [[Айгерім Халмурадқызы Умарова]], [[Қайрат Құрманбаев]], [[Арайлым Сағынтайқызы Сағынтай]], [[Ақбота Батырбекқызы Бейбітбек]], [[Сәбит Қадырбекұлы Сапарбеков]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 17:45, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::Тағы ұмытып қалдың ба? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:23, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
::::::Жоқ, тізім үшін рақмет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:30, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
:::::::? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 23:36, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
== AutoWikiBrowser өзімнің аккаунтыма рұқсат сұрау ==
@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:Себебін айттым ғой, берілмейді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::Басқа қатысушыларда қолданып жүр ғой. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] бот жүргізбей өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат бересіз ба. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:40, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::::Басқалардан сұрап көрші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:49, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::::Жақсы. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:50, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
== Тексерістен өту ==
Кеш жарық! Кері қайтарып, тексеруден өткізіңізге көп рахмет! ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' тексерістен алыпсыз, алайда мақала шала ғой. Реттедім, келесі жолы олай асықпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:56, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:Кеш жарық! Рақмет! Иә, ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' мақаласын әлі де реттеп, өңдейтін шығармын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:04, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
== Үлгі ==
Кеш жарық! бәрі дұрыс шығар, мақалаларға пайдалып көріңіз. Қателіктер шығып жатса көмектесемін [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:28, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)
:Зертхана бетімде шығарып қойдым, туған күні дегендері шықпай тұр. Сосын кейбір параметрлерге дым жазбасамда бос орын шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)
== Ледник Мраморная стена ==
Прошу вернуть мои правки в названии ледника [[Мәрмәрлі қабырға мұздығы]]. Есть официальный реестр географических объектов Алматинской области 2014 года, где данный ледник НЕ ПЕРЕВОДИТСЯ на казахский. Данный реестр не распространяется по открытой лицензии, что не является преградой для проверки моего утверждения. А текущее название пришло из Казахской энциклопедии, в которой слишком много ошибок и не ясно, как такой стыд вообще ушел в печать. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 21:26, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
:Біріншіден, мақала атауын түбегейлі өзгерту алдын ала талқылаусыз жүргізілмеуі тиіс. Мұндай өзгерістер қауымдастық деңгейінде, қажет болған жағдайда әкімшілердің қатысуымен талқылануы тиіс. Екіншіден, сіз келтірген 2014 жылғы географиялық нысандар реестрі ашық қолжетімді емес, сондықтан оны басқа қатысушылар тексере алмайды. Тексерілмейтін дереккөздер Уикипедияда дәлел ретінде қабылданбайды. Үшіншіден, қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған дереккөзге негізделген. Қазақ энциклопедиясы Уикипедияда қолданылатын беделді дереккөздердің бірі болып саналады, сондықтан ондағы мәліметтер негіз ретінде қабылданады. Сондықтан атауды өзгерту үшін алдымен талқылау жүргізіп, тексерілетін және сенімді дереккөздер ұсыну қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:30, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::Позволю с Вами не согласиться: [[:ru:Википедия:Проверяемость|Проверяемость]] информации не следует путать с её доступностью в Интернете. РГО Алматинской области был опубликован ПОЗЖЕ Энциклопедии на казахском, также документ является профильным, касающимся только географии отдельной области. Вы можете подать заявку в соответствующий гос орган и получить к нему доступ. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 22:54, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
:::[https://www.zin.ru/animalia/Coleoptera/rus/kazgeonm.htm Понимаю, это сложнее, чем отменять правки с телефона] но вот есть этот реестр на стороннем сайте, можете пользоваться [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 23:12, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::::Тағы да қайталап айтамын, бұл жердегі сіздің бірінші қателігіңіз, мақала атауын талқылаусыз түбегейлі өзгертуіңіз. Мұндай шешімді өз бетіңізше қабылдауға болмайды. Сіз келтірген реестрге қатысты, тіпті ол дұрыс болғанның өзінде, атауды біржақты өзгертуге жеткілікті негіз болып табылмайды. Мұндай жағдайларда бірнеше сенімді дереккөздер қарастырылып, атау қауымдастық деңгейінде талқылануы тиіс. Қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған беделді дереккөзге негізделген, сондықтан ол талқылаусыз өзгертілмеуі керек. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) </div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Уики-марафон жайлы ==
Сәлеметсіз бе, қайырлы кеш! Уики-марафонға байланысты бір сұрағым болып тұр. «Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері» уики-марафонға арналған өзімнің мақалаларымда «Тексерілмеген мақала» деген шаблон тұрса, марафонға қатысуға бола ма? Әлде бұндай шаблонмен мақала есептелмей кетеді ме? Рахмет! [[Қатысушы:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] ([[Қатысушы талқылауы:Tuttiorchestra687|талқылау]]) 17:47, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)
:Сәлеметсіз бе, «Тексерілмеген мақала» үлгісі болса да мақала болып санала береді. Ең бастысы жазған мақалаларыңызды марафон кестесіне еңгізуді ұмытпаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:50, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)
== Мақала бастау ==
Қазір жаңа мақала бастауға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/~2026-29781-25|~2026-29781-25]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-29781-25|talk]]) 13:35, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)
:Қайырлы күн! Мақала жазу үшін сізге 50 өңдеме жасау қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:38, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)
== CEE MEETING 2026 ==
Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
== Мақаланы көшіріп жазу ==
Жасанды интеллект мысалы ChatGPT ден алынған жауаптарды мақаланы көшіріп жазуға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/~2026-31518-57|~2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-31518-57|talk]]) 19:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
:Қайырлы кеш, болмайды. Жасанды интеллекттің өзі ақпаратты уикипедиядан алады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
::ChatGPT жазады уикипедияға сай қылып жазамын дейді. [[Арнайы:Үлесі/~2026-31518-57|~2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-31518-57|talk]]) 20:03, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
:::Сөйлемдерді түзетуге болмаса тек. Жалпы ол ақпараттың дереккөзін қалай табасын сосын? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
== Сен деп сөйлеу ==
Кейбір қатысушыларға «сен» деп сөйлеу мәдениетсіздік болуы мүмкін. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 20:47, 2026 ж. маусымның 6 (+05)
== Жоюға ұсыныс ==
Ассалаумағалейкүм! [[Тоғыздан үшінші патшалық]] деген мақала өте күмәнді екен. Ондағы дереккөздердің бірі сілтеме емес, ал екіншісінде қозғлған тақырып бойынша ештеме жазылмаған. Жалпы бұл тақырып бізге жат және сапасыз етіп жазылған. Сондықтан оны жойған дұрыс болады деп санаймын! --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 17:48, 2026 ж. маусымның 14 (+05)
:Уағалейкүмассалам. Асығыс шешім қабылдамайық, мақаланы жоймас бұрын авторға мақаланы толықтыру-жетілдіру жайлы жазып көрсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. маусымның 14 (+05)
Қалай түсінбейсіз, бұл мақаланы толықтыру емес, жою керек. Еш маңызы жоқ, сапасыз мақала ғой. --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 18:23, 2026 ж. маусымның 14 (+05)
== Help ==
[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:33, 2026 ж. маусымның 18 (+05)
== Неге жойдың? ==
[[Үшқоңыр әні]] атты мақаланы жоюың асығыс шешім болған сияқты. Қалпына келтірші оны... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 19:53, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
kf2jm6k2gadj7dx3aipw91o97qr9drw
3622327
3622194
2026-06-25T18:33:49Z
1nter pares
146705
/* Неге жойдың? */ Жауап беру
3622327
wikitext
text/x-wiki
== Администраторды сайлау ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:49, 2024 ж. қаңтардың 29 (+06)
== Вандализм в статье про список колёс обозрения ==
Добрый день, почему отменяете мои правки в статье про список колёс обозрения, тем самым возвращая неверную информацию о высоте дубайского колеса обозрения - 167м, хотя оно 250м. возвращаете неверную информацию о колесе обозрения в сочи, удаляете информацию о колесе обозрения в узбекистане... Это что за вандализм? [[Қатысушы:Aqob|Aqob]] ([[Қатысушы талқылауы:Aqob|талқылау]]) 13:34, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)
:Добрый день. При добавлении новой информации в статью прошу вас указать авторитетные источники. Так же завершение строительства колеса обозрения в Дубае было в 2021 году, вы написали 2022. Интересно, кто тут занимается вандализмом? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)
== Санат дұрысталды ==
Кеш жарық! [[:Санат:Қазақ билері|Мына санатты]] дұрыстап қойдым. Сіз көрсеткен қателер жойылды. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. қазанның 3 (+05)
:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:14, 2024 ж. қазанның 3 (+05)
== Жылжыту ==
Кеш жарық, Ауған соғысы (1979—1989) деген ескі атауға көптеген мақалалар мен жылжытулар сілтеніп тұр. Соларды түзетіп шығу кере, сосын ескісін жедел жоюға ұсынуға болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2024 ж. қазанның 29 (+05)
:Қайырлы күн, дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:16, 2024 ж. қазанның 30 (+05)
== Араб-Израиль қақтығысы ==
Неге дубликат? Сосын үлгілерді неге мақаланың ортасынан бастайсыз? Қанша рет байқап келе жатырмын, бірінші үлгі қойылады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:40, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)
:Бүкіл Араб-Израиль қақтығыстарына ортақ мақала жасағым келген. Ескерту ескерілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:55, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)
== Маршмэллоу ==
Добрый день! Поясните причину вашей [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?diff=3402771&oldid=3402753&title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%BC%D1%8D%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D1%83 отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:Добрый день. Почему слишком большое количество гиперссылок для небольшой статьи? Зачем это? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:27, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Для удобства. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:42, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Зачем удалять, если всё правильно? (Может быть кроме последней ссылки, которая действительно ни к чему.) --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:03, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:::{{@|Рефлексист}} қайырлы күн! "[[:ru:Википедия:Внутренние ссылки|Википедия:Внутренние ссылки]]" бетімен танысып шығуыңызға кеңес беремін -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:44, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::::Прочитал. Дальше что? [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 20:06, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:{{@|Рефлексист}} Извините, почему на русском? Если ВЫ хорошо не владеете на казахском, тогда вы не можете подправлять ошибки и пожалуйста не надо сделать гиперссылку на одно и тоже статье, вместе того корректировать оптом (одним кликом) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:10, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::Я тоже не владею хорошо казахским, а писать через гуглопереводчик это издевательство над языком, поэтому напишу на русском. Участник заменил ссылку, ведущую в русскую википедию, ссылкой на статью на казахском языке. Любой человек, искреннее болеющий за казахский язык, такое только приветствовал бы. Вместо этого правку откатывают, а затем приходит аж целый администратор и попрекает участника плохим знанием казахского языка. Приплыли. [[Арнайы:Үлесі/150.241.86.164|150.241.86.164]] 15:51, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::Проверил, откорректировал (ваш вклад остался). Я не упрекаю за незнание казахского языка, насчет гиперссылки, последние время много новички так делают (для галочки). Я думал так же и у вас --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::: Что мешало быть более внимательным и аккуратным с первого раза? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:29, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Может быть потому что человек мог легко ошибиться проверяя несколько сотен новых правок за один раз и никто не отменял человеческий фактор? Как думаете? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 18:59, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::: Чтобы не попадать впросак, не надо так торопиться. Разве за вашим дружкой кто-то гонится? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:37, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::Проблема решена, правки участника были восстановлены, зачем вы снова пишете? В попытке начать конфликт? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::: Я рад, что проблема, которая вообще-то не должна была возникнуть, всё же решена. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 16:46, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Да, у моего "дружка" нет в жизни других дел, кроме как сидеть в Википедии, поэтому он мог бы и не спешить, вы правы. Мы тоже рады, что "проблема", которая вообще-то вас не касалось, всё же решена. -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:59, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:{{@|Менеджер по сроку годности}} делать ничего у вас? Принципиальный вопрос: вы на казахском не умеете грамотно отвечать, тогда что тут делаете. Подправлять ссылку и источник убрать может любой человек. Думаете можете внести существенный вклад в развитие казвикипедий? + Вы {{@|Рефлексист}}, то есть второй фейк аккаунт? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:50, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
== Интеруики ==
Кеш жарық! Интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:31, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:Кеш жарық! Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:56, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
== Санат ==
Кеш жарық, санаттарға дұрыс санат қою керек (сізде көбісінде бос санат бастап жатырсыз, жоя салдым). Сириядағы азаматтық соғыс санатына интеруики мен ағылшын немесе орыс уикипедиясынан өарап санаттарды қоюды өтінемін. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:22, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)
:Кеш жарық! Қазіргісі дұрыс па? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:55, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)
::Керемет, мен көбіне орыс не ағылшын тілінен қарап бастаймын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::Жақсы, ескерту ескерілді [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:31, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
== Уикипедия дамуына қосқан үлесі үшін ==
{| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;"
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:AnimWIKISTAR-laurier-WT.gif|left|120px]]
|rowspan="2" |
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Уикижұлдыз|Уикижұлдыз]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] — Уикипедия жобасындағы аса белсенді әрекеттері үшін, Уикипедияның дамуы жолындағы үлкен еңбектері үшін! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:47, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}
:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)
== Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз ==
Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз, не болып қалды [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 16:31, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:Қайырлы күн! Сіз дереккөз ретінде студенттерге тесттерге арналған сайтты пайдаланыпсыз.. Жақсы, беделді дереккөз ретінде, кітап немесе бір авторитетті сайттан алсаңыз жақсы болар еді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Ок,кешірім сұраймын [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:08, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
== Саламатсыз ба, мен уикилендіру талаптарына сай мақаланы (жүзжылдық соғыс)ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге ол өңдеуімді жоққа шығардыңыз? ==
Мен "Жүзжылдық соғыс" мақаласының соңында тұрған уикилендіру қажет деген жерді басып, қандай өзгерістер енгізу керек екенің біліп, соның бір тармағына сәйкес мақаланы мазмұнына қарай ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге оны жоққа шығардыңыз ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:Бөлімдерді қайтардым [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Қай бөлімдерді ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 19:02, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::Эдуард, Каролинг, Ланкастер [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::::Енді сіз соны анықтап '''білдіңізғо''', ал мен болсам өңдемеңізді жоққа шығарып жіберіппін. Қателік меннен кетсе мен сіздің жасағаныңызды қайтардым. Не үшін енді маған '''НЕГЕ''' деп жауап беріп тұрсыз? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:57, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
== Неге менің толықтыруымды жоққа шығардыңыз ==
Неге менің Алтын Орда тарихы деген мақаладағы толықтыруымды жоққа шығардыңыз???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:Сізге айтылдығо оңды-солды сілтеме қоймаңыз деп. Екіншіден дереккөздеріңіз дұрыс емес, құр сөйлем: '''Алтын Орда - Алып Империя, Әл Фараби атындағы қазақ ұлттық университеті'''. Сіздің ойыңызша бұл жақсы, авторитетті дереккөзбе? Осы ескертулерді ескеріңіз! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:53, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Сонда сілтеме керек пе [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:58, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
== Елді мекен ==
Кеш жарық! Елді мекен үлгісіндегі ''Ел'' деген параметрге мемлекеттің атауын ғана көрсетеді (ешқандай суретсіз және сілтемесіз) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:50, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)
:Кеш жарық! Сирияның туы өзгерген еді, сіз айтқандай жасадым басында, бірақ ескі туы шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)
== Дауыс беру ==
Сәлеметсізбе! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Негізгі белдеу|Жаңа таңдаулы мақала]] және [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Науру|жаңа жақсы мақала]] үшін дауыс бере аласыз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:37, 2025 ж. қаңтардың 8 (+05)
:Саламатсыз ба [[Арнайы:Үлесі/87.255.222.246|87.255.222.246]] 11:13, 2025 ж. ақпанның 18 (+05)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Саломе Зурабишвили ==
Бұл мақаланы неге жоясыз? Мен оны толықтырдым ғой. Сіз айтқан үлгіні және дереккөзді қостым, санаттарды толықтырдым. Неге басқа адамның еңбегіне соншама аяусыздық танытасыз? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:49, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
Менімше, сіз оны еш себепсіз жойдыңыз. Өзіңізді соншама белсенді администратор ретінде танытқыңыз келсе, мақалаға жақсы-жақсы өңдемелер енгізбейсіз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:06, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
:Қаңтардың 25-інде жазғанда сізге мақаланы әліде толықтыру керек деп жаздым. Ақпарат өте аз, дымда жазылмаған деуге болады, сондықтанда менің алдымда мақалаға «жедел жойылсын» үлгісін қойып кеткен. Басқа тілді уикипедиядағы мақалалармен салыстырып қараңызшы. Мен сізге толықтыруға қарайған уақыт бердім. Неге мақаланы бастап, аяқтамай тастап кетесіз? Неге оны мен толықтыруым керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:13, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
:: Бес абзац аз емес, сіздікі дұрыс емес! Мен барлық кемшіліктерді жойдым, көлемін кез келген адам қоса алады, оның ішінде сіз де қоса аласыз. --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:01, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::Мақаланы қайтарамын, дұрысынан толықтыруға дайынсыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:05, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
::::Мақаланы еш шартсыз қайтару керек! Бірақ мен толықтырамын ... --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:09, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::::Қайтардым. Басқа тілдегі уикипедиялардан қарап толықтырсаңыз болады. Негізі дұрысынан ақпарат еңгізсе жақсы үлкен мақала шығады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:14, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
== Notice of expiration of your rollbacker right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "rollbacker" (Шегіндірушілер) will expire on 2025-03-17 07:50:35. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:42, 2025 ж. наурыздың 11 (+05)</div>
== Фотосуреттер бойынша ==
Қайырлы күн! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты қазақ тілінде шығатын ғылыми журнал туралы жазған едік. Алайда ондағы фотосуреттерді белгісіз себеппен алып тастаған. Сізден мына суреттерді қалпына келтіруіңізді сұраймын:
*Жаңа журнал.jpg
*Журнал таныстырылымы.jpg
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:14, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)
== Request for Template Deletion ==
Hello 1nter pares,
I hope you're doing well. Thank you again for your help with the Барунди article deletion earlier. I recently moved the contents of two templates to correctly spelled versions and would like the old, misspelled ones deleted:
[[Үлгі:Country data Democratic republic of the Congo]] (should be [[Үлгі:Country data Democratic Republic of the Congo]])
[[Үлгі:Country data Әзірбайжан]] (should be [[Үлгі:Country data Әзербайжан]])
Since these old versions are no longer needed, could you help delete them? Let me know if any further clarification is needed. Thanks in advance! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 15:28, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)
:Hi, it's done! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:33, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)
== Лужникидегі трагедия ==
Қайтыс болған адамдардың тізімің неге жойып тастаған едіңіз? [[Қатысушы:Zhantayevraiymbekd|Zhantayevraiymbekd]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhantayevraiymbekd|талқылау]]) 23:01, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)
:Кесте жасап еңгізген екенсіз, байқамай қалыппын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:06, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)
== CEE Meeting 2025 ==
Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:21, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)
:Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:28, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)
== InDrive / inDrive ==
Сәлеметсіз бе! Мен мақала атауындағы бас әріпті кіші әріпке ауыстырдым, себебі бұл компанияның ресми атауы. Егер inDrive атауы барлық жерде осылай жазылса, неге менің түзетуімді жоққа шығардыңыз? Жауап бергеніңізге ризамын. [[Қатысушы:Alothav|Alothav]] ([[Қатысушы талқылауы:Alothav|талқылау]]) 20:46, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
:Қайырлы кеш! Байқамай қалыппын, өңдемеңізді кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)
== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==
Hi everyone,
We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.
The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').
If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.
[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Эрнест Төреханов ==
Ассаламуалейкүм! Мына мақаланы не себеппен жоюға ұсынатыныңды түсіндіре аласың ба? Бас-аяғы бар мақала ғой... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 12 (+05)
== Мақалаларды жартылай қорғау ==
Сәлеметсізбе Қазақша Уикипедияның администраторы!
Сіз менің [[Эрдэнэт қаласы]] [[Яковлев Як-40]] [[Яковлев Як-42]] [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] деген беттерді 1 айға жартылай қорғауға сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:05, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
:Қайырлы күн! Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:11, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Меніңше тіркелгісі барлар менің беттерімді бұзып тастайды сондықтан. Жартылай қорғау емес. Толық қорғау қылдырып беріңіз. 25 күнге [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:26, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
:::Ешкім ештеңені бұзбайды. Мақалаларыңызды алаңсыз жаза беріңіз. Бұзақылық болып жатырса, біздер, администраторлар бармыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:48, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::::жақсы [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 16:10, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
== Адай ата туралы мақаладағы ақпаратты жою ==
Қайырлы күн! Менің [[Адай ата]] туралы дереккқөздермен тастап кеткен мақаламның кетіру себебі неде? [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:17, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
:Дереккөздерге сүйенген болсаңыз да кейбір жерлерін дұрыс толықтырмапсыз. Сосын... менің білуімше Адайдың әкесі Елтай болу керек. Аңыздың бәрінде солай жазадығой. Шежірешілерде соны айтады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:31, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
::Барлығы дереккөздерге сүйініп жазылған. Шежірелерде 2 нұсқа-да кездеседі. Жәнеде мен сол 2 нұсқаны да дәлелдеген болатынмын. Ж. Сәбитов Адайлардың қанын алып тексерген, субкладпен басқа-да алшындармен бірдей болды(C2-M48). Демек Бүткіл Байұлы Әлімұлылардың түпкі атасы бір [[Алау батыр]], ал егер Елтайды әкесі деп алатын болсақ онда олда алшын болуы керек.
::Өтініш мен мақаладағы қалдырған дереккөздерді қарап өту. [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:57, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
:::Қарсылық жоқ. Қанымыз С2-М48, иә. Тек қана жазылуы уикипедия стиліне келмейді екен, сол үшін кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:16, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
== Growth features - Mentorship and Community updates ==
Hi everyone,
Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).
You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.
CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.
We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.
If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].
--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:29, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Үлгі жою ==
Сәлеметсізбе, мен [[Үлгі:Байрақ/Қонаев қаласы]] деген жасағанын негізі түпнұсқасы [[Үлгі:Байрақ/Қонаев]] болған. Мен сол Қонаев дегенді ашсам Дінмұхамед Қонаев туралы шығып тұр. Ал Қонаев қаласы деп жазсам, басқа қалалардың үлгісінде *қаласы* деген жазу болмайды (тек қала атауымен ғана жазылып тұрады).
Осы бетті жойып бере аласызба. Негізі бетті өзім жылжыттым[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:44, 2025 ж. тамыздың 3 (+05)
== Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" ==
Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.
The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.
The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.
If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== '''Уикипедия: 25''' ==
Уикипедияның [[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:31, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05)
== Орфографиялық қате ==
Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Газ турбиналы кеме]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, "Алма — жеміс". Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:20, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:Мана қарағанымда сіз дефис қойған сияқтысыз. Сосын олай көп үлгі қоюдың қажеті жоқ, жалпы мақала ескі, қаралымы да аз екен, жойылатын мақалалар тізіміне кіреді-ау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:37, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::«Қаралымы аз» деген уәж Уикипедияда жою критерийі болып саналмайды. Мақаланың жойылуы тек маңыздылық пен дереккөздерге байланысты.
::Үлгілерге келсек, олар мақаладағы нақты мәселелерді көрсету үшін қойылды. Егер белгілі бір үлгі артық деп есептелсе, нақты қайсысы және не себепті екенін көрсетсеңіз, талқылауға дайынмын. Әрі қазақ тіліндегі Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] сияқты үлгілер жоқ сондықтан әр қатені жеке үлгімен көрсеттім. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 23:06, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:::Әрине, бірақ бұл мақалада бірнеше ұсақ қате емес, бір негізгі проблема бар. Тақырыптың энциклопедиялық маңыздылығы да, мазмұны да дереккөздермен расталмаған. Мәтін 2014 жылдан бері жаңартылмаған, ешқандай сенімді дереккөз көрсетілмеген, ішкі уикисілтемелер жоқ және жалпы құрылымы энциклопедиялық стандартқа сай емес. Осындай жағдайда бірінен соң бірін бірнеше техникалық үлгі қоюдан гөрі, осы түпкі мәселені көрсететін жинақталған белгі маңыздылығы немесе жоюға ұсыныс орынды деп санаймын. Сонымен қатар «сурет жоқ» деген үлгінің қойылуы да бұл жерде маңызды емес, өйткені Уикипедияда иллюстрациясы жоқ, бірақ толыққанды әрі маңыздылығы мойындалған мақалалар өте көп. Суреттің болмауы жоюға немесе мазмұн сапасын бағалауға әсер ететін критерий емес, ол тек екінші реттік, безендіру деңгейіндегі мәселе. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::::Дегенмен өңдеудің толықтай алдыңғы нұсқаға қайтарылуы орфографиялық түзетулерді де жойды. Ал бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша — тілдік ереже, ол мақаланың маңыздылығына тәуелсіз.
::::Егер бірнеше үлгілердің орнына нақты жинақталған үлгіні қолдану дұрыс деп санасаңыз, қай үлгіні қолдануды ұсынатыныңызды нақтыласаңыз жөн болар еді. Қазақша Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] үлгісі болмағандықтан, бар құралдармен мәселені көрсетуге тырыстым. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)
== Уикипедия:25 ==
[[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|Уикипедияның 25 жылдық мерейтойы]] құтты болсын! [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:49, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Администраторлар) will expire on 2026-01-22 18:04:26. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:41, 2026 ж. қаңтардың 16 (+05)</div>
== Translation request ==
Hello, 1nter pares.
Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Kazakh Wikipedia?
Yours sincerely, [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)
:Hello, yes, I will do it in the near future. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:10, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)
:Hello! Thank you for your patience. I've completed the translations and uploaded both articles ([[Базардюзю]], [[Флегрей алаңдары]]) to Kazakh Wikipedia. Feel free to reach out if you need more translations. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:36, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
::Thank you very much for the articles. [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 01:47, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
== Уики-марафонға қатысу ==
@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мен уики-марафонға қалай қатысамын мені шақырып тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:30, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Уики-марафон]] ережелерімен танысыңыз, бір оқып, қарап шығыңыз. Сол кезде бәрі түсінікті болады. Сосын ол бетке артық нәрсе жазып жүрмеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге өңдеуге болмайды екен? Қатысқысы келгендер тізімге өз атын жазып жазған мақлаларының сілтемелерін жазып отырады емес пе? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:47, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::Оны білемін ғой. Бұл қатысушы жаңадан келген, алдынғы өңдемелерін қарап шықсаң болады, артық ештеңе жазып қоймасын дегенім. Өзі біледі, ескерттік. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:49, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге менің жазғанымды алып тастадыңыз бетте [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:22, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге сол мақаланы жоққа шығара бересіз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:51, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::Неден бастасам екен... Сұрақ қойюын қоясын, мен жауап беремін, басқа қатысушы жауап береді. Оның бәріне түсіндім дейсің. Бірақ шынында кері жасайсың. Мана ескерттім, уики-марафон бетіне артық нәрсе жазба деп. Ал сен оны өңдеп (дұрыс болса жақсы) Дина Нұрпейісова мақаласын жаздым деп қойыпсың. Сосын [[Дина Нұрпейісова]] бұл айдау беті, оған олай ақпарат қоспайсың. Күндіз неге мақалаға біріктіру үлгісін қойдың десем, үлгіні «жәй» қойдым деп жауап бердің. Бұның алдында қаншама ескерту алдың? Бірнеше рет бұғатталдың, менің және басқа да админ тарапынан. Келесіде ұзағынан бұғаттайтын шығармын, ренжіме. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:08, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::::Келесіде енді қайталанбайды бұғаттамаңызшы алдағы уақытта мақала жазғанда біріктіру үлгісін қоссам сізге себебін түсіндіремін [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:15, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] тағы бір сұрайын дегенім осы уики-марафонда қатысушы, мақала, мақала саны, ұпай, осыларды қалай жазуға болады. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 12 (+05)
:::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] кейбір мақалаларда қате бар екен соны түзетіп жібердім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. наурыздың 13 (+05)
== Қазақстандағы референдум (2022) ==
Қайырлы түн! Мен мына мақалаға деректер қосып едім, сіз жойыпсыз. Бұның себебі неде? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 01:53, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:Қайырлы түн! Мен сіздің өңдемеңізді кері қайтардым, себебі мақала 2022 жылғы референдум туралы, ал 2026 жылға қатысты ақпарат басқа оқиғаға жатады. Мұндай мәліметтерді негізгі мәтінге қоспай, қажет болса «Тағы қараңыз» бөлімінде көрсету дұрыс болады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:56, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Енді екі референдум да бір тақырыпта болып, екеуі де Қазақстанда өтіп, оларды бір адам ұйымдастырғаны туралы жазғаным екі мақаланың өзара байланысын ашпай ма?! --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 02:15, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
== Қателерді түзету ==
@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] казак деген сөз дұрыс емес қазақ деп жазылуы керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:07, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:Казак деген сөз бар. Қарап, ізден. Мақалалардағы сөздерді неге өзгертіп жатырсың?
:Сосын мынау менің соңғы ескертуім саған, осыдан кейін 3 айға не 1 жылға бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:18, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Жарайды, түсіндім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:21, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Қаратау Өмірзақұлы мақаласында балғымбав деген дұрыс жазылмаған түзетіп жіберейін бе? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
== [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы өзгертістер бойынша талқылау ==
Қайырлы күн, сіз 16.03 күні, [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы соңғы жасаған өзгерістерді жоққа шығарыпсыз, не себепті және қайта қалпына келтірсе болады ма? [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:Қайырлы күн, себебін өңдеп жатырған қатысушыға жазып едім. Қарамаған сияқты. Қосқан сөйлем энциклопедиялық стильге сәйкес келмейді. Уикипедияда оқиғаның процесін емес, тек фактіні ғана беру керек. Сондықтан «таңдап, құжаттарын тапсырды», «үздік оқыды» сияқты баяндау сипатындағы тіркестер қолданылмайды. Соны ескерсеңіздер. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::Ол кісі "Жауап бердім, бірақ жауабымды дұрыс отправить ете алмадым ау деймін" дейді. Жақсы, алдағы толықтыруларымызда сіздің ескертпелеріңізді ескереміз. Бұдан ары қарата жаңа материалдарды мен жүктейтін боламын, сондықтан ескертпелеріңізді маған жіберіп тұруыңызды өтінем. Бүгін қосымша материалдар жүктейміз, соны да қарап, бағалауыңызды сұраймын [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 18:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:::Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:53, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::https://drive.google.com/drive/folders/1ZyKAocMgSIhGy3mBRgR_BfpJCpISx5m1?usp=drive_link
::::Осы файлдағы, вклейка 01,02,03 бөлімдегі суреттерді дереккөз ретінде қолдануға болады ма?
::::Мысалға "Бүкілресейлік олимпиада кезіндегі жетістігі", "Университетті(МФТИ) үздік бітіргені жөніндегі дипломы" осылардың барлығы бір жерде жиналып тұр, егер олай болмайды десеңіз, онда соларды қалай дереккөз ретінде тіркеуге болады [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::Қайырлы кеш, қарап жібере аласыз ба өтініш [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 00:39, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)
== Біріктіру ==
Қайырлы күн! [[Абдырақ құс]] мақаласын жойып бере аласыз ба? [[Абдырық]] мақаласының дубликаты екен. Негізгі мәліметтерді [[Абдырық]] мақаласына көшіріп қойдым [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:07, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)
:Қайырлы күн! Жойылды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)
== 1 ==
Сәлеметсіз бе! [[2026 жылғы қысқы Олимпиада ойындары]] мақаласындағы Мықтыбектің түзетулерін кері қайтаруыңызды (откат) сұраймын. Бұл жерде атауын өзгерту емес, дәл осы кері қайтару әрекеті қажет. Немесе [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]] нұсқасын қалпына келтіріңіз. Өйткені ол беттің атын өзгертпеген, тек мазмұнын авторлықты көрсетпестен көшіре салған.
Сонымен қатар, осы тізімдегі маңыздылық критерийлеріне сәйкес келмейтін мақалаларды жоюды сұраймын [[Қатысушы_талқылауы:Мықтыбек_Оразтайұлы#Қатысушының_шағымы]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:53, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
:? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:11, 2026 ж. наурыздың 23 (+05)
:Сіз тізімдегі мақалаларды өшіресіз бе? Қанша рет сұрауға болады? Шешім дауыс беру арқылы қабылданды ғой. Ал ол болса талқылау бетін өшіруге тырысып жатыр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:05, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
::Ұмытып кетіппін. Бүгін жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
:::Өшіріп болғанша жыл өтетін шығар [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:01, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
::::Тағы бар ма? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:07, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::[[Эльмира Наурызбайқызы Жүсіпова]], [[Асылзат Ералықызы Қамбарбекова]], [[Салтанат Мадиярқызы]], [[Айгүл Жұмабекқызы Әуелбаева]], [[Қайрат Абдыкаемович Ахсамбиев]], [[Әлия Нұрмұхаметқызы Макеева]], [[Руслан Қалдыбайұлы Қошқарбаев]], [[Айгерім Ерсұлтанқызы Датқабай]], [[Сүндет Мұратбекұлы Сейітов]], [[Арайлым Сайрамбайқызы Мұратәлиева]], [[Гүлбану Есенқызы Майғарина]], [[Жеңісбек Зайытбекұлы Жекебаев]], [[Лаура Аманғалиқызы]], [[Айгерім Алтынбайқызы Сәрсенбаева]], [[Айгерім Халмурадқызы Умарова]], [[Қайрат Құрманбаев]], [[Арайлым Сағынтайқызы Сағынтай]], [[Ақбота Батырбекқызы Бейбітбек]], [[Сәбит Қадырбекұлы Сапарбеков]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 17:45, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::Тағы ұмытып қалдың ба? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:23, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
::::::Жоқ, тізім үшін рақмет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:30, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
:::::::? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 23:36, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
== AutoWikiBrowser өзімнің аккаунтыма рұқсат сұрау ==
@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:Себебін айттым ғой, берілмейді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::Басқа қатысушыларда қолданып жүр ғой. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] бот жүргізбей өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат бересіз ба. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:40, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::::Басқалардан сұрап көрші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:49, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::::Жақсы. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:50, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
== Тексерістен өту ==
Кеш жарық! Кері қайтарып, тексеруден өткізіңізге көп рахмет! ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' тексерістен алыпсыз, алайда мақала шала ғой. Реттедім, келесі жолы олай асықпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:56, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
:Кеш жарық! Рақмет! Иә, ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' мақаласын әлі де реттеп, өңдейтін шығармын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:04, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)
== Үлгі ==
Кеш жарық! бәрі дұрыс шығар, мақалаларға пайдалып көріңіз. Қателіктер шығып жатса көмектесемін [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:28, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)
:Зертхана бетімде шығарып қойдым, туған күні дегендері шықпай тұр. Сосын кейбір параметрлерге дым жазбасамда бос орын шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)
== Ледник Мраморная стена ==
Прошу вернуть мои правки в названии ледника [[Мәрмәрлі қабырға мұздығы]]. Есть официальный реестр географических объектов Алматинской области 2014 года, где данный ледник НЕ ПЕРЕВОДИТСЯ на казахский. Данный реестр не распространяется по открытой лицензии, что не является преградой для проверки моего утверждения. А текущее название пришло из Казахской энциклопедии, в которой слишком много ошибок и не ясно, как такой стыд вообще ушел в печать. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 21:26, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
:Біріншіден, мақала атауын түбегейлі өзгерту алдын ала талқылаусыз жүргізілмеуі тиіс. Мұндай өзгерістер қауымдастық деңгейінде, қажет болған жағдайда әкімшілердің қатысуымен талқылануы тиіс. Екіншіден, сіз келтірген 2014 жылғы географиялық нысандар реестрі ашық қолжетімді емес, сондықтан оны басқа қатысушылар тексере алмайды. Тексерілмейтін дереккөздер Уикипедияда дәлел ретінде қабылданбайды. Үшіншіден, қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған дереккөзге негізделген. Қазақ энциклопедиясы Уикипедияда қолданылатын беделді дереккөздердің бірі болып саналады, сондықтан ондағы мәліметтер негіз ретінде қабылданады. Сондықтан атауды өзгерту үшін алдымен талқылау жүргізіп, тексерілетін және сенімді дереккөздер ұсыну қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:30, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::Позволю с Вами не согласиться: [[:ru:Википедия:Проверяемость|Проверяемость]] информации не следует путать с её доступностью в Интернете. РГО Алматинской области был опубликован ПОЗЖЕ Энциклопедии на казахском, также документ является профильным, касающимся только географии отдельной области. Вы можете подать заявку в соответствующий гос орган и получить к нему доступ. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 22:54, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
:::[https://www.zin.ru/animalia/Coleoptera/rus/kazgeonm.htm Понимаю, это сложнее, чем отменять правки с телефона] но вот есть этот реестр на стороннем сайте, можете пользоваться [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 23:12, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::::Тағы да қайталап айтамын, бұл жердегі сіздің бірінші қателігіңіз, мақала атауын талқылаусыз түбегейлі өзгертуіңіз. Мұндай шешімді өз бетіңізше қабылдауға болмайды. Сіз келтірген реестрге қатысты, тіпті ол дұрыс болғанның өзінде, атауды біржақты өзгертуге жеткілікті негіз болып табылмайды. Мұндай жағдайларда бірнеше сенімді дереккөздер қарастырылып, атау қауымдастық деңгейінде талқылануы тиіс. Қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған беделді дереккөзге негізделген, сондықтан ол талқылаусыз өзгертілмеуі керек. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) </div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген -->
== Уики-марафон жайлы ==
Сәлеметсіз бе, қайырлы кеш! Уики-марафонға байланысты бір сұрағым болып тұр. «Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері» уики-марафонға арналған өзімнің мақалаларымда «Тексерілмеген мақала» деген шаблон тұрса, марафонға қатысуға бола ма? Әлде бұндай шаблонмен мақала есептелмей кетеді ме? Рахмет! [[Қатысушы:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] ([[Қатысушы талқылауы:Tuttiorchestra687|талқылау]]) 17:47, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)
:Сәлеметсіз бе, «Тексерілмеген мақала» үлгісі болса да мақала болып санала береді. Ең бастысы жазған мақалаларыңызды марафон кестесіне еңгізуді ұмытпаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:50, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)
== Мақала бастау ==
Қазір жаңа мақала бастауға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/~2026-29781-25|~2026-29781-25]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-29781-25|talk]]) 13:35, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)
:Қайырлы күн! Мақала жазу үшін сізге 50 өңдеме жасау қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:38, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)
== CEE MEETING 2026 ==
Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)
== Мақаланы көшіріп жазу ==
Жасанды интеллект мысалы ChatGPT ден алынған жауаптарды мақаланы көшіріп жазуға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/~2026-31518-57|~2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-31518-57|talk]]) 19:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
:Қайырлы кеш, болмайды. Жасанды интеллекттің өзі ақпаратты уикипедиядан алады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
::ChatGPT жазады уикипедияға сай қылып жазамын дейді. [[Арнайы:Үлесі/~2026-31518-57|~2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-31518-57|talk]]) 20:03, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
:::Сөйлемдерді түзетуге болмаса тек. Жалпы ол ақпараттың дереккөзін қалай табасын сосын? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
== Сен деп сөйлеу ==
Кейбір қатысушыларға «сен» деп сөйлеу мәдениетсіздік болуы мүмкін. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 20:47, 2026 ж. маусымның 6 (+05)
== Жоюға ұсыныс ==
Ассалаумағалейкүм! [[Тоғыздан үшінші патшалық]] деген мақала өте күмәнді екен. Ондағы дереккөздердің бірі сілтеме емес, ал екіншісінде қозғлған тақырып бойынша ештеме жазылмаған. Жалпы бұл тақырып бізге жат және сапасыз етіп жазылған. Сондықтан оны жойған дұрыс болады деп санаймын! --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 17:48, 2026 ж. маусымның 14 (+05)
:Уағалейкүмассалам. Асығыс шешім қабылдамайық, мақаланы жоймас бұрын авторға мақаланы толықтыру-жетілдіру жайлы жазып көрсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. маусымның 14 (+05)
Қалай түсінбейсіз, бұл мақаланы толықтыру емес, жою керек. Еш маңызы жоқ, сапасыз мақала ғой. --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 18:23, 2026 ж. маусымның 14 (+05)
== Help ==
[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:33, 2026 ж. маусымның 18 (+05)
== Неге жойдың? ==
[[Үшқоңыр әні]] атты мақаланы жоюың асығыс шешім болған сияқты. Қалпына келтірші оны... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 19:53, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
:Қарап шықтым, сапасыз жазылған екен. Толықтырып жақсартамын десең қалпына келтірейін. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:33, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
ouigvu3eu6t0ek1byqk62k4748hw44h
Арф Джахит
0
743080
3622575
3598864
2026-06-26T11:10:26Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар|Алфавит бойынша ғалымдар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622575
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала}}
{{Ғалым|Альма-матер=
* Жоғары қалыпты мектеп (1933)
* Геттинген университеті (1938)
* Сен-Луис лицейі (1929)|Есімі=Джахит Арф|Шынайы есімі={{Lang-tr|Cahit Arf}}|Суреті=10_Türk_Lirası_reverse.jpg|Туған күні=24.10.1910|Қайтыс болған күні=26.12.1997|Туған жері=Салоники, Осман империясы|Қайтыс болған жері=[[Ыстанбұл]], [[Түркия]]|Ғылыми аясы=математик, тополог|Жұмыс орны=
* Таяу Шығыс Техникалық Университеті
* Түркияның ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесі|Commons=Cahit Arf|Несімен белгілі=Арфа Инварианты|Ғылыми жетекші=Хельмут Хассе}}
'''Арф Джахит''' ({{lang-tr|Cahit Arf}}; {{Туғанкүні|11|10|1910}}, [[Салоники]] – {{Қайтысболғанкүні|26|12|1997}}<ref>https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Arf/</ref>, [[Ыстанбұл]]) — түрік [[Математика|математигі]], Хельмут Хассенің шәкірті. Оның есімі [[Топология|топологиядағы]] түйіндер теориясында қолданылатын квадрат түрдегі Арфа инвариантымен, сондай-ақ Хассе-Арфа теоремасымен, Арфа топтары мен сақиналарымен байланысты.
== Өмірбаяны ==
1912 жылғы Балқан соғысынан кейін Арф отбасы Измирге көшіп, Кахит бастауыш білімін сонда алды. Мектептегі білімін аяқтағаннан кейін, Арф Парижге көшіп, ол жерде қалыпты оқуға түсті<ref>https://www.archicubes.ens.fr/lannuaire#annuaire_chercher?identite=Cahit+Arf</ref><ref>https://arxiv.org/abs/1301.3699</ref>.
Түркияға оралғаннан кейін Арф Галатасарай лицейінде математикадан сабақ берді. 1933 жылы Арф [[Ыстанбұл университеті|Ыстанбұл университетінің]] математика кафедрасында сабақ бере бастады. 1937 жылы Арф Геттинген университетіне жұмысқа орналасып<ref>https://arxiv.org/abs/1301.3699</ref>, онда [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды, содан кейін Хельмут Хессемен бірге жұмыс істеді. Арф Ыстанбұл университетіне жұмысқа оралды және 1962 жылы Ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесіне (TÜBİTAK) тағайындалғанға дейін сонда қалды. 1963 жылға дейін Кеңес төрағасы қызметін атқарғаннан кейін Арф Ыстанбұл Роберт колледжінің математика бөліміне ауысты. 1964–1966 жылдар аралығында Арф [[Принстон университеті|Принстон университетінде]], содан кейін [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінде]] бір жыл жұмыс істеді.
Түркияға соңғы рет оралғаннан кейін Арф Таяу Шығыс техникалық университетінің математика факультетіне шақырылып, 1980 жылы қызметінен кеткенге дейін жұмыс істеді.
Арф математика саласында көптеген жүлделі орындарға ие болды.
Арфтың түрік математикасына ықпалын бағалау мүмкін емес. Оның ресми студенттері аз болғанымен, көптеген түрік математиктері мансабының басында Арфпен бірге жұмыс істеген.
2009 жылы шығарылған түрік 10 лиралық банкноттың сырт жағында Арфтың суреті болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Түркия математиктері]]
[[Санат:Түркия ғалымдары]]
[[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар]]
03vl5xo1h9rbslcf3o2v69l9ywgn71w
3622600
3622575
2026-06-26T11:25:17Z
1nter pares
146705
«[[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар|Алфавит бойынша ғалымдар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622600
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала}}
{{Ғалым|Альма-матер=
* Жоғары қалыпты мектеп (1933)
* Геттинген университеті (1938)
* Сен-Луис лицейі (1929)|Есімі=Джахит Арф|Шынайы есімі={{Lang-tr|Cahit Arf}}|Суреті=10_Türk_Lirası_reverse.jpg|Туған күні=24.10.1910|Қайтыс болған күні=26.12.1997|Туған жері=Салоники, Осман империясы|Қайтыс болған жері=[[Ыстанбұл]], [[Түркия]]|Ғылыми аясы=математик, тополог|Жұмыс орны=
* Таяу Шығыс Техникалық Университеті
* Түркияның ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесі|Commons=Cahit Arf|Несімен белгілі=Арфа Инварианты|Ғылыми жетекші=Хельмут Хассе}}
'''Арф Джахит''' ({{lang-tr|Cahit Arf}}; {{Туғанкүні|11|10|1910}}, [[Салоники]] – {{Қайтысболғанкүні|26|12|1997}}<ref>https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Arf/</ref>, [[Ыстанбұл]]) — түрік [[Математика|математигі]], Хельмут Хассенің шәкірті. Оның есімі [[Топология|топологиядағы]] түйіндер теориясында қолданылатын квадрат түрдегі Арфа инвариантымен, сондай-ақ Хассе-Арфа теоремасымен, Арфа топтары мен сақиналарымен байланысты.
== Өмірбаяны ==
1912 жылғы Балқан соғысынан кейін Арф отбасы Измирге көшіп, Кахит бастауыш білімін сонда алды. Мектептегі білімін аяқтағаннан кейін, Арф Парижге көшіп, ол жерде қалыпты оқуға түсті<ref>https://www.archicubes.ens.fr/lannuaire#annuaire_chercher?identite=Cahit+Arf</ref><ref>https://arxiv.org/abs/1301.3699</ref>.
Түркияға оралғаннан кейін Арф Галатасарай лицейінде математикадан сабақ берді. 1933 жылы Арф [[Ыстанбұл университеті|Ыстанбұл университетінің]] математика кафедрасында сабақ бере бастады. 1937 жылы Арф Геттинген университетіне жұмысқа орналасып<ref>https://arxiv.org/abs/1301.3699</ref>, онда [[PhD-доктор|PhD дәрежесін]] алды, содан кейін Хельмут Хессемен бірге жұмыс істеді. Арф Ыстанбұл университетіне жұмысқа оралды және 1962 жылы Ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесіне (TÜBİTAK) тағайындалғанға дейін сонда қалды. 1963 жылға дейін Кеңес төрағасы қызметін атқарғаннан кейін Арф Ыстанбұл Роберт колледжінің математика бөліміне ауысты. 1964–1966 жылдар аралығында Арф [[Принстон университеті|Принстон университетінде]], содан кейін [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі Калифорния университетінде]] бір жыл жұмыс істеді.
Түркияға соңғы рет оралғаннан кейін Арф Таяу Шығыс техникалық университетінің математика факультетіне шақырылып, 1980 жылы қызметінен кеткенге дейін жұмыс істеді.
Арф математика саласында көптеген жүлделі орындарға ие болды.
Арфтың түрік математикасына ықпалын бағалау мүмкін емес. Оның ресми студенттері аз болғанымен, көптеген түрік математиктері мансабының басында Арфпен бірге жұмыс істеген.
2009 жылы шығарылған түрік 10 лиралық банкноттың сырт жағында Арфтың суреті болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Түркия математиктері]]
[[Санат:Түркия ғалымдары]]
l2xrw77w5tknc26i5d4q3jfra5qn1t0
Нұрлан Абызұлы Құлбаев
0
749140
3622331
3565342
2026-06-25T19:06:51Z
1nter pares
146705
/* Қызметі */
3622331
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры<ref name="www.ehistory.kz" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' (18 қазан 1981 жылы, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов]] атындағы [[Ақтау]] мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref>{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Қызметі ==
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
s4zk9hnu5o9vpo9k0i3ld0maeus7wj9
3622332
3622331
2026-06-25T19:07:05Z
1nter pares
146705
3622332
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры<ref name="www.ehistory.kz" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' (18 қазан 1981 жылы, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов]] атындағы [[Ақтау]] мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref>{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
99ohaj02pjzu50azf1pg5yw84u958me
3622333
3622332
2026-06-25T19:08:07Z
1nter pares
146705
/* Еңбек жолы */
3622333
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры<ref name="www.ehistory.kz" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' (18 қазан 1981 жылы, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов]] атындағы [[Ақтау]] мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref>{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
3njy2s37l0vbyp2v6wfrvzilopbnlr7
3622334
3622333
2026-06-25T19:09:40Z
1nter pares
146705
/* Еңбек жолы */
3622334
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры<ref name="www.ehistory.kz" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' (18 қазан 1981 жылы, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов]] атындағы [[Ақтау]] мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref>{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref>{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды |lang=kk |website=mangystaumedia.kz |accessdate=2023-06-14}}</ref>
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
415wjx3x1hguzoa8rs5eolsycljd9w4
3622335
3622334
2026-06-25T19:10:53Z
1nter pares
146705
3622335
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры<ref name="www.ehistory.kz" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' (18 қазан 1981 жылы, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов]] атындағы [[Ақтау]] мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
srt4tq7nynefqvevgiunabjasb3mz26
3622336
3622335
2026-06-25T19:12:19Z
1nter pares
146705
/* */
3622336
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов]] атындағы [[Ақтау]] мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
f2httb5e8uazk15nz5fenf2mso0ced0
3622341
3622336
2026-06-25T19:26:00Z
1nter pares
146705
/* Білімі */
3622341
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне]] оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
gmqljd2cpss9i2c7hsi2x3jg7zwfxmf
3622342
3622341
2026-06-25T19:26:19Z
1nter pares
146705
/* Еңбек жолы */
3622342
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне]] оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.<ref>{{Cite web |url=https://www.lada.kz/aktau_news/vlast/149311-smenilsia-rukovoditel-arkhiva-mangistauskoi-oblasti.html |title=Сменился руководитель архива Мангистауской области |lang=ru |website=www.lada.kz |accessdate=2026-02-11}}</ref>
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
jz33s0k7i446z32quezij6jwwoays81
3622344
3622342
2026-06-25T19:27:45Z
1nter pares
146705
3622344
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], [[Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық|Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының]] директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне]] оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — [[Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық|Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының]] директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.<ref>{{Cite web |url=https://www.lada.kz/aktau_news/vlast/149311-smenilsia-rukovoditel-arkhiva-mangistauskoi-oblasti.html |title=Сменился руководитель архива Мангистауской области |lang=ru |website=www.lada.kz |accessdate=2026-02-11}}</ref>
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
ae18yxgzqx47mfntptks7youvtc9rh5
3622346
3622344
2026-06-25T19:28:31Z
1nter pares
146705
3622346
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры<ref name=":2026" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[Өлкетану|өлкетанушы]], [[Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық|Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының]] директоры,<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref> тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref>
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне]] оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — [[Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық|Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының]] директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.<ref name=":2026">{{Cite web |url=https://www.lada.kz/aktau_news/vlast/149311-smenilsia-rukovoditel-arkhiva-mangistauskoi-oblasti.html |title=Сменился руководитель архива Мангистауской области |lang=ru |website=www.lada.kz |accessdate=2026-02-11}}</ref>
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
cnverugos03dxxq7859bggzartkfoqf
3622349
3622346
2026-06-25T19:38:16Z
1nter pares
146705
3622349
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры<ref name=":2026" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[қазақстан]]дық [[өлкетану]]шы, тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022 жылдан).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref> 2026 жылғы 10 ақпаннан бастап Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.<ref name=":2026" />
Ол тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру, қорғау-сақтау мақсаттарындағы [[Маңғыстау]], [[Үстірт]], [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс аймақтарына]] [[экспедиция|экспедициялар]] өткізумен айналысып, өлке тарихының белгісіз парақтарын ашты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне]] оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref>
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — [[Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық|Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының]] директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.<ref name=":2026">{{Cite web |url=https://www.lada.kz/aktau_news/vlast/149311-smenilsia-rukovoditel-arkhiva-mangistauskoi-oblasti.html |title=Сменился руководитель архива Мангистауской области |lang=ru |website=www.lada.kz |accessdate=2026-02-11}}</ref>
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
nwwuiol8a5izurjhr5p2hc1su7vurf4
3622350
3622349
2026-06-25T19:39:59Z
1nter pares
146705
/* */
3622350
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры<ref name=":2026" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[қазақстан]]дық [[өлкетану]]шы, тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022 жылдан).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref> 2026 жылғы 10 ақпаннан бастап Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.<ref name=":2026" />
Тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру және қорғау бағытында [[Маңғыстау]], [[Үстірт]] және [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс өңірлеріне]] ұйымдастырылған [[экспедиция]]ларға қатысып, өңірдің тарихи-мәдени мұрасын зерттеуге үлес қосты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне]] оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref>
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — [[Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық|Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының]] директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры.<ref name=":2026">{{Cite web |url=https://www.lada.kz/aktau_news/vlast/149311-smenilsia-rukovoditel-arkhiva-mangistauskoi-oblasti.html |title=Сменился руководитель архива Мангистауской области |lang=ru |website=www.lada.kz |accessdate=2026-02-11}}</ref>
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
phjqw2uoc0wtghyeosazq5cd7v4pl5g
3622351
3622350
2026-06-25T19:40:56Z
1nter pares
146705
3622351
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Шынайы есімі =
|Сурет = Нұрлан Абызұлы Құлбаев.jpg
|Сурет ені =
|Сурет атауы = Нұрлан Абызұлы Құлбаев
|Туған кездегі есімі =
|Мансабы = Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің директоры<ref name=":2026" />
|Азаматтығы =
|Ұлты = {{Ту|Қазақстан}} [[Қазақтар|Қазақ]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Балалары =
|Марапаттары =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
|Туған күні = 18.10.1981
|Туған жері = [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласында]]
}}
'''Нұрлан Абызұлы Құлбаев''' ([[18 қазан]] [[1981 жыл|1981]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Мары облысы]], [[Байрамалы атырабы|Байрамалы қаласы]]) — [[қазақстан]]дық [[өлкетану]]шы, тарих ғылымдарының магистрі (2023), Маңғыстау облысы Қоғамдық кеңесінің мүшесі (2022 жылдан).<ref name="www.mangystaukorygy.kz">{{Cite web |url=https://www.mangystaukorygy.kz/kz/mekeme/blog_rukavod/rukovoditel.html |title=«Маңғыстау мемлекеттік тарихи мәдени қорығы» ММ директоры |lang=kk |website=www.mangystaukorygy.kz |access-date=2021-10-26}}</ref> 2026 жылғы 10 ақпаннан бастап [[Маңғыстау облыстық мемлекеттік архиві|Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің]] директоры.<ref name=":2026" />
Тарихи-мәдени мұра объектілерін ғылыми-зерттеу, құжаттандыру және қорғау бағытында [[Маңғыстау]], [[Үстірт]] және [[Батыс Қазақстан|Қазақстанның батыс өңірлеріне]] ұйымдастырылған [[экспедиция]]ларға қатысып, өңірдің тарихи-мәдени мұрасын зерттеуге үлес қосты.
== Білімі ==
1988–1999 жылдары орта мектептен білім алған, 2004 жылы [[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті|Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетіне]] оқуға түсіп, 2009 жылы «Тарих пәнінің мұғалімі» мамандығын, 2016 жылы [[Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университеті|Маңғыстау гуманитарлық-техникалық университетін]] мұнай ісі мамандығын алған.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><ref name=":1">{{Cite web |url=https://mangystaumedia.kz/kk/sajasat/tagaiyndau/mangistau_memlekettik_tarihi-madeni_koriginin_direktori_tagayindaldi |title=Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры тағайындалды|lang=kk |website=mangystaumedia.kz |access-date=2023-05-14}}</ref>
== Еңбек жолы ==
2006–2007 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.
2007–2008 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің ғылыми қызметкері.
2009–2013 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Ескерткіштерді қорғауды есепке алу бөлімінің меңгерушісі.
2013–2019 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының директоры.<ref name="www.ehistory.kz">{{Cite web |url=https://www.ehistory.kz/kz/news/show/1996 |title=Нұрлан Құлбаев: Сәулеттік ескерткіштер тарихтан сыр шертеді |lang=kk |website=www.ehistory.kz |access-date=2018-08-08}}</ref>
2019–2023 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі; қатарынан Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінде сарапшы.
2023–2025 — [[Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорық|Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығының]] директоры.<ref name=":1" />
2025–2026 — Маңғыстау мемлекеттік тарихи-мәдени қорығы Археология және сәулет бөлімінің меңгерушісі.
2026 жылғы 10 ақпаннан бастап — [[Маңғыстау облыстық мемлекеттік архиві|Маңғыстау облысының мемлекеттік архивінің]] директоры.<ref name=":2026">{{Cite web |url=https://www.lada.kz/aktau_news/vlast/149311-smenilsia-rukovoditel-arkhiva-mangistauskoi-oblasti.html |title=Сменился руководитель архива Мангистауской области |lang=ru |website=www.lada.kz |accessdate=2026-02-11}}</ref>
== Марапаттары ==
* 2008 жылы «18 – сәуір Халықаралық ескерткіштерді қорғау күніне» орай тарихи-мәдени мұрасының сақталуы мен насихатталуына қосқан үлесі үшін облыстық мәдениет басқармасының «Алғыс хатымен» марапатталып, «Жыл мұражай қызметкері» атағын иеленді.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2009 жылы облыс әкімінің «Ұшқыр тіл мен терең ой» номинациялары бойынша жеңімпаз аталды. 2011 жылы «Маңғыстау облыстық Азаматтық Альянсы» ұйымдастырған «Ең үздік маман» байқауына қатысып, «Алғыс хатпен» марапатталды. Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Сондай-ақ Маңғыстау облысының мәдениет саласын дамытуға қосқан үлесі үшін облыс әкімдігінің Құрмет грамотасымен және Алғыс хаттарымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2014 жылы Мәдениет пен мұражай ісін дамуына қосқан көп жылғы жемісті еңбегі үшін және Халықаралық мұражай күніне орай Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің Құрмет Грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2016 жылы Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы құрметіне және Маңғыстау облысының мәдениеті мен өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін Маңғыстау облысы әкімінің Құрмет грамотасымен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жылы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасын жүзеге асыруға және туған өлкенің тарихын зерттеуге қосқан үлесі үшін Мәдениет министрі А.Мұхамедиұлының атынан «Үздік өлкетанушы» төс белгісімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2018 жыл қорытындысы бойынша «Жыл адамы» облыстық конкурсының «Жылдың мәдениет және өнер қызметкері» номинациясының иегері.<br>
* 2020 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2021 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Тәуелсіздігіне 30 жыл» мерекелік медалінің иегері.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" /><br>
* 2022 жылы ҚР Президентінің Жарлығы бойынша «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды.<ref name="www.mangystaukorygy.kz" />
== Кітаптары ==
* 2015 жылы «Арал-Каспий аралығы тарихи-мәдени ескерткіштеріндегі араб графикалы мәтіндердің анықтамалығы»
* 2015 жылы «Сисем ата қорымының эпиграфикасы»
* 2018 жылы «360 әулиелі Маңғыстау» кітабының соавторы
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан өлкетанушылары]]
[[Санат:Өлкетанушылар]]
[[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]]
[[Санат:Ақтау тұлғалары]]
op17jztfvlxr7nooajyupayruij1fwm
Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаты
0
752173
3622257
3496676
2026-06-25T16:50:18Z
Kas77777
100404
3622257
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
|logo=
|pixels=
|caption=
|sport=[[Веложарыс]]
|founded=1963
|teams=45 ([[2024 жыл]])
|continent=[[Азия]] ([[Азия велосипедшілер конфедерациясы |''ACC'']])
|champion=
}}
'''Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаты''' ({{lang-en|Asian Cycling Championships}}) - [[Азия велосипедшілер конфедерациясы]]мен ({{lang-en|Asian Cycling Confederation}}) [[велоспорт]]тың [[Тас жол велоспорты|тас жол тәртіптерінен]] ұйымдастырылатын жыл сайынғы халықаралық жарыс.
== Чемпионаттар тізімі==
{|class="wikitable"
|-
!Жыл
!Қала
!Ел
|-
|'''[[1963]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1965]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1967]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1969]]''' || [[Сеул]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1971]]''' || [[Сингапур]] || {{SIN}}
|-
|'''[[1973]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[1975]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1977]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1979]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1981]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1983]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1985]]''' || [[Инчхон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1987]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1989]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[1991]]''' || [[Бейжің]] || {{CHN}}
|-
|'''[[1993]]''' || [[Ипох]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1995]]''' || [[Кесон-сити]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1997]]''' || [[Сеул]]/[[Тегеран]] || {{KOR}}/{{IRI}}
|-
|'''[[1999]]''' || [[Маэбаси]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2000]]''' || [[Шанхай]] || {{CHN}}
|-
|'''[[2001]]''' || [[Тайчжун]]/[[Гаосюн]] || {{TPE}}
|-
|'''[[2002]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2003]]''' || [[Чханвон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[2004]]''' || [[Йоккаити]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2005]]''' || [[Лудхиана]] || {{IND}}
|-
|'''[[2006]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[2007]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2008]]''' || [[Нара]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2009]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2010]]''' || [[Шарджа]] || {{UAE}}
|-
|'''[[2011]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2012]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2013]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[2014]]''' || [[Астана]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2015]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2016]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2017]]''' || [[Манама]] || {{BHR}}
|-
|'''[[2018]]''' || [[Нейпьидо]] || {{MMR}}
|-
|'''[[2019]]''' || [[Ташкент]] || {{UZB}}
|-
|'''[[2020]]''' || ''' COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|-
|'''[[2022]]''' || [[Душанбе]] || {{TJK}}
|-
|'''[[2023]]''' || [[Районг]] || {{THA}}
|-
|'''[[2024]]''' || [[Алматы]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2025]]''' || [[Пхитсанулок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2026]]''' || [[Әл Касым]] || {{SAU}}
|-
|}
== Жалпы медальдар саны ==
===Ерлер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 21 || 12 || 6 || 39
|-
| 2 || align=left | {{IRI}} || 6 || 10 || 10 || 26
|-
| 3 || align=left | {{JPN}} || 5 || 10 || 15 || 30
|
| 4 || align=left | {{HKG}} || 5 || 0 || 8 || 13
|-
| 5 || align=left | {{KOR}} || 4 || 5 || 2 || 11
|-
| 6 || align=left | {{KGZ}} || 4 || 1 || 4 || 9
|-
| 7 || align=left | {{UZB}} || 2 || 2 || 3 || 7
|-
| 8 || align=left | {{THA}} || 2 || 0 || 1 || 3
|-
| 9 || align=left | {{CHN}} || 1 || 2 || 1 || 4
|-
| 10 || align=left | {{UAE}} || 1 || 2 || 0 || 3
|-
|}
===Әйелдер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{CHN}}|| 17 || 9 || 5 || 31
|-
| 2 || align=left | {{KOR}} || 13 || 15 || 5 || 33
|-
| 3 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|
| 4 || align=left | {{UZB}} || 5 || 1 || 0 || 6
|-
| 5 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|-
| 6 || align=left | {{VNM}} || 3 || 2 || 0 || 5
|-
| 7 || align=left | {{JPN}} || 1 || 9 || 12 || 22
|-
| 8 || align=left | {{KAZ}} || 1 || 4 || 5 || 10
|-
| 9 || align=left | {{THA}} || 1 || 2 || 6 || 9
|-
| 10 || align=left | {{HKG}} || 1 || 1 || 5 || 7
|-
|}
===Аралас===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 2 || 0 || 0 || 2
|-
| 2 || align=left | {{UZB}} || 0 || 2 || 0 || 2
|-
| 3 || align=left | {{HKG}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
| || align=left | {{CHN}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://accasia.org/ Азия велосипедшілер конфедерациясының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250220195821/https://accasia.org/ |date=2025-02-20 }}
[[Санат:Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаттары]]
mcsbiofhh1l0ovtpd1epk4a9y9u4kz3
3622258
3622257
2026-06-25T16:51:46Z
Kas77777
100404
/* Ерлер */
3622258
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
|logo=
|pixels=
|caption=
|sport=[[Веложарыс]]
|founded=1963
|teams=45 ([[2024 жыл]])
|continent=[[Азия]] ([[Азия велосипедшілер конфедерациясы |''ACC'']])
|champion=
}}
'''Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаты''' ({{lang-en|Asian Cycling Championships}}) - [[Азия велосипедшілер конфедерациясы]]мен ({{lang-en|Asian Cycling Confederation}}) [[велоспорт]]тың [[Тас жол велоспорты|тас жол тәртіптерінен]] ұйымдастырылатын жыл сайынғы халықаралық жарыс.
== Чемпионаттар тізімі==
{|class="wikitable"
|-
!Жыл
!Қала
!Ел
|-
|'''[[1963]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1965]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1967]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1969]]''' || [[Сеул]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1971]]''' || [[Сингапур]] || {{SIN}}
|-
|'''[[1973]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[1975]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1977]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1979]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1981]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1983]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1985]]''' || [[Инчхон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1987]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1989]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[1991]]''' || [[Бейжің]] || {{CHN}}
|-
|'''[[1993]]''' || [[Ипох]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1995]]''' || [[Кесон-сити]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1997]]''' || [[Сеул]]/[[Тегеран]] || {{KOR}}/{{IRI}}
|-
|'''[[1999]]''' || [[Маэбаси]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2000]]''' || [[Шанхай]] || {{CHN}}
|-
|'''[[2001]]''' || [[Тайчжун]]/[[Гаосюн]] || {{TPE}}
|-
|'''[[2002]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2003]]''' || [[Чханвон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[2004]]''' || [[Йоккаити]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2005]]''' || [[Лудхиана]] || {{IND}}
|-
|'''[[2006]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[2007]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2008]]''' || [[Нара]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2009]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2010]]''' || [[Шарджа]] || {{UAE}}
|-
|'''[[2011]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2012]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2013]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[2014]]''' || [[Астана]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2015]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2016]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2017]]''' || [[Манама]] || {{BHR}}
|-
|'''[[2018]]''' || [[Нейпьидо]] || {{MMR}}
|-
|'''[[2019]]''' || [[Ташкент]] || {{UZB}}
|-
|'''[[2020]]''' || ''' COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|-
|'''[[2022]]''' || [[Душанбе]] || {{TJK}}
|-
|'''[[2023]]''' || [[Районг]] || {{THA}}
|-
|'''[[2024]]''' || [[Алматы]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2025]]''' || [[Пхитсанулок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2026]]''' || [[Әл Касым]] || {{SAU}}
|-
|}
== Жалпы медальдар саны ==
===Ерлер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 22 || 13 || 6 || 41
|-
| 2 || align=left | {{IRI}} || 6 || 10 || 10 || 26
|-
| 3 || align=left | {{JPN}} || 5 || 10 || 15 || 30
|
| 4 || align=left | {{HKG}} || 5 || 0 || 8 || 13
|-
| 5 || align=left | {{KOR}} || 4 || 5 || 2 || 11
|-
| 6 || align=left | {{KGZ}} || 4 || 1 || 4 || 9
|-
| 7 || align=left | {{UZB}} || 2 || 2 || 3 || 7
|-
| 8 || align=left | {{THA}} || 2 || 1 || 1 || 4
|-
| 9 || align=left | {{CHN}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 10 || align=left | {{UAE}} || 1 || 2 || 0 || 3
|-
|}
===Әйелдер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{CHN}}|| 17 || 9 || 5 || 31
|-
| 2 || align=left | {{KOR}} || 13 || 15 || 5 || 33
|-
| 3 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|
| 4 || align=left | {{UZB}} || 5 || 1 || 0 || 6
|-
| 5 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|-
| 6 || align=left | {{VNM}} || 3 || 2 || 0 || 5
|-
| 7 || align=left | {{JPN}} || 1 || 9 || 12 || 22
|-
| 8 || align=left | {{KAZ}} || 1 || 4 || 5 || 10
|-
| 9 || align=left | {{THA}} || 1 || 2 || 6 || 9
|-
| 10 || align=left | {{HKG}} || 1 || 1 || 5 || 7
|-
|}
===Аралас===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 2 || 0 || 0 || 2
|-
| 2 || align=left | {{UZB}} || 0 || 2 || 0 || 2
|-
| 3 || align=left | {{HKG}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
| || align=left | {{CHN}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://accasia.org/ Азия велосипедшілер конфедерациясының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250220195821/https://accasia.org/ |date=2025-02-20 }}
[[Санат:Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаттары]]
nxhtbk9rh2e9ns7626qjq1xyvvwfag1
3622259
3622258
2026-06-25T16:53:18Z
Kas77777
100404
/* Әйелдер */
3622259
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
|logo=
|pixels=
|caption=
|sport=[[Веложарыс]]
|founded=1963
|teams=45 ([[2024 жыл]])
|continent=[[Азия]] ([[Азия велосипедшілер конфедерациясы |''ACC'']])
|champion=
}}
'''Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаты''' ({{lang-en|Asian Cycling Championships}}) - [[Азия велосипедшілер конфедерациясы]]мен ({{lang-en|Asian Cycling Confederation}}) [[велоспорт]]тың [[Тас жол велоспорты|тас жол тәртіптерінен]] ұйымдастырылатын жыл сайынғы халықаралық жарыс.
== Чемпионаттар тізімі==
{|class="wikitable"
|-
!Жыл
!Қала
!Ел
|-
|'''[[1963]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1965]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1967]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1969]]''' || [[Сеул]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1971]]''' || [[Сингапур]] || {{SIN}}
|-
|'''[[1973]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[1975]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1977]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1979]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1981]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1983]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1985]]''' || [[Инчхон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1987]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1989]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[1991]]''' || [[Бейжің]] || {{CHN}}
|-
|'''[[1993]]''' || [[Ипох]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1995]]''' || [[Кесон-сити]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1997]]''' || [[Сеул]]/[[Тегеран]] || {{KOR}}/{{IRI}}
|-
|'''[[1999]]''' || [[Маэбаси]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2000]]''' || [[Шанхай]] || {{CHN}}
|-
|'''[[2001]]''' || [[Тайчжун]]/[[Гаосюн]] || {{TPE}}
|-
|'''[[2002]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2003]]''' || [[Чханвон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[2004]]''' || [[Йоккаити]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2005]]''' || [[Лудхиана]] || {{IND}}
|-
|'''[[2006]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[2007]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2008]]''' || [[Нара]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2009]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2010]]''' || [[Шарджа]] || {{UAE}}
|-
|'''[[2011]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2012]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2013]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[2014]]''' || [[Астана]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2015]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2016]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2017]]''' || [[Манама]] || {{BHR}}
|-
|'''[[2018]]''' || [[Нейпьидо]] || {{MMR}}
|-
|'''[[2019]]''' || [[Ташкент]] || {{UZB}}
|-
|'''[[2020]]''' || ''' COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|-
|'''[[2022]]''' || [[Душанбе]] || {{TJK}}
|-
|'''[[2023]]''' || [[Районг]] || {{THA}}
|-
|'''[[2024]]''' || [[Алматы]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2025]]''' || [[Пхитсанулок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2026]]''' || [[Әл Касым]] || {{SAU}}
|-
|}
== Жалпы медальдар саны ==
===Ерлер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 22 || 13 || 6 || 41
|-
| 2 || align=left | {{IRI}} || 6 || 10 || 10 || 26
|-
| 3 || align=left | {{JPN}} || 5 || 10 || 15 || 30
|
| 4 || align=left | {{HKG}} || 5 || 0 || 8 || 13
|-
| 5 || align=left | {{KOR}} || 4 || 5 || 2 || 11
|-
| 6 || align=left | {{KGZ}} || 4 || 1 || 4 || 9
|-
| 7 || align=left | {{UZB}} || 2 || 2 || 3 || 7
|-
| 8 || align=left | {{THA}} || 2 || 1 || 1 || 4
|-
| 9 || align=left | {{CHN}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 10 || align=left | {{UAE}} || 1 || 2 || 0 || 3
|-
|}
===Әйелдер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{CHN}}|| 17 || 9 || 5 || 31
|-
| 2 || align=left | {{KOR}} || 13 || 15 || 5 || 33
|-
| 3 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|
| 4 || align=left | {{UZB}} || 6 || 1 || 0 || 7
|-
| 5 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|-
| 6 || align=left | {{VNM}} || 3 || 3 || 0 || 6
|-
| 7 || align=left | {{JPN}} || 1 || 9 || 13 || 23
|-
| 8 || align=left | {{KAZ}} || 1 || 4 || 5 || 10
|-
| 9 || align=left | {{THA}} || 2 || 2 || 6 || 10
|-
| 10 || align=left | {{HKG}} || 1 || 1 || 6 || 8
|-
|}
===Аралас===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 2 || 0 || 0 || 2
|-
| 2 || align=left | {{UZB}} || 0 || 2 || 0 || 2
|-
| 3 || align=left | {{HKG}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
| || align=left | {{CHN}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://accasia.org/ Азия велосипедшілер конфедерациясының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250220195821/https://accasia.org/ |date=2025-02-20 }}
[[Санат:Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаттары]]
3kfv3pnvhpdkhrct2nx3qvznfqrxlwg
3622260
3622259
2026-06-25T16:54:21Z
Kas77777
100404
3622260
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
|logo=
|pixels=
|caption=
|sport=[[Веложарыс]]
|founded=1963
|teams=45 ([[2024 жыл]])
|continent=[[Азия]] ([[Азия велосипедшілер конфедерациясы |''ACC'']])
|champion=
}}
'''Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаты''' ({{lang-en|Asian Cycling Championships}}) - [[Азия велосипедшілер конфедерациясы]]мен ({{lang-en|Asian Cycling Confederation}}) [[велоспорт]]тың [[Тас жол велоспорты|тас жол тәртіптерінен]] ұйымдастырылатын жыл сайынғы халықаралық жарыс.
== Чемпионаттар тізімі==
{|class="wikitable"
|-
!Жыл
!Қала
!Ел
|-
|'''[[1963]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1965]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1967]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1969]]''' || [[Сеул]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1971]]''' || [[Сингапур]] || {{SIN}}
|-
|'''[[1973]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[1975]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1977]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1979]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1981]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1983]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1985]]''' || [[Инчхон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1987]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1989]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[1991]]''' || [[Бейжің]] || {{CHN}}
|-
|'''[[1993]]''' || [[Ипох]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1995]]''' || [[Кесон-сити]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1997]]''' || [[Сеул]]/[[Тегеран]] || {{KOR}}/{{IRI}}
|-
|'''[[1999]]''' || [[Маэбаси]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2000]]''' || [[Шанхай]] || {{CHN}}
|-
|'''[[2001]]''' || [[Тайчжун]]/[[Гаосюн]] || {{TPE}}
|-
|'''[[2002]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2003]]''' || [[Чханвон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[2004]]''' || [[Йоккаити]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2005]]''' || [[Лудхиана]] || {{IND}}
|-
|'''[[2006]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[2007]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2008]]''' || [[Нара]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2009]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2010]]''' || [[Шарджа]] || {{UAE}}
|-
|'''[[2011]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2012]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2013]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[2014]]''' || [[Астана]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2015]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2016]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2017]]''' || [[Манама]] || {{BHR}}
|-
|'''[[2018]]''' || [[Нейпьидо]] || {{MMR}}
|-
|'''[[2019]]''' || [[Ташкент]] || {{UZB}}
|-
|'''[[2020]]''' || ''' COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|-
|'''[[2022]]''' || [[Душанбе]] || {{TJK}}
|-
|'''[[2023]]''' || [[Районг]] || {{THA}}
|-
|'''[[2024]]''' || [[Алматы]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2025]]''' || [[Пхитсанулок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2026]]''' || [[Әл Касым]] || {{SAU}}
|-
|}
== Жалпы медальдар саны ==
===Ерлер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 22 || 13 || 6 || 41
|-
| 2 || align=left | {{IRI}} || 6 || 10 || 10 || 26
|-
| 3 || align=left | {{JPN}} || 5 || 10 || 15 || 30
|
| 4 || align=left | {{HKG}} || 5 || 0 || 8 || 13
|-
| 5 || align=left | {{KOR}} || 4 || 5 || 2 || 11
|-
| 6 || align=left | {{KGZ}} || 4 || 1 || 4 || 9
|-
| 7 || align=left | {{UZB}} || 2 || 2 || 3 || 7
|-
| 8 || align=left | {{THA}} || 2 || 1 || 1 || 4
|-
| 9 || align=left | {{CHN}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 10 || align=left | {{UAE}} || 1 || 2 || 0 || 3
|-
|}
===Әйелдер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{CHN}}|| 17 || 9 || 5 || 31
|-
| 2 || align=left | {{KOR}} || 13 || 15 || 5 || 33
|-
| 3 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|
| 4 || align=left | {{UZB}} || 6 || 1 || 0 || 7
|-
| 5 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|-
| 6 || align=left | {{VNM}} || 3 || 3 || 0 || 6
|-
| 7 || align=left | {{JPN}} || 1 || 9 || 13 || 23
|-
| 8 || align=left | {{KAZ}} || 1 || 4 || 5 || 10
|-
| 9 || align=left | {{THA}} || 2 || 2 || 6 || 10
|-
| 10 || align=left | {{HKG}} || 1 || 1 || 6 || 8
|-
|}
===Аралас===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 3 || 0 || 0 || 3
|-
| 2 || align=left | {{UZB}} || 0 || 2 || 0 || 2
|-
| 3 || align=left | {{JPN}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 4 || align=left | {{HKG}} || 0 || 0 || 2 || 2
|-
| 5 || align=left | {{CHN}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://accasia.org/ Азия велосипедшілер конфедерациясының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250220195821/https://accasia.org/ |date=2025-02-20 }}
[[Санат:Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаттары]]
5iujrwm8qpry60m6qemstflah1vajwv
3622261
3622260
2026-06-25T16:54:52Z
Kas77777
100404
/* Әйелдер */
3622261
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sports league
|logo=
|pixels=
|caption=
|sport=[[Веложарыс]]
|founded=1963
|teams=45 ([[2024 жыл]])
|continent=[[Азия]] ([[Азия велосипедшілер конфедерациясы |''ACC'']])
|champion=
}}
'''Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаты''' ({{lang-en|Asian Cycling Championships}}) - [[Азия велосипедшілер конфедерациясы]]мен ({{lang-en|Asian Cycling Confederation}}) [[велоспорт]]тың [[Тас жол велоспорты|тас жол тәртіптерінен]] ұйымдастырылатын жыл сайынғы халықаралық жарыс.
== Чемпионаттар тізімі==
{|class="wikitable"
|-
!Жыл
!Қала
!Ел
|-
|'''[[1963]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1965]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1967]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1969]]''' || [[Сеул]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1971]]''' || [[Сингапур]] || {{SIN}}
|-
|'''[[1973]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[1975]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1977]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1979]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1981]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[1983]]''' || [[Манила]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1985]]''' || [[Инчхон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[1987]]''' || [[Джакарта]] || {{IDN}}
|-
|'''[[1989]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[1991]]''' || [[Бейжің]] || {{CHN}}
|-
|'''[[1993]]''' || [[Ипох]] || {{MYS}}
|-
|'''[[1995]]''' || [[Кесон-сити]] || {{PHI}}
|-
|'''[[1997]]''' || [[Сеул]]/[[Тегеран]] || {{KOR}}/{{IRI}}
|-
|'''[[1999]]''' || [[Маэбаси]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2000]]''' || [[Шанхай]] || {{CHN}}
|-
|'''[[2001]]''' || [[Тайчжун]]/[[Гаосюн]] || {{TPE}}
|-
|'''[[2002]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2003]]''' || [[Чханвон]] || {{KOR}}
|-
|'''[[2004]]''' || [[Йоккаити]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2005]]''' || [[Лудхиана]] || {{IND}}
|-
|'''[[2006]]''' || [[Куала Лумпур]] || {{MYS}}
|-
|'''[[2007]]''' || [[Бангкок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2008]]''' || [[Нара]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2009]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2010]]''' || [[Шарджа]] || {{UAE}}
|-
|'''[[2011]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2012]]''' || [[Тенгаронг]] || {{IDN}}
|-
|'''[[2013]]''' || [[Нью-Дели]] || {{IND}}
|-
|'''[[2014]]''' || [[Астана]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2015]]''' || [[Накхонратчасима]] || {{THA}}
|-
|'''[[2016]]''' || [[Изу]] || {{JPN}}
|-
|'''[[2017]]''' || [[Манама]] || {{BHR}}
|-
|'''[[2018]]''' || [[Нейпьидо]] || {{MMR}}
|-
|'''[[2019]]''' || [[Ташкент]] || {{UZB}}
|-
|'''[[2020]]''' || ''' COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|-
|'''[[2022]]''' || [[Душанбе]] || {{TJK}}
|-
|'''[[2023]]''' || [[Районг]] || {{THA}}
|-
|'''[[2024]]''' || [[Алматы]] || {{KAZ}}
|-
|'''[[2025]]''' || [[Пхитсанулок]] || {{THA}}
|-
|'''[[2026]]''' || [[Әл Касым]] || {{SAU}}
|-
|}
== Жалпы медальдар саны ==
===Ерлер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 22 || 13 || 6 || 41
|-
| 2 || align=left | {{IRI}} || 6 || 10 || 10 || 26
|-
| 3 || align=left | {{JPN}} || 5 || 10 || 15 || 30
|
| 4 || align=left | {{HKG}} || 5 || 0 || 8 || 13
|-
| 5 || align=left | {{KOR}} || 4 || 5 || 2 || 11
|-
| 6 || align=left | {{KGZ}} || 4 || 1 || 4 || 9
|-
| 7 || align=left | {{UZB}} || 2 || 2 || 3 || 7
|-
| 8 || align=left | {{THA}} || 2 || 1 || 1 || 4
|-
| 9 || align=left | {{CHN}} || 2 || 2 || 1 || 5
|-
| 10 || align=left | {{UAE}} || 1 || 2 || 0 || 3
|-
|}
===Әйелдер===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{CHN}}|| 17 || 9 || 5 || 31
|-
| 2 || align=left | {{KOR}} || 13 || 15 || 5 || 33
|-
| 3 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|-
| 4 || align=left | {{UZB}} || 6 || 1 || 0 || 7
|-
| 5 || align=left | {{TPE}} || 5 || 4 || 5 || 14
|-
| 6 || align=left | {{VNM}} || 3 || 3 || 0 || 6
|-
| 7 || align=left | {{JPN}} || 1 || 9 || 13 || 23
|-
| 8 || align=left | {{KAZ}} || 1 || 4 || 5 || 10
|-
| 9 || align=left | {{THA}} || 2 || 2 || 6 || 10
|-
| 10 || align=left | {{HKG}} || 1 || 1 || 6 || 8
|-
|}
===Аралас===
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
| 1 || align=left | {{KAZ}}|| 3 || 0 || 0 || 3
|-
| 2 || align=left | {{UZB}} || 0 || 2 || 0 || 2
|-
| 3 || align=left | {{JPN}} || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 4 || align=left | {{HKG}} || 0 || 0 || 2 || 2
|-
| 5 || align=left | {{CHN}} || 0 || 0 || 1 || 1
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://accasia.org/ Азия велосипедшілер конфедерациясының ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250220195821/https://accasia.org/ |date=2025-02-20 }}
[[Санат:Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаттары]]
gzd9ayym4bsc66enr4uxpph84y8bvw3
Купчинь
0
754504
3622176
3570008
2026-06-25T13:40:20Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622176
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Купчинь
|шынайы атауы = {{Lang-ro|Cupcini}}
|сурет = Primăria Cupcini.png
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = Stema orașului Cupcini, Moldova.png
|ту = Flag of Cupcini.svg
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =48 |lat_min =06 |lat_sec =39
|lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =23 |lon_sec =07
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Аудан
|ауданы = Единец ауданы
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек = 1431
|бұрынғы атаулары = 1990 жылға дейін — Калининск
|статус алуы =
|жер аумағы = 12
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 156
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 9 351
|санақ жылы = 2025
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = +373 246
|пошта индексі = MD-4626
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = MD
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Cupcini
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Купчинь''' ({{Lang-ro|Cupcini}}) — [[Молдова]]ның [[Единец ауданы]]ндағы қала. Қала құрамына Старая Кетрошика және Кюрт ауылдары кіреді.<ref>{{cite web|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/%D0%9A%D1%83%D0%BF%D1%87%D0%B8%D0%BD%D1%8C|title=Купчинь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-08 |lang=}}</ref>
2025 жылы Купчинь қаласының халқы 9 351 адамды құрады. Купчинь Молдовада 59 қаланың ішінде халық саны бойынша 38-ші орында. Кеңестік кезеңде (1991 жылға дейін) елді мекен Калининск деп аталды.<ref>{{cite web|url=https://chislennost.com/ru/md/population_of_kupchin_10879.html|title=Купчинь халқы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-08 |lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ауданның оңтүстік-шығыс бөлігінде, Чухур өзенінің бойында, [[Единец]] қаласынан 6 км, Братушаны темір жол стансасынан 2 км және Кишиневтен 194 км жерде орналасқан. Купчинь арқылы Кишинев-Черновцы халықаралық тас жолы өтеді.<ref>{{cite web|url=https://noi.md/ru/obshhestvo/gorodu-kupchini-ispolnyaetsya-587-let|title=Купчинь қаласына 588 жыл толды|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-08 |lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Дереккөздерде Купчинь ауылы туралы алғаш рет 1431 жылы аталды. Ауыл Чухур өзенінің екі жағасында орналасып, XVII ғасырда екіге бөлінген. Чухурдың сол жағалауындағысы Брэтэшань деп аталып, 1713 ж. Яссы округінің құрамына кірді, ал оң жағалаудағысы - Купчинь Хотин округінде қалды.
1774 жылы орыс әскери үкіметі ұйымдастырған санақ Купчиньде 23 шаруашылық болғанын көрсетті.
1812 және 1821 жылдар аралығында Купчинь меншігі мен ауылы Могилев Иоан Зое және Иоан Галицэ көпестеріне тиесілі болды.<br />
1817 жылғы статистикалық мәліметтер бойынша ауылда 77 қожалық, диірмен, көл, ағаш шіркеу (1792 ж. салынған) болған.<br />
1875 жылы ауылда 73 шаруашылық, 400 тұрғын болған. Шіркеу жанында приход мектебі жұмыс істеді, кейін земство мектебі ашылды.
1923 жылы Кучиньде 243 үй және 1084 адам болған. 1940 жылы Кеңес өкіметі Купчиньде 1460 тұрғынды есептеді.
1964 жылы Купчинь қалалық типтегі елді мекен мәртебесін алды.
1963 жылы тәулігіне 30 мың центнер қант қызылшасын өңдейтін қант зауыты іске қосылды. Қала үлгісіндегі елді мекеннің өндірістік әлеуеті жылына 10-12 мың тонна шикізат өңдейтін темекі фабрикасы, темір-бетон бұйымдары зауыты, нан-тоқаш, жылына 85 миллион банка өнім шығаруға консерві зауытының салынуымен нығайды.<ref>{{cite web|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/93|title=Купчинь, Единец ауданы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-08 |lang=}}</ref>
== Өндіріс орындары ==
Өнеркәсіптік кәсіпорындар – 11, оның ішінде «Купчини-Кристалл» АҚ, «Натур-Вит» консерв зауыты, «Норд Тутун» консерві фабрикасы, «Mina din Cupcini», «Cereale-Cupcini», «Pacificator» ЖШС т.б. бар.
Сонымен қатар наубайхана, сүт зауыты, қант зауыты, мұнай базасы, сыра зауыты бар. Бүкіл Молдованың солтүстігінде нанмен қамтамасыз ететін «Астра» наубайханасы бар.<ref>{{cite web|url=http://greschnikden.mypage.ru/moy_gorod.html|title=Менің қалам Купчинь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-08 |lang=}}</ref>
== Инфрақұрылымы ==
Аурухана, 3 шіркеу, 2 көпсалалы мектеп, 2 орта мектеп, гимназия, музыка мектебі, шығармашылық өнер орталығы, 4 кітапхана, сауда орталығы, салтанат үйі, стадион базары, демалыс аймағы т.б. бар.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
kviffjaex5dsj1cuux3n64u239s4eo3
Маркулешты
0
754545
3622503
3570009
2026-06-26T07:23:38Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622503
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Маркулешты
|шынайы атауы = Мэркулешть; {{Lang-ro|Mărculeşti}}
|сурет = Gara Mărculești 04.JPG
|сурет атауы = Темір жол вокзалы
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =52 |lat_sec =07
|lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =14 |lon_sec =51
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Аудан
|ауданы = Флорешты ауданы
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты = 1837
|алғашқы дерек = 1837
|бұрынғы атаулары = Старовка
|статус алуы = 1994
|жер аумағы = 5
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 90
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 2 147
|санақ жылы = 2025
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = + 373 250
|пошта индексі = MD-5008
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = MD
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Mărculești
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Маркулешты''' (Мэркулешть; {{Lang-ro|Mărculeşti}}) — [[Молдова]]ның [[Флорешты ауданы]]нындағы қала. Бұрынғы атауы - Старовка.<ref>{{cite web|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%88%D1%82%D1%8B|title=Маркулешты|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-09 |lang=}}</ref>
2025 жылы Маркулешты қаласының тұрғындарының саны 2 147 адамды құрады. Маркулешты Молдовадағы халық саны бойынша 59 елдің ішінде 54-ші орында.<ref>{{cite web|url=https://chislennost.com/ru/md/population_of_marculesti_10895.html?ysclid=m81kwchr3j191463131|title=Маркулешты халықтары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-09 |lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Реут өзенінің сол жағалауында, Флорешты-Бельцы тас жолының бойында, Флорешты аудан орталығынан 7 км қашықтықта және Молдова астанасы [[Кишинев]]тен солтүстік-шығысқа қарай 137 км жерде орналасқан.<ref>{{cite web|url=https://24wiki.ru/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%88%D1%82%D1%8B|title=Маркулешты|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-09 |lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Маркулешты 1837 жылы 25 мамырда помещик Семен Старов құрған. Ол Подольск губерниясынан көшіп келген еврей қауымдастығына Маркулешты иелігіндегі 1,5 гектар жерді 12 жылға жалға берді.
1861 жылы 70 үй, 713 тұрғын және екі синагога болған ауыл - Старовка болып тіркелді. 1902 жылы Маркулеште еврей бастауыш мектебі ашылды.
1925 жылы 285 үй және 5433 тұрғын болған. Халық банкі, тұтыну кооперативі, бу диірмені, 7 май зауыты, мануфактура, 3 мейрамхана, 3 арақ қоймасы, тас карьері болды.
1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс фашистері еврейлерден «тазартуды» көздейтін Ион Антонеску режимінің саясатына сәйкес Маркулешты тұрғындарының едәуір бөлігін өлтірді. 1000-ға жуық еркек пен әйелді, қарт-баланы ауыл шетіне айдап, атқылап, шұңқырға көміп тастады.
Соғыстан кейінгі кезеңде Кеңес өкіметі тұсында Молдавия АКСР-нің құрамында қала тұрғындарының саны көбейіп, қайта салынды, елді мекеннің экономикасы мен мәдениеті қайта өркендей бастады.
1952 жылы елді мекенге шағын қала мәртебесі берілді.
1991 жылы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін елді мекен тәуелсіз Молдова Республикасының құрамына еніп, 1994 жылы қала мәртебесін алды.<ref>{{cite web|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/690|title=Маркулешты, Флорешты ауданы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-10 |lang=}}</ref>
== Өндіріс орындары ==
Қала аумағында жем өндіруші «Маркулештиы-Комби» акционерлік қоғамы, «Тирекс-Петрол» мұнай базасы, жемістер мен көкөністерді жинап, өңдейтін «Ичед-Груп» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, құрылыс материалдарын сатумен айналысатын «Томас» серіктестігі орналасқан.
Сондай-ақ қалада 6 жеке кәсіпорын жұмыс істейді. Қалада Флорешты-Бельцы тас жолының жанында орналасқан темір жол бар. Елді мекенге жақын жерде Маркулшты халықаралық әуежайы, «Деджебаль» авиабазасы және қару-жарақ пен әскери мұраны техникалық сақтауға арналған база орналасқан.
== Инфрақұрылымы ==
Елді мекенде 190 оқушыға арналған "Василе Александри" лицейі (2018 ж.), 300 оқушыға арналған көпсалалы кәсіптік училище, балабақша бар. Елді мекенде отбасылық дәрігер жұмыс істейтін емхана, мәдениет үйі, кітапхана бар және "Drăgaicele" фольклорлық ансамблі жұмыс істейді.
== Галерея ==
<gallery mode="packed">
Biserica Mărculești.jpg|Маркулешты. Шіркеу
Centru de sănătate din Mărculești.JPG|Медициналық орталық
Clubul din Mărculești 02.JPG|Клуб
Școala profesională Mărculești 02.JPG|Колледж
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
8se0wem54gh95p7cblv69awez2ck48l
Липканы
0
754611
3622501
3441421
2026-06-26T07:18:46Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622501
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Липканы
|шынайы атауы = Липкань; {{Lang-ro|Lipcani}}
|сурет = Lipcani, r-n Briceni, Republica Moldova St Katherine Church, Lipcani, Briceni Region, Republic of Moldova (50950938838).jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = Stema orașului Lipcani, Moldova.jpg
|ту = Drapelul orașului Lipcani, Moldova.jpg
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =48 |lat_min =15 |lat_sec =55
|lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =48 |lon_sec =14
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Аудан
|ауданы = Бричанск ауданы
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты = 1699
|алғашқы дерек = 1699
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы = 11,87
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 5 518
|санақ жылы = 2025
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = + 373 247
|пошта индексі = MD-4706
|пошта индекстері =
|автомобиль коды = MD
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Lipcani
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Липканы''' (Липкань; {{Lang-ro|Lipcani}}) — [[Молдова]]ның [[Бричанск ауданы]]ндағы қала.<ref>{{cite web|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/%D0%9B%D0%B8%D0%BF%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%8B|title=Липканы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-11 |lang=}}</ref>
2025 жылы Липкани қаласының халқы 5 518 адамды құрады. Липкани Молдовада 59 қаланың ішінде халық саны бойынша 45-ші орында.<ref>{{cite web|url=https://chislennost.com/ru/md/population_of_lipkany_10886.html?ysclid=m8434332gx361919704|title=Липканы халқы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-11 |lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала Прут өзенінің жағасында, [[Украина]] және [[Румыния]] шекарасында орналасқан. [[Кишинев]]тен 252 км қашықтықта.<ref>{{cite web|url=https://alphapedia.ru/w/Lipcani|title=Lipcani|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-11 |lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Қазір қала алып жатқан жер біздің эрамызға дейінгі бесінші мыңжылдықтың ортасында қоныстанған. Бұған триполь мәдениетіне қатысты археологиялық қазындылар дәлел бола алады.
Липкандар мұнда 1699 жылы пайда болды. Оның алғашқы тұрғындары Литвадан қоныс аударушылар болды. Олар жөнелтілімдер мен басқа да маңызды құжаттарды жеткізумен айналысты.
Олар "липкандар", немесе шабармандар, курьерлер деп аталды.
19-20 ғасырлар басында Липканы Бессарабия губерниясының Хотын уезінің құрамында болды. Олар Аустрия шекарасына жақын жерде, уезд қаласынан 28 шақырым жерде орналасқан. Ол кезде онда еврей, молдаван, еврей, сығандарды қосқанда 3386 адам тұрған. Азық-түлік дүкендері ашылды. Өзен жағасында пирс салынды, онда сауда кемелері жүк түсіру және тиеу үшін тоқтады. Жергілікті тұрғындар – еврейлер мен армяндар саудамен айналысқан. Ол кезде молдовандардың негізгі кәсібі мал шаруашылығы болды.
Кеңестік кезеңде Липканы аттас ауданның әкімшілік орталығы болды.
1940 жылдың тамызынан 1941 жылдың шілдесіне дейін олар Кеңестік Украинаның Черновцы облысының құрамында болды.
ХХ ғасырдың 60-жылдарының басында Липканы ауданы таратылып, қала ауыл мәртебесін алды.
2010 жылы Липканы қайтадан әкімшілік орталыққа айналды, елді мекен Липканы қаласы мәртебесіне ие болды.<ref>{{cite web|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16711-Lipkany.html|title=Молдова. Липканы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-11 |lang=}}</ref>
== Өндіріс орындары ==
Қалада 3 коммерциялық банктің филиалдары жұмыс істейді. Жергілікті базар, аяқ киім фабрикасының филиалы, автовокзал, теміржол вокзалы, «Кариопс» ауылшаруашылық серіктестігі бар.
Қалада «Bio Compania Raps», АО «Lapmol», АО «Tirex Petrol» т.б. кәсіпорындар жұмыс жасайды.
== Әлеуметтік сала ==
Липканыда қазір теориялық лицей, балабақша, Георге Асачи педагогикалық колледжі, мәдениет үйі жұмыс жасайды.
Денсаулық сақтау мекемелерінің желісі аудандық аурухана мен отбасылық дәрігерлік орталықтан тұрады.
Қалалық мәдениет мекемелері: екі кітапхана, мәдениет үйі, өнер мектебі, балалар шығармашылық мектебі, балалар техникалық шығармашылық мектебі.<ref>{{cite web|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/109|title=Липканы, Бричень ауданы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-11 |lang=}}</ref>
== Галерея ==
<gallery widths="180" heights="140" style="text-align:center">
Lipcani railway station.jpg| Теміржол вокзалы
AIRM - Old hospital of Lipcani - dată necunoscută - 294026037288823.jpg|Ескі аурухана мұнарасы
Oprire, Lipcani, r-n Briceni, Republica Moldova Bus stop, Lipcani, Briceni District, Republic of Moldova (50331588452).jpg|Автобус аялдамасы
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
glpe5sdsinr7cpyopmf0mlr1qz5qk94
Футболдан жастар арасындағы Азия чемпионаты (U-17)
0
762514
3622246
3491615
2026-06-25T16:22:42Z
Kas77777
100404
/* Жалпы медальдар саны */
3622246
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол турнирінің карточкасы
|атауы = Футболдан жастар арасында Азия кубогы (U-17)
|түпнұсқасы = '''AFC U-17 Asian Cup'''
|логотип = [[Сурет:АФК.png|200px|]]
|мемлекет = [[Азия]] ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]])
|командалар саны = 16 (финал)
|қаланған = [[1985 жыл]]ы
|қайта ұйымдастырылған =
|таратылған =
|жеңімпаз атағы =
|әрекеттегі чемпион = {{UZB}} (2)
|соңғы жеңімпаздың атағы =
|соңғы чемпион =
|атағы ең көп = {{JPN}} (4)
|телекомпаниялар =
|сайт = [https://www.the-afc.com/en/national/https://www.the-afc.com/en/national/afc_u17_asian_cup/home.html/ AFC U-17 Asian Cup]
|ағымдағы маусым = [[Футболдан жастар арасында Азия кубогы (U-17) 2025|Футболдан жастар арасында Азия кубогы (U-17) 2025]]
}}
'''Футболдан жастар арасындағы Азия кубогы (U-17)''' — [[Азия Футбол Конфедерациясы]]мен өткізілетін құрамалар арасындағы басты [[футбол]] турнирі.
Чемпионат [[1985 жыл]]дан бастап әр екі жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, төрт рет кубокты [[Жапония]] жеңді.
== Жеңімпаздары және жүлдегерлері ==
{| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%; text-align:center" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100 %
|- bgcolor=#C1D8FF
!rowspan=2 width=5 %|Жыл
!rowspan=2 width=10 %|Өткізілу орны
!width=1 % rowspan=46 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Финалдық матч
!width=1 % rowspan=46 bgcolor=ffffff|
!colspan=3|Қола үшін матч
|- bgcolor=#EFEFEF
!width=15 %|Алтын
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|Күміс
!width=15 %|Қола
!width=8 %|Есеп
!width=15 %|4-ші орын
|- align=center bgcolor=#F5FAFF
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1985]]
|{{QAT}}
|'''{{SAU}}'''
|'''0:0'''<br> (4-3 пен.)
|{{QAT}}
|{{IRQ}}
|'''1:0'''
|{{THA}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1986]]
|{{QAT}}
|'''{{KOR}}'''
|'''0:0'''<br> (5-4 пен.)
|{{QAT}}
|{{SAU}}
|'''2:0'''
|{{PRK}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1988]]
|{{THA}}
|'''{{SAU}}'''
|'''2:0'''
|{{BHR}}
|{{CHN}}
|'''1:1'''<br> (4-3 пен.)
|{{IRQ}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1990]]
|{{UAE}}
|'''{{QAT}}'''
|'''2:0'''
|{{UAE}}
|{{CHN}}
|'''5:0'''
|{{IDN}}
|- style="background-color:#F5FAFF;"
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1992]]
|{{SAU}}
|'''{{CHN}}'''
|'''2:2'''<br> (8-7 пен.)
|{{QAT}}
|{{SAU}}
|'''2:1'''
|{{PRK}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1994]]
|{{QAT}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1:0'''<br> (қос.уақыт)
|{{QAT}}
|{{OMN}}
|'''3:2'''
|{{BHR}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[1996]]
|{{THA}}
|'''{{OMN}}'''
|'''1:0'''
|{{THA}}
|{{BHR}}
|'''0:0'''<br> (4-1 пен.)
|{{JPN}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[1998]]
|{{QAT}}
|'''{{THA}}'''
|'''1:1'''<br> (3-2 пен.)
|{{QAT}}
|{{BHR}}
|'''5:1'''
|{{KOR}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2000]]
|{{VNM}}
|'''{{OMN}}'''
|'''1:0'''
|{{IRI}}
|{{JPN}}
|'''4:2'''
|{{VNM}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2002]]
|{{UAE}}
|'''{{KOR}}'''
|'''1:1'''<br> (5-3 пен.)
|{{YEM}}
|{{CHN}}
|'''1:0'''
|{{UZB}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2004]]
|{{JPN}}
|'''{{CHN}}'''
|'''1:0'''
|{{PRK}}
|{{QAT}}
|'''2:1'''
|{{IRI}}
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2006]]
|{{SIN}}
|'''{{JPN}}'''
|'''4:2'''<br> (қос.уақыт)
|{{PRK}}
|{{TJK}}
|'''3:3'''<br> (5-4 пен.)
|{{SYR}}
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2008]]
|{{UZB}}
|'''{{IRI}}'''
|'''2:1'''
|{{KOR}}
|{{JPN}}/{{UAE}}
|
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2010]]
|{{UZB}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2:0'''
|{{UZB}}
|{{AUS}}/{{JPN}}
|
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2012]]
|{{IRI}}
|'''{{UZB}}'''
|'''1:1'''<br> (3-1 пен.)
|{{JPN}}
|{{IRI}}/{{IRQ}}
|
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2014]]
|{{THA}}
|'''{{PRK}}'''
|'''2:1'''
|{{KOR}}
|{{AUS}}/{{SYR}}
|
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2016]]
|{{IND}}
|'''{{IRQ}}'''
|'''0:0'''<br> (4-3 пен.)
|{{IRI}}
|{{JPN}}/{{PRK}}
|
|
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2018]]
|{{MAS}}
|'''{{JPN}}'''
|'''1:0'''
|{{TJK}}
|{{AUS}}/{{KOR}}
|
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2020]]
|{{BHR}}
| colspan="7"|'''COVID-19 пандемиясына байланысты өткізілген жоқ'''
|- bgcolor=#D0E7FF
|[[2023]]
|{{THA}}
|'''{{JPN}}'''
|'''3:0'''
|{{KOR}}
|{{IRI}}/{{UZB}}
|
|
|- bgcolor=#F5FAFF
|[[2025]]
|{{SAU}}
|'''{{UZB}}'''
|'''2:0'''
|{{SAU}}
|{{PRK}}/{{KOR}}
|
|
|}
== Жалпы медальдар саны ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-
|- align=center
|'''1'''||align=left|'''{{JPN}}'''
|'''4'''||'''1'''||'''4'''||'''9'''
|-
||'''2'''||align=left|{{KOR}}
|2||3||2||'''7'''
|-
|- align=center
|'''3'''||align="left"|{{PRK}}
|2||2||2||'''6'''
|-
|'''4'''||align=left|{{SAU}}
|2||1||2||'''5'''
|-
|'''5'''||align="left"|{{UZB}}
|2||1||1||'''4'''
|-
|'''6'''||align="left"|{{CHN}}
|2||0||3||'''5'''
|-
|'''7'''||align=left|{{OMN}}
|2||0||1||'''3'''
|-
|'''8'''||align="left"|{{QAT}}
|1||5||1||'''7'''
|-
|'''9'''||align=left|{{IRI}}
|1||2||2||'''5'''
|-
|'''10'''||align=left|{{THA}}
|1||1||0||'''2'''
|-
|'''11'''||align="left"|{{IRQ}}
|1||0||2||'''3'''
|-
|'''12'''||align=left|{{BHR}}
|0||1||2||'''3'''
|-
|'''13'''||align="left"|{{TJK}}
|0||1||1||'''2'''
|-
|'''14'''||align=left|{{UAE}}
|0||1||1||'''2'''
|-
|'''15'''||align=left|{{YEM}}
|0||1||0||'''1'''
|-
|'''16'''||align="left"|{{AUS}}
|0||0||3||'''3'''
|-
|'''17'''||align="left"|{{SYR}}
|0||0||1||'''1'''
|-
|}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.the-afc.com/en/national/afc_u20_asian_cup.html|U-20 Азия Кубогының ресми сайты ]
[[Санат:Футбол кубоктары]]
[[Санат:Азия Кубогы]]
[[Санат:Футболдан Ұлттық құрамалар жарыстары]]
[[Санат:АФК турнирлері]]
biduw56ozkc0dtn6bdv0zs0vae03z71
Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json
10
764845
3622330
3621683
2026-06-25T19:01:10Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Кешегі деректерді жаңарту
3622330
json
application/json
{
"articles": 244128,
"pages": 668142,
"edits": 3618611,
"users": 179181,
"activeusers": 331,
"admins": 15,
"files": 8759
}
69yqyitfrefyhp9xnj5x0tcpelrczcd
Көтібар Бәсенұлы кесенесі
0
765769
3622487
3508619
2026-06-26T06:27:52Z
Garos777
2561
Кесене туралы веб-дереккөздер қосылды (RUH.KZ, «Мұғалжар» газеті, Ақтөбе мұра орталығы).
3622487
wikitext
text/x-wiki
{{Ғимарат
| ғимараттың аты = Көтібар Бәсенұлы кесенесі
| шынайы аты =
| бұрынғы атауы =
| балама аты =
| статусы = Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші
| суреті = Көтібар Бәсенұлы кесенесі.jpg
| ені = 300px
| сурет атауы =
| позициялық карта =
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
| карта атауы =
| карта ені =
| ғимараттың үлкен жетістігі =
| ізашары =
| ізбасары =
| ғимарат түрі = киелі нысан
| сәулет стилі = қала құрылысы және сәулет
| қолданылуы =
| орналасуы = [[Ақтөбе облысы]], [[Мұғалжар ауданы]]
| мекен жайы = [[Ақкемер (Мұғалжар ауданы)|Ақкемер]] ауылынан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 13 км
| қала =
| мемлекет =
| қазіргі жалдаушы =
| ғимараттың маңыздылығы =
| құрылысы уақыты =
| құрылысы аяқталды =
| ашылған уақыты =
| жөнделген уақыты = 2000 жылы
| жабылған уақыты =
| бұзылған уақыты = 1908-1909 жылдар
| құны =
| жөндеу құны =
| биіктігі = 12 м
| төбесі =
| антеннаның төбесі =
| шатыры =
| ең соңғы қабат =
| обсерватория =
| құрылыс жүйесі =
| көлемі =
| диаметрі =
| басқа да өлшемдері =
| қабаттар саны =
| ғимараттың ішкі ауданы =
| лифтілер =
| тапсырыс беруші =
| иемденуші =
| басқарушы орган =
| сәулетшісі =
| сәулет фирмасы =
| салушы =
| инженері =
| инженер-құрылысшы =
| басқа да дизайнерлер =
| сметашы =
| бас мердігер =
| марапаттары =
| дүкендер саны =
| бөлмелер саны =
| көлік тұрағы =
| сайты =
}}
'''Көтібар Бәсенұлы кесенесі''' – [[Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]не енген сәулет өнері ескерткіші.<ref name="RuhKz">{{cite web|url=https://ruh.kz/kotibar-batyr-basenulynyn-kesene-monumenti_18268/|title=Көтібар батыр Бәсенұлының кесене-монументі|work=«RUH.KZ» ақпараттық-танымдық порталы|publisher=«QazContent» акционерлік қоғамы|language=kk|access-date=2026-06-25}}</ref><ref name="MugalzharKz">{{cite web|url=https://mugalzhar.kz/archives/15819|title=КӨТІБАР БАТЫР БӘСЕНҰЛЫ МОНУМЕНТІНІҢ МАҢЫЗЫ ЗОР|work=«Мұғалжар» аудандық қоғамдық-саяси газеті|language=kk|access-date=2026-06-25}}</ref><ref name="AktobeNasledie">{{cite web|url=http://aktobenasledie.kz/kk/koetibar-batyr-baesenulynyng-kesenesi/|title=Көтібар батыр Бәсенұлының кесенесі|work=Ақтөбе облысының тарихи-мәдени мұра зерттеу, реставрациялау және қорғау орталығы|language=kk|access-date=2026-06-25}}</ref>
== Орналасқан жері ==
[[Мұғалжар ауданы]], [[Ақкемер (Мұғалжар ауданы)|Ақкемер]] ауылынан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 13 км жерде орналасқан.<ref name="RuhKz" /><ref name="MugalzharKz" /><ref name="AktobeNasledie" />
== Тарихи деректер ==
[[Батыс Қазақстан]]дағы [[1783 жыл|1783]]-[[1797 жыл|1797]] жылдары ұлт-азаттық көтеріліс тарихындағы алар орны ерекше, халық арасында сыйлы тұлға [[Көтібар Бәсенұлы]] [[1833 жыл|1833]] жылы ([[1834 жыл|1834]]) Көктөбе өзенінің бастауында жерленген. XX ғасыр басына дейін мұнда [[1906 жыл|1906]]-[[1907 жыл|1907]] жылдары [[Украина]]ның Полтава губерниясынан қоныс аударушылар мекендеген Көтібар ауылы (немесе №16 Көтібар батыр послекесі) болды, ал [[1930 жыл|1930]] жылдары Шевченко колхозы болып өзгертілді.<br>
Жергілікті тұрғынның айтуы бойынша, бастапқыда Көтібар кесенесі киіз үйге ұқсаған және [[1908 жыл|1908]] жылға дейін жақсы сақталған [Төреханов, 1999, 66-б.]. Бірақ кесененің кірпіштері үйлер мен пештер салу үшін бұзып алынған. Бұл туралы [[Иосиф Антонович Кастанье|И.А. Кастанье]] "Древности Киргизской степи Оренбургского края" атты еңбегінде "Сол болыстың 1-ші ауылында, Көктюбэ өзенінде, темір жол вокзалынан 15 верст жерде кірпіштен қаланған "Кутебай-батыр-мола [Көтібар батыр мола] деп аталатын мола бар. Мұнда, халықтың айтуынша, белгісіз халықпен шайқаста қаза тапқан. Кутебай батырдың бір қолы ғана жерленген. Бейіттің тастары мен кірпіштердің бетін шөп басып кеткен. Мола пішіні дөңгелек. Мен жүргізген сұраулардан бұл қабірдің жүз жыл бұрын бар екені белгілі болды. Кутебайдың ұрпақтары әлі де Ақтөбе уезінде тұрады". <br>
Одан әрі ескертпеде ол былай деп жазады: "[[1909 жыл|1909]] жылы Бистамакс бол. [Бестамақ болысына] соңғы сапарымда қырғыздар (қазақтар – авт.) қастерлейтін бұл моланың тастарын қоныстанушылар тонап жатқанын білдім. Ол түгел дерлік қиратылған және көп ұзамай оның естелігі ғана қалады" [Кастанье, 1910, с. 79].
== Сипаты ==
[[2000 жыл|2000]] жылы батырдың жерленген жеріне жаңа кесене тұрғызылды. Ескерткіштің биіктігі – 12 м. Материал – ұлутас. Кесененің жанына орнатылған құлпытастарда Көтібар батырдың қарулас жолдастарының есімдері қашалып жазылған.<ref name="RuhKz" /><ref name="MugalzharKz" /><ref name="AktobeNasledie" /><br>
Халық батырының есімімен, отарлауға қарсы күрес тарихымен байланысты қазақтар бұрыннан қастерлеп келген қасиетті нысан Көтібар Бәсенұлы кесенесі Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілген және мемлекет қорғауына алынған.<ref>Ақтөбе облысының киелі географиясы. Табиғат, археология, сәулет және этнография нысандарының тізілімі. Алматы: Ә.Х. Марғұлан ат. Археология институты, 2021. 520 б. </ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Ақтөбе облысы сәулеті ]]
[[Санат:Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]
[[Санат:Мұғалжар ауданы]]
[[Санат:Қазақстан кесенелері]]
ij2y9cp9l8q5eagp1z7p9y2aq0jcca7
Энтелоп каньоны
0
768580
3622619
3611487
2026-06-26T11:36:48Z
Ayazhan10
180289
3622619
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
[[File:Lower Antelope Canyon 478.jpg|thumb|АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Антилопа шатқалындағы эрозия.]]
'''Антилопа каньоны''' ({{lang-en|Antelope Canyon}}) — АҚШ-тың Аризона штатындағы Навахо ұлтының аумағында орналасқан тар әрі әсем шөл каньоны. Ол әлемдегі ең танымал жарық сәулелерімен (''light beams'') әйгілі шөл каньондарының бірі болып саналады. Каньон ерекше табиғи эрозия нәтижесінде құмтас жыныстарынан түзілген.
== География ==
Антилопа каньоны АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Аризона штатының Пейдж қаласына жақын маңда орналасқан. Каньон Колорадо үстіртінің құмтас қабатында пайда болған және екі негізгі бөліктен тұрады:
* '''Жоғарғы Антилопа каньоны''' (''Upper Antelope Canyon'') — ең танымал және жарық сәулелері жиі түсетін бөлігі.
* '''Төменгі Антилопа каньоны''' (''Lower Antelope Canyon'') — тарлау, бұралмалы құрылымы күрделі, түсу-шығуы баспалдақпен жүзеге асады.
== Қалыптасуы ==
Каньон мыңдаған жылдар бойы болған су тасқындары мен жел эрозиясы нәтижесінде пайда болды. Нөсер жауындар кезіндегі су ағыны жыныстардың ішін тіліп, тар әрі толқынды пішіндерді қалыптастырған. Құмтас жыныстарының түстері күн сәулесіне байланысты сарғылттан қызғылт-қызылға дейін өзгереді.
== Туризм ==
Антилопа каньоны — АҚШ-тың ең көп келуші тартатын табиғи нысандарының бірі. Навахо ұлтының қорғалатын аумағы болғандықтан, каньонға тек ресми гид арқылы кіріледі.
Туристерді қызықтыратын ерекшеліктер:
* Күн сәулесі тік түскен кезде пайда болатын ''жарық бағандары'' (light beams).
* Құмтас қабырғаларының түрлі түске боялған табиғи бедері.
* Фотографтар үшін әлемдегі ең қолайлы жарық пен табиғи рельеф үйлесімі.
Жоғарғы каньон кеңірек әрі жарық, сондықтан фототурлар үшін танымал. Төменгі каньон приключение форматына жақын және тар өткелдерімен ерекшеленеді.
== Климат ==
Аймақтың климаты шөлді. Жазда температура +35–40°C-қа дейін жетеді, қыста салыстырмалы түрде жұмсақ. Ең қауіпті кезең — жаңбырлы маусым, өйткені кенеттен су тасқындары (''flash floods'') каньон ішінде өте қауіпті болуы мүмкін.
== Флора және фауна ==
Каньонның ішінде өсімдіктер аз кездеседі, алайда айналадағы шөлді аймақта шөл бұталары, кактустар өседі. Фаунасы — шөлге бейімделген кесірткелер, майда кеміргіштер және құстар.
== Мәдени маңызы ==
Антилопа каньоны Навахо халқы үшін қасиетті орын болып саналады. Олар бұл жерді табиғаттың рухани күші мен тыныштығы тоғысқан мекен ретінде құрметтейді. ''Tsé bighánílíní'' («Суда ағып жатқан жарқыраған тастар») деген атауы да осыған байланысты.
== Қызықты деректер ==
* Каньонның фотосуреттері әлемдегі ең танымал табиғи пейзаждардың бірі.
* 2014 жылы Антилопа каньонының фотосуреті аукционда миллион доллардан аса бағамен сатылған.
* Нөсер жауын кезіндегі су тасқындары каньон бедерін әлі күнге дейін өзгерте береді.
== Қараңыз ==
* [[Гранд-Каньон]]
* [[Аризона]]
* [[Навахо ұлты]]
== Пайдаланылған әдебиеттер ==
* National Park Service
* Navajo Tribal Parks
* U.S. Geological Survey
* Arizona Tourism Board
[[Санат:Алфавит бойынша шатқалдар]]
[[Санат:Солтүстік Америка]]
2adxccttx0tlgyhpjog3rv7m7psuj3p
В. Мартылога қысқа көшесі (Астана)
0
771898
3622515
3619195
2026-06-26T08:14:42Z
RaiymbekZh
170385
/* */
3622515
wikitext
text/x-wiki
'''В. Мартылога қысқа көшесі''' — [[Астана]] қаласының [[Агроқалашық (Ақмола облысы)|«Агроқалашық» тұрғын алабы]]нда орналасқан қысқа көше. [[Сыдық Мұхамеджанов көшесі (Астана)|С. Мұхамеджанов көшесінен]] басталып, [[Шабал Бейсекова көшесі (Астана)|Бейсекова]] көшесінде аяқталады. [[Оғыланды орамы (Астана)|Оғыланды]] көшесіне айналады<ref>[https://centralmedia24.kz/v-astane-na-desyatkah-ulicz-otklyuchat-elektrichestvo-v-svyazi-s-remontnymi-rabotami/ В. Мартылога орамы]</ref>.
== Тарихы ==
=== Көше ===
Бұрынғы Ақмол архивінің жабылып кетуімен, көп құжаттардың жоғалып кеткенінен, көшенің тарихы белгісіз болып қалады.
=== Тұлға ===
В. Мартылога (? — [[1919 жыл]]дың [[тамыз]]ына дейін) — бірінші Ақмола Совдепінің мүшесі. [[Авдеев]], [[Катченко]], [[Вязов]], [[Юдин]], [[Сәкен Сейфуллин|Сейфуллин]], [[Баландин]], [[Нұркин]],[[Кондратьева]], [[Ананченко]], [[Макалкин]]мен бірге [[Омбы]] қаласының түрмесінен қашып кеткен.<ref>[https://e-history.kz/ru/news/show/4177?utm_source=chatgpt.com Ақмола бірінші Совдепінің мүшелерінің тағдыры (ОРЫСША)]</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Астана көшелері]]
9zpmqkw7qaox1ikwrbcugik08nx4ejf
Адам Рамзанұлы Қадыров
0
772672
3622574
3585409
2026-06-26T11:09:01Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Шешенстанда туғандар|Шешенстанда туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622574
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Тұлға
|Есімі=Адам Рамзанұлы Қадыров
|Шынайы есімі=
|Туған күні= 24.11.2007
|Туған жері=[[Грозный]], [[Шешенстан]]
|Азаматтығы={{байрақ|Ресей}}
|Ұлты=[[Шешен]]
|Не үшін белгілі=[[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Рамзан Қадыров]]тың ұлы, Шешенстан ҚК хатшысы
|Әкесі=[[Рамзан Ахматұлы Қадыров]]
|Анасы=Медина Мұсақызы Қадырова
|Марапаттары={{Достық ордені (Татарстан)}}{{!}}[[Сурет:Медаль «За боевое отличие» (Росгвардия) лента.png|Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|40px]]{{!}}[[Сурет:Медаль «За заслуги перед Чеченской республикой».png|40px]]{{!}}[[Сурет:Медаль "ЗА ВКЛАД В РАЗВИТИЕ Российского университета спецназа" I степени.jpg|40px|Медаль «За вклад в развитие Российского университета спецназа» I степени]]
|Сурет=Адам Кадыров (20-08-2024).jpg
|Сурет атауы=2024 жылғы тамыз айында Адам Қадыровтың президентпен көрісу кезінде
|Жұбайы=Медін (2025 жылдан бастап)
}}
'''Адам Рамзанұлы Қадыров''' ([[24 қараша]] [[2007]], [[Шешенстан]], [[Грозный]]) — [[Шешен Республикасы]] басшысы [[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Рамзан Қадыровтың]] ұлы. [[2025 жыл]]ғы [[21 сәуір]]ден бастап Шешен Республикасының [[Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік кеңесінің]] хатшысы қызметін атқарады.<ref>[http://www.ramzan-kadyrov.ru/press.php?releases&press_id=1276&month=11&year=2007 Адам Қадыров] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191125161123/http://www.ramzan-kadyrov.ru/press.php?releases |date=2019-11-25 }}</ref>
[[2023 жыл]]ы 15 жасында [[Грозный]] қаласындағы тергеу изоляторында Никита Журавельді соққыға жығуға байланысты қоғамдық резонанс тудырған оқиғаның қатысушысы ретінде кеңінен танылды. Осыдан кейін оған Шешен Республикасының Батыры атағы беріліп, 2023 жылғы 5 қарашадан бастап Шешен Республикасы басшысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бөлімінің бастығы болып тағайындалды.<ref>[https://meduza.io/news/2023/11/05/15-letnego-syny-ramzana-kadyrova-naznachili-na-otvetstvennuyu-dolzhnost-v-sluzhbu-bezopasnosti-glavy-chechni Қадыров А.Р.]</ref>
== Өмірбаяны ==
Адам Қадыров 2007 жылғы 24 қарашада Рамзан Ахматұлы мен Медни Мусаевна Қадыровтардың отбасында дүниеге келіп, үшінші ұл, жетінші бала болды. Ол туған кезде әкесі Шешен Республикасының басшысы қызметін атқарып отырған.«Проект» басылымының журналист-зерттеушілері Адамның шын анасы Рамзан Қадыровтың көңілдесі Замира Джабраилова деп есептейді, оның Адам дүниеге келген сәттегі жасы 15-те болғаны айтылады.<ref>[https://holod.media/2024/06/17/nalozhnitsi-kadirova/ АДАМ ҚАДЫРОВ МЕДИНАНЫҢ ҰЛЫ ЕМЕС ПЕ?]</ref> Сондай-ақ 2013 жылы алты жасар Адам Ресейдегі ең жас хафиз (Құранды толық жатқа білетін адам) атанғаны көрсетіледі.
2019 жылы 11 жасында Адам Қадыров түріктің «Қайта тірілген Ертұғрыл» телехикаясында эпизодтық рөлде ойнады.
[[2026 жыл]]дың [[16 қаңтар]] күні Адам жол-көлік оқиғасында жарақат алып, ауруханаға реанимацияға түсті.<ref>[https://tengrinews.kz/world_news/syin-glavyi-chechni-adam-kadyirov-popal-reanimatsiyu-avarii-590507/ Адам Қадыров апатқа ұшырады]</ref><ref>[https://masa.media/ru/site/syn-glavy-chechni-adam-kadyrov-razbilsya-v-dtp-chto-izvestno Шешенстан басшысының ұлы апатқа ұшырады]</ref><ref>[https://www.kavkazr.com/a/kortezh-adama-kadyrova-popal-v-avariyu-syn-glavy-chechni-gospitalizirovan-istochniki/33650788.html Адам Қадыров — 16 қаңтар]</ref>
== Спортпен айналысуы ==
Ерте жастан бастап аралас жекпе-жек пен бокспен шұғылданған. MMA бойынша халықаралық турнирде ерте дебют жасап, оның қатысуымен өткен жекпе-жектер шешен телеарналарында көрсетілген.
2016 жылғы 4 қазанда сегіз жасар Адам Грозный қаласында өткен «Ахмат Гран-при» турнирінде көрсетілімдік жекпе-жекке қатысты. Оған Солтүстік Осетиядан келген Давид Халатовпен әуесқой ережелер бойынша кездесу ұйымдастырылып, жеңіс Адамға берілді. Салмақ өлшеу кезінде қарсыласымен жанжал туындап, ересектер араша түсті. Бұл турнирде Рамзан Қадыровтың үлкен ұлдары — Эли мен Ахмад та жеңімпаз атанды. Алайда ММА ережелері 8–10 жастағы балалар арасында жекпе-жек өткізуге тыйым салады. Турнир спорт қауымдастығы тарапынан сынға ұшырап, оның ішінде Ресей ММА одағының басшысы Фёдор Емельяненко да пікір білдірді. РФ Спорт министрлігі тексеру жүргізіп, балалардың қатысуы спорт ережелерін бұзатынын растады.
2017 жылы Адам «Ахмат» клубында өткен турнирде жеңілдетілген ММА ережелері бойынша үш жекпе-жекте жеңіске жетті. 2018 жылы кикбоксингтен Кабардин-Балқария өкілі Алан Бейчекуевті жеңді, ал жеңілген спортшыға Ахмат-Хаджи Қадыров қоры 100 000 рубль сыйақы берді.
2020 жылғы ақпанда Адам «Аңыздар уақыты» атты әуесқой бокс турниріне қатысып, угандалық Мукиса Укашамен жұдырықтасты. Екінші раундта қарсыласы әлсіз соққыдан кейін тізерлеп, нокаут тіркелді. Адамға «Ахмат» клубының «Шеф Чемпион» белдігі табысталды.
2021 жылғы 8 сәуірде 13 жастағы Адам Аслан Биттировпен бокстан жекпе-жек өткізді. Алғашқы раундтарда қарсыласы басымдық танытқанымен, төреші даулы шешім қабылдап, жеңіс Адамға техникалық нокаутпен берілді. Бұл жағдай интернетте үлкен дау тудырды.
== Никита Журавельмен болған оқиға ==
2023 жылы интернетте 15 жастағы Адам Қадыровтың Грозныйдағы тергеу изоляторында Құранды өртеуге айыпталған Никита Журавельді соққыға жыққан видеосы тарады. Видеоны Рамзан Қадыровтың өзі жариялап, ұлының әрекетін қолдады. Бұл қоғамда үлкен резонанс туғызды. Осы оқиғадан кейін Адам Қадыров көптеген аймақтық және қоғамдық марапаттарға ие болды.
== Саяси қызметі ==
2023 жылы 15 жасында Шешен Республикасы басшысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бөлімінің бастығы болып тағайындалды.
2023 жылғы қарашада Шейх Мансур атындағы батальонның кураторы атанды.
2024 жылғы 29 сәуірде Гудерместегі В. В. Путин атындағы Ресей арнайы мақсаттағы университетінің кураторы болды.
2025 жылғы 1 сәуірден бастап Шешен Республикасы ІІМ-нің кураторы.
Отбасы және жеке өмірі
2025 жылғы маусымда үйленді. Ахмед Дудаевтың айтуынша, үйлену қарсаңында Адам Қадыровты Мәскеуде РФ президенті В. В. Путин қабылдап, жеке өзі құттықтаған.
== Марапаттары ==
=== Шешен Республикасының марапаттары ===
* 2023 ж. 6 қазан — Шешен Республикасының Батыры
* 2023 ж. 9 қараша — «Даймехкан Сий» ордені
* 2024 ж. 25 тамыз — Қадыров ордені
* 2025 ж. 25 тамыз — «Шешен Республикасының Қорғаушысы» медалі
=== Ресей аймақтарының марапаттары ===
* Татарстан Республикасының «Дуслык» ордені
* Қарашай-Шеркес Республикасының ең жоғары ордені
* Кабардин-Балқар Республикасының ең жоғары ордені
=== Ведомстволық және қоғамдық марапаттар ===
* Росгвардияның «Жауынгерлік ерлігі үшін» медалі
* «Үммет алдындағы еңбегі үшін» ордені
* «Ислам дініне қызмет еткені үшін» ордені
* «Ресейдің еңбек даңқы» ордені
* Ресей арнайы мақсаттағы университетінің «Дамуына қосқан үлесі үшін» медалі
* «Атом электр станцияларының қауіпсіздігін жақсартудағы еңбегі үшін» медалі.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Шешенстан саясаткерлері]]
[[Санат:Шешенстанда туғандар]]
sgkmuiqsnx83tgonavi8aj8wd0y4mxb
3622599
3622574
2026-06-26T11:24:46Z
1nter pares
146705
«[[Санат:Шешенстанда туғандар|Шешенстанда туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622599
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
{{Тұлға
|Есімі=Адам Рамзанұлы Қадыров
|Шынайы есімі=
|Туған күні= 24.11.2007
|Туған жері=[[Грозный]], [[Шешенстан]]
|Азаматтығы={{байрақ|Ресей}}
|Ұлты=[[Шешен]]
|Не үшін белгілі=[[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Рамзан Қадыров]]тың ұлы, Шешенстан ҚК хатшысы
|Әкесі=[[Рамзан Ахматұлы Қадыров]]
|Анасы=Медина Мұсақызы Қадырова
|Марапаттары={{Достық ордені (Татарстан)}}{{!}}[[Сурет:Медаль «За боевое отличие» (Росгвардия) лента.png|Жауынгерлік еңбегі үшін медалі|40px]]{{!}}[[Сурет:Медаль «За заслуги перед Чеченской республикой».png|40px]]{{!}}[[Сурет:Медаль "ЗА ВКЛАД В РАЗВИТИЕ Российского университета спецназа" I степени.jpg|40px|Медаль «За вклад в развитие Российского университета спецназа» I степени]]
|Сурет=Адам Кадыров (20-08-2024).jpg
|Сурет атауы=2024 жылғы тамыз айында Адам Қадыровтың президентпен көрісу кезінде
|Жұбайы=Медін (2025 жылдан бастап)
}}
'''Адам Рамзанұлы Қадыров''' ([[24 қараша]] [[2007]], [[Шешенстан]], [[Грозный]]) — [[Шешен Республикасы]] басшысы [[Рамзан Ахматұлы Қадыров|Рамзан Қадыровтың]] ұлы. [[2025 жыл]]ғы [[21 сәуір]]ден бастап Шешен Республикасының [[Қауіпсіздік кеңесі|Қауіпсіздік кеңесінің]] хатшысы қызметін атқарады.<ref>[http://www.ramzan-kadyrov.ru/press.php?releases&press_id=1276&month=11&year=2007 Адам Қадыров] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191125161123/http://www.ramzan-kadyrov.ru/press.php?releases |date=2019-11-25 }}</ref>
[[2023 жыл]]ы 15 жасында [[Грозный]] қаласындағы тергеу изоляторында Никита Журавельді соққыға жығуға байланысты қоғамдық резонанс тудырған оқиғаның қатысушысы ретінде кеңінен танылды. Осыдан кейін оған Шешен Республикасының Батыры атағы беріліп, 2023 жылғы 5 қарашадан бастап Шешен Республикасы басшысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бөлімінің бастығы болып тағайындалды.<ref>[https://meduza.io/news/2023/11/05/15-letnego-syny-ramzana-kadyrova-naznachili-na-otvetstvennuyu-dolzhnost-v-sluzhbu-bezopasnosti-glavy-chechni Қадыров А.Р.]</ref>
== Өмірбаяны ==
Адам Қадыров 2007 жылғы 24 қарашада Рамзан Ахматұлы мен Медни Мусаевна Қадыровтардың отбасында дүниеге келіп, үшінші ұл, жетінші бала болды. Ол туған кезде әкесі Шешен Республикасының басшысы қызметін атқарып отырған.«Проект» басылымының журналист-зерттеушілері Адамның шын анасы Рамзан Қадыровтың көңілдесі Замира Джабраилова деп есептейді, оның Адам дүниеге келген сәттегі жасы 15-те болғаны айтылады.<ref>[https://holod.media/2024/06/17/nalozhnitsi-kadirova/ АДАМ ҚАДЫРОВ МЕДИНАНЫҢ ҰЛЫ ЕМЕС ПЕ?]</ref> Сондай-ақ 2013 жылы алты жасар Адам Ресейдегі ең жас хафиз (Құранды толық жатқа білетін адам) атанғаны көрсетіледі.
2019 жылы 11 жасында Адам Қадыров түріктің «Қайта тірілген Ертұғрыл» телехикаясында эпизодтық рөлде ойнады.
[[2026 жыл]]дың [[16 қаңтар]] күні Адам жол-көлік оқиғасында жарақат алып, ауруханаға реанимацияға түсті.<ref>[https://tengrinews.kz/world_news/syin-glavyi-chechni-adam-kadyirov-popal-reanimatsiyu-avarii-590507/ Адам Қадыров апатқа ұшырады]</ref><ref>[https://masa.media/ru/site/syn-glavy-chechni-adam-kadyrov-razbilsya-v-dtp-chto-izvestno Шешенстан басшысының ұлы апатқа ұшырады]</ref><ref>[https://www.kavkazr.com/a/kortezh-adama-kadyrova-popal-v-avariyu-syn-glavy-chechni-gospitalizirovan-istochniki/33650788.html Адам Қадыров — 16 қаңтар]</ref>
== Спортпен айналысуы ==
Ерте жастан бастап аралас жекпе-жек пен бокспен шұғылданған. MMA бойынша халықаралық турнирде ерте дебют жасап, оның қатысуымен өткен жекпе-жектер шешен телеарналарында көрсетілген.
2016 жылғы 4 қазанда сегіз жасар Адам Грозный қаласында өткен «Ахмат Гран-при» турнирінде көрсетілімдік жекпе-жекке қатысты. Оған Солтүстік Осетиядан келген Давид Халатовпен әуесқой ережелер бойынша кездесу ұйымдастырылып, жеңіс Адамға берілді. Салмақ өлшеу кезінде қарсыласымен жанжал туындап, ересектер араша түсті. Бұл турнирде Рамзан Қадыровтың үлкен ұлдары — Эли мен Ахмад та жеңімпаз атанды. Алайда ММА ережелері 8–10 жастағы балалар арасында жекпе-жек өткізуге тыйым салады. Турнир спорт қауымдастығы тарапынан сынға ұшырап, оның ішінде Ресей ММА одағының басшысы Фёдор Емельяненко да пікір білдірді. РФ Спорт министрлігі тексеру жүргізіп, балалардың қатысуы спорт ережелерін бұзатынын растады.
2017 жылы Адам «Ахмат» клубында өткен турнирде жеңілдетілген ММА ережелері бойынша үш жекпе-жекте жеңіске жетті. 2018 жылы кикбоксингтен Кабардин-Балқария өкілі Алан Бейчекуевті жеңді, ал жеңілген спортшыға Ахмат-Хаджи Қадыров қоры 100 000 рубль сыйақы берді.
2020 жылғы ақпанда Адам «Аңыздар уақыты» атты әуесқой бокс турниріне қатысып, угандалық Мукиса Укашамен жұдырықтасты. Екінші раундта қарсыласы әлсіз соққыдан кейін тізерлеп, нокаут тіркелді. Адамға «Ахмат» клубының «Шеф Чемпион» белдігі табысталды.
2021 жылғы 8 сәуірде 13 жастағы Адам Аслан Биттировпен бокстан жекпе-жек өткізді. Алғашқы раундтарда қарсыласы басымдық танытқанымен, төреші даулы шешім қабылдап, жеңіс Адамға техникалық нокаутпен берілді. Бұл жағдай интернетте үлкен дау тудырды.
== Никита Журавельмен болған оқиға ==
2023 жылы интернетте 15 жастағы Адам Қадыровтың Грозныйдағы тергеу изоляторында Құранды өртеуге айыпталған Никита Журавельді соққыға жыққан видеосы тарады. Видеоны Рамзан Қадыровтың өзі жариялап, ұлының әрекетін қолдады. Бұл қоғамда үлкен резонанс туғызды. Осы оқиғадан кейін Адам Қадыров көптеген аймақтық және қоғамдық марапаттарға ие болды.
== Саяси қызметі ==
2023 жылы 15 жасында Шешен Республикасы басшысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бөлімінің бастығы болып тағайындалды.
2023 жылғы қарашада Шейх Мансур атындағы батальонның кураторы атанды.
2024 жылғы 29 сәуірде Гудерместегі В. В. Путин атындағы Ресей арнайы мақсаттағы университетінің кураторы болды.
2025 жылғы 1 сәуірден бастап Шешен Республикасы ІІМ-нің кураторы.
Отбасы және жеке өмірі
2025 жылғы маусымда үйленді. Ахмед Дудаевтың айтуынша, үйлену қарсаңында Адам Қадыровты Мәскеуде РФ президенті В. В. Путин қабылдап, жеке өзі құттықтаған.
== Марапаттары ==
=== Шешен Республикасының марапаттары ===
* 2023 ж. 6 қазан — Шешен Республикасының Батыры
* 2023 ж. 9 қараша — «Даймехкан Сий» ордені
* 2024 ж. 25 тамыз — Қадыров ордені
* 2025 ж. 25 тамыз — «Шешен Республикасының Қорғаушысы» медалі
=== Ресей аймақтарының марапаттары ===
* Татарстан Республикасының «Дуслык» ордені
* Қарашай-Шеркес Республикасының ең жоғары ордені
* Кабардин-Балқар Республикасының ең жоғары ордені
=== Ведомстволық және қоғамдық марапаттар ===
* Росгвардияның «Жауынгерлік ерлігі үшін» медалі
* «Үммет алдындағы еңбегі үшін» ордені
* «Ислам дініне қызмет еткені үшін» ордені
* «Ресейдің еңбек даңқы» ордені
* Ресей арнайы мақсаттағы университетінің «Дамуына қосқан үлесі үшін» медалі
* «Атом электр станцияларының қауіпсіздігін жақсартудағы еңбегі үшін» медалі.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Шешенстан саясаткерлері]]
jfwx6ompx74djch0yq1upzq3dedd2d5
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіндегі 4-шақырылым депутаттарының тізімі
0
773704
3622244
3621632
2026-06-25T16:21:23Z
Орел Карл
81620
/* Павлодар облысы */
3622244
wikitext
text/x-wiki
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымы депутаттары (1955–1959). 1955 жылы 6 наурызда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің сайлауында сайланды<ref>«[[Казахстанская правда]]» газеті, 1955 жыл 11 наурыз, 1-2 бет, № 59 (8327).</ref>
Барлық 425 сайлау округіндегі сайлаушылардың жалпы саны 4 456 004 адамды құрады, оның ішінде 4 455 717 адам немесе сайлаушылардың жалпы санының 99,99 пайызы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаттарын сайлауға қатысты. Барлық сайлау округтері бойынша коммунистік және партиясыздар жиыны кандидаттарына 4 448 824 сайлаушы дауыс берді, бұл дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың жалпы санының 99,85 пайызын құрайды. Депутаттыққа кандидаттарға қарсы дауыс бергендердің саны 6 833 адам немесе дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың жалпы санының 0,15 пайызы. «Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне сайлау туралы ереженің» 79-бабына сәйкес 60 бюллетень жарамсыз деп танылды.
== Алматы қаласы ==
# [[Асқар Закарин|Асқар Закарияұлы]] — Вузовский округі
# [[Мұхамеджан Нұғметұлы Исалиев]] — Алматы — Орджоникидзе округі
# [[Александр Николаевич Козлов (партия қайраткері)|Александр Николаевич Козлов]] — Алматы — Микоян округі
# [[Мария Ивановна Коробова]] — Алматы — Андреев округі
# [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] — Горно-Октябрьск округі
# [[Федор Антонович Мамонов]] — Ташкент округі
# [[Иван Григорьевич Мукосов]] — Кирпично-Заводской округі
# [[Петр Харитонович Резчик]] — Алматы — Молотов округі
# [[Таисия Федоровна Рекина]] — Алматы — Ленин округі
# [[Василий Афанасьевич Соколов]] — Садовая округі
# [[Александр Николаевич Сызғанов]] — Алматы — Киров округі
# [[Гавриил Адрианович Тихов]] — Алматы — Привокзальный округі
# [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов]] — Алматы — Железнодорожный округі
# [[Василий Григорьевич Фесенков]] — Алматы Октябрьск округі
# [[Валентина Борисовна Харламова]] — Алматы — Строительный округі
# [[Никита Сергеевич Хрущёв]] — Алматы — Сталин округі
== Алматы облысы ==
# [[Садыр Әбішұлы]] — Жалаңаш округі
# [[Әбдіғали Әміреев]] — Панфилов округі
# [[Антонина Васильевна Асанова]] — Түрген округі
# [[Күлия Атамқұлова]] — Ұзынағаш округі
# [[Мариәмбике Жамалитдинқызы Бейсенова]] — Бақанас округі
# [[Шалипа Бекешева]] — Үлкен Алматы округі
# [[Михаил Гаврилович Болдырев]] — Мало-Станичный округі
# [[Захар Агеевич Бунаков]] — Қаскелең округі
# [[Санжар Бабазовна Гасизова]] — Тастақ округі
# [[Болатнай Дәлібаева]] — Жаңа Шамалған округі
# [[Руфина Даниловна Даниловская]] — Шелек округі
# [[Жақыпбек Жанғозин]] — Нарынқол округі
# [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] — Іле округі
# [[Алханбек Малькеев]] — Есік округі
# [[Леонид Степанович Манько]] — Белбұлақ округі
# [[Алексей Андреевич Прибылин]] — Қызылту округі
# [[Мариям Тохтаханқызы Семятова]] — Шонжы округі
# [[Мария Дмитриевна Суслина]] — Талғар округі
# [[Онуфрий Степанович Шпаков]] — Қарақастек округі
== Ақмола облысы ==
# [[Александр Иванович Бараев]] — Казгочинский — Ауылдық округі
# [[Максим Степанович Босенко]] — Атбасар — Ауылдық округі
# [[Степанида Ефимовна Бессмертных]] — Алексеев округі
# [[Андрей Михайлович Бородин]] — Молотов округі
# [[Мәжікен Есенұлы Бутин]] — Шортанды округі
# [[Нұрымбек Жанділдин|Нұрымбек Жанділдинұлы]] — Калинин округі
# [[Рақан Жақыпов]] — Қорғалжын округі
# [[Ажар Хәкімқызы Ибраева]] — Макинский — Қалалық округі
# [[Ғұбайдолла Отарұлы Ілиясов]] — Ерейментау округі
# [[Лазарь Моисеевич Каганович]] — Ақмола — Железнодорожный округі
# [[Зобатай Қынатова]] — Сталин — Промышленной округі
# [[Марк Акимович Клешня]] — Жолымбет округі
# [[Анна Ивановна Кононова]] — Вишнев округі
# [[Капиталина Николаевна Крюкова]] — Никольский округі
# [[Степан Прокофьевич Лепеха]] — Красивинский округі
# [[Василий Филиппович Макарин]] — Атбасар — Қалалық округі
# [[Михаил Иванович Макурин]] — Ақмола — Привокзальный округі
# [[Павел Васильевич Моисеев]] — Ақмола — Заводской округі
# [[Пелагея Васильевна Морозкина]] — Вознесенский округі
# [[Қартай Мұсабеков]] — Ақмола — Центральный округі
# [[Шарипа Нағызқанова]] — Ишимский округі
# [[Гаврил Петрович Небесный]] — Ақмола — Депов округі
# [[Пантелеймон Кондратьевич Пономаренко]] — Ақмола — Ауылдық округі
# [[Иван Иосифович Салий]] — Еркіншілік округі
# [[Раиса Степановна Сапрыгина]] — Сандықтау округі
# [[Степан Яковлевич Трофимов]] — Ново-Черкасский округі
# [[Ақпан Үкібаев|Ақпан Үкібайұлы]] — Есіл округі
# [[Анастасия Федоровна Шевцова]] — Жаңа Есіл округі
== Ақтөбе облысы ==
# [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]] — Ырғыз округі
# [[Бибатпа Бекешева]] — Қарабұтақ округі
# [[Балым Бірімова]] — Шалқар округі
# [[Ирина Дмитриевна Варламова]] — Темір округі
# [[Владимир Антонович Гогосов]] — Степной округі
# [[Владимир Владимирович Губин]] — Ақтөбе — Молотов округі
# [[Құрман Дияров]] — Байғанин округі
# [[Павел Илларионович Дэльвин]] — Ойыл округі
# [[Шәкиза Құрманиязова]] — Жұрын округі
# [[Павел Михайлович Лахно]] — Новороссийский округі
# [[Алексей Тимофеевич Недилько]] — Ақтөбе — Калинин округі
# [[Дәмеш Нұрлыбаева]] — Ключевой округі
# [[Михаил Георгиевич Первухин]] — Ақтөбе — Сталин округі
# [[Василий Сергеевич Родионов]] — Қобда округі
# [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] — Родниковский округі
# [[Исмағұл Үкібаев]] — Ақтөбе — Ленин округі
# [[Михаил Ионович Хвостов]] — Мәртөк округі
# [[Сандығали Хусайнұлы Хусаинов]] — Қандыағаш округі
== Батыс Қазақстан облысы ==
# [[Петр Александрович Атоян]] — Орал — Советский округі
# [[Қайырқожа Баубеков]] — Жымпиты округі
# [[Балжан Бөлтірікқызы Бөлтірікова|Балжан Бөлтірікқызы]] — Қаратөбе округі
# [[Павел Порфирьевич Волошко]] — Шыңғырлау округі
# [[Александр Дементьевич Гарагаш]] — Зеленов округі
# [[Сәндеш Жанашева]] — Қазталов округі
# [[Қалида Айтқұлқызы Ермұқатова]] — Орал — Железнодорожный округі
# [[Павел Николаевич Землянов]] — Теректі округі
# [[Александр Аркадьевич Набатов]] — Тайпақ округі
# [[Петр Николаевич Поспелов]] — ПриОрал округі
# [[Мубина Садынова]] — Фурманов округі
# [[Тамара Георгиевна Савенкова]] — Орал — Фурманов округі
# [[Есім Сәрсенов]] — Жәнібек округі
# [[Варфоломей Лаврентьевич Смилин]] — Каменский округі
# [[Зоя Яковлевна Солодилова]] — Пушкин округі
# [[Жұмағали Сүлекешев]] — Жанғали округі
# [[Сәлімгерей Тоқтамысұлы]] — Чапаев округі
# [[Андрей Григорьевич Федько]] — Бөрлі округі
== Гурьев облысы ==
# [[Жұмазия Жұмағалиева]] — Котяевский округі
# [[Әбжан Сүйкімбайұлы Жүсіпов]] — Новобогатинский округі
# [[Өтешқали Исмағамбетов]] — Бақсай округі
# [[Мәрия Қалыбаева]] — Шевченко округі
# [[Сергей Николаевич Лапаев]] — Қызылқоға округі
# [[Анастасия Ивановна Михайлова]] — Гурьев округі
# [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] — Гурьев — Заводской округі
# [[Сапиден Нұрқасынов]] — Есбол округі
# [[Сейітжан Полымбетов]] — Теңіз округі
# [[Сүйрік Самарханова]] — Жылыой округі
# [[Анна Семеновна Севрюгина]] — Гурьев — Кагановиский округі
# [[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібайұлы]] — Ембі округі
# [[Сафи Өтебайұлы Өтебаев|Сафи Өтебайұлы]] — Мақат округі
# [[Тарбай Шәукенбайұлы]] — Маңғыстау округі
== Жамбыл облысы ==
# [[Николай Федорович Алексеев (депутат)|Николай Федорович Алексеев]] — Красногорск округі
# [[Ғалымжан Апатаев]] — Жамбыл — Ауылдық округі
# [[Шолақ Артығалиев|Шолақ Артығалиұлы]] — Луговской округі
# [[Шабдан Байбатшаев]] — Талас округі
# [[Ғұсман Бегешев]] — Ақыртөбе округі
# [[Надежда Алексеевна Бурляева]] — Братский округі
# [[Әмина Шәріпқызы Ғалеева]] — Жамбыл — Каганович округі
# [[Екатерина Ефимовна Гладышева]] — Ровненский округі
# [[Ергеш Жұмағұлов]] — Жамбыл — Железнодорожный округі
# [[Әбдірахман Досанов]] — Қордай округі
# [[Науат Егембердиева]] — Ассы округі
# [[Марфа Андреевна Заболотная]] — Успенов округі
# [[Шәймерден Қалдыбаев]] — Сарысу округі
# [[Лидия Яковлевна Копач]] — Жамбыл — Киров округі
# [[Жазылбек Қуанышбаев]] — Көктерек округі
# [[Владимир Сергеевич Кулак]] — Шу округі
# [[Александра Сергеевна Лешкова]] — Новотроицкий округі
# [[Неля Алексеевна Лунина]] — Мойынты Шу округі
# [[Николай Дмитриевич Новиков]] — Мерке округі
# [[Николай Николаевич Поспелов (депутат)|Николай Николаевич Поспелов]] — Бурненский округі
# [[Мыңжасар Сатқұлов]] — Свердлов округі
# [[Мұқан Төлебаев]] — Жамбыл — Фурманов округі
# [[Мария Сергеевна Усольцева]] — Жамбыл — Октябрьск округі
# [[Николай Николаевич Шаталин]] — Жамбыл — Сахарозаводской округі
# [[Пелагея Яковлевна Шатохина]] — Қостаған округі
# [[Екатерина Васильевна Шергина]] — Қарақұндыз округі
# [[Бәтима Шымашова]] — Ескі Шу округі
== Көкшетау облысы ==
# [[Айтыбай Әбішұлы]] — Щучинск — Ауылдық округі
# [[Хасан Шаяхметұлы Бектұрғанов]] — Зеренді округі
# [[Антонина Антоновна Бережная]] — Дмитриевский округі
# [[Баян Жанғалов|Баян Жанғалұлы]] — Целинный округі
# [[Леонид Георгиевич Жуков]] — Степнякский — Қалалық округі
# [[Натан Хаимович Забежанский]] — Октябрьский округі
# [[Нағипа Исмағұлова]] — Көкшетау — Ауылдық округі
# [[Любовь Кирилловна Кирпо]] — Володарский округі
# [[Николай Федорович Колесников]] — Қызылту округі
# [[Тоқсанбай Қосыбаев]] — Еңбекшілдер округі
# [[Михаил Петрович Краснов (депутат)|Михаил Петрович Краснов]] — Чкалов округі
# [[Зинаида Никандровна Михеева]] — Көкшетау — Куйбышев округі
# [[Андрей Константинович Морозов]] — Калинов округі
# [[Кәмел Мырзахметов]] — Совхозный округі
# [[Никон Николаевич Мякота]] — Кременчуг округі
# [[Семен Филиппович Николаев]] — Кемеров округі
# [[Мария Федоровна Радченко]] — Көкшетау — Киров округі
# [[Дмитрий Дмитриевич Рохманюк]] — Красноармейский округі
# [[Дмитрий Андреевич Скрипник]] — Рузаев округі
# [[Михаил Андреевич Суслов]] — Көкшетау — Қалалық округі
# [[Михаил Иванович Цыбенко]] — Тахтаброд округі
# [[Анастасия Елисеевна Шилова]] — Арықбалық округі
# [[Филипп Васильевич Шляпников]] — Щучинск — Қалалық округі
== Қарағанды облысы ==
# [[Шәкен Кенжетайұлы Айманов]] — Ново-Тихоновский округі
# [[Петр Филимонович Акулов]] — Жаңа Майқұдық округі
# [[Әубәкір Әбдірайымұлы Арыстанбеков]] — Мойынты округі
# [[Рақым Байғалиев|Рақым Байғалиұлы]] — Қарағанды — Ленин округі
# [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]] — Қарағанды округі
# [[Сара Балағазина]] — Жаңаарқа округі
# [[Владимир Александрович Бальмонт]] — Осакаров округі
# [[Мин Иванович Барский]] — Қарағанды — Сталин округі
# [[Елизавета Елисеевна Бойко]] — Қарағанды — Молотов округі
# [[Тимофей Евстафьевич Ганкевич]] — Шахтный округі
# [[Федор Ефремович Герман]] — Қоңырат округі
# [[Виктор Васильевич Гурба]] — Жезқазған округі
# [[Пелагея Михайловна Дворникова]] — Қарағанды — Горьков округі
# [[Иван Степанович Дюмин]] — Пролетарский округі
# [[Михаил Иванович Жарков]] — Қаражартас округі
# [[Жамал Жүсіпова]] — Ұлытау округі
# [[Владимир Яковлевич Зеленцов]] — Интернациональный округі
# [[Елизавета Петровна Зимина]] — Горняцкий округі
# [[Антонина Васильевна Иванова]] — Михайловский округі
# [[Сусанна Емельяновна Ильюшенко]] — Қарқаралы округі
# [[Шақар Исқақова]] — Қарағанды — Заводской округі
# [[Шамұқан Қалкенұлы]] — Қарсақпай округі
# [[Фазыл Кәрімұлы Кәрібжанов]] — Ворошилов округі
# [[Лаврентий Кириллович Клименко]] — Соцгородской округі
# [[Ольга Петровна Кудрявцева]] — Майқұдық округі
# [[Степан Пименович Курченко]] — Ростов округі
# [[Николай Ильич Мальцев]] — Горбачев округі
# [[Мартбек Мамраев]] — Қарағанды — Жданов округі
# [[Николай Владимирович Матвеенко]] — Балқаш округі
# [[Малбағар Меңдіқұлов|Малбағар Меңдіқұлұлы]] — Қарағанды — Комсомольский округі
# [[Молотов, Вячеслав Михайлович]] — Қарағанды — Киров округі
# [[Бейсембек Мусин]] — Нұра округі
# [[Дәмелия Мүтәліпова]] — Шет округі
# [[Бәшір Нұрмағамбетов|Бәшір Нұрмағамбетұлы]] — Қарағанды — Аманкелді округі
# [[Федор Михайлович Положий]] — Саран округі
# [[Жібек Садықова]] — Бертіс округі
# [[Зинаида Петровна Семенова]] — Новогородской округі
# [[Қылышбай Сұлтанов]] — Кеңгір округі
# [[Төлепберген Төлебаев]] — Ақадыр округі
# [[Үкен Тұрмағамбетов]] — Теміртау округі
# [[Құрманғали Оспанов]] — Телман округі
# [[Прокофий Авксентьевич Хлебов]] — Ақтоғай округі
# [[Қасым Шәріпұлы]] — Қарағанды — Фурманов округі
# [[Иван Егорович Шмельков]] — Қарағанды — Железнодорожный округі
== Қостанай облысы ==
# [[Ахметқали Айтмұхамбетов]] — Свердлов округі
# [[Хайдар Арыстанбекұлы Арыстанбеков|Хайдар Арыстанбекұлы]] — Қарабалық округі
# [[Дмитрий Иванович Берлин]] — Таранов округі
# [[Түсіпқан Бодамбаев]] — Амангелді округі
# [[Леонид Ильич Брежнев]] — Қостанай — Жамбыл округі
# [[Климент Ефремович Ворошилов]] — Қостанай — Калинин округі
# [[Василий Павлович Довгаль]] — Молотов округі
# [[Николай Васильевич Дыхнов]] — Пресногорьковский округі
# [[Лидия Ивановна Еременко]] — Урицкий округі
# [[Файзулла Жақсылықов]] — Шолақсай округі
# [[Мария Алексеевна Зайчикова]] — Жетіқара — Ауылдық округі
# [[Амангелді Исақов]] — Қарасу округі
# [[Федор Павлович Кухтин]] — Орджоникидзе округі
# [[Надежда Ивановна Мартыненко]] — Қостанай — Ауылдық округі
# [[Евдокия Павловна Назарова]] — Қостанай — Ленин округі
# [[Мәрия Нұрпейісова]] — Введенский округі
# [[Ыдырыс Нұрпейісов]] — Торғай округі
# [[Алексей Андреевич Пан]] — Қарабалық — Комсомольский округі
# [[Варвара Максимовна Пимонова]] — Меңдіқара округі
# [[Анатолий Иванович Плеханов]] — Тобыл округі
# [[Александр Александрович Царев]] — Пешков округі
# [[Иван Иванович Рудской]] — Федоров округі
# [[Анна Макаровна Самарец]] — Ново-Ильинский округі
# [[Иван Гаврилович Слажнев]] — Семиозерный округі
# [[Мария Ильинична Степанюк]] — Құсмұрын округі
# [[Исағали Шәріпұлы Шәріпов|Исағали Шәріпұлы]] — Жетіқара округі
# [[Омар Шипин]] — Обаған округі
# [[Ысмайыл Әбдірасулұлы Юсупов]] — Ұзынкөл округі
== Қызылорда облысы ==
# [[Күлшара Әбілова]] — Тереңөзек округі
# [[Төлеген Дәуітбаев]] — Сырдария округі
# [[Жұмағазы Жүсіпұлы Жұмалиев]] — Арал — Қалалық округі
# [[Ізмұхамед Еділбаев|Ізмұхамед Еділбайұлы]] — Жалағаш округі
# [[Шекер Ермағамбетова]] — Придарьинский округі
# [[Ыбырай Жақаев]] — Шиелі округі
# [[Әлсейіт Жұбаниязов]] — Қамыстыбас округі
# [[Сибуғатулла Рысқалыұлы Қарынбаев]] — Қазалы — Қалалық округі
# [[Әшім Қасымұлы]] — Қызылорда — Центральный округі
# [[Николай Александрович Летунов]] — Жаңа Қазалы округі
# [[Дүйсенбай Мақанов]] — Қазалы — Ауылдық округі
# [[Шырын Нарымбаева]] — Жаңақорған округі
# [[Халима Наурызбаева]] — Қызылорда — Железнодорожный округі
# [[Аяр Оразалиева]] — Арал — Сельский округі
# [[Сейдулла Оспанов]] — Бәйгеқұм округі
# [[Цай Ден Хак]] — Қармақшы округі
== Оңтүстік Қазақстан облысы ==
# [[Сүттібай Әлібеков]] — Шымкент — Ауылдық округі
# [[Төлеген Әлімқұлов]] — Вознесенский округі
# [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] — Бостандық — Молотов округі
# [[Уфа Меңдібайұлы Ахмедсафин]] — Бостандық — Сталин округі
# [[Қайырғали Байғалиұлы]] — Сарыағаш округі
# [[Қалтай Бектасов]] — Леңгір — Киров округі
# [[Әбілқасым Бишеев]] — Сталин — Совхозный округі
# [[Иван Софронович Волощук]] — Георгиев округі
# [[Григорий Спиридонович Галайдин]] — Қызылабат округі
# [[Михаил Иванович Горбунов (мемлекеттік қайраткер)|Михаил Иванович Горбунов]] — Шымкент — Каганович округі
# [[Мария Григорьевна Громова]] — Мырғалымсай округі
# [[Темірхан Дайрашев]] — Интернациональный округі
# [[Болсынай Дауылбаева]] — Қызылқұм округі
# [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] — Манкент округі
# [[Садық Дүйсебаев]] — Қаратас округі
# [[Салима Егенбаева]] — Сайрам округі
# [[Захан Ескендіров]] — Ильичев — Молотов округі
# [[Жәнібек Ешев]] — Тасқұлақ округі
# [[Адалат Жиенбаева]] — Түркістан — Фрунзе округі
# [[Зұлқия Жұманова]] — Шұбар округі
# [[Әмір Ержанұлы]] — Қайнарбұлақ округі
# [[Шырақбек Қабылбаев]] — Шаян округі
# [[Кемпірбай Қалтаев]] — Балықшы округі
# [[Әбілхан Қастеев]] — Қарабұлақ округі
# [[Атымтай Қысанов]] — Шәуілдір округі
# [[Мария Алексеевна Кислицына]] — Шымкент округі
# [[Ахметбек Мұхамедиярұлы Қыстауов]] — Александров округі
# [[Владимир Николаевич Куликов]] — Ильичев округі
# [[Георгий Максимилианович Маленков]] — Шымкент — Молотов округі
# [[Кулия Моминова]] — Киров округі
# [[Әміржан Мусин]] — Түркістан — Железнодорожный округі
# [[Мәриягүл Нұртілеуова]] — Славянский округі
# [[Орлов, Александр Семенович]] — Қоңырат округі
# [[Иноят Османова]] — Түркістан округі
# [[Яков Давыдович Пиченюк]] — Қантағы округі
# [[Балапан Исмаилқызы Сарқиева]] — Бостандық округі
# [[Юрий Николаевич Свядощ]] — Шымкент — Жданов округі
# [[Қайым Мұхамеджанұлы Сымақов]] — Шымкент — Калинин округі
# [[Анна Михайловна Смирнова]] — Ванновский округі
# [[Байсейіт Таңкеев]] — Арыс округі
# [[Иван Илларионович Тарасенко]] — Қарааспан округі
# [[Қайрош Тастайбеков]] — Абайбазар округі
# [[Үбе Тастанов]] — Созақ округі
# [[Ирмет Омаров]] — Борисов округі
# [[Дәмеш Шахабаева]] — Фогелев округі
# [[Бейсенбай Шыналиев]] — Ащысай округі
# [[Анна Яковлевна Шокало]] — Шымкент — Сталин округі
== Павлодар облысы ==
# [[Ахмет Әділұлы]] — Өрлітөбе округі
# [[Семен Нестерович Артамонов]] — Павлодар — Ауылдық округі
# [[Өтешқали Дүйсенғалиұлы Атамбаев]] — Май округі
# [[Иван Ильич Афонов]] — Максимо-Горьков округі
# [[Күлша Бейсенова]] — Березовский округі
# [[Орынбасар Төкенқызы Боқанова]] — Краснокутский округі
# [[Мұзаппар Дайырұлы]] — Ермаков округі
# [[Иван Иванович Денисов]] — Ертіс округі
# [[Екатерина Макаровна Дробот]] — Галкин округі
# [[Бекен Қарманов]] — Лебяжинский округі
# [[Ахмет Исмағұлұлы Мәмбетов]] — Баянауыл округі
# [[Антонина Дементьевна Мамизирова]] — Михайлов округі
# [[Андрей Сергеевич Миронов]] — Лозов округі
# [[Петр Федорович Музыка]] — Цюрупин округі
# [[Петр Никифорович Раденко]] — Суворов округі
# [[Максим Захарович Сабуров]] Павлодар — Қалалық округі
# [[Алексей Архипович Хищук]] — Майқайың округі
# [[Степан Иванович Шевцов]] — Бесқарағай округі
# [[Алексей Николаевич Ягодкин]] — Павлодар — Береговой округі
== Семей облысы ==
# [[Федот Ефремович Братишко]] — Жаңа Покровка округі
# [[Ирина Евдокимовна Гавриленко]] — Шар округі
# [[Григорий Иванович Грицаенко]] — Бородулиха округі
# [[Ксения Федоровна Демьяненко]] — Аягөз — Қалалық округі
# [[Сағалбай Жанбаев]] — Семей — Левобережный округі
# [[Илья Григорьевич Запорожцев]] — Семей — Калинин округі
# [[Танаш Қойшыбайұлы]] — Үржар округі
# [[Дүйсембек Мақашев]] — Ақжал округі
# [[Григорий Андреевич Мельник]] — Көкпекті округі
# [[Филипп Прокопьевич Минаев]] — Заводо-Затонский округі
# [[Ғабиден Мұстафин]] — Таскескен округі
# [[Кәрім Нұрбайұлы]] — Аягөз — Ауылдық округі
# [[Дмитрий Николаевич Павлов]] — Мақаншы округі
# [[Анна Семеновна Портнягина]] — Жаңасемей округі
# [[Клавдия Андреевна Радченко]] — Жарма округі
# [[Күләш Сырымбетқызы Сәкиева]] — Семей — Железнодорожный округі
# [[Амангелді Таутанов]] — Жаңа Шүлбі округі
# [[Сағидулла Үменов]] — Ақсуат округі
# [[Мұқаш Хасенов]] — Абай округі
# [[Анна Павловна Хливная]] — Некрасов округі
# [[Екатерина Петровна Хлыновская]] — Семей — Привокзальный округі
# [[Николай Михайлович Шверник]] — Семей — Центральный округі
== Солтүстік Қазақстан облысы ==
# [[Ислам Баукенұлы]] — Петропавл — Ауылдық округі
# [[Евдокия Павловна Белякова]] — Конюховский округі
# [[Михаил Дмитриевич Власенко]] — Семипольский округі
# [[Степан Петрович Горохов]] — Мәмлүт округі
# [[Темірбай Байбосынұлы Дарқанбаев]] — Возвышенский округі
# [[Александр Васильевич Долженко]] — Архангельский округі
# [[Ольга Николаевна Ершова]] — Петропавл — Железнодорожный округі
# [[Алексей Тимофеевич Иванов (депутат)|Алексей Тимофеевич Иванов]] — Приишимский округі
# [[Андрей Андреевич Калинин]] — Жданов округі
# [[Леонид Михайлович Комар]] — Тимирязев округі
# [[Евгений Иванович Конюшевский]] — Явленский округі
# [[Мария Андреевна Коркина]] — Советский округі
# [[Василий Николаевич Курлов]] — Булаев округі
# [[Галина Александровна Лапина]] — Соколов округі
# [[Валентина Ивановна Маслова]] — Подгорный округі
# [[Анастас Иванович Микоян]] — Петропавл — Заводской округі
# [[Әміржан Құспекұлы Мусин]] — Октябрьск округі
# [[Иван Петрович Полипов]] — Петропавл — Центральный округі
# [[Алексей Яковлевич Попадько]] — Петропавл — Привокзальный округі
# [[Тамара Сергеевна Секачева]] — Промышленный округі
# [[Елубай Бәзімұлы Тайбеков]] — Пресновский округі
# [[Қабаш Распайұлы Оспанов]] — Полудинский округі
# [[Варвара Ивановна Филькина]] — Тораңғыл округі
== Талдықорған облысы ==
# [[Садатхан Аблизова]] — Панфилов округі
# [[Ілияс Ақылбеков]] — Сарқан округі
# [[Нұрмолда Алдабергенов]] — Қарабұлақ округі
# [[Жапарқұл Әлішпанов]] — Андреев округі
# [[Шәкен Ахмеджанова]] — Қоғалы округі
# [[Иван Петрович Гришагин]] — Көксу округі
# [[Прасковья Ивановна Дутова]] — Талдықорған округі
# [[Жәкеш Исмағұлов]] — Айнабұлақ округі
# [[Шәкір Қарсыбайұлы]] — Талдықорған округі
# [[Ешей Қасенов]] — Матай округі
# [[Нығмет Қамбарұлы]] — Үштөбе округі
# [[Анастасия Алексеевна Лебедева]] — Текелі округі
# [[Василий Андреевич Ливенцов]] — Сарыөзек округі
# [[Иван Куприянович Лукьянец]] — Октябрьск округі
# [[Вера Иосифовна Лютова]] — Талдықорған округі
# [[Аймұхамет Көпежанұлы Мансұров]] — Ақсу округі
# [[Прасковья Сергеевна Неживых]] — Черкасский округі
# [[Дарья Ивановна Нечаева]] — Алакөл округі
# [[Биғали Оралбаев]] — Қапал округі
# [[Күлжекен Сақтағанова]] — Бөрілітөбе округі
# [[Мария Алексеевна Стрельцова]] — Сахарозаводской округі
# [[Дмитрий Александрович Суворов]] — Дзержинский округі
# [[Зя Ир Цой]] — Қаратал округі
== Шығыс Қазақстан облысы ==
# [[Құрман Әбішев]] — Мариногорск округі
# [[Сақтаған Бәйішұлы Бәйішев|Сақтаған Бәйішұлы]] — Жоғарғы Үбі округі
# [[Хафиз Бақауов]] — Бұқтырма округі
# [[Әлішер Бейсенұлы]] — Белоусовска округі
# [[Василий Корнилович Беляев]] — Өскемен — Железнодорожный округі
# [[Константин Петрович Бородин]] — Абылайкит округі
# [[Тамара Алексеевна Бочарова]] — Өскемен — Заречный округі
# [[Николай Александрович Булганин]] — Өскемен — Промышленный округі
# [[Александр Николаевич Вдовин]] — Зырян — Строительный округі
# [[Анфия Акимовна Виноградова]] — Шемонаиха — Ауылдық округі
# [[Анфиса Григорьевна Гостева]] — Лениногорск — Строительный округі
# [[Борис Михайлович Ерахтин]] — Серебрянск округі
# [[Әбдеш Ерғалиев]] — Ульбастроевск округі
# [[Күлжан Жақыпова]] — Қатон-Қарағай округі
# [[Нұрлан Иманбаева]] — Зайсан округі
# [[Қабидулла Қалиева]] — Самар округі
# [[Матрена Михайловна Канторез]] — Өскемен округі
# [[Александр Федорович Литовченко]] — Верхне-Березовский округі
# [[Сергей Дмитриевич Лямин]] — Заульбинский — Ленин округі
# [[Тыныбек Махмұтов]] — Солонов округі
# [[Федор Ефимович Онищенко]] — Таврия округі
# [[Федот Дмитриевич Петухов]] — Глубокое округі
# [[Вера Васильевна Плюхина]] — Лениногорск — Школьный округі
# [[Дмитрий Федорович Снегин]] — Путинцевский округі
# [[Мәкбөбе Садықова]] — Ұлан округі
# [[Алексей Матвеевич Сазонтов]] — Үлкен Нарын округі
# [[Александр Иванович Самохвалов]] — Пригородный округі
# [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] — Лениногорск — Центральный округі
# [[Нұрия Сатылғанов]] — Лениногорск — Промышленный округі
# [[Қабитқан Сванов]] — Кумашкинский округі
# [[Мария Михайловна Силифонова]] — Марқакөл округі
# [[Иван Иванович Соболев]] — Заульбинский округі
# [[Ыбрайым Таусиқұлы Тәжиев]] — Зырян — Сталин округі
# [[Әмірбек Уанбаев]] — Тарбағатай округі
# [[Анатолий Леонидович Хохлачев]] — Шемонаиха округі
# [[Александра Емельяновна Черненко]] — Зырян — Промышленный округі
# [[Петр Трофимович Шушарин]] — Зырян — Сельский округі
# [[Юлия Яковлевна Щетинина]] — Зырян округі
# [[Сергей Федорович Эпиктетов]] — Шердіаяқ округі
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі депутаттарының тізімі]]
87m49ccgqgou2ne308hh0p6rcu6jhe8
Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет
4
775564
3622448
3621813
2026-06-26T03:06:03Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту.
3622448
wikitext
text/x-wiki
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
{|class="standard sortable ts-stickytableheader"
!N
!Бет
!Қаралу саны (соңғы 30 күнде)
!Қаралу саны (соңғы 90 күнде)
!Қаралу саны (бір жылда)
|-
|1
|[[Арнайы:Іздеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 21058]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 123147]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 280544]
|-
|2
|[[Басты бет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 34479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 119807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 376448]
|-
|3
|[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 11360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 37945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 85648]
|-
|4
|[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 26204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127480]
|-
|5
|[[Абай Құнанбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 45993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 268869]
|-
|6
|[[Жоба:Уики-көктем 2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 2803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13652]
|-
|7
|[[КешYOU]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 8557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 15247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 21117]
|-
|8
|[[Бауыржан Момышұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116428]
|-
|9
|[[Қазақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 3709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 82607]
|-
|10
|[[Күнделік.кз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 2465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 12903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106900]
|-
|11
|[[Мәңгілік бала бейне]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 8005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16826]
|-
|12
|[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5738]
|-
|13
|[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 12718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50522]
|-
|14
|[[Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16019]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84577]
|-
|15
|[[Жеті жарғы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 850]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29538]
|-
|16
|[[Ыбырай Алтынсарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 3010]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 22675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 111332]
|-
|17
|[[Мұхтар Шаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 53364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72776]
|-
|18
|[[Жәңгір мектебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 46]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 4414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 5203]
|-
|19
|[[Бесеудің хаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 14150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 27718]
|-
|20
|[[Қазақстан көлдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23072]
|-
|21
|[[Мемлекет астаналары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59489]
|-
|22
|[[Қазақ халық аңыздары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 161]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10378]
|-
|23
|[[Ұлы Отан соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 994]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 9954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23760]
|-
|24
|[[Әлемнің жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 9098]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64385]
|-
|25
|[[Компьютер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 6221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 22957]
|-
|26
|[[Бірқазандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 53]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5274]
|-
|27
|[[Қазақстан географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16762]
|-
|28
|[[Моңғол империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20902]
|-
|29
|[[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 21080]
|-
|30
|[[Қазақстанның ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту ісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 4639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 10217]
|-
|31
|[[Татьяна Николаевна Бурмистрова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4629]
|-
|32
|[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7649]
|-
|33
|[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1847]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 12343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 66090]
|-
|34
|[[Батыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15367]
|-
|35
|[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10029]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50447]
|-
|36
|[[Ахмет Байтұрсынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1988]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 121506]
|-
|37
|[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 100173]
|-
|38
|[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23298]
|-
|39
|[[Уикипедия:Форум]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23153]
|-
|40
|[[Тәуке хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5606]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23185]
|-
|41
|[[Жеңіс күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 78]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5094]
|-
|42
|[[1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4738]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 7931]
|-
|43
|[[Құралайдың салқыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 4914]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 6816]
|-
|44
|[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 28398]
|-
|45
|[[Партизандық соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 20]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3709]
|-
|46
|[[Мөлдір Әуелбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2099]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8100]
|-
|47
|[[Халифат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 65]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 3157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 5238]
|-
|48
|[[Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 37]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3069]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 4793]
|-
|49
|[[Міржақып Дулатұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84710]
|-
|50
|[[Азаматтық іс жүргізу құқығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 3020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 4278]
|-
|51
|[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4925]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60477]
|-
|52
|[[Ұлы Жібек жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 6091]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 42794]
|-
|53
|[[Қазақша жыл санау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 2007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 7409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 79797]
|-
|54
|[[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 5200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24751]
|-
|55
|[[Қарахан мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 33025]
|-
|56
|[[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10185]
|-
|57
|[[Отан қорғаушы күні (Қазақстан)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 55]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 3490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 4232]
|-
|58
|[[Абай жолы (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 8516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38267]
|-
|59
|[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 26402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 40557]
|-
|60
|[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6569]
|-
|61
|[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8593]
|-
|62
|[[Сырым Датұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6041]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27307]
|-
|63
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16400]
|-
|64
|[[Алкандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 127]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 7495]
|-
|65
|[[Құрбан айт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 2196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 3159]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 4603]
|-
|66
|[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7647]
|-
|67
|[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 59152]
|-
|68
|[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40126]
|-
|69
|[[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18106]
|-
|70
|[[Зат есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 4381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26791]
|-
|71
|[[Сөз таптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15465]
|-
|72
|[[Нарықтық экономика қатынастары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3487]
|-
|73
|[[Франсиско Франко]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 21]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2797]
|-
|74
|[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12019]
|-
|75
|[[Ғаламдық экологиялық проблемалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 205]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9615]
|-
|76
|[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 918]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 7069]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 22556]
|-
|77
|[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9830]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77277]
|-
|78
|[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 10902]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29786]
|-
|79
|[[Нұркен Әбдіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 3703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 5609]
|-
|80
|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 25997]
|-
|81
|[[Етіс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 3074]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 9556]
|-
|82
|[[Саңырауқұлақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 237]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11122]
|-
|83
|[[Әмір Темір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 1106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 7314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30456]
|-
|84
|[[Толық ішкі шағылудың шектік бұрышы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 8]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2630]
|-
|85
|[[Қасым хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35152]
|-
|86
|[[Серік Қапшықбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2600]
|-
|87
|[[Ілияс Жансүгіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 849]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 7817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43470]
|-
|88
|[[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 4100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 16193]
|-
|89
|[[Жәркен Бөдешұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7699]
|-
|90
|[[Шыңғыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 64328]
|-
|91
|[[Гамета]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 22]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 2541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 3125]
|-
|92
|[[Ғұндар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 7533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39373]
|-
|93
|[[Қазақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1854]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36624]
|-
|94
|[[Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 168]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5676]
|-
|95
|[[Өзбекәлі Жәнібеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33440]
|-
|96
|[[Қасым Қайсенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16875]
|-
|97
|[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9442]
|-
|98
|[[Есік Алтын адамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 4049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40771]
|-
|99
|[[Тәуекел хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15783]
|-
|100
|[[Игельстром реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 44]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4471]
|-
|101
|[[Абылай хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 58661]
|-
|102
|[[Азаматтық қоғам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 69]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 2739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 5971]
|-
|103
|[[Вегетативтік көбею]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 4039]
|-
|104
|[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 7397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 48601]
|-
|105
|[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27736]
|-
|106
|[[Сақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 62790]
|-
|107
|[[Арғын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 5104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23809]
|-
|108
|[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 45954]
|-
|109
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29673]
|-
|110
|[[Домбыра]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 4120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21866]
|-
|111
|[[Шәмші Қалдаяқов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 7290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28035]
|-
|112
|[[Қазақстан экономикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8831]
|-
|113
|[[Қадыр Мырза Әлі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 1110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 7718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24866]
|-
|114
|[[Халықаралық ұйымдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 3276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8198]
|-
|115
|[[Үстеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 1142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 4633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20505]
|-
|116
|[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8191]
|-
|117
|[[Изосызықтар тәсілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 5]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2144]
|-
|118
|[[Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 62]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2331]
|-
|119
|[[Ұлы жасақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 64]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 2280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 5106]
|-
|120
|[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4859]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 28047]
|-
|121
|[[Ыңғайлас салалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 44]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 6809]
|-
|122
|[[Рақымжан Қошқарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10184]
|-
|123
|[[Батыр Баян (поэма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 3313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 19622]
|-
|124
|[[Ауыл (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3713]
|-
|125
|[[Семей полигоны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 866]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 6209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28171]
|-
|126
|[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16537]
|-
|127
|[[Қазақ хандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39857]
|-
|128
|[[Жасақ (Яса)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 56]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 2185]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 3984]
|-
|129
|[[Жаяу Мұса Байжанұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9146]
|-
|130
|[[Астана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 6611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36595]
|-
|131
|[[Сайын Мұратбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4125]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12282]
|-
|132
|[[Уикипедия:Анықтама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 992]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 8943]
|-
|133
|[[Әмір Темір жорықтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 36]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 4969]
|-
|134
|[[Құрбандық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3414]
|-
|135
|[[Қызыл кітап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 9681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 27577]
|-
|136
|[[Шылау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 1082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 3259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17625]
|-
|137
|[[Қазақ әліпбиі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 5107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 27847]
|-
|138
|[[АҚШ президенттерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10180]
|-
|139
|[[Дүниежүзілік тұқым қоры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 13]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 2238]
|-
|140
|[[Махамбет Өтемісұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54795]
|-
|141
|[[Әміре Қашаубаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15325]
|-
|142
|[[Александр Сергеевич Пушкин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 2667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 6253]
|-
|143
|[[Жетісу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10213]
|-
|144
|[[Экологиялық пирамида ережесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 22]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 2192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 2949]
|-
|145
|[[Қазақ батырлар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29578]
|-
|146
|[[Жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12305]
|-
|147
|[[Қабанбай (Үржар ауданы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 10]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 1943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 2004]
|-
|148
|[[Ерте темір дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 115]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 10017]
|-
|149
|[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35356]
|-
|150
|[[Байқоңыр (ғарыш айлағы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 6664]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 16026]
|-
|151
|[[Салалас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11077]
|-
|152
|[[Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 5108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31137]
|-
|153
|[[Қыз Жібек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30552]
|-
|154
|[[Әл-Фатиха сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24785]
|-
|155
|[[Аманкелді Муатқанұлы Сейітханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2105]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2861]
|-
|156
|[[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39664]
|-
|157
|[[Кенжебай Мәденов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 152]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2251]
|-
|158
|[[Сәукеле]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 189]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4474]
|-
|159
|[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16233]
|-
|160
|[[Қоңырат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 4956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23533]
|-
|161
|[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 5182]
|-
|162
|[[Қазақ хандығының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 3595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 24343]
|-
|163
|[[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 12276]
|-
|164
|[[Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 55241]
|-
|165
|[[:Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5114]
|-
|166
|[[Алтын Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35654]
|-
|167
|[[Жаужүрек мың бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 7842]
|-
|168
|[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 6505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24611]
|-
|169
|[[Шалғай (Батыс Қазақстан облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1908]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2022]
|-
|170
|[[Бір корпусты сүңгуір қайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 9]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1806]
|-
|171
|[[Үш Жүз партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9730]
|-
|172
|[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 53926]
|-
|173
|[[Ағартушылық дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 30]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2887]
|-
|174
|[[Бәйтерек (монумент)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 6155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27092]
|-
|175
|[[Қожа Ахмет Ясауи]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 6206]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46441]
|-
|176
|[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 1085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 2951]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 6965]
|-
|177
|[[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 40822]
|-
|178
|[[Жүйке жасушалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6587]
|-
|179
|[[Александр Викторович Затаевич]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 41]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 2140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 3152]
|-
|180
|[[Жынысты көбею және ұрықтану ерекшеліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2559]
|-
|181
|[[Алаш партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5145]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 39251]
|-
|182
|[[Каспий теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 21205]
|-
|183
|[[Сарқылатын ресурстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 32]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2034]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3376]
|-
|184
|[[Химия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 6729]
|-
|185
|[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 4429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 21279]
|-
|186
|[[Қазақ тілі тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 114]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4664]
|-
|187
|[[Сәкен Сейфуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 6739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35659]
|-
|188
|[[Алакөл (көл)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 13274]
|-
|189
|[[Алматы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 28136]
|-
|190
|[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 524]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26801]
|-
|191
|[[Экологиялық мәдениет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 25]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 1775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 2498]
|-
|192
|[[Демікпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 45]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 3304]
|-
|193
|[[Тұмар ханша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 2424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 10075]
|-
|194
|[[Түркістан автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13340]
|-
|195
|[[Болашақ (стипендия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 2709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 4785]
|-
|196
|[[Гарнизон және қарауыл қызметі жарғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 81]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2201]
|-
|197
|[[Сыбаға]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 49]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 1778]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 2949]
|-
|198
|[[Аманай мен Заманай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 3425]
|-
|199
|[[Уикипедия:Қауым порталы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8211]
|-
|200
|[[Махаббат, қызық мол жылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 24567]
|-
|201
|[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 4792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24193]
|-
|202
|[[Асан қайғы Сәбитұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20235]
|-
|203
|[[:Сурет:Amre Kashaubaev.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 2]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1689]
|-
|204
|[[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 11270]
|-
|205
|[[Жылқы малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5086]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36309]
|-
|206
|[[Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 41]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1736]
|-
|207
|[[Наймандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26399]
|-
|208
|[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 6301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24786]
|-
|209
|[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 9936]
|-
|210
|[[Қазақстандық Кеңес Одағының Батырлары (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 6461]
|-
|211
|[[Үш жүз он екінші атқыштар дивизиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1948]
|-
|212
|[[Атомдардың құрылысы мен элементтер системасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 41]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 5533]
|-
|213
|[[Орта білім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 123]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 1784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 2333]
|-
|214
|[[Жүрегім, ойбай, соқпа енді...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 5]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1646]
|-
|215
|[[Қазақ солдаты (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4496]
|-
|216
|[[Қазақстанның кен ресурстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 156]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 6243]
|-
|217
|[[Қаңлылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 29787]
|-
|218
|[[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6211]
|-
|219
|[[Уикипедия:Telegram]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 1161]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5436]
|-
|220
|[[Сарматтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 174]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 4624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 12493]
|-
|221
|[[Баланы қырқынан шығару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 4794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 30975]
|-
|222
|[[Ақсақ құлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2502]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 6342]
|-
|223
|[[Сәулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 2368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5216]
|-
|224
|[[Салқам Жәңгір хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15750]
|-
|225
|[[Көне түркі жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36381]
|-
|226
|[[Уикипедия:Видео сабақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5694]
|-
|227
|[[Ересектер арасындағы сауатсыздықты жою]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 83]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 1756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 2471]
|-
|228
|[[Қазақстан демографиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15634]
|-
|229
|[[Салауат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 879]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 22651]
|-
|230
|[[Өсімдіктер систематикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 44]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 4004]
|-
|231
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7922]
|-
|232
|[[Сын есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19944]
|-
|233
|[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 8413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57267]
|-
|234
|[[Жасанды интеллект]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 5164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 32850]
|-
|235
|[[Күкірт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 115]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 1924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 7611]
|-
|236
|[[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 5668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65772]
|-
|237
|[[Жұлын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 2207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 6671]
|-
|238
|[[Сүйектің құрылысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 29]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3377]
|-
|239
|[[Қазақстандағы туризм]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 5563]
|-
|240
|[[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1094]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16379]
|-
|241
|[[Сөзжасам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 2001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8188]
|-
|242
|[[Сақ-сармат дәуiрiндегi Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 85]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1645]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4503]
|-
|243
|[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13604]
|-
|244
|[[Роза Мұқанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4429]
|-
|245
|[[Мүшел жас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 3938]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 20181]
|-
|246
|[[Кенесары хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34303]
|-
|247
|[[Қатысушы талқылауы:Сатыбалды Нурдаулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1472]
|-
|248
|[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5184]
|-
|249
|[[Қазақстан 2050]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 2368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 5989]
|-
|250
|[[Ғұндар мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17174]
|-
|251
|[[Әскери форма]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 11]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1544]
|-
|252
|[[Қазақстанның географиялық орны мен шекаралары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1969]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6084]
|-
|253
|[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 23668]
|-
|254
|[[Туыстық атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4094]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 28813]
|-
|255
|[[Синтаксис]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 2041]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 7252]
|-
|256
|[[Жаһандық жылыну]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 49]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 1572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 2854]
|-
|257
|[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37035]
|-
|258
|[[Мұстафа Шоқай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 846]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 4014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26662]
|-
|259
|[[Сұңғыла]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 4662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 8030]
|-
|260
|[[Әбілқайыр хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4057]
|-
|261
|[[Қой малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9644]
|-
|262
|[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13512]
|-
|263
|[[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2963]
|-
|264
|[[Америка әсерлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 21]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1753]
|-
|265
|[[Мақаншы ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3433]
|-
|266
|[[Құдайберген Тәуекелұлы Сұлтанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 74]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2356]
|-
|267
|[[АҚШ штаттарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17804]
|-
|268
|[[Жоғары молекулалы қосылыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 75]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3535]
|-
|269
|[[Еңбек тәрбиесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 54]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 1492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 2049]
|-
|270
|[[Сперматозоид]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 1714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 3658]
|-
|271
|[[Қазақстан аудандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29746]
|-
|272
|[[Зар Заман ақындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16296]
|-
|273
|[[Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы заң]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 8]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1528]
|-
|274
|[[Иван Васильевич Панфилов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 56]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2591]
|-
|275
|[[Мұхаммед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 4855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 30164]
|-
|276
|[[Қазақстан жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17174]
|-
|277
|[[Қазақтың музыкалық аспаптары тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 10171]
|-
|278
|[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21057]
|-
|279
|[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12088]
|-
|280
|[[Салт-дәстүр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 2043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 9947]
|-
|281
|[[Қазақстан халқы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 2157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 7514]
|-
|282
|[[Қазақстан халқының бірлігі күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 7535]
|-
|283
|[[Арыстан (арнайы бөлімше)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 32]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 1461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 2353]
|-
|284
|[[Ауыз әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 63]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1548]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5277]
|-
|285
|[[Атмосфераның ластануы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 5]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 2434]
|-
|286
|[[Көне дәуірдегі Қазақстан жеріндегі ежелгі этникалық үдерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 24]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 2841]
|-
|287
|[[Ақ Орда (мемлекет)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 1060]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 3164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32116]
|-
|288
|[[Желтоқсан көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 7257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58363]
|-
|289
|[[Қазақтың боғауыз сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2972]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12462]
|-
|290
|[[Бәйтерек (мифология)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 36]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 4686]
|-
|291
|[[Қабанбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 977]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 23320]
|-
|292
|[[Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17151]
|-
|293
|[[Даладағы дабыл (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 5]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1393]
|-
|294
|[[Қабанбай (Жетісу облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 22]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1604]
|-
|295
|[[Әлеуметтік қақтығыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 7]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1893]
|-
|296
|[[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18621]
|-
|297
|[[Салт етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 4119]
|-
|298
|[[Қабанбай (Шығыс Қазақстан облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 9]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1426]
|-
|299
|[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 4759]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 63216]
|-
|300
|[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4317]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23600]
|-
|301
|[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15864]
|-
|302
|[[Сын есімнің шырайлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1853]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7625]
|-
|303
|[[Қазақстан қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 24153]
|-
|304
|[[Наурыз-думан әні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 97]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1994]
|-
|305
|[[Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 1581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 3630]
|-
|306
|[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 4693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 31741]
|-
|307
|[[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 31]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1648]
|-
|308
|[[Үйсін мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 31929]
|-
|309
|[[Мұңал рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3966]
|-
|310
|[[Ақиқат пен аңыз (роман-диалог)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 62]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 1771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 4599]
|-
|311
|[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8074]
|-
|312
|[[Сөйлем мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22210]
|-
|313
|[[Әбіш Кекілбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26394]
|-
|314
|[[Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4421]
|-
|315
|[[Наурыз мейрамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 4523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29494]
|-
|316
|[[Қазақстанның пайдалы қазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12635]
|-
|317
|[[Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 60]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 1598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 3449]
|-
|318
|[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 3754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 23311]
|-
|319
|[[Тас дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 3028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31849]
|-
|320
|[[Оптика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 43]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2581]
|-
|321
|[[Жанар Хамитова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2378]
|-
|322
|[[Қола дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29215]
|-
|323
|[[Магмалық тау жыныстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 59]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5238]
|-
|324
|[[Қазақстан археологиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 61]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5138]
|-
|325
|[[Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 14]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1445]
|-
|326
|[[Астанадағы ең биік ғимараттардың тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 44]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2465]
|-
|327
|[[Қазақстан қор биржасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 38]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1978]
|-
|328
|[[Жақып Ақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5260]
|-
|329
|[[Қожа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 628]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 14209]
|-
|330
|[[Географиялық ақпараттық жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 90]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 7496]
|-
|331
|[[Атырау облысының климаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 17]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1607]
|-
|332
|[[Эндокриндік жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 7007]
|-
|333
|[[Бронх демікпесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 73]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 1487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 3921]
|-
|334
|[[Қазақ халқының дәстүрі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 25]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 1320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 2049]
|-
|335
|[[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1836]
|-
|336
|[[Қазақ газеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2289]
|-
|337
|[[Жай сөйлем және оның түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10597]
|-
|338
|[[Еуропа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 3922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 25167]
|-
|339
|[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4061]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16588]
|-
|340
|[[Үйсін антропологиялық типі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 7]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1437]
|-
|341
|[[Жүсіпбек Аймауытов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 4591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 30088]
|-
|342
|[[Алаш автономиясының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 38]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4440]
|-
|343
|[[Балғабек Қыдырбекұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5631]
|-
|344
|[[Қонақжайлылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 43]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2177]
|-
|345
|[[Бәкір Төлеуұлы Тәжібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4092]
|-
|346
|[[Дамушы елдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1872]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 7867]
|-
|347
|[[Андроново мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19632]
|-
|348
|[[Өкпенің созылмалы обструкциялық ауруы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 32]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2322]
|-
|349
|[[Жамбыл Жабайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 921]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47610]
|-
|350
|[[Антропология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 63]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 3235]
|-
|351
|[[Қазақ тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15302]
|-
|352
|[[Ауырсынуды басатын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 56]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2161]
|-
|353
|[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 6250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 18194]
|-
|354
|[[Balapan (телеарна)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 135]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 1425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 3225]
|-
|355
|[[Ғабиден Мұстафин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 10085]
|-
|356
|[[Елім-ай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 1550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 4861]
|-
|357
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2889]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9591]
|-
|358
|[[Салыстырмалы қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 17]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2091]
|-
|359
|[[Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20120]
|-
|360
|[[Тәуелдік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1945]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 13578]
|-
|361
|[[Құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11600]
|-
|362
|[[28 гвардияшы-панфиловшылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 41]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2147]
|-
|363
|[[Қазақстан Құрылтайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1168]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2862]
|-
|364
|[[Қылмыстық процеске қатысушылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 80]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2230]
|-
|365
|[[Кәмшат Жолдыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4903]
|-
|366
|[[Балқаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17746]
|-
|367
|[[Әбілхан Қастеев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 19883]
|-
|368
|[[Маңғыстау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 851]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13778]
|-
|369
|[[Зәйтүн тұқымдасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1228]
|-
|370
|[[Қазақстан 2030]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 4858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12145]
|-
|371
|[[Ұлы отан соғысы жылдарындағы КСРО-ның адам шығыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 9]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1551]
|-
|372
|[[:Санат:Қазақстан газ кен орындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1648]
|-
|373
|[[Батыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14842]
|-
|374
|[[Әлімұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2888]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15207]
|-
|375
|[[Қазақстанның экологиялық проблемалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11806]
|-
|376
|[[Ұлпан (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40871]
|-
|377
|[[Шал мен теңіз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 2098]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3591]
|-
|378
|[[Айша бибі кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16793]
|-
|379
|[[Шежіре-и Түрк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 46]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 1290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 2587]
|-
|380
|[[Қытай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 21963]
|-
|381
|[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3366]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23459]
|-
|382
|[[Қыпшақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26282]
|-
|383
|[[Адай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2985]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 16105]
|-
|384
|[[Қорықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5281]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32300]
|-
|385
|[[Арыстанбаб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13406]
|-
|386
|[[Фариза Оңғарсынова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20050]
|-
|387
|[[Қазақ хандығы (телесериал)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 1547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 4395]
|-
|388
|[[Америка Құрама Штаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19592]
|-
|389
|[[Ілия Жақанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 234]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3975]
|-
|390
|[[Сіргелі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12525]
|-
|391
|[[Дулат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2949]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16753]
|-
|392
|[[Сексеуіл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 1514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 5896]
|-
|393
|[[Арал теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3195]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22766]
|-
|394
|[[Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 63]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2113]
|-
|395
|[[Қазақ ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15552]
|-
|396
|[[Мұнай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 10377]
|-
|397
|[[Қыпшақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17779]
|-
|398
|[[Батыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30392]
|-
|399
|[[Қазақстан мерекелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5486]
|-
|400
|[[Аралас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 135]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 4715]
|-
|401
|[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 2158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10273]
|-
|402
|[[Бурабай (көл)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 96]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1311]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2866]
|-
|403
|[[Тұрар Рысқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 4204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18235]
|-
|404
|[[Алланың есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1234]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21120]
|-
|405
|[[Андроново мәдениеті кезеңінің ескерткіштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 45]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1147]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2683]
|-
|406
|[[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 185]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7426]
|-
|407
|[[Мәдениеттану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 1353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 7292]
|-
|408
|[[Рай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 1508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 5602]
|-
|409
|[[Қазақстан экономикасының тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3520]
|-
|410
|[[Септік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16875]
|-
|411
|[[Қазыбек би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 3020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23426]
|-
|412
|[[Түркістан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 925]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19215]
|-
|413
|[[Жаныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11618]
|-
|414
|[[Есімше]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 1762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 10986]
|-
|415
|[[Түркістан (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18472]
|-
|416
|[[Табын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13359]
|-
|417
|[[Албан руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14404]
|-
|418
|[[Жатыр миомасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 3754]
|-
|419
|[[Ашаршылық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2584]
|-
|420
|[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12881]
|-
|421
|[[Шежіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14512]
|-
|422
|[[XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8533]
|-
|423
|[[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 13037]
|-
|424
|[[Төле би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 3532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28625]
|-
|425
|[[Етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16385]
|-
|426
|[[Әт-Тәкуир сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8838]
|-
|427
|[[Талқылау:Сүңгуір қайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 3]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1003]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1015]
|-
|428
|[[Экологиялық жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 6422]
|-
|429
|[[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32199]
|-
|430
|[[Ауыл шаруашылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 9458]
|-
|431
|[[Эмбрион]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 1229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 2420]
|-
|432
|[[Лифт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 21]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1030]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1171]
|-
|433
|[[Жеті қазына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 796]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 3202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21624]
|-
|434
|[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15283]
|-
|435
|[[Бұзаубас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 1774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 3254]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 6886]
|-
|436
|[[Антропологиялық типтер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 17]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1006]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1079]
|-
|437
|[[Бактериялар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 2117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 10221]
|-
|438
|[[Қазақ газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 2713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15358]
|-
|439
|[[Орбұлақ шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 3141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15720]
|-
|440
|[[Аңырақай шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 18992]
|-
|441
|[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 759]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 2956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28622]
|-
|442
|[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13168]
|-
|443
|[[Ботай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 26853]
|-
|444
|[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4743]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17063]
|-
|445
|[[Хақназар хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20420]
|-
|446
|[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7171]
|-
|447
|[[Есімді сөз тіркестері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3795]
|-
|448
|[[Ақбөкен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 25471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39624]
|-
|449
|[[Ыбырай Алтынсарин төсбелгісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 114]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 3124]
|-
|450
|[[Әділет (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 4428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 4916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 4916]
|-
|451
|[[Туризм]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 139]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 6216]
|-
|452
|[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1363]
|-
|453
|[[Ресей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 3120]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17717]
|-
|454
|[[Жыныстық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 919]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8510]
|-
|455
|[[Жүктілік кезіндегі гестоз ауруы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 31]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2384]
|-
|456
|[[Киіз үй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 3707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 23939]
|-
|457
|[[Қазақстанның орта ғасырлардағы сәулет өнері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 1530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4179]
|-
|458
|[[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26283]
|-
|459
|[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31309]
|-
|460
|[[Ақан сері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 3202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16553]
|-
|461
|[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2086]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8829]
|-
|462
|[[Түйе малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12662]
|-
|463
|[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24340]
|-
|464
|[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20565]
|-
|465
|[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 1932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8922]
|-
|466
|[[Экономикалық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 985]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 1266]
|-
|467
|[[Ысты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11247]
|-
|468
|[[Қылмыстық құқық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 1306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 3997]
|-
|469
|[[Қабдеш Жұмаділов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 724]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 6314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16461]
|-
|470
|[[Конор Макгрегор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 43]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 1009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 1358]
|-
|471
|[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1841]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8679]
|-
|472
|[[Сөз тіркесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16772]
|-
|473
|[[Тырнақша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6460]
|-
|474
|[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21301]
|-
|475
|[[Жәнібек хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17340]
|-
|476
|[[Кіші жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16002]
|-
|477
|[[Тайқазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9882]
|-
|478
|[[Салауатты өмір салты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 6718]
|-
|479
|[[Әзілхан Нұршайықов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 6012]
|-
|480
|[[Қазақстандағы жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 34]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3397]
|-
|481
|[[Моғолстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19913]
|-
|482
|[[Нивелир]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1863]
|-
|483
|[[Ясин сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 635]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9132]
|-
|484
|[[Ресми стиль]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 5909]
|-
|485
|[[Қаракесек (Арғын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12486]
|-
|486
|[[Алматы облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 810]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17154]
|-
|487
|[[Есім хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19656]
|-
|488
|[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 715]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15875]
|-
|489
|[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3290]
|-
|490
|[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13652]
|-
|491
|[[Сан есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15742]
|-
|492
|[[Жапония]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16531]
|-
|493
|[[Қазақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 16392]
|-
|494
|[[Есет Көтібарұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13096]
|-
|495
|[[Арыстан баб кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3990]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13458]
|-
|496
|[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 3893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18833]
|-
|497
|[[Өздігінен тозаңдану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 9]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 937]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 1114]
|-
|498
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3101]
|-
|499
|[[Қыз Жібек (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 1758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 8795]
|-
|500
|[[Негізді тау жыныстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 4]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 908]
|-
|501
|[[Ұшқан ұя]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 3721]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28390]
|-
|502
|[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 664]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15813]
|-
|503
|[[Есімдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 2039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18399]
|-
|504
|[[Жерлеу рәсімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 3768]
|-
|505
|[[Жылқы өсіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 14]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 1692]
|-
|506
|[[Қазақ (этноним)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 1255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 4993]
|-
|507
|[[Қ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 925]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 2560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 8269]
|-
|508
|[[Қарғын (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11226]
|-
|509
|[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1447]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1958]
|-
|510
|[[Жошы хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15831]
|-
|511
|[[Ескендір Зұлқарнайын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10638]
|-
|512
|[[Ауа ластануы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 59]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1109]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 5531]
|-
|513
|[[Түр критерийлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1467]
|-
|514
|[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 915]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7336]
|-
|515
|[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8778]
|-
|516
|[[Санжар Керімбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4146]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12967]
|-
|517
|[[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 4972]
|-
|518
|[[Сөз табы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2070]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14751]
|-
|519
|[[Фототранзистор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 7]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 909]
|-
|520
|[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 606]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29831]
|-
|521
|[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1354]
|-
|522
|[[Әйтеке би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19420]
|-
|523
|[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 16184]
|-
|524
|[[Қаһарлы күндер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 44]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 2227]
|-
|525
|[[Қайрат Нұртас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12085]
|-
|526
|[[Ысмайыл Ғаспыралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 36]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1946]
|-
|527
|[[316-атқыштар дивизиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 31]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1984]
|-
|528
|[[Параллелепипед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 63]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 2855]
|-
|529
|[[Қазақстан халқы ассамблеясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 2729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12390]
|-
|530
|[[Асқазан аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 21661]
|-
|531
|[[Бақтыораз Бейсекбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3132]
|-
|532
|[[Жеті ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15279]
|-
|533
|[[Ақтабан шұбырынды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17310]
|-
|534
|[[Хабарды жол-жөнекей ұстау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 2]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 841]
|-
|535
|[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19355]
|-
|536
|[[Шығыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 836]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19449]
|-
|537
|[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 604]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2646]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9523]
|-
|538
|[[Ескертпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 7]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 909]
|-
|539
|[[Оғыз мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23765]
|-
|540
|[[Бақытсыз Жамал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 2822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25541]
|-
|541
|[[Қазақ мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 108]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5599]
|-
|542
|[[Шымкент]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 610]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 15058]
|-
|543
|[[Тыныс белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 7886]
|-
|544
|[[Оралхан Бөкей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 4277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25417]
|-
|545
|[[Гастрит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 70]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 1114]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 3543]
|-
|546
|[[Қорқыт ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37988]
|-
|547
|[[Жалпақтал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1472]
|-
|548
|[[Алаш партиясының бағдарламасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15880]
|-
|549
|[[Илон Маск]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 1781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 3863]
|-
|550
|[[25 мамыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 915]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 1211]
|-
|551
|[[Қазақстан ұлттық парктерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8914]
|-
|552
|[[Қазақша Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2796]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 8064]
|-
|553
|[[Невралгия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 30]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1588]
|-
|554
|[[Әбілхайыр ханның тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 19]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 847]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1182]
|-
|555
|[[Қатерлі ісік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 1405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 6295]
|-
|556
|[[Столыпин реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 6092]
|-
|557
|[[Қажығали Мұханбетқалиұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 73]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6384]
|-
|558
|[[Ислам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14580]
|-
|559
|[[Ақбілек (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3114]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27065]
|-
|560
|[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12069]
|-
|561
|[[Уикипедия:Таныстыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 3920]
|-
|562
|[[Одағай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 2091]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 11311]
|-
|563
|[[Сабақтас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 12007]
|-
|564
|[[Қасым Аманжолов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12893]
|-
|565
|[[ChatGPT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ChatGPT 301]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 2357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ChatGPT 9350]
|-
|566
|[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5794]
|-
|567
|[[:Санат:Қазақстан әншілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12089]
|-
|568
|[[Кіші Кордяга]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 799]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 811]
|-
|569
|[[Хантавирус инфекциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 54]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 814]
|-
|570
|[[Тараз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 2195]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10944]
|-
|571
|[[Көзімнің қарасы...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 2492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 19825]
|-
|572
|[[Назарбаев Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 161]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2737]
|-
|573
|[[Қарауыл руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6331]
|-
|574
|[[Талқылау:Деректер қорының жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 958]
|-
|575
|[[Әдеби жанрлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1188]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 6490]
|-
|576
|[[Табиғи қорлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1522]
|-
|577
|[[Көсемше]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 1270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 7098]
|-
|578
|[[Қан мен тер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 2103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12507]
|-
|579
|[[Сәукеле кигізу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 16]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 1059]
|-
|580
|[[Орталық Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1606]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8844]
|-
|581
|[[Қызылорда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 2221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 12011]
|-
|582
|[[Қазақстан туы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18714]
|-
|583
|[[Біржан Қожағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11570]
|-
|584
|[[Петров мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 34]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3049]
|-
|585
|[[Исатай-Махамбет көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 2290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18980]
|-
|586
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2174]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11167]
|-
|587
|[[Джек Лондон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 46]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 1276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 2069]
|-
|588
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7369]
|-
|589
|[[Қазақстан Ғарыш Сапары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 51]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 1738]
|-
|590
|[[Нанотехнология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 4099]
|-
|591
|[[Қазақстан темір жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8920]
|-
|592
|[[Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 2555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17775]
|-
|593
|[[Айдау (Мұнай және газ)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 8]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 929]
|-
|594
|[[ALEM (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 1961]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 16419]
|-
|595
|[[Тәуекел Мүслім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4235]
|-
|596
|[[Қызылорда облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11657]
|-
|597
|[[Қайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 29]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1660]
|-
|598
|[[Ілияс Есенберлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12445]
|-
|599
|[[Қазақ әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 742]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8010]
|-
|600
|[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22619]
|-
|601
|[[Алтын белгі төсбелгісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1442]
|-
|602
|[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3371]
|-
|603
|[[Көксағыз бақбағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 88]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 1014]
|-
|604
|[[:Санат:Африка елдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9471]
|-
|605
|[[Жәңгір-Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6996]
|-
|606
|[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3668]
|-
|607
|[[Қазақстанның Қызыл кітабы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 9288]
|-
|608
|[[1921-1922 жылдардағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 7177]
|-
|609
|[[Ұлытау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11896]
|-
|610
|[[Мата атаулары мен түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1979]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8924]
|-
|611
|[[Ақтамберді Сарыұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17652]
|-
|612
|[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 4306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 23990]
|-
|613
|[[Шек беру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1903]
|-
|614
|[[Шақ (етістік)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9197]
|-
|615
|[[Химиялық элементтер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1994]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14894]
|-
|616
|[[Майкл Джексон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 4010]
|-
|617
|[[Еңлік-Кебек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15848]
|-
|618
|[[Менің атым Қожа (хикаят)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 2856]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20272]
|-
|619
|[[Көксерек (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2841]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24850]
|-
|620
|[[Шөмекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 683]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9694]
|-
|621
|[[Көшпенділер (трилогия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14110]
|-
|622
|[[Ұлы жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15947]
|-
|623
|[[Эссе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7250]
|-
|624
|[[Айқын Төлепберген]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 2053]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6367]
|-
|625
|[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6698]
|-
|626
|[[Керей (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10138]
|-
|627
|[[Шахмұрат Мүтәліп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 2998]
|-
|628
|[[Бесін намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 20197]
|-
|629
|[[Жамбыл облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12922]
|-
|630
|[[Қаңлы (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8102]
|-
|631
|[[Өмірзая (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32499]
|-
|632
|[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6079]
|-
|633
|[[Түменбай Қуандық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 4609]
|-
|634
|[[Жүйке жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9695]
|-
|635
|[[Қызғалдақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 13473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 21524]
|-
|636
|[[Еліктеу сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 10219]
|-
|637
|[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9164]
|-
|638
|[[Мезозой]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 37]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 1047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 3481]
|-
|639
|[[Іле Алатауы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 1061]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 4255]
|-
|640
|[[Екінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1995]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10469]
|-
|641
|[[Сұлтан Бейбарыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11681]
|-
|642
|[[Алаштану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 11]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 948]
|-
|643
|[[Жігіттер тобы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6882]
|-
|644
|[[Өт айдайтын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9214]
|-
|645
|[[Қазақстан ғалымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 84]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4784]
|-
|646
|[[Бастың ауыруы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 1166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 6022]
|-
|647
|[[Ленинград шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 43]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2836]
|-
|648
|[[Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2570]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19857]
|-
|649
|[[Білім инновациялық лицейлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3473]
|-
|650
|[[Құрбақалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 64]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3028]
|-
|651
|[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1915]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 5819]
|-
|652
|[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5672]
|-
|653
|[[Қазақстан астанасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7580]
|-
|654
|[[Ақтөбе облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12187]
|-
|655
|[[Әлем елдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2163]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12601]
|-
|656
|[[Осман империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1963]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13230]
|-
|657
|[[Электр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 39]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 1932]
|-
|658
|[[Менің атым Қожа (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 414]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 1735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11386]
|-
|659
|[[Дулат Исабеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17189]
|-
|660
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10844]
|-
|661
|[[Беріш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8381]
|-
|662
|[[Бөкей Ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10461]
|-
|663
|[[Сөздің қызметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 8]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 883]
|-
|664
|[[Популяция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 64]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 4161]
|-
|665
|[[Эйфель мұнарасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 3525]
|-
|666
|[[Ақмешіт әулие үңгірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 2022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5850]
|-
|667
|[[Айдын Ақанұлы Айымбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 10750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 14399]
|-
|668
|[[Ақтөбе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12056]
|-
|669
|[[Абайдың философиялық көзқарасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 2807]
|-
|670
|[[Қазақстан өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21945]
|-
|671
|[[Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1061]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3124]
|-
|672
|[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9986]
|-
|673
|[[Жай сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1056]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 3000]
|-
|674
|[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2240]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12277]
|-
|675
|[[Өзбекстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14593]
|-
|676
|[[Дулат Бабатайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19622]
|-
|677
|[[Отырар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 2314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 17113]
|-
|678
|[[Нәлқожа Ақбалаұлы Ергешбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 33]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 823]
|-
|679
|[[Күй (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 91]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2503]
|-
|680
|[[Сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 913]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 3800]
|-
|681
|[[Қаракерей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7560]
|-
|682
|[[Қазақ даласында өмір сүрген ежелгі тайпалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 84]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5490]
|-
|683
|[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9317]
|-
|684
|[[Тұманбай Молдағалиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8046]
|-
|685
|[[Мұстафа Кемал Ататүрік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8759]
|-
|686
|[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 2379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17359]
|-
|687
|[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17285]
|-
|688
|[[Жолжазба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 3]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 714]
|-
|689
|[[Қуық түбі безінің қабынуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 14720]
|-
|690
|[[Криштиану Роналду]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 8682]
|-
|691
|[[Орта жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1935]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13307]
|-
|692
|[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7316]
|-
|693
|[[Даңқ ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 83]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2057]
|-
|694
|[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3410]
|-
|695
|[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2214]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12152]
|-
|696
|[[Түркия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 2230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11422]
|-
|697
|[[Аңыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 83]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 979]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 3555]
|-
|698
|[[Кәмелеттік жасқа толмағандардың істері бойынша іс жүргізу ерекшеліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 19]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1265]
|-
|699
|[[Қосай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 2737]
|-
|700
|[[Халық қаһарманы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7687]
|-
|701
|[[Бабалар сөзі (жинақ)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 79]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 1166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 3225]
|-
|702
|[[Бәйдібек Қарашаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1813]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8279]
|-
|703
|[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3777]
|-
|704
|[[Біржан мен Сара айтысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 1527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 10537]
|-
|705
|[[Кірме сөздер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 205]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1057]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 5746]
|-
|706
|[[Жаппас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6910]
|-
|707
|[[Етеккір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 2178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 16298]
|-
|708
|[[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 1494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 9270]
|-
|709
|[[Сөздік қор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 912]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 3679]
|-
|710
|[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8057]
|-
|711
|[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 5319]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 8666]
|-
|712
|[[Мақала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2024]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8480]
|-
|713
|[[Бұқаралық ақпарат құралдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6125]
|-
|714
|[[Қазақстанның биік тау шыңдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 76]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5972]
|-
|715
|[[Құнанбай Өскенбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1888]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11573]
|-
|716
|[[Жұмбақтас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 3843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10523]
|-
|717
|[[Әпке (драма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19213]
|-
|718
|[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8403]
|-
|719
|[[Әже]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 1282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 14612]
|-
|720
|[[Вирустар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 6198]
|-
|721
|[[Қимақ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1544]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24655]
|-
|722
|[[Қырғызстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11594]
|-
|723
|[[Робототехника]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 9408]
|-
|724
|[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10790]
|-
|725
|[[Серке газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3563]
|-
|726
|[[Көңіл шай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11336]
|-
|727
|[[Жусан иісі (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 418]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18699]
|-
|728
|[[Уикипедия:Жүктеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 3981]
|-
|729
|[[Алма Мүтәліпқызы Қыраубаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 70]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1719]
|-
|730
|[[Бесікке салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 2566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22614]
|-
|731
|[[Гелиос]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 21]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 1052]
|-
|732
|[[Қой]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 1238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 6808]
|-
|733
|[[Неолит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 1036]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 10808]
|-
|734
|[[18 ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 55]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 959]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 6823]
|-
|735
|[[Күй аңызы (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 115]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 10490]
|-
|736
|[[Ноғай ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1570]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13827]
|-
|737
|[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6591]
|-
|738
|[[Коперниктің гелиоцентрлік жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2569]
|-
|739
|[[Иштуан Қоңыр Мандоки]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 27]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 989]
|-
|740
|[[Атырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7314]
|-
|741
|[[Құмкөл мұнай-газ кен орны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 42]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1485]
|-
|742
|[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3504]
|-
|743
|[[Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 6186]
|-
|744
|[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15282]
|-
|745
|[[Қарағанды облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13631]
|-
|746
|[[Жау тылындағы бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 20661]
|-
|747
|[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 7919]
|-
|748
|[[Құрмет ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5606]
|-
|749
|[[Шеркеш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 9616]
|-
|750
|[[Картоп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 876]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 2221]
|-
|751
|[[Орман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 107]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 4627]
|-
|752
|[[Жалаң сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 13]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2185]
|-
|753
|[[Шайтанкөл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 1350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 2736]
|-
|754
|[[Қазақ хандықтарының сыртқы саясаты мен дипломатиясы (15-17 ғасыр)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 40]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 3071]
|-
|755
|[[Суан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1727]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8592]
|-
|756
|[[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9040]
|-
|757
|[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8460]
|-
|758
|[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 484]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 24015]
|-
|759
|[[Галстук]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 92]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 1826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 2623]
|-
|760
|[[Көпжылдық өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 9]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 711]
|-
|761
|[[Оянған өлке (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2705]
|-
|762
|[[Көкбауыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 1004]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 3937]
|-
|763
|[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1937]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7367]
|-
|764
|[[Ботбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 7928]
|-
|765
|[[Қоршаған ортаны қорғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 60]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 1272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 9729]
|-
|766
|[[Табылды Досымов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11714]
|-
|767
|[[Құран]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10618]
|-
|768
|[[Алаш автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 574]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12333]
|-
|769
|[[Жүсіп Ақшораев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5636]
|-
|770
|[[Қазақ ұлттық киімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20338]
|-
|771
|[[Астана мектеп оқушыларының сарайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 28]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3942]
|-
|772
|[[Деннис Тито]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 14]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 699]
|-
|773
|[[Сиқым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1743]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8136]
|-
|774
|[[Айтыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 1964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 11614]
|-
|775
|[[Шарын шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11024]
|-
|776
|[[Төлеген Тоқтаров көшесі (Астана)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 13]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 711]
|-
|777
|[[Абай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10829]
|-
|778
|[[Төлен Әбдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 3095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 7884]
|-
|779
|[[Исатай Тайманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15358]
|-
|780
|[[Үрмелі музыка аспаптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 99]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3397]
|-
|781
|[[Жайылма сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 44]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 813]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2952]
|-
|782
|[[Ким Серікбайұлы Серікбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 799]
|-
|783
|[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16742]
|-
|784
|[[Ибраһим]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 1250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 5483]
|-
|785
|[[Жетісу облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2105]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10571]
|-
|786
|[[Көңіл айту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10667]
|-
|787
|[[Жақайым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5947]
|-
|788
|[[Жүсіп Баласағұни]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 2042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 24522]
|-
|789
|[[Алшын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7073]
|-
|790
|[[Әсет Болғанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 61]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1141]
|-
|791
|[[Ацетилсалицил қышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 74]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 850]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 2813]
|-
|792
|[[Тоғыз-құмалақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 2515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17345]
|-
|793
|[[Роман Васильевич Скляр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 1518]
|-
|794
|[[Табиғат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 2112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 13616]
|-
|795
|[[Лейкоз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 85]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 3035]
|-
|796
|[[Заң Шығару Бастамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 40]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 821]
|-
|797
|[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1964]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12128]
|-
|798
|[[Жылқы (қазақ дәстүрі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 86]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 897]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 5847]
|-
|799
|[[Аборт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 536]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 10104]
|-
|800
|[[Соқырішек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 459]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 12773]
|-
|801
|[[Қазақстанның мемлекеттік құрылымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 267]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6115]
|-
|802
|[[Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 975]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9392]
|-
|803
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4788]
|-
|804
|[[Таз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 2019]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7054]
|-
|805
|[[Футбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 388]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12120]
|-
|806
|[[Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4138]
|-
|807
|[[Алюминий]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 55]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 939]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 5421]
|-
|808
|[[Литосфера]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 66]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 873]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 5723]
|-
|809
|[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14333]
|-
|810
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 6559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 12771]
|-
|811
|[[Өзін-өзі өлтіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8478]
|-
|812
|[[Желдірме]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 10]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 827]
|-
|813
|[[Педагогика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7706]
|-
|814
|[[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2473]
|-
|815
|[[Теміреткі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 13299]
|-
|816
|[[Қазақ-жоңғар соғыстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10720]
|-
|817
|[[Қазақстан Республикасы Қорғаныс Министрлігінің кадет корпусы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 23]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 721]
|-
|818
|[[Жиембет жырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 12650]
|-
|819
|[[Мұзды өлке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 32]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 1269]
|-
|820
|[[Қорғалжын қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12341]
|-
|821
|[[Алаш Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 2037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15354]
|-
|822
|[[:Санат:Қазақ жазушылары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5612]
|-
|823
|[[Нүктелі үтір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 58]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 865]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 2039]
|-
|824
|[[Байбақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8064]
|-
|825
|[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9069]
|-
|826
|[[:Сурет:SB - Kazakh woman on horse.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 18]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 11993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 17293]
|-
|827
|[[Өскемен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9571]
|-
|828
|[[Түргеш қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 360]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24427]
|-
|829
|[[Мемлекеттік басқару формасы бойынша елдер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 132]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1121]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4778]
|-
|830
|[[Сақшы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 95]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1896]
|-
|831
|[[Сиыр малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9560]
|-
|832
|[[Қатысушы:Алмас Алимжанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 614]
|-
|833
|[[Қарлұқ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22443]
|-
|834
|[[Матай (ру бірлестігі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7499]
|-
|835
|[[Жабайы алма (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 204]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 7698]
|-
|836
|[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 274]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4866]
|-
|837
|[[Эмбриология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 64]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 671]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1186]
|-
|838
|[[Ақмола облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2036]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10515]
|-
|839
|[[Компьютерлік қауіпсіздік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 38]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 969]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 2937]
|-
|840
|[[Оңтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11688]
|-
|841
|[[Алтынемел ұлттық паркі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 1844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 7320]
|-
|842
|[[Оксидтер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 50]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 1022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 6745]
|-
|843
|[[Қазақстандағы ұжымдастыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 671]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 2517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11511]
|-
|844
|[[Лексикалық мағына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 45]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1783]
|-
|845
|[[Әбділда Тәжібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1064]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6152]
|-
|846
|[[Кіші жүздің Ресейге қосылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1080]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 11227]
|-
|847
|[[Мәлік Ғабдуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12567]
|-
|848
|[[Руслан Тай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3131]
|-
|849
|[[Нуклеин қышқылдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5303]
|-
|850
|[[Бүйрекүсті безі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 114]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 866]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 3421]
|-
|851
|[[Сырдария]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14147]
|-
|852
|[[Франция қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7868]
|-
|853
|[[Орал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9400]
|-
|854
|[[Азаматтық іс жүргізудің құқықтық қатынастарына қатысушылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 11]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1122]
|-
|855
|[[Жалайыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11603]
|-
|856
|[[Тың игеру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 2476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12130]
|-
|857
|[[Байұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7810]
|-
|858
|[[Айқап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7353]
|-
|859
|[[Әскери қызмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3259]
|-
|860
|[[Барыс ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2783]
|-
|861
|[[Толеранттық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 46]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 2817]
|-
|862
|[[Шешендік өнер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 198]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 1046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 6749]
|-
|863
|[[Көкшетау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6709]
|-
|864
|[[Эрнест Хемингуэй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 1327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 3811]
|-
|865
|[[Қазақ есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6669]
|-
|866
|[[Мәңгілік ел қақпасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 1569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 18226]
|-
|867
|[[Астана Опера]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 44]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 1270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 4798]
|-
|868
|[[Абайдың қара сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15305]
|-
|869
|[[Монополистік, жетілмеген бәсеке. Бәсекенің формалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1010]
|-
|870
|[[Қызыл жебе (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1921]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 7833]
|-
|871
|[[Жезқазған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1205]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6558]
|-
|872
|[[Дауысты дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1308]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 16486]
|-
|873
|[[Шанышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8130]
|-
|874
|[[Sadraddin]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 1260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 5696]
|-
|875
|[[Шалкиіз Тіленшіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10856]
|-
|876
|[[Қазақстанның автомобиль жолдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 70]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1723]
|-
|877
|[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1746]
|-
|878
|[[Бақбақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 4311]
|-
|879
|[[Германия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10542]
|-
|880
|[[Үндістан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15722]
|-
|881
|[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19440]
|-
|882
|[[Жалмауыз кемпір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 72]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 713]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 1593]
|-
|883
|[[Шымыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6881]
|-
|884
|[[Қазақ билері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12199]
|-
|885
|[[Пейіш. Жұмақ ананың табанының астында]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4394]
|-
|886
|[[Тіршілік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 2538]
|-
|887
|[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3179]
|-
|888
|[[Қан топтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12955]
|-
|889
|[[Аусыл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 1080]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 2405]
|-
|890
|[[Назарбаев Зияткерлік мектептері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3695]
|-
|891
|[[Жүзу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 85]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 2798]
|-
|892
|[[Қазақстанның сыртқы саясаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 7085]
|-
|893
|[[Айқындауыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1106]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 5697]
|-
|894
|[[Түрік руна жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 86]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 785]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4706]
|-
|895
|[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5983]
|-
|896
|[[:Санат:Қазақ батырлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7345]
|-
|897
|[[Қазақстанның тұңғыш мектептері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 6503]
|-
|898
|[[Дүние жүзінің саяси картасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 1335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 6134]
|-
|899
|[[Адамаралық қарым-қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 64]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3746]
|-
|900
|[[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 12200]
|-
|901
|[[Көшбасшылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 52]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4042]
|-
|902
|[[Қарақалпақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6829]
|-
|903
|[[Күлтегін ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12451]
|-
|904
|[[Ақтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9222]
|-
|905
|[[Шапырашты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 9146]
|-
|906
|[[Пысықтауыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 10049]
|-
|907
|[[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 7825]
|-
|908
|[[Қайым Мұқамедханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7616]
|-
|909
|[[Қазақстандағы референдум (2026)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 6667]
|-
|910
|[[Астана қаласының бас мешіті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6398]
|-
|911
|[[Плацента]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 40]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 1419]
|-
|912
|[[Қасым ханның қасқа жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12230]
|-
|913
|[[Жошы хан кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4764]
|-
|914
|[[Ғұндар өркениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 51]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1917]
|-
|915
|[[Семей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8426]
|-
|916
|[[Махмұд Қашқари]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 1550]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 13190]
|-
|917
|[[Домалақ ана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1738]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8217]
|-
|918
|[[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9818]
|-
|919
|[[Термометр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 36]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 3513]
|-
|920
|[[Талас шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14137]
|-
|921
|[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1824]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12447]
|-
|922
|[[Жекешелендіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 74]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 1861]
|-
|923
|[[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8998]
|-
|924
|[[Аналитикалық тәсіл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 4017]
|-
|925
|[[Африка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15893]
|-
|926
|[[Публицистикалық стиль]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 10278]
|-
|927
|[[Конституциялық құқық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 80]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 3876]
|-
|928
|[[Халиди Құрбанғали]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 53]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1625]
|-
|929
|[[Василий Васильевич Радлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 49]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2565]
|-
|930
|[[Қаракесек (Әлімұлы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5518]
|-
|931
|[[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7955]
|-
|932
|[[Бұлшық ет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 1273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 13356]
|-
|933
|[[Тоқтар Серіков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 302]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9559]
|-
|934
|[[Қазақстан елтаңбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 641]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11430]
|-
|935
|[[Ғылыми әдіс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 51]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 678]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 3488]
|-
|936
|[[Қырғи қабақ соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1415]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 12770]
|-
|937
|[[Таласбек Әсемқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3295]
|-
|938
|[[Жер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 2551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 14467]
|-
|939
|[[Аминқышқылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 6953]
|-
|940
|[[Атығай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 997]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 3961]
|-
|941
|[[Жоңғар шапқыншылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16191]
|-
|942
|[[Уикипедия:Санаттар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3622]
|-
|943
|[[Мұражай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 78]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 1357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 5685]
|-
|944
|[[Заңды өкіл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 13]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 814]
|-
|945
|[[Жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1168]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 9254]
|-
|946
|[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7301]
|-
|947
|[[Орталық Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17773]
|-
|948
|[[Ғани Мұратбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4600]
|-
|949
|[[Тырысқақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 58]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 3493]
|-
|950
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3607]
|-
|951
|[[Әдет-ғұрыптар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 28]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 699]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2245]
|-
|952
|[[Абай лирикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 37]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2732]
|-
|953
|[[Солтүстік Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9216]
|-
|954
|[[Райымбек батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 4215]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12330]
|-
|955
|[[Python]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Python 100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Python 1742]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Python 6566]
|-
|956
|[[Теңіз машығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 0]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 514]
|-
|957
|[[Жаңабай (Дулат)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4310]
|-
|958
|[[Күн жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9038]
|-
|959
|[[Дәстүрлі билер соты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 33]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 1290]
|-
|960
|[[Химиялық реакциялардың типтері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 21]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2327]
|-
|961
|[[Дауыссыз дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15519]
|-
|962
|[[Нұрлы көш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 57]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 2208]
|-
|963
|[[Жаңа білім беру жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 5166]
|-
|964
|[[Христиандық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 8085]
|-
|965
|[[Жәнібек Ақатұлы Елеуісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 34]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1034]
|-
|966
|[[Тұсаукесер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1854]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 18136]
|-
|967
|[[Барлас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 1217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 2563]
|-
|968
|[[Метафора]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 1619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 12616]
|-
|969
|[[Сөйлемнің бірыңғай мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9297]
|-
|970
|[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 248]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7271]
|-
|971
|[[Флеш-жад]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 7]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 857]
|-
|972
|[[Ағылшын тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6701]
|-
|973
|[[Жасуша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 1916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29594]
|-
|974
|[[Қырғыз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6523]
|-
|975
|[[Қаһар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 14087]
|-
|976
|[[Тәңіршілдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 226]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1038]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5634]
|-
|977
|[[Түйелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 10423]
|-
|978
|[[Күш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 91]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 846]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 5006]
|-
|979
|[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1482]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9178]
|-
|980
|[[Елтаңба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 11863]
|-
|981
|[[Зейнеп Ахметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5729]
|-
|982
|[[Ішкі қызмет жарғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 92]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1138]
|-
|983
|[[Сүйінбай Аронұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16620]
|-
|984
|[[Естай - Қорлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 12529]
|-
|985
|[[Қазақ шежіресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6435]
|-
|986
|[[Түрксіб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 1085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 7937]
|-
|987
|[[Үтір намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4504]
|-
|988
|[[Ақуыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 1174]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 9846]
|-
|989
|[[Бұрындық хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1834]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10895]
|-
|990
|[[Жануарлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 357]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 2008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 13009]
|-
|991
|[[Тұрлаулы мүшелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 63]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 641]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2420]
|-
|992
|[[Тарақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5933]
|-
|993
|[[Ислам күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8140]
|-
|994
|[[Құстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 12812]
|-
|995
|[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1813]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9279]
|-
|996
|[[Ортағасыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 87]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 4349]
|-
|997
|[[Төре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7205]
|-
|998
|[[Сабақты етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 620]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2155]
|-
|999
|[[Халық саны бойынша дүние жүзі қалалар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5882]
|-
|1000
|[[Мажарстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 391]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4714]
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}
5oehxzwyot4c7nj9jix5kvvvakb1wz8
Laufey
0
776778
3622326
3610153
2026-06-25T18:29:19Z
Nurken
111493
3622326
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Laufey_Lin.jpg|нобай|305x305 нүкте|Laufey, 2021 жыл]]
'''Лёйвей Линь Бин Йоунсдоуттир''' ({{Lang-is|Laufey Lín Bing Jónsdóttir}}, [[23 сәуір]] [[1999 жыл|1999]], [[Рейкьявик]]), сахналық есімі — '''Laufey''' — исландиялық әнші және музыкант. Ол 2020 жылдардың басында [[джаз]] бен [[Поп-музыка|поп]] орындаушысы ретінде танымал болды.
== Өмірбаяны ==
=== Ерте өмірі және білімі ===
Лёйвей 1999 жылғы 23 сәуірде [[Исландия]]ның астанасы [[Рейкьявик]] қаласында дүниеге келген. Оның әкесі — Исландия азаматы, ал анасы — [[Гуанчжоу]]дан шыққан қытай әйел.<ref>{{Cite web|url=https://fromtheintercom.com/interview-laufey/ |title=Interview: Laufey and the beauty of making it up as you go - From the Intercom |lang=en-US |first=Jacob |last=Ugalde |date=2021-04-27 |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2021-04-27 |url=https://web.archive.org/web/20210427211131/https://fromtheintercom.com/interview-laufey/}}</ref> Анасы — классикалық скрипкашы, ал нағашы атасы Лин Яоцзи Қытайдағы Орталық музыка консерваториясында скрипка мұғалімі болған, бұл Лёйвейдің айтуынша, оны музыкамен айналысуға шабыттандырған.<ref>{{Cite web|url=http://www.linyaoji.com/photo_detail.php?ALSID=1 |title=林耀基中國音樂基金 - Lin Yao Ji Music Foundation of China |work=www.linyaoji.com |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2012-11-30 |url=https://web.archive.org/web/20121130185615/http://www.linyaoji.com/photo_detail.php?ALSID=1}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.thelineofbestfit.com/features/interviews/laufey-on-the-rise |title=Laufey in on the rise {{!}} Interview |lang=en-US |work=The Line of Best Fit |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2021-12-03 |url=https://web.archive.org/web/20211203100609/https://www.thelineofbestfit.com/features/interviews/laufey-on-the-rise}}</ref> Лёйвей мен скрипкашысы және шығармашылық директоры Джуния Линь Йоунсдоуттир — егіз қыздар.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://thefortyfive.com/interviews/laufey-interview-revitalising-jazz-for-the-21st-century/ |title=TREMORS// Laufey is revitalising jazz for the 21st century |lang=en-GB |first=Emma |last=Holbrook |work=The Forty-Five |date=2021-08-13 |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2021-08-13 |url=https://web.archive.org/web/20210813173623/https://thefortyfive.com/interviews/laufey-interview-revitalising-jazz-for-the-21st-century/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/laufey-profile |title=Laufey Is the Viral Icelandic Prodigy Bringing Jazz to Gen Z |lang=en-US |first=Mosha Lundström |last=Halbert |work=[[Vogue]] |date=2023-09-07 |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2023-10-25 |url=https://web.archive.org/web/20231025154525/https://www.vogue.com/article/laufey-profile}}</ref> Ол 2008 жылы Рейкьявикке оралмас бұрын екі жыл [[Вашингтон]]да тұрып, онда ''Хатейгссколиде'' оқыған.<ref>{{Cite web|url=https://nardwuar.com/nardwuar-vs-laufey/ |title=Nardwuar vs. Laufey - Nardwuar the Human Serviette Radio Show! |work=web.archive.org |date=2023-12-21 |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2023-12-21 |url=https://web.archive.org/web/20231221110741/https://nardwuar.com/nardwuar-vs-laufey/}}</ref> Лёйвей төрт жасында [[фортепиано]]да, ал сегіз жасында [[виолончель]]де ойнауды үйрене бастаған. Ол 2018 жылы Рейкьявиктегі орта мектептің музыка мектебін (MÍT) бітірді, онда ән айтуды да үйренді.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/06/11/a_forsetastyrk_til_berklee/ |title=Á forsetastyrk til Berklee |work=web.archive.org |date=2023-09-19 |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2023-09-19 |url=https://web.archive.org/web/20230919094018/https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/06/11/a_forsetastyrk_til_berklee/}}</ref> Ол балалық шағын Рейкьявик пен Вашингтон арасында көшіп-қонып, сонымен қатар [[Бейжің]]ге барумен өткізді.<ref>{{Cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/icons-influencers/article/3235009/meet-laufey-icelandic-chinese-gen-z-musical-talent-her-record-breaking-debut-album-bewitched-her |title=Meet Laufey, the Icelandic-Chinese Gen Z musical talent: from her record-breaking debut album Bewitched to her love of Chanel and fashion, to her upcoming Hong Kong concerts at KITEC – interview {{!}} South China Morning Post |work=web.archive.org |date=2024-02-06 |accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2024-02-06 |url=https://web.archive.org/web/20240206095629/https://www.scmp.com/magazines/style/people/icons-influencers/article/3235009/meet-laufey-icelandic-chinese-gen-z-musical-talent-her-record-breaking-debut-album-bewitched-her}}</ref>
=== Мансабы ===
15 жасында Исландия симфониялық оркестрінде виолончельші ретінде өнер көрсеткеннен кейін, Лёйвей 2014 жылы ''[[Got Talent]]'' франшизасының исландиялық нұсқасы – ''Ísland Got Talent'' байқауының финалисі, ал келесі жылы ''[[The Voice]]'' франшизасының исландиялық нұсқасы, ''The Voice Ísland'' байқауының жартылай финалисі болды.
2020 жылғы 6 сәуірде Лёйвей өзінің дебюттік синглы «Street by Street» әнін шығарды, ол RÚV чартында бірінші орынға көтерілді.<ref>{{Cite web|url=https://fromtheintercom.com/laufey-best-friend/|title=Laufey charms us all on the heartfelt "Best Friend" - From the Intercom|language=en|work=web.archive.org|date=2022-01-13|accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2022-01-13|url=https://web.archive.org/web/20220113181915/https://fromtheintercom.com/laufey-best-friend/}}</ref> Содан кейін ол 2021 жылғы 30 сәуірде өзінің алғашқы «''Typical of Me''» мини-альбомын шығарды, оны ол «сәбиіне» теңейді. Оған «''Street by Street''» және тағы алты ән кіреді, олардың көпшілігі оның колледж жатақханасында жазылған. ''[[Rolling Stone (журнал)|Rolling Stone]]'' журналы оның «''I Wish You Love''» әнін орындауын ерекше жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/laufey-i-wish-you-love-1163536/|title=Hear Laufey's Reverent Version of 'I Wish You Love'|publisher=Rolling Stone|work=web.archive.org|date=2021-04-30|accessdate=2024-12-06|archivedate=2021-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210430172558/https://www.rollingstone.com/music/music-news/laufey-i-wish-you-love-1163536/|lang=en}}</ref> ''American Songwriter'' баспасы бұл мини-альбомды 2021 жылдың ең үздік альбомдарының тізіміне қосты.<ref>{{Cite web|url=https://americansongwriter.com/the-best-albums-of-2021/|title=The 41 Best Albums of 2021 - American Songwriter|work=web.archive.org|date=2021-12-17|accessdate=2024-12-06|archivedate=2021-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217205225/https://americansongwriter.com/the-best-albums-of-2021/}}</ref> Сонымен қатар, «''Typical of Me''» әні [[Билли Айлиш]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://thefortyfive.com/interviews/laufey-interview-revitalising-jazz-for-the-21st-century/|title=TREMORS// Laufey is revitalising jazz for the 21st century|lang=en-GB|first=Emma|last=Holbrook|work=The Forty-Five|date=2021-08-13|accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2021-08-13|url=https://web.archive.org/web/20210813173623/https://thefortyfive.com/interviews/laufey-interview-revitalising-jazz-for-the-21st-century/}}</ref> сияқты белгілі музыканттардың назарын аударды.
Оның алғашқы альбомы ''Everything I Know About Love'' 2022 жылғы 26 тамызда AWAL арқылы жарияланып, жоғары бағаланды.<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/reviews/album/laufey-everything-i-know-about-love-review-radar-3295845|title=Laufey – ‘Everything I Know About Love’ review: an ode to life’s little moments|work=web.archive.org|date=2022-11-10|accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2022-11-10|url=https://web.archive.org/web/20221110130504/https://www.nme.com/reviews/album/laufey-everything-i-know-about-love-review-radar-3295845}}</ref> ''[[Billboard]]'' Alternative New Artist Album чартында бірінші орынға көтерілді.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://warnerchappell.com/news/|title=News {{!}} Warner Chappell Music|work=web.archive.org|date=2023-08-22|accessdate=2024-12-06}} {{Wayback|date=2023-08-22|url=https://web.archive.org/web/20230822054209/https://warnerchappell.com/news/}}</ref>
== Дискографиясы ==
* ''Everything I Know About Love'' (2022)
* ''Bewitched'' (2023)
* ''A Matter Of Time''(2025)
== Номинациялары мен марапаттары ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
! scope="col" |Сыйлық
! scope="col" | Жыл
! scope="col" | Жұмыс
! scope="col" | Номинация
! scope="col" | Нәтиже
|-
! scope="row" | [[Грэмми]]
| 2024
| Bewitched
| Ең үздік дәстүрлі поп-вокалдық альбом
| Жеңді<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.laufeymusic.com/|title=Laufey {{!}} Official Website|work=web.archive.org|date=2023-08-27|accessdate=2024-12-06|archivedate=2023-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230827130243/https://www.laufeymusic.com/}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="row" | Исландиялық музыкалық марапаттар
| rowspan="2" | 2024
| rowspan="2" | Herself
| Жылдың поп, рок, хип-хоп және электроника орындаушысы
| rowspan="2" | Жеңді<ref name=":4">{{Cite web|url=https://musically.com/2022/09/02/marketing-round-up-sheet-music-leak-and-asia-pacific-report/|title=Marketing round-up: sheet music "leak" and Asia-Pacific report - Music Ally|work=web.archive.org|date=2023-12-21|accessdate=2024-12-06|archivedate=2023-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231221115247/https://musically.com/2022/09/02/marketing-round-up-sheet-music-leak-and-asia-pacific-report/}}</ref>
|-
| Жылдың үздік поп, рок, хип-хоп және электронды вокал өнері
|-
! scope="row" | [[Грэмми]]
| [[Грэмми (2026)|2026 ж.]]
| A Matter of Time
| Ең үздік дәстүрлі поп-вокалдық альбом
|Жеңді
|-
|}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Рейкьявикте туғандар]]
[[Санат:1999 жылы туғандар]]
[[Санат:23 сәуірде туғандар]]
[[Санат:Исландия әншілері]]
[[Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері]]
1t805uw609nfvq25n9cn4la0r0bhxur
Гульширин Алиджанова
0
779333
3622315
3586454
2026-06-25T17:58:13Z
Nurken
111493
3622315
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Гульширин Алиджанова
|Шынайы есімі = {{lang-tk|Gülşirin Alyjanowa}}
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 28.11.1946
|Туған жері = Дайна, {{туғанжері|Байрамалы атырабы|Байрамалы атырабында}}, [[Мары уәлаяты]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|Қайтыс болған күні = 27.03.2020
|Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Ашхабад|Ашхабадта}}, [[Түрікменстан]]
|Белсенділік жылдары = 1964–2020
|Мемлекет = {{Байрақ|КСРО}} (1946–1991)<br>{{Байрақ|Түрікменстан}} (1991–2020)
|Мамандықтары = {{hlist|{{Әнші|Түрікменстан}}|{{актриса|Түрікменстан}}}}
|Дауыс түрі =
|Аспаптары =
|Жанрлары =
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = {{3 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Гульширин Исаевна Алиджанова''' ({{lang-tk|Gülşirin Alyjanowa}}; [[28 қараша]] [[1946 жыл|1946]], [[Байрамалы атырабы]], [[Мары уәлаяты]] – [[27 наурыз]] [[2020 жыл|2020]], [[Ашхабад]]) — кеңестік және түрікменстандық [[әнші]] және [[актриса]], Түрікменстанның халық әртісі (1992).
== Жастық шағы ==
Гульширин Алиджанова 1946 жылғы 28 қарашада [[Мары уәлаяты]]ның [[Байрамалы атырабы]]нда көп балалы отбасында дүниеге келген.
Жетіжылдық мектепті бітіргеннен кейін ол Мары медициналық учелищесіне түсіп, онда әуесқойлық қойылымдарға қатыса бастады.<ref>{{citeweb|url=https://www.nur.kz/family/gloss/1929024-turkmenki-15-samyh-krasivyh-zhenschin/#te75o |title=Туркменки: 15 самых красивых женщин |work=nur.kz |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
== Мансабы ==
Алиджанова мансабын 1964 жылы вокалдық байқаудағы жеңіспен бастады. Ол өзінің дебютін «Саятли-Хемра» қойылымында жасады.
Алиджанова Түрікменстан тәуелсіздігін алғаннан кейін бірден халық әртісі атағын алған Түрікменстандағы алғашқы әншілердің бірі болды, эстрада жанрындағы халық әндерін орындады. Жас кезінде ол өзінің тәлімгері болған Түрікмен КСР халық әртісі Роза Худайбергеновамен бірге жұмыс істеді.
Түрікменстан тәуелсіздігінің алғашқы жылдарынан бастап ол елдегі және шетелдегі мемлекеттік концерттерде табысты өнер көрсетіп келе жатқан «Серпай» мемлекеттік фольклорлық ансамблінің негізін қалаушы болды. Ол [[Түркия]], [[Италия]] және [[Польша]] сияқты түрлі елдерде өткен көптеген халықаралық фестивальдерге бірнеше рет қатысты.
1992 жылғы ақпанда [[Шаржау облысы|Шаржау облыс]]тық филармониясының солисі және вокалисі 1997 жылдан бастап Алиджанова «Куват» түрікмен мемлекеттік корпорациясы (Түркіменэнерго) жанынан құрылған этнографиялық студия мен «Сердар Серпай» («Сердарға сыйлық») халық музыкасы мен би ансамблінің директоры болып жұмыс істеді. Әнші 2020 жылы қайтыс болды. [[Байрамалы]]дағы зиратқа жерленді.<ref>{{cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1585602120&ysclid=mo2eaaunod12786467#gsc.tab=0 |title=Скончалась Народная артистка Туркменистана певица Гульширин Алиджанова |work=centrasia.org |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref><ref>{{cite web|url=https://ashgabat.in/2020/03/27/skonchalas-narodnaya-pevica-turkmenistana-gulshirin-alidzhanova/?ysclid=mo1sd4n2dc262865274 |title=Скончалась народная артистка Туркменистана Гульширин Алиджанова |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
== Марапаттары ==
Түрікмен музыкалық өнерінің дамуына қосқан зор үлесі үшін — Түрікменстанның халық әртісі (1992 жылғы 13 ақпан) атағын алды.
Президент [[Сапармұрат Атаұлы Ниязов|Сапармұрат Ниязов]]тың жарлығымен «жас ұрпақты ұлттық мәдениет пен өнерге деген сүйіспеншілік рухында тәрбиелеудегі ерекше жетістіктері, сондай-ақ ән орындау шеберлігі үшін» Алиджанова 3-дәрежелі [[Алтын Ғасыр ордені]]мен марапатталды.<ref>{{citeweb|url=https://www.turkmenistan.ru/ru/node/18023|title=Известную туркменскую артистку Гюльширин Алыджанову наградили орденом|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-17|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Алиджанова, Гульширин Исаевна}}
ode0m4rg1cg572pl3ak3e1sab01i80m
Аннагуль Аннакулиева
0
779355
3622193
3586522
2026-06-25T14:36:30Z
Nurken
111493
3622193
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Аннагуль Аннакулиева
|Шынайы есімі = {{lang-tk|Annagül Annamuradovna Annagulyýewa}}
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 31.12.1924
|Туған жері = {{туғанжері|Есенқұлы атырабы|Есенқұлы атырабында}}, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|Қайтыс болған күні = 18.07.2009
|Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Ашхабад|Ашхабадта}}, [[Түрікменстан]]
|Белсенділік жылдары = 1941–2001
|Мемлекет = {{Байрақ|Түрікменстан}}
|Мамандықтары = {{hlist|{{Әнші|Түрікменстан}}|{{актриса|Түрікменстан}}}}
|Дауыс түрі = [[сопрано]]
|Аспаптары =
|Жанрлары = [[опера]]
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = {{Қатар
|{{Ленин ордені}}
|{{Халықтар Достығы ордені}}
}}
{{Қатар
|{{Құрмет Белгісі ордені}}
}}
{{Қатар
|{{КСРО халық әртісі}}
}}
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Аннагуль Аннакулиева''' ({{lang-tk|Annagül Annamuradovna Annagulyýewa}}; [[31 желтоқсан]] [[1924 жыл|1924]], [[Есенқұлы атырабы]], [[Балқан уәлаяты]] – [[18 шілде]] [[2009 жыл|2009]], [[Ашхабад]]) — кеңестік және түрікменстандық опера әншісі ([[сопрано]]), [[актриса]], [[КСРО халық әртісі]] (1965).<ref>{{citeweb|url=https://www.kinopoisk.ru/name/334639/?ysclid=mo2pbujl7y452816505 |title=Аннагуль Аннакулиева |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
== Өмірбаяны және шығармашылығы ==
Аннакулиева 1924 жылғы 31 желтоқсанда (басқа деректер ақпаратынша 1923 жылғы 1 қаңтарда) қазіргі [[Түрікменстан]], [[Балқан уәлаяты]], [[Есенқұлы ауданы]], [[Каспий теңізі]] жағалауындағы шағын балықшылар ауылында дүниеге келген.
1941 жылдан бастап ол [[Түрікмен опера және балет театры]]ның солисі болды.
Өзіне тән жарқын рухымен ол кеңестік сазгерлердің шығармаларында: Шасенемнің («Шасенем мен Ғариб»; Шапошников пен Овезов), Зохренің («Зохре мен Тахир»; Шапошников), Ләйләнің («Ләйлі мен Мәжнүн»; Мейтус пен Овезов) және басқалардың шығармаларында шығыс әйелдерінің ерекше ұлттық нақыштағы бейнелерін жасады. Ол классикалық репертуарда Татьяна, Лиза, Наташа, Ярославна, Тоска және басқа да рөлдерді сомдады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/annakulieva.html?ysclid=mo2pck56zl610214991 |title=Аннагуль Аннакулиева |work=belcanto.ru |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
Аннакулиева 1945 жылдан 1971 жылға дейін телешоулар мен фильмдерде актриса болды. Актрисаның қатысуымен түсірілген алғашқы фильмдер мен телешоулар «{{lang|ru|Волшебный кристалл}}» (1945), «Сиқырлы кристалл» (1945) және «Арнайы тапсырма» (1957) еді.
Аннакулиеваның қатысуымен түсірілген ең соңғы жобалар мен фильмдер: «Өзеннің арғы жағында — шекара» (1971) — рөлі: «Хесел, Шахсенем және Ғариб» (1964) және «Даш-Қаладағы оқиға» (1963) — рөлі: Эне Қараевна.<ref>{{citeweb|url=https://kinorole.ru/people/annagul-annakulieva |title=Фильмография Аннагуль Аннакулиева |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
== Марапаттары ==
*[[Ленин ордені]] (1955);
*[[Халықтар Достығы ордені]] (1983);
*[[Құрмет Белгісі ордені]] (1950).<ref>{{citeweb|url=https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/sov/39632/bio/?ysclid=mo2pcbldby639603619 |title=Аннагуль Аннакулиева (Аннагуль Аннагулыева) / биография |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Аннакулиева, Аннагуль}}
a0gbzgi0ezcopqxj7153jppgcqitjda
Бягуль Нурмырадова
0
779359
3622187
3586775
2026-06-25T14:21:42Z
Nurken
111493
3622187
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Бягуль Нурмырадова
| Шынайы есімі = {{lang-tk|Bägül Nurmyradowa}}
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Түрікменстан Министрлер Кабинеті]]нің мәдениет және БАҚ жөніндегі [[Түрікменстан вице-президенті|төрағасының орынбасары]]
| Ту = Flag of Turkmenistan.svg
| Ту2 = Emblem of Turkmenistan.svg
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады = сәуір 2014
| Президент = [[Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов|Құрбанқұлы Бердімұхамедов]]
| Ізашары = [[Майса Язмухаммедова]]
| Ізбасары = [[Майса Язмухаммедова]]
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 04.09.1971
| Туған жері = {{туғанжері|Аннау|Аннауда}}, [[Рухабат атырабы|Ашхабад ауданы]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Қайтыс болған күні = 17.7.2014
| Қайтыс болған жері = [[Түрікменстан]]<ref name="skonch" />
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Түрікменстан Демократиялық партиясы]]
| Білімі = {{ublist
|Түрікмен мемлекеттік мәдениет институты
|Түркіменстан Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы
}}
| Мамандығы = кітапханашы-библиограф
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
|{{2 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
|{{3 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
|{{Тәуелсіз Түрікменстанға махаббаты үшін ордені}}
}}
}}
'''Бягуль Нурмырадова''' ({{lang-tk|Nurmyradowa Bägül}}; [[4 қыркүйек]] [[1971 жыл|1971]], [[Аннау]]) — түрікменстандық мемлекеттік қайраткер, Түрікменстан Министрлер Кабинетінің мәдениет және БАҚ жөніндегі бұрынғы орынбасары.
== Өмірі және қызметі ==
Нурмырадова 1971 жылы [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Кеңестік Түрікменстан]]ның [[Ашхабад]] маңындағы [[Аннау]] қаласында дүниеге келген. 1994 жылы Түрікменстан мемлекеттік мәдениет институтында кітапханашы-библиограф мамандығы бойынша білім алған. 2011 жылы [[Түрікменстан президенті]] жанындағы Мемлекеттік басқару академиясын бітірген.
2004 жылдан 2010 жылға дейін Нурмырадова «Мирас» телеарнасының директоры қызметін атқарды. Оның [[түрікмен тілі]]н жоғары деңгейде меңгеруі және жақсы жаттықтырылған дауысы ел басшылығының назарын аударды.
2010 жылғы тамыздан бастап Нурмырадова Түрікменстан Мәдениет және телерадио хабарларын тарату министрінің орынбасары қызметін атқарды. 2010 жылғы желтоқсаннан бастап [[Түрікменстан Министрлер Кабинеті]]нің Мәдениет департаментінің меңгерушісі қызметін, 2011 жылдан бастап [[Дашогуз облысы]] әкімінің білім беру, мәдениет, денсаулық сақтау және спорт жөніндегі орынбасары қызметін атқарды. 2012 жылғы ақпанда Түрікменстан Министрлер Кабинетінің Мәдениет және БАҚ жөніндегі [[Түрікменстан вице-президенті|төрағасының орынбасары]] болып тағайындалды, бұл қызметті 2014 жылғы сәуірге дейін атқарды. 2014 жылдан бастап Түрікмен мемлекеттік мәдениет институтында сабақ береді.
Мәдениет саласында жұмыс істеген кезінде мыңдаған мектеп оқушылары, студенттер мен мемлекеттік сектор қызметкерлері қатысқан «мерекелік, қоғамдық-саяси және мәдени іс-шаралардың» жалпы саны бірнеше есеге өсті.
Нурмырадова басқарған барлық салаларда ол қатаң киім кию талаптарымен есте қалды. Оның басшылығымен ер адамдар ақ жейде мен [[тақия]] киюге міндетті болды, ал БАҚ хабарлауынша, әйелдер кестеленген кеудесі мен балақтары (дәстүрлі әйелдер шалбары) бар ұзын, еденге жететін көйлектер киюге міндетті болды.<ref>{{citeweb|url=https://ru.biographs.org/bagul-nurmyradowa |title=Бягуль Нурмырадова |work=ru.biographs.org |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref><ref name="skonch">{{citeweb|url=https://habartm.org/archives/1108?ysclid=mo2xn2nbjn747223633 |title=
В Туркменистане скончалась Бягуль Нурмурадова |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
Кейбір деректер хабарлауынша Нурмырадова 2014 жылғы шілдеде диабеттен қайтыс болды. Бұл жайлы Түрікменстан ресми БАҚ-ы хабарламады.<ref name="skonch" />
== Марапаттары ==
*II дәрежелі [[Алтын Ғасыр ордені]]
*III дәрежелі Алтын Асыр ордені
*[[Тәуелсіз Түрікменстанға махаббаты үшін ордені]]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Нурмырадова, Бягуль}}
[[Санат:Түрікменстан саясаткерлері]]
ed5foda1iq0xwxsd9o5rad1ey2p73if
3622188
3622187
2026-06-25T14:22:04Z
Nurken
111493
«[[Санат:Түрікменстан Демократиялық партиясы мүшелері|Түрікменстан Демократиялық партиясы мүшелері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622188
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Бягуль Нурмырадова
| Шынайы есімі = {{lang-tk|Bägül Nurmyradowa}}
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Түрікменстан Министрлер Кабинеті]]нің мәдениет және БАҚ жөніндегі [[Түрікменстан вице-президенті|төрағасының орынбасары]]
| Ту = Flag of Turkmenistan.svg
| Ту2 = Emblem of Turkmenistan.svg
| Басқара бастады =
| Басқаруын аяқтады = сәуір 2014
| Президент = [[Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов|Құрбанқұлы Бердімұхамедов]]
| Ізашары = [[Майса Язмухаммедова]]
| Ізбасары = [[Майса Язмухаммедова]]
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 04.09.1971
| Туған жері = {{туғанжері|Аннау|Аннауда}}, [[Рухабат атырабы|Ашхабад ауданы]], [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Қайтыс болған күні = 17.7.2014
| Қайтыс болған жері = [[Түрікменстан]]<ref name="skonch" />
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Түрікменстан Демократиялық партиясы]]
| Білімі = {{ublist
|Түрікмен мемлекеттік мәдениет институты
|Түркіменстан Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы
}}
| Мамандығы = кітапханашы-библиограф
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
|{{2 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
|{{3 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
|{{Тәуелсіз Түрікменстанға махаббаты үшін ордені}}
}}
}}
'''Бягуль Нурмырадова''' ({{lang-tk|Nurmyradowa Bägül}}; [[4 қыркүйек]] [[1971 жыл|1971]], [[Аннау]]) — түрікменстандық мемлекеттік қайраткер, Түрікменстан Министрлер Кабинетінің мәдениет және БАҚ жөніндегі бұрынғы орынбасары.
== Өмірі және қызметі ==
Нурмырадова 1971 жылы [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Кеңестік Түрікменстан]]ның [[Ашхабад]] маңындағы [[Аннау]] қаласында дүниеге келген. 1994 жылы Түрікменстан мемлекеттік мәдениет институтында кітапханашы-библиограф мамандығы бойынша білім алған. 2011 жылы [[Түрікменстан президенті]] жанындағы Мемлекеттік басқару академиясын бітірген.
2004 жылдан 2010 жылға дейін Нурмырадова «Мирас» телеарнасының директоры қызметін атқарды. Оның [[түрікмен тілі]]н жоғары деңгейде меңгеруі және жақсы жаттықтырылған дауысы ел басшылығының назарын аударды.
2010 жылғы тамыздан бастап Нурмырадова Түрікменстан Мәдениет және телерадио хабарларын тарату министрінің орынбасары қызметін атқарды. 2010 жылғы желтоқсаннан бастап [[Түрікменстан Министрлер Кабинеті]]нің Мәдениет департаментінің меңгерушісі қызметін, 2011 жылдан бастап [[Дашогуз облысы]] әкімінің білім беру, мәдениет, денсаулық сақтау және спорт жөніндегі орынбасары қызметін атқарды. 2012 жылғы ақпанда Түрікменстан Министрлер Кабинетінің Мәдениет және БАҚ жөніндегі [[Түрікменстан вице-президенті|төрағасының орынбасары]] болып тағайындалды, бұл қызметті 2014 жылғы сәуірге дейін атқарды. 2014 жылдан бастап Түрікмен мемлекеттік мәдениет институтында сабақ береді.
Мәдениет саласында жұмыс істеген кезінде мыңдаған мектеп оқушылары, студенттер мен мемлекеттік сектор қызметкерлері қатысқан «мерекелік, қоғамдық-саяси және мәдени іс-шаралардың» жалпы саны бірнеше есеге өсті.
Нурмырадова басқарған барлық салаларда ол қатаң киім кию талаптарымен есте қалды. Оның басшылығымен ер адамдар ақ жейде мен [[тақия]] киюге міндетті болды, ал БАҚ хабарлауынша, әйелдер кестеленген кеудесі мен балақтары (дәстүрлі әйелдер шалбары) бар ұзын, еденге жететін көйлектер киюге міндетті болды.<ref>{{citeweb|url=https://ru.biographs.org/bagul-nurmyradowa |title=Бягуль Нурмырадова |work=ru.biographs.org |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref><ref name="skonch">{{citeweb|url=https://habartm.org/archives/1108?ysclid=mo2xn2nbjn747223633 |title=
В Туркменистане скончалась Бягуль Нурмурадова |accessdate=2026-04-17 |lang=ru}}</ref>
Кейбір деректер хабарлауынша Нурмырадова 2014 жылғы шілдеде диабеттен қайтыс болды. Бұл жайлы Түрікменстан ресми БАҚ-ы хабарламады.<ref name="skonch" />
== Марапаттары ==
*II дәрежелі [[Алтын Ғасыр ордені]]
*III дәрежелі Алтын Асыр ордені
*[[Тәуелсіз Түрікменстанға махаббаты үшін ордені]]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Нурмырадова, Бягуль}}
[[Санат:Түрікменстан саясаткерлері]]
[[Санат:Түрікменстан Демократиялық партиясы мүшелері]]
cslgn8avmmu9mbp0u5egwdj4qskr4j5
Мяхри Пиргулыева
0
779403
3622186
3586793
2026-06-25T14:03:24Z
Nurken
111493
3622186
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Мяхри Пиргулыева
|Шынайы есімі = {{Lang-tk|Mähri Pirgulyýewa}}
|Сурет = Mähri Pirgulyýewa.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 11.03.1988
|Туған жері = {{туғанжері|Ашхабад|Ашхабадта}}, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Белсенділік жылдары = 2007 жылдан бері
|Мемлекет = {{Байрақ|Түрікменстан}}
|Мамандықтары = {{Әнші|Түрікменстан}}
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = вокал
|Жанрлары = Түрікмен дәстүрлі би-поп музыкасы
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = Ýylyň parlak ýyldyzy 2018
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Мяхри Пиргулыева''' ({{Lang-tk|Mähri Pirgulyýewa}}; [[11 наурыз]] [[1988 жыл|1988]], [[Ашхабад]]) — түрікменстандық [[Поп-музыка|поп]]-[[әнші]].
== Өмірбаяны ==
Пиргулыева 1988 жылғы 11 наурызда [[Ашхабад]]та дүниеге келген. 1995 жылдан 2006 жылға дейін ол Ашхабад түрік-анатолиялық орта мектебінде оқыды. Ол мектепте оқып жүргенде ән айта бастаған. Оның алғашқы әні «Түндер» Polyx Studios студиясында жазылды.
14 жасында орта мектепте оқып жүргенде музыкаға қызығушылық танытты. 2007 жылы ол продюсер Николай Якимовпен бірге өзінің дебюттік альбомы «Көк емес» жазды.
Оның алғашқы «Сенікі емес» альбомы 2007 жылы Түрікменстандағы танымал продюсер Николай Якимовпен бірлесіп жазылды. Содан кейін ол өзінің екінші альбомы «Махаббат уақыты» бойынша жұмыс істеді. Альбомға Севги Пиргулиеваның жазған әндері де кірді. Осы альбомдағы «Құрметті Отан» әні Түрікменстанға түрікмен жастары атынан ұсынылды.
2018 жылы Мяхри Пиргулыева «Жылдың жарық жұлдызы» сыйлығымен ({{lang-tm|
Ýylyň parlak ýyldyzy}}) марапатталды. Марапаттау рәсімінде ол өзінің әйгілі «Алажа» әнін орындады.
2020 жылғы қаңтарда Пиргулыева Ашхабад мейрамханасында өзінің жаңа «Жұлдыз» ({{lang-tm|Ýyldyz}}) музыкалық ансамблінің әндерін орындады. Жаңа ансамбль түрікмен тілінде орындалған 11 әннен тұрады. Олардың ішінде «Жұлдыз», «Нурана», «Барабан ойнайды», «Мен бақытты қызбын», «Бал сияқты», «Тек сен», «Ильдар», «Вахей Вахей», «Өлкем Түрікменстан», «Шаршаған» және «Бізге тең емес» әндері бар. Әндердің бірі «Ана» белгілі түрікмен әртісі Зулейха Каккаевамен бірлесіп орындалды.<ref>{{citeweb|url=https://www.nur.kz/family/gloss/1929024-turkmenki-15-samyh-krasivyh-zhenschin/#vuona |title=Туркменки: 15 самых красивых женщин |work=nur.kz |accessdate=2026-04-18 |lang=ru}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://turkmenistan.gov.tm/ru/post/32741/myakhri-pirgulyeva-%E2%80%93-obladatelnitsa-gran-pri-vokalnogo-konkursa-zvezda-goda- |title=Мяхри Пиргулыева – обладательница Гран-при вокального конкурса «Звезда года» |work=turkmenistan.gov.tm |accessdate=2026-04-18 |lang=ru}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.turkmenistan.ru/ru/articles/43815.html |title=Мяхри Пиргулыева — победительница туркменского национального молодежного музыкального конкурса «Звезда года-2018» |accessdate=2026-04-18 |lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Пиргулыева, Мяхри}}
bt48o2l0m8w333fnk3jjjotbhqxc54l
Людмила Константиновна Глазовская
0
779657
3622183
3588699
2026-06-25T13:57:31Z
Nurken
111493
3622183
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Людмила Константиновна Глазовская
|Шынайы есімі =
|Сурет =
|ені =
|Сурет атауы =
|Туған кездегі есімі =
|Толық есімі =
|Туған күні = 31.08.1946
|Туған жері =
|Қайтыс болған күні = 02.01.2025
|Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Санкт-Петербург|Санкт-Петербургте}}
|Азаматтығы = {{байрақ|КСРО}} (1946–1991)<br>{{Байрақ|Түрікменстан}} (1991–2025)
|Ұлты =
|Мансабы = {{журналист}}
|Белсенді жылдары =
|Білімі = [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]
|Мамандығы = журналистика
|Не үшін белгілі =
|Партиясы =
|Әкесі =
|Анасы =
|Жұбайы =
|Серігі = <!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда -->
|Балалары =
|Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз -->
|Марапаттары = {{Отанға деген сүйіспеншілігі үшін медалі (Түрікменстан)}}{{Галкыныш ордені}}
|Қолтаңбасы =
|Сайты =
|Басқалары =
|Commons =
}}
'''Людмила Константиновна Глазовская''' ([[31 тамыз]] [[1946 жыл|1946]] – [[2 қаңтар]] [[2025 жыл|2025]], [[Санкт-Петербург]]) — кеңестік және [[түрікменстан]]дық журналист, «Түрікмен-Пресс» мемлекеттік ақпарат агенттігінің басшысы (1993-2000), Түрікменстанның еңбек сіңірген журналисі (1992).
== Өмірбаяны ==
Глазовская 1946 жылғы 31 тамызда дүниеге келген. 1972 жылы [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]нің журналистика факультетін журналистика және редакциялау мамандығы бойынша бітірген.
1976 жылдан 1979 жылға дейін «Комсомолец Туркменистана» («Түрікменстан [[Бүкілодақтық лениндік коммунистік жастар одағы|комсомол]]шысы») жастар газетінің бас редакторы болды. Кейіннен, 1991 жылға дейін Түрікменстанның «Түркменинформ» ([[ТАСС]] бөлімі) ақпараттық агенттігі директорының бірінші орынбасары қызметін атқарды.
1992 жылдан 2000 жылға дейін ол Ресейдің [[ИТАР-ТАСС]] мемлекеттік ақпарат агенттігінің Түркіменстандағы тілшісі болды.
1991 жылдан 1993 жылға дейін ол [[Түрікменстан президенті]]нің баспасөз хатшысы қызметін атқарды және «Түрікменстанның мемлекеттік жаңалықтар агенттігі» мемлекеттік ақпарат агенттігін басқарды.
2010 жылдан 2014 жылға дейін ол Түрікменстан мемлекеттік баспа үйінің редакторы, ал 2003 жылдан 2014 жылға дейін қайтадан мемлекеттік баспасөз агенттігінің бас редакторы болды.
Глазовская 2025 жылғы 2 қаңтарда ұзаққа созылған аурудан кейін 79 жасында [[Санкт-Петербург]]те қайтыс болды.<ref>{{citeweb|url=https://gundogar.media/ushla-iz-zhizni-zhurnalist-lyudmila-glazovskaya/ |title=Ушла из жизни журналист Людмила Глазовская |accessdate=2026-04-20 |lang=ru}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://webkamerton.ru/2025/01/svet-svershyonnykh-del-pamyati-lyudmily-glazovskoy-1946-2025 |title=«Свет свершённых дел…» Памяти Людмилы Глазовской, 1946—2025 |accessdate=2026-04-20 |lang=ru}}</ref>
== Марапаттар мен атақтары ==
*1992 — Түрікменстанның еңбек сіңірген журналисі
*1996 — [[Отанға деген сүйіспеншілігі үшін медалі (Түрікменстан)|Отанға деген сүйіспеншілігі үшін мерейтойлық медалі]]
*1997 — [[Галкыныш ордені]]
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Глазовская, Людмила Константиновна}}
[[Санат:Түрікменстан журналистері]]
[[Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері]]
[[Санат:Түрікменстан президенті баспасөз хатшылары]]
3wtyudbtq6q47g9h9vpjxmw5dznuhk6
Майя Шахбердыева
0
779734
3622178
3589506
2026-06-25T13:50:46Z
Nurken
111493
3622178
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Майя Шахбердыева
|Шынайы есімі = {{lang-tk|Maýa (Medeniýet) Şahberdiýewa}}
|Сурет =
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Фон =
|Туған кездегі есімі =
|Толық аты =
|Туған күні = 23.02.1930
|Туған жері = {{туғанжері|Керкі|Керкіде}}, [[Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы|Түрікмен КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|Қайтыс болған күні = 03.01.2018
|Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Ашхабад|Ашхабадта}}, [[Түрікменстан]]
|Белсенділік жылдары =
|Мемлекет =
|Мамандықтары = {{әнші|Түрікменстан}} {{hlist|(камералық әнші|опера әншісі)|музыка мұғалімі}}
|Дауыс түрі = колоратуралық сопрано
|Аспаптары =
|Жанрлары = [[опера]]
|Лақап аттары =
|Ұжымдары = Мақтымқұлы атындағы Түрікмен опера және балет театры
|Қызметтес болған =
|Лейблдері =
|Марапаттары = {{қатар
|{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
|{{Халықтар Достығы ордені}}
|{{Құрмет Белгісі ордені}}
}}
{{Қатар
|{{3 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
}}
{{Қатар
|{{КСРО халық әртісі}}
}}
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Майя''' «'''Медениет'''» '''Шахбердыева''' ({{lang-tk|Maýa "Medeniýet" Şahberdiýewa}}; [[23 ақпан]] [[1930 жыл|1930]], [[Керкі]] – [[3 қаңтар]] [[2018 жыл|2018]], [[Ашхабад]]) — кеңестік және түрікменстандық лирикалық-колоратуралық сопрано [[әнші]]сі, [[КСРО халық әртісі]] (1975). 1962 жылдан бастап Түрікмен опера және балет театрында болды.<ref>{{citeweb|url=https://psbatishev.narod.ru/enc/03566.htm|title=ШАХБЕРДЫЕВА Майя (Медениет)|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-04-21|lang=}}</ref>
== Жастық шағы ==
Шахбердыева 1930 жылғы 23 ақпанда Керки қаласында қарапайым түрікмен отбасында дүниеге келген. Ол сол кездегі көптеген балалармен бірдей тағдырды бастан кешірді. Жеті жасында ол және оның кіші інісі Аман жетім қалып, [[балалар үйі]]не орналастырылды.
Балалар үйінде Майя мерекелік іс-шараларға белсенді қатысып, халық әндерін орындады. Мұғалімдері оның музыкалық талантын байқап, оны [[скрипка]]да ойнауды үйрететін музыкалық мектеп-[[интернат]]қа жіберді.
Ол музыка мектебін (скрипка сыныбы) бітіріп, Ашхабад педагогикалық институтының физика-математика факультетінде оқыды. Тәлімгерлерінің кеңесі бойынша институтты тастап, музыка колледжінде оқыды, содан кейін [[П. И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясы]]ның вокал бөліміне түсті. 1956 жылы консерваторияны В.Ф.Рождественскаяның ән айту класы бойынша бітірді.<ref>{{citeweb|url=https://ashgabat.in/2020/02/29/vospominaniya-dlinoyu-v-zhizn/?ysclid=mo8tmo9ajg908797209 |title=Воспоминание длиною в жизнь |accessdate=2026-04-21 |lang=ru}}</ref>
== Шығармашылығы ==
Әнші бүкіл өмірін өзінің туған жері [[Түрікменстан]]ды шетелде мақтанышпен таныстырды және ұлттық музыкалық өнерді дәріптеді. Ол әлемдік және ұлттық классиканы, жетекші опералық партияларды, романстарды және халық әндерін орындады.
Мәскеу консерваториясын бітіргеннен кейін Шахбердыева [[Түрікмен опера және балет театры|Мақтымқұлы атындағы Түрікмен мемлекеттік опера және балет театры]]нда жұмыс істеді, онда [[Николай Андреевич Римский-Корсаков|Римский-Корсаков]]тың «Патшаның қалыңдығы», [[Джузеппе Верди]]дің «Травиата» мен «Риголетто», [[Мигель Делибес]]тің «Лакме», [[Джоаккино Россини]]дің «Севилья шаштаразы» және басқа да көптеген операларында басты рөлдерді сомдады.
Уақыт өте келе Шахбердыева халықаралық музыкалық ортада да танылды. Ол көптеген елдердің көрермендерінің қошеметіне бөленді — ол [[Германия]]да, [[Франция]]да, [[Польша]]да, [[Үндістан]]да, [[Канада]]да, [[Швеция]]да және басқа жерлерде гастрольдік сапарларда болды.
Шахбердыева 40 жылдан астам уақыт бойы жоғары оқу орындарында сабақ берді. Мұғалім ретінде ол көптеген әншілерді тәрбиелеп, Түрікменстандағы музыка өнерінің дәстүрлерінің сабақтастығын қамтамасыз етті. КСРО және Түрікменстан ордендері мен медальдарымен марапатталды, ал 1975 жылы оған [[КСРО халық әртісі]] атағы берілді.<ref>{{citeweb|url=https://turkmenportal.com/ru/news/13044?ysclid=mo8ts8ku6l622780905 |title=Скончалась легендарная певица Медениет Шахбердыева |accessdate=2026-04-21 |lang=ru}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.belcanto.ru/shekhberdieva.html?ysclid=mo8topyyl5558372908 |title=Майя Шахбердыева |accessdate=2026-04-21 |lang=ru}}</ref>
Шахбердыева 2018 жылғы 3 қаңтарда [[Ашхабад]]та 88 жасында қайтыс болды.<ref>{{citeweb|url=https://www.hronikatm.com/2018/06/zhemchuzhina-turkmenskoy-kulturyi-o-medeniet-shahberdievoy/ |title=Жемчужина туркменской культуры. О Медениет Шахбердиевой |accessdate=2026-04-21 |lang=ru}}</ref>
== Марапаттары мен атақтары ==
*Түрікмен КСР еңбек сіңірген әртісі (1964)
*Түрікмен КСР Халық әртісі
*[[КСРО халық әртісі]] (1975)
*[[Еңбек Қызыл Ту ордені]]
*[[Халықтар Достығы ордені]] (1980)
*[[Құрмет Белгісі ордені]] (1955)
*III дәрежелі [[Алтын Ғасыр ордені]] (Түрікменстан, 2010).
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Шахбердыева, Майя}}
[[Санат:Түрікменстан опера әншілері]]
mnu1y5l21bug71ju8q8965px7xlqmm3
Юнатан Эдвардссон
0
780551
3622601
3600100
2026-06-26T11:25:24Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:7 сәуірде туғандар|7 сәуірде туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622601
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:2026-02-22 Jonathan Edvardsson by mroptimax.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Йонатан Эдвардссон''' ([[Швед тілі|швед.]] ''Jonathan Edvardsson''; [[7 сәуір]] [[1997 жыл|1997]] жыл, [[Гётеборг|Гётеборгта]] туылған) — [[Швеция|швед]] гандболшысы, «Ганновер-Бургдорф» клубы мен Швеция ұлттық құрамасында өнер көрсетеді. [[2021 жыл|2021]] жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері, [[2022 жыл|2022]] жылғы Еуропа чемпионы, [[2024 жыл|2024]] жылғы Еуропа чемпионатының жүлдегері. 2024 жылғы жазғы [[Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындарының]] қатысушысы.
== Мансабы ==
=== Клубтық ===
Йонатан Эдвардссон — Швецияның «Савехоф» гандбол клубының түлегі, осы клубпен бірге екі рет Швеция чемпионы атанды. 2018/19 маусымында «Савехоф» құрамында Швеция чемпионатын жеңіп алып, кейін 2019/20 жылғы ЕГФ Чемпиондар лигасы ойындарына қатысты. Екінші чемпиондық атағын 2020/21 маусымында жеңіп алды. Сонымен қатар, Швеция лигасының маусымдағы ең үздік ойыншысы деп танылды.
2021/22 маусымынан бастап Эдвардссон Германияның «Ганновер-Бургдорф» клубында ойнайды.
=== Ұлттық құрамадағы халықаралық мансабы ===
[[2020 жыл|2020]] жылдан бастап Швеция ұлттық құрамасының мүшесі. Құрамадағы алғашқы ойынын 2020 жылғы [[8 қараша|8 қарашада]] [[Косово]] құрамасына қарсы матчта өткізді.
Алғаш рет ірі халықаралық турнирге 2021 жылғы [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионатында]] қатысып, ұлттық құрамамен бірге күміс жүлде жеңіп алды.
2022 жылғы [[Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатының]] финалында шведтер Испания құрамасын жеңіп, Еуропа чемпионы атанды. 2024 жылы [[Германия|Германияда]] өткен Еуропа чемпионатында қола жүлдеге ие болды, үш матчқа қатысып, бір гол соқты.
2024 жылғы тамызда гандболдан Олимпиадалық турнирге қатысу үшін Швеция құрамасының тізіміне енгізілді. Швеция құрамасы ширек финалда Дания құрамасына 31:32 есебімен жеңіліп, турнирдегі өнерін аяқтады.
[[2025 жыл|2025]] жылғы әлем чемпионатының матчтарына қатысты, онда Швеция құрамасы сәтсіз ойнап, қорытынды есепте 14-орын алды.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ihf.info/about/players/profiles/23553 Халықаралық гандбол сайты]
* [https://www.instagram.com/jonathanedvardsson/ Instagram]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:7 сәуірде туғандар]]
pzv7wwdyopsc3lig2wmsyx7jms7cut4
3622602
3622601
2026-06-26T11:25:34Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1997 жылы туғандар|1997 жылы туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622602
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:2026-02-22 Jonathan Edvardsson by mroptimax.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Йонатан Эдвардссон''' ([[Швед тілі|швед.]] ''Jonathan Edvardsson''; [[7 сәуір]] [[1997 жыл|1997]] жыл, [[Гётеборг|Гётеборгта]] туылған) — [[Швеция|швед]] гандболшысы, «Ганновер-Бургдорф» клубы мен Швеция ұлттық құрамасында өнер көрсетеді. [[2021 жыл|2021]] жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері, [[2022 жыл|2022]] жылғы Еуропа чемпионы, [[2024 жыл|2024]] жылғы Еуропа чемпионатының жүлдегері. 2024 жылғы жазғы [[Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындарының]] қатысушысы.
== Мансабы ==
=== Клубтық ===
Йонатан Эдвардссон — Швецияның «Савехоф» гандбол клубының түлегі, осы клубпен бірге екі рет Швеция чемпионы атанды. 2018/19 маусымында «Савехоф» құрамында Швеция чемпионатын жеңіп алып, кейін 2019/20 жылғы ЕГФ Чемпиондар лигасы ойындарына қатысты. Екінші чемпиондық атағын 2020/21 маусымында жеңіп алды. Сонымен қатар, Швеция лигасының маусымдағы ең үздік ойыншысы деп танылды.
2021/22 маусымынан бастап Эдвардссон Германияның «Ганновер-Бургдорф» клубында ойнайды.
=== Ұлттық құрамадағы халықаралық мансабы ===
[[2020 жыл|2020]] жылдан бастап Швеция ұлттық құрамасының мүшесі. Құрамадағы алғашқы ойынын 2020 жылғы [[8 қараша|8 қарашада]] [[Косово]] құрамасына қарсы матчта өткізді.
Алғаш рет ірі халықаралық турнирге 2021 жылғы [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионатында]] қатысып, ұлттық құрамамен бірге күміс жүлде жеңіп алды.
2022 жылғы [[Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатының]] финалында шведтер Испания құрамасын жеңіп, Еуропа чемпионы атанды. 2024 жылы [[Германия|Германияда]] өткен Еуропа чемпионатында қола жүлдеге ие болды, үш матчқа қатысып, бір гол соқты.
2024 жылғы тамызда гандболдан Олимпиадалық турнирге қатысу үшін Швеция құрамасының тізіміне енгізілді. Швеция құрамасы ширек финалда Дания құрамасына 31:32 есебімен жеңіліп, турнирдегі өнерін аяқтады.
[[2025 жыл|2025]] жылғы әлем чемпионатының матчтарына қатысты, онда Швеция құрамасы сәтсіз ойнап, қорытынды есепте 14-орын алды.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ihf.info/about/players/profiles/23553 Халықаралық гандбол сайты]
* [https://www.instagram.com/jonathanedvardsson/ Instagram]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:7 сәуірде туғандар]]
[[Санат:1997 жылы туғандар]]
krwyai6tfm09824v8mlto1yv6b1q6lt
3622606
3622602
2026-06-26T11:26:06Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Ayazhan10|Ayazhan10]] ([[User talk:Ayazhan10|т]]) өңдемелерінен [[User:Jumadulla1997|Jumadulla1997]] соңғы нұсқасына қайтарды
3600100
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:2026-02-22 Jonathan Edvardsson by mroptimax.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Йонатан Эдвардссон''' ([[Швед тілі|швед.]] ''Jonathan Edvardsson''; [[7 сәуір]] [[1997 жыл|1997]] жыл, [[Гётеборг|Гётеборгта]] туылған) — [[Швеция|швед]] гандболшысы, «Ганновер-Бургдорф» клубы мен Швеция ұлттық құрамасында өнер көрсетеді. [[2021 жыл|2021]] жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері, [[2022 жыл|2022]] жылғы Еуропа чемпионы, [[2024 жыл|2024]] жылғы Еуропа чемпионатының жүлдегері. 2024 жылғы жазғы [[Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындарының]] қатысушысы.
== Мансабы ==
=== Клубтық ===
Йонатан Эдвардссон — Швецияның «Савехоф» гандбол клубының түлегі, осы клубпен бірге екі рет Швеция чемпионы атанды. 2018/19 маусымында «Савехоф» құрамында Швеция чемпионатын жеңіп алып, кейін 2019/20 жылғы ЕГФ Чемпиондар лигасы ойындарына қатысты. Екінші чемпиондық атағын 2020/21 маусымында жеңіп алды. Сонымен қатар, Швеция лигасының маусымдағы ең үздік ойыншысы деп танылды.
2021/22 маусымынан бастап Эдвардссон Германияның «Ганновер-Бургдорф» клубында ойнайды.
=== Ұлттық құрамадағы халықаралық мансабы ===
[[2020 жыл|2020]] жылдан бастап Швеция ұлттық құрамасының мүшесі. Құрамадағы алғашқы ойынын 2020 жылғы [[8 қараша|8 қарашада]] [[Косово]] құрамасына қарсы матчта өткізді.
Алғаш рет ірі халықаралық турнирге 2021 жылғы [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионатында]] қатысып, ұлттық құрамамен бірге күміс жүлде жеңіп алды.
2022 жылғы [[Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатының]] финалында шведтер Испания құрамасын жеңіп, Еуропа чемпионы атанды. 2024 жылы [[Германия|Германияда]] өткен Еуропа чемпионатында қола жүлдеге ие болды, үш матчқа қатысып, бір гол соқты.
2024 жылғы тамызда гандболдан Олимпиадалық турнирге қатысу үшін Швеция құрамасының тізіміне енгізілді. Швеция құрамасы ширек финалда Дания құрамасына 31:32 есебімен жеңіліп, турнирдегі өнерін аяқтады.
[[2025 жыл|2025]] жылғы әлем чемпионатының матчтарына қатысты, онда Швеция құрамасы сәтсіз ойнап, қорытынды есепте 14-орын алды.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ihf.info/about/players/profiles/23553 Халықаралық гандбол сайты]
* [https://www.instagram.com/jonathanedvardsson/ Instagram]
{{Санатсыз мақала}}
er5lfv16gfwwztihf9atyv3p7hxjx5w
3622608
3622606
2026-06-26T11:26:53Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Алфавит бойынша гандболшылар|Алфавит бойынша гандболшылар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622608
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:2026-02-22 Jonathan Edvardsson by mroptimax.jpg|нобай]]
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Йонатан Эдвардссон''' ([[Швед тілі|швед.]] ''Jonathan Edvardsson''; [[7 сәуір]] [[1997 жыл|1997]] жыл, [[Гётеборг|Гётеборгта]] туылған) — [[Швеция|швед]] гандболшысы, «Ганновер-Бургдорф» клубы мен Швеция ұлттық құрамасында өнер көрсетеді. [[2021 жыл|2021]] жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері, [[2022 жыл|2022]] жылғы Еуропа чемпионы, [[2024 жыл|2024]] жылғы Еуропа чемпионатының жүлдегері. 2024 жылғы жазғы [[Олимпиада ойындары|Олимпиада ойындарының]] қатысушысы.
== Мансабы ==
=== Клубтық ===
Йонатан Эдвардссон — Швецияның «Савехоф» гандбол клубының түлегі, осы клубпен бірге екі рет Швеция чемпионы атанды. 2018/19 маусымында «Савехоф» құрамында Швеция чемпионатын жеңіп алып, кейін 2019/20 жылғы ЕГФ Чемпиондар лигасы ойындарына қатысты. Екінші чемпиондық атағын 2020/21 маусымында жеңіп алды. Сонымен қатар, Швеция лигасының маусымдағы ең үздік ойыншысы деп танылды.
2021/22 маусымынан бастап Эдвардссон Германияның «Ганновер-Бургдорф» клубында ойнайды.
=== Ұлттық құрамадағы халықаралық мансабы ===
[[2020 жыл|2020]] жылдан бастап Швеция ұлттық құрамасының мүшесі. Құрамадағы алғашқы ойынын 2020 жылғы [[8 қараша|8 қарашада]] [[Косово]] құрамасына қарсы матчта өткізді.
Алғаш рет ірі халықаралық турнирге 2021 жылғы [[Әлем чемпионаты|әлем чемпионатында]] қатысып, ұлттық құрамамен бірге күміс жүлде жеңіп алды.
2022 жылғы [[Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатының]] финалында шведтер Испания құрамасын жеңіп, Еуропа чемпионы атанды. 2024 жылы [[Германия|Германияда]] өткен Еуропа чемпионатында қола жүлдеге ие болды, үш матчқа қатысып, бір гол соқты.
2024 жылғы тамызда гандболдан Олимпиадалық турнирге қатысу үшін Швеция құрамасының тізіміне енгізілді. Швеция құрамасы ширек финалда Дания құрамасына 31:32 есебімен жеңіліп, турнирдегі өнерін аяқтады.
[[2025 жыл|2025]] жылғы әлем чемпионатының матчтарына қатысты, онда Швеция құрамасы сәтсіз ойнап, қорытынды есепте 14-орын алды.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ihf.info/about/players/profiles/23553 Халықаралық гандбол сайты]
* [https://www.instagram.com/jonathanedvardsson/ Instagram]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:Алфавит бойынша гандболшылар]]
fpri2546gu0h89wu09c8mx4gp0p8j7j
Павел Михайлович Никифоров
0
780563
3622590
3608915
2026-06-26T11:21:10Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:17 маусымда туғандар|17 маусымда туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622590
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] — [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:17 маусымда туғандар]]
g7q1l6vtqcdpjhoz8iciblroeo1m9t9
3622591
3622590
2026-06-26T11:21:19Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1884 жылы туғандар|1884 жылы туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622591
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] — [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:17 маусымда туғандар]]
[[Санат:1884 жылы туғандар]]
sfmdmdgbot8w1wbpfg4eopetd61k2yb
3622592
3622591
2026-06-26T11:21:31Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:2 қарашада қайтыс болғандар|2 қарашада қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622592
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] — [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:17 маусымда туғандар]]
[[Санат:1884 жылы туғандар]]
[[Санат:2 қарашада қайтыс болғандар]]
040w985egv7zxfxinufm82d8vjfh0xu
3622593
3622592
2026-06-26T11:21:43Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1944 жылы қайтыс болғандар|1944 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622593
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] — [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:17 маусымда туғандар]]
[[Санат:1884 жылы туғандар]]
[[Санат:2 қарашада қайтыс болғандар]]
[[Санат:1944 жылы қайтыс болғандар]]
6fnxtcbe5dvvyhb3dz2tzaew5pa3iar
3622594
3622593
2026-06-26T11:22:09Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Санкт-Петербургте туғандар|Санкт-Петербургте туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622594
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] — [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:17 маусымда туғандар]]
[[Санат:1884 жылы туғандар]]
[[Санат:2 қарашада қайтыс болғандар]]
[[Санат:1944 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Санкт-Петербургте туғандар]]
9wyzu5p6rjf331ar97x1xzdjnijsggh
3622595
3622594
2026-06-26T11:22:22Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар|Мәскеуде қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622595
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] — [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:17 маусымда туғандар]]
[[Санат:1884 жылы туғандар]]
[[Санат:2 қарашада қайтыс болғандар]]
[[Санат:1944 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Санкт-Петербургте туғандар]]
[[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар]]
o21qy2iz3mo5mzmjbi3ffzspcoabmle
3622596
3622595
2026-06-26T11:22:37Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Ayazhan10|Ayazhan10]] ([[User talk:Ayazhan10|т]]) өңдемелерінен [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] соңғы нұсқасына қайтарды
3608915
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] — [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
3i0im847h1xnmkhmdsro1ga6s93w4oa
3622597
3622596
2026-06-26T11:23:17Z
1nter pares
146705
/* */
3622597
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] – [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
rymy4v0vmsux4lxygx8cmu0ca18e5t2
3622598
3622597
2026-06-26T11:24:39Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Физиктер|Физиктер]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622598
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Павел Михайлович Никифоров''' (5 [17] маусым [[1884 жыл]], [[Санкт-Петербург]] – [[2 қараша]] [[1944 жыл]], [[Мәскеу]]) — кеңестік [[Геофизика|геофизик]] және [[Сейсмология|сейсмолог]], КСРО Ғылым академиясы-ның корреспондент мүшесі ([[1932 жыл|1932]]).
== Ғылымға қосқан үлесі ==
1921–1923 жылдары Курск магниттік аномалиясы ауданында алғашқылардың бірі болып вариометриялық анықтаулар жүргізді.
[[1924 жыл|1924 жылы]] өзінің конструкциясы бойынша гравитациялық [[вариометр]] жасап, Оралда (1924) және Кривой Рогта (1925), сондай-ақ Орта Азия мен Қырымда (1928) гравиметриялық түсірілім жұмыстарын орындады.
Жақын [[Жер сілкіну|жер сілкіністерін]] тіркеуге арналған өзінің конструкциясындағы сейсмографты жасады. Бұл құрал жоғары сезімталдыққа ие болды — тіркеу кезінде жер қыртысының ығысуын 5000 есе ұлғайтып көрсетті, сонымен қатар салмағы мен өлшемдері шағын болды.
КСРО аумағында сейсмикалық белсенділікті жүйелі бақылауды ұйымдастырды. Осы мақсатта Қырымда, Кавказда және Орта Азияда тұрақты жұмыс істейтін өңірлік сейсмикалық станциялар желісін құрды. Бұл жұмыстың нәтижесінде [[1935 жыл|1935 жылы]] КСРО аумағының алғашқы [[Сейсмикалық карталар|сейсмикалық картасы]] жасалды.
Жер қыртысының терең құрылымын зерттеу және мұнайға бай құрылымдарды анықтау үшін жарылыстардан туындайтын серпімді толқындарды бақылауға негізделген сейсмикалық әдістерді әзірледі.
Никифоровтың жетекшілігімен жарылыстар кезіндегі ғимараттар мен инженерлік құрылыстардың тербелістерін бақылау нәтижелері негізінде КСРО-дағы сейсмотұрақты құрылыс нормаларының алғашқысы жасалды.
== Ұйымдарға мүшелігі ==
П. М. Никифоров ғылыми қоғамдар мен ұйымдардың мүшесі болып сайланды:
* 1926 — Bureau International de Geophysique Appeiquee (Madrid)
* 1927 — Америкалық сейсмологиялық қоғам
* 1927 — Commission Seismique Internationale. Strasbourg (1927 год)
* 1927 —Неміс физикалық қоғамы
== Марапаттары мен сыйлықтары ==
* 1944 — [[Еңбек Қызыл Туы ордені]] (13.6.1944)
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20241208103644/https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-51521.ln-ru Павел Михайлович Никифоровтын профилі]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&id=249 Библиография]
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:Физиктер]]
5isl7w6ilzw2v2kmeb2woin5uobesb8
Виктор Николаевич Сивец
0
780594
3622609
3599480
2026-06-26T11:28:51Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:4 мамырда туғандар|4 мамырда туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622609
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:4 мамырда туғандар]]
oxz2o7mt6i6vr7l5m59ms3188j32g6j
3622610
3622609
2026-06-26T11:29:04Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1919 жылы туғандар|1919 жылы туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622610
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:4 мамырда туғандар]]
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
srqag3ke0t3l6tedlnur6pns5i9pxbk
3622611
3622610
2026-06-26T11:29:16Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:9 желтоқсанда қайтыс болғандар|9 желтоқсанда қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622611
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:4 мамырда туғандар]]
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
[[Санат:9 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
djc30e5sukpbk0vz9oq300smzr9kc5m
3622612
3622611
2026-06-26T11:29:26Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1984 жылы қайтыс болғандар|1984 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622612
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:4 мамырда туғандар]]
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
[[Санат:9 желтоқсанда қайтыс болғандар]]
[[Санат:1984 жылы қайтыс болғандар]]
894z5oylr2pvqlwztwko6syfld4pex9
3622613
3622612
2026-06-26T11:29:29Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Ayazhan10|Ayazhan10]] ([[User talk:Ayazhan10|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды
3599480
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
{{Санатсыз мақала}}
0hnr3etdhl08xn818odgr763puwnhx1
3622614
3622613
2026-06-26T11:30:25Z
Ayazhan10
180289
3622614
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
nskaznkr2xjmis6qhhldg0gm2p4vqk1
3622615
3622614
2026-06-26T11:30:37Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1919 жылы туғандар|1919 жылы туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622615
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
in3ds54i3w5hq8kp2rp78dpml47ei8p
3622616
3622615
2026-06-26T11:30:49Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Социалистік еңбек ерлері|Социалистік еңбек ерлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622616
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]
k1wew7ai0xfz9ulkfccio41f0lc881q
3622617
3622616
2026-06-26T11:30:58Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1984 жылы қайтыс болғандар|1984 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622617
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]
[[Санат:1984 жылы қайтыс болғандар]]
3c8v8ylzmxm2nij4vwey08exclzcvag
3622618
3622617
2026-06-26T11:31:32Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері|Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622618
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]).
== Өмірбаяны ==
1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды.
1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады.
1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады.
[[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген.
== Марапаттары мен атақтары ==
* Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969)
* Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978)
* КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973)
* Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974)
* Құрметті авиақұрылысшы
* Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971)
* Ленин ордені (02.03.1962)
* Ленин ордені (22.07.1966)
* Ленин ордені (26.04.1971)
* Ленин ордені (25.03.1974)
* Ленин ордені (23.12.1976)
* Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981)
* «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950)
== Естелік ==
В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты.
[[Санат:Ленин орденінің иегерлері]]
[[Санат:1919 жылы туғандар]]
[[Санат:Социалистік еңбек ерлері]]
[[Санат:1984 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]]
7oy90jwxt25opiowu827o0qftl86zic
Борис Ксаверьевич Судравский
0
780599
3622621
3599705
2026-06-26T11:40:11Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1875 жылы туғандар|1875 жылы туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622621
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Судравский Борис Ксаверьевич''' ([[1875 жыл|1875]] жылғы [[24 қазан]], Киев губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[1915 жыл|1915]] жылғы [[10 шілде]]) — генерал-майор (1916, қаза болғаннан кейін), [[Бірінші дүниежүзілік соғыс|Бірінші дүниежүзілік соғысқа]] қатысушы.
== Өмірбаяны ==
1875 жылғы 24 қазанда дүниеге келген, Киев губерниясының дворяндар әулетінен шыққан.
Білімін Владимир-Киев кадет корпусында алған, оны тәмамдағаннан кейін 1893 жылғы 1 қыркүйекте 1-ші әскери Павлов училищесіне қабылданды. 1894 жылғы 8 тамызда 49-шы жаяу әскер Брест полкіне подпоручик шенінде шығарылды, 1895 жылғы 12 тамызда сол шенімен лейб-гвардия Гренадер полкіне ауыстырылды.
Кейін Судравский біртіндеп поручик (1899 жылғы 12 тамыз), штабс-капитан (1903 жылғы 12 тамыз) және капитан (1907 жылғы 12 тамыз) шендерін алды.
== Бірінші дүниежүзілік соғыс ==
[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталғаннан кейін Судравский полковник шенін алды. 1915 жылғы 31 мамырдағы Жоғарғы бұйрықпен ол Георгий қаруымен марапатталды:
''"[[1915 жыл|1915]] жылғы 7-нен 8 ақпан түні Едвабно посадын шабуылдау кезінде қарсыластың күшті оғы астында өз батальонының басында болып, оны найзалық шабуылға бастап, нәтижесінде бүкіл посадтың алынуына қол жеткізгені үшін."''
1915 жылғы 10 шілдеде Судравский шайқаста қаза тапты. 1916 жылғы 5 ақпандағы Жоғарғы бұйрықпен ол қаза болғаннан кейін Әулие Георгий орденінің 4-дәрежесімен марапатталды, ал 1916 жылғы 26 маусымда генерал-майор шеніне көтерілді (1915 жылғы 10 шілдеден бастап еңбек өтілімен).
== Отбасы ==
Оның ағасы [[Судравский, Владимир Ксаверьевич|Владимир]] белгілі [[Әскери тарих|әскери тарихшы]] болған және ол да Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан.
== Марапаттары ==
Судравскийдің ордендері:
* [[Әулие Станислав ордені]], 3-дәрежелі ([[1910 жыл|1910]] жыл)
* [[Әулие Станислав ордені]], 2-дәрежелі, қылыштармен [[1914 жыл|(1914]] жылғы 10 қараша)
* Георгий қаруы ([[1915 жыл|1915]] жылғы 31 мамыр)
* [[Әулие Георгий ордені]], 4-дәрежелі ([[1916 жыл|1916]] жылғы 5 ақпан)
* [[Әулие Владимир ордені]], 4-дәрежелі, қылыштармен және бантымен (1916 жылғы 19 қараша)
== Дереккөздер ==
* Әскери ведомство бойынша Жоғарғы бұйрықтар. «Разведчик» журналының №1293 саны. — 864-бет.
* Гвардиялық жаяу әскер капитандарының аға шенділік бойынша тізімі. 1913 жылғы 1 қыркүйекке қарай құрастырылған. — Санкт-Петербург, 1913.
* Шабанов В. М. ''Әулие Ұлы азапкер және Жеңімпаз Георгийдің әскери ордені. 1769—1920 жылдардағы атаулы тізімдер. Биобиблиографиялық анықтамалық.'' — Мәскеу, 2004. — 776-бет. — <nowiki>ISBN 5-89577-059-2</nowiki>.
{{Санатсыз мақала}}
[[Санат:1875 жылы туғандар]]
kyztk6taohmm82jolsdkdncwn4yfzmj
3622622
3622621
2026-06-26T11:40:51Z
Ayazhan10
180289
3622622
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Судравский Борис Ксаверьевич''' ([[1875 жыл|1875]] жылғы [[24 қазан]], Киев губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[1915 жыл|1915]] жылғы [[10 шілде]]) — генерал-майор (1916, қаза болғаннан кейін), [[Бірінші дүниежүзілік соғыс|Бірінші дүниежүзілік соғысқа]] қатысушы.
== Өмірбаяны ==
1875 жылғы 24 қазанда дүниеге келген, Киев губерниясының дворяндар әулетінен шыққан.
Білімін Владимир-Киев кадет корпусында алған, оны тәмамдағаннан кейін 1893 жылғы 1 қыркүйекте 1-ші әскери Павлов училищесіне қабылданды. 1894 жылғы 8 тамызда 49-шы жаяу әскер Брест полкіне подпоручик шенінде шығарылды, 1895 жылғы 12 тамызда сол шенімен лейб-гвардия Гренадер полкіне ауыстырылды.
Кейін Судравский біртіндеп поручик (1899 жылғы 12 тамыз), штабс-капитан (1903 жылғы 12 тамыз) және капитан (1907 жылғы 12 тамыз) шендерін алды.
== Бірінші дүниежүзілік соғыс ==
[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталғаннан кейін Судравский полковник шенін алды. 1915 жылғы 31 мамырдағы Жоғарғы бұйрықпен ол Георгий қаруымен марапатталды:
''"[[1915 жыл|1915]] жылғы 7-нен 8 ақпан түні Едвабно посадын шабуылдау кезінде қарсыластың күшті оғы астында өз батальонының басында болып, оны найзалық шабуылға бастап, нәтижесінде бүкіл посадтың алынуына қол жеткізгені үшін."''
1915 жылғы 10 шілдеде Судравский шайқаста қаза тапты. 1916 жылғы 5 ақпандағы Жоғарғы бұйрықпен ол қаза болғаннан кейін Әулие Георгий орденінің 4-дәрежесімен марапатталды, ал 1916 жылғы 26 маусымда генерал-майор шеніне көтерілді (1915 жылғы 10 шілдеден бастап еңбек өтілімен).
== Отбасы ==
Оның ағасы [[Судравский, Владимир Ксаверьевич|Владимир]] белгілі [[Әскери тарих|әскери тарихшы]] болған және ол да Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан.
== Марапаттары ==
Судравскийдің ордендері:
* [[Әулие Станислав ордені]], 3-дәрежелі ([[1910 жыл|1910]] жыл)
* [[Әулие Станислав ордені]], 2-дәрежелі, қылыштармен [[1914 жыл|(1914]] жылғы 10 қараша)
* Георгий қаруы ([[1915 жыл|1915]] жылғы 31 мамыр)
* [[Әулие Георгий ордені]], 4-дәрежелі ([[1916 жыл|1916]] жылғы 5 ақпан)
* [[Әулие Владимир ордені]], 4-дәрежелі, қылыштармен және бантымен (1916 жылғы 19 қараша)
== Дереккөздер ==
* Әскери ведомство бойынша Жоғарғы бұйрықтар. «Разведчик» журналының №1293 саны. — 864-бет.
* Гвардиялық жаяу әскер капитандарының аға шенділік бойынша тізімі. 1913 жылғы 1 қыркүйекке қарай құрастырылған. — Санкт-Петербург, 1913.
* Шабанов В. М. ''Әулие Ұлы азапкер және Жеңімпаз Георгийдің әскери ордені. 1769—1920 жылдардағы атаулы тізімдер. Биобиблиографиялық анықтамалық.'' — Мәскеу, 2004. — 776-бет. — <nowiki>ISBN 5-89577-059-2</nowiki>.
[[Санат:1875 жылы туғандар]]
[[Санат:24 қазанда туғандар]]
kwa3llc5m7gp5f9zjn2vaywhniskea1
Акрам Вали
0
780767
3622571
3605186
2026-06-26T11:06:59Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:10 тамызда туғандар|10 тамызда туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622571
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Акрам Вали''' (шын аты ''Акрам Мұхаррямұлы Валеев''; [[Башқұрт тілі|башқ]]. ''Әкрәм Вәли, Әкрәм Мөхәррәм улы Вәлиев''; [[1908 жыл|1908]] жылғы [[28 шілде]] [10 тамыз], Аблаево, Уфа губерниясы — [[1963 жыл|1963]] жылғы [[19 наурыз]], [[Үфі|Уфа]]) — кеңестік [[Башқұрттар|башқұрт]] [[Жазушы|жазушысы]], [[ақын]] және аудармашы. [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының]] қатысушысы.
== Өмірбаяны ==
Акрам Вали 1908 жылы 28 шілдеде Уфа губерниясының Белебей уезіне қарасты Аблаево ауылында (қазіргі [[Башқұртстан|Башқұртстан Республикасының]] Чекмагуш ауданы) дүниеге келген.
Аблаево ауылындағы мектепте білім алған. 1932 жылы Башқұрт мемлекеттік педагогикалық [[Институт|институтын]] бітірген. 1932–1934 жылдары [[Қызыл Армия]] қатарында қызмет еткен. Әскерден кейін Башқұрт кітап баспасында [[редактор]] болып жұмыс істеген. Сондай-ақ біраз уақыт Башқұртстан Жазушылар одағының жауапты хатшысы қызметін атқарған.
Ұлы Отан соғысы жылдарында неміс-фашист басқыншыларына қарсы шайқастарға қатысқан. Ерлігі мен батылдығы үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденімен]] және медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Акрам Вали қайтадан "Башқұрт кітап" баспасында жұмысын жалғастырған.
1953–1955 жылдары «Әдәби Башҡортостан» журналының жауапты редакторы болған.
== Естелік ==
Акрам Вали тұрған Уфадағы үйге мемориалдық тақта орнатылған. Оның есімі Уфа қаласындағы және Аблаево ауылындағы көшелерге берілген. Мектеп мұражайы мен ауыл [[Кітапхана|кітапханасында]] жазушыға қатысты материалдар сақталып, құрметпен насихатталады.
== Марапаттары ==
* [[Қызыл Ту ордені]]<ref>«Халық ерлігі» электрондық құжаттар банкіндегі [https://podvignaroda.ru/?#id=26030508&tab=navDetailManAward марапаттау парағы.]
</ref>
* Медальдер
== Ескертпелер ==
<references />
== Әдебиет ==
Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. ''Кеңестік Башқұртстан жазушылары. Биобиблиографиялық анықтамалық'' / Безендіруі А. Королевский. — Уфа: Башқұрт кітап баспасы, 1977. — 416 б. (орыс тілінде) (Қаралған күні: 11 шілде 2018).
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / Құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 б. (орыс тілінде) .
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / (құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Қайта өңделген және толықтырылған екінші басылым. — Уфа: Китап, 2015. — 672 б. <nowiki>ISBN 978-5-295-06338-1</nowiki> (орыс тілінде).
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://rus.bashenc.ru/index.php/prosmotr/2-statya/11843-vali-akram-mukharryamovich Башқұрт энциклопедиясындағы мақала]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://encycl.bash-portal.ru/vali.htm «Башқұртстан: қысқаша энциклопедия» мақала]
[[Санат:1908 жылы туғандар]]
[[Санат:1963 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:19 наурызда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Башқұрт ақындары]]
[[Санат:Аудармашылар]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]]
[[Санат:10 тамызда туғандар]]
1dafh06c9ptr24gqk26f1x6yv5x3ydz
3622572
3622571
2026-06-26T11:07:10Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Ақындар|Ақындар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622572
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Акрам Вали''' (шын аты ''Акрам Мұхаррямұлы Валеев''; [[Башқұрт тілі|башқ]]. ''Әкрәм Вәли, Әкрәм Мөхәррәм улы Вәлиев''; [[1908 жыл|1908]] жылғы [[28 шілде]] [10 тамыз], Аблаево, Уфа губерниясы — [[1963 жыл|1963]] жылғы [[19 наурыз]], [[Үфі|Уфа]]) — кеңестік [[Башқұрттар|башқұрт]] [[Жазушы|жазушысы]], [[ақын]] және аудармашы. [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының]] қатысушысы.
== Өмірбаяны ==
Акрам Вали 1908 жылы 28 шілдеде Уфа губерниясының Белебей уезіне қарасты Аблаево ауылында (қазіргі [[Башқұртстан|Башқұртстан Республикасының]] Чекмагуш ауданы) дүниеге келген.
Аблаево ауылындағы мектепте білім алған. 1932 жылы Башқұрт мемлекеттік педагогикалық [[Институт|институтын]] бітірген. 1932–1934 жылдары [[Қызыл Армия]] қатарында қызмет еткен. Әскерден кейін Башқұрт кітап баспасында [[редактор]] болып жұмыс істеген. Сондай-ақ біраз уақыт Башқұртстан Жазушылар одағының жауапты хатшысы қызметін атқарған.
Ұлы Отан соғысы жылдарында неміс-фашист басқыншыларына қарсы шайқастарға қатысқан. Ерлігі мен батылдығы үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденімен]] және медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Акрам Вали қайтадан "Башқұрт кітап" баспасында жұмысын жалғастырған.
1953–1955 жылдары «Әдәби Башҡортостан» журналының жауапты редакторы болған.
== Естелік ==
Акрам Вали тұрған Уфадағы үйге мемориалдық тақта орнатылған. Оның есімі Уфа қаласындағы және Аблаево ауылындағы көшелерге берілген. Мектеп мұражайы мен ауыл [[Кітапхана|кітапханасында]] жазушыға қатысты материалдар сақталып, құрметпен насихатталады.
== Марапаттары ==
* [[Қызыл Ту ордені]]<ref>«Халық ерлігі» электрондық құжаттар банкіндегі [https://podvignaroda.ru/?#id=26030508&tab=navDetailManAward марапаттау парағы.]
</ref>
* Медальдер
== Ескертпелер ==
<references />
== Әдебиет ==
Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. ''Кеңестік Башқұртстан жазушылары. Биобиблиографиялық анықтамалық'' / Безендіруі А. Королевский. — Уфа: Башқұрт кітап баспасы, 1977. — 416 б. (орыс тілінде) (Қаралған күні: 11 шілде 2018).
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / Құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 б. (орыс тілінде) .
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / (құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Қайта өңделген және толықтырылған екінші басылым. — Уфа: Китап, 2015. — 672 б. <nowiki>ISBN 978-5-295-06338-1</nowiki> (орыс тілінде).
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://rus.bashenc.ru/index.php/prosmotr/2-statya/11843-vali-akram-mukharryamovich Башқұрт энциклопедиясындағы мақала]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://encycl.bash-portal.ru/vali.htm «Башқұртстан: қысқаша энциклопедия» мақала]
[[Санат:1908 жылы туғандар]]
[[Санат:1963 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:19 наурызда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Башқұрт ақындары]]
[[Санат:Аудармашылар]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]]
[[Санат:10 тамызда туғандар]]
[[Санат:Ақындар]]
eml8n1ns41h4t9a7l6kyxnis8jlioh8
3622573
3622572
2026-06-26T11:07:24Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:КСРО жазушылары|КСРО жазушылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622573
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Акрам Вали''' (шын аты ''Акрам Мұхаррямұлы Валеев''; [[Башқұрт тілі|башқ]]. ''Әкрәм Вәли, Әкрәм Мөхәррәм улы Вәлиев''; [[1908 жыл|1908]] жылғы [[28 шілде]] [10 тамыз], Аблаево, Уфа губерниясы — [[1963 жыл|1963]] жылғы [[19 наурыз]], [[Үфі|Уфа]]) — кеңестік [[Башқұрттар|башқұрт]] [[Жазушы|жазушысы]], [[ақын]] және аудармашы. [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының]] қатысушысы.
== Өмірбаяны ==
Акрам Вали 1908 жылы 28 шілдеде Уфа губерниясының Белебей уезіне қарасты Аблаево ауылында (қазіргі [[Башқұртстан|Башқұртстан Республикасының]] Чекмагуш ауданы) дүниеге келген.
Аблаево ауылындағы мектепте білім алған. 1932 жылы Башқұрт мемлекеттік педагогикалық [[Институт|институтын]] бітірген. 1932–1934 жылдары [[Қызыл Армия]] қатарында қызмет еткен. Әскерден кейін Башқұрт кітап баспасында [[редактор]] болып жұмыс істеген. Сондай-ақ біраз уақыт Башқұртстан Жазушылар одағының жауапты хатшысы қызметін атқарған.
Ұлы Отан соғысы жылдарында неміс-фашист басқыншыларына қарсы шайқастарға қатысқан. Ерлігі мен батылдығы үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденімен]] және медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Акрам Вали қайтадан "Башқұрт кітап" баспасында жұмысын жалғастырған.
1953–1955 жылдары «Әдәби Башҡортостан» журналының жауапты редакторы болған.
== Естелік ==
Акрам Вали тұрған Уфадағы үйге мемориалдық тақта орнатылған. Оның есімі Уфа қаласындағы және Аблаево ауылындағы көшелерге берілген. Мектеп мұражайы мен ауыл [[Кітапхана|кітапханасында]] жазушыға қатысты материалдар сақталып, құрметпен насихатталады.
== Марапаттары ==
* [[Қызыл Ту ордені]]<ref>«Халық ерлігі» электрондық құжаттар банкіндегі [https://podvignaroda.ru/?#id=26030508&tab=navDetailManAward марапаттау парағы.]
</ref>
* Медальдер
== Ескертпелер ==
<references />
== Әдебиет ==
Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. ''Кеңестік Башқұртстан жазушылары. Биобиблиографиялық анықтамалық'' / Безендіруі А. Королевский. — Уфа: Башқұрт кітап баспасы, 1977. — 416 б. (орыс тілінде) (Қаралған күні: 11 шілде 2018).
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / Құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 б. (орыс тілінде) .
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / (құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Қайта өңделген және толықтырылған екінші басылым. — Уфа: Китап, 2015. — 672 б. <nowiki>ISBN 978-5-295-06338-1</nowiki> (орыс тілінде).
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://rus.bashenc.ru/index.php/prosmotr/2-statya/11843-vali-akram-mukharryamovich Башқұрт энциклопедиясындағы мақала]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://encycl.bash-portal.ru/vali.htm «Башқұртстан: қысқаша энциклопедия» мақала]
[[Санат:1908 жылы туғандар]]
[[Санат:1963 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:19 наурызда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Башқұрт ақындары]]
[[Санат:Аудармашылар]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]]
[[Санат:10 тамызда туғандар]]
[[Санат:Ақындар]]
[[Санат:КСРО жазушылары]]
caeyfqone7shcy8mmy84uk16quzr5nb
3622603
3622573
2026-06-26T11:25:44Z
1nter pares
146705
«[[Санат:1908 жылы туғандар|1908 жылы туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622603
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Акрам Вали''' (шын аты ''Акрам Мұхаррямұлы Валеев''; [[Башқұрт тілі|башқ]]. ''Әкрәм Вәли, Әкрәм Мөхәррәм улы Вәлиев''; [[1908 жыл|1908]] жылғы [[28 шілде]] [10 тамыз], Аблаево, Уфа губерниясы — [[1963 жыл|1963]] жылғы [[19 наурыз]], [[Үфі|Уфа]]) — кеңестік [[Башқұрттар|башқұрт]] [[Жазушы|жазушысы]], [[ақын]] және аудармашы. [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының]] қатысушысы.
== Өмірбаяны ==
Акрам Вали 1908 жылы 28 шілдеде Уфа губерниясының Белебей уезіне қарасты Аблаево ауылында (қазіргі [[Башқұртстан|Башқұртстан Республикасының]] Чекмагуш ауданы) дүниеге келген.
Аблаево ауылындағы мектепте білім алған. 1932 жылы Башқұрт мемлекеттік педагогикалық [[Институт|институтын]] бітірген. 1932–1934 жылдары [[Қызыл Армия]] қатарында қызмет еткен. Әскерден кейін Башқұрт кітап баспасында [[редактор]] болып жұмыс істеген. Сондай-ақ біраз уақыт Башқұртстан Жазушылар одағының жауапты хатшысы қызметін атқарған.
Ұлы Отан соғысы жылдарында неміс-фашист басқыншыларына қарсы шайқастарға қатысқан. Ерлігі мен батылдығы үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденімен]] және медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Акрам Вали қайтадан "Башқұрт кітап" баспасында жұмысын жалғастырған.
1953–1955 жылдары «Әдәби Башҡортостан» журналының жауапты редакторы болған.
== Естелік ==
Акрам Вали тұрған Уфадағы үйге мемориалдық тақта орнатылған. Оның есімі Уфа қаласындағы және Аблаево ауылындағы көшелерге берілген. Мектеп мұражайы мен ауыл [[Кітапхана|кітапханасында]] жазушыға қатысты материалдар сақталып, құрметпен насихатталады.
== Марапаттары ==
* [[Қызыл Ту ордені]]<ref>«Халық ерлігі» электрондық құжаттар банкіндегі [https://podvignaroda.ru/?#id=26030508&tab=navDetailManAward марапаттау парағы.]
</ref>
* Медальдер
== Ескертпелер ==
<references />
== Әдебиет ==
Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. ''Кеңестік Башқұртстан жазушылары. Биобиблиографиялық анықтамалық'' / Безендіруі А. Королевский. — Уфа: Башқұрт кітап баспасы, 1977. — 416 б. (орыс тілінде) (Қаралған күні: 11 шілде 2018).
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / Құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 б. (орыс тілінде) .
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / (құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Қайта өңделген және толықтырылған екінші басылым. — Уфа: Китап, 2015. — 672 б. <nowiki>ISBN 978-5-295-06338-1</nowiki> (орыс тілінде).
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://rus.bashenc.ru/index.php/prosmotr/2-statya/11843-vali-akram-mukharryamovich Башқұрт энциклопедиясындағы мақала]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://encycl.bash-portal.ru/vali.htm «Башқұртстан: қысқаша энциклопедия» мақала]
[[Санат:1963 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:19 наурызда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Башқұрт ақындары]]
[[Санат:Аудармашылар]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]]
[[Санат:10 тамызда туғандар]]
[[Санат:Ақындар]]
[[Санат:КСРО жазушылары]]
rbtom9mz6fzv8q1sqgd6d8ejuyhyxg0
3622604
3622603
2026-06-26T11:25:49Z
1nter pares
146705
«[[Санат:1963 жылы қайтыс болғандар|1963 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622604
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Акрам Вали''' (шын аты ''Акрам Мұхаррямұлы Валеев''; [[Башқұрт тілі|башқ]]. ''Әкрәм Вәли, Әкрәм Мөхәррәм улы Вәлиев''; [[1908 жыл|1908]] жылғы [[28 шілде]] [10 тамыз], Аблаево, Уфа губерниясы — [[1963 жыл|1963]] жылғы [[19 наурыз]], [[Үфі|Уфа]]) — кеңестік [[Башқұрттар|башқұрт]] [[Жазушы|жазушысы]], [[ақын]] және аудармашы. [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының]] қатысушысы.
== Өмірбаяны ==
Акрам Вали 1908 жылы 28 шілдеде Уфа губерниясының Белебей уезіне қарасты Аблаево ауылында (қазіргі [[Башқұртстан|Башқұртстан Республикасының]] Чекмагуш ауданы) дүниеге келген.
Аблаево ауылындағы мектепте білім алған. 1932 жылы Башқұрт мемлекеттік педагогикалық [[Институт|институтын]] бітірген. 1932–1934 жылдары [[Қызыл Армия]] қатарында қызмет еткен. Әскерден кейін Башқұрт кітап баспасында [[редактор]] болып жұмыс істеген. Сондай-ақ біраз уақыт Башқұртстан Жазушылар одағының жауапты хатшысы қызметін атқарған.
Ұлы Отан соғысы жылдарында неміс-фашист басқыншыларына қарсы шайқастарға қатысқан. Ерлігі мен батылдығы үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденімен]] және медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Акрам Вали қайтадан "Башқұрт кітап" баспасында жұмысын жалғастырған.
1953–1955 жылдары «Әдәби Башҡортостан» журналының жауапты редакторы болған.
== Естелік ==
Акрам Вали тұрған Уфадағы үйге мемориалдық тақта орнатылған. Оның есімі Уфа қаласындағы және Аблаево ауылындағы көшелерге берілген. Мектеп мұражайы мен ауыл [[Кітапхана|кітапханасында]] жазушыға қатысты материалдар сақталып, құрметпен насихатталады.
== Марапаттары ==
* [[Қызыл Ту ордені]]<ref>«Халық ерлігі» электрондық құжаттар банкіндегі [https://podvignaroda.ru/?#id=26030508&tab=navDetailManAward марапаттау парағы.]
</ref>
* Медальдер
== Ескертпелер ==
<references />
== Әдебиет ==
Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. ''Кеңестік Башқұртстан жазушылары. Биобиблиографиялық анықтамалық'' / Безендіруі А. Королевский. — Уфа: Башқұрт кітап баспасы, 1977. — 416 б. (орыс тілінде) (Қаралған күні: 11 шілде 2018).
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / Құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 б. (орыс тілінде) .
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / (құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Қайта өңделген және толықтырылған екінші басылым. — Уфа: Китап, 2015. — 672 б. <nowiki>ISBN 978-5-295-06338-1</nowiki> (орыс тілінде).
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://rus.bashenc.ru/index.php/prosmotr/2-statya/11843-vali-akram-mukharryamovich Башқұрт энциклопедиясындағы мақала]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://encycl.bash-portal.ru/vali.htm «Башқұртстан: қысқаша энциклопедия» мақала]
[[Санат:19 наурызда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Башқұрт ақындары]]
[[Санат:Аудармашылар]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]]
[[Санат:10 тамызда туғандар]]
[[Санат:Ақындар]]
[[Санат:КСРО жазушылары]]
tqzm0rcswbm8yu2ttbue2ol2p7kdqqg
3622605
3622604
2026-06-26T11:25:54Z
1nter pares
146705
«[[Санат:19 наурызда қайтыс болғандар|19 наурызда қайтыс болғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622605
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Акрам Вали''' (шын аты ''Акрам Мұхаррямұлы Валеев''; [[Башқұрт тілі|башқ]]. ''Әкрәм Вәли, Әкрәм Мөхәррәм улы Вәлиев''; [[1908 жыл|1908]] жылғы [[28 шілде]] [10 тамыз], Аблаево, Уфа губерниясы — [[1963 жыл|1963]] жылғы [[19 наурыз]], [[Үфі|Уфа]]) — кеңестік [[Башқұрттар|башқұрт]] [[Жазушы|жазушысы]], [[ақын]] және аудармашы. [[Ұлы Отан соғысы|Ұлы Отан соғысының]] қатысушысы.
== Өмірбаяны ==
Акрам Вали 1908 жылы 28 шілдеде Уфа губерниясының Белебей уезіне қарасты Аблаево ауылында (қазіргі [[Башқұртстан|Башқұртстан Республикасының]] Чекмагуш ауданы) дүниеге келген.
Аблаево ауылындағы мектепте білім алған. 1932 жылы Башқұрт мемлекеттік педагогикалық [[Институт|институтын]] бітірген. 1932–1934 жылдары [[Қызыл Армия]] қатарында қызмет еткен. Әскерден кейін Башқұрт кітап баспасында [[редактор]] болып жұмыс істеген. Сондай-ақ біраз уақыт Башқұртстан Жазушылар одағының жауапты хатшысы қызметін атқарған.
Ұлы Отан соғысы жылдарында неміс-фашист басқыншыларына қарсы шайқастарға қатысқан. Ерлігі мен батылдығы үшін [[Қызыл Ту ордені|Қызыл Ту орденімен]] және медальдармен марапатталған. Соғыстан кейін Акрам Вали қайтадан "Башқұрт кітап" баспасында жұмысын жалғастырған.
1953–1955 жылдары «Әдәби Башҡортостан» журналының жауапты редакторы болған.
== Естелік ==
Акрам Вали тұрған Уфадағы үйге мемориалдық тақта орнатылған. Оның есімі Уфа қаласындағы және Аблаево ауылындағы көшелерге берілген. Мектеп мұражайы мен ауыл [[Кітапхана|кітапханасында]] жазушыға қатысты материалдар сақталып, құрметпен насихатталады.
== Марапаттары ==
* [[Қызыл Ту ордені]]<ref>«Халық ерлігі» электрондық құжаттар банкіндегі [https://podvignaroda.ru/?#id=26030508&tab=navDetailManAward марапаттау парағы.]
</ref>
* Медальдер
== Ескертпелер ==
<references />
== Әдебиет ==
Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. ''Кеңестік Башқұртстан жазушылары. Биобиблиографиялық анықтамалық'' / Безендіруі А. Королевский. — Уфа: Башқұрт кітап баспасы, 1977. — 416 б. (орыс тілінде) (Қаралған күні: 11 шілде 2018).
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / Құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 б. (орыс тілінде) .
''Башқұрт жерінің жазушылары. Анықтамалық'' / (құраст.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Қайта өңделген және толықтырылған екінші басылым. — Уфа: Китап, 2015. — 672 б. <nowiki>ISBN 978-5-295-06338-1</nowiki> (орыс тілінде).
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://rus.bashenc.ru/index.php/prosmotr/2-statya/11843-vali-akram-mukharryamovich Башқұрт энциклопедиясындағы мақала]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://encycl.bash-portal.ru/vali.htm «Башқұртстан: қысқаша энциклопедия» мақала]
[[Санат:Башқұрт ақындары]]
[[Санат:Аудармашылар]]
[[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]]
[[Санат:10 тамызда туғандар]]
[[Санат:Ақындар]]
[[Санат:КСРО жазушылары]]
sytxhws1b9vlo8zsk86qcqg5q3xnb3c
Уикипедия:Кешегі ең көп қаралған 1000 мақала
4
780876
3622195
3621590
2026-06-25T15:00:13Z
ArystanbekBot
33174
Bot: Деректерді жаңарту
3622195
wikitext
text/x-wiki
{{StatInfo}}
<!-- BOT:START -->
Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-06-24'''.
{| class="standard sortable ts-stickytableheader"
! N
! Бет
! Қаралу саны
|-
| data-sort-value="1" | 1
| [[Басты бет]]
| data-sort-value="1390" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 390]
|-
| data-sort-value="2" | 2
| [[Орталық Азия]]
| data-sort-value="584" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 584]
|-
| data-sort-value="3" | 3
| [[Колледж]]
| data-sort-value="565" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 565]
|-
| data-sort-value="4" | 4
| [[Технологиялық процесс]]
| data-sort-value="343" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 343]
|-
| data-sort-value="5" | 5
| [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
| data-sort-value="298" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 298]
|-
| data-sort-value="6" | 6
| [[Арнайы:Іздеу]]
| data-sort-value="295" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 295]
|-
| data-sort-value="7" | 7
| [[Төле би]]
| data-sort-value="283" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 283]
|-
| data-sort-value="8" | 8
| [[Жезқазған мыс кен орны]]
| data-sort-value="276" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 276]
|-
| data-sort-value="9" | 9
| [[Түркілер]]
| data-sort-value="265" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 265]
|-
| data-sort-value="10" | 10
| [[Білге қаған]]
| data-sort-value="263" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 263]
|-
| data-sort-value="11" | 11
| [[Әсел Маратқызы Сәдуақасова]]
| data-sort-value="252" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 252]
|-
| data-sort-value="12" | 12
| [[Григориополь]]
| data-sort-value="239" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 239]
|-
| data-sort-value="13" | 13
| [[Жамбыл Жабайұлы]]
| data-sort-value="204" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 204]
|-
| data-sort-value="14" | 14
| [[Баянауыл ауылдық округі (Павлодар облысы)]]
| data-sort-value="199" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 199]
|-
| data-sort-value="15" | 15
| [[Қазақ мифологиясы]]
| data-sort-value="196" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 196]
|-
| data-sort-value="16" | 16
| [[Климаттың өзгеруі]]
| data-sort-value="189" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83%D1%96 189]
|-
| data-sort-value="17" | 17
| [[Нарықтық экономика қатынастары]]
| data-sort-value="183" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 183]
|-
| data-sort-value="18" | 18
| [[Қазақстандағы 1926-1941 жылдардағы индустрияландыру]]
| data-sort-value="181" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_1926-1941_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 181]
|-
| data-sort-value="19" | 19
| [[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]]
| data-sort-value="179" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 179]
|-
| data-sort-value="20" | 20
| [[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
| data-sort-value="178" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 178]
|-
| data-sort-value="21" | 21
| [[Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы]]
| data-sort-value="176" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 176]
|-
| data-sort-value="22" | 22
| [[Абсорбция]]
| data-sort-value="174" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 174]
|-
| data-sort-value="23" | 23
| [[Оливер Три]]
| data-sort-value="155" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 155]
|-
| data-sort-value="24" | 24
| [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
| data-sort-value="153" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 153]
|-
| data-sort-value="25" | 25
| [[:Сурет:Сарыбай би мүсіні.jpg|Сурет:Сарыбай би мүсіні.jpg]]
| data-sort-value="152" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3A%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B8_%D0%BC%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96.jpg 152]
|-
| data-sort-value="26" | 26
| [[Әділет (партия)]]
| data-sort-value="148" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 148]
|-
| data-sort-value="27" | 27
| [[Қанай би]]
| data-sort-value="147" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B8 147]
|-
| data-sort-value="28" | 28
| [[Тәуекел хан]]
| data-sort-value="147" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 147]
|-
| data-sort-value="29" | 29
| [[Жанна Владимировна Фриске]]
| data-sort-value="146" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A4%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B5 146]
|-
| data-sort-value="30" | 30
| [[Дератизация]]
| data-sort-value="144" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 144]
|-
| data-sort-value="31" | 31
| [[Гүл]]
| data-sort-value="137" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB 137]
|-
| data-sort-value="32" | 32
| [[Тайлақ]]
| data-sort-value="133" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%9B 133]
|-
| data-sort-value="33" | 33
| [[Жұмыс уақыты]]
| data-sort-value="132" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 132]
|-
| data-sort-value="34" | 34
| [[Аниме]]
| data-sort-value="130" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 130]
|-
| data-sort-value="35" | 35
| [[Қазақстан Республикасы ІІМ Қарағанды академиясы]]
| data-sort-value="129" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 129]
|-
| data-sort-value="36" | 36
| [[Садыр]]
| data-sort-value="128" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 128]
|-
| data-sort-value="37" | 37
| [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value="126" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 126]
|-
| data-sort-value="38" | 38
| [[Иіс]]
| data-sort-value="125" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%96%D1%81 125]
|-
| data-sort-value="39" | 39
| [[Құран]]
| data-sort-value="125" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 125]
|-
| data-sort-value="40" | 40
| [[Максимович рауғашы]]
| data-sort-value="124" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 124]
|-
| data-sort-value="41" | 41
| [[Қазақстан]]
| data-sort-value="122" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 122]
|-
| data-sort-value="42" | 42
| [[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
| data-sort-value="122" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 122]
|-
| data-sort-value="43" | 43
| [[Ілтипат]]
| data-sort-value="117" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D1%82 117]
|-
| data-sort-value="44" | 44
| [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы]]
| data-sort-value="115" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 115]
|-
| data-sort-value="45" | 45
| [[Шиқан]]
| data-sort-value="114" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 114]
|-
| data-sort-value="46" | 46
| [[Күн (жұлдыз)]]
| data-sort-value="113" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 113]
|-
| data-sort-value="47" | 47
| [[Жиын]]
| data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D1%8B%D0%BD 112]
|-
| data-sort-value="48" | 48
| [[Ұйқас]]
| data-sort-value="110" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81 110]
|-
| data-sort-value="49" | 49
| [[Дәрілік өсімдіктер]]
| data-sort-value="110" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 110]
|-
| data-sort-value="50" | 50
| [[Зейнетақы]]
| data-sort-value="107" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%8B 107]
|-
| data-sort-value="51" | 51
| [[Балағат сөз]]
| data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 105]
|-
| data-sort-value="52" | 52
| [[Алматы]]
| data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 105]
|-
| data-sort-value="53" | 53
| [[Қазақтар]]
| data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 105]
|-
| data-sort-value="54" | 54
| [[Қазақ газеттері]]
| data-sort-value="103" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 103]
|-
| data-sort-value="55" | 55
| [[Абай Құнанбайұлы]]
| data-sort-value="103" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 103]
|-
| data-sort-value="56" | 56
| [[Картезиандық күмән]]
| data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D0%BC%D3%99%D0%BD 102]
|-
| data-sort-value="57" | 57
| [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
| data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 102]
|-
| data-sort-value="58" | 58
| [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
| data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 102]
|-
| data-sort-value="59" | 59
| [[Математикалық жасақтама жүйесі]]
| data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 102]
|-
| data-sort-value="60" | 60
| [[Верификация]]
| data-sort-value="101" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 101]
|-
| data-sort-value="61" | 61
| [[Күй]]
| data-sort-value="100" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 100]
|-
| data-sort-value="62" | 62
| [[Ұлтан]]
| data-sort-value="100" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD 100]
|-
| data-sort-value="63" | 63
| [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті]]
| data-sort-value="100" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 100]
|-
| data-sort-value="64" | 64
| [[Келін түсіру]]
| data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 98]
|-
| data-sort-value="65" | 65
| [[Болашақ (стипендия)]]
| data-sort-value="97" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 97]
|-
| data-sort-value="66" | 66
| [[Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстанның ауыл шаруашылығы (1946-1960)]]
| data-sort-value="96" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 96]
|-
| data-sort-value="67" | 67
| [[Жәнібек Әлімханұлы]]
| data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 92]
|-
| data-sort-value="68" | 68
| [[Қазақ ұлттық университеті]]
| data-sort-value="91" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 91]
|-
| data-sort-value="69" | 69
| [[Келін (телехикая)]]
| data-sort-value="91" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 91]
|-
| data-sort-value="70" | 70
| [[Болашақ]]
| data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B 90]
|-
| data-sort-value="71" | 71
| [[Константин Самсонович Иванов]]
| data-sort-value="88" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 88]
|-
| data-sort-value="72" | 72
| [[Нан]]
| data-sort-value="88" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD 88]
|-
| data-sort-value="73" | 73
| [[Имантай Сәтбайұлы]]
| data-sort-value="86" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 86]
|-
| data-sort-value="74" | 74
| [[Қазақ аттарының мағынасы]]
| data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 85]
|-
| data-sort-value="75" | 75
| [[Күйші (поэма)]]
| data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9%D1%88%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 81]
|-
| data-sort-value="76" | 76
| [[Мұхаммед]]
| data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 81]
|-
| data-sort-value="77" | 77
| [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]]
| data-sort-value="79" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 79]
|-
| data-sort-value="78" | 78
| [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
| data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 78]
|-
| data-sort-value="79" | 79
| [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value="77" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 77]
|-
| data-sort-value="80" | 80
| [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value="76" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 76]
|-
| data-sort-value="81" | 81
| [[Kaspi Bank]]
| data-sort-value="76" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Kaspi_Bank 76]
|-
| data-sort-value="82" | 82
| [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
| data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 75]
|-
| data-sort-value="83" | 83
| [[Баян-Өлгей аймағы]]
| data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 75]
|-
| data-sort-value="84" | 84
| [[Шыңғырлау (ауыл)]]
| data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83_%28%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%29 74]
|-
| data-sort-value="85" | 85
| [[Бұрғылау]]
| data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 74]
|-
| data-sort-value="86" | 86
| [[Әл-Фатиха сүресі]]
| data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 73]
|-
| data-sort-value="87" | 87
| [[Далбай]]
| data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9 72]
|-
| data-sort-value="88" | 88
| [[Алаш партиясы]]
| data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 72]
|-
| data-sort-value="89" | 89
| [[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]]
| data-sort-value="71" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 71]
|-
| data-sort-value="90" | 90
| [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
| data-sort-value="71" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 71]
|-
| data-sort-value="91" | 91
| [[Александр Сергеевич Пушкин]]
| data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 70]
|-
| data-sort-value="92" | 92
| [[Жер салығы]]
| data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 70]
|-
| data-sort-value="93" | 93
| [[Әл-Ахтал]]
| data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%90%D1%85%D1%82%D0%B0%D0%BB 69]
|-
| data-sort-value="94" | 94
| [[Шкала]]
| data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 69]
|-
| data-sort-value="95" | 95
| [[Уикипедия:Форум]]
| data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 67]
|-
| data-sort-value="96" | 96
| [[Бұзаубас]]
| data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 66]
|-
| data-sort-value="97" | 97
| [[Міржақып Дулатұлы]]
| data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 66]
|-
| data-sort-value="98" | 98
| [[Ізгілік]]
| data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 65]
|-
| data-sort-value="99" | 99
| [[Ұлы Жібек жолы]]
| data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 64]
|-
| data-sort-value="100" | 100
| [[КешYOU]]
| data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 64]
|-
| data-sort-value="101" | 101
| [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
| data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 63]
|-
| data-sort-value="102" | 102
| [[Махаббат, қызық мол жылдар]]
| data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 63]
|-
| data-sort-value="103" | 103
| [[Қарақұрт]]
| data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 63]
|-
| data-sort-value="104" | 104
| [[Салауат]]
| data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 63]
|-
| data-sort-value="105" | 105
| [[Төреғали Төреəліұлы]]
| data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 62]
|-
| data-sort-value="106" | 106
| [[Адай]]
| data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 62]
|-
| data-sort-value="107" | 107
| [[Криштиану Роналду]]
| data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 61]
|-
| data-sort-value="108" | 108
| [[Жерлеу рәсімі]]
| data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 60]
|-
| data-sort-value="109" | 109
| [[Қазақ хандығы]]
| data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 60]
|-
| data-sort-value="110" | 110
| [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
| data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 59]
|-
| data-sort-value="111" | 111
| [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
| data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 58]
|-
| data-sort-value="112" | 112
| [[Ежелгі грек философиясы]]
| data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 58]
|-
| data-sort-value="113" | 113
| [[Қазақ рулары]]
| data-sort-value="57" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 57]
|-
| data-sort-value="114" | 114
| [[Нұрғожа Қыдырханұлы Чиняев]]
| data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D0%B5%D0%B2 56]
|-
| data-sort-value="115" | 115
| [[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
| data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 56]
|-
| data-sort-value="116" | 116
| [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
| data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 56]
|-
| data-sort-value="117" | 117
| [[Жарық жылдамдығы]]
| data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 55]
|-
| data-sort-value="118" | 118
| [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
| data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 55]
|-
| data-sort-value="119" | 119
| [[Күн жүйесі]]
| data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 54]
|-
| data-sort-value="120" | 120
| [[Еркебұлан Шәкіртұлы Мырзағалиев]]
| data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 54]
|-
| data-sort-value="121" | 121
| [[Киіз үй]]
| data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 53]
|-
| data-sort-value="122" | 122
| [[Теңіз жануарлары]]
| data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 52]
|-
| data-sort-value="123" | 123
| [[Қазақ философиясы]]
| data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 52]
|-
| data-sort-value="124" | 124
| [[Кейкі Көкембайұлы]]
| data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96_%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 52]
|-
| data-sort-value="125" | 125
| [[Философия]]
| data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 51]
|-
| data-sort-value="126" | 126
| [[Ысмайыл ата мешіті]]
| data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 51]
|-
| data-sort-value="127" | 127
| [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
| data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 51]
|-
| data-sort-value="128" | 128
| [[Қанай Құттымбетұлы]]
| data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 51]
|-
| data-sort-value="129" | 129
| [[Қазақ әдебиеті]]
| data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 50]
|-
| data-sort-value="130" | 130
| [[Теміреткі]]
| data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 50]
|-
| data-sort-value="131" | 131
| [[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]]
| data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 50]
|-
| data-sort-value="132" | 132
| [[Қазақтың халық шығармашылығы және оның поэтикалық ортасы]]
| data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 50]
|-
| data-sort-value="133" | 133
| [[Футболдан әлем чемпионаты]]
| data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 49]
|-
| data-sort-value="134" | 134
| [[Шыңғыс хан]]
| data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 49]
|-
| data-sort-value="135" | 135
| [[Халықаралық еңбек бөлінісі]]
| data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 49]
|-
| data-sort-value="136" | 136
| [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
| data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 49]
|-
| data-sort-value="137" | 137
| [[Құрбы]]
| data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D1%8B 48]
|-
| data-sort-value="138" | 138
| [[Қазақ әліпбиі]]
| data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 47]
|-
| data-sort-value="139" | 139
| [[Сайын Мұратбеков]]
| data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 47]
|-
| data-sort-value="140" | 140
| [[CASA/IPTN CN-235]]
| data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=CASA%2FIPTN_CN-235 46]
|-
| data-sort-value="141" | 141
| [[Мемлекет астаналары тізімі]]
| data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 46]
|-
| data-sort-value="142" | 142
| [[Жансая Әлкейқызы]]
| data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%8F_%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 46]
|-
| data-sort-value="143" | 143
| [[Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі]]
| data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 46]
|-
| data-sort-value="144" | 144
| [[Қазақша жыл санау]]
| data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 46]
|-
| data-sort-value="145" | 145
| [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 45]
|-
| data-sort-value="146" | 146
| [[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 45]
|-
| data-sort-value="147" | 147
| [[Қазақстан Құрылтайы]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 45]
|-
| data-sort-value="148" | 148
| [[Бұрындық хан]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 45]
|-
| data-sort-value="149" | 149
| [[Мұхаммед әл-Мұнтасыр]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D3%99%D0%BB-%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 45]
|-
| data-sort-value="150" | 150
| [[Алаш қозғалысы]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 45]
|-
| data-sort-value="151" | 151
| [[Жоспар]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%80 45]
|-
| data-sort-value="152" | 152
| [[Алаш автономиясы]]
| data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 45]
|-
| data-sort-value="153" | 153
| [[Тапа-талтүс]]
| data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BF%D0%B0-%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81 44]
|-
| data-sort-value="154" | 154
| [[Абай жолы (роман)]]
| data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 44]
|-
| data-sort-value="155" | 155
| [[Әбіш Кекілбайұлы]]
| data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 44]
|-
| data-sort-value="156" | 156
| [[Қаракесек (Әлімұлы)]]
| data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 44]
|-
| data-sort-value="157" | 157
| [[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар|Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
| data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 44]
|-
| data-sort-value="158" | 158
| [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев]]
| data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 43]
|-
| data-sort-value="159" | 159
| [[Шәмші Қалдаяқов]]
| data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 43]
|-
| data-sort-value="160" | 160
| [[Әмет-хан Сұлтан]]
| data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D0%B5%D1%82-%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD 43]
|-
| data-sort-value="161" | 161
| [[Намаз уақыты]]
| data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 43]
|-
| data-sort-value="162" | 162
| [[Құдалық]]
| data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 43]
|-
| data-sort-value="163" | 163
| [[Сәулет]]
| data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 43]
|-
| data-sort-value="164" | 164
| [[Кенесары хан]]
| data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 42]
|-
| data-sort-value="165" | 165
| [[Эмбриология]]
| data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 42]
|-
| data-sort-value="166" | 166
| [[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
| data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 42]
|-
| data-sort-value="167" | 167
| [[Испания]]
| data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 42]
|-
| data-sort-value="168" | 168
| [[Базаралы Қауменұлы]]
| data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 42]
|-
| data-sort-value="169" | 169
| [[Қазақ (этноним)]]
| data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 41]
|-
| data-sort-value="170" | 170
| [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
| data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 41]
|-
| data-sort-value="171" | 171
| [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
| data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 41]
|-
| data-sort-value="172" | 172
| [[Мүшел жас]]
| data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 40]
|-
| data-sort-value="173" | 173
| [[Футбол]]
| data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 40]
|-
| data-sort-value="174" | 174
| [[Баланы қырқынан шығару]]
| data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 39]
|-
| data-sort-value="175" | 175
| [[Досан Жанбота]]
| data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B0 39]
|-
| data-sort-value="176" | 176
| [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
| data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 39]
|-
| data-sort-value="177" | 177
| [[Аманат (партия)]]
| data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 39]
|-
| data-sort-value="178" | 178
| [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
| data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 39]
|-
| data-sort-value="179" | 179
| [[Шаңқан (боз)]]
| data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B1%D0%BE%D0%B7%29 39]
|-
| data-sort-value="180" | 180
| [[Иісті көкемарал]]
| data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB 39]
|-
| data-sort-value="181" | 181
| [[Сарайшық]]
| data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 38]
|-
| data-sort-value="182" | 182
| [[Қырғызстан]]
| data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 38]
|-
| data-sort-value="183" | 183
| [[Әдебиет]]
| data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82 38]
|-
| data-sort-value="184" | 184
| [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
| data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 38]
|-
| data-sort-value="185" | 185
| [[Ысмайыл ата күмбезі]]
| data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 38]
|-
| data-sort-value="186" | 186
| [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)]]
| data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 38]
|-
| data-sort-value="187" | 187
| [[Алланың есімдері]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 37]
|-
| data-sort-value="188" | 188
| [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 37]
|-
| data-sort-value="189" | 189
| [[Аймақтан тыс құбылыстар]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 37]
|-
| data-sort-value="190" | 190
| [[Грузия]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 37]
|-
| data-sort-value="191" | 191
| [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 37]
|-
| data-sort-value="192" | 192
| [[Беріш]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 37]
|-
| data-sort-value="193" | 193
| [[Лионель Месси]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 37]
|-
| data-sort-value="194" | 194
| [[Қазақтың антропологиялық типі]]
| data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 37]
|-
| data-sort-value="195" | 195
| [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 36]
|-
| data-sort-value="196" | 196
| [[Ыбырай Алтынсарин]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 36]
|-
| data-sort-value="197" | 197
| [[Атмосфералық қысым]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC 36]
|-
| data-sort-value="198" | 198
| [[Қазақстан темір жолы]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 36]
|-
| data-sort-value="199" | 199
| [[Қазақстан тарихы]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 36]
|-
| data-sort-value="200" | 200
| [[Кітаби тіл]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B8_%D1%82%D1%96%D0%BB 36]
|-
| data-sort-value="201" | 201
| [[Зайырлы мемлекет]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 36]
|-
| data-sort-value="202" | 202
| [[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]]
| data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 36]
|-
| data-sort-value="203" | 203
| [[Қазақ хандары]]
| data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value="204" | 204
| [[Жылқы малының атаулары]]
| data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value="205" | 205
| [[Бауыржан Момышұлы]]
| data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value="206" | 206
| [[Мектеп ваучері]]
| data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%B2%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%B5%D1%80%D1%96 35]
|-
| data-sort-value="207" | 207
| [[Ашура]]
| data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D1%83%D1%80%D0%B0 35]
|-
| data-sort-value="208" | 208
| [[Бұлшық ет жүйесі]]
| data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 35]
|-
| data-sort-value="209" | 209
| [[АҚШ штаттарының тізімі]]
| data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35]
|-
| data-sort-value="210" | 210
| [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 34]
|-
| data-sort-value="211" | 211
| [[Қазақ халық аңыздары]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 34]
|-
| data-sort-value="212" | 212
| [[Жанар Хамитова]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 34]
|-
| data-sort-value="213" | 213
| [[Бейсен Абайұлы Құранбек]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 34]
|-
| data-sort-value="214" | 214
| [[Дүниежүзі елдерін даму деңгейі бойынша топтастыру]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%83_%D0%B4%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 34]
|-
| data-sort-value="215" | 215
| [[Қазақ кеңес әдебиеті мен өнерінің қалыптасуы]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 34]
|-
| data-sort-value="216" | 216
| [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 34]
|-
| data-sort-value="217" | 217
| [[Наймандар]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 34]
|-
| data-sort-value="218" | 218
| [[Смағұл Абатұлы Елубай]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 34]
|-
| data-sort-value="219" | 219
| [[Патологиялық анатомия]]
| data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F 34]
|-
| data-sort-value="220" | 220
| [[Франция]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 33]
|-
| data-sort-value="221" | 221
| [[Арғын]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 33]
|-
| data-sort-value="222" | 222
| [[Қазақмыс]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D0%BC%D1%8B%D1%81 33]
|-
| data-sort-value="223" | 223
| [[Мұхит Мерәліұлы]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value="224" | 224
| [[Қазақстан аудандары]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value="225" | 225
| [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 33]
|-
| data-sort-value="226" | 226
| [[Уикипедия:Қауым порталы]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value="227" | 227
| [[Қоңырат]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 33]
|-
| data-sort-value="228" | 228
| [[Батагөй]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B9 33]
|-
| data-sort-value="229" | 229
| [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value="230" | 230
| [[Абылай хан]]
| data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 33]
|-
| data-sort-value="231" | 231
| [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
| data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 32]
|-
| data-sort-value="232" | 232
| [[Антикалық философия]]
| data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 32]
|-
| data-sort-value="233" | 233
| [[2026 жыл]]
| data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 32]
|-
| data-sort-value="234" | 234
| [[Сәкен Сейфуллин]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 31]
|-
| data-sort-value="235" | 235
| [[Жұмбақ]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B 31]
|-
| data-sort-value="236" | 236
| [[Қазақ тілі]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 31]
|-
| data-sort-value="237" | 237
| [[Үлгі:Футбол-ту]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB-%D1%82%D1%83 31]
|-
| data-sort-value="238" | 238
| [[Үй тапсырмасы]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 31]
|-
| data-sort-value="239" | 239
| [[Жыл күндерінің тізімі]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31]
|-
| data-sort-value="240" | 240
| [[Сайрам-Өгем ұлттық паркі]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D3%A8%D0%B3%D0%B5%D0%BC_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 31]
|-
| data-sort-value="241" | 241
| [[Өзбекәлі Жәнібеков]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 31]
|-
| data-sort-value="242" | 242
| [[Зинедин Зидан]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%97%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BD 31]
|-
| data-sort-value="243" | 243
| [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 31]
|-
| data-sort-value="244" | 244
| [[Қой малының атаулары]]
| data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 31]
|-
| data-sort-value="245" | 245
| [[Туыстық атаулары]]
| data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value="246" | 246
| [[Алакөл (көл)]]
| data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 30]
|-
| data-sort-value="247" | 247
| [[Мұхтар Шаханов]]
| data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 30]
|-
| data-sort-value="248" | 248
| [[Жүз жылдық соғыс]]
| data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 30]
|-
| data-sort-value="249" | 249
| [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова]]
| data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%A8%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 30]
|-
| data-sort-value="250" | 250
| [[1900 жыл]]
| data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1900_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 30]
|-
| data-sort-value="251" | 251
| [[Беташар жыры]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 29]
|-
| data-sort-value="252" | 252
| [[Бесін намазы]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 29]
|-
| data-sort-value="253" | 253
| [[Мәңгілік бала бейне]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 29]
|-
| data-sort-value="254" | 254
| [[Астана]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 29]
|-
| data-sort-value="255" | 255
| [[Аман]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD 29]
|-
| data-sort-value="256" | 256
| [[Тексеру комиссиясы]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 29]
|-
| data-sort-value="257" | 257
| [[Бағалы тас]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%81 29]
|-
| data-sort-value="258" | 258
| [[Рокки]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8 29]
|-
| data-sort-value="259" | 259
| [[Никколо Макиавелли]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8 29]
|-
| data-sort-value="260" | 260
| [[Албан руы]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 29]
|-
| data-sort-value="261" | 261
| [[Сыра]]
| data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0 29]
|-
| data-sort-value="262" | 262
| [[Қазақша Уикипедия]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 28]
|-
| data-sort-value="263" | 263
| [[Еуразия ұлттық университеті]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 28]
|-
| data-sort-value="264" | 264
| [[Спорт]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82 28]
|-
| data-sort-value="265" | 265
| [[Қазақстан қалалары]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value="266" | 266
| [[Жеті жарғы]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value="267" | 267
| [[Таз руы]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value="268" | 268
| [[Қазақстанның мемлекеттік құрылымы]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value="269" | 269
| [[Компьютер]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 28]
|-
| data-sort-value="270" | 270
| [[Тұқым мен жеміс таралуы]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value="271" | 271
| [[Құйынды мекен (телехикая)]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 28]
|-
| data-sort-value="272" | 272
| [[Санжар Керімбай]]
| data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 28]
|-
| data-sort-value="273" | 273
| [[Уикипедия:Таныстыру]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 27]
|-
| data-sort-value="274" | 274
| [[Сақтар]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 27]
|-
| data-sort-value="275" | 275
| [[Бесік жыры]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value="276" | 276
| [[Ахмет Байтұрсынұлы]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value="277" | 277
| [[Ән-Нас сүресі]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 27]
|-
| data-sort-value="278" | 278
| [[Уикипедия:Анықтама]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 27]
|-
| data-sort-value="279" | 279
| [[Ньютонның бірінші заңы]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value="280" | 280
| [[Ішекті музыкалық аспаптар]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 27]
|-
| data-sort-value="281" | 281
| [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 27]
|-
| data-sort-value="282" | 282
| [[Қазыбек би]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 27]
|-
| data-sort-value="283" | 283
| [[Жыныстық қатынас]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 27]
|-
| data-sort-value="284" | 284
| [[Қалақ батыр]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 27]
|-
| data-sort-value="285" | 285
| [[24 маусым]]
| data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=24_%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BC 27]
|-
| data-sort-value="286" | 286
| [[Атмосфера шебі]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D1%96 26]
|-
| data-sort-value="287" | 287
| [[Олимпиада мұражайы]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value="288" | 288
| [[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 26]
|-
| data-sort-value="289" | 289
| [[UTC+5:00]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=UTC%2B5%3A00 26]
|-
| data-sort-value="290" | 290
| [[Әлемнің жеті кереметі]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 26]
|-
| data-sort-value="291" | 291
| [[Қыпшақтар]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26]
|-
| data-sort-value="292" | 292
| [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 26]
|-
| data-sort-value="293" | 293
| [[Тістердің дамуы]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value="294" | 294
| [[Қожбанбет би]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B1%D0%B8 26]
|-
| data-sort-value="295" | 295
| [[Көне түркі жазбалары]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value="296" | 296
| [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value="297" | 297
| [[Дулат]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 26]
|-
| data-sort-value="298" | 298
| [[Уикипедия:Айдың ортақ жұмысына үміткерлер]]
| data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%AF%D0%BC%D1%96%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80 26]
|-
| data-sort-value="299" | 299
| [[Жеті қазына]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 25]
|-
| data-sort-value="300" | 300
| [[Сабыржан Аққалықов]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 25]
|-
| data-sort-value="301" | 301
| [[Мысыр]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 25]
|-
| data-sort-value="302" | 302
| [[Зәмзәмия Бейсембайқызы Бейсембаев]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D3%99%D0%BC%D0%B7%D3%99%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 25]
|-
| data-sort-value="303" | 303
| [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 25]
|-
| data-sort-value="304" | 304
| [[Шығыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value="305" | 305
| [[Мәнерлеп сырғанау]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%BF_%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 25]
|-
| data-sort-value="306" | 306
| [[Арыстанбаб]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 25]
|-
| data-sort-value="307" | 307
| [[Уикипедия:Видео сабақтар]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 25]
|-
| data-sort-value="308" | 308
| [[Шашыратқы]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value="309" | 309
| [[Табылды Досымов]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 25]
|-
| data-sort-value="310" | 310
| [[Буын, сүйек жарақаттары кезіндегі алғашқы жәрдем]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%83%D1%8B%D0%BD%2C_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%88%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BC 25]
|-
| data-sort-value="311" | 311
| [[Жаулық]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B%D2%9B 25]
|-
| data-sort-value="312" | 312
| [[Қазақтың боғауыз сөздері]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 25]
|-
| data-sort-value="313" | 313
| [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value="314" | 314
| [[Көптік жалғау]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 25]
|-
| data-sort-value="315" | 315
| [[Түрік қағанаты]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value="316" | 316
| [[Интернализм]]
| data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC 25]
|-
| data-sort-value="317" | 317
| [[Тұқым қуалаушылық]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D1%83%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 24]
|-
| data-sort-value="318" | 318
| [[Байұлы]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value="319" | 319
| [[Уикипедия:Айрық]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B 24]
|-
| data-sort-value="320" | 320
| [[Шөмекей]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 24]
|-
| data-sort-value="321" | 321
| [[Керей хан]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 24]
|-
| data-sort-value="322" | 322
| [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 24]
|-
| data-sort-value="323" | 323
| [[Қазақ хандығының құрылуы]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value="324" | 324
| [[Қатысушы:Аружан Серикбаева]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 24]
|-
| data-sort-value="325" | 325
| [[Алтын Орда]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 24]
|-
| data-sort-value="326" | 326
| [[Алан Тьюринг]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8C%D1%8E%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3 24]
|-
| data-sort-value="327" | 327
| [[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 24]
|-
| data-sort-value="328" | 328
| [[Қожа Ахмет Ясауи]]
| data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 24]
|-
| data-sort-value="329" | 329
| [[Шардара бөгені]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B1%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%96 23]
|-
| data-sort-value="330" | 330
| [[Гайморит]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 23]
|-
| data-sort-value="331" | 331
| [[Қазақстанның экологиялық проблемалары]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value="332" | 332
| [[Неке]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5 23]
|-
| data-sort-value="333" | 333
| [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 23]
|-
| data-sort-value="334" | 334
| [[Алматы облысы]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value="335" | 335
| [[Сұңғыла]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value="336" | 336
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 23]
|-
| data-sort-value="337" | 337
| [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 23]
|-
| data-sort-value="338" | 338
| [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value="339" | 339
| [[Себек]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 23]
|-
| data-sort-value="340" | 340
| [[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value="341" | 341
| [[Жаныс]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 23]
|-
| data-sort-value="342" | 342
| [[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 23]
|-
| data-sort-value="343" | 343
| [[Ғұндар]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 23]
|-
| data-sort-value="344" | 344
| [[Көпбұтақты жыңғыл]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D2%B1%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB 23]
|-
| data-sort-value="345" | 345
| [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value="346" | 346
| [[Польша]]
| data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value="347" | 347
| [[Әл-Фалақ сүресі]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 22]
|-
| data-sort-value="348" | 348
| [[Гамаль Абдель Насер]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8C_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D1%80 22]
|-
| data-sort-value="349" | 349
| [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 22]
|-
| data-sort-value="350" | 350
| [[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар/мамыр 2026|Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар/мамыр 2026]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%2F%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80_2026 22]
|-
| data-sort-value="351" | 351
| [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 22]
|-
| data-sort-value="352" | 352
| [[Абай облысы]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value="353" | 353
| [[1993 жыл]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1993_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 22]
|-
| data-sort-value="354" | 354
| [[Қазақстандағы ашаршылық және оның демографиялық салдары]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value="355" | 355
| [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 22]
|-
| data-sort-value="356" | 356
| [[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 22]
|-
| data-sort-value="357" | 357
| [[Түркістан облысы]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value="358" | 358
| [[Грамматика]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 22]
|-
| data-sort-value="359" | 359
| [[Қабыну]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83 22]
|-
| data-sort-value="360" | 360
| [[Шегір би]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B8 22]
|-
| data-sort-value="361" | 361
| [[Qazcontent]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazcontent 22]
|-
| data-sort-value="362" | 362
| [[Қой]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 22]
|-
| data-sort-value="363" | 363
| [[Орыстар]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 22]
|-
| data-sort-value="364" | 364
| [[Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының Академиясы]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value="365" | 365
| [[Сейсенбі]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96 22]
|-
| data-sort-value="366" | 366
| [[Криково]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE 22]
|-
| data-sort-value="367" | 367
| [[Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігі]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%A1%D1%83_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D1%80%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 22]
|-
| data-sort-value="368" | 368
| [[Ақ зат]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B7%D0%B0%D1%82 22]
|-
| data-sort-value="369" | 369
| [[Әлем елдерінің тізімі]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 22]
|-
| data-sort-value="370" | 370
| [[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value="371" | 371
| [[Қорқай дұғасы]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value="372" | 372
| [[Абсолют]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%82 22]
|-
| data-sort-value="373" | 373
| [[Қазақ билері]]
| data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22]
|-
| data-sort-value="374" | 374
| [[Әлемдік рекорд]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B4 21]
|-
| data-sort-value="375" | 375
| [[Истиғфар]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D1%82%D0%B8%D2%93%D1%84%D0%B0%D1%80 21]
|-
| data-sort-value="376" | 376
| [[Жарақат]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82 21]
|-
| data-sort-value="377" | 377
| [[Жаслан Хасенұлы Мәдиев]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value="378" | 378
| [[1972 жыл]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1972_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 21]
|-
| data-sort-value="379" | 379
| [[:Сурет:Toy Story poster.png|Сурет:Toy Story poster.png]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AToy_Story_poster.png 21]
|-
| data-sort-value="380" | 380
| [[Қазақ батырлар тізімі]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 21]
|-
| data-sort-value="381" | 381
| [[Беларусь]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C 21]
|-
| data-sort-value="382" | 382
| [[1956 жыл]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1956_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 21]
|-
| data-sort-value="383" | 383
| [[Ой қорытынды]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value="384" | 384
| [[Сіргелі]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 21]
|-
| data-sort-value="385" | 385
| [[Жылқыны қолға үйрету]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0_%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%83 21]
|-
| data-sort-value="386" | 386
| [[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21]
|-
| data-sort-value="387" | 387
| [[Пьер де Кубертен]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8C%D0%B5%D1%80_%D0%B4%D0%B5_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%BD 21]
|-
| data-sort-value="388" | 388
| [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 21]
|-
| data-sort-value="389" | 389
| [[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 21]
|-
| data-sort-value="390" | 390
| [[BALA (Ninety One)]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BALA_%28Ninety_One%29 21]
|-
| data-sort-value="391" | 391
| [[Беларусь операциясы]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value="392" | 392
| [[Бірыңғай ұйқас]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D2%B1%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81 21]
|-
| data-sort-value="393" | 393
| [[Қазақстан жол белгілері]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 21]
|-
| data-sort-value="394" | 394
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value="395" | 395
| [[Әт-Тахрим сүресі]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%BC_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 21]
|-
| data-sort-value="396" | 396
| [[Уикипедия:Айдың ортақ жұмысына үміткерлер/Мұрағат]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%AF%D0%BC%D1%96%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%2F%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82 21]
|-
| data-sort-value="397" | 397
| [[Екібастұз көмір алабы]]
| data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D2%B1%D0%B7_%D0%BA%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value="398" | 398
| [[Саяси партия]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 20]
|-
| data-sort-value="399" | 399
| [[Халықаралық Олимпиада комитеті]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 20]
|-
| data-sort-value="400" | 400
| [[Қасым хан]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20]
|-
| data-sort-value="401" | 401
| [[Нақыл сөздер]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 20]
|-
| data-sort-value="402" | 402
| [[Инвестиция]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F 20]
|-
| data-sort-value="403" | 403
| [[Ысты]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value="404" | 404
| [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 20]
|-
| data-sort-value="405" | 405
| [[Қазақстанның орта ғасырлардағы сәулет өнері]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 20]
|-
| data-sort-value="406" | 406
| [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 20]
|-
| data-sort-value="407" | 407
| [[Болат Кайроллаұлы Қонарбай]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9 20]
|-
| data-sort-value="408" | 408
| [[Ермұхамед Мәулен]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 20]
|-
| data-sort-value="409" | 409
| [[Әлемдік экономика]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0 20]
|-
| data-sort-value="410" | 410
| [[1935 жыл]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1935_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 20]
|-
| data-sort-value="411" | 411
| [[:Сурет:Шардара су қоймасы.jpg|Сурет:Шардара су қоймасы.jpg]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3A%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B.jpg 20]
|-
| data-sort-value="412" | 412
| [[Өзбекстан]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 20]
|-
| data-sort-value="413" | 413
| [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 20]
|-
| data-sort-value="414" | 414
| [[Қобда ауданы]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value="415" | 415
| [[23 маусым]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=23_%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BC 20]
|-
| data-sort-value="416" | 416
| [[Батыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value="417" | 417
| [[Қазақтың ұлттық спорт түрлері]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 20]
|-
| data-sort-value="418" | 418
| [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 20]
|-
| data-sort-value="419" | 419
| [[Қыз Жібек]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 20]
|-
| data-sort-value="420" | 420
| [[Литва]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B0 20]
|-
| data-sort-value="421" | 421
| [[Ақ Орда (мемлекет)]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 20]
|-
| data-sort-value="422" | 422
| [[Софы Қалыбекұлы Сматаев]]
| data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 20]
|-
| data-sort-value="423" | 423
| [[Исландия]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 19]
|-
| data-sort-value="424" | 424
| [[Николай Гаврилович Хлудов]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%93%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A5%D0%BB%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value="425" | 425
| [[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19]
|-
| data-sort-value="426" | 426
| [[Табын]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 19]
|-
| data-sort-value="427" | 427
| [[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 19]
|-
| data-sort-value="428" | 428
| [[Жетісу облысы]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value="429" | 429
| [[Ұлы Жібек Жолы]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value="430" | 430
| [[Аркадий Кемерханұлы Топаев]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value="431" | 431
| [[Уикипедия:Telegram]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 19]
|-
| data-sort-value="432" | 432
| [[Шеңгел (өсімдік)]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D0%BB_%28%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%29 19]
|-
| data-sort-value="433" | 433
| [[Касугаи]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%B8 19]
|-
| data-sort-value="434" | 434
| [[Сары жайлау]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83 19]
|-
| data-sort-value="435" | 435
| [[Төртқара]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 19]
|-
| data-sort-value="436" | 436
| [[Франция қалаларының тізімі]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19]
|-
| data-sort-value="437" | 437
| [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value="438" | 438
| [[Жоғары сатыдағы өсімдіктер]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 19]
|-
| data-sort-value="439" | 439
| [[Бақытсыз Жамал]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 19]
|-
| data-sort-value="440" | 440
| [[Әмір Темір]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 19]
|-
| data-sort-value="441" | 441
| [[Лозанна]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0 19]
|-
| data-sort-value="442" | 442
| [[Көшпенділер (трилогия)]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 19]
|-
| data-sort-value="443" | 443
| [[Күйікті емдеу]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%83 19]
|-
| data-sort-value="444" | 444
| [[Орталық помо]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE 19]
|-
| data-sort-value="445" | 445
| [[Керей (тайпа)]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 19]
|-
| data-sort-value="446" | 446
| [[Деректер қоры]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value="447" | 447
| [[Асқазан аурулары]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value="448" | 448
| [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value="449" | 449
| [[Қ]]
| data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 19]
|-
| data-sort-value="450" | 450
| [[Маршалл жоспары]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%BB_%D0%B6%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="451" | 451
| [[IC 544]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_544 18]
|-
| data-sort-value="452" | 452
| [[Қытай]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 18]
|-
| data-sort-value="453" | 453
| [[Жамбыл облысы]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="454" | 454
| [[Жеті ата]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value="455" | 455
| [[Зарина Кармен]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 18]
|-
| data-sort-value="456" | 456
| [[Шымыр]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 18]
|-
| data-sort-value="457" | 457
| [[Алаш]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88 18]
|-
| data-sort-value="458" | 458
| [[1940 жыл]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1940_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 18]
|-
| data-sort-value="459" | 459
| [[Ежелгі Мысыр]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 18]
|-
| data-sort-value="460" | 460
| [[Жүрек]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 18]
|-
| data-sort-value="461" | 461
| [[Батыс Қазақстан]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 18]
|-
| data-sort-value="462" | 462
| [[Кірме сөздер]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 18]
|-
| data-sort-value="463" | 463
| [[Атырау облысы]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="464" | 464
| [[Майкл Джексон]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 18]
|-
| data-sort-value="465" | 465
| [[Шұбат]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82 18]
|-
| data-sort-value="466" | 466
| [[Кіші жүздің Ресейге қосылуы]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="467" | 467
| [[Еуропа]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value="468" | 468
| [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 18]
|-
| data-sort-value="469" | 469
| [[:Санат:Хобби|Санат:Хобби]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A5%D0%BE%D0%B1%D0%B1%D0%B8 18]
|-
| data-sort-value="470" | 470
| [[Көбек батыр Майлыұлы]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="471" | 471
| [[Етеккір]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 18]
|-
| data-sort-value="472" | 472
| [[Қаракесек (Арғын)]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 18]
|-
| data-sort-value="473" | 473
| [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 18]
|-
| data-sort-value="474" | 474
| [[Саржомарт]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 18]
|-
| data-sort-value="475" | 475
| [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 18]
|-
| data-sort-value="476" | 476
| [[Сам (сор)]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC_%28%D1%81%D0%BE%D1%80%29 18]
|-
| data-sort-value="477" | 477
| [[Байбақты]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="478" | 478
| [[Қазақстан Республикасының заңдары]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="479" | 479
| [[Зу-Зу Күлпаш]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 18]
|-
| data-sort-value="480" | 480
| [[Англ-сакс басқыншылығы]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B3%D0%BB-%D1%81%D0%B0%D0%BA%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value="481" | 481
| [[22 маусым]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=22_%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BC 18]
|-
| data-sort-value="482" | 482
| [[:Сурет:Flag of Aday.jpg|Сурет:Flag of Aday.jpg]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AFlag_of_Aday.jpg 18]
|-
| data-sort-value="483" | 483
| [[Sprite]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sprite 18]
|-
| data-sort-value="484" | 484
| [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 18]
|-
| data-sort-value="485" | 485
| [[1912 жыл]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1912_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 18]
|-
| data-sort-value="486" | 486
| [[:Санат:Соңғы жылы қайтыс болғандар|Санат:Соңғы жылы қайтыс болғандар]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A1%D0%BE%D2%A3%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 18]
|-
| data-sort-value="487" | 487
| [[:Санат:Қазақстан сәулетшілері|Санат:Қазақстан сәулетшілері]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 18]
|-
| data-sort-value="488" | 488
| [[Каспий теңізі]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 18]
|-
| data-sort-value="489" | 489
| [[Мо Янь]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE_%D0%AF%D0%BD%D1%8C 18]
|-
| data-sort-value="490" | 490
| [[Кіші жүз]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 18]
|-
| data-sort-value="491" | 491
| [[Төменгі сатыдағы өсімдіктер]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 18]
|-
| data-sort-value="492" | 492
| [[Жасанды интеллект]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 18]
|-
| data-sort-value="493" | 493
| [[Ясин сүресі]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 18]
|-
| data-sort-value="494" | 494
| [[Алжир]]
| data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D1%80 18]
|-
| data-sort-value="495" | 495
| [[Молдован Кеңестік Социалистік Республикасы]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="496" | 496
| [[Есім хан]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value="497" | 497
| [[Хорваттар]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 17]
|-
| data-sort-value="498" | 498
| [[Шанхай ынтымақтастық ұйымы]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="499" | 499
| [[Баланы ұшықтау]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 17]
|-
| data-sort-value="500" | 500
| [[Арал теңізі]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 17]
|-
| data-sort-value="501" | 501
| [[Жезқазған мыс балқыту зауыты]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B7%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="502" | 502
| [[Тетрациклин]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value="503" | 503
| [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17]
|-
| data-sort-value="504" | 504
| [[Украиндар]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 17]
|-
| data-sort-value="505" | 505
| [[Орта ғасырлардағы Қытай мемлекеті]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17]
|-
| data-sort-value="506" | 506
| [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="507" | 507
| [[Домалақ ана]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value="508" | 508
| [[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="509" | 509
| [[Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 17]
|-
| data-sort-value="510" | 510
| [[Ақбілек (роман)]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 17]
|-
| data-sort-value="511" | 511
| [[Әш-Шарх сүресі]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%88-%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%85_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 17]
|-
| data-sort-value="512" | 512
| [[Моңғолия]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value="513" | 513
| [[Парафинмен емдеу]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%83 17]
|-
| data-sort-value="514" | 514
| [[Райымбек батыр]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 17]
|-
| data-sort-value="515" | 515
| [[Уикипедия]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value="516" | 516
| [[Қожа]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value="517" | 517
| [[Ботбай]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 17]
|-
| data-sort-value="518" | 518
| [[Костешты]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%88%D1%82%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="519" | 519
| [[Ақтамақ бұлбұл]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D2%B1%D0%BB 17]
|-
| data-sort-value="520" | 520
| [[Қарғын (роман)]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 17]
|-
| data-sort-value="521" | 521
| [[ALEM (Ninety One)]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 17]
|-
| data-sort-value="522" | 522
| [[Красное (Молдова)]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%28%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0%29 17]
|-
| data-sort-value="523" | 523
| [[Қабанбай батыр]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 17]
|-
| data-sort-value="524" | 524
| [[Айыртау ауданы]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="525" | 525
| [[Қонақжайлылық]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 17]
|-
| data-sort-value="526" | 526
| [[Мастопатия]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value="527" | 527
| [[Реакция жылдамдығы]]
| data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value="528" | 528
| [[Қаңлылар]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 16]
|-
| data-sort-value="529" | 529
| [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 16]
|-
| data-sort-value="530" | 530
| [[Маңғыстау облысы]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value="531" | 531
| [[Түркістан (қала)]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 16]
|-
| data-sort-value="532" | 532
| [[Пасық]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%81%D1%8B%D2%9B 16]
|-
| data-sort-value="533" | 533
| [[Ресей]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 16]
|-
| data-sort-value="534" | 534
| [[Балқаш]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 16]
|-
| data-sort-value="535" | 535
| [[Халел Досмұхамедов атындағы Атырау университеті]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="536" | 536
| [[Түйе малының атаулары]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value="537" | 537
| [[Сона]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 16]
|-
| data-sort-value="538" | 538
| [[Македондықтар]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 16]
|-
| data-sort-value="539" | 539
| [[:Санат:Әлеуметтік қорғау|Санат:Әлеуметтік қорғау]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 16]
|-
| data-sort-value="540" | 540
| [[Қан мен тер]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 16]
|-
| data-sort-value="541" | 541
| [[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 16]
|-
| data-sort-value="542" | 542
| [[Өскемен]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value="543" | 543
| [[Ислам күнтізбесі]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="544" | 544
| [[Қаракерей]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 16]
|-
| data-sort-value="545" | 545
| [[Жыныс]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 16]
|-
| data-sort-value="546" | 546
| [[Дәстүрлі мәдениет]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 16]
|-
| data-sort-value="547" | 547
| [[Сырым Датұлы]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value="548" | 548
| [[Ақ шаңқан таулар]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D2%A3%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 16]
|-
| data-sort-value="549" | 549
| [[Үйсін мемлекеті]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="550" | 550
| [[Асқар Ақайұлы Ақаев]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value="551" | 551
| [[Ақ тағам]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC 16]
|-
| data-sort-value="552" | 552
| [[Уикипедия:Жүктеу]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 16]
|-
| data-sort-value="553" | 553
| [[Тоқтар Серіков]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value="554" | 554
| [[Қазақ тілінің орфографиялық сөздіктері]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%84%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="555" | 555
| [[Батыс Түрік қағанаты]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value="556" | 556
| [[Іштен жану қозғалтқышы]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value="557" | 557
| [[Әбу Насыр Әл-Фараби мешіті]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="558" | 558
| [[Қазақстандағы референдум (2026)]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 16]
|-
| data-sort-value="559" | 559
| [[Қайрат Нұртас]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 16]
|-
| data-sort-value="560" | 560
| [[Тауық]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%83%D1%8B%D2%9B 16]
|-
| data-sort-value="561" | 561
| [[Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%83_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="562" | 562
| [[Ілияс Жансүгіров]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value="563" | 563
| [[Қазақ есімдері]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="564" | 564
| [[Сөз таптары]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value="565" | 565
| [[Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі]]
| data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%94%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 16]
|-
| data-sort-value="566" | 566
| [[1000000000 (сан)]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1000000000_%28%D1%81%D0%B0%D0%BD%29 15]
|-
| data-sort-value="567" | 567
| [[Шойын]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value="568" | 568
| [[Матай (ру бірлестігі)]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 15]
|-
| data-sort-value="569" | 569
| [[Қазақстандағы саяси партиялар]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 15]
|-
| data-sort-value="570" | 570
| [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 15]
|-
| data-sort-value="571" | 571
| [[Тас дәуірі]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="572" | 572
| [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value="573" | 573
| [[Чехтар]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A7%D0%B5%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 15]
|-
| data-sort-value="574" | 574
| [[Қорқыт ата]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value="575" | 575
| [[Ағылшын тілі]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="576" | 576
| [[Канада]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value="577" | 577
| [[Тасаттық]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 15]
|-
| data-sort-value="578" | 578
| [[Облигация]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 15]
|-
| data-sort-value="579" | 579
| [[Словендер]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 15]
|-
| data-sort-value="580" | 580
| [[Қылмыстық жауапкершілік]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 15]
|-
| data-sort-value="581" | 581
| [[Химиялық элементтер тізімі]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="582" | 582
| [[Қазақстан мерекелері]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="583" | 583
| [[Бекет Мырзағұлұлы]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value="584" | 584
| [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="585" | 585
| [[Шұғаның белгісі]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="586" | 586
| [[Алаш партиясының бағдарламасы]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value="587" | 587
| [[Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value="588" | 588
| [[Ұйымның қаржы қызметі]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="589" | 589
| [[Бесікке салу]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 15]
|-
| data-sort-value="590" | 590
| [[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="591" | 591
| [[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value="592" | 592
| [[Кәмшат Жолдыбаева]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value="593" | 593
| [[Руслан Тай]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 15]
|-
| data-sort-value="594" | 594
| [[Құнанбай Өскенбайұлы]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value="595" | 595
| [[Шанышқылы]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value="596" | 596
| [[Ұлы Отан соғысы]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value="597" | 597
| [[Бүйі]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 15]
|-
| data-sort-value="598" | 598
| [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value="599" | 599
| [[Уикипедия:Қысқа сілтеме]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B5 15]
|-
| data-sort-value="600" | 600
| [[Көңіл айту]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 15]
|-
| data-sort-value="601" | 601
| [[Паоло Мальдини]]
| data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BE%D0%BB%D0%BE_%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8 15]
|-
| data-sort-value="602" | 602
| [[Нуклеин қышқылдары]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="603" | 603
| [[Альтлайнинген]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value="604" | 604
| [[Беташар]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value="605" | 605
| [[Әлімұлы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="606" | 606
| [[Малазгирт түбіндегі шайқас]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%B8%D1%80%D1%82_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81 14]
|-
| data-sort-value="607" | 607
| [[Іштен жанатын қозғалтқыштардың топтастырылуы (классификациясы)]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B_%28%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%29 14]
|-
| data-sort-value="608" | 608
| [[Су шаруашылығы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="609" | 609
| [[Шамұқан Қалкенов]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="610" | 610
| [[Әмір Оқас]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%9E%D2%9B%D0%B0%D1%81 14]
|-
| data-sort-value="611" | 611
| [[КОКП ОК саяси бюросы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%9E%D0%9A%D0%9F_%D0%9E%D0%9A_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%B1%D1%8E%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="612" | 612
| [[Зұлпықар]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D2%B1%D0%BB%D0%BF%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value="613" | 613
| [[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14]
|-
| data-sort-value="614" | 614
| [[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="615" | 615
| [[Өт айдайтын дәрілер]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 14]
|-
| data-sort-value="616" | 616
| [[Коррозияға қарсы қорғаныш]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88 14]
|-
| data-sort-value="617" | 617
| [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 14]
|-
| data-sort-value="618" | 618
| [[Синоптық Диоген]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%94%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value="619" | 619
| [[Qazaqstan (телеарна)]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 14]
|-
| data-sort-value="620" | 620
| [[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 14]
|-
| data-sort-value="621" | 621
| [[Орта жүз]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 14]
|-
| data-sort-value="622" | 622
| [[Талдау]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%83 14]
|-
| data-sort-value="623" | 623
| [[Амангелді Смағұлұлы Шабдарбаев]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="624" | 624
| [[I Сүлеймен]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value="625" | 625
| [[Арман Тілектесұлы Бердалин]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value="626" | 626
| [[Сөзжасам]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 14]
|-
| data-sort-value="627" | 627
| [[Ұлпан (роман)]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 14]
|-
| data-sort-value="628" | 628
| [[Лужиліктер]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 14]
|-
| data-sort-value="629" | 629
| [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="630" | 630
| [[Еңлік-Кебек]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 14]
|-
| data-sort-value="631" | 631
| [[Моңғол империясы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="632" | 632
| [[Күнделік.кз]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 14]
|-
| data-sort-value="633" | 633
| [[Айбек Сейітов]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="634" | 634
| [[Кәукен Кенжетайұлы Кенжетаев]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="635" | 635
| [[Ұлытау облысы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="636" | 636
| [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="637" | 637
| [[Қасым Қайсенов]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="638" | 638
| [[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value="639" | 639
| [[Өмірзая (роман)]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 14]
|-
| data-sort-value="640" | 640
| [[Қазақ жүздері]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value="641" | 641
| [[Қарақалпақстан]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value="642" | 642
| [[Кир Стармер]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%80_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%80 14]
|-
| data-sort-value="643" | 643
| [[Махамбет Өтемісұлы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="644" | 644
| [[Дулат Исабеков]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="645" | 645
| [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value="646" | 646
| [[Мутация]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 14]
|-
| data-sort-value="647" | 647
| [[Әлмерек абыз]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 14]
|-
| data-sort-value="648" | 648
| [[Словактар]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value="649" | 649
| [[Философия тарихы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="650" | 650
| [[Жаппас]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 14]
|-
| data-sort-value="651" | 651
| [[Шоколад]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B4 14]
|-
| data-sort-value="652" | 652
| [[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14]
|-
| data-sort-value="653" | 653
| [[Карл Юнг]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB_%D0%AE%D0%BD%D0%B3 14]
|-
| data-sort-value="654" | 654
| [[Ауыл (партия)]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 14]
|-
| data-sort-value="655" | 655
| [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%2C_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%29 14]
|-
| data-sort-value="656" | 656
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="657" | 657
| [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 14]
|-
| data-sort-value="658" | 658
| [[Қызыл жебе (роман)]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 14]
|-
| data-sort-value="659" | 659
| [[Соқырішек]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 14]
|-
| data-sort-value="660" | 660
| [[Жайдарман]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value="661" | 661
| [[Сөз байлығы]]
| data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value="662" | 662
| [[Алаша (ру)]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 13]
|-
| data-sort-value="663" | 663
| [[Тоғыз-құмалақ]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 13]
|-
| data-sort-value="664" | 664
| [[Қызылорда облысы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="665" | 665
| [[Келінжан]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="666" | 666
| [[Сұлу қаған]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="667" | 667
| [[Almaty]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Almaty 13]
|-
| data-sort-value="668" | 668
| [[Ыстықкөл]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 13]
|-
| data-sort-value="669" | 669
| [[Оралхан Бөкей]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 13]
|-
| data-sort-value="670" | 670
| [[Назарбаев Зияткерлік мектептері]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="671" | 671
| [[Бактериялар]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value="672" | 672
| [[:Санат:22 сәуірде туғандар|Санат:22 сәуірде туғандар]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A22_%D1%81%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value="673" | 673
| [[Бәйдібек Қарашаұлы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="674" | 674
| [[Алшын]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="675" | 675
| [[Хәрри Поттер мен пәлсапа тас]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D3%99%D1%80%D1%80%D0%B8_%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BF%D3%99%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BF%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%81 13]
|-
| data-sort-value="676" | 676
| [[Жетіру]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 13]
|-
| data-sort-value="677" | 677
| [[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value="678" | 678
| [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="679" | 679
| [[1990 жыл]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1990_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 13]
|-
| data-sort-value="680" | 680
| [[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 13]
|-
| data-sort-value="681" | 681
| [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value="682" | 682
| [[Ұлы жүз]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13]
|-
| data-sort-value="683" | 683
| [[Уикипедия:Ережелер мен нұсқаулар]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BD%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value="684" | 684
| [[Сырға салу]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 13]
|-
| data-sort-value="685" | 685
| [[Поляктар]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value="686" | 686
| [[Ислам]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 13]
|-
| data-sort-value="687" | 687
| [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="688" | 688
| [[Әміре Қашаубаев]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value="689" | 689
| [[ALT Университеті]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="690" | 690
| [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="691" | 691
| [[Шығыс Түрік қағанаты]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="692" | 692
| [[Алтын Орда хандарының тізімі]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="693" | 693
| [[Қырғыз руы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="694" | 694
| [[:Санат:Қылмыстылық|Санат:Қылмыстылық]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 13]
|-
| data-sort-value="695" | 695
| [[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="696" | 696
| [[Ом заңы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="697" | 697
| [[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="698" | 698
| [[Қарлұқ қағанаты]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="699" | 699
| [[Қостанай облысы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="700" | 700
| [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="701" | 701
| [[Америка Құрама Штаттары]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="702" | 702
| [[Сарыүйсін]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="703" | 703
| [[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value="704" | 704
| [[Аналды секс]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 13]
|-
| data-sort-value="705" | 705
| [[Қазақстан теңгесі]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="706" | 706
| [[Қазығұрт ауданы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="707" | 707
| [[Үндістан]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="708" | 708
| [[Қаржы]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value="709" | 709
| [[Ұлыбритания]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 13]
|-
| data-sort-value="710" | 710
| [[Клизма]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value="711" | 711
| [[Жәнібек хан]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="712" | 712
| [[АҚШ президенттерінің тізімі]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="713" | 713
| [[Жазылбек Қуанышбаев]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value="714" | 714
| [[Домбыра]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value="715" | 715
| [[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value="716" | 716
| [[Моңғолиядағы қазақтар]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value="717" | 717
| [[Айқын Төлепберген]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value="718" | 718
| [[Бэкрумс (фильм)]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 13]
|-
| data-sort-value="719" | 719
| [[Сүйіндік (Арғын)]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 13]
|-
| data-sort-value="720" | 720
| [[Данил Голубенко]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BB_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 13]
|-
| data-sort-value="721" | 721
| [[:Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер|Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 13]
|-
| data-sort-value="722" | 722
| [[Астана қаласының бас мешіті]]
| data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 13]
|-
| data-sort-value="723" | 723
| [[Ақуыз]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 12]
|-
| data-sort-value="724" | 724
| [[Лудомания]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value="725" | 725
| [[Қазығұрт]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%82 12]
|-
| data-sort-value="726" | 726
| [[Тың игеру]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12]
|-
| data-sort-value="727" | 727
| [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_1998_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 12]
|-
| data-sort-value="728" | 728
| [[Жүсіпбек Аймауытов]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value="729" | 729
| [[Хақназар хан]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value="730" | 730
| [[Калий перманганаты]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="731" | 731
| [[A.Z. (Ninety One)]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=A.Z._%28Ninety_One%29 12]
|-
| data-sort-value="732" | 732
| [[Түркия]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value="733" | 733
| [[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value="734" | 734
| [[Қазақтың сленг сөздері]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value="735" | 735
| [[Макаров тапаншасы]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="736" | 736
| [[Қостанай]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 12]
|-
| data-sort-value="737" | 737
| [[:Санат:Құқықтану|Санат:Құқықтану]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 12]
|-
| data-sort-value="738" | 738
| [[Қадыр Мырза Әлі]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 12]
|-
| data-sort-value="739" | 739
| [[Ақтөбе облыстық тарихи-өлкетану мұражайы]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%B8-%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="740" | 740
| [[Қартқожа (роман)]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 12]
|-
| data-sort-value="741" | 741
| [[Хот-дог]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%BE%D1%82-%D0%B4%D0%BE%D0%B3 12]
|-
| data-sort-value="742" | 742
| [[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value="743" | 743
| [[Суан]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value="744" | 744
| [[Өзін-өзі өлтіру]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 12]
|-
| data-sort-value="745" | 745
| [[Біркөлік шатқалдары]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="746" | 746
| [[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="747" | 747
| [[Қан топтары]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="748" | 748
| [[Дарын (мектептер желісі)]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%29 12]
|-
| data-sort-value="749" | 749
| [[Руслан Бөлебай]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12]
|-
| data-sort-value="750" | 750
| [[Ұлт-азаттық көтерілістер]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value="751" | 751
| [[Өзбекстан қалаларының тізімі]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value="752" | 752
| [[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value="753" | 753
| [[Сербтер]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%82%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value="754" | 754
| [[Қарахан мемлекеті]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value="755" | 755
| [[Мастурбация]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value="756" | 756
| [[Семей полигоны]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="757" | 757
| [[Шымкент]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 12]
|-
| data-sort-value="758" | 758
| [[Дамыған елдер]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value="759" | 759
| [[Бөкей Ордасы]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="760" | 760
| [[Ілия Жақанов]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value="761" | 761
| [[Қола дәуірі]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value="762" | 762
| [[Шапырашты]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="763" | 763
| [[Жақайым]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 12]
|-
| data-sort-value="764" | 764
| [[Жошы хан]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value="765" | 765
| [[Жатыр мойны эрозиясы]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="766" | 766
| [[Қазақстан туы]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="767" | 767
| [[Тама]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value="768" | 768
| [[Жасуша]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value="769" | 769
| [[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары|Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="770" | 770
| [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value="771" | 771
| [[Бәйтерек (монумент)]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 12]
|-
| data-sort-value="772" | 772
| [[Тұсаукесер]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 12]
|-
| data-sort-value="773" | 773
| [[Өркениет]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 12]
|-
| data-sort-value="774" | 774
| [[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value="775" | 775
| [[Семсерлесуден әлем чемпионаты]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="776" | 776
| [[Нобель сыйлығы]]
| data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value="777" | 777
| [[Әл-Ихлас сүресі]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value="778" | 778
| [[Сұлтан Бейбарыс]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11]
|-
| data-sort-value="779" | 779
| [[Қасым Аманжолов]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value="780" | 780
| [[Биология]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value="781" | 781
| [[Бейсенбілік (бағыштау)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%83%29 11]
|-
| data-sort-value="782" | 782
| [[Қабдеш Жұмаділов]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value="783" | 783
| [[Қыз Жібек (фильм)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11]
|-
| data-sort-value="784" | 784
| [[Он екі мүше]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5 11]
|-
| data-sort-value="785" | 785
| [[Дихан Қамзабекұлы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="786" | 786
| [[Африка]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value="787" | 787
| [[Сода]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B4%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value="788" | 788
| [[Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value="789" | 789
| [[Конъюнктивит]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 11]
|-
| data-sort-value="790" | 790
| [[Сүлеймен сұлтан (телехикая)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 11]
|-
| data-sort-value="791" | 791
| [[Жетісу]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 11]
|-
| data-sort-value="792" | 792
| [[Шалқар (қала)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 11]
|-
| data-sort-value="793" | 793
| [[АҚШ қалалары]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="794" | 794
| [[Бесеудің хаты]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="795" | 795
| [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C._%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value="796" | 796
| [[Килиан Мбаппе]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B1%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B5 11]
|-
| data-sort-value="797" | 797
| [[Есет Көтібарұлы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="798" | 798
| [[Зияда Досбергенова]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B8%D1%8F%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value="799" | 799
| [[Ақтөбе облысы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="800" | 800
| [[Кеген ауданы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="801" | 801
| [[Қатысушы талқылауы:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 11]
|-
| data-sort-value="802" | 802
| [[Дала уәлаятының газеті]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%83%D3%99%D0%BB%D0%B0%D1%8F%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value="803" | 803
| [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 11]
|-
| data-sort-value="804" | 804
| [[Мұстафа Шоқай]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 11]
|-
| data-sort-value="805" | 805
| [[Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="806" | 806
| [[Үлгі:Басты бет/Жаңалықтар]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value="807" | 807
| [[Хуан Антонио Самаранч]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BE_%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%87 11]
|-
| data-sort-value="808" | 808
| [[Сент-Етьенн-д'Альбаньян]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D0%95%D1%82%D1%8C%D0%B5%D0%BD%D0%BD-%D0%B4%27%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D1%8F%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value="809" | 809
| [[Көз аурулары]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="810" | 810
| [[Қазақстан географиясы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="811" | 811
| [[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value="812" | 812
| [[Арыстан баб кесенесі]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value="813" | 813
| [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value="814" | 814
| [[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11]
|-
| data-sort-value="815" | 815
| [[Аборт]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 11]
|-
| data-sort-value="816" | 816
| [[Ләңгі]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96 11]
|-
| data-sort-value="817" | 817
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 11]
|-
| data-sort-value="818" | 818
| [[Мақсары]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="819" | 819
| [[Бұқар жырау Қалқаманұлы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="820" | 820
| [[Таласбек Әсемқұлов]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value="821" | 821
| [[Сырдария]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value="822" | 822
| [[Омар Жәлелұлы Темірбеков]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value="823" | 823
| [[Қатысушы:CFCF]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ACFCF 11]
|-
| data-sort-value="824" | 824
| [[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value="825" | 825
| [[Ескендір (поэма)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 11]
|-
| data-sort-value="826" | 826
| [[:Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер|Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 11]
|-
| data-sort-value="827" | 827
| [[Балқаш (қала)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 11]
|-
| data-sort-value="828" | 828
| [[Бауыр (орган)]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%29 11]
|-
| data-sort-value="829" | 829
| [[Дербісалы батыр]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 11]
|-
| data-sort-value="830" | 830
| [[Қарауыл руы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="831" | 831
| [[Төрегелді Шарманұлы Шарманов]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value="832" | 832
| [[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="833" | 833
| [[Арыс]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81 11]
|-
| data-sort-value="834" | 834
| [[Айя Шалқар]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8F_%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value="835" | 835
| [[Мөлдір Әуелбекова]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value="836" | 836
| [[Бақытжан Бейсәліұлы Қаратаев]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value="837" | 837
| [[Ниет]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B5%D1%82 11]
|-
| data-sort-value="838" | 838
| [[Қарағанды]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="839" | 839
| [[Футболдан әлем біріншілігінің рекордтары]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value="840" | 840
| [[Хәрри Поттер]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D3%99%D1%80%D1%80%D0%B8_%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 11]
|-
| data-sort-value="841" | 841
| [[Жалайыр]]
| data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11]
|-
| data-sort-value="842" | 842
| [[Мұса пайғамбар]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="843" | 843
| [[Үлгі:Футбол]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 10]
|-
| data-sort-value="844" | 844
| [[Серікжан Сейітжанұлы Сейітжанов]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="845" | 845
| [[Оқжетпес]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%9B%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%BF%D0%B5%D1%81 10]
|-
| data-sort-value="846" | 846
| [[Тәжікстан]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value="847" | 847
| [[Саңырауқұлақтар]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="848" | 848
| [[Қатысушы:Nurbek Matzhani]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ANurbek_Matzhani 10]
|-
| data-sort-value="849" | 849
| [[Сұлтанахмет мешіті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="850" | 850
| [[Моғолстан]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value="851" | 851
| [[Қашаған Күржіманұлы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="852" | 852
| [[Тұрар Рысқұлов]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="853" | 853
| [[:Санат:Қазақ ақындары|Санат:Қазақ ақындары]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="854" | 854
| [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="855" | 855
| [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value="856" | 856
| [[Уикипедия:Жедел тізімдеу]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%83 10]
|-
| data-sort-value="857" | 857
| [[Миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="858" | 858
| [[Асқар Әбдіғалымұлы Наймантаев]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="859" | 859
| [[Маса]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value="860" | 860
| [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="861" | 861
| [[Ер Қосай Құдайкеұлы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="862" | 862
| [[Balapan (телеарна)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value="863" | 863
| [[Уикипедия:Мақала сұранысы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%81%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="864" | 864
| [[Сығанақ]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 10]
|-
| data-sort-value="865" | 865
| [[Куннилингус]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 10]
|-
| data-sort-value="866" | 866
| [[Цинь патшалығы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A6%D0%B8%D0%BD%D1%8C_%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%88%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="867" | 867
| [[Ғұндар мемлекеті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="868" | 868
| [[Үлгі:Ту/nt]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A2%D1%83%2Fnt 10]
|-
| data-sort-value="869" | 869
| [[Әл-Кәфирун сүресі]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="870" | 870
| [[Қуандық Рахым]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 10]
|-
| data-sort-value="871" | 871
| [[Эволюция]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value="872" | 872
| [[:Санат:Бразилия футболшылары|Санат:Бразилия футболшылары]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="873" | 873
| [[18 ғасырдағы Қазақстан тарихнамасы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="874" | 874
| [[Есік Алтын адамы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="875" | 875
| [[Уикипедия:Авторлық құқықтар]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="876" | 876
| [[Германия]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value="877" | 877
| [[Зуқа батыр Сәбитұлы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83%D2%9B%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="878" | 878
| [[Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="879" | 879
| [[Қазақ ұлттық өнер университеті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="880" | 880
| [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="881" | 881
| [[Василий Васильевич Симачев]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="882" | 882
| [[Қазақстан елтаңбасы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="883" | 883
| [[Құрма (Эбен тұқымдасы)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0_%28%D0%AD%D0%B1%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B%29 10]
|-
| data-sort-value="884" | 884
| [[Артерия]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value="885" | 885
| [[Отқа май құю]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 10]
|-
| data-sort-value="886" | 886
| [[YouTube]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=YouTube 10]
|-
| data-sort-value="887" | 887
| [[Нағашы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="888" | 888
| [[URL]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=URL 10]
|-
| data-sort-value="889" | 889
| [[Уикипедия:Тәулік суреті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="890" | 890
| [[Қияттар]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="891" | 891
| [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="892" | 892
| [[Зат есім]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 10]
|-
| data-sort-value="893" | 893
| [[Серке газеті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="894" | 894
| [[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="895" | 895
| [[Аяқ]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D2%9B 10]
|-
| data-sort-value="896" | 896
| [[Абылайхан Қанатұлы Назымханов]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="897" | 897
| [[Саржан Қасымұлы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="898" | 898
| [[Алабота (өсімдік)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B0_%28%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%29 10]
|-
| data-sort-value="899" | 899
| [[Азия]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value="900" | 900
| [[Септік жалғау]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 10]
|-
| data-sort-value="901" | 901
| [[Шахмат]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 10]
|-
| data-sort-value="902" | 902
| [[Жерорта теңізі]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="903" | 903
| [[Исатай Тайманұлы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="904" | 904
| [[Ла-Шапель-Бланш (Кот-д'Армор)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0-%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%91%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%88_%28%D0%9A%D0%BE%D1%82-%D0%B4%27%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%BE%D1%80%29 10]
|-
| data-sort-value="905" | 905
| [[Қымыз]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 10]
|-
| data-sort-value="906" | 906
| [[Тәуекел Мүслім]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 10]
|-
| data-sort-value="907" | 907
| [[Иса Мәсіх]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 10]
|-
| data-sort-value="908" | 908
| [[Мажарша Уикипедия]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value="909" | 909
| [[Қорықтар]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="910" | 910
| [[Жылдам пернелер]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="911" | 911
| [[Зорлау]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 10]
|-
| data-sort-value="912" | 912
| [[Әпке (драма)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value="913" | 913
| [[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="914" | 914
| [[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар|Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="915" | 915
| [[Қуық түбі безінің қабынуы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="916" | 916
| [[Бағаналы (ру)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 10]
|-
| data-sort-value="917" | 917
| [[Тобыш]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 10]
|-
| data-sort-value="918" | 918
| [[Аят әл-Курси]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 10]
|-
| data-sort-value="919" | 919
| [[Тағдыр (Қабдеш Жұмаділов)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D2%93%D0%B4%D1%8B%D1%80_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%29 10]
|-
| data-sort-value="920" | 920
| [[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="921" | 921
| [[Джеки Чан]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D0%B8_%D0%A7%D0%B0%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value="922" | 922
| [[Көксерек (әңгіме)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 10]
|-
| data-sort-value="923" | 923
| [[ZaQ (Ninety One)]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ZaQ_%28Ninety_One%29 10]
|-
| data-sort-value="924" | 924
| [[Бұжыр Бөлекұлы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D1%80_%D0%91%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="925" | 925
| [[Уикипедия:Мақалаға бастама]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value="926" | 926
| [[Қасым Сүлейменов]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="927" | 927
| [[:Санат:ISBN сиқырлы сілтемелері қолданылған беттер|Санат:ISBN сиқырлы сілтемелері қолданылған беттер]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3AISBN_%D1%81%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value="928" | 928
| [[Шақшақ]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0%D2%9B 10]
|-
| data-sort-value="929" | 929
| [[Қазақ газеті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="930" | 930
| [[Алматы орталық мешіті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="931" | 931
| [[Ақтау]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 10]
|-
| data-sort-value="932" | 932
| [[Роза Тәжібайқызы Бағланова]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value="933" | 933
| [[Ninety One]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Ninety_One 10]
|-
| data-sort-value="934" | 934
| [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="935" | 935
| [[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="936" | 936
| [[Шылау]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 10]
|-
| data-sort-value="937" | 937
| [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value="938" | 938
| [[Ауа райы]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value="939" | 939
| [[Швейцария]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D1%86%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value="940" | 940
| [[Бекболат Әшекеев]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value="941" | 941
| [[Қалқаман Айымғазыұлы Сарин]]
| data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 10]
|}
<!-- BOT:END -->
{{Wikistats}}
bx4yuzcn1ntjynt8wbhhs1amdgmduly
Татьяна Николаевна Говорова
0
780989
3622567
3602267
2026-06-26T11:04:33Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1940 жж. туғандар|1940 жж. туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622567
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Татьяна Николаевна Говорова''' ([[1940 жыл|1940]] жылғы [[10 қыркүйек]], [[Кишинев|Кишинёв]] — [[2025 жыл|2025]] жылғы [[9 наурыз]], [[Мәскеу]]) — кеңестік және [[Ресей|ресейлік]] театр және кино [[Актриса|актрисасы]], М. Н. Ермолова атындағы [[Мәскеу]] драма театры әртісі (1961—2025). [[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі атағын алған.
== Өмірбаяны ==
Татьяна Николаевна Говорова 1940 жылғы 10 қыркүйекте Кишинёв қаласында дүниеге келген.
[[1961 жыл|1961]] жылы Орталық балалар театры жанындағы драма студиясын ([[Мария Кнебель]] курсы) тәмамдады. Одан кейін Орталық балалар театрында жұмыс істеді.
1961 жылы М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры құрамына қабылданып, өмірінің соңына дейін осы театрда қызмет етті. Сол театрда [[1965 жыл|1965]] жылдың мамыр айында өзінің жалғыз махаббаты — актер [[Виктор Павловпен]] танысты. Олар 40 жыл некеде өмір сүрді.
Киноға [[1969 жыл|1969]] жылдан бастап түсе бастады. Негізінен күйеуімен бірге фильмдерге түскен: өзі қатысқан 28 фильмнің тек бесеуінде ғана Виктор Павлов ойнамаған.
[[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі құрметті атағы берілді.
2025 жылғы 9 наурыз кешінде Мәскеу қаласында жедел жәрдем көлігінде 85 жасқа қараған шағында қайтыс болды. Кейбір мәліметтер бойынша, өлім себебі жүрек жеткіліксіздігі болған. Кунцево зиратында күйеуі, актер Виктор Павловтың қасына жерленді.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ermolova.ru/persones/troupe/view/95/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры сайтында.
* [https://www.mosfilm.ru/cinema/persons/govorova-tatyana-nikolaevna/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет «Мосфильм» киноконцерні сайтында.
* [https://kulturologia.ru/blogs/260618/39452/ Виктор Павлов және Татьяна Николаевна Говорова: әйел айлакерлігінен басталған 40 жылдық бақыт туралы мақала] — «Культурология» сайтында.
[[Санат:Актрисалар]]
[[Санат:1940 жж. туғандар]]
76hman96tz2hpm3ebqd6qxwkhxw62s7
3622568
3622567
2026-06-26T11:04:46Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:10 қыркүйекте туғандар|10 қыркүйекте туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622568
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Татьяна Николаевна Говорова''' ([[1940 жыл|1940]] жылғы [[10 қыркүйек]], [[Кишинев|Кишинёв]] — [[2025 жыл|2025]] жылғы [[9 наурыз]], [[Мәскеу]]) — кеңестік және [[Ресей|ресейлік]] театр және кино [[Актриса|актрисасы]], М. Н. Ермолова атындағы [[Мәскеу]] драма театры әртісі (1961—2025). [[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі атағын алған.
== Өмірбаяны ==
Татьяна Николаевна Говорова 1940 жылғы 10 қыркүйекте Кишинёв қаласында дүниеге келген.
[[1961 жыл|1961]] жылы Орталық балалар театры жанындағы драма студиясын ([[Мария Кнебель]] курсы) тәмамдады. Одан кейін Орталық балалар театрында жұмыс істеді.
1961 жылы М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры құрамына қабылданып, өмірінің соңына дейін осы театрда қызмет етті. Сол театрда [[1965 жыл|1965]] жылдың мамыр айында өзінің жалғыз махаббаты — актер [[Виктор Павловпен]] танысты. Олар 40 жыл некеде өмір сүрді.
Киноға [[1969 жыл|1969]] жылдан бастап түсе бастады. Негізінен күйеуімен бірге фильмдерге түскен: өзі қатысқан 28 фильмнің тек бесеуінде ғана Виктор Павлов ойнамаған.
[[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі құрметті атағы берілді.
2025 жылғы 9 наурыз кешінде Мәскеу қаласында жедел жәрдем көлігінде 85 жасқа қараған шағында қайтыс болды. Кейбір мәліметтер бойынша, өлім себебі жүрек жеткіліксіздігі болған. Кунцево зиратында күйеуі, актер Виктор Павловтың қасына жерленді.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ermolova.ru/persones/troupe/view/95/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры сайтында.
* [https://www.mosfilm.ru/cinema/persons/govorova-tatyana-nikolaevna/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет «Мосфильм» киноконцерні сайтында.
* [https://kulturologia.ru/blogs/260618/39452/ Виктор Павлов және Татьяна Николаевна Говорова: әйел айлакерлігінен басталған 40 жылдық бақыт туралы мақала] — «Культурология» сайтында.
[[Санат:Актрисалар]]
[[Санат:1940 жж. туғандар]]
[[Санат:10 қыркүйекте туғандар]]
jy3kfkq4fndbd18m49d1tn8vdheknye
3622569
3622568
2026-06-26T11:04:58Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:9 наурызда қайтыс болғандар|9 наурызда қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622569
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Татьяна Николаевна Говорова''' ([[1940 жыл|1940]] жылғы [[10 қыркүйек]], [[Кишинев|Кишинёв]] — [[2025 жыл|2025]] жылғы [[9 наурыз]], [[Мәскеу]]) — кеңестік және [[Ресей|ресейлік]] театр және кино [[Актриса|актрисасы]], М. Н. Ермолова атындағы [[Мәскеу]] драма театры әртісі (1961—2025). [[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі атағын алған.
== Өмірбаяны ==
Татьяна Николаевна Говорова 1940 жылғы 10 қыркүйекте Кишинёв қаласында дүниеге келген.
[[1961 жыл|1961]] жылы Орталық балалар театры жанындағы драма студиясын ([[Мария Кнебель]] курсы) тәмамдады. Одан кейін Орталық балалар театрында жұмыс істеді.
1961 жылы М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры құрамына қабылданып, өмірінің соңына дейін осы театрда қызмет етті. Сол театрда [[1965 жыл|1965]] жылдың мамыр айында өзінің жалғыз махаббаты — актер [[Виктор Павловпен]] танысты. Олар 40 жыл некеде өмір сүрді.
Киноға [[1969 жыл|1969]] жылдан бастап түсе бастады. Негізінен күйеуімен бірге фильмдерге түскен: өзі қатысқан 28 фильмнің тек бесеуінде ғана Виктор Павлов ойнамаған.
[[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі құрметті атағы берілді.
2025 жылғы 9 наурыз кешінде Мәскеу қаласында жедел жәрдем көлігінде 85 жасқа қараған шағында қайтыс болды. Кейбір мәліметтер бойынша, өлім себебі жүрек жеткіліксіздігі болған. Кунцево зиратында күйеуі, актер Виктор Павловтың қасына жерленді.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ermolova.ru/persones/troupe/view/95/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры сайтында.
* [https://www.mosfilm.ru/cinema/persons/govorova-tatyana-nikolaevna/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет «Мосфильм» киноконцерні сайтында.
* [https://kulturologia.ru/blogs/260618/39452/ Виктор Павлов және Татьяна Николаевна Говорова: әйел айлакерлігінен басталған 40 жылдық бақыт туралы мақала] — «Культурология» сайтында.
[[Санат:Актрисалар]]
[[Санат:1940 жж. туғандар]]
[[Санат:10 қыркүйекте туғандар]]
[[Санат:9 наурызда қайтыс болғандар]]
stt0n084b6rg6r9mbhl27lhpi374myt
3622570
3622569
2026-06-26T11:05:13Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:2015 жылы қайтыс болғандар|2015 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622570
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Татьяна Николаевна Говорова''' ([[1940 жыл|1940]] жылғы [[10 қыркүйек]], [[Кишинев|Кишинёв]] — [[2025 жыл|2025]] жылғы [[9 наурыз]], [[Мәскеу]]) — кеңестік және [[Ресей|ресейлік]] театр және кино [[Актриса|актрисасы]], М. Н. Ермолова атындағы [[Мәскеу]] драма театры әртісі (1961—2025). [[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі атағын алған.
== Өмірбаяны ==
Татьяна Николаевна Говорова 1940 жылғы 10 қыркүйекте Кишинёв қаласында дүниеге келген.
[[1961 жыл|1961]] жылы Орталық балалар театры жанындағы драма студиясын ([[Мария Кнебель]] курсы) тәмамдады. Одан кейін Орталық балалар театрында жұмыс істеді.
1961 жылы М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры құрамына қабылданып, өмірінің соңына дейін осы театрда қызмет етті. Сол театрда [[1965 жыл|1965]] жылдың мамыр айында өзінің жалғыз махаббаты — актер [[Виктор Павловпен]] танысты. Олар 40 жыл некеде өмір сүрді.
Киноға [[1969 жыл|1969]] жылдан бастап түсе бастады. Негізінен күйеуімен бірге фильмдерге түскен: өзі қатысқан 28 фильмнің тек бесеуінде ғана Виктор Павлов ойнамаған.
[[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі құрметті атағы берілді.
2025 жылғы 9 наурыз кешінде Мәскеу қаласында жедел жәрдем көлігінде 85 жасқа қараған шағында қайтыс болды. Кейбір мәліметтер бойынша, өлім себебі жүрек жеткіліксіздігі болған. Кунцево зиратында күйеуі, актер Виктор Павловтың қасына жерленді.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ermolova.ru/persones/troupe/view/95/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры сайтында.
* [https://www.mosfilm.ru/cinema/persons/govorova-tatyana-nikolaevna/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет «Мосфильм» киноконцерні сайтында.
* [https://kulturologia.ru/blogs/260618/39452/ Виктор Павлов және Татьяна Николаевна Говорова: әйел айлакерлігінен басталған 40 жылдық бақыт туралы мақала] — «Культурология» сайтында.
[[Санат:Актрисалар]]
[[Санат:1940 жж. туғандар]]
[[Санат:10 қыркүйекте туғандар]]
[[Санат:9 наурызда қайтыс болғандар]]
[[Санат:2015 жылы қайтыс болғандар]]
fzv8z4qa6upzt31l7wy1ak7auhrgcbk
3622607
3622570
2026-06-26T11:26:36Z
1nter pares
146705
[[Special:Contributions/Ayazhan10|Ayazhan10]] ([[User talk:Ayazhan10|т]]) өңдемелерінен [[User:Kasymov|Kasymov]] соңғы нұсқасына қайтарды
3602267
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}}
'''Татьяна Николаевна Говорова''' ([[1940 жыл|1940]] жылғы [[10 қыркүйек]], [[Кишинев|Кишинёв]] — [[2025 жыл|2025]] жылғы [[9 наурыз]], [[Мәскеу]]) — кеңестік және [[Ресей|ресейлік]] театр және кино [[Актриса|актрисасы]], М. Н. Ермолова атындағы [[Мәскеу]] драма театры әртісі (1961—2025). [[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі атағын алған.
== Өмірбаяны ==
Татьяна Николаевна Говорова 1940 жылғы 10 қыркүйекте Кишинёв қаласында дүниеге келген.
[[1961 жыл|1961]] жылы Орталық балалар театры жанындағы драма студиясын ([[Мария Кнебель]] курсы) тәмамдады. Одан кейін Орталық балалар театрында жұмыс істеді.
1961 жылы М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры құрамына қабылданып, өмірінің соңына дейін осы театрда қызмет етті. Сол театрда [[1965 жыл|1965]] жылдың мамыр айында өзінің жалғыз махаббаты — актер [[Виктор Павловпен]] танысты. Олар 40 жыл некеде өмір сүрді.
Киноға [[1969 жыл|1969]] жылдан бастап түсе бастады. Негізінен күйеуімен бірге фильмдерге түскен: өзі қатысқан 28 фильмнің тек бесеуінде ғана Виктор Павлов ойнамаған.
[[1986 жыл|1986]] жылы [[РКФСР]]-дің еңбек сіңірген әртісі құрметті атағы берілді.
2025 жылғы 9 наурыз кешінде Мәскеу қаласында жедел жәрдем көлігінде 85 жасқа қараған шағында қайтыс болды. Кейбір мәліметтер бойынша, өлім себебі жүрек жеткіліксіздігі болған. Кунцево зиратында күйеуі, актер Виктор Павловтың қасына жерленді.
== Сыртқы сілтемелер ==
* [https://www.ermolova.ru/persones/troupe/view/95/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу драма театры сайтында.
* [https://www.mosfilm.ru/cinema/persons/govorova-tatyana-nikolaevna/ Татьяна Николаевна Говорова] туралы мәлімет «Мосфильм» киноконцерні сайтында.
* [https://kulturologia.ru/blogs/260618/39452/ Виктор Павлов және Татьяна Николаевна Говорова: әйел айлакерлігінен басталған 40 жылдық бақыт туралы мақала] — «Культурология» сайтында.
[[Санат:Актрисалар]]
0erfquswdq9yugbt4d4zch1cxayg40l
Universal Pictures
0
782359
3622430
3617256
2026-06-26T00:23:19Z
Sagzhan
29953
3622430
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = Universal Pictures
|логотипі = Universal Pictures logo.svg
|суреті =
|сурет атауы =
|түрі = [[еншілес қоғам]]
|биржадағы листингі =
|қызметі =
|құрылды = {{Start date and age|1912|4|30|df=y}}
|құрушы = [[Карл Леммле]]
|орналасуы = [[Юниверсал-Сити (Калифорния)|Юниверсал-Сити]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
|басты адамдары = Карл Леммле (негізін қалаушы)
|саласы = [[киноөндіріс]]
|өнімі = [[фильм]]
|меншікті капиталы =
|айналым =
|операциялық кіріс =
|таза табысы =
|активтер =
|капитализация =
|қызметкерлер саны =
|басшы компания = MCA Inc. (1962–1996)<br>[[Universal Filmed Entertainment Group]] (1996–қазіргі уақыт)
|бағынышты компания = [[Focus Features]]<br>[[Illumination]]<br>Universal Pictures Home Entertainment<br>Amblin Partners (20%)<br>[[DreamWorks Animation]]<br>[[NBCUniversal Entertainment Japan]]<br>United International Pictures (50%)<br>[[Working Title Films]]
|аудитор =
|сайты = [http://www.universalstudios.com universalstudios.com]
|Ортаққор =
}}
'''Universal Pictures''' (бұрын '''Universal Studios''' деген атпен белгілі болған) — ең көне [[Голливуд]] [[киностудия]]ларының бірі. Негізін 1912 жылы [[Карл Леммле]] қалаған. 1915 жылдан 1925 жылға дейін — [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тағы ең ірі кинокомпания болды. 2004 жылдан бастап — [[Universal Filmed Entertainment Group]] компаниясының өндірістік бөлімшесі.
[[Логотип]]те Жер шары бейнеленген, оның айналасында бетінде ''Universal'' («Ғалам») деген жазуы бар Сатурн сақиналарына ұқсас белдеу айналып тұрады. Компанияның басшылығымен Голливуд, [[Орландо (Флорида)|Орландо]], [[Сингапур]], [[Бейжің]] және [[Осака (қала)|Осака]] қалаларында [[Universal Parks & Resorts|тақырыптық саябақ]]тар жұмыс істейді.
== үлкен-Леммле ==
[[Германия]]дан келген [[Карл Леммле]] 1909 жылы кинобизнеспен айналыса бастады. Үш жылдан кейін ол «Universal» компаниясының негізін қалап, 1914 жылы оған қазіргі атауын берді. Леммле «[[Жұлдыз (атақты)|киножұлдыздарға]]<nowiki/>» бәс тігу арқылы бәсекелестерінен озып кете алды. Актерлердің есімдерін титрде көрсету міндетті деп саналмаған заманда, ол өзімен келісімшартқа отырған актерлер мен актрисалардың әрбір қадамына баспасөз өкілдерінің назарын аударып отырды. Көбіне Леммленің арқасында Голливудтың «[[Жұлдыздар жүйесі (киноөндіріс)|жұлдыздар конвейері]]<nowiki/>» іске қосылып, кейіннен ол америкалық киноиндустрияның басты ерекшелігіне айналды.
1915 жылы Голливуд маңындағы 230 акр аумақта «Карл көке» әлемдегі ең ірі кинотүсірілім алаңын ұйымдастырды, ол кейіннен «Ғалам қаласы» (''[[Universal City]]'') деген атауға ие болды. Жарнамалық мақсатта түсірілім алаңының есігі кез келген көрермен үшін ашық деп жарияланды.
[[Сурет:Carl Laemmle holding an Oscar trophy, 1930 Retouched.jpg|нобай|К. Леммле «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» мүсіншесімен, 1930 жыл]]
Осынау өршіл атауына қарамастан, Леммленің кәсіпорны қарапайым [[вестерн]]дер, [[мелодрама]]лар мен көпсериялы фильмдер шығаруға маманданды. Мұндай туындылар шағын қалашықтарда, ең алдымен мегаполис тұрғындарына арналған жоғары бюджеттік қойылымдарға қарағанда үлкенірек сұранысқа ие еді.
== Тальберг кезеңі ==
Бәсекелестерінен айырмашылығы, Леммле бар күшін кино өндірісіне жұмсап, [[кинотеатр]]лар желісін дамытудың қажеттілігін көрмеді. Ол өзінің туған жері Германиямен байланысын үзбеді, тіпті 1926 жылы [[Джо Пастернак]] басқарған студияның неміс бөлімшесін ашты. 1920-жылдары басшының Калифорниядан жиі кетуіне байланысты, Голливуд студиясының барлық істерін іс жүзінде жас та талантты продюсер [[Ирвинг Тальберг]] басқарды. Ол «[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1923)|Нотр-Дам бүкірі]]<nowiki/>» (1923) және «[[Опера елесі (фильм, 1925)|Опера елесі]]<nowiki/>» (1925) фильмдерінде өзінің гротескілік [[грим]]імен көрермендерді таңғалдырған құбылу шебері [[Лон Чейни]]ге бәс тікті. Осы кезеңде студияны әзілмен «Қорқыныш үйі» деп атайтын, өйткені небәрі төрт жыл ішінде мұнда «Дракула» мен «Франкенштейн» (екеуі де 1931 жылы) сияқты өте табысты фильмдер, сондай-ақ «Ескі қараңғы үй», «Мумия», «Морг көшесіндегі кісі өлтіру» (барлығы 1932 жылы), «Көрінбейтін адам» (1933), «Қара мысық» (1935) және «Құбыжық-қасқыр» (екеуі де 1935 жылы) сияқты сәтті туындылар түсірілді.<ref>{{Cite web|url=http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|title=Хичкок. Ужас, порожденный „Психо“|author=Ребелло С.|website=|date=|publisher=readme.club|lang=en|access-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812061625/http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|archive-date=2017-08-12|url-status=dead}}</ref>
== кіші-Леммле ==
{{See also|Universal студиясының классикалық қорқынышты фильмдер сериясы}}
[[Сурет:Mummy-1932-film-poster.jpg|солға|нобай|1932 жылғы «[[Мумия (фильм, 1932)|Мумия»]] фильмінің афишасы]]
[[Ұлы тоқырау]]дың басталуы және киноға дыбыстың келуімен күрделене түскен Тальбергтің студиядан кетуінен кейін, компания ұзаққа созылған дағдарысқа ұшырап, Голливудтың «[[Студия жүйесі|үлкен бестігіндегі]]<nowiki/>» өз орнын жоғалтты. ''Universal''-ға өзінің көптеген туыстарын (соның ішінде режиссер [[Уильям Уайлер|У. Уайлер]]ді) жұмысқа орналастырған «Карл көке» сырттан Тальбергтің орнын басатын адам іздеп жатпады. Ол өз ұлы кәмелетке толысымен-ақ студияны басқару тізгінін соған ұстатты.
Киноөнімдердің көркемдік деңгейінің төмендігіне көңілі толмаған [[Карл Леммле (кіші)|кіші Леммле]] көркемдік құндылығы жоғары, қымбат қойылымдарға бәс тігуге шешім қабылдады, сондай-ақ өзінің кинотеатрлар желісін құруға кірісті. Сол кезеңдегі кейбір «сапалы» фильмдер сәтті шыққанымен («[[Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ]]<nowiki/>», 1930), туындылардың басым бөлігі еленусіз қалды, ал «[[Қалқымалы театр]]<nowiki/>» (1929) [[мюзикл]]і тіпті кассалық сәтсіздікке ұшырады.
Кіші Леммленің тұсында студия Голливудта алғашқылардың бірі болып киноның жаңа бағыттары — [[Қорқынышты фильм|хоррор]] мен [[Анимация|мультипликация]]ны игерді. [[Қорқынышты фильм]]дың қалыптасуы үлкен дәрежеде Universal студиясының [[Universal құбыжықтары|классикалық қорқынышты]] туындыларымен байланысты. 1931 жылы Леммленің компаниясы осы серияның алғашқы таспасы — «[[Дракула (ағылшын тіліндегі фильм, 1931)|Дракула]]<nowiki/>» фильмін жарыққа шығарды. Фильмнің орасан зор коммерциялық табысы продюсерлерге сәттілік формуласын тапқанына және құбыжықтар тақырыбын ары қарай дамыту керектігіне нық сенімділік ұялатты. Киноэкрандағы құбыжықтардың ұмытылмас бейнелерін [[Бела Лугоши]] мен [[Борис Карлофф]] сомдап шықты.
[[Уолт Дисней]] студиясы құрылғанға дейін ''Universal'' компаниясы анимация саласындағы негізгі ойыншылардың бірі болып саналды. [[Аб Айверкс]] пен Уолт Дисней Леммленің тапсырысы бойынша алғашқы танымал мультфильм кейіпкері — [[Освальд Қоян|Освальд]] [[Освальд Қоян|Қоян]]ын ойлап тапты. Қаржылық келіспеушіліктерге байланысты Дисней студиядан кетті, содан кейін Освальд қоянының бейнесі (бұл кейіпкерге деген құқық ''Universal''-дың иелігінде қалды) [[Микки Маус|Микки тышқан]] болып қайта өңделді. Көп ұзамай Микки өзінен бұрынғы кейіпкердің танымалдылығын басып озды.<ref>Освальд туралы алғашқы мультфильмдерге деген құқықтарды Уолт Дисней компаниясы ''Universal'' студиясынан тек 80 жылдан кейін, яғни 2006 жылы ғана қайта сатып алды.</ref> Ұзақ жылдар бойы студияның мультипликация бөлімшесін Уолтер Ланц басқарды. Ол ''Universal'' үшін бірнеше есте қаларлық мультфильм кейіпкерлерін, соның ішінде [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағын]] дүниеге әкелді.
== Леммле әулеті кеткеннен кейін ==
[[Ұлы тоқырау]] жылдарында киностудияның қаржылық жағдайы қатты нашарлады. Басқа киномагнаттардан айырмашылығы, әкелі-балалы Леммлелер киностудияны несие есебінен емес, тек өз қаражаттарына ғана дамытуды жөн көрді. 1920-жылдары [[Эрих фон Штрогейм]] «[[Ақымақ әйелдер]]<nowiki/>» және «[[Соқыр күйеулер]]<nowiki/>» фильмдерін түсіруге қолда бар бүкіл бос бюджетті жұмсап жібергенде, бұл жағдай оларды банкроттықтың аз-ақ алдында қалдырды. 1936 жылы Леммле отбасы «Қалқымалы театр» фильмінің ремейкіне бәс тігуге бел буды. Директорлар кеңесі студияға деген құқықтарды кепілге қоя отырып, [[Standard Capital]] корпорациясынан ірі қарыз алу шартымен түсірілімді бастауға рұқсат берді. Түсірілім тобының бөлінген бюджеттен шығып кеткені белгілі болған кезде, несие берушілер қарызды дереу қайтаруды талап етті. Осылайша, Леммлелер студияны басқару тізгінінен айырылып қалды. Көп ұзамай «Қалқымалы театрдың» жаңа нұсқасы прокатқа шықты, оның титрінде олардың есімдері сақталып, фильм орасан зор табысқа кенелді.
[[Сурет:Walter Lantz 1990 photo D Ramey Logan.jpg|нобай|Студия ардагері [[Уолтер Ланц]] өзі ойлап тапқан [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағының]] фотосуреттерімен]]
Леммле кеткеннен кейін компания Джо Пастернактың басты рөлде [[Дина Дурбин]] ойнаған киномюзиклдерінің арқасында нарықта өз орнын сақтап қалды. 1940-жылдары [[Эбботт пен Костелло]] комедиялық дуэті киностудия иелері үшін екінші үлкен сәттілікке айналды. ''Universal'' студиясында [[Роберт Сиодмак|Р. Сиодмак]]тың «[[Қандықолдар (фильм, 1946)|Қандықолдар]]<nowiki/>» және [[Жюль Дассен|Ж. Дассен]]нің «[[Жалаңаш қала]]<nowiki/>» туындылары сияқты бірнеше классикалық [[Нуар|нуар фильмдері]] түсірілді. [[Дэвид Селзник|Д. Селзник]]тің рұқсатымен, онымен келісімшартта болған [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]] Universal үшін «[[Күмән көлеңкесі]]<nowiki/>» және «[[Диверсант (фильм, 1942)|Диверсант]]<nowiki/>» фильмдерін таспалады.
Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге Бинг Кросби немесе Джимми Стюарт сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда).
Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге [[Бинг Кросби]] немесе [[Джимми Стюарт]] сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда).
== Британдықтардың басқаруы ==
Америкалық миллионер Артур Рэнк 1940-жылдары өзінің қомақты қаржылық қолдауымен [[Ұлыбритания кинематографы|британдық кинематограф]]тың бұрын-соңды болмаған өрлеуіне жол ашқан еді. Ол «Universal» студиясын америкалық көрермендердің жүрегін жаулап алу үшін таптырмас трамплин ретінде қарастырды. Оның «Universal» компаниясымен серіктестігінің арқасында американдықтар [[Дэвид Лин]]нің «[[Үлкен үміттер (фильм, 1946)|Үлкен үміттер]]<nowiki/>» және [[Лоуренс Оливье|Лоренс Оливье]]нің «[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]<nowiki/>» туындылары сияқты ағылшын кино мектебінің озық шедеврлерімен танысуға мүмкіндік алды. 1945 жылы Рэнктың бастамасымен ''Universal'' және тәуелсіз ''International Pictures'' компаниясы бірігіп, ''United World Pictures'' концерні құрылды, алайда бұл бірлестік бір жылға да жетпей тарап кетті. Осы «қайта құрылымдаудан» кейін біріккен студия атауы ''Universal-International'' деп өзгертіліп, оның тізгінін ''International Pictures'' компаниясының негізін қалаушы [[Уильям Гетц]] (америкалық киноиндустриядағы ықпалды тұлға, [[Луис Барт Майер|Л. Б. Майер]]дің күйеу баласы) қолға алды.
1951 жылдың соңында студияны басқару құқығын басқа бір ағылшын компаниясы — [[Decca Records]] сатып алды. Кинокомпания тарихындағы осы кезең режиссер [[Дуглас Сирк]]пен арадағы жемісті ынтымақтастықпен есте қалды. Ал 1950-жылдары студияның ең танымал жұлдыздары әрі бас басты секс-символдары [[Рок Хадсон]] мен [[Тони Кёртис]] болды.
== MCA компаниясының иелігінде ==
[[Сурет:Universal city.JPG|нобай|300x300 нүкте|[[Кахуэнга]] асуы арқылы Голливудтан бөлініп тұрған әйгілі ''[[Universal City]]''']]
1950-жылдардың аяғында көрермендердің кинотеатрлардан теледидар экрандарына жаппай ауысуына байланысты Голливудтың ірі студиялары қиын кезеңді бастан өткерді. ''Universal'' компаниясы жаңа фильмдер түсіруді біраз уақытқа тоқтатып, 1958 жылы өзінің аты аңызға айналған түсірілім алаңын MCA Inc. концерніне 11 миллион долларға сатып жіберді. Жаңа қожайындар оның атауын [[Revue Studios]] деп өзгертіп, сол жерде телехикаялар өндірісін жолға қойды. MCA басшысы [[Лью Вассерман]] ол кезде ескіре бастаған «Леммле қаласын» заманауи үлгіде жаңартуға қомақты қаражат құйды.
1962 жылы MCA мен Decca Records компанияларының түпкілікті бірігуі жүзеге асты. Нәтижесінде ''Universal Studios'' Лью Вассерманның толық бақылауына өтті. Ол осы уақытқа дейін өзі агенттік еткен Голливуд «жұлдыздарын», атап айтқанда [[Дорис Дэй]], [[Лана Тёрнер]], [[Кэри Грант]] және тіпті [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]]ты «Universal» студиясымен келісімшарт жасасуға көндіріп үлгерген еді. Студия өз тарихында екінші рет киноиндустриядағы көшбасшылық орындарға шықты. Леммле дәуірінен айырмашылығы, 1960-жылдардың басындағы ''Universal'' Голливудтың ең жарық жұлдыздарымен келісімшарттар жасасуға толықтай қауқарлы болды. Сол кезеңдегі сәтті туындылардың жарқын мысалы ретінде 1963 жылы жарық көрген «[[Құстар (фильм, 1963)|Құстар]]<nowiki/>» мен «[[Шарада (фильм)|Шарада]]<nowiki/>» фильмдерін атауға болады.
1960-жылдардағы ''Universal'' табысының басты кепілдерінің бірі — телефильмдерді белсенді түрде өндіруі еді. Тіпті кейбір маусымдарда компания ''[[NBC]]'' арнасында көрсетілген сериалдардың тең жартысын өзі шығарып отырды. Студия американдық кино алпауыттарының ішінде алғашқы болып теледидар тарапынан туындаған бәсекелестік мәселесін тиімді шеше білді. Сонымен қатар, 1970-жылдары теледидар саласына жұмыс істеу студияның негізгі табыс көзіне айналды. Сол кезеңдегі ''Universal''-дың ең табысты киножобаларының қатарында студияның кассалық рекордын жаңартқан «[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]<nowiki/>» (1970), қорқынышты оқиғалы «[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]<nowiki/>» триллері ([[Стивен Спилберг]]тің кейінгі туындылары сияқты), [[Джордж Лукас|Дж. Лукас]]тың өте шағын бюджетке түсірген «[[Америкалық граффитилер]]<nowiki/>» жастар фильмі және кейінірек жарық көрген «[[Болашаққа оралу]]<nowiki/>» франшизасы бар.
== 1990-жылдардан бастап ==
[[Сурет:Transformers The Ride construction (Hollywood, May 2010).jpg|нобай|«[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер»]] аттракционының құрылысы]]
1990-шы және 2000-шы жылдар аралығында ''Universal Pictures'' студиясы (басқа да Голливуд алпауыттары сияқты) бірнеше рет қожайынын ауыстырды:
1990 жылы Вассерман MCA компаниясын ''[[Panasonic]]'' тұрмыстық техникасын шығаратын ірі жапондық инвестор — «[[Matsushita Electric|Matsushita]]<nowiki/>» компаниясына 6600 миллион долларға сату туралы келісімге келді. Дәл соның алдындағы мәміледен түскен қаражат есебінен сол 1990 жылы Орландо қаласында ''Universal Studios Florida'' [[Ойын-сауық саябағы|тақырыптық саябағы]] есігін айқара ашты.
1995 жылы жапониялықтар компанияның 80% үлесін канадалық алкогольдік ішімдіктер өндірушісі ''[[Seagram]]'' корпорациясына 5700 миллион долларға сатып жіберді (бұл корпорация кейінірек ''[[PolyGram]]'' дыбыс жазу компаниясын да өзіне қосып алды).
2000 жылы «Seagram» компаниясының шоу-бизнес саласына қатысты бөлімшелерін француздық ''[[Vivendi]]'' медиаконгломераты сатып алып, өз атауын ''Vivendi Universal'' деп өзгертті. 2002 жылы студияның [[артхаус]] бағытындағы жобалармен айналысатын ''[[Focus Features]]'' деп аталатын арнайы бөлімшесі жұмысын бастады.
Өз қарыздарын өтеу мақсатында ''Vivendi'' 2004 жылы ''Universal'' компаниясының бақылау пакетін (80%) [[General Electric]] корпорациясына сатып жіберді. Жаңа қожайындар бұл активті өздеріне тиесілі ''[[NBC]]'' телеарнасымен біріктіріп, ''[[NBC Universal]]'' холдингін құру туралы шешім қабылдады. Ал қалған 20% үлес ''Vivendi'' компаниясынан 2010 жылы толығымен сатып алынды.
2010 жылы ''NBC Universal'' акцияларының 51%-ы АҚШ-тағы ең ірі кабельдік теледидар және үй интернеті операторы — [[Comcast]] компаниясына сатылды. Бұл ірі мәміле ресми түрде 2011 жылдың 29 қаңтарында аяқталды.
== Бейнеөнімдер және үй кинотеатры ==
«MCA Videocassette» бейнекомпаниясы 1980 жылы құрылып, «Universal» киностудиясының фильмдерін бейнекассеталарда шығара бастады. 1983 жылдың соңынан бастап бұл бейнекомпания «MCA Home Video» деп қайта аталды. Кейінірек, 1990-жылдарға қарай компания өзінің туындыларын Laserdisc форматында да жарыққа шығарды. 1991 жылы атауы «MCA/Universal Home Video» деп өзгертілді. Ал 1997 жылы компания «Universal Home Video» деген жаңа атауға ие болып, өзінің фильмдерін DVD дискілерінде шығаруға көшті.
== Фильмдерге деген құқықтар ==
''Universal'' компаниясы тек өз студиясы түсірген туындылардың ғана емес, сонымен қатар өзінен бұрынғы [[Авторлық құқық|құқық]] иеленушілердің, соның ішінде [[Ealing Studios|Илингтегі британдық студия]]ның, [[Дино де Лаурентис]]тің өндірістік кәсіпорны мен [[EMI Films]] компаниясының да орасан зор фильмдер каталогына иелік етеді. Бұған қоса, компания [[Paramount Pictures]] студиясының 1929–1949 жылдар аралығында түсірген дыбыстық фильмдеріне деген құқықтарды да өз бақылауында ұстап отыр (бұл құқықтарды 1957 жылы MCA Inc. концерні сатып алған болатын).
1970-жылдардың басында Американың ең көне студиялары саналатын ''Universal'' мен ''Paramount'' АҚШ-тан тыс аймақтарда өз өнімдерін тарату (дистрибуциялау) үшін бірлескен кәсіпорын құруға уағдаласты. Осылайша дүниеге келген ''Cinema International Corporation'' компаниясына үшінші тарап ретінде [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]] студиясы қосылғаннан кейін, оның атауы [[United International Pictures|UIP]] деп өзгертілді. 2000 жылы [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақ]] билігі бұл конгломератты нарықты [[монополия]]лады деп айыптаған кезде, MGM өз орнын [[20th Century Fox]] студиясына босатып берді. Бұл конгломераттың бас штаб-пәтері [[Лондон]]да орналасқан.
== Тағы қараңыз ==
* [[Universal Studios Hollywood]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.universalstudios.com/ Universal Studios ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131204115419/http://www.universalstudios.com/ |date=2013-12-04 }}
[[Санат:Universal Pictures|*]]
[[Санат:1912 жылы құрылған компаниялар]]
[[Санат:1912 жылы АҚШ-та пайда болғандар]]
[[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]]
[[Санат:Vivendi-дің бұрынғы еншілес компаниялары]]
5aongw5iev2yhcbwjgds3c3x8xcjzgk
Штат университеті
0
782440
3622429
3617258
2026-06-26T00:21:58Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622429
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:Berkeley glade afternoon.jpg|нобай|400px|Ұлттық және әлемдік бірқатар рейтингтер бойынша ең үздік қоғамдық университеттердің бірі — [[Берклидегі Калифорния университеті]]нің кампусы]]
'''Штат университеті''' ({{Lang-en|State University}}<ref>Америкалық жоғары оқу орындарына қатысты ''State University'' терминін ''мемлекеттік университет'' деп аудару қате болып табылады. Бұл түсініспеушілік қазақ тіліндегі ''мемлекеттік университет (институт)'' терминінің ағылшын тіліне ''State University (Institute)'' деп аударылуынан туындаған.</ref>) — [[АҚШ әкімшілік бөлінуі|штат]] үкіметінің қарамағындағы және штат қаражатынан қаржыландырылатын [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тағы университет түрі<ref name="tip">{{cite web|url=http://usa.msmstudy.ru/for-student/kinds-of-universityes.html|title=Типы вузов|publisher=Обучение в Америке|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120511045823/http://usa.msmstudy.ru/for-student/kinds-of-universityes.html|archive-date=2012-05-11|url-status=dead}}</ref>(офицерлерді, [[Федералдық тергеу бюросы|ФТР]] қызметкерлерін және т.б. даярлайтын сегіз федералды жоғары оқу орны осыған жатпайды).<ref name="vus">{{cite web|url=http://prousa.ru/us_higher_education|title=Университеты и колледжи США|publisher=Высшее образование в США|access-date=2012-05-24|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGgC6XK?url=http://prousa.ru/us_higher_education|archive-date=2012-06-26|url-status=live|language=ru}}</ref>
== Ерекшеліктері ==
Әдетте, мұндай университет оқуға түсу кезінде төмендетілген өту балын және өзі орналасқан штаттың тұрақты тұрғындарына оқу ақысын төлеуде белгілі бір жеңілдіктер ұсынады. [[Бюрократия|Бюрократиялық]] кідірістерге, студенттер санының айтарлықтай көптігіне және соның салдарынан үлкен аудиторияларға байланысты штат университеттерінің беделі [[жеке университет]]терден біршама төмен, бұл оқытушылардың әр студентке жоғары көңіл бөлуіне мүмкіндік бермейді.<ref name="tip" /> Штат университеттері үшін білім беру бағдарламаларының (пәндерінің) ауқымдылығы да тән, олардың саны көптеген жоғары оқу орындарында бірнеше жүзге жетеді.<ref name="yastud">{{cite web|url=http://yastudent.ru/articles/2/11/2325.html|title=Образование за рубежом: Штатские университеты в Соединенных Штатах|publisher=SiteMan.ru|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101227171419/http://yastudent.ru/articles/2/11/2325.html|archive-date=2010-12-27|url-status=live}}</ref>
Әр штатта үкіметтің қарамағындағы кем дегенде бір университет бар, көптеген штаттарда мұндай университеттер немесе колледждер бірнешеу болып келеді.<ref name="vus" /> Штаттан алынатын қаржыландыру көлемі оқу орнының жалпы [[бюджет]]інің шамамен 10-30 %-ын құрайды. Әдетте, бұл қаражаттың едәуір бөлігі зерттеу жұмыстарын қолдауға жұмсалады. Штат университеттері бюджетінің қалған бөлігі оқу ақысы, кампустағы жатақханада тұру, оқу әдебиеті және басқа да төлемдер, сондай-ақ [[грант]]тар, келісімшарттар мен [[Сыйға тарту|қайырымдылық]]тар түрінде түседі. Мұндай қаржыландыру жүйесінде [[стипендия]]лар негізінен зерттеу жұмысына бөлінген қаражат пен гранттардан төленеді. [[Бакалавр дәрежесі|Бакалавр]] дәрежесін алғысы келетін алғашқы төрт курс студенттері әдетте зерттеулермен айналыспайды, сондықтан олардың қаржылық көмек алу мүмкіндігі өте шектеулі. [[Жоғары оқу орнынан кейінгі білім|Жоғары оқу орнынан кейінгі дайындық]]тан өтіп жатқан және зерттеу гранттары мен келісімшарттар аясында ассистент болып жұмыс істейтін студенттердің жағдайы мүлдем басқаша.<ref name="yastud" />
Штат университеттерін тікелей штат билігіне есеп беретін [[Қамқоршылар кеңесі]] басқарады. [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тағы оқу орындары, әлемнің көптеген басқа елдерінен айырмашылығы, [[АҚШ Білім министрлігі|Білім министрлігі]]не бағынбайды.<ref name="yastud" />
== Рейтингтер ==
Америкалық штат университеттерінің бірқатары жылдан-жылға әлемдік рейтингтерде лайықты орындарға ие болып келеді, олардың ішінде [[Берклидегі Калифорния университеті|Берклидегі]], [[Лос-Анджелестегі Калифорния университеті|Лос-Анджелестегі]], [[Сан-Диежылағы Калифорния университет]]тері, [[Мичиган университеті]], [[Джорджия технологиялық институты]], [[Вашингтон университеті]], [[Остиндегі Техас Университеті|Остиндегі Техас университеті]] және т. б. бар.<ref>{{cite web|url=http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2011-2012/top-400.html|title=THE World University Rankings 2011-2012|publisher=TSL Education Ltd.|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-date=2012-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20121002025050/http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2011-2012/top-400.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2011|title=QS World University Rankings|publisher=QS|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001010736/http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2011/|archive-date=2011-10-01|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.webometrics.info/top12000.asp|title=Top Universities|publisher=Ranking Web of World universities|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110626053617/http://www.webometrics.info/top12000.asp|archive-date=2011-06-26|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.shanghairanking.com/ARWU2011.html|title=Academic Ranking of World Universities - 2011|publisher=ShanghaiRanking Consultancy|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://www.webcitation.org/6831UwXUP?url=http://www.shanghairanking.com/ARWU2011.html|archive-date=2012-05-30|url-status=live}}</ref>
[[U.S. News & World Report]] басылымының нұсқасы бойынша ұлттық деңгейдегі штаттың 25 университетінің рейтингі:<ref>{{cite web|url=http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/rankings/national-universities/top-public|title=Top Public Schools|publisher=U.S.News & World Report|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGk6IOr?url=http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/rankings/national-universities/top-public|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
{|class=wide border="1" align="center" cellpadding="3" cellspacing="0"
|-----
!width="5%"|№
!width="40%"|Атауы
!width="20%"|Штат
!width="15%"|Қала
!width="10%"|Негізі қаланды
!width="10%"|Студенттер
|-----align="center"
|1
|[[Берклидегі Калифорния университеті]]
|[[Сурет:Flag of California.svg|20px]] [[Калифорния]]
|[[Беркли (Калифорния)|Беркли]]
|[[1868 жыл|1868]]
|35 838<ref>{{cite web|url=http://berkeley.edu|title=Facts at a glance|publisher=UC Regents|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://www.webcitation.org/65WMyq2LK?url=http://berkeley.edu|archive-date=2012-02-17|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|2
|[[Лос-Анджелестегі Калифорния университеті]]
|[[Сурет:Flag of California.svg|20px]] [[Калифорния]]
|[[Лос-Анджелес]]
|[[1919 жыл|1919]]
|39 593<ref>{{cite web|url=http://ucla.edu|title=UCLA profile|publisher=University of California, Los Angeles|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120606052533/http://ucla.edu|archive-date=2012-06-06|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|2
|[[Вирджиния университеті]]
|[[Сурет:Flag of Virginia.svg|20px]] [[Вирджиния]]
|[[Шарлотсвилл (Виргиния)|Шарлотсвилл]]
|[[1819 жыл|1819]]
|14 039<ref>{{cite web|url=http://virginia.edu|title=Current On-Grounds Enrollment|publisher=Rector and Visitors of the University of Virginia|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903212245/http://virginia.edu|archive-date=2014-09-03|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|4
|[[Мичиган университеті]]
|[[Сурет:Flag of Michigan.svg|20px]] [[Мичиган]]
|[[Анн-Арбор]]
|[[1817 жыл|1817]]
|42 761<ref>{{cite web|url=http://umich.edu|title=University of Michigan-Enrollment by School and College, Gender, and Class Level For Term 1660 (Fall 2011)|publisher=University of Michigan Office of Budget & Planning|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120921033515/http://umich.edu|archive-date=2012-09-21|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|5
|[[Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университеті]]
|[[Сурет:Flag of North Carolina.svg|20px]] [[Солтүстік Каролина]]
|[[Чапел-Хилл (Северная Каролина)|Чапел-Хилл]]
|[[1789 жыл|1789]]
|27 252<ref>{{cite web|url=https://collegeboard.org|title=University of North Carolina at Chapel Hill|publisher=The College Board|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-date=2012-06-10|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|6
|[[Вильгельм және Мария колледжі]]
|[[Сурет:Flag of Virginia.svg|20px]] [[Вирджиния]]
|[[Уильямсберг (Виргиния)|Уильямсберг]]
|[[1693 жыл|1693]]
|8200<ref>{{cite web|url=https://wm.edu|title=Common Data Set, 2011–2012|publisher=Office of Institutional Research, College of William & Mary|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://webcitation.org|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|7
|[[Джорджия технологиялық институты]]
|[[Сурет:Flag of the State of Georgia.svg|20px]] [[Джорджия]]
|[[Атланта]]
|[[1885 жыл|1885]]
|20 487<ref>{{cite web|url=https://gatech.edu|title=2010–2011 School Profile|publisher=Georgia Tech Office of Institutional Research & Planning|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://webcitation.org|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|8
|[[Сан-Диегодағы Калифорния университеті]]
|[[Сурет:Flag of California.svg|20px]] [[Калифорния]]
|[[Сан-Диего]]
|[[1960 жыл|1960]]
|29 324<ref>{{cite web|url=http://ucsd.edu|title=About|publisher=Regents of the University of California|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120503230259/http://ucsd.edu|archive-date=2012-05-03|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|9
|[[Дейвистегі Калифорния университеті]]
|[[Сурет:Flag of California.svg|20px]] [[Калифорния]]
|[[Дейвис (Калифорния)|Дейвис]]
|[[1905 жыл|1905]]
|32 653<ref>{{cite web|url=http://ucdavis.edu|title=Student Population Headcount, Fall 1999-2010|publisher=The Regents of the University of California, Davis|lang=en|access-date=2012-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130207092454/http://ucdavis.edu|archive-date=2013-02-07|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|10
|[[Санта-Барбарадағы Калифорния университеті]]
|[[Сурет:Flag of California.svg|20px]] [[Калифорния]]
|[[Санта-Барбара (Калифорния)|Санта-Барбара]]
|[[1891 жыл|1891]]
|22 026<ref>{{cite web|url=http://ucsb.edu|title=UC Santa Barbara Our Campus|publisher=The Regents of the University of California|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGmQh5S?url=http://ucsb.edu|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|10
|[[Вашингтон университеті]]
|[[Сурет:Flag of Washington.svg|20px]] [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]]
|[[Сиэтл]]
|[[1861 жыл|1861]]
|48 022<ref>{{cite web|url=http://washington.edu|title=Discover the University of Washington|publisher=UNIVERSITY OF WASHINGTON|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGmsi4B?url=http://washington.edu|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|10
|[[Мэдисондағы Висконсин университеті]]
|[[Сурет:Flag of Wisconsin.svg|20px]] [[Висконсин]]
|[[Мадисон (Висконсин)|Мадисон]]
|[[1848 жыл|1848]]
|42 099<ref>{{cite web|url=http://wisc.edu|title=Community|publisher=Board of Regents of the University of Wisconsin System|access-date=2012-02-25|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120609025038/http://wisc.edu|archive-date=2012-06-09|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|13
|[[Пенсильвания штат университеті]]
|[[Сурет:Flag of Pennsylvania.svg|20px]] [[Пенсильвания]]
|[[Юниверсити-Парк (Пенсильвания)|Юниверсити-Парк]]
|[[1855 жыл|1855]]
|44 817<ref>{{cite web|url=http://psu.edu|title=Undergraduate and Graduate/First Professional|publisher=University Budget Office|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://webcitation.org|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|13
|[[Ирвайндегі Калифорния университеті]]
|[[Сурет:Flag of California.svg|20px]] [[Калифорния]]
|[[Ирвайн (Калифорния)|Ирвайн]]
|[[1965 жыл|1965]]
|27 481<ref>{{cite web|url=http://uci.edu|title=Facts & Figures|publisher=University of California, Irvine|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://archive.org|archive-date=2012-04-15|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|13
|[[Урбана-Шампейндегі Иллинойс университеті]]
|[[Сурет:Flag of Illinois.svg|20px]] [[Иллинойс]]
|[[Эрбана (Иллинойс)|Эрбана]] және [[Шампейн (Иллинойс)|Шампейн]]
|[[1867 жыл|1867]]
|42 605<ref>{{cite web|url=http://illinois.edu|title=Facts 2011-12: Illinois by the numbers|publisher=University of Illinois Board of Trustees|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811133826/http://illinois.edu|archive-date=2011-08-11|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|13
|[[Остиндегі Техас университеті]]
|[[Сурет:Flag of Texas.svg|20px]] [[Техас]]
|[[Остин (Техас)|Остин]]
|[[1883 жыл|1883]]
|51 мыңнан астам<ref>{{cite web|url=http://utexas.edu|title=About UT|publisher=The University of Texas at Austin|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGpx2v1?url=http://utexas.edu|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|17
|[[Огайо штат университеті]]
|[[Сурет:Flag of Ohio.svg|20px]] [[Огайо]]
|[[Колумбус (Огайо)|Колумбус]]
|[[1870 жыл|1870]]
|56 064<ref>{{cite web|url=http://osu.edu|title=The Ohio State University - Statistical Summary|publisher=The Ohio State University|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/65jSLbQSx?url=http://osu.edu|archive-date=2012-02-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|17
|[[Колледж-Парктегі Мэриленд университеті]]
|[[Сурет:Flag of Maryland.svg|20px]] [[Мэриленд]]
|[[Колледж-Парк (Мэриленд)|Колледж-Парк]]
|[[1856 жыл|1856]]
|37 642<ref>{{cite web|url=http://umd.edu|title=Quick Facts|publisher=University of Maryland, College Park|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/66BWphkSG?url=http://umd.edu|archive-date=2012-03-15|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|19
|[[Техас A&M университеті]]
|[[Сурет:Flag of Texas.svg|20px]] [[Техас]]
|[[Колледж-Стейшен (Техас)|Колледж-Стейшен]]
|[[1871 жыл|1871]]
|50 мыңнан астам<ref>{{cite web|url=tamu.edu|title=Texas A&M University Facts|publisher=Texas A&M University|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20110918015141/tamu.edu|archive-date=2011-09-18|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|19
|[[Коннектикут университеті]]
|[[Сурет:Flag of Connecticut.svg|20px]] [[Коннектикут]]
|[[Сторс]]
|[[1881 жыл|1881]]
|30 525<ref>{{cite web|url=uconn.edu|title=Fact Sheet|publisher=University of Connecticut|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=webcitation.org|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|19
|[[Флорида университеті]]
|[[Сурет:Flag of Florida.svg|20px]] [[Флорида]]
|[[Гейнсвилл (Флорида)|Гейнсвилл]]
|[[1853 жыл|1853]]
|50 мыңнан астам<ref>{{cite web|url=ufl.edu|title=About UF|publisher=University of Florida|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGrWaV3?url=ufl.edu|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|19
|[[Питтсбург университеті]]
|[[Сурет:Flag of Pennsylvania.svg|20px]] [[Пенсильвания]]
|[[Питтсбург]]
|[[1787 жыл|1787]]
|28 766<ref>{{cite web|url=pitt.edu|title=2011 Fact Book|publisher=University of Pittsburgh|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527220821/pitt.edu|archive-date=2012-05-27|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|23
|[[Пердью университеті]]
|[[Сурет:Flag of Indiana.svg|20px]] [[Индиана]]
|[[Уэст-Лафейетт]]
|[[1869 жыл|1869]]
|39 726<ref>{{cite web|url=purdue.edu|title=Fast Facts - West Lafayette Campus|publisher=Purdue University|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617162654/purdue.edu|archive-date=2012-06-17|url-status=dead}}</ref>
|-----align="center"
|23
|[[Джорджия университеті]]
|[[Сурет:Flag of the State of Georgia.svg|20px]] [[Джорджия]]
|[[Атенс (Джорджия)|Атенс]]
|[[1785 жыл|1785]]
|34 765<ref>{{cite web|url=uga.edu|title=UGA by the Numbers|publisher=The University of Georgia|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGt32zO?url=uga.edu|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|-----align="center"
|25
|{{iw|Клемсон университеті||en|Clemson University}}
|[[Сурет:Flag of South Carolina.svg|20px]] [[Оңтүстік Каролина]]
|[[Клемсон (Южная Каролина)|Клемсон]]
|[[1889 жыл|1889]]
|19 463<ref>{{cite web|url=collegeportraits.org|title=Clemson University College Portrait|publisher=Clemson University|lang=en|access-date=2012-05-25|archive-url=https://www.webcitation.org/68hGtnucC?url=collegeportraits.org|archive-date=2012-06-26|url-status=live}}</ref>
|}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:АҚШ университеттері|*]]
pyvovkk8qxyus3e835gtn1tc8tpkxit
Оливер Три
0
782569
3622623
3620965
2026-06-26T11:42:42Z
Nurtenge
93712
3622623
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Есімі = Oliver Tree
|Шынайы есімі =
|Сурет = Oliver Tree, cantante en 2022 (cropped).png
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы = Три, 2022 жыл
|Фон =
|Туған кездегі есімі = Oliver Tree Nickell
|Толық аты =
|Туған күні = 29.06.1993
|Туған жері = [[Санта-Круз]], [[Калифорния]], АҚШ
|Қайтыс болған күні = 14.06.2026
|Қайтыс болған жері = [[Рио-де-Жанейро]], Бразилия
|Белсенділік жылдары = 2010–2026
|Мемлекет = {{USA}}
|Мамандықтары = әнші-ән жазушы, рэпер, продюсер, кинорежиссер, комик, интернет тұлға
|Дауыс түрі =
|Аспаптары = вокал, гитара, клавишті аспаптар, бас-гитара
|Жанрлары = альтернативті рок, инди-поп, хип-хоп, альтернативті поп, би музыкасы
|Лақап аттары =
|Ұжымдары =
|Қызметтес болған =
|Лейблдері = [[Atlantic Records|Atlantic]], [[R&S Records|R&S]], Alien Boy
|Марапаттары =
|Қолтаңбасы = Signature of Oliver Tree.png
|Сайты = olivertreemusic.com
|Commons =
}}
'''Оливер Три Никелл''' ([[29 маусым]] [[1993 жыл|1993]] – [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]) — америкалық әнші-композитор, рэпер, музыкалық продюсер, комик және кинорежиссер. [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында туған Три 2017 жылы «When I'm Down» әні кеңінен танылғаннан кейін [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды<ref>{{Cite web|date=March 27, 2020|title=Here's what you need to know about the Oliver Tree album you can't hear|url=https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|access-date=December 17, 2021|website=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|archive-date=June 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603151313/https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|url-status=live}}</ref> және 2020 жылғы 17 шілдеде өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful|Ugly Is Beautiful-ды]]'' шығарды. Ол 2021 жылы шыққан «[[Life Goes On]]», 2022 жылы шыққан «[[Miss You]]» және одан ертерек, 2018 жылы жарық көрген «[[Alien Boy]]» әндерінің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.
Три өзінің екінші студиялық альбомы ''Cowboy Tears''-ді 2022 жылғы 18 ақпанда, үшінші студиялық альбомы ''Alone in a Crowd''-ты 2023 жылғы 29 қыркүйекте және төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-ді 2026 жылғы 24 сәуірде шығарды.<ref>{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}</ref><ref>{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}</ref> Оливер Три 2026 жылғы 14 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында тікұшақ апатынан қаза тапты.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|title=Oliver Tree, "Life Goes On" and "Miss You" Singer, Dies in Helicopter Crash at 32|accessdate=14 June 2026|website=[[The Hollywood Reporter]]|last=Thomas|first=Carly|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614191636/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-14 |title=Quem era Oliver Tree? Músico americano que morreu no Rio de Janeiro |url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2026/06/14/quem-era-oliver-tree-musico-americano-que-morreu-no-rio-tinha-11-milhoes-de-ouvintes-e-colaborou-com-david-guetta.ghtml |access-date=2026-06-14 |website=G1 |language=pt-BR}}</ref>
== Ерте өмірі ==
Оливер Три Никелл 1993 жылғы 29 маусымда<ref name="allmusic"/> [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында III Джесси Луис Никелл мен Кристин Мари Бегиннің отбасында дүниеге келді.<ref name="birth">{{cite web|date=July 16, 1993|title=Dominican Hospital: Births|url=https://www.newspapers.com/article/santa-cruz-sentinel-births-dominican-h/199581142/|website=[[Santa Cruz Sentinel]]}}</ref><ref name="auto1">{{cite web|last1=Baine|first1=Wallace|date=March 10, 2006|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell has reached the ears of world from his laptop|url=https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|website=santacruzsentinel.com|access-date=June 21, 2019|archive-date=September 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928012058/https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|title=Oliver Tree Is Outlandish, and It's Working|last=Leight|first=Elias|date=August 16, 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=October 9, 2019|archive-date=November 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109081536/https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|url-status=live}}</ref> Три екі жыл бойы [[Сан-Франциско мемлекеттік университеті]]нде бизнес мамандығы бойынша білім алды.<ref name="auto2">{{cite web |last=Baine |first=Wallace |date=June 22, 2016 |title=Branching Out With Oliver Tree |url=https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |website=santacruzsentinel.com |access-date=December 13, 2018 |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926235002/https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |url-status=live }}</ref> Три 13 жасында немере ағасы [[менингит|жұлын менингитінен]] қайтыс болды. Осы оқиғадан кейін ол есірткіге тәуелді болып, есірткі саудасымен де айналысқан, соның салдарынан үйінен қуылды. Кейін ол музыканың өзін тәуелділіктен құтқарып қалғанын бірнеше рет айтқан.<ref>{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Oliver Tree's 'Can Die At Any Time' Remark Resurfaces Amid Death, Once Hallucinated His Own Funeral |url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/oliver-tree-80627 |access-date=2026-06-15 |website=BollywoodShaadis |language=en}}</ref>
== Мансабы ==
=== 2010–2016: Ерте мансабы және үзілісі ===
Три жеке музыкалық мансабын 2010 жылы «Tree» лақап атымен бастады. Осы уақытқа қарай ол [[Skrillex]] және [[Zeds Dead]] сияқты орындаушылардың концерттерінде өнер көрсеткен болатын. Алғашында ол өз музыкасын тәуелсіз түрде шығарып, 2013 жылдың басында ''Splitting Branches'' атты альбомын жариялады. Сондай-ақ ол алғашқы сахналық тәжірибесін алған Irony атты ска-топта ән айтып, гитарада ойнады.<ref>{{Cite magazine |last=Terry |first=Josh |title=Chartbreaker: Inside Oliver Tree's Retro, Meme-Friendly World And How He Turned 'Hurt' Into a Hit |url=https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |magazine=Billboard |access-date=October 9, 2019 |archive-date=November 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117124120/https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |url-status=live }}</ref> Бір кезеңде Три қысқа уақыт дубстеп музыкасын шығарып, Сан-Францискода өткен Wobbleland 2011 сияқты музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сол уақытта ол музыкалық туындыларының басым бөлігін «Tree» бүркеншік атымен жариялап отырды.<ref name="auto1" />
20 жасында Три [[Лондон]]да орналасқан [[R&S Records]] компаниясымен келісімшартқа қол қойып, 2013 жылғы тамызда өзінің алғашқы мини-альбомы — ''Demons''-ты шығарды. Бұл мини-альбом [[Radiohead]] тобының әншісі Том Йорк оның «[[Karma Police]]<nowiki/>» әніне жасаған кавер-нұсқасын жоғары бағалағаннан кейін белгілі бір дәрежеде танымалдыққа ие болды.<ref>{{cite web |last=Weir |first=Mat |title=Branching Out With Oliver Tree |url=http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |website=euphoric.net |access-date=July 31, 2018 |archive-date=October 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014065229/http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |url-status=dead }}</ref> Кейін Три оқуын жалғастыру үшін шығармашылық қызметіне уақытша үзіліс жасап, [[Калифорния өнер институты]]нда музыкалық технологиялар мамандығы бойынша білім алды.<ref name="auto2" /><ref name="auto3">{{cite web |title=Viral Sensation Oliver Tree Releases Debut EP Alien Boy |url=http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |website=Atlanticrecords.com |access-date=July 31, 2018 |archive-date=February 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214142828/http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |url-status=live }}</ref>
=== 2016–2018: Музыкаға оралуы және ''Alien Boy'' ===
2016 жылғы наурызда Три музыкаға қайта оралып, [[Getter]]-дің ''Radical Dude!'' мини-альбомына енген «Forget It» әніне қатысып, вокал орындады.<ref>{{Cite web|url=https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|title=Watch the haunting video for Getter's Forget It, featuring Oliver Tree|date=June 22, 2016|accessdate=June 14, 2026|website=The Music|author=Hayden Davies|archive-date=March 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305111407/https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|url-status=live}}</ref> Сол жылғы қарашада ол теледидардағы алғашқы өнер көрсетуін жасап, ''[[Last Call with Carson Daly]]'' бағдарламасында ән орындады.<ref name="owsla">{{cite web |url=https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |website=owsla.com |title=OWSLA Getter Oliver Tree Carson Daly |access-date=October 22, 2021 |date=November 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022204555/https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |archive-date=October 22, 2021 |url-status=dead}}</ref>
2016 жылғы қазанда [[Whethan]] мен Тридің бірлескен «When I'm Down» әні жарық көргеннен кейін көп ұзамай Три [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды.<ref name="Variety">{{Cite web|url=https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|title=Oliver Tree, 'Alien Boy' and 'Life Goes On' Musician, Dies at 32 in Helicopter Crash|date=June 14, 2026|access-date=June 14, 2026|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614184523/https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|url-status=live}}</ref> Сол жылы ол [[Калифорния өнер институты]]н бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен тәмамдады.<ref>{{Cite web|url=https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell on Bowl Cuts, Selling Out and Hitting the Big Time|date=September 5, 2017|accessdate=June 14, 2026|author=Mat Weir|website=Good Times|archive-date=July 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715074601/https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|url-status=live}}</ref> 2017 жылғы 26 мамырда Три Оливер Три лақап атымен шыққан алғашқы синглі — «Welcome to LA» әнін жариялады.<ref name="Variety"/> 2018 жылғы ақпанда ол ірі дыбыс жазу компаниясы арқылы шыққан алғашқы мини-альбомы ''Alien Boy''-ды, сондай-ақ «All That x Alien Boy» әндеріне арналған қос музыкалық бейнебаянды шығарды. Три аталған бейнебаянның сценарийін жазып, режиссерлік етті. Оны дайындауға тоғыз айдан астам уақыт жұмсалды.<ref name="auto4"/><ref>{{cite web |last1=Tree |first1=Oliver |title=All That x Alien Boy |date=February 16, 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |via=YouTube |access-date=July 31, 2018 |archive-date=November 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128194232/https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |url-status=live }}</ref> Ол [[Perris Auto Speedway]] автодромында бес ай бойы фристайл-монстр-трак секірулеріне жаттығып, бейнебаяндағы барлық трюктерді өзі орындады.<ref>{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|title=Oliver Tree is more than *just* a walking, singing, scootering meme|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=February 2, 2020|accessdate=June 14, 2026|archive-date=April 29, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429224516/https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|url-status=live}}</ref>
Три [[Lollapalooza]] және [[Outside Lands Music and Arts Festival]] сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ ол [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] фестивалінде арнайы қонақ ретінде қатысып, кейін 2017 жылы ''[[LA Weekly]]'' басылымының «Коачелладағы ең үздік (және ең ерекше) сән үлгілері» тізіміне енді.<ref name="auto4"/><ref>{{cite web |last=Lopes |first=Shane |title=The Best (and Weirdest) Fashion at Coachella 2017 |url=http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |website=LAWeekly |access-date=July 31, 2018 |archive-date=August 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801004222/http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |url-status=live }}</ref>
Три 2017 жылы [[Louis the Child]] тобының ''Last to Leave Tour'' турының, ал 2018 жылы [[Skizzy Mars]]-тың ''Are You OK? Tour'' турының ашылу орындаушысы болды.<ref name="livenation">{{cite web|url=https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|website=livenation.com|title=Louis the Child at Hollywood Palladium on Sat Dec 16, 2017 8:00 PM PST — Live Nation|access-date=August 1, 2018|archive-date=August 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221223/https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Skizzy Mars tour|url=https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|website=DoLosAngeles.com|access-date=June 16, 2025|archive-date=July 25, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725053222/https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|url-status=live}}</ref> Сондай-ақ ол 2018 жылғы күзде [[Lil Dicky]] мен [[DJ Mustard]] ұйымдастырған ''Life Lessons Tour'' турына қатысуы тиіс еді, алайда тур кейіннен тоқтатылды.<ref name="auto4"/> 2018 жылы Три [[Hobo Johnson]]-мен бірге Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша гастрольдік тур өткізді. Три комедиялық бейнероликтерге арналған скетчтердің сценарийлерін жиі жазып, өзі ойнап және режиссерлік етті. Сонымен қатар [[Jerry Media]] сияқты компаниялармен жұмыс істеді.<ref>{{cite web |title=Oliver Tree Releases New Single 'Upside Down' |url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |website=broadwayworld.com |date=January 5, 2018 |access-date=July 31, 2018 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109134137/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |url-status=live }}</ref>
=== 2018–2020: ''Ugly Is Beautiful'' және синглдері ===
[[Сурет:Oliver Tree Feb 2019 cropped.jpg|thumb|upright|Оливер Три ''The Woody Show'' бағдарламасында, 2019 жылғы ақпан]]
2018 және 2019 жылдары Три өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful]]'' құрамына енген бірнеше сингл шығарды. 2018 жылғы 7 желтоқсанда ол альбомдағы синглдердің бірі — «Hurt» әніне арналған екінші музыкалық бейнебаянын жариялады. Бейнебаянды түсіру үшін Три Украинаға барып, оның сценарийін жазды және режиссер Брендан Вонмен бірге бірлесіп түсірді.<ref>{{cite web |last=Tree |first=Oliver |title=Hurt |url=https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |website=YouTube |date=December 7, 2018 |access-date=December 13, 2018 |archive-date=January 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120043826/https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |url-status=live }}</ref> Одан кейін ол ''Ugly Is Beautiful Tour'' гастрольдік турын бастап, кейін альбомға енген «Joke's On You!» және «Waste My Time» сияқты әндерді орындады. 2019 жылғы 11 сәуірде Три жеке сингл ретінде «Fuck» әнін шығарды. Сол күні әннің музыкалық бейнебаяны да жарық көрді.<ref>{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree – Fuck [Official Music Video]|date=April 11, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|access-date=April 14, 2019|archive-date=November 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114224020/https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|url-status=live}}</ref>
2019 жылғы 7 маусымда Тридің төртінші музыкалық бейнебаяны әрі синглі — «Miracle Man» жарық көрді. Бейнебаян жарияланған алғашқы күні-ақ 1,3 миллион қаралым жинады. Сондай-ақ Три сол кезде 2019 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін өткен ''Goodbye Farewell Tour'' атты қоштасу гастрольдік турын жариялады.<ref>{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree final tour Twitter Announcement|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|access-date=June 13, 2019|archive-date=November 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233841/https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|url-status=live}}</ref> 2019 жылғы 2 тамызда ол өзінің екінші мини-альбомы — ''[[Do You Feel Me?]]''-ді шығарды. Альбом құрамына «Introspective» әні енді. Мини-альбом музыка сыншыларынан негізінен оң пікірлер алды.<ref>{{Cite web|last=Hartshorn|first=Tori|date=August 2, 2019|title=Oliver Tree Drops Sophomore EP|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|access-date=September 16, 2019|website=Broadway World|archive-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603163728/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|url-status=live}}</ref>
2019 жылғы 6 желтоқсанда Три «Cash Machine» синглін және оған түсірілген музыкалық бейнебаянды шығарды. Синглмен бірге ол өзінің алғашқы студиялық альбомы — ''Ugly Is Beautiful'' туралы жариялап, оның 2020 жылғы 27 наурызда шығатынын мәлімдеді.<ref>{{Citation|title=Oliver Tree – Cash Machine [Official Music Video]|date=December 6, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|access-date=December 6, 2019|archive-date=December 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206211235/https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|url-status=live}}</ref> 2020 жылғы 25 наурызда Три [[X|Twitter]] желісіндегі парақшасында COVID-19 пандемиясына байланысты ''Ugly Is Beautiful'' альбомының жоспарланған мерзімде жарық көрмейтінін хабарлады.<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|title=pic.twitter.com/e3d7SbO8Bu|last=Tree|first=Oliver|date=March 25, 2020|website=@Olivertree|access-date=March 27, 2020|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020210838/https://twitter.com/olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|url-status=live}}</ref> Алайда 19 мамырда альбомның жаңа шығу күні 2020 жылғы 12 маусым болып белгіленгені жарияланды.<ref>{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | title=Oliver Tree on Instagram: "UGLY IS BEAUTIFUL IS OUT NOW..." | access-date=May 20, 2020 | archive-date=November 9, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109183747/https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | url-status=live }}</ref> 2020 жылғы 8 маусымда Три альбомның шығарылуын тағы да кейінге шегеріп, жаңа күн ретінде 17 шілдені атады. Ол мұны [[Джордж Флойдтің өлтірілуі|Джордж Флойдтың қазасынан]] кейін АҚШ-та күшейген нәсілшілдік пен қара нәсілділерге қарсы полиция зорлығы мәселелеріне байланысты түсіндірді. Тридің айтуынша, қоғам назарын әлдеқайда маңызды оқиғаларға аударып отырған кезде альбом шығару орынды емес еді.<ref>{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | title=Instagram | access-date=June 9, 2020 | archive-date=January 11, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182442/https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | url-status=live }}</ref> ''Ugly Is Beautiful'' альбомы ақырында 2020 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.
=== 2023–2026: ''Alone in a Crowd'' және ''Love You Madly Hate You Badly'' ===
[[Сурет:5 Facts To Get To Know Oliver Tree -gettoknow -music -olivertree 0-0 screenshot (cropped, cropped).jpg|thumb|238x238px|Оливер Три, 2023]]
2023 жылғы 3 наурызда Три 2023 жылғы алғашқы синглі — диджей әрі музыкалық продюсер [[Дэвид Гетта]]мен бірлесіп жазған «Here We Go Again» әнін шығарды. Одан кейін 20 маусымда «Bounce» атты сингл жарық көрді. Сол күні ол [[Колорадо]] штатындағы [[Моррисон]] қаласы маңындағы [[Red Rocks Amphitheatre]] сахнасында концерт беріп, бұл әннің өзінің үшінші студиялық альбомы — ''[[Alone in a Crowd]]'' құрамына енетін алғашқы сингл екенін мәлімдеді.<ref name="Prelude">{{Cite web |date=June 21, 2023 |title=Oliver Tree Bounce |url=https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |website=Preludepress.com |access-date=July 25, 2023 |archive-date=July 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725025450/https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |url-status=live }}</ref> 17 шілдеде Три ''Alone in a Crowd World Tour'' әлемдік гастрольдік турының 2023 жылғы қазаннан 2024 жылғы ақпанға дейін өтетінін жариялады. Тур аясында ол [[Аустралия]]да америкалық рэпер Sueco-мен, [[Еуропа]] мен [[Ұлыбритания]]да [[Tommy Cash|Tommy Cash-пен]], ал АҚШ-та [[Fidlar]] рок-тобымен бірге өнер көрсетуі жоспарланды. 21 шілдеде альбомның екінші синглі — «One & Only» жарық көрді. 2023 жылғы 1 қыркүйекте ол Super Computer электрондық музыка тобымен бірлесіп жазылған үшінші синглі — «Essence» әнін шығарды. 15 қыркүйекте альбомның төртінші синглі — «Fairweather Friends» жарық көрді. ''Alone in a Crowd'' альбомы екі аптадан кейін, 2023 жылғы 29 қыркүйекте шығарылды.<ref name="Prelude"/> 2025 жылғы қазанда Три өзінің төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-дің жетекші синглі ретінде «[[Superhero]]<nowiki/>» әнін шығарды.<ref>{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 23, 2026 |title=Oliver Tree Announces New Album 'Love You Madly, Hate You Badly' {{!}} News |url=https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |access-date=February 24, 2026 |website=Clash Magazine |archive-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224190315/https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |url-status=live }}</ref>
2026 жылғы 9 сәуірде ''[[Love You Madly Hate You Badly]]'' альбомының 2026 жылғы 24 сәуірде жарық көретіні жарияланды.<ref>{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}</ref><ref>{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}</ref> Сол кезде Три [[Atlantic Records]] компаниясынан кетіп, альбомды өзінің Alien Boy Records дыбыс жазу лейблі арқылы тәуелсіз түрде шығаратынын мәлімдеді. Альбом 2026 жылғы 24 сәуірде жарық көрді.<ref>{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/p/DW7BvdDgUdo/?igsh=bmw2OHIzcjJwYmJn |access-date=April 9, 2026 |website=www.instagram.com}}</ref> 2026 жылғы 4 мамырда Три ''[[The World's First World Tour]]'' (сондай-ақ ''Love You Madly Hate You Badly World Tour'' деп те аталады) атты әлемдік гастрольдік турын жариялады. Бұл ауқымды тур жеті құрлықты қамтып, жыл соңына дейін 30 елде 70-тен астам концерт өткізуді көздеді.<ref>{{Cite web |date=May 4, 2026 |title=Oliver Tree announces 2026 The World's First World Tour following album release |url=https://www.melodicmag.com/news/tour-dates/oliver-tree-announces-2026-the-worlds-first-world-tour-following-album-release/ |access-date=June 14, 2026 |website=Melodic Magazine}}</ref> Тур 2026 жылғы 30 мамырда [[Мехико]] қаласында басталып, 6 маусымда [[Сан-Паулу]] қаласындағы соңғы концертпен аяқталды.<ref name="auto1">{{cite web |last1=Kaloi |first1=Stephanie |title=Oliver Tree, 'Life Goes On' and 'Miss You' Singer, Dies at 32 in Helicopter Crash |url=https://www.thewrap.com/creative-content/music/oliver-tree-life-goes-on-and-miss-you-singer-dies-at-32-in-helicopter-crash/ |website=TheWrap |access-date=June 16, 2026 |date=June 14, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Darville |first=Jordan |date=June 14, 2026 |title=Oliver Tree is reportedly dead at 32 from helicopter collision |url=https://www.thefader.com/2026/06/14/oliver-tree-dead-at-32-helicopter-accident |access-date=June 14, 2026 |website=[[The Fader]] |archive-date=June 14, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614190918/https://www.thefader.com/2026/06/14/oliver-tree-dead-at-32-helicopter-accident |url-status=live }}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{DEFAULTSORT:Три, Оливер}}
rogh3bvpi5kac8ey35wmkxpasc4ov4m
Үлгі:Автокөлік конструкциясы
10
782598
3622374
3619138
2026-06-25T21:23:14Z
Madi Dos
18369
3622374
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
| аты = Автомобиль конструкциясы
| тақырып = [[Автомобиль]] конструкциясы
| state = collapsed
| бөлім1 = [[Қозғалтқыш]]
| тізім1 = [[Іштен жану қозғалтқышы|ІЖҚ]] • [[Дизель қозғалтқыш|Дизель]] • [[Роторлы-поршеньді қозғалтқыш|Ванкель қозғалтқышы]] • [[Газтурбиналы қозғалтқыш|Газтурбина]] • [[Электр қозғалтқышы]] • [[Бу қозғалтқышы|Бу машинасы]] • [[Гибридті автомобиль|Гибридті күштік қондырғы]]
| бөлім2 = [[Трансмиссия]]
| тізім2 = [[Ілінісу (механика)|Ілінісу (Сцепление)]] • [[Берілістер қорабы]] ([[Механикалық беріліс қорабы|Механикалық]] • [[Автоматты беріліс қорабы|Автоматты]] • [[Роботтандырылған беріліс қорабы|Робот]] • [[Вариатор]]) • [[Карданды беріліс]] • [[Дифференциал (механика)|Дифференциал]] • [[Жетекші белдік]] • [[Доңғалақ тоғыны]]
| бөлім3 = [[Автомобиль жүріс бөлігі|Жүріс бөлігі]]
| тізім3 = {{Navbox|child
| groupstyle = font-weight: normal;
| group1 = Аспа (Подвеска)
| list1 = [[Тәуелді аспа]] • [[Тәуелсіз аспа]] • [[Макферсон аспасы|МакФерсон]] • [[Пневматикалық аспа]] • [[Гидропневматикалық аспа]] • [[Амортизатор]] • [[Серіппе]] • [[Рессор]] • [[Торсион]]
| group2 = Басқалары
| list2 = [[Рама (автомобиль)|Рама]] • [[Көпір (автомобиль)|Көпір]] • [[Доңғалақ (автомобиль)|Доңғалақ]] • [[Шина (автомобиль)|Шина]]
}}
| бөлім4 = Басқару жүйелері
| тізім4 = [[Рөлдік басқару]] • [[Тежегіш жүйесі]] ([[Дискілі тежегіш|Дискілі]] • [[Барабанды тежегіш|Барабанды]]) • [[Тежеуге қарсы халықаралық жүйе|ABS]] • [[Тұрақтылықты электронды бақылау жүйесі|ESP]]
| бөлім5 = [[Шанақ (автомобиль)|Шанақ (Кузов)]]
| тізім5 = [[Седан]] • [[Хэтчбек]] • [[Универсал (шанақ)|Универсал]] • [[Купе (шанақ)|Купе]] • [[Кабриолет]] • [[Пикап]] • [[Фургон]] • [[Жол талғамайтын көлік|Жол талғамайтын көлік (Внедорожник)]] • [[Минивэн]] • [[Кроссовер (автомобиль)|Кроссовер]]
| бөлім6 = Электр жабдықтары
| тізім6 = [[Аккумулятор батареясы|Аккумулятор]] • [[Генератор (автомобиль)|Генератор]] • [[Оталдыру жүйесі]] • [[Стартер]] • [[Автомобиль жарық техникасы|Жарық техникасы (Фаралар)]] • [[Борттық компьютер]]
|асты = [[Портал:Автомобиль|Автомобиль порталы]]}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Автокөліктер]]
</noinclude>
8smhhxlixg5ybu010na00ukduskgf8n
Үлгі:Молдова
10
782623
3622177
3621860
2026-06-25T13:41:43Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622177
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
|аты = Молдова
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет =
|үсті =
|бөлім1 = Қалалары
|тізім1 = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}}
}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
0hfg5nuia6dd1jyyfgpqw1ot3cu0gmq
3622181
3622177
2026-06-25T13:55:02Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622181
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
|аты = Молдова
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет =
|үсті =
|бөлім1 = Қалалары
|тізім1 = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}} [[Леова]]
}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
iq5l9a321co0yxchu267xtzgj5d6pmb
3622502
3622181
2026-06-26T07:20:21Z
Мағыпар
100137
3622502
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
|аты = Молдова
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет =
|үсті =
|бөлім1 = Қалалары
|тізім1 = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}} [[Леова]]{{•}} [[Липканы]]
}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
kock87yc7z641cdhsef6vjgf4c9f9wm
3622504
3622502
2026-06-26T07:24:55Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622504
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
|аты = Молдова
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет =
|үсті =
|бөлім1 = Қалалары
|тізім1 = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}} [[Леова]]{{•}} [[Липканы]]{{•}} [[Маркулешты]]{{•}}
}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
mb33f4ayuw1sgf3oaaanceqp90u5l4v
3622507
3622504
2026-06-26T07:43:01Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622507
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
|аты = Молдова
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет =
|үсті =
|бөлім1 = Қалалары
|тізім1 = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}} [[Леова]]{{•}} [[Липканы]]{{•}} [[Маркулешты]]{{•}} [[Маяк (қала)|Маяк]]
}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
qns8k9e7wz71sjnwigwn5xw3xz2oxc9
3622529
3622507
2026-06-26T09:32:25Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622529
wikitext
text/x-wiki
{{Навигациялық кесте
|аты = Молдова
|state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly>
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет =
|үсті =
|бөлім1 = Қалалары
|тізім1 = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}} [[Леова]]{{•}} [[Липканы]]{{•}} [[Маркулешты]]{{•}} [[Маяк (қала)|Маяк]]{{•}} [[Ниспорены]]{{•}}
}}<noinclude>
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
55cqcc2qq62pp6var5whidb2eprcwk1
Қасым Сүлейменов
0
782868
3622197
3621638
2026-06-25T15:22:44Z
Орел Карл
81620
/* Өмірбаяны */
3622197
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Қасым Сүлейменов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1952
| Басқаруын аяқтады = 1954
| Ізашары = [[Шамұқан Қалкенұлы]]
| Ізбасары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.10.1908
| Туған жері = [[Павлодар уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 6.4.1972
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Ақтөбе|Ақтөбеде}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Қызыл Ту ордені}} | {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}}
}}
}}
'''Қасым Сүлейменов''' ([[15 қазан]] [[1908 жыл|1908]], [[Павлодар уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]] — [[6 сәуір]] [[1972 жыл|1972]], [[Ақтөбе]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
1927—1929 жылдары Семей кеңестік және партия құрылысы мектебінің тыңдаушысы болды.
1929—1930 жылдары [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]] Максим Горький аудандық жұмысшы-шаруа инспекциясының инспекторы болып жұмыс істеді.
1930—1931 жылдары Қазақ АКСР қой кеңшары БЛКЖО комитетінің хатшысы қызметін атқарды.
1931—1934 жылдары [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|ЖШҚӘ]] қатарында әскери борышын өтеді.
1934—1935 жылдары [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Павлодар ауданы|Павлодар аудандық]] БК(б)П комитетінің нұсқаушысы болып еңбек етті.
1935—1936 жылдары «Қызыл Әскер» газетінде редактордың орынбасары болып күн көрді.
1936—1937 жылдары «Екпінді Ұжымшар» газетінің редакторы болып істеді.
1937—1938 жылдары Қарағанды облысы Ақмола аудандық Қазақстан К(б)П комитеті бөлімінің меңгерушісі, Қазақстан К(б)П Ақмола аудандық комитетінің 3-хатшысы, 2-хатшысы лауазымдарында мехнат қылды.
1938—1940 жылдары [[Қазақстан КП Қарағанды облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Қарағанды облыстық комитеті]] үгіт және насихат бөлімі меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі, кадрлар жөніндегі хатшысы болып еңбектенді.
1940—1941 жылдары [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Семей облыстық комитетінің]] 2-хатшысы болып жұмыс істеді.
1941—1944 жылдары ЖШҚӘ қатарында болды.
1944 жылдан бастап [[Қазақстан КП Оңтүстік Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Оңтүстік Қазақстан облыстық комитетінің]] кадрлар жөніндегі хатшысы қызметін атқарды.
1947—1949 жылдары Қазақстан К(б)П Оңтүстік Қазақстан облыстық комитетінің 2-хатшысы болып еңбек етті.
1949—1952 жылдары БК(б)П Орталық Комитеті жанындағы Жоғары партия мектебінің тыңдаушысы болды.
1952—1954 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып күн көрді.
1954 жылдан бастап — 1972 жылдың 6 сәуіріне дейін [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті]] партия комиссиясының төрағасы болып істеді<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шымкент облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
2wkno4kav5c0kj6iu1vezfsywgdabl1
3622200
3622197
2026-06-25T15:27:41Z
Орел Карл
81620
/* Дереккөздер */
3622200
wikitext
text/x-wiki
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын |
швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх -->
| Қазақша есімі = Қасым Сүлейменов
| Шынайы есімі =
| Суреті =
| Сурет ені =
| Атауы =
| Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы
| Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg
| Басқара бастады = 1952
| Басқаруын аяқтады = 1954
| Ізашары = [[Шамұқан Қалкенұлы]]
| Ізбасары = [[Мұқаш Хасенов]]
| Президент =
| Премьер =
| Титулы_2 =
| Ту_2 =
| Ту2_2 =
| Басқара бастады_2 =
| Басқаруын аяқтады_2 =
| Ізашары_2 =
| Ізбасары_2 =
| Титулы_3 =
| Ту_3 =
| Ту2_3 =
| Басқара бастады_3 =
| Басқаруын аяқтады_3 =
| Ізашары_3 =
| Ізбасары_3 =
| Титулы_4 =
| Ту_4 =
| Ту2_4 =
| Басқара бастады_4 =
| Басқаруын аяқтады_4 =
| Ізашары_4 =
| Ізбасары_4 =
| Туған күні = 15.10.1908
| Туған жері = [[Павлодар уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]]
| Қайтыс болған күні = 6.4.1972
| Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Ақтөбе|Ақтөбеде}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]
| Жерленді =
| Діні =
| Әкесі =
| Анасы =
| Жұбайы =
| Балалары =
| Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]]
| Білімі =
| Мамандығы =
| Қолтаңбасы =
| Сайты =
| Commons =
| Марапаттары = {{қатар
| теңестіру = солға | {{Қызыл Ту ордені}} | {{I дәрежелі Отан соғысы ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}}
}}
{{қатар
| теңестіру = солға | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}}
}}
}}
'''Қасым Сүлейменов''' ([[15 қазан]] [[1908 жыл|1908]], [[Павлодар уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]] — [[6 сәуір]] [[1972 жыл|1972]], [[Ақтөбе]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер.
== Өмірбаяны ==
1927—1929 жылдары Семей кеңестік және партия құрылысы мектебінің тыңдаушысы болды.
1929—1930 жылдары [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]] Максим Горький аудандық жұмысшы-шаруа инспекциясының инспекторы болып жұмыс істеді.
1930—1931 жылдары Қазақ АКСР қой кеңшары БЛКЖО комитетінің хатшысы қызметін атқарды.
1931—1934 жылдары [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|ЖШҚӘ]] қатарында әскери борышын өтеді.
1934—1935 жылдары [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Павлодар ауданы|Павлодар аудандық]] БК(б)П комитетінің нұсқаушысы болып еңбек етті.
1935—1936 жылдары «Қызыл Әскер» газетінде редактордың орынбасары болып күн көрді.
1936—1937 жылдары «Екпінді Ұжымшар» газетінің редакторы болып істеді.
1937—1938 жылдары Қарағанды облысы Ақмола аудандық Қазақстан К(б)П комитеті бөлімінің меңгерушісі, Қазақстан К(б)П Ақмола аудандық комитетінің 3-хатшысы, 2-хатшысы лауазымдарында мехнат қылды.
1938—1940 жылдары [[Қазақстан КП Қарағанды облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Қарағанды облыстық комитеті]] үгіт және насихат бөлімі меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі, кадрлар жөніндегі хатшысы болып еңбектенді.
1940—1941 жылдары [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Семей облыстық комитетінің]] 2-хатшысы болып жұмыс істеді.
1941—1944 жылдары ЖШҚӘ қатарында болды.
1944 жылдан бастап [[Қазақстан КП Оңтүстік Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Оңтүстік Қазақстан облыстық комитетінің]] кадрлар жөніндегі хатшысы қызметін атқарды.
1947—1949 жылдары Қазақстан К(б)П Оңтүстік Қазақстан облыстық комитетінің 2-хатшысы болып еңбек етті.
1949—1952 жылдары БК(б)П Орталық Комитеті жанындағы Жоғары партия мектебінің тыңдаушысы болды.
1952—1954 жылдары [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып күн көрді.
1954 жылдан бастап — 1972 жылдың 6 сәуіріне дейін [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті]] партия комиссиясының төрағасы болып істеді<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>.
== Сілтеме ==
* [http://www.knowbysight.info/SSS/13093.asp Қасым Сүлейменов.] 1898–1991 жж. Коммунистік партия және Кеңес Одағы тарихының анықтамалығы.{{ref-ru}}
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Қазақстан КП Шымкент облыстық комитетінің екінші хатшылары]]
[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]
[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]]
dpbqv1x9fg2sm7uxwviov44za7ufhkl
Ойыншықтар хикаясы 5
0
782885
3622262
3621812
2026-06-25T16:55:50Z
ShadZ01
56180
/* Рольдерді дыбыстағандар */
3622262
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]||''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Спиралька''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэмм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Вилкинс''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Умные Брюки''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''доктор Наткейс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''мистер Картоп Бас''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''миссис Картоп Бас''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Колючка''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Боец Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Бубумс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Миссис Андерсон''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Мистер Андерсон''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|белгісіз рөл|||{{center|<ref name="Faris" />}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]<nowiki/>да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын [[Алматы]] қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref name=":2">{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]<ref name=":2" />
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]<ref name=":2" />
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|refs=
<!-- РОЛЬДЕРДІ ДЫБЫСТАҒАНДАР -->
<ref name="Hanks">{{Cite web|url=https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|title=Tom Hanks' Toy Story 5 Return Seemingly Confirmed By His Brother|lang=en|first=Adam.|last=Bentz|website=[[Screen Rant]]|date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Allen">{{Cite web|url=https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|title=Tim Allen Confirms Buzz Lightyear Return in Toy Story 5|lang=en-US|first=Cameron.|last=Bonomolo|website=[[ComicBook.com]]|date=2023-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Cusack">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|title=First Footage From Pixar's ‘Toy Story 5’ Is Completely Unbelievable|lang=en-US|first=Drew.|last=Taylor|website=[[TheWrap]]|date=2025-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623202125/https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|archive-date=2025-06-23|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Hudson">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Conan">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|title=Conan O’Brien Joins ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706114629/https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Faris">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|title=Anna Faris & Rick Edwards To Host ‘Love Takes A Village’ Dating Show Pilot For NBC|lang=en-US|first=Peter.|last=White|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710081852/https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|archive-date=2025-07-10|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Clark">{{Cite web|url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/|title=Blake Clark' ‘Toy Story 5’ Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar’s Sequel|lang=en|website=[[Variety]]|date=2025-11-11}}</ref>
<ref name="Ratzenberger">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SxMrfh3Bz8A&t=23m15s|title=John Ratzenberger and Dave Foley - A Bug's Life Panel/Q&A - FanX 2025|lang=en|website=[[Youtube]]|date=2025-10-02}}</ref>
<ref name="Hale">{{Cite web|url=https://theplaylist.net/sketch-tony-hale-darcy-carden-on-grief-monsters-making-magic-and-toy-story-5-the-discourse-podcast-20250807/|title=‘Sketch’: Tony Hale & D’Arcy Carden On Grief, Monsters, Making Magic, & ‘Toy Story 5’ [The Discourse Podcast]|lang=en|website=[[theplaylist.net]]|date=2025-09-07}}</ref>
<ref name="ToyStory5TeaserTrailer">{{Cite web |last=McGowan |first=Andrew |date=2025-11-11 |title='Toy Story 5' Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar's Sequel |url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/ |access-date=2025-11-11 |website=Variety}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-11-03 |title=RUMOR: Greta Lee & Craig Robinson Join The Cast Of ‘Toy Story 5’ |url=https://thedisinsider.com/2025/11/02/rumor-greta-lee-craig-robinson-join-the-cast-of-toy-story-5/ |access-date=2026-01-09 |website=Daily Disney News |lang=en-US}}</ref>
<ref name="Trailer">{{cite press release |date=2026-02-19 |title=Disney and Pixar Debut New 'Toy Story 5' Trailer and Poster |url=https://www.disneystudios.com/newsdetail/disney-and-pixar-debut-new-toy-story-5-trailer-and-poster |publisher=[[Walt Disney Studios (division)|Walt Disney Studios]] |access-date=2026-03-08}}</ref>
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
ok7v91k01pbctcmkpu8zpg8u8gbt8h9
3622264
3622262
2026-06-25T16:56:38Z
ShadZ01
56180
/* Қазақша дубляж */
3622264
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]||''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Спиралька''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэмм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Вилкинс''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Умные Брюки''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''доктор Наткейс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''мистер Картоп Бас''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''миссис Картоп Бас''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Колючка''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Боец Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Бубумс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Миссис Андерсон''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Мистер Андерсон''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|белгісіз рөл|||{{center|<ref name="Faris" />}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын [[Алматы]] қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref name=":2">{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]<ref name=":2" />
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]<ref name=":2" />
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|refs=
<!-- РОЛЬДЕРДІ ДЫБЫСТАҒАНДАР -->
<ref name="Hanks">{{Cite web|url=https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|title=Tom Hanks' Toy Story 5 Return Seemingly Confirmed By His Brother|lang=en|first=Adam.|last=Bentz|website=[[Screen Rant]]|date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Allen">{{Cite web|url=https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|title=Tim Allen Confirms Buzz Lightyear Return in Toy Story 5|lang=en-US|first=Cameron.|last=Bonomolo|website=[[ComicBook.com]]|date=2023-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Cusack">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|title=First Footage From Pixar's ‘Toy Story 5’ Is Completely Unbelievable|lang=en-US|first=Drew.|last=Taylor|website=[[TheWrap]]|date=2025-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623202125/https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|archive-date=2025-06-23|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Hudson">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Conan">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|title=Conan O’Brien Joins ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706114629/https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Faris">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|title=Anna Faris & Rick Edwards To Host ‘Love Takes A Village’ Dating Show Pilot For NBC|lang=en-US|first=Peter.|last=White|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710081852/https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|archive-date=2025-07-10|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Clark">{{Cite web|url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/|title=Blake Clark' ‘Toy Story 5’ Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar’s Sequel|lang=en|website=[[Variety]]|date=2025-11-11}}</ref>
<ref name="Ratzenberger">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SxMrfh3Bz8A&t=23m15s|title=John Ratzenberger and Dave Foley - A Bug's Life Panel/Q&A - FanX 2025|lang=en|website=[[Youtube]]|date=2025-10-02}}</ref>
<ref name="Hale">{{Cite web|url=https://theplaylist.net/sketch-tony-hale-darcy-carden-on-grief-monsters-making-magic-and-toy-story-5-the-discourse-podcast-20250807/|title=‘Sketch’: Tony Hale & D’Arcy Carden On Grief, Monsters, Making Magic, & ‘Toy Story 5’ [The Discourse Podcast]|lang=en|website=[[theplaylist.net]]|date=2025-09-07}}</ref>
<ref name="ToyStory5TeaserTrailer">{{Cite web |last=McGowan |first=Andrew |date=2025-11-11 |title='Toy Story 5' Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar's Sequel |url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/ |access-date=2025-11-11 |website=Variety}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-11-03 |title=RUMOR: Greta Lee & Craig Robinson Join The Cast Of ‘Toy Story 5’ |url=https://thedisinsider.com/2025/11/02/rumor-greta-lee-craig-robinson-join-the-cast-of-toy-story-5/ |access-date=2026-01-09 |website=Daily Disney News |lang=en-US}}</ref>
<ref name="Trailer">{{cite press release |date=2026-02-19 |title=Disney and Pixar Debut New 'Toy Story 5' Trailer and Poster |url=https://www.disneystudios.com/newsdetail/disney-and-pixar-debut-new-toy-story-5-trailer-and-poster |publisher=[[Walt Disney Studios (division)|Walt Disney Studios]] |access-date=2026-03-08}}</ref>
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
a7a2nhva4aahduyq5enfrdnds8w6o04
3622276
3622264
2026-06-25T17:02:32Z
ShadZ01
56180
/* Рольдерді дыбыстағандар */
3622276
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын [[Алматы]] қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref name=":2">{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]<ref name=":2" />
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]<ref name=":2" />
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|refs=
<!-- РОЛЬДЕРДІ ДЫБЫСТАҒАНДАР -->
<ref name="Hanks">{{Cite web|url=https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|title=Tom Hanks' Toy Story 5 Return Seemingly Confirmed By His Brother|lang=en|first=Adam.|last=Bentz|website=[[Screen Rant]]|date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Allen">{{Cite web|url=https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|title=Tim Allen Confirms Buzz Lightyear Return in Toy Story 5|lang=en-US|first=Cameron.|last=Bonomolo|website=[[ComicBook.com]]|date=2023-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Cusack">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|title=First Footage From Pixar's ‘Toy Story 5’ Is Completely Unbelievable|lang=en-US|first=Drew.|last=Taylor|website=[[TheWrap]]|date=2025-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623202125/https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|archive-date=2025-06-23|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Hudson">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Conan">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|title=Conan O’Brien Joins ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706114629/https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Faris">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|title=Anna Faris & Rick Edwards To Host ‘Love Takes A Village’ Dating Show Pilot For NBC|lang=en-US|first=Peter.|last=White|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710081852/https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|archive-date=2025-07-10|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Clark">{{Cite web|url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/|title=Blake Clark' ‘Toy Story 5’ Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar’s Sequel|lang=en|website=[[Variety]]|date=2025-11-11}}</ref>
<ref name="Ratzenberger">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SxMrfh3Bz8A&t=23m15s|title=John Ratzenberger and Dave Foley - A Bug's Life Panel/Q&A - FanX 2025|lang=en|website=[[Youtube]]|date=2025-10-02}}</ref>
<ref name="Hale">{{Cite web|url=https://theplaylist.net/sketch-tony-hale-darcy-carden-on-grief-monsters-making-magic-and-toy-story-5-the-discourse-podcast-20250807/|title=‘Sketch’: Tony Hale & D’Arcy Carden On Grief, Monsters, Making Magic, & ‘Toy Story 5’ [The Discourse Podcast]|lang=en|website=[[theplaylist.net]]|date=2025-09-07}}</ref>
<ref name="ToyStory5TeaserTrailer">{{Cite web |last=McGowan |first=Andrew |date=2025-11-11 |title='Toy Story 5' Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar's Sequel |url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/ |access-date=2025-11-11 |website=Variety}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-11-03 |title=RUMOR: Greta Lee & Craig Robinson Join The Cast Of ‘Toy Story 5’ |url=https://thedisinsider.com/2025/11/02/rumor-greta-lee-craig-robinson-join-the-cast-of-toy-story-5/ |access-date=2026-01-09 |website=Daily Disney News |lang=en-US}}</ref>
<ref name="Trailer">{{cite press release |date=2026-02-19 |title=Disney and Pixar Debut New 'Toy Story 5' Trailer and Poster |url=https://www.disneystudios.com/newsdetail/disney-and-pixar-debut-new-toy-story-5-trailer-and-poster |publisher=[[Walt Disney Studios (division)|Walt Disney Studios]] |access-date=2026-03-08}}</ref>
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
hndv8su221t4mt3bv0sghl81dmhtvdx
3622284
3622276
2026-06-25T17:14:54Z
ShadZ01
56180
/* Қазақша дубляж */
3622284
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref name=":2">{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]<ref name=":2" />
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]<ref name=":2" />
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|refs=
<!-- РОЛЬДЕРДІ ДЫБЫСТАҒАНДАР -->
<ref name="Hanks">{{Cite web|url=https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|title=Tom Hanks' Toy Story 5 Return Seemingly Confirmed By His Brother|lang=en|first=Adam.|last=Bentz|website=[[Screen Rant]]|date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Allen">{{Cite web|url=https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|title=Tim Allen Confirms Buzz Lightyear Return in Toy Story 5|lang=en-US|first=Cameron.|last=Bonomolo|website=[[ComicBook.com]]|date=2023-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Cusack">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|title=First Footage From Pixar's ‘Toy Story 5’ Is Completely Unbelievable|lang=en-US|first=Drew.|last=Taylor|website=[[TheWrap]]|date=2025-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623202125/https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|archive-date=2025-06-23|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Hudson">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Conan">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|title=Conan O’Brien Joins ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706114629/https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Faris">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|title=Anna Faris & Rick Edwards To Host ‘Love Takes A Village’ Dating Show Pilot For NBC|lang=en-US|first=Peter.|last=White|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710081852/https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|archive-date=2025-07-10|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Clark">{{Cite web|url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/|title=Blake Clark' ‘Toy Story 5’ Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar’s Sequel|lang=en|website=[[Variety]]|date=2025-11-11}}</ref>
<ref name="Ratzenberger">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SxMrfh3Bz8A&t=23m15s|title=John Ratzenberger and Dave Foley - A Bug's Life Panel/Q&A - FanX 2025|lang=en|website=[[Youtube]]|date=2025-10-02}}</ref>
<ref name="Hale">{{Cite web|url=https://theplaylist.net/sketch-tony-hale-darcy-carden-on-grief-monsters-making-magic-and-toy-story-5-the-discourse-podcast-20250807/|title=‘Sketch’: Tony Hale & D’Arcy Carden On Grief, Monsters, Making Magic, & ‘Toy Story 5’ [The Discourse Podcast]|lang=en|website=[[theplaylist.net]]|date=2025-09-07}}</ref>
<ref name="ToyStory5TeaserTrailer">{{Cite web |last=McGowan |first=Andrew |date=2025-11-11 |title='Toy Story 5' Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar's Sequel |url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/ |access-date=2025-11-11 |website=Variety}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-11-03 |title=RUMOR: Greta Lee & Craig Robinson Join The Cast Of ‘Toy Story 5’ |url=https://thedisinsider.com/2025/11/02/rumor-greta-lee-craig-robinson-join-the-cast-of-toy-story-5/ |access-date=2026-01-09 |website=Daily Disney News |lang=en-US}}</ref>
<ref name="Trailer">{{cite press release |date=2026-02-19 |title=Disney and Pixar Debut New 'Toy Story 5' Trailer and Poster |url=https://www.disneystudios.com/newsdetail/disney-and-pixar-debut-new-toy-story-5-trailer-and-poster |publisher=[[Walt Disney Studios (division)|Walt Disney Studios]] |access-date=2026-03-08}}</ref>
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
sbahv1hcpucupk8bcotfsu39vtlqx2g
3622296
3622284
2026-06-25T17:45:45Z
Sagzhan
29953
/* Өндіріс және актерлік құрам */
3622296
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref name=":2">{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|refs=
<!-- РОЛЬДЕРДІ ДЫБЫСТАҒАНДАР -->
<ref name="Hanks">{{Cite web|url=https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|title=Tom Hanks' Toy Story 5 Return Seemingly Confirmed By His Brother|lang=en|first=Adam.|last=Bentz|website=[[Screen Rant]]|date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Allen">{{Cite web|url=https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|title=Tim Allen Confirms Buzz Lightyear Return in Toy Story 5|lang=en-US|first=Cameron.|last=Bonomolo|website=[[ComicBook.com]]|date=2023-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Cusack">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|title=First Footage From Pixar's ‘Toy Story 5’ Is Completely Unbelievable|lang=en-US|first=Drew.|last=Taylor|website=[[TheWrap]]|date=2025-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623202125/https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|archive-date=2025-06-23|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Hudson">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Conan">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|title=Conan O’Brien Joins ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706114629/https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Faris">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|title=Anna Faris & Rick Edwards To Host ‘Love Takes A Village’ Dating Show Pilot For NBC|lang=en-US|first=Peter.|last=White|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710081852/https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|archive-date=2025-07-10|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Clark">{{Cite web|url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/|title=Blake Clark' ‘Toy Story 5’ Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar’s Sequel|lang=en|website=[[Variety]]|date=2025-11-11}}</ref>
<ref name="Ratzenberger">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SxMrfh3Bz8A&t=23m15s|title=John Ratzenberger and Dave Foley - A Bug's Life Panel/Q&A - FanX 2025|lang=en|website=[[Youtube]]|date=2025-10-02}}</ref>
<ref name="Hale">{{Cite web|url=https://theplaylist.net/sketch-tony-hale-darcy-carden-on-grief-monsters-making-magic-and-toy-story-5-the-discourse-podcast-20250807/|title=‘Sketch’: Tony Hale & D’Arcy Carden On Grief, Monsters, Making Magic, & ‘Toy Story 5’ [The Discourse Podcast]|lang=en|website=[[theplaylist.net]]|date=2025-09-07}}</ref>
<ref name="ToyStory5TeaserTrailer">{{Cite web |last=McGowan |first=Andrew |date=2025-11-11 |title='Toy Story 5' Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar's Sequel |url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/ |access-date=2025-11-11 |website=Variety}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-11-03 |title=RUMOR: Greta Lee & Craig Robinson Join The Cast Of ‘Toy Story 5’ |url=https://thedisinsider.com/2025/11/02/rumor-greta-lee-craig-robinson-join-the-cast-of-toy-story-5/ |access-date=2026-01-09 |website=Daily Disney News |lang=en-US}}</ref>
<ref name="Trailer">{{cite press release |date=2026-02-19 |title=Disney and Pixar Debut New 'Toy Story 5' Trailer and Poster |url=https://www.disneystudios.com/newsdetail/disney-and-pixar-debut-new-toy-story-5-trailer-and-poster |publisher=[[Walt Disney Studios (division)|Walt Disney Studios]] |access-date=2026-03-08}}</ref>
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
lsxeft4uciyr6nhurt32axkcl7wld6w
3622297
3622296
2026-06-25T17:46:43Z
Sagzhan
29953
/* Өндіріс және актерлік құрам */
3622297
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер|refs=
<!-- РОЛЬДЕРДІ ДЫБЫСТАҒАНДАР -->
<ref name="Hanks">{{Cite web|url=https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|title=Tom Hanks' Toy Story 5 Return Seemingly Confirmed By His Brother|lang=en|first=Adam.|last=Bentz|website=[[Screen Rant]]|date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Allen">{{Cite web|url=https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|title=Tim Allen Confirms Buzz Lightyear Return in Toy Story 5|lang=en-US|first=Cameron.|last=Bonomolo|website=[[ComicBook.com]]|date=2023-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Cusack">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|title=First Footage From Pixar's ‘Toy Story 5’ Is Completely Unbelievable|lang=en-US|first=Drew.|last=Taylor|website=[[TheWrap]]|date=2025-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623202125/https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|archive-date=2025-06-23|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Hudson">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Conan">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|title=Conan O’Brien Joins ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706114629/https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Faris">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|title=Anna Faris & Rick Edwards To Host ‘Love Takes A Village’ Dating Show Pilot For NBC|lang=en-US|first=Peter.|last=White|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710081852/https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|archive-date=2025-07-10|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Clark">{{Cite web|url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/|title=Blake Clark' ‘Toy Story 5’ Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar’s Sequel|lang=en|website=[[Variety]]|date=2025-11-11}}</ref>
<ref name="Ratzenberger">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SxMrfh3Bz8A&t=23m15s|title=John Ratzenberger and Dave Foley - A Bug's Life Panel/Q&A - FanX 2025|lang=en|website=[[Youtube]]|date=2025-10-02}}</ref>
<ref name="Hale">{{Cite web|url=https://theplaylist.net/sketch-tony-hale-darcy-carden-on-grief-monsters-making-magic-and-toy-story-5-the-discourse-podcast-20250807/|title=‘Sketch’: Tony Hale & D’Arcy Carden On Grief, Monsters, Making Magic, & ‘Toy Story 5’ [The Discourse Podcast]|lang=en|website=[[theplaylist.net]]|date=2025-09-07}}</ref>
<ref name="ToyStory5TeaserTrailer">{{Cite web |last=McGowan |first=Andrew |date=2025-11-11 |title='Toy Story 5' Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar's Sequel |url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/ |access-date=2025-11-11 |website=Variety}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-11-03 |title=RUMOR: Greta Lee & Craig Robinson Join The Cast Of ‘Toy Story 5’ |url=https://thedisinsider.com/2025/11/02/rumor-greta-lee-craig-robinson-join-the-cast-of-toy-story-5/ |access-date=2026-01-09 |website=Daily Disney News |lang=en-US}}</ref>
<ref name="Trailer">{{cite press release |date=2026-02-19 |title=Disney and Pixar Debut New 'Toy Story 5' Trailer and Poster |url=https://www.disneystudios.com/newsdetail/disney-and-pixar-debut-new-toy-story-5-trailer-and-poster |publisher=[[Walt Disney Studios (division)|Walt Disney Studios]] |access-date=2026-03-08}}</ref>
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
61d6q98ghb5dg7zmc4u7f4e88zodg8k
3622299
3622297
2026-06-25T17:47:39Z
Sagzhan
29953
/* Дереккөздер */
3622299
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
<!-- РОЛЬДЕРДІ ДЫБЫСТАҒАНДАР -->
<ref name="Hanks">{{Cite web|url=https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|title=Tom Hanks' Toy Story 5 Return Seemingly Confirmed By His Brother|lang=en|first=Adam.|last=Bentz|website=[[Screen Rant]]|date=2023-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://screenrant.com/toy-story-5-tom-hanks-return-woody-voice-confirmed/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Allen">{{Cite web|url=https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|title=Tim Allen Confirms Buzz Lightyear Return in Toy Story 5|lang=en-US|first=Cameron.|last=Bonomolo|website=[[ComicBook.com]]|date=2023-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://comicbook.com/movies/news/toy-story-5-tim-allen-buzz-lightyear-return-disney-pixar/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Cusack">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|title=First Footage From Pixar's ‘Toy Story 5’ Is Completely Unbelievable|lang=en-US|first=Drew.|last=Taylor|website=[[TheWrap]]|date=2025-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250623202125/https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/|archive-date=2025-06-23|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Hudson">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250704103449/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|archive-date=2025-07-04|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Conan">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|title=Conan O’Brien Joins ‘Toy Story 5’|lang=en-US|first=Matt.|last=Grobar|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706114629/https://deadline.com/2025/05/toy-story-5-casts-conan-obrien-1236405305/|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Faris">{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|title=Anna Faris & Rick Edwards To Host ‘Love Takes A Village’ Dating Show Pilot For NBC|lang=en-US|first=Peter.|last=White|website=[[Deadline Hollywood]]|date=2025-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20250710081852/https://deadline.com/2025/01/anna-faris-rick-edwards-love-takes-a-village-nbc-1236266035/|archive-date=2025-07-10|access-date=2025-07-25|url-status=live}}</ref>
<ref name="Clark">{{Cite web|url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/|title=Blake Clark' ‘Toy Story 5’ Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar’s Sequel|lang=en|website=[[Variety]]|date=2025-11-11}}</ref>
<ref name="Ratzenberger">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SxMrfh3Bz8A&t=23m15s|title=John Ratzenberger and Dave Foley - A Bug's Life Panel/Q&A - FanX 2025|lang=en|website=[[Youtube]]|date=2025-10-02}}</ref>
<ref name="Hale">{{Cite web|url=https://theplaylist.net/sketch-tony-hale-darcy-carden-on-grief-monsters-making-magic-and-toy-story-5-the-discourse-podcast-20250807/|title=‘Sketch’: Tony Hale & D’Arcy Carden On Grief, Monsters, Making Magic, & ‘Toy Story 5’ [The Discourse Podcast]|lang=en|website=[[theplaylist.net]]|date=2025-09-07}}</ref>
<ref name="ToyStory5TeaserTrailer">{{Cite web |last=McGowan |first=Andrew |date=2025-11-11 |title='Toy Story 5' Trailer: Woody and Buzz Are Terrified of High-Tech Tablet in Pixar's Sequel |url=https://variety.com/2025/film/news/toy-story-5-trailer-woody-buzz-pixar-sequel-tablet-1236504874/ |access-date=2025-11-11 |website=Variety}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-11-03 |title=RUMOR: Greta Lee & Craig Robinson Join The Cast Of ‘Toy Story 5’ |url=https://thedisinsider.com/2025/11/02/rumor-greta-lee-craig-robinson-join-the-cast-of-toy-story-5/ |access-date=2026-01-09 |website=Daily Disney News |lang=en-US}}</ref>
<ref name="Trailer">{{cite press release |date=2026-02-19 |title=Disney and Pixar Debut New 'Toy Story 5' Trailer and Poster |url=https://www.disneystudios.com/newsdetail/disney-and-pixar-debut-new-toy-story-5-trailer-and-poster |publisher=[[Walt Disney Studios (division)|Walt Disney Studios]] |access-date=2026-03-08}}</ref>
}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
m1ttjcdjoqgcbxclylkf8he5uv4n4ha
3622300
3622299
2026-06-25T17:48:03Z
Sagzhan
29953
/* Дереккөздер */
3622300
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
meykuiv8196teavollvk2ejju7rlrso
3622301
3622300
2026-06-25T17:48:57Z
Sagzhan
29953
/* Рольдерді дыбыстағандар */
3622301
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||{{center|}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
e4aso6civl54yxzb3dwxy88zv77mg48
3622302
3622301
2026-06-25T17:49:31Z
Sagzhan
29953
/* Рольдерді дыбыстағандар */
3622302
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
ndcjeiuvlxswq4hya8q5y04851xct6g
3622306
3622302
2026-06-25T17:52:09Z
Sagzhan
29953
/* Рольдерді дыбыстағандар */
3622306
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{{колонкалар|37em}}
{{РөлдердеБасы|ҮшіншіБұрыш={{comment|Дер.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|кобвой-ойыншық|''[[Шериф Вуди]]''||{{center|<ref name="Hanks" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|ғарыш рейнджері-ойыншық|''[[Базз Лайтер]]''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]||''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|[[тақса]]-серіппе|''Спиралька''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-ақшажинағыш|''Хэмм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Вилкинс''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Умные Брюки''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''доктор Наткейс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''[[Картоп бас мырза]]''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картоп бас ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''[[Бо Пип]]''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Колючка''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|[[G.I. Joe]]-фигурасы|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластикалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Бубумс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Андерсон ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Андерсон мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|белгісіз рөл|||{{center|<ref name="Faris" />}}}}
{{РөлдердеАяғы}}
{{колонкалар/соңы}}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
dmwsw072u3z6kommb37hdhlc4kypz7z
3622310
3622306
2026-06-25T17:54:34Z
Sagzhan
29953
/* Рөлдерді дыбыстағандар */
3622310
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рольдерді дыбыстағандар ==
{{РөлдердеҮсті|ThirdCol={{comment|Дерекк.|Дереккөздер}}}}
{{Рөлдерде|[[Том Хэнкс]]|ковбой-ойыншық|''шериф Вуди''||
{{Рөлдерде|[[Тим Аллен]]|астрорейнджер-ойыншық|''Базз Лайтер''||{{center|<ref name="Allen" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джоан Кьюсак]]|ковбой-ойыншық|''Джесси''||{{center|<ref name="Cusack" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Грета Ли]]|ақылды электронды планшет|''Лилипад''||{{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Блейк Кларк]]|серіппелі такса-ойыншық|''Созалақ''||{{center|<ref name="Clark" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Ратценбергер]]|шошқа-жинақ сандық|''Хэм''||{{center|<ref name="Ratzenberger" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Тони Хейл]]|қоқыстан жасалған ойыншық|''Форки''||{{center|<ref name="Hale" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Конан О’Брайен]]||''Смарти-Пэнтс''||{{center|<ref name="Conan" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Крэйг Робинсон]]|сөйлейтін бегемот-навигатор|''Атлас''||{{center|<ref name=":2" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Шелби Рабара]]|ойыншық камера|''Снэппи''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Скарлет Спирс]]||''Бонни''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Майкал-Мишель Харрис]]|жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз|''Блейз''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Мэтти Мэтисон]]|техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық|''Доктор Жаңғақ''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Уоллес Шон]]|тираннозавр-ойыншық|''Рекс''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джефф Бергман]]|ойыншық|''Картопбас Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|Анна Вочино|ойыншық|''Картопбас Ханым''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Энни Поттс]]|түнгі шам-ойыншық|''Бо Пип''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Бонни Хант]]|шүберек қуыршақ|''Долли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|{{iw|Мелисса Вильясеньор|||Melissa Villaseñor}}|қоқыстан жасалған ойыншық|''Карен Беверли''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джон Хопкинс (актёр)|Джон Хопкинс]]|кірпі-ойыншық|''Тікенек Мырза''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Кристен Шаал]]|трицератопс-ойыншық|''Трикси''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Эрни Хадсон]]|G.I. Joe мүсіншесі|''Жауынгер Карл''||{{center|<ref name="Hudson" />}}}}
{{Рөлдерде|[[Киану Ривз]]|пластмассалық каскадёр-ойыншық|''Дюк Жалын''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Лори Алан]]|Боннидің анасы|''Боннидің анасы''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Джей Эрнандес]]|Боннидің әкесі|''Боннидің әкесі''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{Рөлдерде|[[Анна Фэрис]]|көзілдірік таққан пицца|''Көзілдірік таққан пицца''||{{center|<ref name="Trailer"/>}}}}
{{РөлдердеАсты}}
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="Hanks" />}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="Allen" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="Cusack" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || — || {{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="Clark" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="Ratzenberger" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="Hale" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || — || {{center|<ref name="Conan" />}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name=":2" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық камера || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || — || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="Hudson" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="Faris" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
1y2c06mx0rv7r6itber1abqrs4tk3hp
3622311
3622310
2026-06-25T17:55:20Z
Sagzhan
29953
/* Рольдерді дыбыстағандар */
3622311
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="Hanks" />}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="Allen" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="Cusack" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || — || {{center|<ref name="ToyStory5TeaserTrailer" />}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="Clark" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="Ratzenberger" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="Hale" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || — || {{center|<ref name="Conan" />}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name=":2" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық камера || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || — || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="Hudson" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="Trailer"/>}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="Faris" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
4lhk25gnqyrwkgi9gjbdvt79xx85fyu
3622313
3622311
2026-06-25T17:57:09Z
Sagzhan
29953
/* Рөлдерді дыбыстағандар */
3622313
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті|url=https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
15o77dj701c30u9e3wa65569v4pv9od
3622316
3622313
2026-06-25T17:58:41Z
Sagzhan
29953
/* Өндіріс және актерлік құрам */
3622316
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>[https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25 Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті </ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
0m1jymojk4unu9zx1b1fjbgvdf8lm3m
3622317
3622316
2026-06-25T17:59:26Z
Sagzhan
29953
/* Өндіріс және актерлік құрам */
3622317
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>[https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk--korsetilimi-otti|author=Гүлназ Серік|website=Aiqyn|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25 Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті]</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
m8nbyyteag3nyioom4g5xhg7vmkf7vs
3622319
3622317
2026-06-25T18:00:28Z
Sagzhan
29953
/* Өндіріс және актерлік құрам */
3622319
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]<ref>[https://aikyn.kz/305547/oyynshyk-tar-hikayasy-5--animaciyalyk--filminin--zhabyk Ойыншықтар хикаясы 5» анимациялық фильмінің жабық көрсетілімі өтті]</ref>
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
cv0vnfgskho2rcdzng0w5p8k05saz9h
3622321
3622319
2026-06-25T18:01:20Z
Sagzhan
29953
/* Өндіріс және актерлік құрам */
3622321
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]<ref name=":2" />
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
fc0a2af8l1u0nigpsrod0pv45vf0m4c
3622322
3622321
2026-06-25T18:02:00Z
Sagzhan
29953
/* Өндіріс және актерлік құрам */
3622322
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>.
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
nfo2qju13j81dye4scvczciz783bbxh
3622380
3622322
2026-06-25T23:06:50Z
Sagzhan
29953
3622380
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
1m06d6fj0jwwfu6nyo6bmw4wzqlf06o
3622404
3622380
2026-06-25T23:48:11Z
Sagzhan
29953
3622404
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
fpxhs7f4ihjp20lziqogc9em2s7flsn
3622483
3622404
2026-06-26T06:22:06Z
1nter pares
146705
3622483
wikitext
text/x-wiki
{{Мультфильм
|Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5
|Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}}
|Басқаша атауы =
|Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
|Ені =
|Сурет тақырыбы =
|Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]]
|Жанры = {{Unbulleted list
| [[Кинокомедия|комедия]]
| [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]]
| [[Отбасылық фильм|отбасылық]]
}}
|Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019)
|Сиквелі =
|Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]]
|Продюсерлері = {{Unbulleted list
| [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}}
| Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}}
| Линдси Коллинз
| Джессика Чой
}}
|Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис
|Қоюшы суретші = Боб Поли
|Дыбыстағандар = {{Unbulleted list
| [[Том Хэнкс]]
| [[Тим Аллен]]
| [[Джоан Кьюсак]]
| [[Конан О’Брайен]]
| [[Скарлет Спирс]]
| [[Грета Ли]]
| [[Шелби Рабара]]
| [[Майкал-Мишель Харрис]]
| [[Крэйг Робинсон]]
}}
|Композиторы = [[Рэнди Ньюман]]
|Аниматорлары =
|Мультипликаторлары =
|Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш
|Дыбыс операторлары =
|Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]]
|Мемлекет = {{USA}}
|Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]]
|Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]]
|Ұзақтығы = 102 мин
|Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]]
|Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref>
|Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref>
|imdb_id = 29355505
|bcdb_link =
|allrovi =
|rottentomatoes =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты.
2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын.
«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты.
== Сюжеті ==
Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref>
== Рөлдерді дыбыстағандар ==
{{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;"
|-
! scope="col" style="width:22%;" | Актер
! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер
! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы
! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер.
|-
| [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}}
|-
| [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}}
|-
| [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}}
|}
=== Қазақша дубляж ===
[[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады.
==== Өндіріс және актерлік құрам ====
Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref>
* Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen»
'''Ролдерді дубляждағандар:'''
* Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]]
* Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]]
* Джесси — [[Аида Мырзабаева]]
* Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]]
* Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]]
* Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]]
* Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]]
* Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]]
* Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]]
* Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]]
* Долли — [[Бота Мия]]
* Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]]
* Блейз — [[Риана Ренат]]
== Өндірісі ==
=== Әзірлеу ===
2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}}
=== Кастинг ===
2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады.
== Музыкасы ==
[[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref>
== Премьера және пікірлер ==
Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref>
[[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]]
[[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]]
[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]]
[[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]]
[[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]]
[[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]]
[[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]]
[[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]]
[[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]]
hfzpsuqsc3c5metci8qq1350m3rrlzs
Леова
0
782896
3622179
2026-06-25T13:53:26Z
Мағыпар
100137
Жаңа бетте: '''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Молдова қалалары]]
3622179
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
o0788sqfcyxmgfocrlizd72w6z6235a
3622180
3622179
2026-06-25T13:53:54Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622180
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
3jxch14t7sh7vcevgqm0tdc5j0pw85w
3622182
3622180
2026-06-25T13:56:49Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622182
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
2gjd99veyc9b71i7i0ans2trcc7n574
3622184
3622182
2026-06-25T13:57:39Z
Мағыпар
100137
дереккөз
3622184
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
nvmszv7m44hnaogmxqoskft2asi1dxv
3622185
3622184
2026-06-25T13:59:42Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622185
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
8rcwh97hckmpactycv37opdeap5meoh
3622285
3622185
2026-06-25T17:14:59Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622285
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
s1dhc9gx3mmbij08uacpgt35e6tfo45
3622286
3622285
2026-06-25T17:18:54Z
Мағыпар
100137
/* Тарихы */ толықтыру
3622286
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
kue38gng1tcaamcuvqri3q8hwatf5p6
3622287
3622286
2026-06-25T17:21:17Z
Мағыпар
100137
/* Тарихы */ толықтыру
3622287
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды.ьАуылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
69pj0qccv5wzq6wcrhtusnwj9gap0vn
3622288
3622287
2026-06-25T17:23:07Z
Мағыпар
100137
/* Тарихы */ дереккөз
3622288
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды.ьАуылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
l8bv00pnirmvkj9qbr5fezjajiytqxk
3622289
3622288
2026-06-25T17:29:46Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622289
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
rbcjchnqbv5upku32eoylez81y08jgn
3622290
3622289
2026-06-25T17:34:37Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру
3622290
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
8fblgzaa2ge7krqwr3rpix4lbavosyd
3622291
3622290
2026-06-25T17:35:54Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз
3622291
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
6kx4nzg0x6zsjz8aphb3k6318anlskh
3622292
3622291
2026-06-25T17:39:36Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622292
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
ie1bvvcjr0frko8ijw4w9u1lcro1v68
3622293
3622292
2026-06-25T17:40:48Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ толықтыру
3622293
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
jydafao15i1utmgi2xgd08q4vo7gjx6
3622294
3622293
2026-06-25T17:43:06Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ толықтыру
3622294
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
ieseucrdkrll9vpzsswvwpp2vw2pm4b
3622295
3622294
2026-06-25T17:45:20Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ толықтыру
3622295
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
oflfwbf8twlrji52rapvre3cvh1yxm9
3622298
3622295
2026-06-25T17:46:49Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ толықтыру
3622298
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
7wdstzlkuowqy1thwku6lk3r10r7veq
3622303
3622298
2026-06-25T17:49:41Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ толықтыру
3622303
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
df5lpq6nmde9uhzl6yi07r4yjp5lccq
3622304
3622303
2026-06-25T17:50:23Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ үлгі
3622304
wikitext
text/x-wiki
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
ebkbnlq3hlux40jp7mw0kno1pcvmt0u
3622305
3622304
2026-06-25T17:51:41Z
Мағыпар
100137
үлгі, толықтыру
3622305
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Леова
|шынайы атауы = {{lang-ro|Leova}}
|сурет =
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
h9o9cjbbiht0mh4rnd26enpymgge3jd
3622307
3622305
2026-06-25T17:53:04Z
Мағыпар
100137
үлгі, сурет қою
3622307
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Леова
|шынайы атауы = {{lang-ro|Leova}}
|сурет = Leova, Moldova - panoramio.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
ea6sg0h31a784ujqg0w8pz9gykgfo6z
3622308
3622307
2026-06-25T17:53:35Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622308
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Леова
|шынайы атауы = {{lang-ro|Leova}}
|сурет = Leova, Moldova - panoramio.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту = Flag of Leova.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
5e2bvj529daqogsx1g2q7b7snnig59j
3622309
3622308
2026-06-25T17:54:33Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622309
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Леова
|шынайы атауы = {{lang-ro|Leova}}
|сурет = Leova, Moldova - panoramio.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба = CoA of Leova.gif
|ту = Flag of Leova.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
rv0l1v2khyowdnds3ssbkelegnvcr3l
3622312
3622309
2026-06-25T17:56:00Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622312
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Леова
|шынайы атауы = {{lang-ro|Leova}}
|сурет = Leova, Moldova - panoramio.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = CoA of Leova.gif
|ту = Flag of Leova.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =28 |lat_sec =43
|lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =15 |lon_sec =19
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
nb3i6v2x96eh9cssp4eoysh6xp0wewe
3622314
3622312
2026-06-25T17:57:51Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622314
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Леова
|шынайы атауы = {{lang-ro|Leova}}
|сурет = Leova, Moldova - panoramio.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = CoA of Leova.gif
|ту = Flag of Leova.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =28 |lat_sec =43
|lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =15 |lon_sec =19
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі = Аудан
|аймағы = Леова ауданы
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі = +373 263
|пошта индекстері = MD-6301
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Leova
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
ew00dsujntbco4nhg96h4lfxujhtqv7
3622318
3622314
2026-06-25T17:59:32Z
Мағыпар
100137
дереккөз
3622318
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Леова
|шынайы атауы = {{lang-ro|Leova}}
|сурет = Leova, Moldova - panoramio.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = CoA of Leova.gif
|ту = Flag of Leova.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =28 |lat_sec =43
|lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =15 |lon_sec =19
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі = Аудан
|аймағы = Леова ауданы
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты = 1489
|алғашқы дерек = 1496
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы = 1922
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 45 ± 1
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 10 900
|санақ жылы = 2026
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі = +373 263
|пошта индекстері = MD-6301
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Leova
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Леова''' ({{lang-ro|Leova}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Леова ауданы]]ның орталығы.
Леова қаласының халқы 2026 жылы 10 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-leova-10871.html|title=Население Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Қала 563 гектар аумақты алып жатыр және Молдованың оңтүстік-батысында, Прут өзенінің сол жағалауында, [[Кишинев]]тен 100 км жерде орналасқан.
== Тарихы ==
Бұл қоныстың Тыргул Сэрэций деген атпен алғашқы деректі атауы 1489 жылға жатады. Сол кезде Ұлы Штефан билеушісі Пруттың арғы жағындағы ауылды армашқа (атқыш-күзетші) Лупуға береді.
1670 жылы Леова маңында Прут өзені арқылы көпір құрылысы басталды, ал XVIII ғасырдың басында қоныс жергілікті сауда орталығына айналды. 1817 жылы Леова спэтар (бояр) Иоанн Стурдзаға тиесілі болды. 1857 жылға қарай қалада 697 тұрғын болды.
1818 жылы Леовада тастан Параскева шіркеуі салынды, ол XIX ғасырдың аяғына дейін қаладағы ең көрнекті ғимарат болыды. 1880 жылы екі бастауыш мектеп (біреуі ұлдарға, екіншісі қыздарға арналған) ашылды.
1923 жылы Леова 169 гектар аумақты алды. Негізгі көше Кишинев көшесі болды. Халқы 3422 адам болды. Ауылда үш бастауыш мектеп, лицей, үш банк, театр және кинозал, кітапхана болды. Онда екі май диірмені, екі бу диірмені және сода шығаратын зауыт жұмыс істеді. 1940 жылы Леоваға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Leova|title=Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қалада бес жүзім өңдеу зауыты, механикалық зауыт (30% қуаттылықпен жұмыс істейді), ірімшік зауыты, баспахана және төрт наубайхана бар. Леованың қызмет көрсету және коммерциялық секторына 21 бөлшек сауда орны, екі базар, тамақтандыру мекемесі, тұтынушылық қызмет көрсету компаниясы, банк филиалы және сақтандыру компаниясының кеңсесі кіреді.
Қаланың білім беру жүйесіне екі мектепке дейінгі мекеме, Димитрие Кантемир атындағы гимназия, Константин Спатару, Михай Эминеску және Лев Толстой атындағы теориялық лицейлер және кәсіптік мектеп кіреді.
Леовада өнер мектебі, музыка мектебі, қоғамдық орталық және екі мұражай бар. Жергілікті тарих және этнография мұражайында құжаттар және шығармалардың бай коллекциясы бар.
Леовадағы денсаулық сақтау мекемелері: 190 төсектік аудандық аурухана, жедел жәрдем станциясы, 8 дәріхана жұмыс жасайды.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/108?ysclid=mqtk5trr1t543210413|title=Леова, района Леова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Леова көлеміне қарамастан, ол бірнеше қызықты туристік орындармен мақтана алады:
*'''Леова бекінісі''' — XV ғасырда салынған ортағасырлық бекініс. Ол қорғаныс мақсатында пайдаланылған, бірақ қазір қирандыларда қалған. Бұл серуендеу және фотосуретке түсіру үшін танымал туристік орын.
*'''Тас крест''' — қала зиратынан табылған ежелгі крест. Оның жасы 500 жылдан асады деп есептеледі және құнды тарихи жәдігер болып саналады.
*'''Этнографиялық мұражай''' — мұражайда молдовандардың дәстүрлі өмір салты, соның ішінде киімдері, жиһаздары және құралдары көрсетілген. Бұл жергілікті мәдениетті білгісі келетін туристер үшін жақсы орын.
*'''Әулие Параскева шіркеуі''' — қала орталығында орналасқан православиелік шіркеуі. 19 ғасырда салынған ол өзінің әсерлі сәулет өнерімен және фрескаларымен танымал.
*'''Курки монастыры''' — Леовадан 25 км қашықтықта орналасқан әдемі монастырь. Ол 18 ғасырда құрылған және сәулет өнерімен және көркем қоршаған ортасымен танымал.
*'''Мәдениет және демалыс саябағы''' — онда белсенді демалыс үшін көптеген мүмкіндіктер бар, соның ішінде жаяу жүргіншілер жолдары, ойын алаңы және балық аулау мен қайықпен жүзуге өте ыңғайлы шағын көл бар.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-leova.htm|title=Карта Леовы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
q3xp11i1crjsbjdkedsw1x8w70djh90
Үлгі:2 дәрежелі Алтын Асыр ордені
10
782897
3622189
2026-06-25T14:24:50Z
Nurken
111493
Жаңа бетте: [[Сурет:TM Order Gold Century 2kl rib.png|40px|border|link=Алтын Ғасыр ордені]]{{Мақала бойынша санаттар|1 дәрежелі Алтын Ғасыр орденінің иегерлері|{{PAGENAME}}}}<noinclude>{{doc}}[[Санат:Үлгілер:Марапаттар:Түрікменстан|Алтын Асыр]]</noinclude>
3622189
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:TM Order Gold Century 2kl rib.png|40px|border|link=Алтын Ғасыр ордені]]{{Мақала бойынша санаттар|1 дәрежелі Алтын Ғасыр орденінің иегерлері|{{PAGENAME}}}}<noinclude>{{doc}}[[Санат:Үлгілер:Марапаттар:Түрікменстан|Алтын Асыр]]</noinclude>
20qilwo9m7vaebegqmcry5u61n2pl6z
3622191
3622189
2026-06-25T14:27:25Z
Nurken
111493
3622191
wikitext
text/x-wiki
[[Сурет:TM Order Gold Century 2kl rib.png|40px|border|link=Алтын Ғасыр ордені]]{{Мақала бойынша санаттар|2 дәрежелі Алтын Ғасыр орденінің иегерлері|{{PAGENAME}}}}<noinclude>{{doc}}[[Санат:Үлгілер:Марапаттар:Түрікменстан|Алтын Асыр]]</noinclude>
s2fng5ojxiwm85yf6ao2i3f71w6fpje
Үлгі:2 дәрежелі Алтын Асыр ордені/doc
10
782898
3622190
2026-06-25T14:25:32Z
Nurken
111493
Жаңа бетте: {{Құжаттама беті}} <!-- ТӨМЕНГЕ ҮЛГІ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЗЫҢЫЗ. --> Бұл үлгіні көбіне {{tl|Мемлекеттік қайраткер}} үлгісінде қолданады. <code>Қою үлгісі: '''{{tl|2 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}'''</code> == Мысалы == <pre> {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Ад...
3622190
wikitext
text/x-wiki
{{Құжаттама беті}}
<!-- ТӨМЕНГЕ ҮЛГІ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЗЫҢЫЗ. -->
Бұл үлгіні көбіне {{tl|Мемлекеттік қайраткер}} үлгісінде қолданады.
<code>Қою үлгісі: '''{{tl|2 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}'''</code>
== Мысалы ==
<pre>
{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі = Адам Адамбаев
| Марапаттары = {{2 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
}}
</pre>
== Нәтижесі ==
{{Мемлекеттік қайраткер
| Қазақша есімі = Адам Адамбаев
| Марапаттары = {{2 дәрежелі Алтын Асыр ордені}}
}}
4z04133v8xosotywrjhe52eq8ohgg3o
Санат:2 дәрежелі Алтын Ғасыр орденінің иегерлері
14
782899
3622192
2026-06-25T14:28:24Z
Nurken
111493
Жаңа бетте: [[Санат:Алтын Ғасыр орденінің иегерлері|2]]
3622192
wikitext
text/x-wiki
[[Санат:Алтын Ғасыр орденінің иегерлері|2]]
95c92lwg71pqpguqaisz2xhl8q56uko
Қатысушы талқылауы:Jangaq7363
3
782900
3622199
2026-06-25T15:26:57Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3622199
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Jangaq7363}}
-- [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] ([[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|талқылауы]]) 20:26, 2026 ж. маусымның 25 (+05)
83gb8yysq6m3u6upvpg2rrckr8sbu3m
Мұзаппар Дайыров
0
782901
3622214
2026-06-25T15:57:17Z
Орел Карл
81620
Орел Карл [[Мұзаппар Дайыров]] бетін [[Мұзаппар Дайырұлы]] бетіне жылжытты
3622214
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Мұзаппар Дайырұлы]]
t7sdxgyhwk0w7nlz0rh42peqvq67i81
Сурет:Ойыншықтар хикаясы 5.jpg
6
782902
3622217
2026-06-25T16:07:48Z
ShadZ01
56180
{{Еркін сурет
| сипаттамасы = «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің ресми постері
| қайнары = https://www.imdb.com/title/tt29355505/mediaviewer/rm1109512706/
| жасалған уақыты = 2026
| авторы = Pixar
}}
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы = Ойыншықтар хикаясы 5
| мақсаты =
| алмастыру =
| басқа =
}}
3622217
wikitext
text/x-wiki
== Түйін ==
{{Еркін сурет
| сипаттамасы = «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің ресми постері
| қайнары = https://www.imdb.com/title/tt29355505/mediaviewer/rm1109512706/
| жасалған уақыты = 2026
| авторы = Pixar
}}
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы = Ойыншықтар хикаясы 5
| мақсаты =
| алмастыру =
| басқа =
}}
== Лицензиялау ==
pdzc9jb7j6crlcrxq1nalu32b8w3yit
3622218
3622217
2026-06-25T16:08:23Z
ShadZ01
56180
3622218
wikitext
text/x-wiki
== Түйін ==
{{Еркін сурет
| сипаттамасы = «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің ресми постері
| қайнары = https://www.imdb.com/title/tt29355505/mediaviewer/rm1109512706/
| жасалған уақыты = 2026
| авторы = Pixar
}}
== Лицензиялау ==
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы = Ойыншықтар хикаясы 5
| мақсаты = # Бұл кескін фильмнің мәтіндік сипаттамасы арқылы жеткізу мүмкін емес визуалды стилистикасы туралы айқын түсінік береді және онсыз фильм туралы мақала толық болып саналмайды.
# Бұл кескін авторлық құқық иелерінің кескінді түпнұсқа басып шығарылған түрінде сатудан пайда алу мүмкіндігін шектемейді. Кескіннің ажыратымдылығы түпнұсқамен салыстырғанда бірнеше есе азайтылған, сондықтан бұл кескінді басып шығару сапасы жағынан түпнұсқамен бәсекелесе алмайды.
# Кескін құқық иеленуші тарапынан фильмді жарнамалау мақсатында кеңінен тарату үшін арнайы жасалған. Кескінді пайдалану [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары|Уикипедияда қабылданған адал пайдалану критерийлері]]не сәйкес келеді. Кескін сонымен қатар басқа да көптеген сайттарда қолданылуда.
| алмастыру = {{non-free poster}}
| басқа = жоқ
327ad96cbublrmglpff217j15h631q6
3622219
3622218
2026-06-25T16:08:34Z
ShadZ01
56180
/* Лицензиялау */
3622219
wikitext
text/x-wiki
== Түйін ==
{{Еркін сурет
| сипаттамасы = «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің ресми постері
| қайнары = https://www.imdb.com/title/tt29355505/mediaviewer/rm1109512706/
| жасалған уақыты = 2026
| авторы = Pixar
}}
== Лицензиялау ==
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы = Ойыншықтар хикаясы 5
| мақсаты = # Бұл кескін фильмнің мәтіндік сипаттамасы арқылы жеткізу мүмкін емес визуалды стилистикасы туралы айқын түсінік береді және онсыз фильм туралы мақала толық болып саналмайды.
# Бұл кескін авторлық құқық иелерінің кескінді түпнұсқа басып шығарылған түрінде сатудан пайда алу мүмкіндігін шектемейді. Кескіннің ажыратымдылығы түпнұсқамен салыстырғанда бірнеше есе азайтылған, сондықтан бұл кескінді басып шығару сапасы жағынан түпнұсқамен бәсекелесе алмайды.
# Кескін құқық иеленуші тарапынан фильмді жарнамалау мақсатында кеңінен тарату үшін арнайы жасалған. Кескінді пайдалану [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары|Уикипедияда қабылданған адал пайдалану критерийлері]]не сәйкес келеді. Кескін сонымен қатар басқа да көптеген сайттарда қолданылуда.
| алмастыру = {{non-free poster}}
| басқа = жоқ
}}
oc9vgb9xu6uzf9oi42upsltbwdavsnu
Екейбай Қашағанов
0
782903
3622254
2026-06-25T16:42:15Z
Орел Карл
81620
Орел Карл [[Екейбай Қашағанов]] бетін [[Екейбай Қашағанұлы]] бетіне жылжытты
3622254
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Екейбай Қашағанұлы]]
s3r4tq32vrt7hvuilnrftad0sapp2a5
Фриц Габер
0
782904
3622278
2026-06-25T17:05:07Z
Nurkhan
13652
«[[:ru:Special:Redirect/revision/153191211|Габер, Фриц]]» бетінен аударылып түзілді
3622278
wikitext
text/x-wiki
'''Фриц Габер''' ({{Lang-de|Fritz Haber}} [ {{IPA|ˈhaːbɐ|lang}} ], [[9 желтоқсан]] [[1868 жыл|1868]], [[Вроцлав|Бреслау]], Пруссия корольдігі — [[29 қаңтар]] [[1934 жыл|1934]], [[Базель]], [[Швейцария]]) — неміс химик, агрохимик, «химиялық қарудың атасы», [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты]] (1918).
Габер тыңайтқыштар мен жарылғыш заттарды өндіру үшін қажетті [[аммиак]] [[Анализ және синтез|синтезіне]] (Габер процесі) қосқан үлесі үшін Нобель сыйлығын алды.
[[Макс Борн|Макс Борнмен]] бірге ол [[Иондық байланыс|иондық байланыстар арқылы]] түзілген қатты денелердің торлы энергиясын бағалау әдісі ретінде Борн — Габер циклін ұсынды. Габер сонымен қатар ғылыми зерттеулерді әскери қажеттіліктерге бағындырған алғашқы ғалым болып саналады: ол [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде [[хлор]] мен басқа да улы газдарды пайдалану әдістерін әзірледі, кейінірек [[Химиялық қару|химиялық соғыс агенттерін]] ([[инсектицидтер]] деген атпен) жасауға қатысты<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>.
== Алғашқы жылдар ==
[[Вроцлав|Бреслауда]] (қазіргі [[Вроцлав]], [[Польша]]) қаланың ең көне [[Хасидизм|хасид]] отбасыларының бірінде дүниеге келген. Ересек кезінде (1892—1894) ол [[Яһудилік|иудаизмнен]] бас тартып, [[Христиандық|христиан]] дінін қабылдады. Әкесі қаладағы көрнекті бизнесмен болған; анасы босану кезінде қайтыс болған.
1886 жылдан 1891 жылға дейін Габер Гейдельберг университетінде [[Роберт Вильгельм Бунзен|Роберт Бунзеннің]] қол астында, Берлин университетінде (қазіргі Гумбольдт университеті) [[Август Вильгельм Гофман|Август Вильгельм Гоффманның]] тобында және Шарлоттенбург техникалық колледжінде (қазіргі Берлин техникалық университеті) Карл Либерманның қол астында оқыды.
== Габер — Бош процессі және Нобель сыйлығы ==
1894 жылдан 1911 жылға дейін Карлсруэ университетінде жұмыс істеп жүргенде, ол Карл Бошпен бірге Габер процесін жасап шығарды, онда аммиак жоғары температура (600 °C) және жоғары қысым (200 атм) жағдайында және [[Катализатор|катализатордың]] ([[осмий]]) қатысуымен [[сутегі]] мен атмосфералық [[Азот|азоттан]] түзіледі.
1918 жылы осы еңбегі үшін [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|химия бойынша Нобель сыйлығына]] ие болды.
Габер — Бош процесі өнеркәсіптік химиядағы маңызды кезең болды, себебі ол [[Азотты тыңайтқыштар|азот тыңайтқыштарын]], [[Жарылғыш заттар|жарылғыш заттарды]] және химиялық шикізатты өндіруді табиғи [[Кенорын|кен орындарынан]], әсіресе [[Чили]] негізгі (және жалғыз дерлік) өндірушісі болған [[Натрий нитраты|натрий нитратынан]] (қазбаға айналған [[Натрий нитраты|чили селитрасынан]]) тәуелсіз етті. Арзан азот тыңайтқыштарының кенеттен пайда болуы XX ғасырда Еуропа мен Американың индустриалды қоғамдарында мальтус қаупінің алдын алуға көмектесті деп саналады. Чили нитратының өндірісі 1925 жылы 2,5 миллион тоннадан (өндіріс 60 000 адамды жұмыспен қамтыды, шикізат құны тоннасына 45 доллар) 14 133 жұмысшы өндірген 800 000 тоннаға дейін төмендеді және 1934 жылы тоннасына 19 доллардан сатылды.
Габер сонымен қатар жану реакциялары, теңіз суынан алтын алу, адсорбциялық әсерлер, [[электрохимия]] және бос радикалды зерттеулермен айналысты (Фентон реакциясын қараңыз). Оның 1911 жылдан 1933 жылға дейінгі жұмыстарының көп бөлігі [[Берлин|Берлиннің]] [[Далем]] кварталындағы Кайзер Вильгельм физикалық химия және электрохимия институтында (қазіргі Макс Планк қоғамының Фриц Габер институты) жүргізілді. Институтқа 1953 жылы Фриц Габердің есімі берілді. Кейде Габер қателесіп «экстази» деп аталатын MDMA-ны ашты деп есептеледі, оны шын мәнінде алғаш рет 1912 жылы Merck KGaA компаниясында жұмыс істеген химик Антон Көлиш синтездеген.
== Бірінші дүниежүзілік соғыс ==
Габер [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде химиялық қаруды әзірлеуде маңызды рөл атқарды. Соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай ол әскери министрлігінің химия бөлімін басқарды. Оның жұмысының бір бөлігі сіңіргіш сүзгілері бар газ маскаларын әзірлеуді қамтыды. Хлор мен басқа да өлімге әкелетін окоптық соғыс газдарын қолдануды дамытатын топтарды басқарумен қатар, Габер [[Герман империясы|Германия]] қол қойған Гаага декларациясымен (1899) тыйым салынғанына қарамастан, оларды жеке өзі қолдануды насихаттауға әрқашан дайын болды. Габердің басшылығымен болашақ Нобель сыйлығының лауреаттары [[Джеймс Франк]], [[Густав Людвиг Герц|Густав Герц]] және Отто Хан 1915 жылы 22 сәуірде Ипр түбіндегі Екінші шайқас кезінде газ шабуылын ұйымдастыруға қатысты. Барлық соғысушы елдер жауды жоюға жарамды улы газдарды өндіру әдістерін әзірлеуге тырысты деп есептеледі, бірақ алдымен немістер сәтті болды. Ипрге шабуыл 1915 жылы соғыс қылмысы ретінде жіктелген болатын<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>.
Осы «газ соғысында» Габер өзін француз химигі және Нобель сыйлығының лауреаты [[Виктор Гриньяр|Виктор Гриньярға]] қарсы қойды. Соғыс пен бейбітшілік туралы ой жүгірте отырып, Габер бірде: ''«Бейбітшілік кезінде ғалым әлемге тиесілі, ал соғыс кезінде ол өз еліне тиесілі», —'' деп айтқан''.''
Габер неміс патриоты болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде [[Герман империясы|еліне]] сіңірген еңбегін мақтан тұтқан. Осы көмегі үшін кайзер жасына байланысты әскери қызметке жарамсыз болған ғалымға капитан шенін берді.
Улы газдардың әсерін зерттеген жұмысында Габер олардың төмен концентрациясына ұзақ уақыт әсер ету әрқашан жоғары концентрацияға қысқа мерзімді әсер етумен бірдей әсер ететінін — өлімді атап өтті. Ол газ концентрациясы мен қажетті әсер ету уақыты арасындағы қарапайым математикалық байланысты тұжырымдады, ол Габер ережесі деп аталады. Габер химиялық қаруды қолдану адамгершілікке жатпайды деген айыптаулардан қорғап, өлімнің себебіне қарамастан өлім екенін алға тартты. 1920 жылдары оның институтында жұмыс істейтін ғалымдар «Циклон В» улы агентін (кеуекті инертті тасымалдағышқа жабылған [[Көгерткіш қышқыл|синил қышқылына]] негізделген) жасап шығарды. Кейіннен неміс нацистері «Циклон В»-ны [[Освенцим лагері|Освенцим]] мен басқа да өлім лагерлерінің газ камераларындағы тұтқындарды уландыру үшін қолданды.
== Соғыстар болмаған уақыт аралығы ==
1920 жылдары Габер теңіз суынан алтын алу әдісін табандылықпен іздестіріп, осы тақырып бойынша бірнеше ғылыми мақалалар жариялады. Дегенмен, көптеген жылдар бойы зерттеулер жүргізгеннен кейін ол теңіз суында еріген алтынның концентрациясы оның алдындағылардың еңбектерінде көрсетілгеннен әлдеқайда төмен және теңіз суынан алтын алу экономикалық тұрғыдан тиімсіз деген қорытындыға келді. Нацистер билікке келгеннен кейін Габер Германиядан кетуге мәжбүр болды. Химия саласындағы Нобель сыйлығына ие болған және неміс қару-жарағын дамыту мен химиялық тыңайтқыштар өндірісіне қосқан елеулі үлесі үшін оның жұмысы отбасын нацистік қудалаудан қорғамады.
1933 жылы Габер және оның көмекшісі Йозеф Вайспен Англияның [[Ұлыбритания|Кембридж]] қаласына көшіп, онда бірнеше ай тұрғаннан кейін, Хаим Вайцманнан [[Ұлыбритания мандатындағы Палестина|Палестинадағы Британ мандатындағы]] Реховоттағы Сиф зерттеу институтының (қазіргі Вайцман институты) директоры болу туралы ұсыныс алды. Габер ұсынысты қабылдап, [[Инфаркт|жүрек талмасынан]] аман қалғаннан кейін 1934 жылдың қаңтарында сол жерге сапар шекті, бірақ 1934 жылы 29 қаңтарда 65 жасында [[Базель|Базельдегі]] қонақ үйде жүрек талмасынан қайтыс болды. Фриц Габердің денесі кремацияланып, күлі әйелімен бірге Базельдегі Хорнли зиратына жерленді. Ол өзінің кең жеке кітапханасын Зиф зерттеу институтына мұра етті.
== Сын ==
Әріптестері мен қазіргі заманғы ғалымдар Габерді химиялық қаруды әзірлеуге қатысқаны үшін жиі сынға алды (және әлі де сынға алуда), ал жарылғыш заттар мен улы заттарды өндіру процестерін және оларды әскери мақсатта қолдану әдістерін әзірлеуге бағытталған ғылыми жұмысының нәтижелерін бағалау әртүрлі. Дегенмен, ол ойлап тапқан аммиак синтезі процесіне негізделген [[Тыңайтқыштар|тыңайтқыштардың]] жалпы өндірісі жылына жүз миллион тоннадан асады (2010), ал осы тыңайтқыштарды пайдаланып өсірілген азық-түлік әлем халқының жартысын тамақтандырады.
== Хронологиялық тәртіппен Габер туралы ==
* 1868 — Бреслауда туған;
* 1886 —1891 — Гейдельберг, Берлин және Шарлоттенбургте химияны оқыды;
* 1894 — Карлсруэдегі көмекші;
* 1896 — «Көмірсутектердің жануы» атты докторлық диссертация;
* 1898 — Карлсруэдегі физикалық химия профессоры;
* 1901 — Клара Иммервахрға үйлену;
* 1902 — АҚШ-тағы тағылымдама;
* 1905 — «Газ реакцияларының термодинамикасы» оқулығы;
* 1908 — азот пен сутектен аммиак алу әдісінің ойлап табылуы;
* 1909 — аммиак өндірудің өнеркәсіптік әдісін әзірлеу;
* 1911 — Берлиндегі кайзер Вильгельм атындағы физикалық химия және электрохимия институтының басшысы;
* 1914 — оқтұмсық газдарын пайдалану әдістерін әзірледі; Эйнштейнді кайзер Вильгельм институтында жұмыс істеуге шақырды;
* 1915 — Ипрдегі екінші шайқас кезінде химиялық қаруды қолдануға қатысты;
* 1918 — Аммиак синтезі үшін химия бойынша Нобель сыйлығының берілуі; теңіз суынан алтын алуды зерттеудің басталуы;
* 1925 — IG Farben химиялық концернінің бақылау кеңесіне қосылды<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>;
* 1926 — Берлиндегі Жапон институтын ұйымдастыруға қатысу;
* 1932 — КСРО Ғылым академиясының құрметті мүшесі; АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының шетелдік мүшесі;
* 1933 — Германиядан кетеді, Кембридж университетіне (Англия) қабылданады;
* 1934 — Палестинаға бара жатқан жолда жүрек талмасынан зардап шегіп, кейін Базельде қайтыс болды.
== Өнер туындыларындағы бейне ==
Габердің өмірінің, әсіресе [[Альберт Эйнштейн|Альберт Эйнштейнмен]] ұзақ уақыт бойы достығының көркемдік көрінісін Верн Тиссеннің «Эйнштейн сыйы» (2003) [[Спектакль|қойылымынан]] табуға болады. Тиссен Габерді тағдырдың өзіне қойған кедергілерін жеңу үшін күресетін, еврей тегінен және ғылыми зерттеулерінің қорқынышты салдарынан қашуға тырысатын трагедиялық кейіпкер ретінде көрсетеді.
BBC Radio 4 Afternoon Play Фриц Габердің өмірі туралы екі қойылым қойды. Міне, олардың бірінің ресми веб-сайттан алынған сипаттамасы:
{{Cquote|Ауадан нан, теңізден алтын ({{lang-en|Bread from the Air, Gold from the Sea}}) (R4, 1415, 16 Ақп 01). Фриц Габер ауадан азот қосылыстарын алудың жолын ойлап тапты. Бұл қосылыстардың екі негізгі қолданылуы бар: тыңайтқыш және жарылғыш заттар. Оның жетістіктері Германияға көп мөлшерде оқ-дәрі өндіруге мүмкіндік берді. (Тақырыптың екінші бөлігінде теңіз суынан алтын алу әдісі туралы айтылады. Бұл әдіс жұмыс істеді, бірақ нәтиже бермеді.) Өмірбаяншының көзқарасы бойынша, Габерден артық қызықты өмір сүрген адам аз. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол неміс ауыл шаруашылығын чилилік натрий нитратынан тәуелсіз етті. Ол химия бойынша Нобель сыйлығын алды, дегенмен химиялық қару бойынша жұмысы үшін оны сыйлықтан айыруға тырысты. Ол Нобельдің ақшасының көп бөлігі қару-жарақ пен соғыстан түскенін дұрыс атап өтті. Гитлер билікке келгеннен кейін, үкімет Габерді профессорлықтан және барлық жұмысынан бас тартуға мәжбүр етті, себебі ол еврей болды.}}
Екінші қойылым «Үлкен жақсылық» деп аталып, 2008 жылдың 23 қазанында тұсаукесері өтті. Оны Селия де Вульф режиссерлік етті, ал Джастин Хоппер сценарий жазды. Антон Лессер Габер рөлін сомдады. Бұл қойылымда Габердің Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі химиялық қаруға қатысты жұмысы және оның әйелі Клара (Лесли Шарп) үшін әсері бейнеленген. Клараның өзін-өзі өлтіруі көпшіліктің көзінен жасырылды. Актерлер құрамында Габердің ғылыми көмекшісі ретінде Ден Старки, полковник Петерсон рөлінде Стефан Критчлоу, Габердің ұлы Герман рөлінде Конор Тоттенхэм, генерал Фалькенхайн рөлінде Малкольм Тирни және Зинаида рөлінде Дженис Аккуа бар.
2008 жылы Габердің химиялық қару жасау туралы шешімі және оның әйелімен қарым-қатынасы туралы «Габер» атты қысқаметражды фильм жарық көрді. Фильмнің сценарийін жазып, режиссері Дэниел Рагуссис болды.
2008 жылдың қарашасында Габер рөлін тағы да Антон Лессер «Эйнштейн және Эддингтон» фильмінде сомдады ({{Lang-en|Einstein and Eddington}}»). Филип Мартин режиссерлік еткен. Фриц Габер бірнеше эпизодта пайда болады. Оның Эйнштейнмен кездесуі және Эйнштейннің Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Габердің көмегімен жасалған улы газды қолдануға қатысты сыны көрсетілген.
2017 жылы «Данышпан» телехикаясында (1-маусым, «Эйнштейн») Габер рөлін американдық Бродвей актері Ричард Топол сомдады ({{Lang-en|Richard Topol}}). Екі ғалымның, Габер мен Эйнштейннің достығы, олардың соғысқа деген өзара қарама-қайшы көзқарастары және Габердің оған қатысуы — сюжет құрушы элементтер серияның драматургиясының бір бөлігіне айналды<ref>{{Cite web|title=National Geographic's Genius Delivers An Intriguing Look Into Einstein's Life|url=http://www.biogamergirl.com/2017/05/national-geographics-genius-delivers.html|author=Cindy Lennox|work=TV News|publisher=BioGamer Girl|date=2017-05-12|lang=en|accessdate=2019-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170602102157/http://www.biogamergirl.com/2017/05/national-geographics-genius-delivers.html|archivedate=2017-06-02}}</ref><ref>{{Cite web|title=TV on DVD: 'Rick and Morty: Season 3' and 'Genius' reviews|url=https://m.washingtontimes.com/news/2018/may/18/tv-dvd-rick-and-morty-season-3-and-genius-reviews/|author=Joseph Szadkowski|publisher=The Washington Times|date=2018-05-18|lang=en|accessdate=2019-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180519104639/https://washingtontimes.com/news/2018/may/18/tv-dvd-rick-and-morty-season-3-and-genius-reviews/|archivedate=2018-05-19}}</ref>.
== Отбасы ==
1901 жылы Габер Клара Иммерварға үйленді. Химик Клара Габердің химиялық қару саласындағы жұмысына үзілді-кесілді қарсы болды. Фриц неміс әйелі ретінде ғылыми мансабын тастап, өзін тек отбасына арнауы керек деп сенді. «Меніңше, әйелдер әдемі көбелектер сияқты: мен олардың түстері мен жарқырауына сүйсінемін, бірақ одан артық ештеңе жоқ», — деді ол.
1915 жылы 2 мамырда, күйеуімен тағы да дауласқаннан кейін, Клара сол кезде тұрған үйдің бақшасында өзіне-өзі [[Өзін-өзі өлтіру|қол жұмсап]], қызметтік револьверімен жүрегіне оқ атқан. Құжаттардың жоғалуына байланысты нақты айту мүмкін емес, бірақ ол бұл шешімді Габер 1915 жылы 22 сәуірде болған газ шабуылын жеке өзі басқарғандықтан қабылдаған болуы мүмкін. Ол бірден қайтыс болған жоқ; оны он екі жасар ұлы Герман оқтың дауысын естіп, бірінші болып тапты.
1933 жылы Габер, екінші әйелі Шарлотта және екі баласымен Германиядан кетіп, Англияға қоныстанды, ал Шарлотта мен балалары 1934 жылы қайтыс болғаннан кейін сол жерде қалды.
Габердің бірінші некесінен туған ұлы Герман (1902 жылы туған) әкесінің қарамағында және [[Цюрих Швейцария жоғарғы техникалық мектебі|Цюрихтегі Швейцария жоғары технологиялық институтында]] Георг Лангпен бірге жұмыс істеді, содан кейін өзінің ғылыми мансабын бастады. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде ол Америка Құрама Штаттарына қоныс аударып, 1946 жылы сол жерде өзіне-өзі қол жұмсады, әкесі ойлап тапқан «Циклон В» затының<ref>{{Cite web|title=Поражение Фрица // Jewish.Ru — Глобальный еврейский онлайн центр|url=http://jewish.ru/ru/people/science/175963/|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525062127/http://jewish.ru/ru/people/science/175963/|archivedate=2018-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Нобелевские лауреаты: Фриц Габер. Какой удар судьба нанесла по создателю химического оружия. Химия и науки о материалах|url=https://indicator.ru/article/2017/07/12/fric-gaber/|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525062209/https://indicator.ru/article/2017/07/12/fric-gaber/|archivedate=2018-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Трагедия Фрица Габера, чудовища, накормившего мир|url=https://futurist.ru/articles/398|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180524222439/https://futurist.ru/articles/398|archivedate=2018-05-24}}</ref> әкелетін апаттарын түсінді.
Екінші некесінен туған ұлдарының бірі, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде химиялық қару мен оны қолданудың танымал тарихшысы Людвиг Фридрих Габер (Лутц Фриц, 1921—2004) 1986 жылы «Улы бұлт» кітабын жазды ({{Lang-en|Poisonous Cloud}}).
Габердің өкіл ұлы — американдық тарихшы Фриц Стерн<ref>{{Cite news|title=Fritz Stern stirbt mit 90 Jahren: Ein Nachruf auf den Schutzengel aller Liberalen|first=Hannes|last=Stein|url=https://www.welt.de/kultur/literarischewelt/article155457457/Er-war-der-Schutzengel-der-freien-Welt.html|work=DIE WELT|date=2016-05-18}}</ref>.
== Есте сақтау ==
1953 жылы [[Берлин|Берлиннің]] [[Далем]] кварталында орналасқан Кайзер Вильгельм атындағы физикалық химия және электрохимия институтына (Макс Планк ғылыми қоғамының Фриц Габер институты) Габердің есімі берілді.
2009 жылдың 22 қаңтарында [[Халықаралық астрономиялық одақ]] Айдың арғы жағындағы кратерге Фриц Габердің есімін берді.
2022 жылдың 30 қыркүйегінде шведтік пауэр-металл тобы Sabaton Габерге «Father» әнін арнады<ref>{{Cite web|title=Announcing new EP trilogy “Echoes Of The Great War’’ – First EP "Weapons Of The Modern Age" OUT NOW!|url=https://www.sabaton.net/news/music/new-ep-trilogy-echoes-of-the-great-war-weapons-of-the-modern-age-out-now/|author=Tatiana|work=Sabaton Official Website|date=2022-09-30|lang=en|accessdate=2022-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220930102918/https://www.sabaton.net/news/music/new-ep-trilogy-echoes-of-the-great-war-weapons-of-the-modern-age-out-now/|archivedate=2022-09-30}}</ref>.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* «Наука и техника» электронды кітапханасындағы [http://n-t.ru/nl/hm/haber.htm Ф. Габер өмірбаяны]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/ Нобель комитетінің сайтынан ақпарат]{{In lang|en}}
* [http://isviniaus.livejournal.com/85546.html «Фриц Габер — гений или злодей»] Блог isviniaus.livejournal.com
* {{Cite web|title=Фриц Габер - Биография|url=http://www.physchem.chimfak.rsu.ru/Source/History/Persones/Haber.html|author=|authorlink=|work=|publisher=physchem.chimfak.rsu.ru|date=|lang=|format=|description=|accessdate=2015-01-22}}
* [http://www.danielcharles.us/haberphotos.html Фриц Хабердің өмірінен алынған фотосуреттер]{{In lang|en}}
* [http://www.britannica.com/nobelprize/article-9038696 Encyclopedia Britannica: Nobel Prizes — Fritz Haber]{{In lang|en}}
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/haber-lecture.pdf Аммиактың құрамдас бөліктерінен синтезделуі] ({{Lang-en|The Synthesis of Ammonia from its Elements}}) — [[Нобель сыйлығы|Нобель дәрісі, 1920 жылғы 2 маусым]] {{In lang|en}}
* Бретислав Фридрих ({{Lang-en|Bretislav Friedrich}}). [http://www.fhi-berlin.mpg.de/history/Friedrich_HaberArticle.pdf Фриц Габердің қысқаша өмірбаяны]{{In lang|en}}
* {{Cite web|title=Леонид Мининберг: «Биографии известных евреев, именами которых названы улицы города»|url=http://berkovich-zametki.com/2005/Zametki/Nomer11/Mininberg1.htm|last=|first=|coauthors=|work=|date=|format=|accessdate=}}
* [http://www.haberfilm.com/ «Габер»] ({{Lang-en|Haber}}) Фриц Габер туралы өмірбаяндық фильм {{In lang|en}}
* «Қараңғы мәселелер. Шатысқан, бірақ шындық» сериясынан алынған деректі фильмінен [https://web.archive.org/web/20140201205623/http://prodiscovery.ru/4685-temnye-materii-zaputannye-no-pravdivye-absolyutno-yadovityy-geroin-meduzy-krasavicy-i-mozgi.html сюжет] (Discovery)
[[Санат:Леополдина мүшелері]]
[[Санат:Геттинген ғылым академиясының мүшелері]]
[[Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері]]
[[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:КСРО Ғылым Академиясының құрметті мүшелері]]
[[Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері]]
[[Санат:Ресей ҒА мүше-корреспонденттері (1917—1925)]]
[[Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Германия химиктері]]
[[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар]]
[[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Pages with unreviewed translations]]
kc3reuxzix3vz5ndiec8q8ya0ktit6t
3622280
3622278
2026-06-25T17:06:48Z
Nurkhan
13652
3622280
wikitext
text/x-wiki
{{Ғалым
|Есімі = Фриц Хабер
|Шынайы есімі = нем. Fritz Haber [ ˈhaːbɐ ]
|Суреті = Portret_van_Professor_Fritz_Haber,_een_chemicus_uit_Duitsland_(foto_1918-_1934),_SFA002023057.jpg
|Сурет ені =
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 9.12.1868
|Туған жері = {{Туған жері|Бреслау|Бреслауда}}, [[Пруссия Корольдігі]]
|Қайтыс болған күні = 29.1.1934
|Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Базель|Базельда}}, [[Швейцария]]
|Азаматтығы = {{байрақ|Герман империясы}}<br>
{{байрақ|Веймар республикасы}}
|Жұбайы =
|Балалары =
|Ғылыми аясы = [[химик]], [[физик]], [[инженер]], [[университет оқытушысы]], [[физикалық химия]]
|Жұмыс орны = [[ETH Цюрих]]<br>[[Карлсруэ университеті]]
|Ғылыми дәрежесі = [[Философия докторы]] (1896)
|Ғылыми атағы =
|Альма-матер = [[Берлин техникалық университеті]]<br>[[Гейдельберг университеті]]<br>[[Берлин Гумбольдт университеті]]
|Ғылыми жетекші = [[Роберт Бунзен]]
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі = Химик және ауылшаруашылық химигі ретінде танымал
|Марапаттары = {{Нобельдік медаль}} [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[1918 жыл ғылымда|1918]])<br>
[[Харнак медалі]] (1926)<br>
[[Вильгельм Экснер медалі]] (1929)<br>
[[Румфорд медалі]] (1932)
|Қолтаңбасы =
|Қолтаңба ені =
|Сайты =
|Commons =
}}
'''Фриц Габер''' ({{Lang-de|Fritz Haber}} [ {{IPA|ˈhaːbɐ|lang}} ], [[9 желтоқсан]] [[1868 жыл|1868]], [[Вроцлав|Бреслау]], Пруссия корольдігі — [[29 қаңтар]] [[1934 жыл|1934]], [[Базель]], [[Швейцария]]) — неміс химик, агрохимик, «химиялық қарудың атасы», [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты]] (1918).
Габер тыңайтқыштар мен жарылғыш заттарды өндіру үшін қажетті [[аммиак]] [[Анализ және синтез|синтезіне]] (Габер процесі) қосқан үлесі үшін Нобель сыйлығын алды.
[[Макс Борн|Макс Борнмен]] бірге ол [[Иондық байланыс|иондық байланыстар арқылы]] түзілген қатты денелердің торлы энергиясын бағалау әдісі ретінде Борн — Габер циклін ұсынды. Габер сонымен қатар ғылыми зерттеулерді әскери қажеттіліктерге бағындырған алғашқы ғалым болып саналады: ол [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде [[хлор]] мен басқа да улы газдарды пайдалану әдістерін әзірледі, кейінірек [[Химиялық қару|химиялық соғыс агенттерін]] ([[инсектицидтер]] деген атпен) жасауға қатысты<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>.
== Алғашқы жылдар ==
[[Вроцлав|Бреслауда]] (қазіргі [[Вроцлав]], [[Польша]]) қаланың ең көне [[Хасидизм|хасид]] отбасыларының бірінде дүниеге келген. Ересек кезінде (1892—1894) ол [[Яһудилік|иудаизмнен]] бас тартып, [[Христиандық|христиан]] дінін қабылдады. Әкесі қаладағы көрнекті бизнесмен болған; анасы босану кезінде қайтыс болған.
1886 жылдан 1891 жылға дейін Габер Гейдельберг университетінде [[Роберт Вильгельм Бунзен|Роберт Бунзеннің]] қол астында, Берлин университетінде (қазіргі Гумбольдт университеті) [[Август Вильгельм Гофман|Август Вильгельм Гоффманның]] тобында және Шарлоттенбург техникалық колледжінде (қазіргі Берлин техникалық университеті) Карл Либерманның қол астында оқыды.
== Габер — Бош процессі және Нобель сыйлығы ==
1894 жылдан 1911 жылға дейін Карлсруэ университетінде жұмыс істеп жүргенде, ол Карл Бошпен бірге Габер процесін жасап шығарды, онда аммиак жоғары температура (600 °C) және жоғары қысым (200 атм) жағдайында және [[Катализатор|катализатордың]] ([[осмий]]) қатысуымен [[сутегі]] мен атмосфералық [[Азот|азоттан]] түзіледі.
1918 жылы осы еңбегі үшін [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|химия бойынша Нобель сыйлығына]] ие болды.
Габер — Бош процесі өнеркәсіптік химиядағы маңызды кезең болды, себебі ол [[Азотты тыңайтқыштар|азот тыңайтқыштарын]], [[Жарылғыш заттар|жарылғыш заттарды]] және химиялық шикізатты өндіруді табиғи [[Кенорын|кен орындарынан]], әсіресе [[Чили]] негізгі (және жалғыз дерлік) өндірушісі болған [[Натрий нитраты|натрий нитратынан]] (қазбаға айналған [[Натрий нитраты|чили селитрасынан]]) тәуелсіз етті. Арзан азот тыңайтқыштарының кенеттен пайда болуы XX ғасырда Еуропа мен Американың индустриалды қоғамдарында мальтус қаупінің алдын алуға көмектесті деп саналады. Чили нитратының өндірісі 1925 жылы 2,5 миллион тоннадан (өндіріс 60 000 адамды жұмыспен қамтыды, шикізат құны тоннасына 45 доллар) 14 133 жұмысшы өндірген 800 000 тоннаға дейін төмендеді және 1934 жылы тоннасына 19 доллардан сатылды.
Габер сонымен қатар жану реакциялары, теңіз суынан алтын алу, адсорбциялық әсерлер, [[электрохимия]] және бос радикалды зерттеулермен айналысты (Фентон реакциясын қараңыз). Оның 1911 жылдан 1933 жылға дейінгі жұмыстарының көп бөлігі [[Берлин|Берлиннің]] [[Далем]] кварталындағы Кайзер Вильгельм физикалық химия және электрохимия институтында (қазіргі Макс Планк қоғамының Фриц Габер институты) жүргізілді. Институтқа 1953 жылы Фриц Габердің есімі берілді. Кейде Габер қателесіп «экстази» деп аталатын MDMA-ны ашты деп есептеледі, оны шын мәнінде алғаш рет 1912 жылы Merck KGaA компаниясында жұмыс істеген химик Антон Көлиш синтездеген.
== Бірінші дүниежүзілік соғыс ==
Габер [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде химиялық қаруды әзірлеуде маңызды рөл атқарды. Соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай ол әскери министрлігінің химия бөлімін басқарды. Оның жұмысының бір бөлігі сіңіргіш сүзгілері бар газ маскаларын әзірлеуді қамтыды. Хлор мен басқа да өлімге әкелетін окоптық соғыс газдарын қолдануды дамытатын топтарды басқарумен қатар, Габер [[Герман империясы|Германия]] қол қойған Гаага декларациясымен (1899) тыйым салынғанына қарамастан, оларды жеке өзі қолдануды насихаттауға әрқашан дайын болды. Габердің басшылығымен болашақ Нобель сыйлығының лауреаттары [[Джеймс Франк]], [[Густав Людвиг Герц|Густав Герц]] және Отто Хан 1915 жылы 22 сәуірде Ипр түбіндегі Екінші шайқас кезінде газ шабуылын ұйымдастыруға қатысты. Барлық соғысушы елдер жауды жоюға жарамды улы газдарды өндіру әдістерін әзірлеуге тырысты деп есептеледі, бірақ алдымен немістер сәтті болды. Ипрге шабуыл 1915 жылы соғыс қылмысы ретінде жіктелген болатын<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>.
Осы «газ соғысында» Габер өзін француз химигі және Нобель сыйлығының лауреаты [[Виктор Гриньяр|Виктор Гриньярға]] қарсы қойды. Соғыс пен бейбітшілік туралы ой жүгірте отырып, Габер бірде: ''«Бейбітшілік кезінде ғалым әлемге тиесілі, ал соғыс кезінде ол өз еліне тиесілі», —'' деп айтқан''.''
Габер неміс патриоты болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде [[Герман империясы|еліне]] сіңірген еңбегін мақтан тұтқан. Осы көмегі үшін кайзер жасына байланысты әскери қызметке жарамсыз болған ғалымға капитан шенін берді.
Улы газдардың әсерін зерттеген жұмысында Габер олардың төмен концентрациясына ұзақ уақыт әсер ету әрқашан жоғары концентрацияға қысқа мерзімді әсер етумен бірдей әсер ететінін — өлімді атап өтті. Ол газ концентрациясы мен қажетті әсер ету уақыты арасындағы қарапайым математикалық байланысты тұжырымдады, ол Габер ережесі деп аталады. Габер химиялық қаруды қолдану адамгершілікке жатпайды деген айыптаулардан қорғап, өлімнің себебіне қарамастан өлім екенін алға тартты. 1920 жылдары оның институтында жұмыс істейтін ғалымдар «Циклон В» улы агентін (кеуекті инертті тасымалдағышқа жабылған [[Көгерткіш қышқыл|синил қышқылына]] негізделген) жасап шығарды. Кейіннен неміс нацистері «Циклон В»-ны [[Освенцим лагері|Освенцим]] мен басқа да өлім лагерлерінің газ камераларындағы тұтқындарды уландыру үшін қолданды.
== Соғыстар болмаған уақыт аралығы ==
1920 жылдары Габер теңіз суынан алтын алу әдісін табандылықпен іздестіріп, осы тақырып бойынша бірнеше ғылыми мақалалар жариялады. Дегенмен, көптеген жылдар бойы зерттеулер жүргізгеннен кейін ол теңіз суында еріген алтынның концентрациясы оның алдындағылардың еңбектерінде көрсетілгеннен әлдеқайда төмен және теңіз суынан алтын алу экономикалық тұрғыдан тиімсіз деген қорытындыға келді. Нацистер билікке келгеннен кейін Габер Германиядан кетуге мәжбүр болды. Химия саласындағы Нобель сыйлығына ие болған және неміс қару-жарағын дамыту мен химиялық тыңайтқыштар өндірісіне қосқан елеулі үлесі үшін оның жұмысы отбасын нацистік қудалаудан қорғамады.
1933 жылы Габер және оның көмекшісі Йозеф Вайспен Англияның [[Ұлыбритания|Кембридж]] қаласына көшіп, онда бірнеше ай тұрғаннан кейін, Хаим Вайцманнан [[Ұлыбритания мандатындағы Палестина|Палестинадағы Британ мандатындағы]] Реховоттағы Сиф зерттеу институтының (қазіргі Вайцман институты) директоры болу туралы ұсыныс алды. Габер ұсынысты қабылдап, [[Инфаркт|жүрек талмасынан]] аман қалғаннан кейін 1934 жылдың қаңтарында сол жерге сапар шекті, бірақ 1934 жылы 29 қаңтарда 65 жасында [[Базель|Базельдегі]] қонақ үйде жүрек талмасынан қайтыс болды. Фриц Габердің денесі кремацияланып, күлі әйелімен бірге Базельдегі Хорнли зиратына жерленді. Ол өзінің кең жеке кітапханасын Зиф зерттеу институтына мұра етті.
== Сын ==
Әріптестері мен қазіргі заманғы ғалымдар Габерді химиялық қаруды әзірлеуге қатысқаны үшін жиі сынға алды (және әлі де сынға алуда), ал жарылғыш заттар мен улы заттарды өндіру процестерін және оларды әскери мақсатта қолдану әдістерін әзірлеуге бағытталған ғылыми жұмысының нәтижелерін бағалау әртүрлі. Дегенмен, ол ойлап тапқан аммиак синтезі процесіне негізделген [[Тыңайтқыштар|тыңайтқыштардың]] жалпы өндірісі жылына жүз миллион тоннадан асады (2010), ал осы тыңайтқыштарды пайдаланып өсірілген азық-түлік әлем халқының жартысын тамақтандырады.
== Хронологиялық тәртіппен Габер туралы ==
* 1868 — Бреслауда туған;
* 1886 —1891 — Гейдельберг, Берлин және Шарлоттенбургте химияны оқыды;
* 1894 — Карлсруэдегі көмекші;
* 1896 — «Көмірсутектердің жануы» атты докторлық диссертация;
* 1898 — Карлсруэдегі физикалық химия профессоры;
* 1901 — Клара Иммервахрға үйлену;
* 1902 — АҚШ-тағы тағылымдама;
* 1905 — «Газ реакцияларының термодинамикасы» оқулығы;
* 1908 — азот пен сутектен аммиак алу әдісінің ойлап табылуы;
* 1909 — аммиак өндірудің өнеркәсіптік әдісін әзірлеу;
* 1911 — Берлиндегі кайзер Вильгельм атындағы физикалық химия және электрохимия институтының басшысы;
* 1914 — оқтұмсық газдарын пайдалану әдістерін әзірледі; Эйнштейнді кайзер Вильгельм институтында жұмыс істеуге шақырды;
* 1915 — Ипрдегі екінші шайқас кезінде химиялық қаруды қолдануға қатысты;
* 1918 — Аммиак синтезі үшін химия бойынша Нобель сыйлығының берілуі; теңіз суынан алтын алуды зерттеудің басталуы;
* 1925 — IG Farben химиялық концернінің бақылау кеңесіне қосылды<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>;
* 1926 — Берлиндегі Жапон институтын ұйымдастыруға қатысу;
* 1932 — КСРО Ғылым академиясының құрметті мүшесі; АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының шетелдік мүшесі;
* 1933 — Германиядан кетеді, Кембридж университетіне (Англия) қабылданады;
* 1934 — Палестинаға бара жатқан жолда жүрек талмасынан зардап шегіп, кейін Базельде қайтыс болды.
== Өнер туындыларындағы бейне ==
Габердің өмірінің, әсіресе [[Альберт Эйнштейн|Альберт Эйнштейнмен]] ұзақ уақыт бойы достығының көркемдік көрінісін Верн Тиссеннің «Эйнштейн сыйы» (2003) [[Спектакль|қойылымынан]] табуға болады. Тиссен Габерді тағдырдың өзіне қойған кедергілерін жеңу үшін күресетін, еврей тегінен және ғылыми зерттеулерінің қорқынышты салдарынан қашуға тырысатын трагедиялық кейіпкер ретінде көрсетеді.
BBC Radio 4 Afternoon Play Фриц Габердің өмірі туралы екі қойылым қойды. Міне, олардың бірінің ресми веб-сайттан алынған сипаттамасы:
{{Cquote|Ауадан нан, теңізден алтын ({{lang-en|Bread from the Air, Gold from the Sea}}) (R4, 1415, 16 Ақп 01). Фриц Габер ауадан азот қосылыстарын алудың жолын ойлап тапты. Бұл қосылыстардың екі негізгі қолданылуы бар: тыңайтқыш және жарылғыш заттар. Оның жетістіктері Германияға көп мөлшерде оқ-дәрі өндіруге мүмкіндік берді. (Тақырыптың екінші бөлігінде теңіз суынан алтын алу әдісі туралы айтылады. Бұл әдіс жұмыс істеді, бірақ нәтиже бермеді.) Өмірбаяншының көзқарасы бойынша, Габерден артық қызықты өмір сүрген адам аз. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол неміс ауыл шаруашылығын чилилік натрий нитратынан тәуелсіз етті. Ол химия бойынша Нобель сыйлығын алды, дегенмен химиялық қару бойынша жұмысы үшін оны сыйлықтан айыруға тырысты. Ол Нобельдің ақшасының көп бөлігі қару-жарақ пен соғыстан түскенін дұрыс атап өтті. Гитлер билікке келгеннен кейін, үкімет Габерді профессорлықтан және барлық жұмысынан бас тартуға мәжбүр етті, себебі ол еврей болды.}}
Екінші қойылым «Үлкен жақсылық» деп аталып, 2008 жылдың 23 қазанында тұсаукесері өтті. Оны Селия де Вульф режиссерлік етті, ал Джастин Хоппер сценарий жазды. Антон Лессер Габер рөлін сомдады. Бұл қойылымда Габердің Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі химиялық қаруға қатысты жұмысы және оның әйелі Клара (Лесли Шарп) үшін әсері бейнеленген. Клараның өзін-өзі өлтіруі көпшіліктің көзінен жасырылды. Актерлер құрамында Габердің ғылыми көмекшісі ретінде Ден Старки, полковник Петерсон рөлінде Стефан Критчлоу, Габердің ұлы Герман рөлінде Конор Тоттенхэм, генерал Фалькенхайн рөлінде Малкольм Тирни және Зинаида рөлінде Дженис Аккуа бар.
2008 жылы Габердің химиялық қару жасау туралы шешімі және оның әйелімен қарым-қатынасы туралы «Габер» атты қысқаметражды фильм жарық көрді. Фильмнің сценарийін жазып, режиссері Дэниел Рагуссис болды.
2008 жылдың қарашасында Габер рөлін тағы да Антон Лессер «Эйнштейн және Эддингтон» фильмінде сомдады ({{Lang-en|Einstein and Eddington}}»). Филип Мартин режиссерлік еткен. Фриц Габер бірнеше эпизодта пайда болады. Оның Эйнштейнмен кездесуі және Эйнштейннің Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Габердің көмегімен жасалған улы газды қолдануға қатысты сыны көрсетілген.
2017 жылы «Данышпан» телехикаясында (1-маусым, «Эйнштейн») Габер рөлін американдық Бродвей актері Ричард Топол сомдады ({{Lang-en|Richard Topol}}). Екі ғалымның, Габер мен Эйнштейннің достығы, олардың соғысқа деген өзара қарама-қайшы көзқарастары және Габердің оған қатысуы — сюжет құрушы элементтер серияның драматургиясының бір бөлігіне айналды<ref>{{Cite web|title=National Geographic's Genius Delivers An Intriguing Look Into Einstein's Life|url=http://www.biogamergirl.com/2017/05/national-geographics-genius-delivers.html|author=Cindy Lennox|work=TV News|publisher=BioGamer Girl|date=2017-05-12|lang=en|accessdate=2019-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170602102157/http://www.biogamergirl.com/2017/05/national-geographics-genius-delivers.html|archivedate=2017-06-02}}</ref><ref>{{Cite web|title=TV on DVD: 'Rick and Morty: Season 3' and 'Genius' reviews|url=https://m.washingtontimes.com/news/2018/may/18/tv-dvd-rick-and-morty-season-3-and-genius-reviews/|author=Joseph Szadkowski|publisher=The Washington Times|date=2018-05-18|lang=en|accessdate=2019-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180519104639/https://washingtontimes.com/news/2018/may/18/tv-dvd-rick-and-morty-season-3-and-genius-reviews/|archivedate=2018-05-19}}</ref>.
== Отбасы ==
1901 жылы Габер Клара Иммерварға үйленді. Химик Клара Габердің химиялық қару саласындағы жұмысына үзілді-кесілді қарсы болды. Фриц неміс әйелі ретінде ғылыми мансабын тастап, өзін тек отбасына арнауы керек деп сенді. «Меніңше, әйелдер әдемі көбелектер сияқты: мен олардың түстері мен жарқырауына сүйсінемін, бірақ одан артық ештеңе жоқ», — деді ол.
1915 жылы 2 мамырда, күйеуімен тағы да дауласқаннан кейін, Клара сол кезде тұрған үйдің бақшасында өзіне-өзі [[Өзін-өзі өлтіру|қол жұмсап]], қызметтік револьверімен жүрегіне оқ атқан. Құжаттардың жоғалуына байланысты нақты айту мүмкін емес, бірақ ол бұл шешімді Габер 1915 жылы 22 сәуірде болған газ шабуылын жеке өзі басқарғандықтан қабылдаған болуы мүмкін. Ол бірден қайтыс болған жоқ; оны он екі жасар ұлы Герман оқтың дауысын естіп, бірінші болып тапты.
1933 жылы Габер, екінші әйелі Шарлотта және екі баласымен Германиядан кетіп, Англияға қоныстанды, ал Шарлотта мен балалары 1934 жылы қайтыс болғаннан кейін сол жерде қалды.
Габердің бірінші некесінен туған ұлы Герман (1902 жылы туған) әкесінің қарамағында және [[Цюрих Швейцария жоғарғы техникалық мектебі|Цюрихтегі Швейцария жоғары технологиялық институтында]] Георг Лангпен бірге жұмыс істеді, содан кейін өзінің ғылыми мансабын бастады. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде ол Америка Құрама Штаттарына қоныс аударып, 1946 жылы сол жерде өзіне-өзі қол жұмсады, әкесі ойлап тапқан «Циклон В» затының<ref>{{Cite web|title=Поражение Фрица // Jewish.Ru — Глобальный еврейский онлайн центр|url=http://jewish.ru/ru/people/science/175963/|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525062127/http://jewish.ru/ru/people/science/175963/|archivedate=2018-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Нобелевские лауреаты: Фриц Габер. Какой удар судьба нанесла по создателю химического оружия. Химия и науки о материалах|url=https://indicator.ru/article/2017/07/12/fric-gaber/|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525062209/https://indicator.ru/article/2017/07/12/fric-gaber/|archivedate=2018-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Трагедия Фрица Габера, чудовища, накормившего мир|url=https://futurist.ru/articles/398|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180524222439/https://futurist.ru/articles/398|archivedate=2018-05-24}}</ref> әкелетін апаттарын түсінді.
Екінші некесінен туған ұлдарының бірі, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде химиялық қару мен оны қолданудың танымал тарихшысы Людвиг Фридрих Габер (Лутц Фриц, 1921—2004) 1986 жылы «Улы бұлт» кітабын жазды ({{Lang-en|Poisonous Cloud}}).
Габердің өкіл ұлы — американдық тарихшы Фриц Стерн<ref>{{Cite news|title=Fritz Stern stirbt mit 90 Jahren: Ein Nachruf auf den Schutzengel aller Liberalen|first=Hannes|last=Stein|url=https://www.welt.de/kultur/literarischewelt/article155457457/Er-war-der-Schutzengel-der-freien-Welt.html|work=DIE WELT|date=2016-05-18}}</ref>.
== Есте сақтау ==
1953 жылы [[Берлин|Берлиннің]] [[Далем]] кварталында орналасқан Кайзер Вильгельм атындағы физикалық химия және электрохимия институтына (Макс Планк ғылыми қоғамының Фриц Габер институты) Габердің есімі берілді.
2009 жылдың 22 қаңтарында [[Халықаралық астрономиялық одақ]] Айдың арғы жағындағы кратерге Фриц Габердің есімін берді.
2022 жылдың 30 қыркүйегінде шведтік пауэр-металл тобы Sabaton Габерге «Father» әнін арнады<ref>{{Cite web|title=Announcing new EP trilogy “Echoes Of The Great War’’ – First EP "Weapons Of The Modern Age" OUT NOW!|url=https://www.sabaton.net/news/music/new-ep-trilogy-echoes-of-the-great-war-weapons-of-the-modern-age-out-now/|author=Tatiana|work=Sabaton Official Website|date=2022-09-30|lang=en|accessdate=2022-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220930102918/https://www.sabaton.net/news/music/new-ep-trilogy-echoes-of-the-great-war-weapons-of-the-modern-age-out-now/|archivedate=2022-09-30}}</ref>.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
* «Наука и техника» электронды кітапханасындағы [http://n-t.ru/nl/hm/haber.htm Ф. Габер өмірбаяны]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/ Нобель комитетінің сайтынан ақпарат]{{In lang|en}}
* [http://isviniaus.livejournal.com/85546.html «Фриц Габер — гений или злодей»] Блог isviniaus.livejournal.com
* {{Cite web|title=Фриц Габер - Биография|url=http://www.physchem.chimfak.rsu.ru/Source/History/Persones/Haber.html|author=|authorlink=|work=|publisher=physchem.chimfak.rsu.ru|date=|lang=|format=|description=|accessdate=2015-01-22}}
* [http://www.danielcharles.us/haberphotos.html Фриц Хабердің өмірінен алынған фотосуреттер]{{In lang|en}}
* [http://www.britannica.com/nobelprize/article-9038696 Encyclopedia Britannica: Nobel Prizes — Fritz Haber]{{In lang|en}}
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/haber-lecture.pdf Аммиактың құрамдас бөліктерінен синтезделуі] ({{Lang-en|The Synthesis of Ammonia from its Elements}}) — [[Нобель сыйлығы|Нобель дәрісі, 1920 жылғы 2 маусым]] {{In lang|en}}
* Бретислав Фридрих ({{Lang-en|Bretislav Friedrich}}). [http://www.fhi-berlin.mpg.de/history/Friedrich_HaberArticle.pdf Фриц Габердің қысқаша өмірбаяны]{{In lang|en}}
* {{Cite web|title=Леонид Мининберг: «Биографии известных евреев, именами которых названы улицы города»|url=http://berkovich-zametki.com/2005/Zametki/Nomer11/Mininberg1.htm|last=|first=|coauthors=|work=|date=|format=|accessdate=}}
* [http://www.haberfilm.com/ «Габер»] ({{Lang-en|Haber}}) Фриц Габер туралы өмірбаяндық фильм {{In lang|en}}
* «Қараңғы мәселелер. Шатысқан, бірақ шындық» сериясынан алынған деректі фильмінен [https://web.archive.org/web/20140201205623/http://prodiscovery.ru/4685-temnye-materii-zaputannye-no-pravdivye-absolyutno-yadovityy-geroin-meduzy-krasavicy-i-mozgi.html сюжет] (Discovery)
[[Санат:Леополдина мүшелері]]
[[Санат:Геттинген ғылым академиясының мүшелері]]
[[Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері]]
[[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]]
[[Санат:КСРО Ғылым Академиясының құрметті мүшелері]]
[[Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері]]
[[Санат:Ресей ҒА мүше-корреспонденттері (1917—1925)]]
[[Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Германия химиктері]]
[[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар]]
[[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]]
[[Санат:Pages with unreviewed translations]]
th6lo3z8xfpqd6qhbpvdjpbntz5zgto
Үлгі:Potd/2026-06-26
10
782905
3622320
2026-06-25T18:00:43Z
ArystanbekBot
33174
[[commons:Template:Potd/2026-06-26|POTD 2026-06-26]]: filename only
3622320
wikitext
text/x-wiki
018 Giant otter eating a fish in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude>
k85zvy34o3qto6nlqs7excdz2jwt9pg
Леда
0
782906
3622329
2026-06-25T18:55:15Z
Ерден Карсыбеков
3744
Жаңа бетте: {{Тұлға |Есімі = Леда |Шынайы есімі = {{lang-el|Λήδα}} |Сурет = Leda and the Swan, Pompeian fresco.jpg |ені = 210px |Сурет атауы = [[Помпеи]]де табылған фреска |Туған күні = |Туған жері = [[Этолия]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері...
3622329
wikitext
text/x-wiki
{{Тұлға
|Есімі = Леда
|Шынайы есімі = {{lang-el|Λήδα}}
|Сурет = Leda and the Swan, Pompeian fresco.jpg
|ені = 210px
|Сурет атауы = [[Помпеи]]де табылған фреска
|Туған күні =
|Туған жері = [[Этолия]]
|Қайтыс болған күні =
|Қайтыс болған жері =
|Ұлты = [[Гректер|грек]]
|Не үшін белгілі =
|Әкесі = Фестий
|Анасы = Деидамия
|Жұбайы = [[Тиндарей]]
|Балалары = [[Клитемнестра]], [[Ғажайып Елена]], [[Кастор мен Поллукс]], Тимандра, Феба
|Commons = Leda
}}
'''Леда''' — [[Спарта]] патшасы [[Тиндарей]]дің әйелі.
[[Ежелгі грек мифологиясы]]ның аңыздарына сәйкес найзағай құдайы [[Зевс]] оны көргенде, ғашық болып қалады. Бірақ өз жары [[Гера]]ның қызғанышынан аман қалу үшін аққудың кейпіне енеді. Сөйтіп Леда жұмыртқалап, балаларын табады.
Тиндарей Ледаға былай кездеседі: [[Лакедемон]] патшасы [[Гиппокоонт]] оны Спартадан қуып шығады, сонда Тиндарей ұзақ сергелдеңнен кейін [[Этолия]] патшасы Фестийді паналайды. Фестий батырды қатты ұнатты да, өзінің тәңірідей сұлу қызы Ледаға үйлендірді. Зевстің ұлы [[Геракл]] Гиппокоонтты жеңіп өлтіргенде, Тиндарей өзінің сұлу әйелімен Спартаға қайта оралады. Екеуінің Клитемнестра мен Кастор есімді балалары болды. Құдай Зевстен Елена мен Полидевк (Поллукс) туған-мыс.<ref>Кун Н. А. ''Ежелгі Греция мифтері мен аңыздары'' — Алматы: «Мектеп», 1980.</ref>
== Галерея ==
<gallery>
Statue of Leda and the Swan - Getty Museum (70.AA.110).jpg|I ғасырдың мүсіні
0 Léda et Zeus métamorphosé en cygne - Musei Capitolini (1).JPG|Ежелгі грек мүсіннің римдік көшірмесі, II ғасыр
Leda Melzi Uffizi.jpg|Франческо Мельци, 1508—1515
Marcantonio - Leda and the Swan, 1946,0713.210.jpg|М. Раймонди, шамамен 1505 жыл
Benvenuto cellini, leda e il cigno.JPG|Б. Челлини жасаған медальон, 1528—1530
</gallery>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Алфавит бойынша мифологиялық кейіпкерлер]]
[[Санат:Зевстің әйелдері]]
jnluk3iap61l5d35j7wkj55co0l5zja
Жәнібеков эффекті
0
782907
3622337
2026-06-25T19:13:07Z
RaiymbekZh
170385
/* */
3622337
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков әсері''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков әсері]</ref>.
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков әсерінің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
bkdfaj2516netktc3wodf15f5biy92g
3622338
3622337
2026-06-25T19:13:30Z
RaiymbekZh
170385
«[[Санат:Классикалық механика|Классикалық механика]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622338
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков әсері''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков әсері]</ref>.
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков әсерінің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
pkghxuhk0i80nqev6eforwnxzhu9g9o
3622339
3622338
2026-06-25T19:13:58Z
RaiymbekZh
170385
«[[Санат:Физикалық теориялар|Физикалық теориялар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622339
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков әсері''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков әсері]</ref>.
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков әсерінің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
[[Санат:Физикалық теориялар]]
k45hrutr86gtpfa62y537sl4ij2ss8w
3622340
3622339
2026-06-25T19:15:39Z
RaiymbekZh
170385
/* */
3622340
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков әсері''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков әсері]</ref>.
[[Сурет:Tennis racquet principal axes.svg|thumb|Жәнібеков әсерін теннистық ракетка арқылы түсіндіруі]]
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков әсерінің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
[[Санат:Физикалық теориялар]]
tks0osw9hl650ybst06zvayhgdc2kd9
3622452
3622340
2026-06-26T04:17:33Z
RaiymbekZh
170385
/* */
3622452
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков эффекті''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков эффекті]</ref>.
[[Сурет:Tennis racquet principal axes.svg|thumb|Жәнібеков эффектін теннистық ракетка арқылы түсіндіруі]]
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков эффекттің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
[[Санат:Физикалық теориялар]]
e1lgra27te2kqw6k9h1vm99ucavletl
3622453
3622452
2026-06-26T04:17:49Z
RaiymbekZh
170385
RaiymbekZh [[Жәнібеков әсері]] бетін [[Жәнібеков эффекті]] бетіне жылжытты
3622452
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков эффекті''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков эффекті]</ref>.
[[Сурет:Tennis racquet principal axes.svg|thumb|Жәнібеков эффектін теннистық ракетка арқылы түсіндіруі]]
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков эффекттің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
[[Санат:Физикалық теориялар]]
e1lgra27te2kqw6k9h1vm99ucavletl
3622455
3622453
2026-06-26T04:18:16Z
RaiymbekZh
170385
/* Дереккөздер */
3622455
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков эффекті''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков эффекті]</ref>.
[[Сурет:Tennis racquet principal axes.svg|thumb|Жәнібеков эффектін теннистық ракетка арқылы түсіндіруі]]
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков эффекттің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Phys-stub}}{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
[[Санат:Физикалық теориялар]]
iqrejtaod04q39o1uxql07qsje33uhf
3622456
3622455
2026-06-26T04:21:28Z
RaiymbekZh
170385
/* */
3622456
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков эффекті''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков эффекті]</ref>.
[[Сурет:Tennis racquet principal axes.svg|thumb|Жәнібеков эффектін теннистық ракетка арқылы түсіндіруі]]
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
[[File:Dzhanibekov effect.ogv|thumb|thumbtime=1:58|right|320px|Нөлдік гравитация жағдайындағы эффект, [[НАСА]]]]
== Тарихы ==
Алайда инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков эффекттің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Phys-stub}}{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
[[Санат:Физикалық теориялар]]
e1zbj4lfh67oq1ce8igmemwibs7n2rj
3622457
3622456
2026-06-26T04:22:49Z
RaiymbekZh
170385
/* Тарихы */
3622457
wikitext
text/x-wiki
'''Жәнібеков эффекті''' (''аралық ось теоремасы'') — [[Классикалық механика|классикалық механикадағы]] қатты дененің инерцияның екінші басты осіне қатысты айналуының тұрақсыздығын сипаттайтын тұжырым. Бұл [[Мән және құбылыс|құбылыс]] үш түрлі басты инерция моменті бар қатты дененің қозғалысын сипаттайтын классикалық механика заңдарының салдары болып табылады<ref name=":0">[https://books.google.kz/books?id=FBwIAwAAQBAJ&pg=PA151&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Жәнібеков эффекті]</ref>.
[[Сурет:Tennis racquet principal axes.svg|thumb|Жәнібеков эффектін теннистық ракетка арқылы түсіндіруі]]
Мұндай дененің салмақсыздық жағдайында айналуы кезінде байқалатын құбылыс көбіне Жәнібеков әсері деп аталады. Ол бұл құбылысты [[1985 жыл]]ғы [[25 маусым]]да кеңестік ғарышкер [[Владимир Жәнібеков]] «Салют-7» ғарыш станциясын құтқару миссиясы барысында байқаған. Кейін бұл бақылауды түсіндіретін ғылыми мақала [[1991 жыл]]ы жарияланды<ref name=":0" />.
[[File:Dzhanibekov effect.ogv|thumb|thumbtime=1:58|right|320px|Нөлдік гравитация жағдайындағы эффект, [[НАСА]]]]
== Тарихы ==
Инерцияның аралық осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы туралы теорема әлдеқайда ертерек белгілі болған және классикалық механиканың кез келген курсында дәлелденеді. Оның көрінісі оқу тәжірибелерінде жиі көрсетіледі.
Инерцияның аралық (ортаңғы) осі төңірегіндегі айналудың тұрақсыздығы мен қалған екі ось төңірегіндегі айналудың тұрақтылығын алғаш рет [[1834 жыл|1834 жылы]] француз механигі [[Луи Пуансо]] анықтап, өзінің «Денелердің айналуының жаңа теориясы» атты еңбегінде жариялаған.
== Математикалық тұрғыда ==
Аралық ось теоремасын [[Эйлер формуласы|Эйлер теңдеулері]] арқылы талдауға болады.
Еркін айналу жағдайында олар келесі түрде жазылады:
: <math>
\begin{align}
I_1\dot{\omega}_{1}&=(I_2-I_3)\omega_2\omega_3,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(1)}\\
I_2\dot{\omega}_{2}&=(I_3-I_1)\omega_3\omega_1,~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(2)}\\
I_3\dot{\omega}_{3}&=(I_1-I_2)\omega_1\omega_2.~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~\text{(3)}
\end{align}
</math>
Мұндағы:
* дененің басты инерция моменттері;
*сәйкес басты осьтер бойындағы бұрыштық жылдамдық құрамдастары;
* бұрыштық жылдамдықтың уақыт бойынша туындысы.
Осы теңдеулерден инерция моменті ең үлкен немесе ең кіші ось төңірегіндегі айналу тұрақты болатыны, ал аралық ось төңірегіндегі айналу тұрақсыз болатыны шығады. Бұл құбылыс Жәнібеков эффекттің физикалық негізін құрайды<ref name=":0" />.
== Дереккөздер ==
{{Phys-stub}}{{Дереккөздер}}
[[Санат:Классикалық механика]]
[[Санат:Физикалық теориялар]]
rsbzalekyv1gq5s76167c7rfb7wfeej
Walt Disney Pictures
0
782908
3622427
2026-06-26T00:20:01Z
ShadZ01
56180
Жаңа бетте: '''Walt Disney Pictures''' (''«Уолт Дисней Пикчерз»'') — штаб-пәтері [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]] қаласында, [[Калифорния]] штаты орналасқан [[The Walt Disney Company]] [[Шоу-бизнес|ойын-сауық]] [[медиаконгломерат]]ының америкалық киностудиясы. Walt Disney Pictures компаниясы [[Walt Disney Studios]] студи...
3622427
wikitext
text/x-wiki
'''Walt Disney Pictures''' (''«Уолт Дисней Пикчерз»'') — штаб-пәтері [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]] қаласында, [[Калифорния]] штаты орналасқан [[The Walt Disney Company]] [[Шоу-бизнес|ойын-сауық]] [[медиаконгломерат]]ының америкалық киностудиясы. Walt Disney Pictures компаниясы [[Walt Disney Studios]] студиясының еншілес компаниясы болып табылады.
== Тарихы ==
Walt Disney Pictures киностудиясы 1923 жылы 16 қазанда [[The Walt Disney Company|Дисней]]дің бөлімшесі ретінде құрылды, оған дейін Дисней фильмдері сол кезде Walt Disney Productions деп аталған бас компанияның брендімен шығып келді.
Арналармен ынтымақтастық:
* 2001 — Pixar
* 2010 — MINI TV
* 2011 — Oir TV
* 2013 — CNN
* 2014 — A21TV Armenian Cultural tv
* 2015 — VEVO TV
* 2016 — Hello TV
Компанияның логотипі [[Диснейленд]]тегі Золушка сарайының [[силуэт]]і болып табылады. 1985 жылдан бастап қолданылған логотиптің ең танымал нұсқасының орнын 2006 жылы жаңа көлемді логотип басты. Оны [[Жаңа Зеландия]]ның «[[Wētā FX|Weta Digital]]<nowiki/>» [[компьютерлік графика]] студиясы жасап, алғаш рет 2006 жылы «[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]<nowiki/>» фильмінде көрсетті.<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|title=Old Disney magic in new animated logo|publisher=hollywoodreporter.com|access-date=2006-07-10|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060718065547/http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|archive-date=2006-07-18|lang=en}}</ref><ref>{{YouTube|6XlGBxJuYqs|The New Disney Logo}}</ref>
ХХ ғасыр бойы Дисней компаниясы анимация саласының көшбасшысы болды және [[Анимация|мультипликация]]лық техниканың барлық дерлік бағыттарында өз жолын салды.
Дисней тарихи тұрғыдан [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|G]] және [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG]] рейтингтері бар өнімдерді шығарады, бірақ «[[Парсы ханзадасы: Уақыт құмы]]<nowiki/>», «[[Джон Картер]]<nowiki/>», «[[Жалғыз рейнджер]]<nowiki/>», «[[Жертеңіз аңыздары (аниме)|Жертеңіз аңыздары]]<nowiki/>», «[[Дауыл соқты]]<nowiki/>», «[[Мистер Бэнксті құтқару]]<nowiki/>», «[[Гамильтон (фильм, 2020)|Гамильтон]]<nowiki/>», «[[Мулан (фильм, 2020)|Мулан]]<nowiki/>», «[[Круэлла (фильм)|Круэлла]]<nowiki/>», «[[Джунглидегі круиз]]<nowiki/>», «[[The Beatles: Get Back]]<nowiki/>» фильмдері, сондай-ақ «[[Кариб теңізінің қарақшылары (фильмдер сериясы)|Кариб теңізінің қарақшылары]]<nowiki/>» фильмдер сериясы [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG-13]] рейтингін алды.
== Тағы қараңыз ==
* [[Уолт Дисней компаниясының толықметражды анимациялық фильмдерінің тізімі]]
* [[Уолт Дисней компаниясы шығарған фильмдердің тізімі]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{cite web|author = |url = http://disney.go.com/disneypictures/main.html |title = Walt Disney Pictures website |lang = en |website = disney.go.com |date = |access-date = 2019-01-16 |url-status = live}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:The Walt Disney Studios]]
[[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]]
r7lbaaizclhz1om05eij019pgsq8ob5
3622428
3622427
2026-06-26T00:21:56Z
ShadZ01
56180
3622428
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = Walt Disney Pictures
|логотипі = Walt Disney Pictures logo.png
|суреті = Disney_studios_burbank_entrance_gate_buena_vista.jpg
|сурет атауы = [[Бербанк (Калифорния)|Бербанктегі (Калифорния штаты)]] Риверсайд Драйв бойында орналасқан [[Walt Disney Studios (штаб-квартира)|Walt Disney Studios]] меншігі
|түрі = [[Еншілес компания]]
|биржадағы листингі =
|қызметі = [[Киноиндустрия]]
|құрылды = {{ubl|{{start date and age|1923|10|16}} (Disney Brothers Cartoon Studio ретінде)<br>{{start date and age|1983|4|1}} (Walt Disney Pictures ретінде)}}
|құрушы = Рон У. Миллер (Walt Disney Pictures ретінде)
|орналасуы = {{USA}}: [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]], [[Калифорния]]
|басты адамдары = Дэвид Гринбаум (президент)
|саласы = Кино және анимация
|өнімі = [[Көркем фильм|Көркем]] және [[мультфильм|анимациялық фильмдер]]
|меншікті капиталы =
|айналым =
|операциялық кіріс =
|таза табысы =
|активтер =
|капитализация =
|қызметкерлер саны =
|басшы компания = [[Walt Disney Studios]]<br><small>([[The Walt Disney Company]])</small>
|бағынышты компания =
|аудитор =
|сайты = https://movies.disney.com/all-movies
|Ортаққор =
}}
'''Walt Disney Pictures''' (''«Уолт Дисней Пикчерз»'') — штаб-пәтері [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]] қаласында, [[Калифорния]] штаты орналасқан [[The Walt Disney Company]] [[Шоу-бизнес|ойын-сауық]] [[медиаконгломерат]]ының америкалық киностудиясы. Walt Disney Pictures компаниясы [[Walt Disney Studios]] студиясының еншілес компаниясы болып табылады.
== Тарихы ==
Walt Disney Pictures киностудиясы 1923 жылы 16 қазанда [[The Walt Disney Company|Дисней]]дің бөлімшесі ретінде құрылды, оған дейін Дисней фильмдері сол кезде Walt Disney Productions деп аталған бас компанияның брендімен шығып келді.
Арналармен ынтымақтастық:
* 2001 — Pixar
* 2010 — MINI TV
* 2011 — Oir TV
* 2013 — CNN
* 2014 — A21TV Armenian Cultural tv
* 2015 — VEVO TV
* 2016 — Hello TV
Компанияның логотипі [[Диснейленд]]тегі Золушка сарайының [[силуэт]]і болып табылады. 1985 жылдан бастап қолданылған логотиптің ең танымал нұсқасының орнын 2006 жылы жаңа көлемді логотип басты. Оны [[Жаңа Зеландия]]ның «[[Wētā FX|Weta Digital]]<nowiki/>» [[компьютерлік графика]] студиясы жасап, алғаш рет 2006 жылы «[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]<nowiki/>» фильмінде көрсетті.<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|title=Old Disney magic in new animated logo|publisher=hollywoodreporter.com|access-date=2006-07-10|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060718065547/http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|archive-date=2006-07-18|lang=en}}</ref><ref>{{YouTube|6XlGBxJuYqs|The New Disney Logo}}</ref>
ХХ ғасыр бойы Дисней компаниясы анимация саласының көшбасшысы болды және [[Анимация|мультипликация]]лық техниканың барлық дерлік бағыттарында өз жолын салды.
Дисней тарихи тұрғыдан [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|G]] және [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG]] рейтингтері бар өнімдерді шығарады, бірақ «[[Парсы ханзадасы: Уақыт құмы]]<nowiki/>», «[[Джон Картер]]<nowiki/>», «[[Жалғыз рейнджер]]<nowiki/>», «[[Жертеңіз аңыздары (аниме)|Жертеңіз аңыздары]]<nowiki/>», «[[Дауыл соқты]]<nowiki/>», «[[Мистер Бэнксті құтқару]]<nowiki/>», «[[Гамильтон (фильм, 2020)|Гамильтон]]<nowiki/>», «[[Мулан (фильм, 2020)|Мулан]]<nowiki/>», «[[Круэлла (фильм)|Круэлла]]<nowiki/>», «[[Джунглидегі круиз]]<nowiki/>», «[[The Beatles: Get Back]]<nowiki/>» фильмдері, сондай-ақ «[[Кариб теңізінің қарақшылары (фильмдер сериясы)|Кариб теңізінің қарақшылары]]<nowiki/>» фильмдер сериясы [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG-13]] рейтингін алды.
== Тағы қараңыз ==
* [[Уолт Дисней компаниясының толықметражды анимациялық фильмдерінің тізімі]]
* [[Уолт Дисней компаниясы шығарған фильмдердің тізімі]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{cite web|author = |url = http://disney.go.com/disneypictures/main.html |title = Walt Disney Pictures website |lang = en |website = disney.go.com |date = |access-date = 2019-01-16 |url-status = live}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:The Walt Disney Studios]]
[[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]]
4hlmcgkz510pw3ug5p5ycg6flduct7r
3622432
3622428
2026-06-26T00:24:18Z
Sagzhan
29953
/* Кіріспе бөлімін өңдеді */
3622432
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = Walt Disney Pictures
|логотипі = Walt Disney Pictures logo.png
|суреті = Disney_studios_burbank_entrance_gate_buena_vista.jpg
|сурет атауы = [[Бербанк (Калифорния)|Бербанктегі (Калифорния штаты)]] Риверсайд Драйв бойында орналасқан [[Walt Disney Studios (штаб-квартира)|Walt Disney Studios]] меншігі
|түрі = [[Еншілес қоғам]]
|биржадағы листингі =
|қызметі = [[Киноиндустрия]]
|құрылды = {{ubl|{{start date and age|1923|10|16}} (Disney Brothers Cartoon Studio ретінде)<br>{{start date and age|1983|4|1}} (Walt Disney Pictures ретінде)}}
|құрушы = Рон У. Миллер (Walt Disney Pictures ретінде)
|орналасуы = {{USA}}: [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]], [[Калифорния]]
|басты адамдары = Дэвид Гринбаум (президент)
|саласы = Кино және анимация
|өнімі = [[Көркем фильм|Көркем]] және [[мультфильм|анимациялық фильмдер]]
|меншікті капиталы =
|айналым =
|операциялық кіріс =
|таза табысы =
|активтер =
|капитализация =
|қызметкерлер саны =
|басшы компания = [[Walt Disney Studios]]<br><small>([[The Walt Disney Company]])</small>
|бағынышты компания =
|аудитор =
|сайты = https://movies.disney.com/all-movies
|Ортаққор =
}}
'''Walt Disney Pictures''' (''«Уолт Дисней Пикчерз»'') — штаб-пәтері [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]] қаласында, [[Калифорния]] штаты орналасқан [[The Walt Disney Company]] [[Шоу-бизнес|ойын-сауық]] [[медиаконгломерат]]ының америкалық киностудиясы. Walt Disney Pictures компаниясы [[Walt Disney Studios]] студиясының еншілес компаниясы болып табылады.
== Тарихы ==
Walt Disney Pictures киностудиясы 1923 жылы 16 қазанда [[The Walt Disney Company|Дисней]]дің бөлімшесі ретінде құрылды, оған дейін Дисней фильмдері сол кезде Walt Disney Productions деп аталған бас компанияның брендімен шығып келді.
Арналармен ынтымақтастық:
* 2001 — Pixar
* 2010 — MINI TV
* 2011 — Oir TV
* 2013 — CNN
* 2014 — A21TV Armenian Cultural tv
* 2015 — VEVO TV
* 2016 — Hello TV
Компанияның логотипі [[Диснейленд]]тегі Золушка сарайының [[силуэт]]і болып табылады. 1985 жылдан бастап қолданылған логотиптің ең танымал нұсқасының орнын 2006 жылы жаңа көлемді логотип басты. Оны [[Жаңа Зеландия]]ның «[[Wētā FX|Weta Digital]]<nowiki/>» [[компьютерлік графика]] студиясы жасап, алғаш рет 2006 жылы «[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]<nowiki/>» фильмінде көрсетті.<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|title=Old Disney magic in new animated logo|publisher=hollywoodreporter.com|access-date=2006-07-10|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060718065547/http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|archive-date=2006-07-18|lang=en}}</ref><ref>{{YouTube|6XlGBxJuYqs|The New Disney Logo}}</ref>
ХХ ғасыр бойы Дисней компаниясы анимация саласының көшбасшысы болды және [[Анимация|мультипликация]]лық техниканың барлық дерлік бағыттарында өз жолын салды.
Дисней тарихи тұрғыдан [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|G]] және [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG]] рейтингтері бар өнімдерді шығарады, бірақ «[[Парсы ханзадасы: Уақыт құмы]]<nowiki/>», «[[Джон Картер]]<nowiki/>», «[[Жалғыз рейнджер]]<nowiki/>», «[[Жертеңіз аңыздары (аниме)|Жертеңіз аңыздары]]<nowiki/>», «[[Дауыл соқты]]<nowiki/>», «[[Мистер Бэнксті құтқару]]<nowiki/>», «[[Гамильтон (фильм, 2020)|Гамильтон]]<nowiki/>», «[[Мулан (фильм, 2020)|Мулан]]<nowiki/>», «[[Круэлла (фильм)|Круэлла]]<nowiki/>», «[[Джунглидегі круиз]]<nowiki/>», «[[The Beatles: Get Back]]<nowiki/>» фильмдері, сондай-ақ «[[Кариб теңізінің қарақшылары (фильмдер сериясы)|Кариб теңізінің қарақшылары]]<nowiki/>» фильмдер сериясы [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG-13]] рейтингін алды.
== Тағы қараңыз ==
* [[Уолт Дисней компаниясының толықметражды анимациялық фильмдерінің тізімі]]
* [[Уолт Дисней компаниясы шығарған фильмдердің тізімі]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{cite web|author = |url = http://disney.go.com/disneypictures/main.html |title = Walt Disney Pictures website |lang = en |website = disney.go.com |date = |access-date = 2019-01-16 |url-status = live}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:The Walt Disney Studios]]
[[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]]
huqdt7h39pdyg4amgy9ln583xn4835t
3622433
3622432
2026-06-26T00:25:49Z
ShadZ01
56180
3622433
wikitext
text/x-wiki
{{Компания
|атауы = Walt Disney Pictures
|логотипі = Walt Disney Pictures 2011 logo.svg
|суреті = Disney_studios_burbank_entrance_gate_buena_vista.jpg
|сурет атауы = [[Бербанк (Калифорния)|Бербанктегі (Калифорния штаты)]] Риверсайд Драйв бойында орналасқан [[Walt Disney Studios (штаб-квартира)|Walt Disney Studios]] меншігі
|түрі = [[Еншілес қоғам]]
|биржадағы листингі =
|қызметі = [[Киноиндустрия]]
|құрылды = {{ubl|{{start date and age|1923|10|16}} (Disney Brothers Cartoon Studio ретінде)<br>{{start date and age|1983|4|1}} (Walt Disney Pictures ретінде)}}
|құрушы = Рон У. Миллер (Walt Disney Pictures ретінде)
|орналасуы = {{USA}}: [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]], [[Калифорния]]
|басты адамдары = Дэвид Гринбаум (президент)
|саласы = Кино және анимация
|өнімі = [[Көркем фильм|Көркем]] және [[мультфильм|анимациялық фильмдер]]
|меншікті капиталы =
|айналым =
|операциялық кіріс =
|таза табысы =
|активтер =
|капитализация =
|қызметкерлер саны =
|басшы компания = [[Walt Disney Studios]]<br><small>([[The Walt Disney Company]])</small>
|бағынышты компания =
|аудитор =
|сайты = https://movies.disney.com/all-movies
|Ортаққор =
}}
'''Walt Disney Pictures''' (''«Уолт Дисней Пикчерз»'') — штаб-пәтері [[Бербанк (Калифорния)|Бербанк]] қаласында, [[Калифорния]] штаты орналасқан [[The Walt Disney Company]] [[Шоу-бизнес|ойын-сауық]] [[медиаконгломерат]]ының америкалық киностудиясы. Walt Disney Pictures компаниясы [[Walt Disney Studios]] студиясының еншілес компаниясы болып табылады.
== Тарихы ==
Walt Disney Pictures киностудиясы 1923 жылы 16 қазанда [[The Walt Disney Company|Дисней]]дің бөлімшесі ретінде құрылды, оған дейін Дисней фильмдері сол кезде Walt Disney Productions деп аталған бас компанияның брендімен шығып келді.
Арналармен ынтымақтастық:
* 2001 — Pixar
* 2010 — MINI TV
* 2011 — Oir TV
* 2013 — CNN
* 2014 — A21TV Armenian Cultural tv
* 2015 — VEVO TV
* 2016 — Hello TV
Компанияның логотипі [[Диснейленд]]тегі Золушка сарайының [[силуэт]]і болып табылады. 1985 жылдан бастап қолданылған логотиптің ең танымал нұсқасының орнын 2006 жылы жаңа көлемді логотип басты. Оны [[Жаңа Зеландия]]ның «[[Wētā FX|Weta Digital]]<nowiki/>» [[компьютерлік графика]] студиясы жасап, алғаш рет 2006 жылы «[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]<nowiki/>» фильмінде көрсетті.<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|title=Old Disney magic in new animated logo|publisher=hollywoodreporter.com|access-date=2006-07-10|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060718065547/http://www.hollywoodreporter.com/thr/film/article_display.jsp?vnu_content_id=1002802054|archive-date=2006-07-18|lang=en}}</ref><ref>{{YouTube|6XlGBxJuYqs|The New Disney Logo}}</ref>
ХХ ғасыр бойы Дисней компаниясы анимация саласының көшбасшысы болды және [[Анимация|мультипликация]]лық техниканың барлық дерлік бағыттарында өз жолын салды.
Дисней тарихи тұрғыдан [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|G]] және [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG]] рейтингтері бар өнімдерді шығарады, бірақ «[[Парсы ханзадасы: Уақыт құмы]]<nowiki/>», «[[Джон Картер]]<nowiki/>», «[[Жалғыз рейнджер]]<nowiki/>», «[[Жертеңіз аңыздары (аниме)|Жертеңіз аңыздары]]<nowiki/>», «[[Дауыл соқты]]<nowiki/>», «[[Мистер Бэнксті құтқару]]<nowiki/>», «[[Гамильтон (фильм, 2020)|Гамильтон]]<nowiki/>», «[[Мулан (фильм, 2020)|Мулан]]<nowiki/>», «[[Круэлла (фильм)|Круэлла]]<nowiki/>», «[[Джунглидегі круиз]]<nowiki/>», «[[The Beatles: Get Back]]<nowiki/>» фильмдері, сондай-ақ «[[Кариб теңізінің қарақшылары (фильмдер сериясы)|Кариб теңізінің қарақшылары]]<nowiki/>» фильмдер сериясы [[Америка киноассоциациясының рейтингтер жүйесі|PG-13]] рейтингін алды.
== Тағы қараңыз ==
* [[Уолт Дисней компаниясының толықметражды анимациялық фильмдерінің тізімі]]
* [[Уолт Дисней компаниясы шығарған фильмдердің тізімі]]
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
== Сыртқы сілтемелер ==
* {{cite web|author = |url = http://disney.go.com/disneypictures/main.html |title = Walt Disney Pictures website |lang = en |website = disney.go.com |date = |access-date = 2019-01-16 |url-status = live}}
{{Сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:The Walt Disney Studios]]
[[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]]
fyzbkqlwnky7e0dfdku7l1d7locrbu0
Сурет:Walt Disney Pictures 2011 logo.svg
6
782909
3622434
2026-06-26T00:26:12Z
ShadZ01
56180
{{Еркін сурет емес
| сипаттамасы = Walt Disney Pictures киностудиясының ресми логотипі
| қайнары = https://logos.fandom.com/wiki/Walt_Disney_Pictures
| жасалған уақыты = 2011 жыл
| авторы = [[The Walt Disney Company]]
}}
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы = Walt Disney Pictures
| мақсаты = Мақала тақырыбын көрнекі түрде безендіру және компанияны сәйкестендіру үшін иллюстрация ретінде қолдану.
| алмастыру = Еркін баламасы жоқ. Логотип авторлық құқықп...
3622434
wikitext
text/x-wiki
== Түйін ==
{{Еркін сурет емес
| сипаттамасы = Walt Disney Pictures киностудиясының ресми логотипі
| қайнары = https://logos.fandom.com/wiki/Walt_Disney_Pictures
| жасалған уақыты = 2011 жыл
| авторы = [[The Walt Disney Company]]
}}
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы = Walt Disney Pictures
| мақсаты = Мақала тақырыбын көрнекі түрде безендіру және компанияны сәйкестендіру үшін иллюстрация ретінде қолдану.
| алмастыру = Еркін баламасы жоқ. Логотип авторлық құқықпен қорғалған, сондықтан оны еркін суретпен алмастыру мүмкін емес.
| басқа =
}}
== Лицензиялау ==
0hini1x2zj15m1jzwq5ru6fesp7uxvp
3622435
3622434
2026-06-26T00:26:26Z
ShadZ01
56180
/* Түйін */
3622435
wikitext
text/x-wiki
== Түйін ==
{{Еркін сурет емес
| сипаттамасы = Walt Disney Pictures киностудиясының ресми логотипі
| қайнары = https://logos.fandom.com/wiki/Walt_Disney_Pictures
| жасалған уақыты = 2011 жыл
| авторы = [[The Walt Disney Company]]
}}
== Лицензиялау ==
9q9fp34rb6zsiklliz4f68yh5q1jxh9
3622436
3622435
2026-06-26T00:26:30Z
ShadZ01
56180
/* Лицензиялау */
3622436
wikitext
text/x-wiki
== Түйін ==
{{Еркін сурет емес
| сипаттамасы = Walt Disney Pictures киностудиясының ресми логотипі
| қайнары = https://logos.fandom.com/wiki/Walt_Disney_Pictures
| жасалған уақыты = 2011 жыл
| авторы = [[The Walt Disney Company]]
}}
== Лицензиялау ==
{{Еркін сурет емес/Мақала
| мақаласы = Walt Disney Pictures
| мақсаты = Мақала тақырыбын көрнекі түрде безендіру және компанияны сәйкестендіру үшін иллюстрация ретінде қолдану.
| алмастыру = Еркін баламасы жоқ. Логотип авторлық құқықпен қорғалған, сондықтан оны еркін суретпен алмастыру мүмкін емес.
| басқа =
}}
rjwcj6rvwbjtvaicsfr0esohkdj7xlq
Қатысушы талқылауы:Fandi89
3
782910
3622444
2026-06-26T01:03:06Z
Mfield
175533
Mfield [[Қатысушы талқылауы:Fandi89]] бетін [[Қатысушы талқылауы:ArtificialHumanity]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Fandi89|Fandi89]]" to "[[Special:CentralAuth/ArtificialHumanity|ArtificialHumanity]]"
3622444
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:ArtificialHumanity]]
9hqdo6xfiauxqkuxmmltyqf1r9uzegt
Мемлекеттік думаға сайлау (2026)
0
782911
3622447
2026-06-26T01:19:08Z
ShadZ01
56180
Жаңа бетте: '''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның...
3622447
wikitext
text/x-wiki
'''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның ішінде 225 депутат бірмандатты округтер бойынша, ал қалған 225-і партиялық тізімдер бойынша анықталады.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2026/02/13/vybory-deputatov-gosdumy-v-2026-godu/|title=Выборы в Госдуму в 2026 году: когда и как пройдут, кто будет участвовать|lang=ru|website=[[Lenta.RU]]|access-date=2026-02-14}}</ref>
== Алдыңғы оқиғалар ==
=== Саяси жағдай ===
VIII сайланған Мемлекеттік думаға алдыңғы [[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|сайлау]] 2021 жылдың 17-нен 19 қыркүйегі аралығында өтті. Олардың нәтижелері бойынша «[[Біртұтас Ресей]]<nowiki/>» қайтадан конституциялық көпшілікке ие болды, бірыңғай округ бойынша 14 мандатты және бір мандатты округтер бойынша 5 мандатты жоғалтып. [[Мемлекеттік думаға сайлау (2003)|2003 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет пропорционалды жүйе бойынша пайыздық барьерді төрттен астам партия еңсерді: бөлуге оңшыл-либералды «Жаңа адамдар» партиясы жіберілді. «[[Әділетті Ресей — Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясының нәтижелері «Әділетті Ресейдің» «[[Ресей патриоттары]]мен» және Прилепиннің «[[Шындық үшін (партия)|Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясымен өткізілген бірігуі арқасында жақсарды, ал [[РЛДП]] мандаттардың іс жүзінде жартысын жоғалтты. Алайда сайлау жүйелі бұзушылықтар мен тәуелсіз кандидаттар мен партиялардың жіберілмеуі себебінен бұрмаланған, әділетсіз және теңсіз деп есептеледі.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|title=Центризбирком подвел итоги выборов|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2021-09-20|access-date=2024-06-04|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921173701/https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|title=Неумное голосование: как прошли выборы в России|first=|last=|website=tvrain.tv|date=2021-09-19|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201023033/https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|url-status=live}}</ref>
15-нен 17 наурыз аралығында өткен [[Ресейдегі президент сайлауы (2024)|президенттік сайлау]]да, 77,49 % рекордтық келу кезінде қазіргі президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қайта сайланды, ол рекордтық нәтиже көрсетті (87,28 %)<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320213301/https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134823/https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|url-status=live}}</ref> рекордтық бұрмалаулармен, Ресей тарихындағы ең әділетсіз және теңсіз деп есептеліп.<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2025-11-25}}</ref>
Жүйелік емес оппозиция алдыңғы федералдық сайлау науқандарына қатысуға тырысты: VIII сайланған Мемлекеттік думаға сайлауда «[[Ақылды дауыс беру]]<nowiki/>» қолданылды, 2024 жылғы президенттік сайлау барысында Владимир Путиннен басқа кез келген кандидаттарға дауыс беруге, немесе бюллетеньді жарамсыз етуге шақырулар дыбысталды, «[[Путинге қарсы тапа-талтүс]]<nowiki/>» акциясы өткізілді. Жүйелік емес оппозицияны білдіретін бірқатар саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері түзеу мекемелерінде бас бостандығынан айырылуға немесе өзге де қылмыстық санкцияларға үкім етілді, [[Шетелдік агент (Ресей)|шетелдік агент]]тер деп танылды немесе [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не және оның басталуынан кейінгі [[Ресейдегі қуғын-сүргін (2022 жылдан бастап)|заңнаманың қатаңдатылуы]]на байланысты эмиграцияға кетті. Жүйелік емес оппозицияның жетекшісі [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] 2024 жылғы 16 ақпанда қамауда [[эпибатидин]]нің көмегімен [[Алексей Навальныйдың өлтірілуі|өлтірілді]].<ref>https://www.dw.com/ru/rubio-ssa-ne-somnevautsa-v-vyvodah-evropy-ob-otravlenii-navalnogo-epibatidinom/a-75982200</ref>
=== Сайлау алдындағы обстановка ===
Тоғызыншы шақырылымдағы думских сайлауында қолдарды жинаудан босатылған партиялардың тізімі: Біртұтас Ресей, РКФП, РЛДП, Әділетті Ресей, Жаңа адамдар, Зейнеткерлер партиясы, Ресей коммунистері, Родина, РЭП Жасылдар, Тікелей демократия партиясы, Яблоко.<ref name="Газета.Ру">[https://www.gazeta.ru/social/2025/09/16/21708806.shtml Единый день голосования-2025: как изменится власть и общественная повестка? - Газета.Ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
{| class="wikitable"
|+Қолдарды жинаудан босатылған партиялар<ref>{{Cite web|url=http://www.cikrf.ru/activity/docs/postanovleniya/55711/|title=О списке political партий, на которые распространяется действие части 2 статьи 44 Федерального закона «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»|lang=ru|website=[[Ресей Ортсайлаукомы|РФ Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2024-06-19}}</ref>
! colspan="2" |Партия
!Мемлекеттік Думадағы орындар{{Efn|content=Алдыңғы сайлау нәтижелері бойынша (VIII шақырылым кезіндегі құрамдағы өзгерістерді қамтымайды).}}
!Орындар [[Ресей Федерациясы субъектілерінің парламенттері|аймақтық жиналыстарда]]
![[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|2021 жылғы]] нәтиже (Орталық сайлау комиссиясы)
|-
| style="background:#2E4EA4" |
|[[Біртұтас Ресей]]
|324
|3 165
|49,82 %
|-
| style="background:#CC1111" |
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
|57
|411
|18,93 %
|-
| style="background:#4488CC" |
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
|21
|187
|7,55 %
|-
| style="background:#FF9933" |
|[[Әділетті Ресей — Шындық үшін|Әділетті Ресей]]
|27
|191
|7,46 %
|-
| style="background:#47C2C0" |
|[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]
|14
|74
|5,84 %{{Efn|content=Жаңа адамдардың (5,32%) және [[Өсу партиясы|Өсу партиясының]] (0,52%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#FFB5A8" |
|[[Әлеуметтік әділеттілік үшін Ресей зейнеткерлер партиясы|Зейнеткерлер партиясы]]
|
|28
|2,45 %
|-
| style="background:#009933" |
|[[Жасылдар (Ресей)|Жасылдар]]
|
|4
|1,55 %{{Efn|content=Жасылдардың (0,91%) және [[Жасыл альтернатива (партия, Ресей)|Жасыл альтернативаның]] (0,64%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#00A23D" |
|[[Яблоко (партия)|Яблоко]]
|
|5
|1,34 %
|-
| style="background:#FF3322" |
|[[Ресей коммунистері]]
|
|11
|1,27 %
|-
| style="background:#E61B23" |
|[[Родина (партия)|Родина]]
|1
|9
|0,80 %
|-
| style="background:#08457E" |
|[[Тікелей демократия партиясы]]
|
|1
|''қатысқан жоқ''
|}
25-нен 31 мамыр аралығында 2026 жылы «Біртұтас Ресей» бірмандатты округтер және жалпыфедералдық округтің аймақтық тізімдері бойынша Мемлекеттік Дума депутаттығына кандидаттарды іріктеу бойынша алдын ала дауыс беруді өткізді.
== Пікірлер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:РФ Мемлекеттік Думасына сайлау]]
[[Санат:Ресейдегі 2026 жыл]]
[[Санат:2026 жылғы 20 қыркүйектегі Бірыңғай дауыс беру күні]]
n8orjsxbvto7m6egkwfkxkv5uvmzuqt
3622461
3622447
2026-06-26T05:17:39Z
ShadZ01
56180
«[[Санат:РФ Мемлекеттік Думасына сайлау|РФ Мемлекеттік Думасына сайлау]]» деген санатты аластады; «[[Санат:РФ Мемлекеттік думасына сайлау|РФ Мемлекеттік думасына сайлау]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622461
wikitext
text/x-wiki
'''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның ішінде 225 депутат бірмандатты округтер бойынша, ал қалған 225-і партиялық тізімдер бойынша анықталады.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2026/02/13/vybory-deputatov-gosdumy-v-2026-godu/|title=Выборы в Госдуму в 2026 году: когда и как пройдут, кто будет участвовать|lang=ru|website=[[Lenta.RU]]|access-date=2026-02-14}}</ref>
== Алдыңғы оқиғалар ==
=== Саяси жағдай ===
VIII сайланған Мемлекеттік думаға алдыңғы [[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|сайлау]] 2021 жылдың 17-нен 19 қыркүйегі аралығында өтті. Олардың нәтижелері бойынша «[[Біртұтас Ресей]]<nowiki/>» қайтадан конституциялық көпшілікке ие болды, бірыңғай округ бойынша 14 мандатты және бір мандатты округтер бойынша 5 мандатты жоғалтып. [[Мемлекеттік думаға сайлау (2003)|2003 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет пропорционалды жүйе бойынша пайыздық барьерді төрттен астам партия еңсерді: бөлуге оңшыл-либералды «Жаңа адамдар» партиясы жіберілді. «[[Әділетті Ресей — Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясының нәтижелері «Әділетті Ресейдің» «[[Ресей патриоттары]]мен» және Прилепиннің «[[Шындық үшін (партия)|Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясымен өткізілген бірігуі арқасында жақсарды, ал [[РЛДП]] мандаттардың іс жүзінде жартысын жоғалтты. Алайда сайлау жүйелі бұзушылықтар мен тәуелсіз кандидаттар мен партиялардың жіберілмеуі себебінен бұрмаланған, әділетсіз және теңсіз деп есептеледі.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|title=Центризбирком подвел итоги выборов|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2021-09-20|access-date=2024-06-04|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921173701/https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|title=Неумное голосование: как прошли выборы в России|first=|last=|website=tvrain.tv|date=2021-09-19|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201023033/https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|url-status=live}}</ref>
15-нен 17 наурыз аралығында өткен [[Ресейдегі президент сайлауы (2024)|президенттік сайлау]]да, 77,49 % рекордтық келу кезінде қазіргі президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қайта сайланды, ол рекордтық нәтиже көрсетті (87,28 %)<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320213301/https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134823/https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|url-status=live}}</ref> рекордтық бұрмалаулармен, Ресей тарихындағы ең әділетсіз және теңсіз деп есептеліп.<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2025-11-25}}</ref>
Жүйелік емес оппозиция алдыңғы федералдық сайлау науқандарына қатысуға тырысты: VIII сайланған Мемлекеттік думаға сайлауда «[[Ақылды дауыс беру]]<nowiki/>» қолданылды, 2024 жылғы президенттік сайлау барысында Владимир Путиннен басқа кез келген кандидаттарға дауыс беруге, немесе бюллетеньді жарамсыз етуге шақырулар дыбысталды, «[[Путинге қарсы тапа-талтүс]]<nowiki/>» акциясы өткізілді. Жүйелік емес оппозицияны білдіретін бірқатар саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері түзеу мекемелерінде бас бостандығынан айырылуға немесе өзге де қылмыстық санкцияларға үкім етілді, [[Шетелдік агент (Ресей)|шетелдік агент]]тер деп танылды немесе [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не және оның басталуынан кейінгі [[Ресейдегі қуғын-сүргін (2022 жылдан бастап)|заңнаманың қатаңдатылуы]]на байланысты эмиграцияға кетті. Жүйелік емес оппозицияның жетекшісі [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] 2024 жылғы 16 ақпанда қамауда [[эпибатидин]]нің көмегімен [[Алексей Навальныйдың өлтірілуі|өлтірілді]].<ref>https://www.dw.com/ru/rubio-ssa-ne-somnevautsa-v-vyvodah-evropy-ob-otravlenii-navalnogo-epibatidinom/a-75982200</ref>
=== Сайлау алдындағы обстановка ===
Тоғызыншы шақырылымдағы думских сайлауында қолдарды жинаудан босатылған партиялардың тізімі: Біртұтас Ресей, РКФП, РЛДП, Әділетті Ресей, Жаңа адамдар, Зейнеткерлер партиясы, Ресей коммунистері, Родина, РЭП Жасылдар, Тікелей демократия партиясы, Яблоко.<ref name="Газета.Ру">[https://www.gazeta.ru/social/2025/09/16/21708806.shtml Единый день голосования-2025: как изменится власть и общественная повестка? - Газета.Ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
{| class="wikitable"
|+Қолдарды жинаудан босатылған партиялар<ref>{{Cite web|url=http://www.cikrf.ru/activity/docs/postanovleniya/55711/|title=О списке political партий, на которые распространяется действие части 2 статьи 44 Федерального закона «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»|lang=ru|website=[[Ресей Ортсайлаукомы|РФ Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2024-06-19}}</ref>
! colspan="2" |Партия
!Мемлекеттік Думадағы орындар{{Efn|content=Алдыңғы сайлау нәтижелері бойынша (VIII шақырылым кезіндегі құрамдағы өзгерістерді қамтымайды).}}
!Орындар [[Ресей Федерациясы субъектілерінің парламенттері|аймақтық жиналыстарда]]
![[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|2021 жылғы]] нәтиже (Орталық сайлау комиссиясы)
|-
| style="background:#2E4EA4" |
|[[Біртұтас Ресей]]
|324
|3 165
|49,82 %
|-
| style="background:#CC1111" |
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
|57
|411
|18,93 %
|-
| style="background:#4488CC" |
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
|21
|187
|7,55 %
|-
| style="background:#FF9933" |
|[[Әділетті Ресей — Шындық үшін|Әділетті Ресей]]
|27
|191
|7,46 %
|-
| style="background:#47C2C0" |
|[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]
|14
|74
|5,84 %{{Efn|content=Жаңа адамдардың (5,32%) және [[Өсу партиясы|Өсу партиясының]] (0,52%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#FFB5A8" |
|[[Әлеуметтік әділеттілік үшін Ресей зейнеткерлер партиясы|Зейнеткерлер партиясы]]
|
|28
|2,45 %
|-
| style="background:#009933" |
|[[Жасылдар (Ресей)|Жасылдар]]
|
|4
|1,55 %{{Efn|content=Жасылдардың (0,91%) және [[Жасыл альтернатива (партия, Ресей)|Жасыл альтернативаның]] (0,64%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#00A23D" |
|[[Яблоко (партия)|Яблоко]]
|
|5
|1,34 %
|-
| style="background:#FF3322" |
|[[Ресей коммунистері]]
|
|11
|1,27 %
|-
| style="background:#E61B23" |
|[[Родина (партия)|Родина]]
|1
|9
|0,80 %
|-
| style="background:#08457E" |
|[[Тікелей демократия партиясы]]
|
|1
|''қатысқан жоқ''
|}
25-нен 31 мамыр аралығында 2026 жылы «Біртұтас Ресей» бірмандатты округтер және жалпыфедералдық округтің аймақтық тізімдері бойынша Мемлекеттік Дума депутаттығына кандидаттарды іріктеу бойынша алдын ала дауыс беруді өткізді.
== Пікірлер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:РФ Мемлекеттік думасына сайлау]]
[[Санат:Ресейдегі 2026 жыл]]
[[Санат:2026 жылғы 20 қыркүйектегі Бірыңғай дауыс беру күні]]
8xfol99kdfes1i0mg2blw5lnu1zswln
3622462
3622461
2026-06-26T05:44:26Z
ShadZ01
56180
3622462
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2021)
| алдыңғы сайлау жылы = 2021
| ел = Ресей
| келесі сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2031)
| келесі сайлау жылы = 2031
| сайлау атауы = Мемлекеттік думаға сайлау (2026)
| қосымша = [[Мемлекеттік дума|Мемлекеттік дума]]дағы барлық 450 орын<br/ >Көпшілігіне 226 орын қажет
| сайлау күні = [[18 қыркүйек|18]] — [[20 қыркүйек]] [[2026 жыл]]
| түрі = парламенттік сайлау
| жалпы кандидат =
| кезең =
| тіркелгендер =
| сайлаушылар =
| жарамды =
| жарамсыз =
| бос =
| халық =
| сайлаушылар2 =
| қатысқандар =
| қатысқандар қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар =
| босжәнежарамсыз =
| қатысқандар2 =
| қатысқандар2 қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар2 =
| жарамды2 =
| босжәнежарамсыз2 =
| бос2 =
| жарамсыз2 =
| науқан =
| Дебат =
| сурет1 = Dmitry Medvedev (2026-02-06-2).jpg
| түс1 = #2E4EA4
| партия1 = «[[Біртұтас Ресей]]»
| басшы1 = [[Дмитрий Медведев]]
| дауыс1 =
| алдыңғы дауыс1 = 49.82
| пайыз1 =
| алдыңғы пайыз1 =
| ref пайыз1 =
| орын1 =
| алдыңғы орын1 = 324
| сурет2 = Gennady Zyuganov 2022-09-20 (cropped).jpg
| түс2 = #CC1111
| партия2 = [[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
| басшы2 = [[Геннадий Зюганов]]
| дауыс2 =
| алдыңғы дауыс2 =
| пайыз2 =
| алдыңғы пайыз2 = 18.93
| орын2 =
| алдыңғы орын2 = 57
| сурет3 = Леонид Слуцкий (26-05-2025) (cropped).jpg
| түс3 = #4488CC
| партия3 = [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
| басшы3 = [[Леонид Слуцкий]]
| дауыс3 =
| алдыңғы дауыс3 =
| пайыз3 =
| алдыңғы пайыз3 = 7.55
| орын3 =
| алдыңғы орын3 = 21
| сурет4 = Миронов Сергей Михайлович 2025 год (cropped).jpg
| түс4 = #FF9933
| партия4 = «[[Әділетті Ресей]]»
| басшы4 = [[Сергей Миронов]]
| дауыс4 =
| алдыңғы дауыс4 =
| пайыз4 =
| алдыңғы пайыз4 = 7.46
| орын4 =
| алдыңғы орын4 = 27
| сурет5 = Alexey Nechayev (2026-02-25).jpg
| түс5 = #47C2C0
| партия5 = «[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]»
| басшы5 = [[Алексей Нечаев]]
| дауыс5 =
| алдыңғы дауыс5 =
| пайыз5 =
| алдыңғы пайыз5 = 7.46
| орын5 =
| алдыңғы орын5 = 14
| қарта атауы =
| қарта =
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы =
| диаграмма =
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 =
| шарт2 =
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар =
| ізашар партия =
| ізбасар =
| ізбасар партия =
| соңы =
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы =
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның ішінде 225 депутат бірмандатты округтер бойынша, ал қалған 225-і партиялық тізімдер бойынша анықталады.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2026/02/13/vybory-deputatov-gosdumy-v-2026-godu/|title=Выборы в Госдуму в 2026 году: когда и как пройдут, кто будет участвовать|lang=ru|website=[[Lenta.RU]]|access-date=2026-02-14}}</ref>
== Алдыңғы оқиғалар ==
=== Саяси жағдай ===
VIII сайланған Мемлекеттік думаға алдыңғы [[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|сайлау]] 2021 жылдың 17-нен 19 қыркүйегі аралығында өтті. Олардың нәтижелері бойынша «[[Біртұтас Ресей]]<nowiki/>» қайтадан конституциялық көпшілікке ие болды, бірыңғай округ бойынша 14 мандатты және бір мандатты округтер бойынша 5 мандатты жоғалтып. [[Мемлекеттік думаға сайлау (2003)|2003 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет пропорционалды жүйе бойынша пайыздық барьерді төрттен астам партия еңсерді: бөлуге оңшыл-либералды «Жаңа адамдар» партиясы жіберілді. «[[Әділетті Ресей — Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясының нәтижелері «Әділетті Ресейдің» «[[Ресей патриоттары]]мен» және Прилепиннің «[[Шындық үшін (партия)|Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясымен өткізілген бірігуі арқасында жақсарды, ал [[РЛДП]] мандаттардың іс жүзінде жартысын жоғалтты. Алайда сайлау жүйелі бұзушылықтар мен тәуелсіз кандидаттар мен партиялардың жіберілмеуі себебінен бұрмаланған, әділетсіз және теңсіз деп есептеледі.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|title=Центризбирком подвел итоги выборов|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2021-09-20|access-date=2024-06-04|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921173701/https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|title=Неумное голосование: как прошли выборы в России|first=|last=|website=tvrain.tv|date=2021-09-19|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201023033/https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|url-status=live}}</ref>
15-нен 17 наурыз аралығында өткен [[Ресейдегі президент сайлауы (2024)|президенттік сайлау]]да, 77,49 % рекордтық келу кезінде қазіргі президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қайта сайланды, ол рекордтық нәтиже көрсетті (87,28 %)<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320213301/https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134823/https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|url-status=live}}</ref> рекордтық бұрмалаулармен, Ресей тарихындағы ең әділетсіз және теңсіз деп есептеліп.<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2025-11-25}}</ref>
Жүйелік емес оппозиция алдыңғы федералдық сайлау науқандарына қатысуға тырысты: VIII сайланған Мемлекеттік думаға сайлауда «[[Ақылды дауыс беру]]<nowiki/>» қолданылды, 2024 жылғы президенттік сайлау барысында Владимир Путиннен басқа кез келген кандидаттарға дауыс беруге, немесе бюллетеньді жарамсыз етуге шақырулар дыбысталды, «[[Путинге қарсы тапа-талтүс]]<nowiki/>» акциясы өткізілді. Жүйелік емес оппозицияны білдіретін бірқатар саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері түзеу мекемелерінде бас бостандығынан айырылуға немесе өзге де қылмыстық санкцияларға үкім етілді, [[Шетелдік агент (Ресей)|шетелдік агент]]тер деп танылды немесе [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не және оның басталуынан кейінгі [[Ресейдегі қуғын-сүргін (2022 жылдан бастап)|заңнаманың қатаңдатылуы]]на байланысты эмиграцияға кетті. Жүйелік емес оппозицияның жетекшісі [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] 2024 жылғы 16 ақпанда қамауда [[эпибатидин]]нің көмегімен [[Алексей Навальныйдың өлтірілуі|өлтірілді]].<ref>https://www.dw.com/ru/rubio-ssa-ne-somnevautsa-v-vyvodah-evropy-ob-otravlenii-navalnogo-epibatidinom/a-75982200</ref>
=== Сайлау алдындағы обстановка ===
Тоғызыншы шақырылымдағы думских сайлауында қолдарды жинаудан босатылған партиялардың тізімі: Біртұтас Ресей, РКФП, РЛДП, Әділетті Ресей, Жаңа адамдар, Зейнеткерлер партиясы, Ресей коммунистері, Родина, РЭП Жасылдар, Тікелей демократия партиясы, Яблоко.<ref name="Газета.Ру">[https://www.gazeta.ru/social/2025/09/16/21708806.shtml Единый день голосования-2025: как изменится власть и общественная повестка? - Газета.Ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
{| class="wikitable"
|+Қолдарды жинаудан босатылған партиялар<ref>{{Cite web|url=http://www.cikrf.ru/activity/docs/postanovleniya/55711/|title=О списке political партий, на которые распространяется действие части 2 статьи 44 Федерального закона «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»|lang=ru|website=[[Ресей Ортсайлаукомы|РФ Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2024-06-19}}</ref>
! colspan="2" |Партия
!Мемлекеттік Думадағы орындар{{Efn|content=Алдыңғы сайлау нәтижелері бойынша (VIII шақырылым кезіндегі құрамдағы өзгерістерді қамтымайды).}}
!Орындар [[Ресей Федерациясы субъектілерінің парламенттері|аймақтық жиналыстарда]]
![[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|2021 жылғы]] нәтиже (Орталық сайлау комиссиясы)
|-
| style="background:#2E4EA4" |
|[[Біртұтас Ресей]]
|324
|3 165
|49,82 %
|-
| style="background:#CC1111" |
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
|57
|411
|18,93 %
|-
| style="background:#4488CC" |
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
|21
|187
|7,55 %
|-
| style="background:#FF9933" |
|[[Әділетті Ресей — Шындық үшін|Әділетті Ресей]]
|27
|191
|7,46 %
|-
| style="background:#47C2C0" |
|[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]
|14
|74
|5,84 %{{Efn|content=Жаңа адамдардың (5,32%) және [[Өсу партиясы|Өсу партиясының]] (0,52%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#FFB5A8" |
|[[Әлеуметтік әділеттілік үшін Ресей зейнеткерлер партиясы|Зейнеткерлер партиясы]]
|
|28
|2,45 %
|-
| style="background:#009933" |
|[[Жасылдар (Ресей)|Жасылдар]]
|
|4
|1,55 %{{Efn|content=Жасылдардың (0,91%) және [[Жасыл альтернатива (партия, Ресей)|Жасыл альтернативаның]] (0,64%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#00A23D" |
|[[Яблоко (партия)|Яблоко]]
|
|5
|1,34 %
|-
| style="background:#FF3322" |
|[[Ресей коммунистері]]
|
|11
|1,27 %
|-
| style="background:#E61B23" |
|[[Родина (партия)|Родина]]
|1
|9
|0,80 %
|-
| style="background:#08457E" |
|[[Тікелей демократия партиясы]]
|
|1
|''қатысқан жоқ''
|}
25-нен 31 мамыр аралығында 2026 жылы «Біртұтас Ресей» бірмандатты округтер және жалпыфедералдық округтің аймақтық тізімдері бойынша Мемлекеттік Дума депутаттығына кандидаттарды іріктеу бойынша алдын ала дауыс беруді өткізді.
== Пікірлер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:РФ Мемлекеттік думасына сайлау]]
[[Санат:Ресейдегі 2026 жыл]]
[[Санат:2026 жылғы 20 қыркүйектегі Бірыңғай дауыс беру күні]]
5ubnnjigmo83mll0rfdk2h1oxfhyyy2
3622463
3622462
2026-06-26T05:45:01Z
ShadZ01
56180
3622463
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2021)
| алдыңғы сайлау жылы = 2021
| ел = Ресей
| келесі сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2031)
| келесі сайлау жылы = 2031
| сайлау атауы = Мемлекеттік думаға сайлау (2026)
| қосымша = [[Мемлекеттік дума|Мемлекеттік дума]]дағы барлық 450 орын<br/ >Көпшілігіне 226 орын қажет
| сайлау күні = [[18 қыркүйек|18]] — [[20 қыркүйек]] [[2026 жыл]]
| түрі = парламенттік сайлау
| жалпы кандидат =
| кезең =
| тіркелгендер =
| сайлаушылар =
| жарамды =
| жарамсыз =
| бос =
| халық =
| сайлаушылар2 =
| қатысқандар =
| қатысқандар қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар =
| босжәнежарамсыз =
| қатысқандар2 =
| қатысқандар2 қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар2 =
| жарамды2 =
| босжәнежарамсыз2 =
| бос2 =
| жарамсыз2 =
| науқан =
| Дебат =
| сурет1 = Dmitry Medvedev (2026-02-06-2).jpg
| түс1 = #2E4EA4
| партия1 = «[[Біртұтас Ресей]]»
| басшы1 = [[Дмитрий Медведев]]
| дауыс1 =
| алдыңғы дауыс1 = 49.82
| пайыз1 =
| алдыңғы пайыз1 =
| ref пайыз1 =
| орын1 =
| алдыңғы орын1 = 324
| сурет2 = Gennady Zyuganov 2022-09-20 (cropped).jpg
| түс2 = #CC1111
| партия2 = [[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
| басшы2 = [[Геннадий Зюганов]]
| дауыс2 =
| алдыңғы дауыс2 =
| пайыз2 =
| алдыңғы пайыз2 = 18.93
| орын2 =
| алдыңғы орын2 = 57
| сурет3 = Леонид Слуцкий (26-05-2025) (cropped).jpg
| түс3 = #4488CC
| партия3 = [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
| басшы3 = [[Леонид Слуцкий]]
| дауыс3 =
| алдыңғы дауыс3 =
| пайыз3 =
| алдыңғы пайыз3 = 7.55
| орын3 =
| алдыңғы орын3 = 21
| сурет4 = Миронов Сергей Михайлович 2025 год (cropped).jpg
| түс4 = #FF9933
| партия4 = «[[Әділетті Ресей]]»
| басшы4 = [[Сергей Миронов]]
| дауыс4 =
| алдыңғы дауыс4 =
| пайыз4 =
| алдыңғы пайыз4 = 7.46
| орын4 =
| алдыңғы орын4 = 27
| сурет5 = Alexey Nechayev (2026-02-25).jpg
| түс5 = #47C2C0
| партия5 = «[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]»
| басшы5 = [[Алексей Нечаев]]
| дауыс5 =
| алдыңғы дауыс5 =
| пайыз5 =
| алдыңғы пайыз5 = 7.46
| орын5 =
| алдыңғы орын5 = 14
| қарта атауы =
| қарта = 2026 Russian legislative election map by constituencies.svg
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы =
| диаграмма =
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 =
| шарт2 =
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар =
| ізашар партия =
| ізбасар =
| ізбасар партия =
| соңы =
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы =
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның ішінде 225 депутат бірмандатты округтер бойынша, ал қалған 225-і партиялық тізімдер бойынша анықталады.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2026/02/13/vybory-deputatov-gosdumy-v-2026-godu/|title=Выборы в Госдуму в 2026 году: когда и как пройдут, кто будет участвовать|lang=ru|website=[[Lenta.RU]]|access-date=2026-02-14}}</ref>
== Алдыңғы оқиғалар ==
=== Саяси жағдай ===
VIII сайланған Мемлекеттік думаға алдыңғы [[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|сайлау]] 2021 жылдың 17-нен 19 қыркүйегі аралығында өтті. Олардың нәтижелері бойынша «[[Біртұтас Ресей]]<nowiki/>» қайтадан конституциялық көпшілікке ие болды, бірыңғай округ бойынша 14 мандатты және бір мандатты округтер бойынша 5 мандатты жоғалтып. [[Мемлекеттік думаға сайлау (2003)|2003 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет пропорционалды жүйе бойынша пайыздық барьерді төрттен астам партия еңсерді: бөлуге оңшыл-либералды «Жаңа адамдар» партиясы жіберілді. «[[Әділетті Ресей — Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясының нәтижелері «Әділетті Ресейдің» «[[Ресей патриоттары]]мен» және Прилепиннің «[[Шындық үшін (партия)|Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясымен өткізілген бірігуі арқасында жақсарды, ал [[РЛДП]] мандаттардың іс жүзінде жартысын жоғалтты. Алайда сайлау жүйелі бұзушылықтар мен тәуелсіз кандидаттар мен партиялардың жіберілмеуі себебінен бұрмаланған, әділетсіз және теңсіз деп есептеледі.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|title=Центризбирком подвел итоги выборов|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2021-09-20|access-date=2024-06-04|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921173701/https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|title=Неумное голосование: как прошли выборы в России|first=|last=|website=tvrain.tv|date=2021-09-19|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201023033/https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|url-status=live}}</ref>
15-нен 17 наурыз аралығында өткен [[Ресейдегі президент сайлауы (2024)|президенттік сайлау]]да, 77,49 % рекордтық келу кезінде қазіргі президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қайта сайланды, ол рекордтық нәтиже көрсетті (87,28 %)<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320213301/https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134823/https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|url-status=live}}</ref> рекордтық бұрмалаулармен, Ресей тарихындағы ең әділетсіз және теңсіз деп есептеліп.<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2025-11-25}}</ref>
Жүйелік емес оппозиция алдыңғы федералдық сайлау науқандарына қатысуға тырысты: VIII сайланған Мемлекеттік думаға сайлауда «[[Ақылды дауыс беру]]<nowiki/>» қолданылды, 2024 жылғы президенттік сайлау барысында Владимир Путиннен басқа кез келген кандидаттарға дауыс беруге, немесе бюллетеньді жарамсыз етуге шақырулар дыбысталды, «[[Путинге қарсы тапа-талтүс]]<nowiki/>» акциясы өткізілді. Жүйелік емес оппозицияны білдіретін бірқатар саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері түзеу мекемелерінде бас бостандығынан айырылуға немесе өзге де қылмыстық санкцияларға үкім етілді, [[Шетелдік агент (Ресей)|шетелдік агент]]тер деп танылды немесе [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не және оның басталуынан кейінгі [[Ресейдегі қуғын-сүргін (2022 жылдан бастап)|заңнаманың қатаңдатылуы]]на байланысты эмиграцияға кетті. Жүйелік емес оппозицияның жетекшісі [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] 2024 жылғы 16 ақпанда қамауда [[эпибатидин]]нің көмегімен [[Алексей Навальныйдың өлтірілуі|өлтірілді]].<ref>https://www.dw.com/ru/rubio-ssa-ne-somnevautsa-v-vyvodah-evropy-ob-otravlenii-navalnogo-epibatidinom/a-75982200</ref>
=== Сайлау алдындағы обстановка ===
Тоғызыншы шақырылымдағы думских сайлауында қолдарды жинаудан босатылған партиялардың тізімі: Біртұтас Ресей, РКФП, РЛДП, Әділетті Ресей, Жаңа адамдар, Зейнеткерлер партиясы, Ресей коммунистері, Родина, РЭП Жасылдар, Тікелей демократия партиясы, Яблоко.<ref name="Газета.Ру">[https://www.gazeta.ru/social/2025/09/16/21708806.shtml Единый день голосования-2025: как изменится власть и общественная повестка? - Газета.Ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
{| class="wikitable"
|+Қолдарды жинаудан босатылған партиялар<ref>{{Cite web|url=http://www.cikrf.ru/activity/docs/postanovleniya/55711/|title=О списке political партий, на которые распространяется действие части 2 статьи 44 Федерального закона «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»|lang=ru|website=[[Ресей Ортсайлаукомы|РФ Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2024-06-19}}</ref>
! colspan="2" |Партия
!Мемлекеттік Думадағы орындар{{Efn|content=Алдыңғы сайлау нәтижелері бойынша (VIII шақырылым кезіндегі құрамдағы өзгерістерді қамтымайды).}}
!Орындар [[Ресей Федерациясы субъектілерінің парламенттері|аймақтық жиналыстарда]]
![[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|2021 жылғы]] нәтиже (Орталық сайлау комиссиясы)
|-
| style="background:#2E4EA4" |
|[[Біртұтас Ресей]]
|324
|3 165
|49,82 %
|-
| style="background:#CC1111" |
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
|57
|411
|18,93 %
|-
| style="background:#4488CC" |
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
|21
|187
|7,55 %
|-
| style="background:#FF9933" |
|[[Әділетті Ресей — Шындық үшін|Әділетті Ресей]]
|27
|191
|7,46 %
|-
| style="background:#47C2C0" |
|[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]
|14
|74
|5,84 %{{Efn|content=Жаңа адамдардың (5,32%) және [[Өсу партиясы|Өсу партиясының]] (0,52%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#FFB5A8" |
|[[Әлеуметтік әділеттілік үшін Ресей зейнеткерлер партиясы|Зейнеткерлер партиясы]]
|
|28
|2,45 %
|-
| style="background:#009933" |
|[[Жасылдар (Ресей)|Жасылдар]]
|
|4
|1,55 %{{Efn|content=Жасылдардың (0,91%) және [[Жасыл альтернатива (партия, Ресей)|Жасыл альтернативаның]] (0,64%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#00A23D" |
|[[Яблоко (партия)|Яблоко]]
|
|5
|1,34 %
|-
| style="background:#FF3322" |
|[[Ресей коммунистері]]
|
|11
|1,27 %
|-
| style="background:#E61B23" |
|[[Родина (партия)|Родина]]
|1
|9
|0,80 %
|-
| style="background:#08457E" |
|[[Тікелей демократия партиясы]]
|
|1
|''қатысқан жоқ''
|}
25-нен 31 мамыр аралығында 2026 жылы «Біртұтас Ресей» бірмандатты округтер және жалпыфедералдық округтің аймақтық тізімдері бойынша Мемлекеттік Дума депутаттығына кандидаттарды іріктеу бойынша алдын ала дауыс беруді өткізді.
== Пікірлер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:РФ Мемлекеттік думасына сайлау]]
[[Санат:Ресейдегі 2026 жыл]]
[[Санат:2026 жылғы 20 қыркүйектегі Бірыңғай дауыс беру күні]]
9ac2hhsh2by44erd3dtiocasbhn6slh
3622464
3622463
2026-06-26T05:45:43Z
ShadZ01
56180
3622464
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2021)
| алдыңғы сайлау жылы = 2021
| ел = Ресей
| келесі сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2031)
| келесі сайлау жылы = 2031
| сайлау атауы = Мемлекеттік думаға сайлау (2026)
| қосымша = [[Мемлекеттік дума|Мемлекеттік дума]]дағы барлық 450 орын<br/ >Көпшілігіне 226 орын қажет
| сайлау күні = [[18 қыркүйек|18]] — [[20 қыркүйек]] [[2026 жыл]]
| түрі = парламенттік сайлау
| жалпы кандидат =
| кезең =
| тіркелгендер =
| сайлаушылар =
| жарамды =
| жарамсыз =
| бос =
| халық =
| сайлаушылар2 =
| қатысқандар =
| қатысқандар қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар =
| босжәнежарамсыз =
| қатысқандар2 =
| қатысқандар2 қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар2 =
| жарамды2 =
| босжәнежарамсыз2 =
| бос2 =
| жарамсыз2 =
| науқан =
| Дебат =
| сурет1 = Dmitry Medvedev (2026-02-06-2).jpg
| түс1 = #2E4EA4
| партия1 = «[[Біртұтас Ресей]]»
| басшы1 = [[Дмитрий Медведев]]
| дауыс1 =
| алдыңғы дауыс1 = 49.82
| пайыз1 =
| алдыңғы пайыз1 =
| ref пайыз1 =
| орын1 =
| алдыңғы орын1 = 324
| сурет2 = Gennady Zyuganov 2022-09-20 (cropped).jpg
| түс2 = #CC1111
| партия2 = [[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
| басшы2 = [[Геннадий Зюганов]]
| дауыс2 =
| алдыңғы дауыс2 =
| пайыз2 =
| алдыңғы пайыз2 = 18.93
| орын2 =
| алдыңғы орын2 = 57
| сурет3 = Леонид Слуцкий (26-05-2025) (cropped).jpg
| түс3 = #4488CC
| партия3 = [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
| басшы3 = [[Леонид Слуцкий]]
| дауыс3 =
| алдыңғы дауыс3 =
| пайыз3 =
| алдыңғы пайыз3 = 7.55
| орын3 =
| алдыңғы орын3 = 21
| сурет4 = Миронов Сергей Михайлович 2025 год (cropped).jpg
| түс4 = #FF9933
| партия4 = «[[Әділетті Ресей]]»
| басшы4 = [[Сергей Миронов]]
| дауыс4 =
| алдыңғы дауыс4 =
| пайыз4 =
| алдыңғы пайыз4 = 7.46
| орын4 =
| алдыңғы орын4 = 27
| сурет5 = Alexey Nechayev (2026-02-25).jpg
| түс5 = #47C2C0
| партия5 = «[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]»
| басшы5 = [[Алексей Нечаев]]
| дауыс5 =
| алдыңғы дауыс5 =
| пайыз5 =
| алдыңғы пайыз5 = 7.46
| орын5 =
| алдыңғы орын5 = 14
| қарта атауы = Дауыстарды аумақтар бойынша бөлу
| қарта = 2026 Russian legislative election map by constituencies.svg
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы =
| диаграмма =
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 =
| шарт2 =
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар =
| ізашар партия =
| ізбасар =
| ізбасар партия =
| соңы =
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы =
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның ішінде 225 депутат бірмандатты округтер бойынша, ал қалған 225-і партиялық тізімдер бойынша анықталады.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2026/02/13/vybory-deputatov-gosdumy-v-2026-godu/|title=Выборы в Госдуму в 2026 году: когда и как пройдут, кто будет участвовать|lang=ru|website=[[Lenta.RU]]|access-date=2026-02-14}}</ref>
== Алдыңғы оқиғалар ==
=== Саяси жағдай ===
VIII сайланған Мемлекеттік думаға алдыңғы [[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|сайлау]] 2021 жылдың 17-нен 19 қыркүйегі аралығында өтті. Олардың нәтижелері бойынша «[[Біртұтас Ресей]]<nowiki/>» қайтадан конституциялық көпшілікке ие болды, бірыңғай округ бойынша 14 мандатты және бір мандатты округтер бойынша 5 мандатты жоғалтып. [[Мемлекеттік думаға сайлау (2003)|2003 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет пропорционалды жүйе бойынша пайыздық барьерді төрттен астам партия еңсерді: бөлуге оңшыл-либералды «Жаңа адамдар» партиясы жіберілді. «[[Әділетті Ресей — Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясының нәтижелері «Әділетті Ресейдің» «[[Ресей патриоттары]]мен» және Прилепиннің «[[Шындық үшін (партия)|Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясымен өткізілген бірігуі арқасында жақсарды, ал [[РЛДП]] мандаттардың іс жүзінде жартысын жоғалтты. Алайда сайлау жүйелі бұзушылықтар мен тәуелсіз кандидаттар мен партиялардың жіберілмеуі себебінен бұрмаланған, әділетсіз және теңсіз деп есептеледі.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|title=Центризбирком подвел итоги выборов|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2021-09-20|access-date=2024-06-04|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921173701/https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|title=Неумное голосование: как прошли выборы в России|first=|last=|website=tvrain.tv|date=2021-09-19|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201023033/https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|url-status=live}}</ref>
15-нен 17 наурыз аралығында өткен [[Ресейдегі президент сайлауы (2024)|президенттік сайлау]]да, 77,49 % рекордтық келу кезінде қазіргі президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қайта сайланды, ол рекордтық нәтиже көрсетті (87,28 %)<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320213301/https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134823/https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|url-status=live}}</ref> рекордтық бұрмалаулармен, Ресей тарихындағы ең әділетсіз және теңсіз деп есептеліп.<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2025-11-25}}</ref>
Жүйелік емес оппозиция алдыңғы федералдық сайлау науқандарына қатысуға тырысты: VIII сайланған Мемлекеттік думаға сайлауда «[[Ақылды дауыс беру]]<nowiki/>» қолданылды, 2024 жылғы президенттік сайлау барысында Владимир Путиннен басқа кез келген кандидаттарға дауыс беруге, немесе бюллетеньді жарамсыз етуге шақырулар дыбысталды, «[[Путинге қарсы тапа-талтүс]]<nowiki/>» акциясы өткізілді. Жүйелік емес оппозицияны білдіретін бірқатар саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері түзеу мекемелерінде бас бостандығынан айырылуға немесе өзге де қылмыстық санкцияларға үкім етілді, [[Шетелдік агент (Ресей)|шетелдік агент]]тер деп танылды немесе [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не және оның басталуынан кейінгі [[Ресейдегі қуғын-сүргін (2022 жылдан бастап)|заңнаманың қатаңдатылуы]]на байланысты эмиграцияға кетті. Жүйелік емес оппозицияның жетекшісі [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] 2024 жылғы 16 ақпанда қамауда [[эпибатидин]]нің көмегімен [[Алексей Навальныйдың өлтірілуі|өлтірілді]].<ref>https://www.dw.com/ru/rubio-ssa-ne-somnevautsa-v-vyvodah-evropy-ob-otravlenii-navalnogo-epibatidinom/a-75982200</ref>
=== Сайлау алдындағы обстановка ===
Тоғызыншы шақырылымдағы думских сайлауында қолдарды жинаудан босатылған партиялардың тізімі: Біртұтас Ресей, РКФП, РЛДП, Әділетті Ресей, Жаңа адамдар, Зейнеткерлер партиясы, Ресей коммунистері, Родина, РЭП Жасылдар, Тікелей демократия партиясы, Яблоко.<ref name="Газета.Ру">[https://www.gazeta.ru/social/2025/09/16/21708806.shtml Единый день голосования-2025: как изменится власть и общественная повестка? - Газета.Ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
{| class="wikitable"
|+Қолдарды жинаудан босатылған партиялар<ref>{{Cite web|url=http://www.cikrf.ru/activity/docs/postanovleniya/55711/|title=О списке political партий, на которые распространяется действие части 2 статьи 44 Федерального закона «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»|lang=ru|website=[[Ресей Ортсайлаукомы|РФ Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2024-06-19}}</ref>
! colspan="2" |Партия
!Мемлекеттік Думадағы орындар{{Efn|content=Алдыңғы сайлау нәтижелері бойынша (VIII шақырылым кезіндегі құрамдағы өзгерістерді қамтымайды).}}
!Орындар [[Ресей Федерациясы субъектілерінің парламенттері|аймақтық жиналыстарда]]
![[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|2021 жылғы]] нәтиже (Орталық сайлау комиссиясы)
|-
| style="background:#2E4EA4" |
|[[Біртұтас Ресей]]
|324
|3 165
|49,82 %
|-
| style="background:#CC1111" |
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
|57
|411
|18,93 %
|-
| style="background:#4488CC" |
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
|21
|187
|7,55 %
|-
| style="background:#FF9933" |
|[[Әділетті Ресей — Шындық үшін|Әділетті Ресей]]
|27
|191
|7,46 %
|-
| style="background:#47C2C0" |
|[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]
|14
|74
|5,84 %{{Efn|content=Жаңа адамдардың (5,32%) және [[Өсу партиясы|Өсу партиясының]] (0,52%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#FFB5A8" |
|[[Әлеуметтік әділеттілік үшін Ресей зейнеткерлер партиясы|Зейнеткерлер партиясы]]
|
|28
|2,45 %
|-
| style="background:#009933" |
|[[Жасылдар (Ресей)|Жасылдар]]
|
|4
|1,55 %{{Efn|content=Жасылдардың (0,91%) және [[Жасыл альтернатива (партия, Ресей)|Жасыл альтернативаның]] (0,64%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#00A23D" |
|[[Яблоко (партия)|Яблоко]]
|
|5
|1,34 %
|-
| style="background:#FF3322" |
|[[Ресей коммунистері]]
|
|11
|1,27 %
|-
| style="background:#E61B23" |
|[[Родина (партия)|Родина]]
|1
|9
|0,80 %
|-
| style="background:#08457E" |
|[[Тікелей демократия партиясы]]
|
|1
|''қатысқан жоқ''
|}
25-нен 31 мамыр аралығында 2026 жылы «Біртұтас Ресей» бірмандатты округтер және жалпыфедералдық округтің аймақтық тізімдері бойынша Мемлекеттік Дума депутаттығына кандидаттарды іріктеу бойынша алдын ала дауыс беруді өткізді.
== Пікірлер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:РФ Мемлекеттік думасына сайлау]]
[[Санат:Ресейдегі 2026 жыл]]
[[Санат:2026 жылғы 20 қыркүйектегі Бірыңғай дауыс беру күні]]
cjbctyivqdccipcqkh6pkjjduseejhb
3622465
3622464
2026-06-26T05:50:29Z
ShadZ01
56180
3622465
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2021)
| алдыңғы сайлау жылы = 2021
| ел = Ресей
| келесі сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2031)
| келесі сайлау жылы = 2031
| сайлау атауы = Мемлекеттік думаға сайлау (2026)
| қосымша = [[Мемлекеттік дума|Мемлекеттік дума]]дағы барлық 450 орын<br/ >Көпшілігіне 226 орын қажет
| сайлау күні = [[18 қыркүйек|18]] — [[20 қыркүйек]] [[2026 жыл]]
| түрі = парламенттік сайлау
| жалпы кандидат =
| кезең =
| тіркелгендер =
| сайлаушылар =
| жарамды =
| жарамсыз =
| бос =
| халық =
| сайлаушылар2 =
| қатысқандар =
| қатысқандар қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар =
| босжәнежарамсыз =
| қатысқандар2 =
| қатысқандар2 қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар2 =
| жарамды2 =
| босжәнежарамсыз2 =
| бос2 =
| жарамсыз2 =
| науқан =
| Дебат =
| сурет1 = Dmitry Medvedev (2026-02-06-2).jpg
| түс1 = #2E4EA4
| партия1 = «[[Біртұтас Ресей]]»
| басшы1 = [[Дмитрий Медведев]]
| дауыс1 =
| алдыңғы дауыс1 = 49.82
| пайыз1 =
| алдыңғы пайыз1 =
| ref пайыз1 =
| орын1 =
| алдыңғы орын1 = 324
| сурет2 = Gennady Zyuganov 2022-09-20 (cropped).jpg
| түс2 = #CC1111
| партия2 = [[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
| басшы2 = [[Геннадий Зюганов]]
| дауыс2 =
| алдыңғы дауыс2 =
| пайыз2 =
| алдыңғы пайыз2 = 18.93
| орын2 =
| алдыңғы орын2 = 57
| сурет3 = Леонид Слуцкий (26-05-2025) (cropped).jpg
| түс3 = #4488CC
| партия3 = [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
| басшы3 = [[Леонид Слуцкий]]
| дауыс3 =
| алдыңғы дауыс3 =
| пайыз3 =
| алдыңғы пайыз3 = 7.55
| орын3 =
| алдыңғы орын3 = 21
| сурет4 = Миронов Сергей Михайлович 2025 год (cropped).jpg
| түс4 = #FF9933
| партия4 = «[[Әділетті Ресей]]»
| басшы4 = [[Сергей Миронов]]
| дауыс4 =
| алдыңғы дауыс4 =
| пайыз4 =
| алдыңғы пайыз4 = 7.46
| орын4 =
| алдыңғы орын4 = 27
| сурет5 = Alexey Nechayev (2026-02-25).jpg
| түс5 = #47C2C0
| партия5 = «[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]»
| басшы5 = [[Алексей Нечаев]]
| дауыс5 =
| алдыңғы дауыс5 =
| пайыз5 =
| алдыңғы пайыз5 = 7.46
| орын5 =
| алдыңғы орын5 = 14
| қарта атауы = Дауыстарды аумақтар бойынша бөлу
| қарта = 2026 Russian legislative election map by constituencies.svg
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы =
| диаграмма =
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 =
| шарт2 =
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар = [[Вячеслав Викторович Володин|Вячеслав Володин]]
| ізашар партия = «[[Біртұтас Ресей]]»
| ізбасар =
| ізбасар партия =
| соңы = [[Мемлекеттік дума төрағасы]]
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы = ер
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның ішінде 225 депутат бірмандатты округтер бойынша, ал қалған 225-і партиялық тізімдер бойынша анықталады.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2026/02/13/vybory-deputatov-gosdumy-v-2026-godu/|title=Выборы в Госдуму в 2026 году: когда и как пройдут, кто будет участвовать|lang=ru|website=[[Lenta.RU]]|access-date=2026-02-14}}</ref>
== Алдыңғы оқиғалар ==
=== Саяси жағдай ===
VIII сайланған Мемлекеттік думаға алдыңғы [[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|сайлау]] 2021 жылдың 17-нен 19 қыркүйегі аралығында өтті. Олардың нәтижелері бойынша «[[Біртұтас Ресей]]<nowiki/>» қайтадан конституциялық көпшілікке ие болды, бірыңғай округ бойынша 14 мандатты және бір мандатты округтер бойынша 5 мандатты жоғалтып. [[Мемлекеттік думаға сайлау (2003)|2003 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет пропорционалды жүйе бойынша пайыздық барьерді төрттен астам партия еңсерді: бөлуге оңшыл-либералды «Жаңа адамдар» партиясы жіберілді. «[[Әділетті Ресей — Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясының нәтижелері «Әділетті Ресейдің» «[[Ресей патриоттары]]мен» және Прилепиннің «[[Шындық үшін (партия)|Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясымен өткізілген бірігуі арқасында жақсарды, ал [[РЛДП]] мандаттардың іс жүзінде жартысын жоғалтты. Алайда сайлау жүйелі бұзушылықтар мен тәуелсіз кандидаттар мен партиялардың жіберілмеуі себебінен бұрмаланған, әділетсіз және теңсіз деп есептеледі.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|title=Центризбирком подвел итоги выборов|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2021-09-20|access-date=2024-06-04|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921173701/https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|title=Неумное голосование: как прошли выборы в России|first=|last=|website=tvrain.tv|date=2021-09-19|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201023033/https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|url-status=live}}</ref>
15-нен 17 наурыз аралығында өткен [[Ресейдегі президент сайлауы (2024)|президенттік сайлау]]да, 77,49 % рекордтық келу кезінде қазіргі президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қайта сайланды, ол рекордтық нәтиже көрсетті (87,28 %)<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320213301/https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134823/https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|url-status=live}}</ref> рекордтық бұрмалаулармен, Ресей тарихындағы ең әділетсіз және теңсіз деп есептеліп.<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2025-11-25}}</ref>
Жүйелік емес оппозиция алдыңғы федералдық сайлау науқандарына қатысуға тырысты: VIII сайланған Мемлекеттік думаға сайлауда «[[Ақылды дауыс беру]]<nowiki/>» қолданылды, 2024 жылғы президенттік сайлау барысында Владимир Путиннен басқа кез келген кандидаттарға дауыс беруге, немесе бюллетеньді жарамсыз етуге шақырулар дыбысталды, «[[Путинге қарсы тапа-талтүс]]<nowiki/>» акциясы өткізілді. Жүйелік емес оппозицияны білдіретін бірқатар саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері түзеу мекемелерінде бас бостандығынан айырылуға немесе өзге де қылмыстық санкцияларға үкім етілді, [[Шетелдік агент (Ресей)|шетелдік агент]]тер деп танылды немесе [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не және оның басталуынан кейінгі [[Ресейдегі қуғын-сүргін (2022 жылдан бастап)|заңнаманың қатаңдатылуы]]на байланысты эмиграцияға кетті. Жүйелік емес оппозицияның жетекшісі [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] 2024 жылғы 16 ақпанда қамауда [[эпибатидин]]нің көмегімен [[Алексей Навальныйдың өлтірілуі|өлтірілді]].<ref>https://www.dw.com/ru/rubio-ssa-ne-somnevautsa-v-vyvodah-evropy-ob-otravlenii-navalnogo-epibatidinom/a-75982200</ref>
=== Сайлау алдындағы обстановка ===
Тоғызыншы шақырылымдағы думских сайлауында қолдарды жинаудан босатылған партиялардың тізімі: Біртұтас Ресей, РКФП, РЛДП, Әділетті Ресей, Жаңа адамдар, Зейнеткерлер партиясы, Ресей коммунистері, Родина, РЭП Жасылдар, Тікелей демократия партиясы, Яблоко.<ref name="Газета.Ру">[https://www.gazeta.ru/social/2025/09/16/21708806.shtml Единый день голосования-2025: как изменится власть и общественная повестка? - Газета.Ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
{| class="wikitable"
|+Қолдарды жинаудан босатылған партиялар<ref>{{Cite web|url=http://www.cikrf.ru/activity/docs/postanovleniya/55711/|title=О списке political партий, на которые распространяется действие части 2 статьи 44 Федерального закона «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»|lang=ru|website=[[Ресей Ортсайлаукомы|РФ Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2024-06-19}}</ref>
! colspan="2" |Партия
!Мемлекеттік Думадағы орындар{{Efn|content=Алдыңғы сайлау нәтижелері бойынша (VIII шақырылым кезіндегі құрамдағы өзгерістерді қамтымайды).}}
!Орындар [[Ресей Федерациясы субъектілерінің парламенттері|аймақтық жиналыстарда]]
![[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|2021 жылғы]] нәтиже (Орталық сайлау комиссиясы)
|-
| style="background:#2E4EA4" |
|[[Біртұтас Ресей]]
|324
|3 165
|49,82 %
|-
| style="background:#CC1111" |
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
|57
|411
|18,93 %
|-
| style="background:#4488CC" |
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
|21
|187
|7,55 %
|-
| style="background:#FF9933" |
|[[Әділетті Ресей — Шындық үшін|Әділетті Ресей]]
|27
|191
|7,46 %
|-
| style="background:#47C2C0" |
|[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]
|14
|74
|5,84 %{{Efn|content=Жаңа адамдардың (5,32%) және [[Өсу партиясы|Өсу партиясының]] (0,52%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#FFB5A8" |
|[[Әлеуметтік әділеттілік үшін Ресей зейнеткерлер партиясы|Зейнеткерлер партиясы]]
|
|28
|2,45 %
|-
| style="background:#009933" |
|[[Жасылдар (Ресей)|Жасылдар]]
|
|4
|1,55 %{{Efn|content=Жасылдардың (0,91%) және [[Жасыл альтернатива (партия, Ресей)|Жасыл альтернативаның]] (0,64%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#00A23D" |
|[[Яблоко (партия)|Яблоко]]
|
|5
|1,34 %
|-
| style="background:#FF3322" |
|[[Ресей коммунистері]]
|
|11
|1,27 %
|-
| style="background:#E61B23" |
|[[Родина (партия)|Родина]]
|1
|9
|0,80 %
|-
| style="background:#08457E" |
|[[Тікелей демократия партиясы]]
|
|1
|''қатысқан жоқ''
|}
25-нен 31 мамыр аралығында 2026 жылы «Біртұтас Ресей» бірмандатты округтер және жалпыфедералдық округтің аймақтық тізімдері бойынша Мемлекеттік Дума депутаттығына кандидаттарды іріктеу бойынша алдын ала дауыс беруді өткізді.
== Пікірлер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:РФ Мемлекеттік думасына сайлау]]
[[Санат:Ресейдегі 2026 жыл]]
[[Санат:2026 жылғы 20 қыркүйектегі Бірыңғай дауыс беру күні]]
9uaazpulz94bvpiv7gcyix477dflbbq
3622466
3622465
2026-06-26T05:51:27Z
ShadZ01
56180
/* Алдыңғы оқиғалар */
3622466
wikitext
text/x-wiki
{{Сайлау
| алдыңғы сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2021)
| алдыңғы сайлау жылы = 2021
| ел = Ресей
| келесі сайлау = Мемлекеттік думаға сайлау (2031)
| келесі сайлау жылы = 2031
| сайлау атауы = Мемлекеттік думаға сайлау (2026)
| қосымша = [[Мемлекеттік дума|Мемлекеттік дума]]дағы барлық 450 орын<br/ >Көпшілігіне 226 орын қажет
| сайлау күні = [[18 қыркүйек|18]] — [[20 қыркүйек]] [[2026 жыл]]
| түрі = парламенттік сайлау
| жалпы кандидат =
| кезең =
| тіркелгендер =
| сайлаушылар =
| жарамды =
| жарамсыз =
| бос =
| халық =
| сайлаушылар2 =
| қатысқандар =
| қатысқандар қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар =
| босжәнежарамсыз =
| қатысқандар2 =
| қатысқандар2 қатынасы =
| алдыңғы қатысқандар2 =
| жарамды2 =
| босжәнежарамсыз2 =
| бос2 =
| жарамсыз2 =
| науқан =
| Дебат =
| сурет1 = Dmitry Medvedev (2026-02-06-2).jpg
| түс1 = #2E4EA4
| партия1 = «[[Біртұтас Ресей]]»
| басшы1 = [[Дмитрий Медведев]]
| дауыс1 =
| алдыңғы дауыс1 = 49.82
| пайыз1 =
| алдыңғы пайыз1 =
| ref пайыз1 =
| орын1 =
| алдыңғы орын1 = 324
| сурет2 = Gennady Zyuganov 2022-09-20 (cropped).jpg
| түс2 = #CC1111
| партия2 = [[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
| басшы2 = [[Геннадий Зюганов]]
| дауыс2 =
| алдыңғы дауыс2 =
| пайыз2 =
| алдыңғы пайыз2 = 18.93
| орын2 =
| алдыңғы орын2 = 57
| сурет3 = Леонид Слуцкий (26-05-2025) (cropped).jpg
| түс3 = #4488CC
| партия3 = [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
| басшы3 = [[Леонид Слуцкий]]
| дауыс3 =
| алдыңғы дауыс3 =
| пайыз3 =
| алдыңғы пайыз3 = 7.55
| орын3 =
| алдыңғы орын3 = 21
| сурет4 = Миронов Сергей Михайлович 2025 год (cropped).jpg
| түс4 = #FF9933
| партия4 = «[[Әділетті Ресей]]»
| басшы4 = [[Сергей Миронов]]
| дауыс4 =
| алдыңғы дауыс4 =
| пайыз4 =
| алдыңғы пайыз4 = 7.46
| орын4 =
| алдыңғы орын4 = 27
| сурет5 = Alexey Nechayev (2026-02-25).jpg
| түс5 = #47C2C0
| партия5 = «[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]»
| басшы5 = [[Алексей Нечаев]]
| дауыс5 =
| алдыңғы дауыс5 =
| пайыз5 =
| алдыңғы пайыз5 = 7.46
| орын5 =
| алдыңғы орын5 = 14
| қарта атауы = Дауыстарды аумақтар бойынша бөлу
| қарта = 2026 Russian legislative election map by constituencies.svg
| қарта өлшемі =
| қарта шарты1 =
| қарта шарты2 =
| fond =
| қарта тақарыбы =
| диаграмма атауы =
| диаграмма =
| диаграмма өлшемі =
| шарт1 =
| шарт2 =
| диаграмма2 атауы =
| диаграмма2 =
| диаграмма өлшемі2 =
| шарт1 2 =
| шарт2 2 =
| жолақ атауы =
| жолақ1 =
| түс жолақ1 =
| пайыз жолақ1 =
| төменгі-жолақ атауы =
| ізашар = [[Вячеслав Викторович Володин|Вячеслав Володин]]
| ізашар партия = «[[Біртұтас Ресей]]»
| ізбасар =
| ізбасар партия =
| соңы = [[Мемлекеттік дума төрағасы]]
| ізашар атауы =
| ізашар жынысы = ер
| ізбасар атауы =
| ізбасар жынысы =
| төменгі тақырып =
| мазмұн =
| сайт =
}}
'''Ресей Федерациясының IX сайланған [[Мемлекеттік дума]]сына сайлау''' 2026 жылғы 18–20 қыркүйек аралығында, бірыңғай дауыс беру күндерінде өтеді. Сайлауда [[Аралас сайлау жүйесі|параллельді (компенсацияланбайтын) сайлау жүйесі]] бойынша 450 депутат сайланады, оның ішінде 225 депутат бірмандатты округтер бойынша, ал қалған 225-і партиялық тізімдер бойынша анықталады.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2026/02/13/vybory-deputatov-gosdumy-v-2026-godu/|title=Выборы в Госдуму в 2026 году: когда и как пройдут, кто будет участвовать|lang=ru|website=[[Lenta.RU]]|access-date=2026-02-14}}</ref>
== Алдыңғы оқиғалар ==
=== Саяси жағдай ===
VIII сайланған Мемлекеттік думаға алдыңғы [[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|сайлау]] 2021 жылдың 17-нен 19 қыркүйегі аралығында өтті. Олардың нәтижелері бойынша «[[Біртұтас Ресей]]<nowiki/>» қайтадан конституциялық көпшілікке ие болды, бірыңғай округ бойынша 14 мандатты және бір мандатты округтер бойынша 5 мандатты жоғалтып. [[Мемлекеттік думаға сайлау (2003)|2003 жылғы сайлау]]дан бері алғаш рет пропорционалды жүйе бойынша пайыздық барьерді төрттен астам партия еңсерді: бөлуге оңшыл-либералды «Жаңа адамдар» партиясы жіберілді. «[[Әділетті Ресей — Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясының нәтижелері «Әділетті Ресейдің» «[[Ресей патриоттары]]мен» және Прилепиннің «[[Шындық үшін (партия)|Шындық үшін]]<nowiki/>» партиясымен өткізілген бірігуі арқасында жақсарды, ал [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]] мандаттардың іс жүзінде жартысын жоғалтты. Алайда сайлау жүйелі бұзушылықтар мен тәуелсіз кандидаттар мен партиялардың жіберілмеуі себебінен бұрмаланған, әділетсіз және теңсіз деп есептеледі.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|title=Центризбирком подвел итоги выборов|lang=ru|website=Forbes.ru|date=2021-09-20|access-date=2024-06-04|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921173701/https://www.forbes.ru/society/440545-centrizbirkom-podvel-itogi-vyborov|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|title=Неумное голосование: как прошли выборы в России|first=|last=|website=tvrain.tv|date=2021-09-19|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201023033/https://tvrain.tv/teleshow/notes/neumnoe_golosovanie_kak_proshli_vybory_v_rossii-538157/|url-status=live}}</ref>
15-нен 17 наурыз аралығында өткен [[Ресейдегі президент сайлауы (2024)|президенттік сайлау]]да, 77,49 % рекордтық келу кезінде қазіргі президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қайта сайланды, ол рекордтық нәтиже көрсетті (87,28 %)<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320213301/https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2024-06-04|archive-date=2024-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134823/https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|url-status=live}}</ref> рекордтық бұрмалаулармен, Ресей тарихындағы ең әділетсіз және теңсіз деп есептеліп.<ref>{{Cite web|url=https://istories.media/stories/2024/03/20/proshedshie-vibori-prezidenta-samie-sfalsifitsirovannie-v-istorii-rossii/|title=Прошедшие «выборы» президента — самые сфальсифицированные в истории России|lang=ru|website=istories.media|access-date=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/novaia-evropa-okolo-poloviny-golosov-za-vladimira-putina-na-prezidentskikh-vyborakh-byli-vbrosheny-news|title=Исследование «Новой-Европа»: около половины голосов за Владимира Путина на президентских выборах были вброшены|website=Новая газета Европа|date=1994-05-17|access-date=2025-11-25}}</ref>
Жүйелік емес оппозиция алдыңғы федералдық сайлау науқандарына қатысуға тырысты: VIII сайланған Мемлекеттік думаға сайлауда «[[Ақылды дауыс беру]]<nowiki/>» қолданылды, 2024 жылғы президенттік сайлау барысында Владимир Путиннен басқа кез келген кандидаттарға дауыс беруге, немесе бюллетеньді жарамсыз етуге шақырулар дыбысталды, «[[Путинге қарсы тапа-талтүс]]<nowiki/>» акциясы өткізілді. Жүйелік емес оппозицияны білдіретін бірқатар саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері түзеу мекемелерінде бас бостандығынан айырылуға немесе өзге де қылмыстық санкцияларға үкім етілді, [[Шетелдік агент (Ресей)|шетелдік агент]]тер деп танылды немесе [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]не және оның басталуынан кейінгі [[Ресейдегі қуғын-сүргін (2022 жылдан бастап)|заңнаманың қатаңдатылуы]]на байланысты эмиграцияға кетті. Жүйелік емес оппозицияның жетекшісі [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] 2024 жылғы 16 ақпанда қамауда [[эпибатидин]]нің көмегімен [[Алексей Навальныйдың өлтірілуі|өлтірілді]].<ref>https://www.dw.com/ru/rubio-ssa-ne-somnevautsa-v-vyvodah-evropy-ob-otravlenii-navalnogo-epibatidinom/a-75982200</ref>
=== Сайлау алдындағы обстановка ===
Тоғызыншы шақырылымдағы думских сайлауында қолдарды жинаудан босатылған партиялардың тізімі: Біртұтас Ресей, РКФП, РЛДП, Әділетті Ресей, Жаңа адамдар, Зейнеткерлер партиясы, Ресей коммунистері, Родина, РЭП Жасылдар, Тікелей демократия партиясы, Яблоко.<ref name="Газета.Ру">[https://www.gazeta.ru/social/2025/09/16/21708806.shtml Единый день голосования-2025: как изменится власть и общественная повестка? - Газета.Ru<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
{| class="wikitable"
|+Қолдарды жинаудан босатылған партиялар<ref>{{Cite web|url=http://www.cikrf.ru/activity/docs/postanovleniya/55711/|title=О списке political партий, на которые распространяется действие части 2 статьи 44 Федерального закона «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»|lang=ru|website=[[Ресей Ортсайлаукомы|РФ Орталық сайлау комиссиясы]]|date=2024-06-19}}</ref>
! colspan="2" |Партия
!Мемлекеттік Думадағы орындар{{Efn|content=Алдыңғы сайлау нәтижелері бойынша (VIII шақырылым кезіндегі құрамдағы өзгерістерді қамтымайды).}}
!Орындар [[Ресей Федерациясы субъектілерінің парламенттері|аймақтық жиналыстарда]]
![[Мемлекеттік думаға сайлау (2021)|2021 жылғы]] нәтиже (Орталық сайлау комиссиясы)
|-
| style="background:#2E4EA4" |
|[[Біртұтас Ресей]]
|324
|3 165
|49,82 %
|-
| style="background:#CC1111" |
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РКФП]]
|57
|411
|18,93 %
|-
| style="background:#4488CC" |
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
|21
|187
|7,55 %
|-
| style="background:#FF9933" |
|[[Әділетті Ресей — Шындық үшін|Әділетті Ресей]]
|27
|191
|7,46 %
|-
| style="background:#47C2C0" |
|[[Жаңа адамдар (партия)|Жаңа адамдар]]
|14
|74
|5,84 %{{Efn|content=Жаңа адамдардың (5,32%) және [[Өсу партиясы|Өсу партиясының]] (0,52%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#FFB5A8" |
|[[Әлеуметтік әділеттілік үшін Ресей зейнеткерлер партиясы|Зейнеткерлер партиясы]]
|
|28
|2,45 %
|-
| style="background:#009933" |
|[[Жасылдар (Ресей)|Жасылдар]]
|
|4
|1,55 %{{Efn|content=Жасылдардың (0,91%) және [[Жасыл альтернатива (партия, Ресей)|Жасыл альтернативаның]] (0,64%) бірлескен нәтижесі.}}
|-
| style="background:#00A23D" |
|[[Яблоко (партия)|Яблоко]]
|
|5
|1,34 %
|-
| style="background:#FF3322" |
|[[Ресей коммунистері]]
|
|11
|1,27 %
|-
| style="background:#E61B23" |
|[[Родина (партия)|Родина]]
|1
|9
|0,80 %
|-
| style="background:#08457E" |
|[[Тікелей демократия партиясы]]
|
|1
|''қатысқан жоқ''
|}
25-нен 31 мамыр аралығында 2026 жылы «Біртұтас Ресей» бірмандатты округтер және жалпыфедералдық округтің аймақтық тізімдері бойынша Мемлекеттік Дума депутаттығына кандидаттарды іріктеу бойынша алдын ала дауыс беруді өткізді.
== Пікірлер ==
{{Notelist}}
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:РФ Мемлекеттік думасына сайлау]]
[[Санат:Ресейдегі 2026 жыл]]
[[Санат:2026 жылғы 20 қыркүйектегі Бірыңғай дауыс беру күні]]
aynn6tft9y8l4fhp4f4hbhr86izoy4v
Қатысушы талқылауы:Исхан. Б
3
782912
3622450
2026-06-26T03:27:34Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3622450
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Исхан. Б}}
-- [[Қатысушы:Erboldilyara|Сариев Ербол]] ([[Қатысушы талқылауы:Erboldilyara|талқылауы]] 08:27, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
gxsqdbhiy62jxxyjj5f1a8g74s4yn9o
Жәнібеков әсері
0
782913
3622454
2026-06-26T04:17:50Z
RaiymbekZh
170385
RaiymbekZh [[Жәнібеков әсері]] бетін [[Жәнібеков эффекті]] бетіне жылжытты
3622454
wikitext
text/x-wiki
#АЙДАУ [[Жәнібеков эффекті]]
q724mjl4ihxgtfnvsz9zsnqihaq6jur
Қатысушы талқылауы:Ерғазы Манапұлы
3
782914
3622468
2026-06-26T06:01:46Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3622468
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Ерғазы Манапұлы}}
-- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 11:01, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
nftnww9hcqwmsqk0sczyz44sy4tj27a
Қатысушы талқылауы:Жайсанкүл
3
782915
3622469
2026-06-26T06:02:00Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3622469
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Жайсанкүл}}
-- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 11:02, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
7oq2il5605t02eu3eejrd85vzgq3qnv
Қатысушы:Ерғазы Манапұлы/зертхана
2
782916
3622472
2026-06-26T06:13:58Z
Ерғазы Манапұлы
182903
инклюзивті білім беру туралы
3622472
wikitext
text/x-wiki
{{Қатысушы зертханасы}}
<!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ -->
= Инклюзивті білім беру – әр балаға тең мүмкіндік =
'''Кіріспе'''
Инклюзивті білім беру – барлық білім алушыларға олардың физиологиялық, интеллектуалдық, психологиялық, әлеуметтік, тілдік және басқа да ерекшеліктеріне қарамастан тең мүмкіндік беруді көздейтін білім беру жүйесінің басым бағыттарының бірі.
Ол әрбір баланың сапалы білім алуға деген құқығын қамтамасыз етуге негізделген және жаһандық талаптарға сәйкес жүзеге асырылатын күрделі әрі жан-жақты үдеріс болып табылады. Сонымен қатар, ол қоғамды ізгілендірудің, әлеуметтік теңдік пен әділеттілікті нығайтудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады [3].
Осыған байланысты инклюзивті білім берудің негізгі мақсаты – әрбір адамның қоғам өміріне '''толыққанды''' қатысуына жағдай жасау, оның әлеуетін дамытуға ықпал ету және әлеуметтік ортаға табысты бейімделуін қамтамасыз ету.
Инклюзивті білім беру тұжырымдамасы адамдардың жеке ерекшеліктері мен мүмкіндіктерінің әртүрлілігін құрметтеуге, олардың тең құқықтарын қамтамасыз етуге және қоғамдық өмірге тоолыққанды араласуына қолдау көрсетуге негізделген. Осыған байланысты бұл ұғым тек білім беру саласындағы маңызды бағыт қана емес, сонымен қатар адам құқықтарын сақтау мен қорғаудың негізгі қағидаттарының бірі ретінде қарастырылады.
'''Инклюзивті білім берудің Қазақстан Республикасындағы құқықтық негіздері.'''
Қазақстанда инклюзивті білім беру бірнеше нормативтік-құқықтық құжаттармен реттеледі.
Негізгі құжаттар:
· Қазақстан Республикасының Конституциясы [1];
· «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы [2];
· «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» Заңы;
· Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламалары;
· БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенциясы;
· БҰҰ-ның Мүгедектердің құқықтары туралы конвенциясы.
Қазақстан Республикасының заңнамасы барлық балалардың сапалы білім алуға тең құқығын қамтамасыз етеді және арнайы қолдау көрсету шараларын қарастырады.
Инклюзивті білім беруді тиімді жүзеге асыру үшін білім беру ұйымдарында арнайы жағдайлар жасалуы қажет. Арнайы жағдайларға:
· оқу бағдарламаларын бейімдеу;
· жеке оқу жоспарларын әзірлеу;
· арнайы оқыту әдістерін пайдалану;
· педагогикалық қолдау көрсету;
· психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу;
· техникалық құралдармен қамтамасыз ету;
· кедергісіз орта қалыптастыру жатады [4].
Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялар (ПМПК) балалардың ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтап, білім беру бағытын таңдауға ұсыныстар береді.
Инклюзивті білім беру ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға сапалы білім алып, әлеуметтік ортаға бейімделуге және өзіне деген сенімділігін арттыруға мүмкіндік береді, басқа оқушылардың төзімділік, эмпатия және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін дамытады, сондай-ақ қоғамда әлеуметтік теңдікті нығайтып, кемсітушіліктің азаюына ықпал етеді.
Қазақстанда инклюзивті білім беру жүйесі кезең-кезеңімен дамып келеді. Заңнамалық негіздің жетілдірілуі, халықаралық тәжірибенің енгізілуі және қоғам көзқарасының өзгеруі инклюзивті білім беруді одан әрі дамытуға қолайлы жағдай жасайды.
'''Әдебиеттер тізімі:'''
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.
3. Оспанбаева М. П. Инклюзивті білім беру мазмұны және әдістемесі: оқу құралы. — Алматы, 2019.
4. Лиходедова Л. Н. Инклюзивті білім берудің теориясы мен практикасы: оқу құралы. — Қарағанды, 2021.
5. Қазақстан Республикасында инклюзивті білім беруді дамытудың тұжырымдамалық тәсілдері. — Астана, 2015.
hxpsfg4pjsjdes3b841pektdqey4mrl
3622475
3622472
2026-06-26T06:17:24Z
~2026-36843-51
182905
3622475
wikitext
text/x-wiki
{{Қатысушы зертханасы}}
<!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ -->
= Инклюзивті білім беру – әр балаға тең мүмкіндік =
'''Кіріспе111'''
Инклюзивті білім беру – барлық білім алушыларға олардың физиологиялық, интеллектуалдық, психологиялық, әлеуметтік, тілдік және басқа да ерекшеліктеріне қарамастан тең мүмкіндік беруді көздейтін білім беру жүйесінің басым бағыттарының бірі.
Ол әрбір баланың сапалы білім алуға деген құқығын қамтамасыз етуге негізделген және жаһандық талаптарға сәйкес жүзеге асырылатын күрделі әрі жан-жақты үдеріс болып табылады. Сонымен қатар, ол қоғамды ізгілендірудің, әлеуметтік теңдік пен әділеттілікті нығайтудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады [3].
Осыған байланысты инклюзивті білім берудің негізгі мақсаты – әрбір адамның қоғам өміріне '''толыққанды''' қатысуына жағдай жасау, оның әлеуетін дамытуға ықпал ету және әлеуметтік ортаға табысты бейімделуін қамтамасыз ету.
Инклюзивті білім беру тұжырымдамасы адамдардың жеке ерекшеліктері мен мүмкіндіктерінің әртүрлілігін құрметтеуге, олардың тең құқықтарын қамтамасыз етуге және қоғамдық өмірге тоолыққанды араласуына қолдау көрсетуге негізделген. Осыған байланысты бұл ұғым тек білім беру саласындағы маңызды бағыт қана емес, сонымен қатар адам құқықтарын сақтау мен қорғаудың негізгі қағидаттарының бірі ретінде қарастырылады.
'''Инклюзивті білім берудің Қазақстан Республикасындағы құқықтық негіздері.'''
Қазақстанда инклюзивті білім беру бірнеше нормативтік-құқықтық құжаттармен реттеледі.
Негізгі құжаттар:
· Қазақстан Республикасының Конституциясы [1];
· «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы [2];
· «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» Заңы;
· Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламалары;
· БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенциясы;
· БҰҰ-ның Мүгедектердің құқықтары туралы конвенциясы.
Қазақстан Республикасының заңнамасы барлық балалардың сапалы білім алуға тең құқығын қамтамасыз етеді және арнайы қолдау көрсету шараларын қарастырады.
Инклюзивті білім беруді тиімді жүзеге асыру үшін білім беру ұйымдарында арнайы жағдайлар жасалуы қажет. Арнайы жағдайларға:
· оқу бағдарламаларын бейімдеу;
· жеке оқу жоспарларын әзірлеу;
· арнайы оқыту әдістерін пайдалану;
· педагогикалық қолдау көрсету;
· психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу;
· техникалық құралдармен қамтамасыз ету;
· кедергісіз орта қалыптастыру жатады [4].
Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялар (ПМПК) балалардың ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтап, білім беру бағытын таңдауға ұсыныстар береді.
Инклюзивті білім беру ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға сапалы білім алып, әлеуметтік ортаға бейімделуге және өзіне деген сенімділігін арттыруға мүмкіндік береді, басқа оқушылардың төзімділік, эмпатия және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін дамытады, сондай-ақ қоғамда әлеуметтік теңдікті нығайтып, кемсітушіліктің азаюына ықпал етеді.
Қазақстанда инклюзивті білім беру жүйесі кезең-кезеңімен дамып келеді. Заңнамалық негіздің жетілдірілуі, халықаралық тәжірибенің енгізілуі және қоғам көзқарасының өзгеруі инклюзивті білім беруді одан әрі дамытуға қолайлы жағдай жасайды.
'''Әдебиеттер тізімі:'''
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.
3. Оспанбаева М. П. Инклюзивті білім беру мазмұны және әдістемесі: оқу құралы. — Алматы, 2019.
4. Лиходедова Л. Н. Инклюзивті білім берудің теориясы мен практикасы: оқу құралы. — Қарағанды, 2021.
5. Қазақстан Республикасында инклюзивті білім беруді дамытудың тұжырымдамалық тәсілдері. — Астана, 2015.
gh0cxtwd3gw3g81cmlhiaw75gvrzlp6
3622479
3622475
2026-06-26T06:19:32Z
Ерғазы Манапұлы
182903
3622479
wikitext
text/x-wiki
{{Қатысушы зертханасы}}
<!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ -->
= Инклюзивті білім беру – әр балаға тең мүмкіндік =
'''Кіріспе'''
Инклюзивті білім беру – барлық білім алушыларға олардың физиологиялық, интеллектуалдық, психологиялық, әлеуметтік, тілдік және басқа да ерекшеліктеріне қарамастан тең мүмкіндік беруді көздейтін білім беру жүйесінің басым бағыттарының бірі.
Ол әрбір баланың сапалы білім алуға деген құқығын қамтамасыз етуге негізделген және жаһандық талаптарға сәйкес жүзеге асырылатын күрделі әрі жан-жақты үдеріс болып табылады. Сонымен қатар, ол қоғамды ізгілендірудің, әлеуметтік теңдік пен әділеттілікті нығайтудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады [3].
Осыған байланысты инклюзивті білім берудің негізгі мақсаты – әрбір адамның қоғам өміріне '''толыққанды''' қатысуына жағдай жасау, оның әлеуетін дамытуға ықпал ету және әлеуметтік ортаға табысты бейімделуін қамтамасыз ету.
Инклюзивті білім беру тұжырымдамасы адамдардың жеке ерекшеліктері мен мүмкіндіктерінің әртүрлілігін құрметтеуге, олардың тең құқықтарын қамтамасыз етуге және қоғамдық өмірге тоолыққанды араласуына қолдау көрсетуге негізделген. Осыған байланысты бұл ұғым тек білім беру саласындағы маңызды бағыт қана емес, сонымен қатар адам құқықтарын сақтау мен қорғаудың негізгі қағидаттарының бірі ретінде қарастырылады.
'''Инклюзивті білім берудің Қазақстан Республикасындағы құқықтық негіздері.'''
Қазақстанда инклюзивті білім беру бірнеше нормативтік-құқықтық құжаттармен реттеледі.
Негізгі құжаттар:
· Қазақстан Республикасының Конституциясы [1];
· «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы [2];
· «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» Заңы;
· Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламалары;
· БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенциясы;
· БҰҰ-ның Мүгедектердің құқықтары туралы конвенциясы.
Қазақстан Республикасының заңнамасы барлық балалардың сапалы білім алуға тең құқығын қамтамасыз етеді және арнайы қолдау көрсету шараларын қарастырады.
Инклюзивті білім беруді тиімді жүзеге асыру үшін білім беру ұйымдарында арнайы жағдайлар жасалуы қажет. Арнайы жағдайларға:
· оқу бағдарламаларын бейімдеу;
· жеке оқу жоспарларын әзірлеу;
· арнайы оқыту әдістерін пайдалану;
· педагогикалық қолдау көрсету;
· психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу;
· техникалық құралдармен қамтамасыз ету;
· кедергісіз орта қалыптастыру жатады [4].
Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялар (ПМПК) балалардың ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтап, білім беру бағытын таңдауға ұсыныстар береді.
Инклюзивті білім беру ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға сапалы білім алып, әлеуметтік ортаға бейімделуге және өзіне деген сенімділігін арттыруға мүмкіндік береді, басқа оқушылардың төзімділік, эмпатия және әлеуметтік жауапкершілік қасиеттерін дамытады, сондай-ақ қоғамда әлеуметтік теңдікті нығайтып, кемсітушіліктің азаюына ықпал етеді.
Қазақстанда инклюзивті білім беру жүйесі кезең-кезеңімен дамып келеді. Заңнамалық негіздің жетілдірілуі, халықаралық тәжірибенің енгізілуі және қоғам көзқарасының өзгеруі инклюзивті білім беруді одан әрі дамытуға қолайлы жағдай жасайды.
'''Әдебиеттер тізімі:'''
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.
3. Оспанбаева М. П. Инклюзивті білім беру мазмұны және әдістемесі: оқу құралы. — Алматы, 2019.
4. Лиходедова Л. Н. Инклюзивті білім берудің теориясы мен практикасы: оқу құралы. — Қарағанды, 2021.
5. Қазақстан Республикасында инклюзивті білім беруді дамытудың тұжырымдамалық тәсілдері. — Астана, 2015.
ld2i1zmnfkyudrybyxu2mfpljfsr6yi
Қатысушы талқылауы:ӘшімАлтынгүл
3
782918
3622489
2026-06-26T06:37:22Z
New user message
61167
[[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу.
3622489
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=ӘшімАлтынгүл}}
-- [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:37, 2026 ж. маусымның 26 (+05)
sq6fbpqdbl7x2irkqsdumuiq2g5od9k
Маяк (қала)
0
782919
3622505
2026-06-26T07:41:28Z
Мағыпар
100137
Жаңа бетте: '''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Молдова қалалары]]
3622505
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
h9t8u9vrz7xwl94rtxm1jmvpb6syxk9
3622506
3622505
2026-06-26T07:42:04Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622506
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
j5s0zzou4exarjw5ei5uwnwzqox68wm
3622508
3622506
2026-06-26T07:53:00Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622508
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
axvqtzgkcb7dqv3ffufa9u52f62ram5
3622509
3622508
2026-06-26T07:54:07Z
Мағыпар
100137
дереккөз
3622509
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
a0hp764e21dnr7dgcmb12xx21q4bjzk
3622511
3622509
2026-06-26T07:57:35Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622511
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
tfueq5tkhwnl6eubtqjb3nj8nt9h3dt
3622512
3622511
2026-06-26T08:01:54Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622512
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
gp1i3cd95990882km3recx2m579sqov
3622513
3622512
2026-06-26T08:03:22Z
Мағыпар
100137
/* Тарихы */ дереккөз
3622513
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
hjk9hlf7pkudwhzpivpn3vhauljzzz1
3622516
3622513
2026-06-26T08:21:32Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622516
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
s88mam5szr93jtrqrnlbowuhbvjziiq
3622517
3622516
2026-06-26T08:29:17Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру
3622517
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
0ju18ss9cylksu4immist7kdw2wt81k
3622518
3622517
2026-06-26T08:32:40Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */
3622518
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.<ref>{{citeweb|url=https://maik-possovet.jimdofree.com/|title=|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
5pi2b0do0awvxw6ibtbjawunqdo319m
3622519
3622518
2026-06-26T08:34:18Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */
3622519
wikitext
text/x-wiki
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.<ref>{{citeweb|url=https://maik-possovet.jimdofree.com/|title=п. Маяк Григориопольского района|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
gqwev7cu2imr1jjpwf697pe7nfo7f0m
3622520
3622519
2026-06-26T08:36:13Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622520
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Маяк
|шынайы атауы = {{Lang-ro|Maiac}}
|сурет =
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.<ref>{{citeweb|url=https://maik-possovet.jimdofree.com/|title=п. Маяк Григориопольского района|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
tqoyzexcw1e49sw10jojxv86fbzdgbp
3622521
3622520
2026-06-26T08:37:32Z
Мағыпар
100137
үлгі, сурет қою
3622521
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Маяк
|шынайы атауы = {{Lang-ro|Maiac}}
|сурет = Радиоцентр Маяк, коротковолновая поворотная антенна А30-31.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.<ref>{{citeweb|url=https://maik-possovet.jimdofree.com/|title=п. Маяк Григориопольского района|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
mhuvmqf2ui8y13qanb8p5tnf7cvy88s
3622522
3622521
2026-06-26T08:39:20Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622522
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Маяк
|шынайы атауы = {{Lang-ro|Maiac}}
|сурет = Радиоцентр Маяк, коротковолновая поворотная антенна А30-31.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =14 |lat_sec =15
|lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =23 |lon_sec =09
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.<ref>{{citeweb|url=https://maik-possovet.jimdofree.com/|title=п. Маяк Григориопольского района|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
12decxz3o4vq78b083n6qmuqr47029r
3622523
3622522
2026-06-26T08:41:22Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622523
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Маяк
|шынайы атауы = {{Lang-ro|Maiac}}
|сурет = Радиоцентр Маяк, коротковолновая поворотная антенна А30-31.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =14 |lat_sec =15
|lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =23 |lon_sec =09
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = 210
|пошта индексі = MD-4006
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.<ref>{{citeweb|url=https://maik-possovet.jimdofree.com/|title=п. Маяк Григориопольского района|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
8h358yazv073e1dkyedso35sjge7kxe
3622524
3622523
2026-06-26T08:43:12Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622524
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Маяк
|шынайы атауы = {{Lang-ro|Maiac}}
|сурет = Радиоцентр Маяк, коротковолновая поворотная антенна А30-31.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =14 |lat_sec =15
|lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =23 |lon_sec =09
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты = 1968
|алғашқы дерек = 1971
|бұрынғы атаулары = Григориополь-1
|статус алуы = 2002
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 1047
|санақ жылы = 2026
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = 210
|пошта индексі = MD-4006
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Маяк''' ({{Lang-ro|Maiac}}) — [[Молдова]] Республикасындағы ең кішкентай қала, [[Днестр]]дің сол жағалауындағы әкімшілік-аумақтық бірлік [[Григориополь ауданы]]нда орналасқан.
Маяк халқының саны 2026 жылы 1047 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-majak-10900.html|title=Население Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Маяк — Григориополь ауданының солтүстік-батыс бөлігінде, Григориополь қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан.
== Тарихы ==
Ауыл жақын маңда орналасқан Приднестровье радио және теледидар орталығының (PRTC) қызмет көрсетуші персоналының тұрғылықты жері ретінде салынған. Ауыл 1978 жылы ресми түрде «Маяк» деп аталды.
1990 жылдардың басында мұнда қысқа және орта толқын диапазондарында жұмыс істейтін 20-дан астам таратқыш жұмыс істеді; әрбір қысқа толқынды таратқыш өзінің төрт антеннасына қосылды, әрқайсысының биіктігі 60-тан 160 метрге дейін.
1972 жылдың маусым айында балабақша, 1974 жылы 30 тамызда сегізжылдық мектеп ашылды, ал 1978 жылы ол орта мектепке айналды.<ref>{{citeweb|url=https://grig-rsnd.idknet.com/test/gorod-i-rajon/istoriya-p-mayak?ysclid=mqum1x1ljn215155747|title=ГОРОД И РАЙОН » История п. Маяк|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Кенттің қала құраушы кәсіпорны ұзақ уақыт бойы ірі хабар тарату радио орталығы — Приднестровье радиотелецентрі болды.
Кәсіпорындар мен ұйымдар:
*«Приднестровье радио және теледидар орталығы» ААҚ,
*«ПолиМир» ЖООО,
*Маяк ауыл әкімшілігі,
*«Алтын әтеш» балабақшасы,
*Маяк орта мектебі,
*Маяк ауылдық медициналық емханасы.<ref>{{citeweb|url=https://maik-possovet.jimdofree.com/|title=п. Маяк Григориопольского района|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
hc8ksjxgx6g2alkbss7yfqx1oit9ua9
Ниспорены
0
782920
3622527
2026-06-26T09:30:36Z
Мағыпар
100137
Жаңа бетте: '''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Молдова қалалары]]
3622527
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
3lxzougtrlk1nv1fkohbj35r33dojcs
3622528
3622527
2026-06-26T09:31:19Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622528
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
szc1hri3h31n6oub27aol4zd4uemclp
3622530
3622528
2026-06-26T09:33:49Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622530
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
nnhkq648zans1fl0r347hv6pr5x3lm6
3622531
3622530
2026-06-26T09:34:49Z
Мағыпар
100137
дереккөз
3622531
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
miffo0io6mqgvq81t6q4sj7zesj5la2
3622532
3622531
2026-06-26T09:40:48Z
Мағыпар
100137
дереккөз
3622532
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
mfdve19a7520p8sbz1l1r2kzrwvtvvl
3622533
3622532
2026-06-26T09:42:39Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622533
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
s0dzjbafmi5jb43f19tcup8qxckld3t
3622534
3622533
2026-06-26T09:44:54Z
Мағыпар
100137
/* Тарихы */ толықтыру
3622534
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
oycs7a2p1m49pgzvkhi1j1r0j1owfdn
3622535
3622534
2026-06-26T09:49:17Z
Мағыпар
100137
/* Тарихы */ толықтыру
3622535
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
hbwkz6j9d0i9ghbqh0g8d4bgyml09wt
3622536
3622535
2026-06-26T09:50:26Z
Мағыпар
100137
/* Тарихы */ дереккөз
3622536
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
l96ijw2qjw2z384dbrnnlmyys8y3spt
3622538
3622536
2026-06-26T09:53:53Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622538
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
6hs63ka50ms6q8yszaw5vokb4ng3xeh
3622539
3622538
2026-06-26T09:54:45Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру
3622539
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
t4cdsseu7t1zp5ei58c3ae9l13imxyp
3622541
3622539
2026-06-26T09:56:26Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру
3622541
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
7fub07ejy8b6sstwp3x4edo2lqswyv3
3622542
3622541
2026-06-26T09:57:56Z
Мағыпар
100137
/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру
3622542
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
rdla177t4tik6uamqmwrg8926v8a5bm
3622545
3622542
2026-06-26T10:07:42Z
Мағыпар
100137
толықтыру
3622545
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
orlmk62h28loxa3oael6ccjftci7x7u
3622555
3622545
2026-06-26T10:49:14Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ толықтыру
3622555
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
7xfqntsu6qhpmy2kn03s1lp0wbzt34x
3622556
3622555
2026-06-26T10:50:49Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ толықтыру
3622556
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
9hqfrxuvopywncwgll6bqpftk48rs14
3622557
3622556
2026-06-26T10:52:18Z
Мағыпар
100137
/* Көрікті орындары */ дереккөз
3622557
wikitext
text/x-wiki
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
qqdlht45mzx361qdw9newa7qwila26i
3622558
3622557
2026-06-26T10:53:19Z
Мағыпар
100137
үлгі, толықтыру
3622558
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Ниспорены
|шынайы атауы = {{lang-ro|Nisporeni}}
|сурет =
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
7bkap5kjlh1bwlnobocvvvrbybw0ghf
3622559
3622558
2026-06-26T10:54:37Z
Мағыпар
100137
үлгі, сурет қою
3622559
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Ниспорены
|шынайы атауы = {{lang-ro|Nisporeni}}
|сурет = 14.02.2025 - Vizita de lucru a Președintelui Parlamentului, Igor Grosu, în raionul Nisporeni 479543297 1097840485688184 4716722685869087091 n.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
4jlbzp3y9thoyxordpf7hl2cllseyzv
3622560
3622559
2026-06-26T10:55:38Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622560
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Ниспорены
|шынайы атауы = {{lang-ro|Nisporeni}}
|сурет = 14.02.2025 - Vizita de lucru a Președintelui Parlamentului, Igor Grosu, în raionul Nisporeni 479543297 1097840485688184 4716722685869087091 n.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба =
|ту = Flag of Nisporeni.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
4q3j51f67sswi6y9veow66qo4k2fk7x
3622561
3622560
2026-06-26T10:56:24Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622561
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Ниспорены
|шынайы атауы = {{lang-ro|Nisporeni}}
|сурет = 14.02.2025 - Vizita de lucru a Președintelui Parlamentului, Igor Grosu, în raionul Nisporeni 479543297 1097840485688184 4716722685869087091 n.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел =
|елтаңба = CoA of Nisporeni.gif
|ту = Flag of Nisporeni.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
5qphn410h8pb3h4qn65ilcxa87u3jo9
3622563
3622561
2026-06-26T10:58:41Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622563
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Ниспорены
|шынайы атауы = {{lang-ro|Nisporeni}}
|сурет = 14.02.2025 - Vizita de lucru a Președintelui Parlamentului, Igor Grosu, în raionul Nisporeni 479543297 1097840485688184 4716722685869087091 n.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = CoA of Nisporeni.gif
|ту = Flag of Nisporeni.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =04 |lat_sec =53
|lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =10 |lon_sec =42
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі =
|аймағы =
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі =
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
ji5tvt6ptqc99jigi23q3w9ck2mme5r
3622565
3622563
2026-06-26T11:00:51Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622565
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Ниспорены
|шынайы атауы = {{lang-ro|Nisporeni}}
|сурет = 14.02.2025 - Vizita de lucru a Președintelui Parlamentului, Igor Grosu, în raionul Nisporeni 479543297 1097840485688184 4716722685869087091 n.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = CoA of Nisporeni.gif
|ту = Flag of Nisporeni.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =04 |lat_sec =53
|lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =10 |lon_sec =42
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі = Аудан
|аймағы = Ниспорен ауданы
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы =
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі =
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны =
|санақ жылы =
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = +373 264
|пошта индексі = MD-6401
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Nisporeni
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
n1pbukbvptyo8te4ut7zx74kg4dbkvp
3622566
3622565
2026-06-26T11:02:52Z
Мағыпар
100137
үлгі
3622566
wikitext
text/x-wiki
{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Ниспорены
|шынайы атауы = {{lang-ro|Nisporeni}}
|сурет = 14.02.2025 - Vizita de lucru a Președintelui Parlamentului, Igor Grosu, în raionul Nisporeni 479543297 1097840485688184 4716722685869087091 n.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Молдова
|елтаңба = CoA of Nisporeni.gif
|ту = Flag of Nisporeni.gif
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =04 |lat_sec =53
|lon_dir =E |lon_deg =28 |lon_min =10 |lon_sec =42
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі = Аудан
|аймағы = Ниспорен ауданы
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі =
|ауданы =
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|3асшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек = 1618
|бұрынғы атаулары =
|статус алуы = 1990
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 99
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 14 400
|санақ жылы = 2026
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +2:00
|DST =
|телефон коды = +373 264
|пошта индексі = MD-6401
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты = Nisporeni
|сайты =
|сайт тілі =
}}
'''Ниспорены''' ({{lang-ro|Nisporeni}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Ниспорен ауданы]]ның орталығы. Ниспорены халқының саны 2026 жылы 14 400 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-despised-10867.html|title=Население Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Географиялық орналасуы ==
Ниспорены — Молдованың батыс бөлігінде, Нирнова өзенінің бойында, [[Кишинев]]тен 70 км қашықтықта орналасқан. Қаланың жалпы ауданы 1400 гектарды құрайды.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Nisporeni|title=Ниспорены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Тарихы ==
Ниспорены туралы алғашқы дерек 1618 жылға жататын шекаралық құжатта кездеседі. 1835 жылғы жазбаша дереккөздерде кейінірек бір елді мекенге біріктірілген екі ауыл – Төменгі және Жоғарғы Ниспорены туралы да айтылады.
1860 жылдары Ниспорены Кишинев уезіндегі аттас волость әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде онда 300-ден астам шарап зауыттары, бірнеше ат және жел диірмендері, сондай-ақ шағын бөшке жасайтын шеберханалар болды. 20 ғасырдың басында аурухана және телефон стансасы ашылды.
Ниспорены [[Румыния]]ның құрамында болған кезде, ол Лэпушна жудецінде әкімшілік орталығы болды. 1940 жылдың қарашасында ауыл Молдова Кеңес Республикасының, содан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін Молдова Республикасының құрамына кірді. 1967 жылдың ортасында оған қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі берілді. 1990 жылдары қалаға айналды. Кеңес дәуірінде онда кірпіш зауыты және тамақ өңдеу зауыттары орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16721-Nisporeny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қала экономикасы өңдеу өнеркәсібіне негізделген. Ниспорены ұлттық «Шарап жолы» бағдарламасына енгізілген. Қаланы шамамен 700 гектар жүзімдіктер қоршап тұр, олардың айтарлықтай бөлігі ақ жүзім сорттарына (Алиготе, Совиньон және Шардоне) арналған. Ниспорениде екі жүзім өңдеу зауыты жұмыс істейді: «Nis-Struguraș» және «Sanis-Vin».
Сондай-ақ экономикалық нысандардың ішінде Факонис консервілеу фабрикасы және Паскау ет өңдеу зауыты бар.
2005 жылы қалада газ құбыры салынды. Шамамен 1000 үй шаруашылығы мен мекеме газ желісіне қосылған.
Инфрақұрылым дамыған сайын қызмет көрсету және құрылыс салалары да дамып келеді. Ниспореныде бес коммерциялық банктің және сақтандыру компаниясының филиалдары жұмыс істейді.
Қаладағы білім беру жүйесіне үш мектепке дейінгі мекеме, бастауыш мектеп, гимназия, теориялық лицейлер, музыка, көркемсурет және спорт мектептері және кәсіптік мектеп кіреді.
Мәдени мекемелерге бес кітапхана, қоғамдық орталық және мұражай кіреді. Қалада бес спорт нысаны, соның ішінде әртүрлі жарыстар өткізілетін стадион бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/111?ysclid=mquowtf4er13108934|title=Ниспорень, района Ниспорень|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Көрікті орындары ==
Қала өзінің әдемі саябақтарымен және тарихи ескерткіштерімен, соның ішінде Әулие Николай шіркеуімен және ескі қалалық әкімдікпен танымал.
Қалада жыл бойы шарап фестивалі және округтік жәрмеңке сияқты бірнеше мәдени фестивальдер мен іс-шаралар өткізіледі.
Ниспореныдегі ең көрікті жерлер:
*'''Ниспорены монастыры''' — қала маңындағы төбенің басында орналасқан әдемі монастырь. Монастырьдың 18 ғасырдан бастау алатын бай тарихы бар. Бүгінде ол әдемі сәулетімен және айналаның көріністерімен танымал, жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал орын.
*'''«Ахиесей» табиғи қорығы''' — Ниспореныден бірнеше шақырым жерде орналасқан және табиғат әуесқойлары үшін тамаша орын. Қорықта көптеген жаяу жүру жолдары бар және бұғы, жабайы қабан, түлкі және басқа да көптеген жабайы жануарлар мекендейді.
*'''Ниспорены тарихи-этнографиялық мұражайы''' — қала мен оның айналасындағы аймақтың тарихы мен мәдениеті туралы білуге болатын орын. Мұражайда Молдовада тұратын халықтың дәстүрлі қолөнеріне, әдет-ғұрыптарына және өмір салтына арналған экспонаттар бар.
*'''Ханку монастырі''' — Ниспореныден шамамен 25 км қашықтықта орналасқан ежелгі монастырь және елдегі ең ірі және ең маңызды православиелік монастырьлардың бірі.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-nisporeni.htm|title=Карта Ниспорен|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=}}</ref>
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]
19necp4v3ax2pyr1ydfovrz3u6rjwvg
Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт
0
782921
3622547
2026-06-26T10:25:40Z
Ayazhan10
180289
Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт''' - [[Ресей|Ресейдегі]] әйелдерге арналған алғашқы оқу орны болып, елдегі әйелдер білімінің бастауына негіз қалады. Сон...
3622547
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт''' - [[Ресей|Ресейдегі]] әйелдерге арналған алғашқы оқу орны болып, елдегі әйелдер білімінің бастауына негіз қалады. Сондай-ақ [[Еуропа|Еуропада]] қыз балаларды оқытуға арналған алғашқы мемлекеттік оқу орны болды.<ref>{{кітап|авторы=Barbara Alpern Engel, 1700-2000 |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Women in Russia |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Cambridge University Press |орны= |баспасы= |жыл=2004 |томы= |беттері= |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}</ref>
== Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық тәрбиелеу қоғамының тарихы ==
'''II Екатерина тұсындағы институт'''
Бастапқыда ол «Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық қоғам» деп аталды. Қоғам [[Иван Иванович Бецкой]] бастамасымен құрылып, [[II Екатерина]] 1764 жылғы 5 (16) мамырда қол қойған жарлыққа сәйкес ашылды. Жарлықта қоғамның мақсаты «мемлекетке білімді әйелдерді, жақсы аналарды, отбасы мен қоғамның пайдалы мүшелерін тәрбиелеу» екені атап көрсетілді. «Смольный» атауы [[1725 жыл|1725 жылы]] [[I Пётр|I Петр]] Смольная ауылының маңында орналасқан шайыр (қарамай) зауытының жанында салдырған Смольный ауласынан шыққан.
II Екатерина [[Мишель де Монтень]], [[Джон Локк]] және [[Франсуа Фенелон|Франсуа Фенелонның]] озық идеяларын қолдап, [[Сен-Сир институт|Сен-Сир институты]] үлгісіндегі оқу орнын ашуды көздеді. Жарғы бойынша балалар оқу орнына алты жастан кешікпей қабылданып, онда он екі жыл тәрбиеленуге тиіс болды. Сонымен қатар ата-аналар осы мерзім аяқталғанға дейін қандай да бір себеппен балаларын қайтарып алмайтындары жөнінде қолхат беруге міндеттелді. Императрица балаларды ұзақ уақыт бойы надан ортадан оқшаулап, кейін оларды жан-жақты дамыған әрі тәрбиелі қыздар ретінде қоғамға қайтару арқылы қоғамдық әдепті жақсартып, «жаңа ұрпақ тәрбиелеуді» мақсат етті. Осыған байланысты Ресей империясының Басқарушы сенаты оқу орнының жарғысын басып шығарып, оны барлық губернияларға, провинциялар мен қалаларға таратуға міндеттелді. Бұл әрбір дворянның қалаған жағдайда қыздарын жастайынан осы оқу орнына беруге мүмкіндік жасау үшін жүргізілді. Жарлықта жаңадан салынып жатқан Новодевичий монастырында екі жүз ақсүйек қызды тәрбиелеу көзделді.
1765 жылы бастапқыда дворян ақсүйектерінің қыздарына арналған жабық әрі артықшылықты оқу орны ретінде құрылған институт жанынан «мещан қыздарына арналған» бөлімше ашылды. Мұнда басыбайлы шаруалардан басқа дворян емес әлеуметтік топтардың қыздары қабылданды. Мещан училищесінің ғимаратын сәулетші Юрий Матвеевич Фельтен жобалап салды.
'''Одан кейінгі тарихы'''
[[1796 жыл|1796 жылы]] институт Императрица Марияның мекемелер ведомствосының қарамағына өтті.
[[1806 жыл|1806 жылы]] сәулетші Джакомо Кваренгинің жобасы бойынша институт үшін арнайы ғимарат салынды.
Смольный институтына полковник пен нақты мемлекеттік кеңесші шенінен төмен емес лауазым иелерінің қыздары мемлекеттік қаражат есебінен, ал мұрагерлік дворяндардың қыздары жыл сайынғы ақы төлеу арқылы қабылданды. Институтта олар сарай қызметі мен зайырлы қоғамдағы өмірге даярланды.
[[1848 жыл|1848 жылы]] институт жанынан мұғалімдерді даярлайтын екі жылдық педагогикалық сынып ашылды. Ал мещан қыздарына арналған бөлім Санкт-Петербург Александров училищесі болып қайта құрылды, кейін 1891 жылдан бастап Александров институты деп аталды.
1859–1862 жылдары институттың сыныптар инспекторы қызметін [[Константин Дмитриевич Ушинский]] атқарды. Оның бастамасымен институтта бірқатар озық реформалар жүзеге асырылды: жеті жылдық жаңа оқу жоспары енгізіліп, орыс тіліне, географияға, тарихқа, жаратылыстануға және басқа да пәндерге бөлінетін оқу сағаттарының саны артты. Алайда Ушинский институттан кетуге мәжбүр болғаннан кейін, оның енгізген негізгі реформаларының барлығы жойылды.
'''1917 жылдан кейінгі кезең'''
1917 жылғы қазанда институт кінәзша Вера Владимировна Голицынаның басшылығымен Новочеркасск қаласына көшірілді. 1919 жылғы ақпанда онда соңғы түлектерге диплом табыстау рәсімі өтті. Сол жылдың жазында оқытушылар мен қалған тәрбиеленушілер Ақ армиямен бірге Ресейден кетті. Кейін институт [[Сербия|Сербияда]] қайта ашылып<ref>{{cite web|url=https://encspb.ru/object/2806468273|title=ИМПЕРАТОРСКОЕ ВОСПИТАТЕЛЬНОЕ ОБЩЕСТВО БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ (СМОЛЬНЫЙ ИНСТИТУТ БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ)|author=|date=|website=encspb.ru|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>, 1932 жылға дейін жұмыс істеді.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/russian/features-48055103|title=Барышни, Смольный: каким на самом деле был институт благородных девиц|author=|date=|website=bbc.com|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
tmaiqy38mo5mzkz4t0xrvjidgnz0ao5
3622548
3622547
2026-06-26T10:26:31Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:Институттар|Институттар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622548
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт''' - [[Ресей|Ресейдегі]] әйелдерге арналған алғашқы оқу орны болып, елдегі әйелдер білімінің бастауына негіз қалады. Сондай-ақ [[Еуропа|Еуропада]] қыз балаларды оқытуға арналған алғашқы мемлекеттік оқу орны болды.<ref>{{кітап|авторы=Barbara Alpern Engel, 1700-2000 |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Women in Russia |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Cambridge University Press |орны= |баспасы= |жыл=2004 |томы= |беттері= |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}</ref>
== Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық тәрбиелеу қоғамының тарихы ==
'''II Екатерина тұсындағы институт'''
Бастапқыда ол «Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық қоғам» деп аталды. Қоғам [[Иван Иванович Бецкой]] бастамасымен құрылып, [[II Екатерина]] 1764 жылғы 5 (16) мамырда қол қойған жарлыққа сәйкес ашылды. Жарлықта қоғамның мақсаты «мемлекетке білімді әйелдерді, жақсы аналарды, отбасы мен қоғамның пайдалы мүшелерін тәрбиелеу» екені атап көрсетілді. «Смольный» атауы [[1725 жыл|1725 жылы]] [[I Пётр|I Петр]] Смольная ауылының маңында орналасқан шайыр (қарамай) зауытының жанында салдырған Смольный ауласынан шыққан.
II Екатерина [[Мишель де Монтень]], [[Джон Локк]] және [[Франсуа Фенелон|Франсуа Фенелонның]] озық идеяларын қолдап, [[Сен-Сир институт|Сен-Сир институты]] үлгісіндегі оқу орнын ашуды көздеді. Жарғы бойынша балалар оқу орнына алты жастан кешікпей қабылданып, онда он екі жыл тәрбиеленуге тиіс болды. Сонымен қатар ата-аналар осы мерзім аяқталғанға дейін қандай да бір себеппен балаларын қайтарып алмайтындары жөнінде қолхат беруге міндеттелді. Императрица балаларды ұзақ уақыт бойы надан ортадан оқшаулап, кейін оларды жан-жақты дамыған әрі тәрбиелі қыздар ретінде қоғамға қайтару арқылы қоғамдық әдепті жақсартып, «жаңа ұрпақ тәрбиелеуді» мақсат етті. Осыған байланысты Ресей империясының Басқарушы сенаты оқу орнының жарғысын басып шығарып, оны барлық губернияларға, провинциялар мен қалаларға таратуға міндеттелді. Бұл әрбір дворянның қалаған жағдайда қыздарын жастайынан осы оқу орнына беруге мүмкіндік жасау үшін жүргізілді. Жарлықта жаңадан салынып жатқан Новодевичий монастырында екі жүз ақсүйек қызды тәрбиелеу көзделді.
1765 жылы бастапқыда дворян ақсүйектерінің қыздарына арналған жабық әрі артықшылықты оқу орны ретінде құрылған институт жанынан «мещан қыздарына арналған» бөлімше ашылды. Мұнда басыбайлы шаруалардан басқа дворян емес әлеуметтік топтардың қыздары қабылданды. Мещан училищесінің ғимаратын сәулетші Юрий Матвеевич Фельтен жобалап салды.
'''Одан кейінгі тарихы'''
[[1796 жыл|1796 жылы]] институт Императрица Марияның мекемелер ведомствосының қарамағына өтті.
[[1806 жыл|1806 жылы]] сәулетші Джакомо Кваренгинің жобасы бойынша институт үшін арнайы ғимарат салынды.
Смольный институтына полковник пен нақты мемлекеттік кеңесші шенінен төмен емес лауазым иелерінің қыздары мемлекеттік қаражат есебінен, ал мұрагерлік дворяндардың қыздары жыл сайынғы ақы төлеу арқылы қабылданды. Институтта олар сарай қызметі мен зайырлы қоғамдағы өмірге даярланды.
[[1848 жыл|1848 жылы]] институт жанынан мұғалімдерді даярлайтын екі жылдық педагогикалық сынып ашылды. Ал мещан қыздарына арналған бөлім Санкт-Петербург Александров училищесі болып қайта құрылды, кейін 1891 жылдан бастап Александров институты деп аталды.
1859–1862 жылдары институттың сыныптар инспекторы қызметін [[Константин Дмитриевич Ушинский]] атқарды. Оның бастамасымен институтта бірқатар озық реформалар жүзеге асырылды: жеті жылдық жаңа оқу жоспары енгізіліп, орыс тіліне, географияға, тарихқа, жаратылыстануға және басқа да пәндерге бөлінетін оқу сағаттарының саны артты. Алайда Ушинский институттан кетуге мәжбүр болғаннан кейін, оның енгізген негізгі реформаларының барлығы жойылды.
'''1917 жылдан кейінгі кезең'''
1917 жылғы қазанда институт кінәзша Вера Владимировна Голицынаның басшылығымен Новочеркасск қаласына көшірілді. 1919 жылғы ақпанда онда соңғы түлектерге диплом табыстау рәсімі өтті. Сол жылдың жазында оқытушылар мен қалған тәрбиеленушілер Ақ армиямен бірге Ресейден кетті. Кейін институт [[Сербия|Сербияда]] қайта ашылып<ref>{{cite web|url=https://encspb.ru/object/2806468273|title=ИМПЕРАТОРСКОЕ ВОСПИТАТЕЛЬНОЕ ОБЩЕСТВО БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ (СМОЛЬНЫЙ ИНСТИТУТ БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ)|author=|date=|website=encspb.ru|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>, 1932 жылға дейін жұмыс істеді.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/russian/features-48055103|title=Барышни, Смольный: каким на самом деле был институт благородных девиц|author=|date=|website=bbc.com|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
[[Санат:Институттар]]
fjwon1ouy6xbekmuufsspcyq56e3hg9
3622550
3622548
2026-06-26T10:27:40Z
Ayazhan10
180289
«[[Санат:1764 жыл|1764 жыл]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)
3622550
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт''' - [[Ресей|Ресейдегі]] әйелдерге арналған алғашқы оқу орны болып, елдегі әйелдер білімінің бастауына негіз қалады. Сондай-ақ [[Еуропа|Еуропада]] қыз балаларды оқытуға арналған алғашқы мемлекеттік оқу орны болды.<ref>{{кітап|авторы=Barbara Alpern Engel, 1700-2000 |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Women in Russia |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Cambridge University Press |орны= |баспасы= |жыл=2004 |томы= |беттері= |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}</ref>
== Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық тәрбиелеу қоғамының тарихы ==
'''II Екатерина тұсындағы институт'''
Бастапқыда ол «Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық қоғам» деп аталды. Қоғам [[Иван Иванович Бецкой]] бастамасымен құрылып, [[II Екатерина]] 1764 жылғы 5 (16) мамырда қол қойған жарлыққа сәйкес ашылды. Жарлықта қоғамның мақсаты «мемлекетке білімді әйелдерді, жақсы аналарды, отбасы мен қоғамның пайдалы мүшелерін тәрбиелеу» екені атап көрсетілді. «Смольный» атауы [[1725 жыл|1725 жылы]] [[I Пётр|I Петр]] Смольная ауылының маңында орналасқан шайыр (қарамай) зауытының жанында салдырған Смольный ауласынан шыққан.
II Екатерина [[Мишель де Монтень]], [[Джон Локк]] және [[Франсуа Фенелон|Франсуа Фенелонның]] озық идеяларын қолдап, [[Сен-Сир институт|Сен-Сир институты]] үлгісіндегі оқу орнын ашуды көздеді. Жарғы бойынша балалар оқу орнына алты жастан кешікпей қабылданып, онда он екі жыл тәрбиеленуге тиіс болды. Сонымен қатар ата-аналар осы мерзім аяқталғанға дейін қандай да бір себеппен балаларын қайтарып алмайтындары жөнінде қолхат беруге міндеттелді. Императрица балаларды ұзақ уақыт бойы надан ортадан оқшаулап, кейін оларды жан-жақты дамыған әрі тәрбиелі қыздар ретінде қоғамға қайтару арқылы қоғамдық әдепті жақсартып, «жаңа ұрпақ тәрбиелеуді» мақсат етті. Осыған байланысты Ресей империясының Басқарушы сенаты оқу орнының жарғысын басып шығарып, оны барлық губернияларға, провинциялар мен қалаларға таратуға міндеттелді. Бұл әрбір дворянның қалаған жағдайда қыздарын жастайынан осы оқу орнына беруге мүмкіндік жасау үшін жүргізілді. Жарлықта жаңадан салынып жатқан Новодевичий монастырында екі жүз ақсүйек қызды тәрбиелеу көзделді.
1765 жылы бастапқыда дворян ақсүйектерінің қыздарына арналған жабық әрі артықшылықты оқу орны ретінде құрылған институт жанынан «мещан қыздарына арналған» бөлімше ашылды. Мұнда басыбайлы шаруалардан басқа дворян емес әлеуметтік топтардың қыздары қабылданды. Мещан училищесінің ғимаратын сәулетші Юрий Матвеевич Фельтен жобалап салды.
'''Одан кейінгі тарихы'''
[[1796 жыл|1796 жылы]] институт Императрица Марияның мекемелер ведомствосының қарамағына өтті.
[[1806 жыл|1806 жылы]] сәулетші Джакомо Кваренгинің жобасы бойынша институт үшін арнайы ғимарат салынды.
Смольный институтына полковник пен нақты мемлекеттік кеңесші шенінен төмен емес лауазым иелерінің қыздары мемлекеттік қаражат есебінен, ал мұрагерлік дворяндардың қыздары жыл сайынғы ақы төлеу арқылы қабылданды. Институтта олар сарай қызметі мен зайырлы қоғамдағы өмірге даярланды.
[[1848 жыл|1848 жылы]] институт жанынан мұғалімдерді даярлайтын екі жылдық педагогикалық сынып ашылды. Ал мещан қыздарына арналған бөлім Санкт-Петербург Александров училищесі болып қайта құрылды, кейін 1891 жылдан бастап Александров институты деп аталды.
1859–1862 жылдары институттың сыныптар инспекторы қызметін [[Константин Дмитриевич Ушинский]] атқарды. Оның бастамасымен институтта бірқатар озық реформалар жүзеге асырылды: жеті жылдық жаңа оқу жоспары енгізіліп, орыс тіліне, географияға, тарихқа, жаратылыстануға және басқа да пәндерге бөлінетін оқу сағаттарының саны артты. Алайда Ушинский институттан кетуге мәжбүр болғаннан кейін, оның енгізген негізгі реформаларының барлығы жойылды.
'''1917 жылдан кейінгі кезең'''
1917 жылғы қазанда институт кінәзша Вера Владимировна Голицынаның басшылығымен Новочеркасск қаласына көшірілді. 1919 жылғы ақпанда онда соңғы түлектерге диплом табыстау рәсімі өтті. Сол жылдың жазында оқытушылар мен қалған тәрбиеленушілер Ақ армиямен бірге Ресейден кетті. Кейін институт [[Сербия|Сербияда]] қайта ашылып<ref>{{cite web|url=https://encspb.ru/object/2806468273|title=ИМПЕРАТОРСКОЕ ВОСПИТАТЕЛЬНОЕ ОБЩЕСТВО БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ (СМОЛЬНЫЙ ИНСТИТУТ БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ)|author=|date=|website=encspb.ru|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>, 1932 жылға дейін жұмыс істеді.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/russian/features-48055103|title=Барышни, Смольный: каким на самом деле был институт благородных девиц|author=|date=|website=bbc.com|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
[[Санат:Институттар]]
[[Санат:1764 жыл]]
9xic8v0k7joa9f11yoh2xkna14o3a0c
3622551
3622550
2026-06-26T10:31:34Z
Ayazhan10
180289
Ayazhan10 [[Смольный институтын]] бетін [[Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт]] бетіне жылжытты
3622550
wikitext
text/x-wiki
{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->
'''Смольный ақсүйек қыздарға арналған институт''' - [[Ресей|Ресейдегі]] әйелдерге арналған алғашқы оқу орны болып, елдегі әйелдер білімінің бастауына негіз қалады. Сондай-ақ [[Еуропа|Еуропада]] қыз балаларды оқытуға арналған алғашқы мемлекеттік оқу орны болды.<ref>{{кітап|авторы=Barbara Alpern Engel, 1700-2000 |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Women in Russia |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Cambridge University Press |орны= |баспасы= |жыл=2004 |томы= |беттері= |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}</ref>
== Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық тәрбиелеу қоғамының тарихы ==
'''II Екатерина тұсындағы институт'''
Бастапқыда ол «Ақсүйек қыздарды тәрбиелеуге арналған Императорлық қоғам» деп аталды. Қоғам [[Иван Иванович Бецкой]] бастамасымен құрылып, [[II Екатерина]] 1764 жылғы 5 (16) мамырда қол қойған жарлыққа сәйкес ашылды. Жарлықта қоғамның мақсаты «мемлекетке білімді әйелдерді, жақсы аналарды, отбасы мен қоғамның пайдалы мүшелерін тәрбиелеу» екені атап көрсетілді. «Смольный» атауы [[1725 жыл|1725 жылы]] [[I Пётр|I Петр]] Смольная ауылының маңында орналасқан шайыр (қарамай) зауытының жанында салдырған Смольный ауласынан шыққан.
II Екатерина [[Мишель де Монтень]], [[Джон Локк]] және [[Франсуа Фенелон|Франсуа Фенелонның]] озық идеяларын қолдап, [[Сен-Сир институт|Сен-Сир институты]] үлгісіндегі оқу орнын ашуды көздеді. Жарғы бойынша балалар оқу орнына алты жастан кешікпей қабылданып, онда он екі жыл тәрбиеленуге тиіс болды. Сонымен қатар ата-аналар осы мерзім аяқталғанға дейін қандай да бір себеппен балаларын қайтарып алмайтындары жөнінде қолхат беруге міндеттелді. Императрица балаларды ұзақ уақыт бойы надан ортадан оқшаулап, кейін оларды жан-жақты дамыған әрі тәрбиелі қыздар ретінде қоғамға қайтару арқылы қоғамдық әдепті жақсартып, «жаңа ұрпақ тәрбиелеуді» мақсат етті. Осыған байланысты Ресей империясының Басқарушы сенаты оқу орнының жарғысын басып шығарып, оны барлық губернияларға, провинциялар мен қалаларға таратуға міндеттелді. Бұл әрбір дворянның қалаған жағдайда қыздарын жастайынан осы оқу орнына беруге мүмкіндік жасау үшін жүргізілді. Жарлықта жаңадан салынып жатқан Новодевичий монастырында екі жүз ақсүйек қызды тәрбиелеу көзделді.
1765 жылы бастапқыда дворян ақсүйектерінің қыздарына арналған жабық әрі артықшылықты оқу орны ретінде құрылған институт жанынан «мещан қыздарына арналған» бөлімше ашылды. Мұнда басыбайлы шаруалардан басқа дворян емес әлеуметтік топтардың қыздары қабылданды. Мещан училищесінің ғимаратын сәулетші Юрий Матвеевич Фельтен жобалап салды.
'''Одан кейінгі тарихы'''
[[1796 жыл|1796 жылы]] институт Императрица Марияның мекемелер ведомствосының қарамағына өтті.
[[1806 жыл|1806 жылы]] сәулетші Джакомо Кваренгинің жобасы бойынша институт үшін арнайы ғимарат салынды.
Смольный институтына полковник пен нақты мемлекеттік кеңесші шенінен төмен емес лауазым иелерінің қыздары мемлекеттік қаражат есебінен, ал мұрагерлік дворяндардың қыздары жыл сайынғы ақы төлеу арқылы қабылданды. Институтта олар сарай қызметі мен зайырлы қоғамдағы өмірге даярланды.
[[1848 жыл|1848 жылы]] институт жанынан мұғалімдерді даярлайтын екі жылдық педагогикалық сынып ашылды. Ал мещан қыздарына арналған бөлім Санкт-Петербург Александров училищесі болып қайта құрылды, кейін 1891 жылдан бастап Александров институты деп аталды.
1859–1862 жылдары институттың сыныптар инспекторы қызметін [[Константин Дмитриевич Ушинский]] атқарды. Оның бастамасымен институтта бірқатар озық реформалар жүзеге асырылды: жеті жылдық жаңа оқу жоспары енгізіліп, орыс тіліне, географияға, тарихқа, жаратылыстануға және басқа да пәндерге бөлінетін оқу сағаттарының саны артты. Алайда Ушинский институттан кетуге мәжбүр болғаннан кейін, оның енгізген негізгі реформаларының барлығы жойылды.
'''1917 жылдан кейінгі кезең'''
1917 жылғы қазанда институт кінәзша Вера Владимировна Голицынаның басшылығымен Новочеркасск қаласына көшірілді. 1919 жылғы ақпанда онда соңғы түлектерге диплом табыстау рәсімі өтті. Сол жылдың жазында оқытушылар мен қалған тәрбиеленушілер Ақ армиямен бірге Ресейден кетті. Кейін институт [[Сербия|Сербияда]] қайта ашылып<ref>{{cite web|url=https://encspb.ru/object/2806468273|title=ИМПЕРАТОРСКОЕ ВОСПИТАТЕЛЬНОЕ ОБЩЕСТВО БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ (СМОЛЬНЫЙ ИНСТИТУТ БЛАГОРОДНЫХ ДЕВИЦ)|author=|date=|website=encspb.ru|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>, 1932 жылға дейін жұмыс істеді.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/russian/features-48055103|title=Барышни, Смольный: каким на самом деле был институт благородных девиц|author=|date=|website=bbc.com|publisher=|accessdate=2026-06-26|lang=ru}}</ref>
== Дереккөздер ==
[[Санат:Институттар]]
[[Санат:1764 жыл]]
9xic8v0k7joa9f11yoh2xkna14o3a0c