Уикипедия kkwiki https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Таспа Арнайы Талқылау Қатысушы Қатысушы талқылауы Уикипедия Уикипедия талқылауы Сурет Сурет талқылауы МедиаУики МедиаУики талқылауы Үлгі Үлгі талқылауы Анықтама Анықтама талқылауы Санат Санат талқылауы Портал Портал талқылауы Жоба Жоба талқылауы TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Topic Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов 0 3420 3622636 3571555 2026-06-26T13:11:37Z Casserium 68287 3622636 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = Халықаралық | Қазақша есімі = Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов | Шынайы есімі = | Суреті = Imangali Tasmagambetov (2023-12-19).jpg | Сурет ені = | Атауы = Тасмағамбетов, 2023 жыл | Титулы = [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы]]ның Бас хатшысы | Ту = Emblem of the Collective Security Treaty Organization.svg | Ту2 = Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | Басқара бастады = 1 қаңтар 2023 | Басқаруын аяқтады = 31 желтоқсан 2025 | Ізашары = [[Станислав Васильевич Зась|Станислав Зась]] | Ізбасары = [[Таалатбек Шамудинұлы Масадықов|Таалатбек Масадықов]] | Титулы_2 = [[Қазақстан]]ның 10-[[Қазақстанның Ресейдегі елшілерінің тізімі|Ресейдегі елшісі]] | Ту_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_2 = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | Басқара бастады_2 = 3 ақпан 2017 | Басқаруын аяқтады_2 = 18 желтоқсан 2019 | Президент_2 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_2 = [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]] | Ізбасары_2 = [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] | Титулы_3 = 9-[[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]] | Ту_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_3 = Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg | Басқара бастады_3 = 22 қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_3 = 13 қыркүйек 2016 | Президент_3 = Нұрсұлтан Назарбаев | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | Ізашары_3 = [[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Ізбасары_3 = [[Сәкен Әділханұлы Жасұзақов|Сәкен Жасұзақов]] | Титулы_4 = 5-[[Астана әкімі]] | Ту_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_4 = New flag of Astana.svg | Басқара бастады_4 = 4 сәуір 2008 | Басқаруын аяқтады_4 = 22 қазан 2014 | Президент_4 = Нұрсұлтан Назарбаев | Ізашары_4 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізбасары_4 = [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков|Әділбек Жақсыбеков]] | Титулы_5 = 4-[[Алматы әкімі]] | Ту_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_5 = Flag of Almaty.svg | Басқара бастады_5 = 8 желтоқсан 2004 | Басқаруын аяқтады_5 = 4 сәуір 2008 | Президент_5 = Нұрсұлтан Назарбаев | Ізашары_5 = [[Виктор Вячеславович Храпунов|Виктор Храпунов]] | Ізбасары_5 = [[Ахметжан Смағұлұлы Есімов|Ахметжан Есімов]] | Титулы_6 = [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент Әкімшілігі]]нің 8-басшысы | Ту_6 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_6 = Emblem of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_6 = 10 наурыз | Басқаруын аяқтады_6 = 8 желтоқсан 2004 | Президент_6 = Нұрсұлтан Назарбаев | Ізашары_6 = [[Нұртай Әбіқайұлы Әбіқаев|Нұртай Әбіқаев]] | Ізбасары_6 = Әділбек Жақсыбеков | Титулы_7 = [[Қазақстан]]ның 5-[[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-министрі]] | Ту_7 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_7 = Emblem of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_7 = 28 қаңтар 2002 | Басқаруын аяқтады_7 = 11 маусым 2003 | Президент_7 = Нұрсұлтан Назарбаев | Ізашары_7 = Қасым-Жомарт Тоқаев | Ізбасары_7 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Титулы_8 = [[Атырау облысы]]ның 3-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Атырау облысы|әкім]]і | Ту_8 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_8 = Coat of arms of Atyrau.svg | Басқара бастады_8 = ақпан 1999 | Басқаруын аяқтады_8 = желтоқсан 2000 | Президент_8 = Нұрсұлтан Назарбаев | Ізашары_8 = [[Равиль Тәжіқараұлы Шырдабаев|Равиль Шырдабаев]] | Ізбасары_8 = [[Серікбек Жүсіпбекұлы Дәукеев|Серікбек Дәукеев]] | Титулы_9 = [[Қазақстан Республикасы Білім және мәдениет министрлігі|Білім және мәдениет министрі]] | Ту_9 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_9 = Emblem of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_9 = наурыз 1997 | Басқаруын аяқтады_9 = қазан 1997 | Президент_9 = Нұрсұлтан Назарбаев | Премьер_9 = [[Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин|Әкежан Қажыгелдин]] | Ізашары_9 = ''Білім министрі ретінде [[Мұрат Жұрынұлы Жұрынов|Мұрат Жұрынов]], Мәдениет министрі ретінде [[Талғат Асылұлы Мамашев|Талғат Мамашев]]'' | Ізбасары_9 = ''Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрі ретінде [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев|Қырымбек Көшербаев]]'' | Титулы_10 = [[Қазақстан Лениншіл Коммунистік Жастар Одағы|Қазақстан Комсомолы]] Орталық комитетінің бірінші хатшысы | Ту_10 = Komsomol Emblem.svg | Ту2_10 = Flag of the Kazakh SSR.svg | Басқара бастады_10 = 1989 | Басқаруын аяқтады_10 = 1991 | Ізашары_10 = [[Серғазы Сейітбаталұлы Қондыбаев|Серғазы Қондыбаев]] | Ізбасары_10 = ''лауазым жойылды'' | Туған күні = 9.12.1956 | Туған жері = [[Хамит Ерғалиев ауылы|Новобогат]], {{туғанжері|Махамбет ауданы|Махамбет ауданында}}, [[Атырау облысы|Гурьев облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = Нұрғали Тасмағамбетов (1926–1997) | Анасы = Ділдә Қоқанова (1930–2019) | Жұбайы = Клара Бекқұлова | Балалары = 3 | Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]] | Білімі = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Imangali Tasmagambetov | Марапаттары = {{Қатар | теңестіру = солға |{{Назарбаев ордені}} |{{2 дәрежелі Барыс ордені}} |{{Парасат ордені}} |{{Астанаға 10 жыл медалі}} }} {{Қатар | теңестіру = солға |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Достық ордені (Ресей)}} |{{Ресей СІМ Халықаралық ынтымақтастыққа қосқан үлесі үшін төсбелгісі}} |{{Шешенстан Республикасына сіңірген еңбегі үшін медалі}} }} {{Қатар | теңестіру = солға |{{Әдебиет және өнер саласындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы}} |{{Даңқ және абырой ордені}} |{{2 дәрежелі Серафим Саровский ордені}} |{{I дәрежелі әл-Фахр ордені}} |{{II дәрежелі әл-Фахр ордені}} |{{Достық ордені (Қырғызстан)}} }} }} '''Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов''' ([[9 желтоқсан]] [[1956 жыл]], [[Хамит Ерғалиев ауылы|Новобогат]], [[Махамбет ауданы]], [[Атырау облысы|Гурьев облысы]]) — [[қазақстан]]дық саясаткер, мемлекет және қоғам қайраткері, дипломат, 2023—2025 жылдары [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы|ҰҚШҰ]] Бас хатшысы. Тасмағамбетов — философия ғылымдарының кандидаты, саясаттану ғылымдарының докторы. Иманғали Тасмағамбетов 2002–2003 жылдары [[Қазақстан премьер-министрі]], 2004—2008 жылдары [[Алматы]] [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Республикалық маңызы бар қалалар|әкімі]], 2008—2014 жылдары [[Астана]] әкімі, 2014–2016 жылдары [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қазақстан Қорғаныс министрі]], ал 2017–2019 жылдары [[Қазақстан]]ның [[Ресей]]дегі [[Қазақстан елшілерінің тізімі|төтенше және өкілетті елшісі]] болған. [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы|ҰҚШҰ]] Бас хатшысы ретіндегі Тасмағамбетов [[Орешник (ракета)|Орешник]] ракетасы, [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] мен Украина егемендігі жайлы бірнеше даулы сөздер айтты және осы үшін «[[Миротворець]]» сайты оны 5 [[әскери қылмыс]] үшін кінәлі деп танып, «Ресейдің Украинаға қарсы басқыншылығын толықтай қолдайды» деді.<ref>{{Cite web|url=https://myrotvorets.center/criminal/tasmahambetov-ymanhaly-nurhalyevych/ |title=Тасмагамбетов Имангали Нургалиевич / Tasmagambetov Imangali Nurgalievich |language=ru |publisher=[[Миротворець]] |date=2025-11-13 |accessdate=2025-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://informburo.kz/novosti/tasmagambetova-vnesli-v-ukrainskuiu-bazu-mirotvorec |title=Тасмагамбетова внесли в украинскую базу "Миротворец" |language=ru |work=informburo.kz |date=2025-11-14 |accessdate=2025-11-25}}</ref> == Өмірбаяны == Тасмағамбетов 1956 жылғы 9 желтоқсанда [[Атырау облысы|Гурьев облысы]], [[Махамбет ауданы]], [[Хамит Ерғалиев ауылы|Новобогат]] ауылында дүниеге келген. Кіші жүз Байұлы тайпасының Жаппас руынан шыққан.<ref>[titus.kz/print.php?id=1512]</ref> 1979 жылы [[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті|А. С. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институтының]] география мен биология пәндерінің мұғалімі мамандығы бойынша дипломын алды. 1990 жылы «Дүниетану аспектілерінің экологиялық проблемасы» тақырыбы бойынша диссертациясын қорғап, философия ғылымдарының кандидаты атағына ие болды. 7 жылдан кейін ол «Транзиттік саяси жүйелеріндегі әлеуметтік саясат» ғылыми зерттеу жұмысын таңдап, саясаттану ғылымдарының докторы атанды. 1981 жылдан 1991 жылға дейін [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] мүшесі, 1990—1991 жылдары Қазақстан компартиясы Орталық комитетінің Политбюро мүшесі болды. [[Қазақстан Жоғарғы Кеңесі]]нің XII шақырылымының депутаты болып сайланды. Еңбегі мен саяси өмірбаяны сол кездегі жалғыз жастар саяси ұйымы — Қазақстанның Ленин коммунистік жастар одағындағы (ЛКЖО) басшылық қызметімен байланысты. 1979 жылдан [[Махамбет ауданы]]ндағы ЛКЖО ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, Гурьев ЛКЖО қалалық комитетінің және облыстық комитетінің бірінші хатшысы, 1989 жылдан 1991 жылы жастар одағы таратылған кезге дейін ЛКЖО Орталық комитетінің бірінші хатшысы болды. 1991—1993 жылдары Иманғали Тасмағамбетов Қазақстан Республикасының Жастар ісі жөніндегі мемлекеттік комитетін басқарды. 1993—1995 жылдары Қазақстан президентінің көмекшісі болды. Кейін Қазақстан Үкіметінің құрамында жұмыс істеді: 1995—1997 жылдары Премьер-министрдің орынбасары болып, 1997 жылы вице-премьерлік қызметімен қатар Білім және мәдениет министрлігіне жетекшілік етті. Одан кейінгі уақытта Қазақстан Президентінің Әкімшілігінде лауазымды қызметтер атқарды: 1997—1998 жылдары Президент Әкімшілігі басшысының орынбасары және Президент Әкімшілігінің Ұйымдастыру-бақылау бөлімінің меңгерушісі, 1998—1999 жылдары Қазақстан Президентінің бірінші көмекшісі болды. 1999—2000 жылдары өзінің туған жерінде [[Атырау облысы]]ның әкімі болып қызмет етті. 2000 жылғы желтоқсан айында Үкіметке оралып, Премьер-министрдің орынбасары лауазымын алды. 2002 жылғы 28 қаңтарда отставкаға кеткен [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаевтың]] орнына [[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-министр]] болып тағайындалды. 2003 жылғы 11 маусымда Президент Тасмағамбетовтің Жер кодексінің төңірегіндегі дауға байланысты отставкаға берген өтінішін қабылдап, 13 маусым күні [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|Мемлекеттік хатшы]] қызметіне тағайындады. 2004 жылы наурыздан желтоқсанға дейін бірнеше ай бойы [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан Президентінің Әкімшілігін]] басқарды. 2004 жылдан 2008 жылға дейін 1,5 млн тұрғыны бар [[Қазақстан]]ның ең ірі қаласы [[Алматы]]ның әкімі қызметін атқарып келді. 2008 жылы 4 сәуірде [[Қазақстан]]ның елордасы [[Астана]] қаласының әкімі болып тағайындалды. 2014 жылғы 22 қазаннан Қазақстанның Қорғаныс министрі, 2016 жылғы 13 қыркүйектен Қазақстан Премьер-министрінің орынбасары лауазымдарын атқарды. 2017 жылғы 3 ақпанда Президент [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Назарбаевтың]] Жарлығымен Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Елшісі қызметіне жіберілді. 2019 жылғы 18 желтоқсанда Мемлекет басшысы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаевтың]] Жарлығымен зейнет жасына толуына байланысты қызметінен босатылды.<ref>[https://baq.kz/persons_directory/tasma-ambetov-iman-ali-n-r-ali-ly/ АНЫҚТАМА. Тасмағамбетов Иманғали Нұрғалиұлы]</ref> 2021 жылғы маусымда Тасмағамбетов ресейлік «КамАЗ» автомобиль корпорациясының тәуелсіз директоры болып сайланды.<ref>[https://forbes.kz/articles/eks-premer_kazahstana_voshel_v_sovet_direktorov_kamaza Экс-премьер Казахстана вошел в совет директоров КамАЗа]</ref> 2022 жылғы 18 мамырда Тасмағамбетов Қазақстан гольф федерациясының президенті болып сайланды.<ref>[https://forbes.kz/articles/tasmagambetov_stal_glavoy_kazahstanskoy_federatsii_golfa Тасмагамбетов стал главой Казахстанской федерации гольфа]</ref> Ол федерацияны 2023 жылғы 2 сәуірге дейін басқарды.<ref>[https://bassport.kz/ru/news/8949 Казахстанская федерация гольфа избрала нового президента]</ref> 2022 жылғы 23 қарашада Арменияның премьер-министрі [[Никол Воваевич Пашинян|Никол Пашинян]] [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы|Ұжымдық қауіпсіздік шарты ұйымының]] (ҰҚШҰ) Бас хатшысы қызметіне Иманғали Тасмағамбетов тағайындалғанын мәлімдеді.<ref>[https://kaz.zakon.kz/sayasat/6016474-imangali-tasmagambetov-ukshu-nyn-bas-khatshysy-bolyp-tagaiyndaldy.html Иманғали Тасмағамбетов ҰҚШҰ-ның Бас хатшысы болып тағайындалды]</ref> 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап ҰҚШҰ Бас хатшысы ретінде жұмысқа кірісті.<ref>[https://inbusiness.kz/kz/news/kazakstan-tizginin-ustagan-resejlik-nato-kuru-aldynda-tur-ma Қазақстан тізгінін ұстаған "ресейлік НАТО" құру алдында тұр ма]</ref> 2025 жылғы 27 қарашада Қырғызстан президенті [[Садыр Нұрғожаұлы Жапаров|Садыр Жапаровтың]] төрағалығымен өткен отырыста ҰҚШҰ Бас хатшысы болып Қырғызстан өкілі Таалатбек Масадықов тағайындалды. Ол қызметіне 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап кірісті.<ref>[https://odkb-csto.org/news/news_odkb/v-bishkeke-sostoyalas-sessiya-soveta-kollektivnoy-bezopasnosti-odkb/#loaded В Бишкеке состоялась сессия Совета коллективной безопасности ОДКБ]</ref> [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі|ҚР Қауіпсіздік Кеңесінің]] мүшесі, «[[Мәдени мұра]]<nowiki></nowiki>» атты Мемлекеттік бағдарламаның қоғамдық кеңесінің төрағасы, [[ЮНЕСКО]] ісі жөніндегі [[ЮНЕСКО ісі жөніндегі Қазақстан Республикасы Ұлттық комиссясы|ҚР Ұлттық комиссясының]] төрағасы, [[Қазақстан Республикасының оқпен ату Федерациясы]]ның құрметті президенті, академик А.Х. Марғұлан атындағы Халықаралық қор басқармасының төрағасы. Тасмағамбетов [[Моңғолия]]ға, [[Батыс Қазақстан]]ға және [[Ресей|Ресей Федерациясының]] [[Астрахан облысы]]на ([[Каспий теңізі|Каспий]]: мұнай және мәдениет) және т.б. жерлерге Халықаралық мәдениеттанушылық экспедициялар ұйымдастырған. Соның нәтижесінде 2000 жылы [[Моңғолия]]дан [[Қазақстан]]ға ежелгі түбегейлі Күл-тегін тас хатының көшірмесі орнатылды. Қазақ мәдениеті мен тарихының мұраларын жаңғыртып, көпшілікке жеткізуге тағы басқа көп жұмыс атқарған қайраткер.<ref>[http://www.ardaktylar.kz/persons/tasmaambetov-imanali-nralily/ Өнегелі өмір иелері] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119022304/http://ardaktylar.kz/persons/tasmaambetov-imanali-nralily/|date=2011-01-19 }}</ref> Оншақты кітаптардың және көптеген ғылыми еңбектердің авторы. Мәдениеттану, мемлекеттік басқару, әлеуметтік-экономикалық өркендеу проблемалары және саясаттануға байланысты мақалалардың авторы. == Марапаттары == * [[Парасат ордені|«Парасат» ордені]] (1998) * [[Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев ордені|«Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев» ордені]] (2004) * [[Орыс Православиелік Шіркеуі]]нің [[Мәскеулік Даниил қасиетті патшасы ордені|«Мәскеулік Даниил қасиетті патшасы» ордені]] * Ресей Федерациясының [[Ресей Дружба народов ордені|«Дружба народов» орденімен]] және көптеген алқалармен марапатталған. == Отбасы == Әкесі — Тасмағамбетов Нұрғали (1926—1997). Анасы — Қоқанова Ділдә Матайқызы (1930—2019). Үйленген, жұбайы — Бекқұлова Клара Дауымқызы (1957 ж.т.), мұғалім.<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref> Үлкен қызы — Әсел (1979 ж.т.), заңгер, «Сәби» қайырымдылық қорының президенті. Кенже қызы — [[София Иманғалиқызы Тасмағамбетова|София]] (1983 ж.т.), суретші. Ұлы — Нұрсұлтан (1994 ж.т.). Бауыры — Құрманғали (1959 ж.т.), мамандығы бойынша мұғалім, экономист, 2019 жылдан бастап Атырау облыстық мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары.<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kurmangali-tasmagambetov-naznachen-na-novuyu-doljnost-369757/ Курмангали Тасмагамбетов назначен на новую должность]</ref> Апасы — Нұрсұлу (1950—2024), педиатр, бұрынғы Оңтүстік Қазақстан облыстық денсаулық сақтау департаменті бастығы. Екінші апасы — Ғалия (1952—2022). Қарындасы — Рысты (1964 ж.т.), [[Ембімұнайгаз|«Ембімұнайгаз» АҚ]] бас директорының экономика және қаржы жөніндегі орынбасары. Жиен немерелері — Дінмұхаммед (2000 ж.т.), Нұреддин (2005 ж.т.), Сирин (2013 ж.т.), Иман (2016 ж.т.). Күйеу баласы, үлкен қызы Әселдің жұбайы — белгілі кәсіпкер, «Fincraft Group» холдингінің президенті [[Кеңес Хамитұлы Рақышев|Кеңес Рақышев]]. «Forbes Kazakhstan» журналы кәсіпкердің 2025 жылғы байлығын 435 млн доллар көлемінде бағалаған.<ref>[https://forbes.kz/ranking/object/56 Кенес Ракишев]</ref> ==Шығармашылығы== И. Тасмағамбетов өзі айтқандай: «Мен ырымшыл емеспін, бірақ атеист те емеспін». Қазақстан тарихы, этнографиясы, археология мәселелеріне терең көңіл бөліп, Орталық Азия халықтарының қолтаңба өнерінің заттарын жинаумен айналысады. Саяси қайраткер мұраты — [[Мұстафа Шоқай]], [[Франсуа Миттеран]]. * Ат жалындағы өркениет * Құлыптас == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті}} {{Қазақстан үкіметі басшылары}} [[Санат:Қазақстан философтары]] [[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік хатшылары]] [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Алматы әкімдері]] [[Санат:Астана әкімдері]] [[Санат:Атырау облысының әкімдері]] [[Санат:Қазақстан қорғаныс министрлері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Саяси ғылымдар докторлары]] [[Санат:II дәрежелі мәртебелі Саровтық Серафим орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан ЛКЖО ОК бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан білім министрлері]] [[Санат:Қазақстан мәдениет министрлері]] [[Санат:Орыс православ шіркеуінің әулие әділ князь Мәскеулік Даниил орденінің иегерлері]] [[Санат:Нұр Отан саяси кеңесінің мүшелері]] [[Санат:Қазақстанның Ресейдегі елшілері]] [[Санат:Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшылары]] nu6518upbf3pjj26oqlxco45cph0rey Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев 0 4548 3622885 3479099 2026-06-27T09:50:07Z Casserium 68287 3622885 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Ермұхамет Ертісбаев | Шынайы есімі = | Суреті = ErmuhametErtisbaev 08282019 (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Ертісбаев 2022 жылы | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Президенті]]нің Кеңесшісі | Ту_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_2 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Басқара бастады_2 = [[12 мамыр]] [[2008 жыл]] | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі | Ту_3 =Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_3 =Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = [[28 наурыз]] [[2006 жыл|2006]] | Басқаруын аяқтады_3 = [[12 мамыр]] [[2008 жыл|2008]] | Ізашары_3 = ''лауазым құрылды; Қазақстан Мәдениет, ақпарат және спорт министрі ретінде өзі'' | Ізбасары_3 = [[Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед|Мұхтар Құл-Мұхаммед]] | Титулы_4 = Мәдениет, ақпарат және спорт Министрі | Ту_4 =Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_4 =Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = [[18 қаңтар]] | Басқаруын аяқтады_4 = [[28 наурыз]] [[2006 жыл|2006]] | Ізашары_4 = [[Есетжан Мұратұлы Қосубаев|Есетжан Қосубаев]] | Ізбасары_4 =''лауазым ыдырады; Қазақстан Мәдениет және ақпарат министрі ретінде өзі'' | Титулы_5 = | Ту_5 = | Ту2_5 = | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = | Басқаруын аяқтады_5 = | Ізашары_5 = | Ізбасары_5 = | Туған күні = 19.10.1956 | Туған жері = {{туғанжері|Қарағанды|Қарағандыда}}, [[Қазақ КСР]], [[КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = [[атеизм]] | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = Людмила Анатольевна Ертісбаева (1957) | Балалары = Қабиден Шыңғыс Ермұхаметұлы (1985) | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] (2022–)<br>[[Аманат (партия)|Аманат]] (2007–2022)<br>[[Қазақстан социалистік партиясы|ҚСП]] (1991–2007)<br>[[Қазақстан Коммунистік партиясы (Қазақ КСР)|ҚКП]] (1991 бұрын) | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = |Титулы=[[Қазақстан халық партиясы|Қазақстан Халық партиясы]]ның төрағасы|Ту=|Ту2=|Басқара бастады=[[27 наурыз]] [[2022 жыл]]|Басқаруын аяқтады=|Ізашары=[[Айқын Ойратұлы Қоңыров|Айқын Қоңыров]]|Ізбасары=}} '''Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев''' ([[19 қазан]] [[1956 жыл|1956]], [[Қарағанды]]) — Қазақстан [[саясаткер]]і, [[Дипломатия|дипломат]], 2022 жылдан бастап [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] төрағасы. Бұдан бұрын ол Қазақстанның [[Беларусь]]тегі (2017–2019) және [[Грузия]]дағы (2013–2017) елшісі болған. == Қысқаша өмірбаяны == [[1956]] ж. [[қарашаның 19]]-ында туған. [[Арғын]] тайпасының [[Тарақты]] руынан шыққан. <ref>{{кітап |авторы = Яһуда Амандықов |бөлімі = |бөлім сілтемесі = |тақырыбы = |шынайы атауы = Орта жүздің Ноқта ағасы Тарақты шежіресі |сілтеме = |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Алматы |баспасы = Комплекс |жыл = 2009 |томы = |беттері = |барлық беті = 1120 |сериясы = |isbn = 965-611-88-2 |тиражы = 2000 }}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://qazaquni.kz/news/2615-el-tarihyi-erikkenni-e-begi-emes-neme-2|title=ЕЛ ТАРИХЫ еріккеннің еңбегі емес немесе Тарақты тайпасы туралы шындық неге бұрмаланды?|website=qazaquni.kz {{!}} Қазақ Үні газетінің ресми сайты {{!}} Қазақстан жаңалықтары|date=2010-07-01|access-date=2021-12-24}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://aqjolgazet.kz/37397/taraqty-tajpasy-turaly-aqiqat/sayasat/|title=Тарақты тайпасы туралы ақиқат|website="Ақ жол" -Жамбыл облыстық қоғамдық-саяси газеті|date=2016-04-26|access-date=2021-12-24}}</ref> [[Қарағанды мемлекеттік университеті]]н бітірген. Саясаттану ғылымдарының докторы, профессор. Ағылшын тілін меңгерген. Жұмыс тәжірибесін [[1978]] жылы Жезқазған педагогикалық институтының ассистенті болып бастаған. Кеңес Әскері қатарында әскери қызмет өтеген. Ломоносов атындағы ММУ-де машықтанушы-оқытушы болып қызмет атқарған, сонда аспирантураны бітіріп, диссертация қорғаған. Саясат тарихы кафедрасының меңгерушісі болған. Бірнеше [[монография]]лар мен жүздеген ғылыми және публицистикалық мақалалардың авторы. 1990—1994 жылдары Республика Жоғары Кеңесінің депутаты болды. 1994—1998 жылдары Қазақстанның Социалистік партиясы саяси атқару комитетінің хатшысы болып сайланды. 1994–1998 жылдары Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі 1998—2002 жылдары [[Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты]]ның директоры. 2000 жылы Мемлекет басшысы Әкімшілігінің бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеді. 2002 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі. 2006 жылы қаңтар айынан бастап ҚР Мәдениет, ақпарат және спорт министрі. 2006—2008 жылдары ҚР Мәдениет және ақпарат министрі. 2008 жылы мамыр айынан 2013 жылға дейін Қазақстан Президентінің кеңесшісі. 2013 жылдың 3-ші сәуірі мен 2017 жыл, қарашаның 24-і аралығында Ертісбаев Қазақстанның [[Грузия]]дағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болған. 24 қараша 2017 — 12 тамыз 2019 жылдары аралығында Қазақстанның [[Беларусь]]тағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. 2019 жылы өзінің дипломатиялық жұмысын аяқтады. 2022 жылы 18 наурыз күні Ертісбаевтың [[Қазақстан халық партиясы]] құрамына кіргені белгілі болды. 28 наурыз күні партия Ермұхамет Ертісбаевты партия төрағасы қылып сайлады.<ref>[https://egemen.kz/article/307705-ermukhamet-ertisbaev-partiya-toraghasy-bolyp-saylandy Ермұхамет Ертісбаев партия төрағасы болып сайланды]</ref> 2026 жылғы 27 маусымда ол партия басшылығынан кетті.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ==Сілтемелер== * [http://www.masa.kz/article/view/id/866 ҚР президентінің саяси мәселелер жөніндегі кеңесшісі Ермұхамет Ертісбаев ҚазТАГ агенттігіне жағдайға қатысты түсініктеме берді]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Парасат орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан саясаттанушылары]] [[Санат:Қазақстан мәдениет министрлері]] [[Санат:Қарағандыда туғандар]] [[Санат:Саяси ғылымдардың докторлары]] [[Санат:2 дәрежелі Достық орденінің (Қазақстан) иегерлері]] [[Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:3 дәрежелі Еңбегі үшін украиндық орденінің иегерлері]] [[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан ақпарат министрлері]] [[Санат:Қазақстан спорт министрлері]] [[Санат:Қазақстанның Грузиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Беларустегі елшілері]] [[Санат:Жезқазған университеті тұлғалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының директорлары]] sh324oxpu2qw0qycdjg5ilvkc27u2xd 3622888 3622885 2026-06-27T10:05:59Z Casserium 68287 /* */ 3622888 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Ермұхамет Ертісбаев | Шынайы есімі = | Суреті = ErmuhametErtisbaev 08282019 (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Ертісбаев 2022 жылы | Титулы_3 = Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі | Ту_3 =Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_3 =Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = [[28 наурыз]] [[2006 жыл|2006]] | Басқаруын аяқтады_3 = [[12 мамыр]] [[2008 жыл|2008]] | Ізашары_3 = ''лауазым құрылды; Қазақстан Мәдениет, ақпарат және спорт министрі ретінде өзі'' | Ізбасары_3 = [[Мұхтар Абрарұлы Құл-Мұхаммед|Мұхтар Құл-Мұхаммед]] | Титулы_4 = Мәдениет, ақпарат және спорт Министрі | Ту_4 =Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_4 =Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = [[18 қаңтар]] | Басқаруын аяқтады_4 = [[28 наурыз]] [[2006 жыл|2006]] | Ізашары_4 = [[Есетжан Мұратұлы Қосубаев|Есетжан Қосубаев]] | Ізбасары_4 =''лауазым ыдырады; Қазақстан Мәдениет және ақпарат министрі ретінде өзі'' | Титулы_5 = | Ту_5 = | Ту2_5 = | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = | Басқаруын аяқтады_5 = | Ізашары_5 = | Ізбасары_5 = | Туған күні = 19.10.1956 | Туған жері = {{туғанжері|Қарағанды|Қарағандыда}}, [[Қазақ КСР]], [[КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = [[атеизм]] | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = Людмила Анатольевна Ертісбаева (1957) | Балалары = Қабиден Шыңғыс Ермұхаметұлы (1985) | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] (2022–)<br>[[Аманат (партия)|Аманат]] (2007–2022)<br>[[Қазақстан социалистік партиясы|ҚСП]] (1991–199?)<br>[[Қазақстан Коммунистік партиясы (Қазақ КСР)|ҚКП]] (1991 бұрын) | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = |Титулы=[[Қазақстан халық партиясы|Қазақстан Халық партиясы]]ның төрағасы|Ту=|Ту2=|Басқара бастады=27 наурыз 2022|Басқаруын аяқтады=27 маусым 2026|Ізашары=[[Айқын Ойратұлы Қоңыров|Айқын Қоңыров]]|Ізбасары=[[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]]}} '''Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев''' ([[19 қазан]] [[1956 жыл|1956]], [[Қарағанды]]) — қазақстандық саясаткер, дипломат, саясаттанушы, 2022–2026 жылдары [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] төрағасы. Бұдан бұрын ол Қазақстанның [[Беларусь]]тегі (2017–2019) және [[Грузия]]дағы (2013–2017) елшісі болған. == Қысқаша өмірбаяны == [[1956]] ж. [[қарашаның 19]]-ында туған. [[Арғын]] тайпасының [[Тарақты]] руынан шыққан. <ref>{{кітап |авторы = Яһуда Амандықов |бөлімі = |бөлім сілтемесі = |тақырыбы = |шынайы атауы = Орта жүздің Ноқта ағасы Тарақты шежіресі |сілтеме = |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Алматы |баспасы = Комплекс |жыл = 2009 |томы = |беттері = |барлық беті = 1120 |сериясы = |isbn = 965-611-88-2 |тиражы = 2000 }}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://qazaquni.kz/news/2615-el-tarihyi-erikkenni-e-begi-emes-neme-2|title=ЕЛ ТАРИХЫ еріккеннің еңбегі емес немесе Тарақты тайпасы туралы шындық неге бұрмаланды?|website=qazaquni.kz {{!}} Қазақ Үні газетінің ресми сайты {{!}} Қазақстан жаңалықтары|date=2010-07-01|access-date=2021-12-24}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://aqjolgazet.kz/37397/taraqty-tajpasy-turaly-aqiqat/sayasat/|title=Тарақты тайпасы туралы ақиқат|website="Ақ жол" -Жамбыл облыстық қоғамдық-саяси газеті|date=2016-04-26|access-date=2021-12-24}}</ref> [[Қарағанды мемлекеттік университеті]]н бітірген. Саясаттану ғылымдарының докторы, профессор. Ағылшын тілін меңгерген. Жұмыс тәжірибесін [[1978]] жылы Жезқазған педагогикалық институтының ассистенті болып бастаған. Кеңес Әскері қатарында әскери қызмет өтеген. Ломоносов атындағы ММУ-де машықтанушы-оқытушы болып қызмет атқарған, сонда аспирантураны бітіріп, диссертация қорғаған. Саясат тарихы кафедрасының меңгерушісі болған. Бірнеше [[монография]]лар мен жүздеген ғылыми және публицистикалық мақалалардың авторы. 1990—1994 жылдары Республика Жоғары Кеңесінің депутаты болды. 1994—1998 жылдары Қазақстанның Социалистік партиясы саяси атқару комитетінің хатшысы болып сайланды. 1994–1998 жылдары Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі 1998—2002 жылдары [[Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты]]ның директоры. 2000 жылы Мемлекет басшысы Әкімшілігінің бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеді. 2002 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі. 2006 жылы қаңтар айынан бастап ҚР Мәдениет, ақпарат және спорт министрі. 2006—2008 жылдары ҚР Мәдениет және ақпарат министрі. 2008 жылы мамыр айынан 2013 жылға дейін Қазақстан Президентінің кеңесшісі. 2013 жылдың 3-ші сәуірі мен 2017 жыл, қарашаның 24-і аралығында Ертісбаев Қазақстанның [[Грузия]]дағы Төтенше және Өкілетті Елшісі болған. 24 қараша 2017 — 12 тамыз 2019 жылдары аралығында Қазақстанның [[Беларусь]]тағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. 2019 жылы өзінің дипломатиялық жұмысын аяқтады. 2022 жылы 18 наурыз күні Ертісбаевтың [[Қазақстан халық партиясы]] құрамына кіргені белгілі болды. 28 наурыз күні партия Ермұхамет Ертісбаевты партия төрағасы қылып сайлады.<ref>[https://egemen.kz/article/307705-ermukhamet-ertisbaev-partiya-toraghasy-bolyp-saylandy Ермұхамет Ертісбаев партия төрағасы болып сайланды]</ref> 2026 жылғы 27 маусымда ол партия басшылығынан кетті.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ==Сілтемелер== * [http://www.masa.kz/article/view/id/866 ҚР президентінің саяси мәселелер жөніндегі кеңесшісі Ермұхамет Ертісбаев ҚазТАГ агенттігіне жағдайға қатысты түсініктеме берді]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Парасат орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан саясаттанушылары]] [[Санат:Қазақстан мәдениет министрлері]] [[Санат:Қарағандыда туғандар]] [[Санат:Саяси ғылымдардың докторлары]] [[Санат:2 дәрежелі Достық орденінің (Қазақстан) иегерлері]] [[Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:3 дәрежелі Еңбегі үшін украиндық орденінің иегерлері]] [[Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан ақпарат министрлері]] [[Санат:Қазақстан спорт министрлері]] [[Санат:Қазақстанның Грузиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Беларустегі елшілері]] [[Санат:Жезқазған университеті тұлғалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының директорлары]] qirxwv65vcuajgff1ypa2u2x2lk3ssd 1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс 0 5298 3622686 3602662 2026-06-26T17:00:04Z Mattennut 114712 Үлгіні дұрыстадым 3622686 wikitext text/x-wiki {{cleanup}}{{Дереккөздер жетіспейді}}{{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = 1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс |бөлім =[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |сурет = |сурет атауы = |дата = [[4 шілде]] [[1916 жыл|1916]] — [[Ақпан|ақпан]] [[1917 жыл|1917]] |орын = [[Ресей империясының Орта Азиялық иеліктері]] |себеп = <ul> <li>Жер реформасы және жергілікті тұрғындарды жерінен айырған қоныс аудару саясаты</li> <li>халықтан мал басын мәжбүрлеп жаппай арзанға реквизициялау <li>салықтарды көбейту</li> <li>байырғы мұсылман халқының тыл жұмыстарына қатысудан бас тартуы</li> <li>дегдарлардың Ресейге қарсы саясаты</li> <li>қоныс аударушылардың жергілікті тұрғындарды ығыстыруы</li> </ul> |нәтиже = Көтеріліс басылды |өзгерістер = |қарсылас1 = {{байрақ|Ресей империясы}} |қарсылас2 = Көтерілісшілер<br />Қытайлық еріктілер, Герман-түрік арнайы қызметінің қолдауы<ref name="автоссылка3">''Моисеев В. А.'' [https://web.archive.org/web/20070927233502/http://new.hist.asu.ru/biblio/ruskit/14.html Ресей мен Қытай Орталық Азияда (XIX ғасырдың екінші жартысы — 1917 ж.)]</ref><ref>[https://daniyarov.kg/wp-content/uploads/2017/11/2016.-Kotyukova-Tatyana.-Vosstanie-1916-goda-v-Turkestane.-Dokumentalnye-svidetelstva-.Sbornik-dokumentov.pdf Түркістанда 1916 жылғы көтеріліс: жалпы трагедияның құжаттық дәлелі: куәг. құж. мен материалдар] / МГУ им. М. В. Ломоносова, Ин-т всеобщ. истории РАН ; [сост., авт. предисл., вступ. ст. и коммент. Т. В. Котюкова]. – М.: Марджани, 2016. стр. 71―76</ref> |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = [[Алексей Николаевич Куропаткин|А.Н. Куропаткин]]<br>[[Николай Александрович Сухомлинов|Н.А. Сухомлинов]]<br>[[Михаил Александрович Фольбаум|М.А. Фольбаум]] |командир2 = [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Ә.Т. Жангелдин]]<br>[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов|А.Ү. Иманов]]<br>[[Тоқаш Бокин]]{{белгілер|#}}<br>[[Бекболат Әшекеев]]{{белгілер|†}} |командир3 = |командир4 = |күштер1 = 14,5 тұрақты әскерлер батальоны, 33 жүздік казактар, 42 зеңбірек пен 69 пулемет |күштер2 = белгісіз |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = ''Әскери шығын:'' 97 адам қаза тапты, 86 жараланды, 76 хабарсыз кетті<br />''Азаматтық шығын:'' 2325 адам қаза тапты, 1384 хабарсыз кетті<ref name=autogenerated1>Папазов А.В. Среднеазиатское восстание 1916 года и роль генерал-губернатора А.Н. Куропаткина в его подавлении // Вестник Московского государственного областного университета. Серия: История и политические науки. — 2012. — № 2. — С. 111.</ref> |шығындар2 = 100 000 астам адам қаза тапты<ref>{{кітап |авторы =Булдаков В., Леонтьева Т.|бөлімі = |бөлім сілтемесі = |тақырыбы = Революцияны тудырған соғыс: Ресей, 1914-1917 жж.|шынайы атауы = |сілтеме = |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Мәскеу|баспасы = |жыл = 2015|томы = |беттері =|барлық беті = 720|сериясы = |isbn = |тиражы = }}</ref><br />150 000 қаза тапты<ref>{{cite book |last1=Morrison |first1=Alexander |title=The Russian Conquest of Central Asia: A Study in Imperial Expansion, 1814–1914 |date=2020 |publisher=Cambridge University Press |isbn=1107030307 |page=539 |url=https://books.google.com/books?id=GNQGEAAAQBAJ&pg=PA539}}</ref><br />270 000 қаза тапты<ref name="jhupbooks.press.jhu.edu">''The Revolt of 1916 in Russian Central Asia'', Edward Dennis Sokol, 1954, 2016</ref><br />500 000 дейін қаза тапты<ref>Руммел, Рудолф. [https://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.CHAP12.HTM#1 STATISTICS OF DEMOCIDE. Chapter 12. Statistics Of Russian Democide Estimates, Calculations, And Sources]</ref> |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |ескерту = }} '''1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс''' — 1916 жылдың [[шілде]] айында басталған [[Ресей империясы|Ресейлік]] Орталық Азиядағы көтеріліс. == Көтерілістің себептері == [[Көтеріліс]]тің шығу себебі әлеуметтік-экономикалық және саяси сипаттағы факторлар еді. Яғни отарлық езгінің соғыс кезінд е барынша күшеюі, жерді тартып алу, орыстандыру саясаты және т.б. Көтерілістің басталуына патшаның 1916 ж. [[25 маусым]]да армияның қара жұмысына [[Түркістан өлкесі]]нің және ішінара [[Сібір]]дің 19-дан 43-жасқа дейінгі ер-азаматтарын шақыру жөніндегі жарлығы түрткі болды. Шілденің басында қазақ даласында көп кешікпей қарулы көтеріліске айналған стихиялық бас көтерулер басталды. Ол біртіндеп ұйымдасқан сипат алды: [[Торғай]] мен [[Жетісу]]да оның танылған жетекшілері [[Аманкелді Үдербайұлы Иманов|А. Иманов]], [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Ә. Жангелдин]], [[Тоқаш Бокин|Т. Бокин]], Б. Әшекеев, Ө. Саурықов басшылық еткен ірі ошақтары пайда болды. Қазақ қоғамында патша жарлығы мен көтеріліске деген көзқарас бір мәнді болған жоқ: бай-феодалдардың бір бөлігі, жергілікті әкімшіліктің кейбір шенеуніктері патша жарлығын қолдап, оны орындауға шақырды. Қазақ интеллигенциясының кейбірі (Бокин, [[Ниязбеков]], Жүнісов) жарлыққа қарсы шығып, оны орындауға қарсыластық көрсетуге шақырса, [[Қазақ газеті|«Қазақ» гәзеті]] төңірегіндегі зиялылар ([[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан|Ә. Бөкейханов]], [[Ахмет Байтұрсынұлы]], [[Міржақып Дулатұлы|М. Дулатов]] және т.б.) күші басым үкіметке қарсы шығудың халықты қырғынға ұшыратарын ескертіп, сабыр сақтауға шақырды. Көтерілістің аса ірі ошақтары [[Жетісу]], [[Торғай]] болды. Жетісу облысында қарулы қарсыластық шілде-тамыз айларында жаппай қарқын алды. [[Шілденің 17]] [[Жетісу]] мен Түркістан өлкесінде әскери жағдай жарияланды. Патша үкіметі мұнда ірі [[әскер]]и күштерді жібере бастады. [[Қыркүйек]], [[қазан]] айының басында жетісулық көтерілісшілер шегініп, [[Шығыс Түркістан]]ға өтіп кетуге мәжбүр болды. Жетісу облысында қарулы қарсыластық жаппай қарқын алды. Бірақ көтеріліс шашыраңқы болып, Патша үкіметінің ірі әскери күштерді тез басып тастады. Көтеріліс басшылары Б.Әшекеев, Т.Бокин ерекше ерлік көрсетті. [[Торғай көтерілісі]] (басшылары [[Аманкелді Үдербайұлы Иманов|А. Иманов]], [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Ә. Жангелдин]]) 50 мыңдай адам қамтыған ірі қозғалыс болды. А. Иманов көтерілісшілерді ондыққа, елулікке, жүздікке, мыңдыққа бөлді. Арнайы мергендер бөлімшесі құрылды. А. Иманов бас сардар болды. Оның жанында әскери кеңес жұмыс істеді. [[Торғай облысы]]ндағы көтеріліс патша үкіметі құлатылғаннан кейін ғана тоқтады. [[1916]] ж. көтеріліс қазақ халқының көп ғасырлық ұлт-азаттық қозғалысының тарихында маңызды орын алды. Ол отарлауға және империалистік саясатқа қарсы өрбіді. Патшалық Ресейдің XX ғасырдың басында Орта Азияның шығыс аудандарын отарлауы өте күшті қарқынмен жүргізілді. Тек 1907 – 1912 жылдары империянның еуропалық бөліктерін бұл жаққа 2 млн 400 мың адам келіп қоныстанды. Әсіресе, Қазақстанда отарлау кең ауқымда жүргізілді. Қазақтардың жерлерінде патша өкіметі шаруаларды қоныстандыру үшін жер қорын жасап, 1916 жылға дейін олардың 45 млн десятина ең шұрайлы жерлерін тартып алды, сөйтіп жергілікті халықтар таулар мен шөл далаларға ығысуға мәжбүр болды. Бұл жерлерде не су, не мал жаятын жеткілікті шабындық болмады. ХІХ ғасырдың аяғы XX ғасырдың басында бұрынғы Түркістан аймағында (Хиуа мен Бұқараны қоспағанда) 941 жаңадан қоныстанған поселкелер пайда болды. Бұл кезде Түркістанда орыс посекілерінің әрбір тұрғынына 3,17 десятина егін егетін жерден келсе, жергілікті тұрғындарға (қазақ, өзбек, қырғыз, және т.б.) 0,21 десятинадан ғана жер келді. Сөйтіп, ешқандай жері жоқ қазақ–қырғыз тақыр кедейлерінің үлкен тобы құрылды. Жетісу губерниясында көшіп келген орыс кулак шаруашылықтарының 90 проценттен астамы қазақ кедейлерінің жалдамалы еңбегін пайдалнады. Қазақ жерлерін күшпен тартып алу жергілікті халықтар мен орыс–украин қоныстанушыларының арасындағы қайшылықтарды шиеленістерді, жер мәселесі жөніндегі күштеу саясаты шеткі аймақтарда да кеңінен тарады. 1914 жылы патшалық Ресей дүниежүзілік соғысқа тартылды. Бұл Бірінші дүниежүзілік империалистік соғыс барлық халықтарға, соның ішінде Қазақстанға да асар ауыр зардаптарын тигізді. Ол патша чиновниктері мен жергілікті әкімдерінің және байлардың зорлық–зомбылығы мен озбырлығын күшейтті. Соғыс қажетіне Қазақстаннан орасан көп жылқы, ауыл шаруашылық өнімдері жөнетілді. Жергілікті халықтан алынатын салық 3 – 4 есе көбейді, шаруалардың ірі қара малы мен мал азығын соғыс қажетіне алу күшейді. Осынның бәрі егістік жердің қысқаруына, ірі қара мал басынның азаюына әкеп соқтырды. Елдің өнеркәсібіндегі жалпы күйзеліс пен ауыл шаруашылығының күйзелуі Қазақстан экономикасын құлдыратты. Қалалар мен ауылдардағы еңбекші бұқараның жағдайы күрт төмендеді. Соғыс жылдары тек Түркістаннан майдандағы әскерлердің қажеті үшін 40, 899, 044 пұт мақта, 38 мың шаршы метр киіз, 3 млн пұт мақта майы, 229 мың пұт сабын, 300 мың пұт ет, 473,928 пұт балық, 70 мың жылқы, 12797 түйе күштеп алынып, майдан аймақтарына жіберілді. Қазақ шаруаларын кәсіпорындарға, кулак шаруашылықтарына жалдап жұмыс істету күшейді. Дүниежүзілік империалистік соғыс елде өнеркәсіптің қирауына, ауыл шаруашылығының тоқырауына (дағдарысына), халық арасындағы аштыққа алып келді. Жергілікті жерлерде шенеуніктер мен әкімшіліктердің зорлап алымсалық жинауы өсті, халықтар арасындағы ұлттық бөлунішілік күшейді. Қазақ даласында жалпы ұлттық дағдарыспісіп жетілді. Соғыс ауртпалығы Қазақстанда жұмысшылар мен шаруалар қозғалысының өуіне түрткі болды. 1915 жылы маусым айында Екібастұз, Байқоңыр көмір кендерінде, Спасск мыс кен руднитінде, Орынбор –Ташкент темір жолында жұмысшылардың қозғалысы бой көтерді. Соғысқа қарсы, қымбатшылыққа және етек алып келе жатқан аштыққа қарсы қалалар мен деревняларда қала кедейлері мен майданға кеткен солдаттардың әйелдері ереуілге шықты. 1916 жылы қаңтар айында мұндай тоқулар Верный, Семей қалаларында болды. Орынбор облысы Ақ Бұлақ поселкесінің, Жетісу облысы Лепсі уезінің бірқатар селоларының кедейлері мен майданға кеткен әскерлердің әйелдері жергілікті саудагерлер мен көпестердің дүкендерін талқандады. Сөйтіп, қоғамдағы қанаушы таптар арасындағы қарама–қарсылық, бір–біріне қарсы шығу жалпы бұқаралық сипат алды. == Кәсіпорын иелерінің, жергілікті буржуазия мен феодалдардың зорлық – зомбылығы == 1916 жылы 25 мусымда патша өкіметінің «Бұратана халықты мемлекеттік қорғаныс жұмыстарына пайдалану тәртібі туралы ереже» қабылдауына байланысты тіпті күшейе түсті. Жұмыстан немесе әкімшілік ережелері мен талаптарын орындаудан бас тартқан жұмысшыларды түрмеге отырғызуға, немесе үш ай мерзімге тұтқынға алуға, болмаса айып ретінде ақша өндіріп алуға кесетін болды. Азық – түлік екі – үш есе қымбаттауы да халықтың наразлығына өршіте түсті. Қазақ жастарын майданға тыл жұмысына алу жөніндегі патшаның 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығы халықтың шыдамын тауысып, олардың отарлау езгісі мен орта ғасырлық қанауға қарсы көтерліуіне себеп болды. Жарлық бойынша Түркістан мен Дала өлкесінен майданға окоп қазуға 400 мың, соның ішінде Қазақстанның далалық облыстарынан – 100 мыңнан астам, Жетісудан 87 мың адам жіберу көзделді. Қазақтардың тууы туралы куәлігінің жоғын пайдаланып болыстық басқармалар мен ауыл старшындары жастарының асқандығына қарамастан кедей жігіттері майданға жұмысқа алынатын «қара тізімге қосты», ал феодалдар балаларының жасын өз бетінше үлкейтіп, немесе кішірейтіп көрсетіп, әскерге жібермеудің амалын жасап бақты. Мәселен, 60 жастағы кедей шалдары 30 жаста болып, 25 – 30 жастағы бай балаларды 50 жастағы болып болып жазылды. Майдан жұмысына қазақ жастарын алу туралы жарлық қазақ халқының зор наразлығына тудырды. Елде болыстық басқармаларды талқандау, ауыл старшындарын, қатігез байларды өлтіру, ірі феодалдардың иеліктеріне шабуыл жасау, жер сату жөніндегі құжаттарды, алым–салық қағаздарын т.б. жойып жіберу секілді ашу–ыза әрекеттері кең орын алды. Сойыл, кетпен, шалғы, мылтық, қылышпен қаруланған ел адамдары байлардың ауылдарын өртеп, малдарын әкетеуі жиілей түсті. Қазақстандағы бұл қозғалыс көпшілік аудандарында ұлт–азаттық сипатта болып, патша өкіметіне, отаршылдыққа, империалстік соғысқа және жергілікті жерлерде патша өкіметінің сүйеніш болып отырған феодал – байларға қарсы бағытталды. Бұл қозғалыста еңбекші халықтың өкілдері басқарды. Торғай даласында қазақ жастарын Әліби Жангелдин мен Амангелді Иманов, Орал облысы мен Бөкей ордасында Сейітқали Мендешев, Әбдірахман Әйтиев, Маңғыстауда – Жалау Мыңбаев, Ақтөбе даласында - Әділбек Майкөтев, Жетісуда – Тоқаш Бокин, Бекболат Әшекеев, ұзақ Саурықов, Тұрар Рысқұлов т.б. басқарды. Бұл арада тағы бір мәселенің бетін ашып кету қажет. Ол – 1916 жылы қазақ интелегенциясының көсемдері, яғни ұлт–азаттық қозғалысты бастаушылар, халық көтерілісіне қалай қарады? Олар патшаға қарсы қарулы көтерілісті жақтаған жоқ. Өйткені құр қол халық патшаның талай жыл үйретілген, мұздай қаруланған әскеріне көрсете алмай, тағыда қырғыеға ұшырайтынын сезді. Бірақ оларға тасқыны тау суындай дүркіреген стихияны – халық көтерілісін тоқтату мүнкін болмады. «Қазақ» газетінің ашық көтерілу қауіпті, одан да мобилизацияны кешеуілдетуді ұсынайық, жеңілдіктер сұрайық, ол екі ортада патша да бір жайлы болар деген сияқты шақырулары халықтың құлағына кіре қоймады. Бір сөзбен айтқанда, стихиялық халық көтерілісінен ұлт-азаттық қозғалыстың көсемдері бөлініп қалды. Өмір олардың болжамы дұрыс екендігін дәлелдеді. Қазақ халқы тағы бір қырғынды басынан өткізді, ал 1917 жыл 27 ақпанда бас–аяғы бірнеше айдан кейін патша да тағынан құлады. Осындай жағдайды ескермей кейінгі зерттеушілер тарапынан болашақ « Алаш » партиямының өкілдері 1916 жылы патшаны жақтады, тіпті көтерілісті басып, жанышты деген ұшқары жалған сөздер айтылды. Алашордалық көтеріліс кезіндегі тактикасын түсінбеді. Ал көтеріліс басылып, қазақ жігіттері майдандарға окоп қазуға жіберіле бастаған кезде, оларға бас – көз болып, кейін аман–есен оларды ауылға жеткізу қажет болған жағдайда Әлихан Бөкейхановтың өзі бастаған қазақ зиялылары (оқытушылар, заңгер т.б. ) серіктерімен бірге майданға (реквизициаланғандармен) атанды. Бұны нағыз патриотизм деп түсіну керек. Өйтпегенде сауатсыз, орыс тілін түсінбейтін көптеген қазақ жігітерінің елге оралуыекі талай еді. 1916 жылғы шілде, тамыз айларында көтеріліс бүкіл қазақ даласын қамтыды. Оны басу үшін патша өкіметі жазалаушы отрядтар жіберді. Оның құрамында жақсы қаруланған әскер бөлімдері, казак – орыс шоғырлары кірді. Көтерілісті басу үшін патша үкіметі өзінің ескі «бөліп ал да билей бер»деген тактикасында кеңінен қолданады. 1916 жылғы 23 тамызда Түркістан генерал–губернаторы Куропаткиннің жарлығымен майдан жұмыстарына шақырылуларудан қанаушы таптардың бірқатар өкілдері босатылды. Олар: Басқару органдарының (облыстық, ауылдық) қызметкерлері, жергілікті (бұратана) халықтың төменгі полицияда істеп жүргендері, имамдар, молдалар, медреседе істейтіндер, мекемелерде қаражат мәселесімен айналасатын бухгалтерлер мен есепшілер, мемлекеттік мекемелелерде қызмет істеп жүрген бұратана әкімшілігінің бұратана халықтың өкілдері, дворян және құрметті азаматтар әулетінен шыққан бұратана халықтық қозғалыстан бұратана әкімшілігінің, байлар мен мұсылман діні өкілдерінің аздаған тобын бөліп алуға мүнкіндік берді. == Көтерілістің Жетісудағы орталығы == 1916 жылғы ұлт–азаттық көтерілістің аса ірі орталығы Жетісу болды. Жағдайдың шиеленісуіне байланысты 1916 жылғы 20 шілдеде генерал Куропаткин Түркістан өлкесінің генерал–губернаторы болып тағайындалды. Ол кезде орасан зор аймақты түгелдей халық революциясының от–жалыны шарпыған еді. Мәселен, шілденнің 12–сінде Верный уезі Қорам болысының 68 жігіті А. Абдурасуловты, ал шілденің 16–сында көтерілісшілер Құрам болысының болысын өлтірді. Тамыздың 3 – інде Асы өзенінің аңғарында көтерілісшілердің 2 мың адамнан тұратын отряды уезд бастығының көмекшісі Хлыновскийдың отрядына шабуыл жасады . Тамыздың 6 – сында самсы аңғарында Ботбай, Шығыс және Батыс Қастек, Тайторов, Ырғайты болыстарының 5 мың адамдық көтерілісші жігіттері жазалау торядын қоршап алды. Сол күні Самсы станасасы көтерісшілердің қолында болды,тамыздың 8 – нде Ақсу жайлауында қазақ – қырғыз сьезі өтті. Олар Қордай көтерілісшілерін қолдауға, нарындықтарға ұран тастауға, қазақ көтерілісшілері көмекке өздерінің қарулы жігіттерінің жартысын жіберуге шешім қабылдады. Қазақ және қырғыз еңбекшілері қимылдары патша әкімшілігін мазасыздандырмай қоймайды. Генерал Куропаткин «Қандай амалды болса да қолданудан тайынбай, көтерілісшілерді бағындыруға», «Лаң салушыларға қарсы күресу үшін байырғы халықтың рулық немесе тайпалық араздығын» пайдалануға бұйрық берді. Өз кезеңінде Жетісу болысының генерал – губернаторы М.А. Фольбаум жергілікті казактардан жазалау отрядтарын ұйымдасытру үшін казак станциаларына асығыс түрде винтовкалар мен патрондар жіберді. Мұнымен шектелмей, генерал Куропаткинің тамыздың 12 – сіндегі нұсқауы бойынша қоныстанушылар ауылдарындағы орыс кулактары қаруландырылды. Жазалау отрядтарының жанынан, облыстың уездік қалаларында әскери дала соттары құрылды. Азғана уақыт ішінде көтеріліс Шу өзені мен Ыстықкөлге жаспарлас жатқан бүкіл аумақты қамтыды. Көтерілісшілер Қастек тауы өңіріне, Үлкен және кіші Кебен, Асы, Шілік, Сусамыр өзендерінің аңғарына, Талас өзенінің жоғарғы ағысына топталды. Олар телеграф желілерін қиратып, почта стансаларына, болыс ауылдарына шабуыл жасады.<ref>Қазақстан тарихы: Аса маңызды кезеңдері мен ғылыми мәселелері. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық - гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық/М.Қойгелдиев, Ө.Төлеубаев, Ж.Қасымбаев, т.б. — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. ISBN 9965-36-106-1</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.abai.kz/node/6299 Алашорда әскерінің ұраны: «Жасасын, Отанның адал ұлдары!»] * [http://www.abai.kz/content/beken-kairatyly-kazak-zherin-otarlau-kalai-zh-rgizildi Қазақ жерін отарлау қалай жүргізілді? Бекен Қайратұлы.]{{Deadlink|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://abai.kz/content/asharshylyktyn-ashchy-shyndygy Ашаршылықтың ащы шындығы 1] * [http://abai.kz/content/asharshylyktyn-ashchy-shyndygy-2 Ашаршылықтың ащы шындығы 2] * [http://abai.kz/node/6309 Ашаршылықтың ащы шындығы 3] {{stub}} [[Санат:Қазақстандағы саяси оқиғалар]] [[Санат:Көтерілістер]] [[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстар]] 0q06s2w61sdgzh194x365bggrzg7y4f 3622700 3622686 2026-06-26T17:04:41Z Mattennut 114712 Оқиғаның баламалы атауларын қостым 3622700 wikitext text/x-wiki {{cleanup}}{{Дереккөздер жетіспейді}}{{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = 1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс |бөлім =[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |сурет = |сурет атауы = |дата = [[4 шілде]] [[1916 жыл|1916]] — [[Ақпан|ақпан]] [[1917 жыл|1917]] |орын = [[Ресей империясының Орта Азиялық иеліктері]] |себеп = <ul> <li>Жер реформасы және жергілікті тұрғындарды жерінен айырған қоныс аудару саясаты</li> <li>халықтан мал басын мәжбүрлеп жаппай арзанға реквизициялау <li>салықтарды көбейту</li> <li>байырғы мұсылман халқының тыл жұмыстарына қатысудан бас тартуы</li> <li>дегдарлардың Ресейге қарсы саясаты</li> <li>қоныс аударушылардың жергілікті тұрғындарды ығыстыруы</li> </ul> |нәтиже = Көтеріліс басылды |өзгерістер = |қарсылас1 = {{байрақ|Ресей империясы}} |қарсылас2 = Көтерілісшілер<br />Қытайлық еріктілер, Герман-түрік арнайы қызметінің қолдауы<ref name="автоссылка3">''Моисеев В. А.'' [https://web.archive.org/web/20070927233502/http://new.hist.asu.ru/biblio/ruskit/14.html Ресей мен Қытай Орталық Азияда (XIX ғасырдың екінші жартысы — 1917 ж.)]</ref><ref>[https://daniyarov.kg/wp-content/uploads/2017/11/2016.-Kotyukova-Tatyana.-Vosstanie-1916-goda-v-Turkestane.-Dokumentalnye-svidetelstva-.Sbornik-dokumentov.pdf Түркістанда 1916 жылғы көтеріліс: жалпы трагедияның құжаттық дәлелі: куәг. құж. мен материалдар] / МГУ им. М. В. Ломоносова, Ин-т всеобщ. истории РАН ; [сост., авт. предисл., вступ. ст. и коммент. Т. В. Котюкова]. – М.: Марджани, 2016. стр. 71―76</ref> |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = [[Алексей Николаевич Куропаткин|А.Н. Куропаткин]]<br>[[Николай Александрович Сухомлинов|Н.А. Сухомлинов]]<br>[[Михаил Александрович Фольбаум|М.А. Фольбаум]] |командир2 = [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Ә.Т. Жангелдин]]<br>[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов|А.Ү. Иманов]]<br>[[Тоқаш Бокин]]{{белгілер|#}}<br>[[Бекболат Әшекеев]]{{белгілер|†}} |командир3 = |командир4 = |күштер1 = 14,5 тұрақты әскерлер батальоны, 33 жүздік казактар, 42 зеңбірек пен 69 пулемет |күштер2 = белгісіз |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = ''Әскери шығын:'' 97 адам қаза тапты, 86 жараланды, 76 хабарсыз кетті<br />''Азаматтық шығын:'' 2325 адам қаза тапты, 1384 хабарсыз кетті<ref name=autogenerated1>Папазов А.В. Среднеазиатское восстание 1916 года и роль генерал-губернатора А.Н. Куропаткина в его подавлении // Вестник Московского государственного областного университета. Серия: История и политические науки. — 2012. — № 2. — С. 111.</ref> |шығындар2 = 100 000 астам адам қаза тапты<ref>{{кітап |авторы =Булдаков В., Леонтьева Т.|бөлімі = |бөлім сілтемесі = |тақырыбы = Революцияны тудырған соғыс: Ресей, 1914-1917 жж.|шынайы атауы = |сілтеме = |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Мәскеу|баспасы = |жыл = 2015|томы = |беттері =|барлық беті = 720|сериясы = |isbn = |тиражы = }}</ref><br />150 000 қаза тапты<ref>{{cite book |last1=Morrison |first1=Alexander |title=The Russian Conquest of Central Asia: A Study in Imperial Expansion, 1814–1914 |date=2020 |publisher=Cambridge University Press |isbn=1107030307 |page=539 |url=https://books.google.com/books?id=GNQGEAAAQBAJ&pg=PA539}}</ref><br />270 000 қаза тапты<ref name="jhupbooks.press.jhu.edu">''The Revolt of 1916 in Russian Central Asia'', Edward Dennis Sokol, 1954, 2016</ref><br />500 000 дейін қаза тапты<ref>Руммел, Рудолф. [https://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.CHAP12.HTM#1 STATISTICS OF DEMOCIDE. Chapter 12. Statistics Of Russian Democide Estimates, Calculations, And Sources]</ref> |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |ескерту = }} '''1916 жылғы Орталық Азиядағы көтеріліс''' (қазақша ақпарат көздерінде '''1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс''' және қырғызша ақпарат көздерінде '''Үркін''') — 1916 жылдың [[шілде]] айында басталған [[Ресей империясы|Ресейлік]] Орталық Азиядағы көтеріліс. == Көтерілістің себептері == [[Көтеріліс]]тің шығу себебі әлеуметтік-экономикалық және саяси сипаттағы факторлар еді. Яғни отарлық езгінің соғыс кезінд е барынша күшеюі, жерді тартып алу, орыстандыру саясаты және т.б. Көтерілістің басталуына патшаның 1916 ж. [[25 маусым]]да армияның қара жұмысына [[Түркістан өлкесі]]нің және ішінара [[Сібір]]дің 19-дан 43-жасқа дейінгі ер-азаматтарын шақыру жөніндегі жарлығы түрткі болды. Шілденің басында қазақ даласында көп кешікпей қарулы көтеріліске айналған стихиялық бас көтерулер басталды. Ол біртіндеп ұйымдасқан сипат алды: [[Торғай]] мен [[Жетісу]]да оның танылған жетекшілері [[Аманкелді Үдербайұлы Иманов|А. Иманов]], [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Ә. Жангелдин]], [[Тоқаш Бокин|Т. Бокин]], Б. Әшекеев, Ө. Саурықов басшылық еткен ірі ошақтары пайда болды. Қазақ қоғамында патша жарлығы мен көтеріліске деген көзқарас бір мәнді болған жоқ: бай-феодалдардың бір бөлігі, жергілікті әкімшіліктің кейбір шенеуніктері патша жарлығын қолдап, оны орындауға шақырды. Қазақ интеллигенциясының кейбірі (Бокин, [[Ниязбеков]], Жүнісов) жарлыққа қарсы шығып, оны орындауға қарсыластық көрсетуге шақырса, [[Қазақ газеті|«Қазақ» гәзеті]] төңірегіндегі зиялылар ([[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан|Ә. Бөкейханов]], [[Ахмет Байтұрсынұлы]], [[Міржақып Дулатұлы|М. Дулатов]] және т.б.) күші басым үкіметке қарсы шығудың халықты қырғынға ұшыратарын ескертіп, сабыр сақтауға шақырды. Көтерілістің аса ірі ошақтары [[Жетісу]], [[Торғай]] болды. Жетісу облысында қарулы қарсыластық шілде-тамыз айларында жаппай қарқын алды. [[Шілденің 17]] [[Жетісу]] мен Түркістан өлкесінде әскери жағдай жарияланды. Патша үкіметі мұнда ірі [[әскер]]и күштерді жібере бастады. [[Қыркүйек]], [[қазан]] айының басында жетісулық көтерілісшілер шегініп, [[Шығыс Түркістан]]ға өтіп кетуге мәжбүр болды. Жетісу облысында қарулы қарсыластық жаппай қарқын алды. Бірақ көтеріліс шашыраңқы болып, Патша үкіметінің ірі әскери күштерді тез басып тастады. Көтеріліс басшылары Б.Әшекеев, Т.Бокин ерекше ерлік көрсетті. [[Торғай көтерілісі]] (басшылары [[Аманкелді Үдербайұлы Иманов|А. Иманов]], [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин|Ә. Жангелдин]]) 50 мыңдай адам қамтыған ірі қозғалыс болды. А. Иманов көтерілісшілерді ондыққа, елулікке, жүздікке, мыңдыққа бөлді. Арнайы мергендер бөлімшесі құрылды. А. Иманов бас сардар болды. Оның жанында әскери кеңес жұмыс істеді. [[Торғай облысы]]ндағы көтеріліс патша үкіметі құлатылғаннан кейін ғана тоқтады. [[1916]] ж. көтеріліс қазақ халқының көп ғасырлық ұлт-азаттық қозғалысының тарихында маңызды орын алды. Ол отарлауға және империалистік саясатқа қарсы өрбіді. Патшалық Ресейдің XX ғасырдың басында Орта Азияның шығыс аудандарын отарлауы өте күшті қарқынмен жүргізілді. Тек 1907 – 1912 жылдары империянның еуропалық бөліктерін бұл жаққа 2 млн 400 мың адам келіп қоныстанды. Әсіресе, Қазақстанда отарлау кең ауқымда жүргізілді. Қазақтардың жерлерінде патша өкіметі шаруаларды қоныстандыру үшін жер қорын жасап, 1916 жылға дейін олардың 45 млн десятина ең шұрайлы жерлерін тартып алды, сөйтіп жергілікті халықтар таулар мен шөл далаларға ығысуға мәжбүр болды. Бұл жерлерде не су, не мал жаятын жеткілікті шабындық болмады. ХІХ ғасырдың аяғы XX ғасырдың басында бұрынғы Түркістан аймағында (Хиуа мен Бұқараны қоспағанда) 941 жаңадан қоныстанған поселкелер пайда болды. Бұл кезде Түркістанда орыс посекілерінің әрбір тұрғынына 3,17 десятина егін егетін жерден келсе, жергілікті тұрғындарға (қазақ, өзбек, қырғыз, және т.б.) 0,21 десятинадан ғана жер келді. Сөйтіп, ешқандай жері жоқ қазақ–қырғыз тақыр кедейлерінің үлкен тобы құрылды. Жетісу губерниясында көшіп келген орыс кулак шаруашылықтарының 90 проценттен астамы қазақ кедейлерінің жалдамалы еңбегін пайдалнады. Қазақ жерлерін күшпен тартып алу жергілікті халықтар мен орыс–украин қоныстанушыларының арасындағы қайшылықтарды шиеленістерді, жер мәселесі жөніндегі күштеу саясаты шеткі аймақтарда да кеңінен тарады. 1914 жылы патшалық Ресей дүниежүзілік соғысқа тартылды. Бұл Бірінші дүниежүзілік империалистік соғыс барлық халықтарға, соның ішінде Қазақстанға да асар ауыр зардаптарын тигізді. Ол патша чиновниктері мен жергілікті әкімдерінің және байлардың зорлық–зомбылығы мен озбырлығын күшейтті. Соғыс қажетіне Қазақстаннан орасан көп жылқы, ауыл шаруашылық өнімдері жөнетілді. Жергілікті халықтан алынатын салық 3 – 4 есе көбейді, шаруалардың ірі қара малы мен мал азығын соғыс қажетіне алу күшейді. Осынның бәрі егістік жердің қысқаруына, ірі қара мал басынның азаюына әкеп соқтырды. Елдің өнеркәсібіндегі жалпы күйзеліс пен ауыл шаруашылығының күйзелуі Қазақстан экономикасын құлдыратты. Қалалар мен ауылдардағы еңбекші бұқараның жағдайы күрт төмендеді. Соғыс жылдары тек Түркістаннан майдандағы әскерлердің қажеті үшін 40, 899, 044 пұт мақта, 38 мың шаршы метр киіз, 3 млн пұт мақта майы, 229 мың пұт сабын, 300 мың пұт ет, 473,928 пұт балық, 70 мың жылқы, 12797 түйе күштеп алынып, майдан аймақтарына жіберілді. Қазақ шаруаларын кәсіпорындарға, кулак шаруашылықтарына жалдап жұмыс істету күшейді. Дүниежүзілік империалистік соғыс елде өнеркәсіптің қирауына, ауыл шаруашылығының тоқырауына (дағдарысына), халық арасындағы аштыққа алып келді. Жергілікті жерлерде шенеуніктер мен әкімшіліктердің зорлап алымсалық жинауы өсті, халықтар арасындағы ұлттық бөлунішілік күшейді. Қазақ даласында жалпы ұлттық дағдарыспісіп жетілді. Соғыс ауртпалығы Қазақстанда жұмысшылар мен шаруалар қозғалысының өуіне түрткі болды. 1915 жылы маусым айында Екібастұз, Байқоңыр көмір кендерінде, Спасск мыс кен руднитінде, Орынбор –Ташкент темір жолында жұмысшылардың қозғалысы бой көтерді. Соғысқа қарсы, қымбатшылыққа және етек алып келе жатқан аштыққа қарсы қалалар мен деревняларда қала кедейлері мен майданға кеткен солдаттардың әйелдері ереуілге шықты. 1916 жылы қаңтар айында мұндай тоқулар Верный, Семей қалаларында болды. Орынбор облысы Ақ Бұлақ поселкесінің, Жетісу облысы Лепсі уезінің бірқатар селоларының кедейлері мен майданға кеткен әскерлердің әйелдері жергілікті саудагерлер мен көпестердің дүкендерін талқандады. Сөйтіп, қоғамдағы қанаушы таптар арасындағы қарама–қарсылық, бір–біріне қарсы шығу жалпы бұқаралық сипат алды. == Кәсіпорын иелерінің, жергілікті буржуазия мен феодалдардың зорлық – зомбылығы == 1916 жылы 25 мусымда патша өкіметінің «Бұратана халықты мемлекеттік қорғаныс жұмыстарына пайдалану тәртібі туралы ереже» қабылдауына байланысты тіпті күшейе түсті. Жұмыстан немесе әкімшілік ережелері мен талаптарын орындаудан бас тартқан жұмысшыларды түрмеге отырғызуға, немесе үш ай мерзімге тұтқынға алуға, болмаса айып ретінде ақша өндіріп алуға кесетін болды. Азық – түлік екі – үш есе қымбаттауы да халықтың наразлығына өршіте түсті. Қазақ жастарын майданға тыл жұмысына алу жөніндегі патшаның 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығы халықтың шыдамын тауысып, олардың отарлау езгісі мен орта ғасырлық қанауға қарсы көтерліуіне себеп болды. Жарлық бойынша Түркістан мен Дала өлкесінен майданға окоп қазуға 400 мың, соның ішінде Қазақстанның далалық облыстарынан – 100 мыңнан астам, Жетісудан 87 мың адам жіберу көзделді. Қазақтардың тууы туралы куәлігінің жоғын пайдаланып болыстық басқармалар мен ауыл старшындары жастарының асқандығына қарамастан кедей жігіттері майданға жұмысқа алынатын «қара тізімге қосты», ал феодалдар балаларының жасын өз бетінше үлкейтіп, немесе кішірейтіп көрсетіп, әскерге жібермеудің амалын жасап бақты. Мәселен, 60 жастағы кедей шалдары 30 жаста болып, 25 – 30 жастағы бай балаларды 50 жастағы болып болып жазылды. Майдан жұмысына қазақ жастарын алу туралы жарлық қазақ халқының зор наразлығына тудырды. Елде болыстық басқармаларды талқандау, ауыл старшындарын, қатігез байларды өлтіру, ірі феодалдардың иеліктеріне шабуыл жасау, жер сату жөніндегі құжаттарды, алым–салық қағаздарын т.б. жойып жіберу секілді ашу–ыза әрекеттері кең орын алды. Сойыл, кетпен, шалғы, мылтық, қылышпен қаруланған ел адамдары байлардың ауылдарын өртеп, малдарын әкетеуі жиілей түсті. Қазақстандағы бұл қозғалыс көпшілік аудандарында ұлт–азаттық сипатта болып, патша өкіметіне, отаршылдыққа, империалстік соғысқа және жергілікті жерлерде патша өкіметінің сүйеніш болып отырған феодал – байларға қарсы бағытталды. Бұл қозғалыста еңбекші халықтың өкілдері басқарды. Торғай даласында қазақ жастарын Әліби Жангелдин мен Амангелді Иманов, Орал облысы мен Бөкей ордасында Сейітқали Мендешев, Әбдірахман Әйтиев, Маңғыстауда – Жалау Мыңбаев, Ақтөбе даласында - Әділбек Майкөтев, Жетісуда – Тоқаш Бокин, Бекболат Әшекеев, ұзақ Саурықов, Тұрар Рысқұлов т.б. басқарды. Бұл арада тағы бір мәселенің бетін ашып кету қажет. Ол – 1916 жылы қазақ интелегенциясының көсемдері, яғни ұлт–азаттық қозғалысты бастаушылар, халық көтерілісіне қалай қарады? Олар патшаға қарсы қарулы көтерілісті жақтаған жоқ. Өйткені құр қол халық патшаның талай жыл үйретілген, мұздай қаруланған әскеріне көрсете алмай, тағыда қырғыеға ұшырайтынын сезді. Бірақ оларға тасқыны тау суындай дүркіреген стихияны – халық көтерілісін тоқтату мүнкін болмады. «Қазақ» газетінің ашық көтерілу қауіпті, одан да мобилизацияны кешеуілдетуді ұсынайық, жеңілдіктер сұрайық, ол екі ортада патша да бір жайлы болар деген сияқты шақырулары халықтың құлағына кіре қоймады. Бір сөзбен айтқанда, стихиялық халық көтерілісінен ұлт-азаттық қозғалыстың көсемдері бөлініп қалды. Өмір олардың болжамы дұрыс екендігін дәлелдеді. Қазақ халқы тағы бір қырғынды басынан өткізді, ал 1917 жыл 27 ақпанда бас–аяғы бірнеше айдан кейін патша да тағынан құлады. Осындай жағдайды ескермей кейінгі зерттеушілер тарапынан болашақ « Алаш » партиямының өкілдері 1916 жылы патшаны жақтады, тіпті көтерілісті басып, жанышты деген ұшқары жалған сөздер айтылды. Алашордалық көтеріліс кезіндегі тактикасын түсінбеді. Ал көтеріліс басылып, қазақ жігіттері майдандарға окоп қазуға жіберіле бастаған кезде, оларға бас – көз болып, кейін аман–есен оларды ауылға жеткізу қажет болған жағдайда Әлихан Бөкейхановтың өзі бастаған қазақ зиялылары (оқытушылар, заңгер т.б. ) серіктерімен бірге майданға (реквизициаланғандармен) атанды. Бұны нағыз патриотизм деп түсіну керек. Өйтпегенде сауатсыз, орыс тілін түсінбейтін көптеген қазақ жігітерінің елге оралуыекі талай еді. 1916 жылғы шілде, тамыз айларында көтеріліс бүкіл қазақ даласын қамтыды. Оны басу үшін патша өкіметі жазалаушы отрядтар жіберді. Оның құрамында жақсы қаруланған әскер бөлімдері, казак – орыс шоғырлары кірді. Көтерілісті басу үшін патша үкіметі өзінің ескі «бөліп ал да билей бер»деген тактикасында кеңінен қолданады. 1916 жылғы 23 тамызда Түркістан генерал–губернаторы Куропаткиннің жарлығымен майдан жұмыстарына шақырылуларудан қанаушы таптардың бірқатар өкілдері босатылды. Олар: Басқару органдарының (облыстық, ауылдық) қызметкерлері, жергілікті (бұратана) халықтың төменгі полицияда істеп жүргендері, имамдар, молдалар, медреседе істейтіндер, мекемелерде қаражат мәселесімен айналасатын бухгалтерлер мен есепшілер, мемлекеттік мекемелелерде қызмет істеп жүрген бұратана әкімшілігінің бұратана халықтың өкілдері, дворян және құрметті азаматтар әулетінен шыққан бұратана халықтық қозғалыстан бұратана әкімшілігінің, байлар мен мұсылман діні өкілдерінің аздаған тобын бөліп алуға мүнкіндік берді. == Көтерілістің Жетісудағы орталығы == 1916 жылғы ұлт–азаттық көтерілістің аса ірі орталығы Жетісу болды. Жағдайдың шиеленісуіне байланысты 1916 жылғы 20 шілдеде генерал Куропаткин Түркістан өлкесінің генерал–губернаторы болып тағайындалды. Ол кезде орасан зор аймақты түгелдей халық революциясының от–жалыны шарпыған еді. Мәселен, шілденнің 12–сінде Верный уезі Қорам болысының 68 жігіті А. Абдурасуловты, ал шілденің 16–сында көтерілісшілер Құрам болысының болысын өлтірді. Тамыздың 3 – інде Асы өзенінің аңғарында көтерілісшілердің 2 мың адамнан тұратын отряды уезд бастығының көмекшісі Хлыновскийдың отрядына шабуыл жасады . Тамыздың 6 – сында самсы аңғарында Ботбай, Шығыс және Батыс Қастек, Тайторов, Ырғайты болыстарының 5 мың адамдық көтерілісші жігіттері жазалау торядын қоршап алды. Сол күні Самсы станасасы көтерісшілердің қолында болды,тамыздың 8 – нде Ақсу жайлауында қазақ – қырғыз сьезі өтті. Олар Қордай көтерілісшілерін қолдауға, нарындықтарға ұран тастауға, қазақ көтерілісшілері көмекке өздерінің қарулы жігіттерінің жартысын жіберуге шешім қабылдады. Қазақ және қырғыз еңбекшілері қимылдары патша әкімшілігін мазасыздандырмай қоймайды. Генерал Куропаткин «Қандай амалды болса да қолданудан тайынбай, көтерілісшілерді бағындыруға», «Лаң салушыларға қарсы күресу үшін байырғы халықтың рулық немесе тайпалық араздығын» пайдалануға бұйрық берді. Өз кезеңінде Жетісу болысының генерал – губернаторы М.А. Фольбаум жергілікті казактардан жазалау отрядтарын ұйымдасытру үшін казак станциаларына асығыс түрде винтовкалар мен патрондар жіберді. Мұнымен шектелмей, генерал Куропаткинің тамыздың 12 – сіндегі нұсқауы бойынша қоныстанушылар ауылдарындағы орыс кулактары қаруландырылды. Жазалау отрядтарының жанынан, облыстың уездік қалаларында әскери дала соттары құрылды. Азғана уақыт ішінде көтеріліс Шу өзені мен Ыстықкөлге жаспарлас жатқан бүкіл аумақты қамтыды. Көтерілісшілер Қастек тауы өңіріне, Үлкен және кіші Кебен, Асы, Шілік, Сусамыр өзендерінің аңғарына, Талас өзенінің жоғарғы ағысына топталды. Олар телеграф желілерін қиратып, почта стансаларына, болыс ауылдарына шабуыл жасады.<ref>Қазақстан тарихы: Аса маңызды кезеңдері мен ғылыми мәселелері. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық - гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық/М.Қойгелдиев, Ө.Төлеубаев, Ж.Қасымбаев, т.б. — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. ISBN 9965-36-106-1</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.abai.kz/node/6299 Алашорда әскерінің ұраны: «Жасасын, Отанның адал ұлдары!»] * [http://www.abai.kz/content/beken-kairatyly-kazak-zherin-otarlau-kalai-zh-rgizildi Қазақ жерін отарлау қалай жүргізілді? Бекен Қайратұлы.]{{Deadlink|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://abai.kz/content/asharshylyktyn-ashchy-shyndygy Ашаршылықтың ащы шындығы 1] * [http://abai.kz/content/asharshylyktyn-ashchy-shyndygy-2 Ашаршылықтың ащы шындығы 2] * [http://abai.kz/node/6309 Ашаршылықтың ащы шындығы 3] {{stub}} [[Санат:Қазақстандағы саяси оқиғалар]] [[Санат:Көтерілістер]] [[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстар]] nngsknoa1vp4ocuoaq82q5t3lvhdqfh Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов 0 9219 3622701 3621039 2026-06-26T17:06:35Z Mattennut 114712 Үлгідегі "төрағасы" сөзінің сілтемесін "Премьер-министрден" "Қазақстан премьер-министріне" ауыстырдым 3622701 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан | Шынайы есімі = | Суреті = Әлихан Бөкейхан портреті.jpg | Сурет ені = 250 | Атауы = | Титулы = [[Алаш автономиясы|Алашорда автономиялы үкіметінің]] [[Қазақстан премьер-министрі|төрағасы]] | Ту =Proposed Flag of the Alash Autonomy (horizontal).svg | Ту2 = | Басқара бастады = [[13 желтоқсан]] [[1917]] | Басқаруын аяқтады = [[5 наурыз]] [[1920]] | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 5.3.1866 | Туған жері = [[Қарқаралы уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Дала Өлкесі]] | Қайтыс болған күні = 27.9.1937 | Қайтыс болған жері = [[Мәскеу]], [[Ресей КФСР]] | Жерленді = Мәскеу қаласындағы Дон зиратында | Діні = [[сүннет]]тілік [[ислам]] | Әкесі = Нұрмұхаммед Мырзатайұлы Бөкейхан | Анасы = Бегім Дулатқызы | Жұбайы = Елена Яковлевна Севостьянова | Мамандығы = публицист, ғалым, аудармашы | Балалары = Зейнеп (Елизавета), Өкітай (Сергей) | Партиясы = [[Алаш партиясы|Алаш]] | Білімі = Омбы техникалық училищесі<br >Орман шаруашылығы институты ([[Санкт-Петербург]]) | Қолтаңбасы = Alikhan Bukeikhanov Signature.svg | Сайты = | Commons = | Марапаттары = |Династия=[[Төре]] }} '''Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан''' ({{туғанкүні|5|3|1866}}, [[Қарқаралы уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], Дала Өлкесі – {{қайтысболғанкүні|27|9|1937}}, [[Мәскеу]]) — [[Қазақтар|қазақтың]] мемлекет қайраткері. [[Алаш партиясы]]ның жетекшісі, [[Алаш Орда|Алашорда]] автономиялы үкіметінің төрағасы, [[Көсемсөз|публицист]], [[ғалым]], [[Тілмаш|аудармашы]]. == Өмірбаяны == Ата тегі [[Шыңғыс хан]]ның үлкен ұлы [[Жошы хан|Жошыдан]] тарайтын [[төре]] тұқымы. Арғы атасы – атақты [[Барақ хан (Орта жүз)|Барақ сұлтан]]. Қазақтың соңғы хандарының бірі Бөкей осы Барақ сұлтанның баласы. Бөкейден Батыр, одан Мырзатай, одан Әлиханның әкесі Нұрмұхамед. Әлиханды әкесі тоғыз жасында [[Қарқаралы]]ға апарып, жергілікті молданың қолына оқуға береді. Бірақ зерделі бала молдадан оқығандардан гөрі осындағы мектепте оқып жүргендердің сауаттылығын аңғарып, қаладағы үш кластық бастауыш мектепке өз еркімен ауысып алады. Оны бітіргеннен кейін, 1879 жылы Қарқаралы қаласындағы қазақ балаларына арналған мектепке түсіп, 1886-ге дейін оқиды. 1886-1890 жылдар аралығында [[Омбы|Омбыдағы]]<nowiki/> техникалық училищеде оқып, оны "''техник''" мамандығы бойынша бітіріп шықты. 1890-1894 жылдар аралығында [[Санкт-Петербург]]тегі Орман технологиялық институтының экономика факультетінде оқыды. Дала генерал-губернатор кеңсесінің ұсыныс хаты мен қазақ қауымдастығының 200 сом стипендиясын алып, [[1894 жыл|1890]] жылы [[Ресей империясы]]ның елордасы Петерборға барып, Орман шаруашылығы институтының экономика факультетіне түседі. Ол мұнда жүріп күнделікті сабақтарына қоса студенттердің саяси, әдеби, экономикалық және тағы басқа үйірмелердің жұмысына қызу араласып, студенттік толқуларға қатысады. === Саяси қызметі === Оқуын бітіріп, Омбыға оралғанда Ә. Бөкейхан Ресей империясының қазақ даласына жүргізген отаршылдық саясатына деген өзіндік көзқарасы қалыптасқан, марксизмнің экономикалық қағидаларымен қаруланған, саяси астыртын күрестің түрлері мен әдістерін үйреніп, білген, күрес тартыстан біршама тәжірибесі бар саяси күрескер болатын. Ол Омбыға келісімен қаланың саяси әлеуметтік, қоғамдық жұмысына белсене араласады. «Народная свобода» (''Халық бостандығы'') партиясының қатарына өтіп, өзі қазақ зиялылары мен саяси белсенділерінің арасында осы партияның шағын тобын ұйымдастырады. Әлиханның саяси көзқарасының пісіп-жетілуіне, кейін белгілі саяси, қоғам, мемлекет қайраткері әрі қазақ ұлт-азаттық қозғалысының ұйымдастырушысы және көсемі ретінде танылуына, саяси күрескер ретінде шыңдалуына Омбыдағы күндері ерекше ықпал етеді. [[1905 жыл|1905 жылдан]] бастап Ресей конституциялық-демократиялық партиясының (кадеттер) мүшесі, оның қазақ бөлімшесін құру мақсатында [[Орал]]да, [[Семей]]де жиындар өткізген. Қарқаралыда патша өкіметінің отаршылдық саясатына қарсы өткен қозғалысқа қатысып, {{formatnum:14500}} адам қол қойған [[Қарқаралы петициясы]]н ұйымдастырушылардың бірі болған. [[1905 жыл|1905 жылы]] Әлихан Бөкейхан [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]] қазақтарының атынан '''1-ші [[Мемлекеттік дума]]ға депутат''' болып сайланды. Бірақ ол 1-ші [[Мемлекеттік дума]] жұмысына қатыса алмады. Өйткені Ә.Н. Бөкейхан өз жұмысын бастаған кезде Дала өлкесі генерал-губернаторының негізсіз жарлығымен 3 ай [[Павлодар]] абақтысында отырды. Абақтыдан шығып Санкт-Петербургке жеткенде, Дума патшаның үкімімен таратылып, оның біраз мүшелері наразылық актісін қабылдау үшін сол кездегі [[Финляндия]]ның Выборг қаласына жүріп кеткен еді. Ә.Н. Бөкейхан да солардың артынан аттанып, [[Выборг үндеуі]]не қол қойды. Сол үшін жазаға тартылып, [[Санкт-Петербург]] сот палатасының төтенше мәжілісінің шешімімен 3 айға [[Семей]] түрмесіне жабылды. [[1906 жыл|1906 жылы]] Омбыдан шығатын кадеттік «Голос степи», «Омичъ» және «Иртышъ» газеттерінде; [[1908 жыл|1908 жылы]] [[Санкт-Петербург]]те жарық көрген меньшевиктік «Товарищъ», кадеттік «Речь», «Слово» газеттерінде редакторлық қызмет атқарды. [[1909 жыл|1909]]-[[1917 жыл|1917]] жылдары «Дон егіншілік банкі» бөлімшесінде жұмыс істеді. [[1911 жыл|1911]]-[[1914 жыл|1914]] [[Қазақ газеті|«Қазақ» газетін]] ұйымдастыруда және оның жалпы ұлттық деңгейге көтерілуіне зор еңбек сіңірді. 20 ғасырдың басында қазақ даласында екі ағымның болғаны белгілі. Бірі [[Бұхара әмірлігі|Бұқар]] мен [[Түркістан генерал-губернаторлығы|Түркістан өлкесіне]] бет бұрған дәстүршіл, панисламшыл ағым, екіншісі негізінен Батыс өркениетін үлгі тұтқан жаңашыл, пантүркішіл ағым. Осы екінші ағымның басында Әлихан бастаған орыс мектептерінен тәлім-тәрбие алған озық ойлы қазақ зиялылары тұрады. Бұл топ саяси ұстамдылық танытып, Ресей империясына қарсы ашық күреске шығудың әлі ерте екенін анық түсінеді. Сондықтан олар, ең алдымен, халықтың сана сезімін оятатын жағдай жасау керек деп білді. Бар күш-қуаттарын осы мақсатқа жұмылдырады. Бірақ олардың ойдағыдай жұмыс істеуіне жандармерия басқармасының жансыздары мүмкіндік бермейді. Солардың көрсетуімен қуғынға түседі, түрмеге қамалады. Бұдан студент кезінде-ақ сенімсіздердің қара тізіміне ілігіп, бақылауда жүрген Әлихан да тыс қалған жоқ, алдымен, Семей түрмесіне қамалып, кейін [[Самар]] қаласына жер аударылып, онда тек ғылыми-шығармашылық қызметпен айналысуға ғана мәжбүр болды. [[1916 жыл|1916 жылы]] жер аудару мерзімі бітіп, Самардан [[Орынбор]]ға келген Әлихан бірден қаланың қоғамдық, саяси өміріне араласып кетеді. Қаланың қазақ тұрғындары атынан қалалық думаға сайланады. === Алаш Орда=== [[Сурет:Alash-orda.jpg|300px|thumb|right|«Алаш» партиясының басшылары, 1917, солдан оңға қарай: [[Ахмет Байтұрсынұлы]], Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан, [[Міржақып Дулатұлы]]]] [[Сурет:Bokeykhanov kesimi.jpg|thumb|150 px|right|Ә. Бөкейханның өлім жазасына кесімі]] Ол [[Ақпан төңкерісі]]нен үлкен үміт күтеді. Бірақ ол үміті ақталмайды. [[Уақытша үкімет]], оның ішінде өзі мүшесі болып жүрген кадет партиясының көсемдері қазаққа автономия беруге қарсы болады. Оның үстіне олармен жер мәселесі жөнінде де ымыраға келе алмайды да, ол бұл партиядан шығып, қазақтан сайланған тоғыз өкілді бастап барып, Томск қаласында Сібір автономистерінің құрылтайына қатысады. Осында болашақ [[Сібір хандығы|Сібір республикасының]] құрамында [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ автономиясы]] құрылмақ болады. Құрылтайдан оралысымен Әлихан қазақ тарихындағы тұңғыш саяси ұйым [[Алаш партиясы]]н ұйымдастыруға кіріседі. Артынша, [[1917]]&nbsp;ж. желтоқсанында [[Екінші жалпықазақ съезі]] [[Алаш автономиясы]] жарияланып, Ә. Бөкейхан сол алғашқы Қазақ республикасының тұңғыш төрағасы (президенті) болып сайланады. [[Сурет:life death4.jpg|thumb|400 px|left|Ә. Бөкейханның 1935 пен өлім жазасына кесілер күніндегі фотосуреті]] [[1919]]&nbsp;жылы большевиктер өкіметінің бұрынғы алашордашыларға жасаған кешірімнен кейін Ә. Бөкейхан қалған өмірін ғылыми зерттеушілікке арнады. Бірақ, ұлттық намыстан жұрдай, жалған интернационалист, жадағай белсенділердің көрсетуімен ол 1926&nbsp;жылы екі рет тұтқындалып, түрме азабын тартты. Әлихан Бөкейхан Мәскеуге жер аударылады, зор беделінен қорыққан большевиктер өкіметі оны Қазақстанға жолатпады. Онда он жыл үй қамауында отырған Әлиханды [[1937 жыл|1937 жылғы]] тамызда қайыра тұтқындап, бір айдан кейін жалған жаламен 71 жасында Мәскеуде ату жазасына кеседі. [[1989 жыл|1989 жылғы]] [[14 мамыр|мамырдың 14]] КСРО Жоғарғы сотының қаулысы бойынша әрекетінде қылмыс құрамы жоқ болғандықтан, ақталды. Сөз соңында, ғалым, Ә. Бөкейхан XX ғасырдың алғашқы жартысында қазақ эпосы мен фольклорын ғылыми тұрғыдан зерттеген ғалымдарымыздың бірі болды. Ол қарастырған негізгі аспектілер: эпостың тарихилығы, қазақ фольклорының түрлері, шығу мезгілі, жыршы мен оның шеберлігі, қоғамдық ой-сананың жырда көрініс табуы, бейнелер, олардың атқарған идеялық қызметі, үлгінің көркемдік ерекшеліктері т.с.с.- әлі де қазақ фольклортану ғылымында өз маңызын жойған жоқ, және сол дәуірдің жетістігі болып саналатыны сөзсіз. == Ғылыми еңбектері == XIX ғасырдың соңында Омбы орман шаруашылығы училищесінде оқытушылық қызмет атқарып, ғылыми жұмыстармен айналысады. Ол [[1896 жыл|1896 жылы]] көрнекті ғалымдардың ықпалымен [[Орыс географиялық қоғамы]] Батыс-Сібір бөлімшесінің толық мүшесі болып сайланды. Әлихан Нұрмұхамедұлы «Ресей. Жалпы географиялық сипаттама» атты көп томдық еңбектің қазақ даласына арналған 18 томына автор ретінде қатынасқан. Ол ғылыми жұмыспен қатар қоғамдық-әлеуметтік саяси қызметтерге де белсене араласа бастайды. [[1904 жыл|1904 жылы]] қазақ даласына қоныс аудару қозғалысын даярлап берген Ф.А. Шербина экспедициясының құрамында болды. [[1911 жыл|1911]]-[[1914 жыл|14]] жж. Әлихан Бөкейхан «Жаңа энциклопедиялық сөздіктің» 4-21 томдарына автор ретінде қатысты. ==Әлихан туралы== ===Зерттеулер=== 2009–2013 жылдары Ә. Бөкейханның 9 томдық толық шығармалар жинағы шықты. 2011 жылы Әлихан Бөкейханның 145-жылдық мерейтойына байланысты 15 томдық шығармаларының толық жинағы жарық көрді. Оған мақалалары, очерктері, хаттары, жеке іс қағаздары, саяси сатиралары, ғылыми және көркем аудармалары, т.б. кірді. Басылым 2011-2018 жылға дейін жалғасты. === Атаулар=== 1992 жылы [[Қарағанды облысы]]ның [[Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы)|Ақтоғай ауданындағы]] Ақтоғай аудандық кеңестің шешімімен ол туған ауылға Ә.Н. Бөкейханов есімі берілді. === Фильмдер === 1994&nbsp;— «Алаш туралы сөз»режиссері: [[Қалила Нематұлы Омаров|Қалила Умаров]] Жанры: “Деректі фильм” Өндіріс: [[Қазақтелефильм|“Қазақтелефильм”]] 2009&nbsp;— «Алашорда» режиссері: Қалила Умаров Жанры: “Деректі фильм” Өндіріс: “Қазақфильм”. === Әдебиет === * Мұхамедханов, Қ. Әлихан Бөкейханов [Телехабар] / Қ. Мұхамедханов. - &nbsp;Семипалатинск телевидениесі, 1989. - 20 июнь. - Машинкамен терілген 14 парақ. - Телехабар авторы және жүргізушісі Қ.Мұхамедханов. * Мұхамедханов, Қ. Әлихан Бөкейханов [Мәтін] /&nbsp; Қ. Мұхамедханов // Семей таңы. - 1990. - 17 қаңтар. - Б. 3-4; Қазақ әдебиеті. - 1990. - 8 маусым - Б. 10-11; 15 маусым - Б. 10-11. * Мұхамедханов, Қ. Әлихан Бөкейханов [Телехабар] / Қ. Мұхамедханов. - Семипалатинск телевидениесі, 1991. - 28 октябрь. - 40 п. мәтін, фотосуреттер, құжаттар т.б. - Телехабар авторы және жүргізушісі Қ. Мұхамедханов. * Мұхамедханов, Қ. Әлихан Бөкейхановтың Абай туралы мақалалары (1903, 1905, 1907 ж.ж) [Мәтін] / Қ. Мұхамедханов // Абай. - 1992. - №2. - Б. 23-27. * Мұқаметханов, Қ. Әлихан Бөкейханов [Мәтін] / Қ. Мұхамедханұлы [Мұхамедханов]&nbsp; // Абай : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы : Атамұра, 1995. - Б. 166 -167. * Мұхамедханов, Қ. Абай мұрагерлері [Мәтін] Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Мағжан Жұмабаев, Жүсіпбек Аймауытов, Міржақып Дулатов өмірі мен шығармашылығы туралы мәліметтер енген] / шығармаларын жинап, зерттеп, өмірбаяндары жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханов. - Алматы : Атамұра, 1995. - 208 б. * Мұхамедханұлы, Қ. Абайды тұңғыш рет баспасөзде танытқан Әлихан Бөкейханов [Мәтін] / Қ. Мұхамедханұлы [Мұхамедханов] // Түркістан. - 1995. - 9 тамыз. - Б. 1. == Сыртқы сілтемелер == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан басшылары (1917 жылдан бастап)}} {{Қазақстан үкіметі басшылары}} {{Алаш Орда}} [[Санат:Ақтоғай ауданында (Қарағанды облысы) туғандар]] [[Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар]] [[Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары]] [[Санат:Қазақ сұлтандары]] [[Санат:Қазақстан билеушілері]] [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]] [[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]] [[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]] [[Санат:Ресей Мемлекеттік Думасының депутаттары]] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Қазақстан аудармашылары]] [[Санат:КСРО-да репрессияланғандар]] [[Санат:КСРО-да бұйрықпен атылғандар]] [[Санат:Кадеттер]] [[Санат:Төрелер]] 3obi35amnu8kq11w2rb0blvr3nhnnnu Андрей Владимирович Карпович 0 11894 3622751 3541830 2026-06-26T18:10:50Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары|Алтай ФК (2016) ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622751 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі =Андрей Карпович |толық аты = Андрей Владимирович Карпович |лақап аты = ''Карп'' |сурет = Andrei Karpovich.jpg |сурет ені = |атауы = |туған күні = 18.1.1981 |туған жері = {{туғанжері|Семей|Семейде}}, ҚазКСР |азаматтығы = {{KAZ}}<br />{{RUS}} |бойы = 174 см |салмағы = 72 кг |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{flagicon|Kazakhstan}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]] |қызметі = бас бапкер |клубтары = {{футбол карьерасы |1998—2000|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Елімай]]|54 (6) |2001|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|24 (0) |2002—2003|{{flagicon|Russia}} [[Ростов (футбол клубы)|Ростсельмаш/Ростов]]|42 (1) |2004—2006|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|68 (3) |2007—2008|{{flagicon|Russia}} [[Динамо (футбол клубы, Мәскеу)|Динамо]]|23 (0) |2009|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Локомотив]]|23 (2) |2010|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|30 (2) |2011|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Астана (футбол клубы)|Локомотив/Астана]]|9 (0) |2012—2013|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы ]]|50 (4) |2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|25 (2) |2015|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтёр]]|21 (3) |2016|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай (Семей)]]|26 (3)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2000—2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан]]|51 (3)}} }} '''Андрей Владимирович Карпович''' ([[18 қаңтар]] [[1981 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/43439</ref>, [[Семей]]) — Қазақстанның футболшысы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Қазақстан құрамасының экс-футболшысы. == Мансап == Құрамадағы алғашқы ойыны 2000 жылы желтоқсанның 10-ында [[БАӘ Ұлттық футбол құрамасы|Біріккен Араб Әмірліктері]] командасына қарсы матчта өтті. ӘЧ-2006 іріктеуінде [[Украина Ұлттық футбол құрамасы|Украина]] қақпасына бір гол соқты. Бұл Қазақстан құрамасының УЕФА туы астындағы тұңғыш ресми голы еді. Карьерасында Ресей және Қазақстан клубтарында ойнады. 2016 жылы карьерасын аяқтады да, бапкерлікке кірісті. 2017 жылы "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]" клуының бапкерлер штабына қосылды<ref>https://prosports.kz/news/229362</ref>. 2018 жылы 15 қазанда "Қайрат" жаттықтырушысы испандық Карлос Алос қызметінен босады да, Андрей уақытша бапкерлік міндетін атқарушы боп тағайындалды<ref>http://m.sport.inform.kz/ru/post/ispolnyayuschim-obyazannosti-glavnogo-trenera-kayrata-naznachen-andrey-karpovich {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190528125929/http://m.sport.inform.kz/ru/post/ispolnyayuschim-obyazannosti-glavnogo-trenera-kayrata-naznachen-andrey-karpovich |date=2019-05-28 }}</ref>. 2019 жылдың басында "[[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]" клубының бапкері боп тағайындалды. == Жетістіктері == === Командалық === * Қазақстан чемпионы: 1998, 2004 * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2009, 2010 * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2005 * Қазақстан кубогының финалисі: 2000/01, 2005 * Қазақстан суперкубогы: 2011, 2012 * Ресей чемпионатының қола жүлдегері: 2008 * Ресей кубогының финалисі: 2002/03 === Жеке === * Қазақстанның үздік орталық жартылай қорғаушысы: 2004, 2005 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://footballfacts.ru/players/19060 Профилі (footballfacts.ru)] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:18 қаңтарда туғандар]] [[Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Ростов ФК ойыншылары]] [[Санат:Динамо Мәскеу ФК ойыншылары]] [[Санат:Астана ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]] [[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]] [[Санат:Атырау ФК ойыншылары]] [[Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Қайрат ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Оқжетпес ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Елім-ай-2022 ФК жаттықтырушылары]] 2tdy6ax32f479duortr5i6fojwqnqpn Элювий 0 14836 3622677 2395768 2026-06-26T16:56:04Z 1nter pares 146705 3622677 wikitext text/x-wiki '''Элювий''' (лат. eluіo – шаю, су тасу) – үгілуден жаралған тау жыныстарының шөгіуінен қалыптасқан борпылдақ түзілімдер. Элювий әр түрлі жыныс кесектері мен қырлы, үшкір бөлшектерінің іріктелмеген, қабаттастығы байқалмайтын мех. қоспасы болып саналады және біртіндеп түпкі тау жыныстарына ауысады. Құрамына қарай Элювий сазды, құмды, қиыршықтасты, жақпартасты болып ажыратылады. Элювий жер бедері біршама тегіс жазық аймақтарда мол жиылады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> ==Тағы қараңыз== *[[Пролювий]] *[[Делювий]] *[[Коллювий]] {{Суретсіз мақала}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} ==Тағы қараңыз== *[[Пролювий]] *[[Делювий]] *[[Коллювий]] [[Санат:География]] [[Санат:Геология]] {{stub}} s73sdj6u7vjon7kbv9egmogyman8d5q 3622678 3622677 2026-06-26T16:56:46Z 1nter pares 146705 3622678 wikitext text/x-wiki '''Элювий''' (лат. eluіo – шаю, су тасу) — үгілуден жаралған тау жыныстарының шөгіуінен қалыптасқан борпылдақ түзілімдер. Элювий әр түрлі жыныс кесектері мен қырлы, үшкір бөлшектерінің іріктелмеген, қабаттастығы байқалмайтын мех. қоспасы болып саналады және біртіндеп түпкі тау жыныстарына ауысады. Құрамына қарай Элювий сазды, құмды, қиыршықтасты, жақпартасты болып ажыратылады. Элювий жер бедері біршама тегіс жазық аймақтарда мол жиылады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Тағы қараңыз == * [[Пролювий]] * [[Делювий]] * [[Коллювий]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:География]] [[Санат:Геология]] c8jzmhrfauol7yj5ehzotfn1p2nf66w Приозёрск 0 16312 3622719 3604359 2026-06-26T17:36:54Z Приозерск 182920 /* */ 3622719 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = қала |атауы = Приозёрск |сурет = Fpa0.jpg |әкімшілік күйі = |елтаңба = Герб Приозёрска.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir =N |lat_deg =46 |lat_min =01 |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg =73 |lon_min =42 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(42000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = 300 |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Қарағанды облысы |кестедегі облыс = Қарағанды облысы |ауданы = |кестедегі аудан = |мекен түрі = |мекені = |ішкі бөлінісі = |әкімі = Мансур Талғатұлы Ахметов |құрылған уақыты = 2026 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = ''Көктас'' |статус алуы = 1963 |жер аумағы = 54,5 |климаты = |тұрғыны = 11 151<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref> |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[қазақтар]] (58,7 %)<br /> [[орыстар]] (33,53 %)<br /> [[украиндар]] (1,92 %)<br /> [[татарлар]] (0,96 %)<br /> [[әзербайжандар]] (0,85 %)<br /> [[өзбектер]] (0,84 %) басқалары (3,32 %)<br /> (2022 ж.)<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]</ref> |конфессионалдық құрамы = мұсылмандар, христиандар |этнохороним = |телефон коды = 71039 |пошта индексі = 101100 |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda-priozersk?lang=kk Приозёрск қаласының әкімдігі |сайт тілі = kk }} '''Приозёрск''' (Қоржынтүбек) — [[Қазақстан]]ның [[Қарағанды облысы]]ндағы [[1956 жыл]]ы құрылған қала. Қала аумағы 54,5 шаршы километрге тең. Халық саны 11 151 адам. ==Тарихы== [[Көкшекөл]]дің жағасындағы [[Қоржынтүбек]]те орналасқан Приозерск қаласы. Көлге етене еніп жатқан түбекке осыдан елу жыл бұрын әскери қаланың алғашқы қазығы қағылып, бүгінде еліміздің қорғаныс қуатына, тәуелсіздік игілігіне қызмет етіп келеді. Приозерскінің өз орны бар. Сондықтан [[әскери сынақ полигоны]]ның әкімшілік, әлеуметтік тұрмыстық орталығы болып табылады. Иә, тәуелсіздік алғанға дейін Приозерск қаласы жабық қала болды. Приозерск қаласы Кеңестер одағының картасында 70 жыл көрсетілмей келді Бірде «Полигон-А» енді бірде «Ташкент-90» деген құпия шифрмен аталды. 1956 жылы Орталық Комитет пен КСРО Министрлер Кеңесінің қаулысы мен салынады. Осы құпия полигонның орталығы Приозерск қаласын салудың басты себебі мына мәселелер болған екен: мемлекеттік [[ракета]] шабуылына қарсы кешенді эксперимент жасайтын нысандардың және ракета шабуылына қарсы сынақ полигонының жұмыстарын күшейту, сондай-ақ бұл жерде 10 мемлекеттік ғылыми-зерттеу орталығын құру және әуе шабуылына қарсы сынақ полигонын салу туралы бір ауыздан шешім қабылданған. Сынақ полигоны еліміздің сол кездегі бес облысының жерінен 8 115 15 гектар жер оның ішінде 4.264.900 гектар жер күнделікті тұрақты пайдалануға, ал қалған жер күнделікті жаттығу үшін бөлініп беріледі. Әскерилер орын тепкен [[Ақмамық]] 1956 жылдың қатал қысын әскери палаткаларда өткереді. Ал Қоржынтүбек атауы Приозерск болып өзгертіліп, сол кезде-ақ әскер полигонның әкімшілік басқару орталығына айналдырылады. Қала мен сынақ нысандарының құрылысы орталық тарапынан қатаң бақылауға алынады. 1961 жылы 4 наурызда полигонда баллистикалық ракетаның алдыңғы бөлегі атып түсіріліп, аспанда жойып жіберуді іс жүзінде дәлелдеп шықты. Бұл әлемдік тәжірибеде тұңғыш рет болған еді. Қалашықта 1963 жылға дейін тек әскерилер мен олардың отбасылары ғана тұрды. 1963 жылдың 28 қазанында қалалық кеңестің бірінші сессиясында төрағалық еткен полигон командирі С.Дороховтың ұсынысы бойынша Приозерскіге қала мәртебесі берілді. Приозерск қаласында 1990 жылға дейін одақтық көлемдегі әскери-ғылыми кеңес жұмыс істеді. Мұнда 800-ге жуық адам кандидаттық және докторлық диссертацияларын қорғаған. Қаланың да, полигонның да жағдайы одақ тараған жылдары қиындап кеткен еді. Әскери адамдар елдеріне кетіп, қала иесіздікке ұшырады. 1998 жылы Приозерск қаласында №44841 әскери бөлім құрылды. Қазірде қаланың жағдайы жақсаруда. 1995 жылы қалада [[Балқаш тау-кен компаниясы]]ның [[алтын қорыту фабрикасы]] іске қосылды. Мұндағы шағын және орта кәсіпкерлікпен айналысатын кәсіпкерлер саны 300-ге жетті, қосалқы шаруашылық ашылды. Қаланың мәдени өмірін қалыптастыруда да бірқатар шаралар жүзеге асты. Қалада қазақ және орыс мектебі, өнер және спорт мектептері жұмыс істейді. 1999 жылы қалада 11 мың халық болса, бүгінде оның саны 25 мыңнан асып отыр. Халықтың саны демографиялық жағдайда өсіп отыр. == Халқы == {| class="wikitable" |+ Саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- ! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||13479 ||{{құлдырау}}10909 ||80,9 ||6615 ||{{құлдырау}}5371 ||81,2 ||6864 ||{{құлдырау}}5538 ||80,7 |} ==Экономикасы== Қалада 2007 жылға 78 шаруашылық жүргізуші субъекті тіркелген, оның ішінде 2 ірі, 8 орта, 68 шағын субъектілер. ''Негізгі экономикалық бағыт:'' * энергетика. ''Қаланың негізгі кәсіпорындары:'' * “Тұрғын үй - коммуналдық реформалау басқармасы“ КМК ''Өндірілетін өнімнің негізгі түрлері:'' - жылу энергиясы; - табиғи су. 2006 жылғы қаланың ірі және орта кәсіпорындар жұмыскерлерінің тізімдік саны 1028 адамды құрады, орташа атаулы еңбекақы - 21204 теңге. 2006 жылғы өндірістік өнім көлемі (үй шаруашылық есебінсіз) 337,2 млн. теңгені құрады. Жылдық деректер бойынша 2006 жылы негізгі капиталға инвестициялар 140,3 млн. теңге сомасында игерілді немесе 2005 жылғы көлемінен 30,5%-ға құрады. Кәсіпорындардың өз күштерімен орындаған мердігерлік жұмыстар көлемі 2006 жылы 40,4 млн. теңгені құрады немесе 2005 жылғы көлемнен 134,3%-ға артық. 2006 жылғы бөлшек тауар айналым көлемі (қоғамдық тамақтандыру қызметің есепке алмағанда) 531,1 млн. теңге шамасында құралды, қызмет көрсету көлемі (мемлекеттік басқару қызметінсіз) – 146,4 млн. теңге. ===Ауыл шаруашылығы=== 2006 жылы ауыл шаруашылығы өнімінің айтарлықтай бөлігін мал шаруашылығы құрады. 2006 жылғы 1 шілдеге ауыл шаруашылығы өндірушілерінің нақты бары: 3 ауыл шаруашылық кәсіпорыны, 1 шаруа қожалығы, 0,1 мың халықтың жеке қосалқы шаруашылығы. Аймақта ауыл шаруашылығы өнімін өндіруге 23,3 гектар ауыл шаруашылық жерлері пайдаланылады, оның ішінде 7,9 га - егістік алқаптар. 2006 жылғы астыққа 25,0 га ауыл шаруашылық дақылдары егілетін егістік жерлер пайдаланылды, оның ішінде * картоп – 11,5 га, * көкөніс - 12,5 га. 2006 жылы * 0,2 мың тонна картоп, * 0,2 мың тонна көкөніс дақылдары, * 25,9 тонна ет (тірі салмақта), * 221,3 тонна сүт; * 37,9 мың дана жұмыртқа өндірілді. 2007 жылғы 1 қаңтарға * ірі қара мал саны 0,5 мың бас; * қой мен ешкі - 1,7 мың бас; * шошқа - 0,4 мың бас; * құс – 1,7 мың бас, * жылқы – 0,1 мың басты құрады. ==Білім== Приозерск қаласында 2 мемлекеттік жалпы орта білім беретін мектеп қызмет атқарады.№1 жалпы орта білім беретін мектебі , оқыту тілі қазақ тілінде,№ 2 жалпы орта білім беретін мектеп , оқыту тілі аралас тілде.Барлық оқушылар саны 1836 бала. Қалада • [[Приозерск қалалық кітапханасы|«Приозерск қалалық кітапханасы»]] мемлекеттік мекемесі жұмыс істейді. == Әкімдері == # Медеубаев Сагымбай Мухатаевич: 1993/1998 - ~ 2006 # Мейірманов Байыз Төлеубайұлы 1997-1998 # Бикиров Нурлан Нургазиевич: 10.2006 - ? # Смагулов Кайрат Молдрахманович: 10.2010 - 18.01.2011 # Утешев Ерлан Амантаевич: 01.2011-11.2011 # Камзин Кайрат Амангелдиевич: 13.11.2012 - н.в ==Дереккөздер== <references/> {{Қазақстан қалалары}} {{Қарағанды облысы}} [[Санат:Приозерск]] 2hx5y6781iindgd1z4iwyiahcw5iuuu Бірінші дүниежүзілік соғыс 0 19771 3622655 3618527 2026-06-26T16:16:00Z Mattennut 114712 Кіріспе абзацқа ақпарат қостым, форматты дұрыстадым және бөлім атауын қысқарттым 3622655 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс|қақтығыс=Бірінші дүниежүзілік соғыс|қарсылас2='''Орталық мемлекеттер (Үштік одақ):'''<br/> [[File:Flag of Germany (1867–1918).svg|22px|border]] [[Герман империясы|Германия]] <br/> [[File:Civil ensign of Austria-Hungary (1869-1918).svg|22px|border]] [[Аустрия-Мажарстан]] <br/> {{байрақ|Осман империясы}} <br/> [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Үшінші Болгар Патшалығы|Болгария]] (1915 жылдан)|күштер2=Барлығы: 25 248 000|күштер1=Барлығы: 42 950 000|шығындар2='''Әскери қаза тапты:''' <br /> 4 386 000<br /> '''Әскери жарақат:''' <br /> 8 388 000<br /> '''Азаматтық тұрғындар арасында қаза болғандар саны:''' <br /> 3 700 000<br />|шығындар1='''Әскери қаза тапты:''' <br /> 5 525 000<br /> '''Әскери жарақат:''' <br /> 12 832 000<br /> '''Азаматтық тұрғындар арасында қаза болғандар саны:''' <br /> 4 000 000<br />|командир2=[[File:Flag of Germany (1867–1918).svg|22px|border]] [[II Вильхельм (Германия Императоры)|II Уилһелм]] <br /> [[File:Civil ensign of Austria-Hungary (1869-1918).svg|22px|border]] [[Франц Иосиф]] †<br /> [[File:Civil ensign of Austria-Hungary (1869-1918).svg|22px|border]] [[I Карл (Аустрия Императоры)|I Карл]] <br /> [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|22px|border]] [[V Мехмет]] †<br /> [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|22px|border]] [[VI Мехмет]]<br /> [[File:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|22px|border]] [[Үш паша]]<br /> [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[I Фердинанд (Болгария патшасы)|I Фердинанд]]|командир1=[[File:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg|22px|border]] [[Раймон Пуанкаре]]<br /> [[File:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg|22px|border]] [[Жорж Клемансо]]<br /> [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[V Георг]]<br /> [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Герберт Генри Асквит|Герберт Асквит]] <br /> [[File:Flag of the United Kingdom.svg|22px|border]] [[Дэвид Ллойд Джордж]]<br /> [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[II Николай]] † <br /> [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Александр Фёдорович Керенский|Александр Керенский]]<br /> [[File:Flag of Italy (1861–1946).svg|22px|border]] [[III Виктор Эммануил]]<br /> [[File:Flag of Italy (1861–1946).svg|22px|border]] [[Витторио Эмануэле Орландо|Витторио Орландо]]<br /> [[File:Flag of the United States (1912-1959).svg|22px|border]] [[Томас Вудро Вильсон|Вудро Вильсон]]<br /> [[File:Flag of Japan (1870–1999).svg|22px|border]] [[Тайсё Императоры]]<br /> [[File:Flag of Belgium.svg|22px|border]] [[I Альберт (Бельгия патшасы)|I Альберт]] <br /> [[File:Flag of Serbia (1882–1918).svg|22px|border]] [[I Петар (Сербия патшасы)|I Петар]] <br /> [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[I Фердинанд (Румыния патшасы)|I Фердинанд]]|қарсылас1='''[[Антанта]]:'''<br/> [[File:Flag of Serbia (1882–1918).svg|22px|border]] [[Сербия патшалығы|Сербия]] <br/> {{байрақ|Франция}}<br/> {{Flagicon|United Kingdom}} [[Британ империясы]]: {{collapsible list | liststyle = margin-left:0.8em; | title = Доминиондар | * {{Flag|Australia|name=Аустралия}} * {{Flag|New Zealand|name=Жаңа Зеландия}} * {{байрақ|Канада}} * [[File:Flag of South Africa (1928-1994).svg|22px|border]] [[Оңтүстік Африка Одағы|ОАО]] }} {{байрақ|Ресей империясы}} (1917 жылға дейін)<br/> {{байрақ|Бельгия}}<br/> [[File:Flag of Japan (1870–1999).svg|22px|border]] [[Жапон империясы|Жапония]] <br/> [[File:Flag of Montenegro (1905–1918).svg|22px|border]] [[Черногория патшалығы|Қаратау]] <br/> [[File:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|22px|border]] [[Италия Патшалығы (1861–1946)|Италия Патшалығы]] <br/> {{байрақ|АҚШ}} (1915 жылдан) <br/> [[File:Flag of Romania.svg|22px|border]] [[Румыния Патшалығы|Румыния]] (1916 жылдан) <br/> [[File:Flag of Portugal.svg|22px|border]] [[Бірінші Португалия Республикасы|Португалия]] (1916 жылдан) <br/> [[File:Flag of Hejaz (1917).svg|22px|border]] [[Хиджаз Патшалығы|Хиджаз]] (1916 жылдан) <br/> [[File:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg|22px|border]] [[Грекия Патшалығы|Грекия]] (1917 жылдан) <br/> [[File:Flag of Thailand.svg|22px|border]] [[Раттанакосин Патшалығы|Сиам]] (1917 жылдан) <br/> [[File:Flag of China (1912–1928).svg|22px|border]] [[Бэйян үкіметі|Қытай]] (1917 жылдан)|сурет=WWImontage.jpg|нәтиже=[[Антанта]] жеңісі<br /> {{collapsible list | liststyle = margin-left:0.8em; | title = бейбітшілік шарттар: | • [[Версаль бейбіт келісімі]]<br /> • [[Трианон бітім шарты|Трианон бейбіт келісімі]]<br /> • [[Нёйи-сюр-Сен бейбіт келісімі]]<br /> • [[Сен-Жермен бейбіт келісімі (1919)|Сен-Жермен бейбіт келісімі]]<br /> • [[Лозанна бітім шарты|Лозанна бейбіт келісімі]] }} • Шығыс майдандағы орталық державалардың жеңісі, Батыс майданда және Италия майданында жеңіліске ұшырады <br/> • Еуропадағы барлық континенталды империялардың құлауы (Германия, Ресей империясы, Осман империясы және Аустрия-Мажарстан) <br/> • Ресей революциясы және Ресей империясының ыдырауымен және кейіннен Кеңес одағының құрылуымен Ресейдегі Азаматтық соғыс <br/> • Еуропа мен Азиядағы жаппай толқулар мен төңкерістер. <br/> • Ұлттар Лигасын Құру<br />|себеп=Қақтығыстың басталуының негізгі себептері:<br/> • Империализм саясаты. <br/> • Мемлекеттердің өзара аумақтық және экономикалық претенезиялар. <br/> • Аустрия-Мажарстанның мұрагері Франц Фердинандты өлтіру. <br/> • Күш тепе-теңдігін өзгерту. <br/> • Милитаризацияның өсуі.|причина=Қақтығыстың басталуының негізгі себептері:<br/> • Империализм саясаты. <br/> • Мемлекеттердің өзара аумақтық және экономикалық претенезиялар. <br/> • Аустрия-Мажарстанның мұрагері Франц Фердинандты өлтіру. <br/> • Күш тепе-теңдігін өзгерту. <br/> • Милитаризацияның өсуі.|орын=[[Еуропа]], [[Таяу Шығыс]], [[Африка]]|дата=[[28 шілде]] [[1914 жыл|1914]] – [[11 қараша]] [[1918 жыл|1918]]|сурет атауы=Жоғарыдан сағат тілімен: 1916 ж. Британдық Mark V танктері Гинденбург сызығын кесіп өтті, 1918 ж., Дарданеллге мина тигеннен кейін су тасқыны, 1915 ж., Сомме шайқасы кезінде газ маскаларындағы Британдық Виккерс пулеметі, 1916 ж., неміс биплан жауынгерлері Albatros D. III Дуэ маңында, Франция, 1917 ж|жалпы шығындар='''Барлығы:''' <br /> 18 357 000}} '''Бірінші дүниежүзілік соғыс''' (кейде '''Ұлы соғыс''' деп те аталады;<ref>https://www.jw.org/kk/%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0/%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80/wp20140201/%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96-%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81-%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D1%96-%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D1%96/?utm_source=chatgpt.com</ref> [[28 шілде]], [[1914 жыл]] – [[11 қараша]], [[1918 жыл]]) — адамзат тарихындағы алғашқы және кең ауқымды соғыстардың бірі. Бұл қақтығыс [[Еуропа]], [[Таяу Шығыс]], [[Африка]], [[Тынық мұхит|Тынық]] және [[Атлант мұхиты|Атлант мұхиттары]] және [[Жерорта теңізі|Жерорта теңізде]] орын алған. Бірінші дүниежүзілік соғысындағы қарсылас альянстар — [[Антанта]] мен Орталық мемлекеттер. Ол ең жойқын салатын соғыстардың бірі, шамамен 9 миллион адам шайқас фронттарда қырылса, 5 миллион азаматтар оккупация, бомбалау, [[ашаршылық]] немесе ауру әсерлерінен өлген. Онымен бірге [[Осман империясы]] өткізген геноцидтер мен [[1918 жыл|1918]] жылы басталған [[испан грипп]] пандемиясы одан да көп адамдардың өмірлерін алған. [[1914 жыл|1914 жылы]] екі қарсы тұрған альянстарға бөлінген, [[Франция]], [[Ресей]] және [[Ұлыбритания|Британиядан]] тұратын [[Антанта]] және [[Герман империясы|Германия]], [[Аустрия-Мажарстан]] және [[Италия|Италиядан]] тұратын [[Үштік одақ]].[[Сурет:World War I-d.jpg|thumb|right]] == Cебептері және сипаты == === Германияның күшеюі === Елдің басын біріктіру арқасында және [[Франк-прусс соғысы|Франк-прусс соғысының]] нәтижесінде 5 миллиард марк контрибуция алған [[Герман империясы]] өз экономикасын жедел дамыту мүмкіндігіне жетіп, өнеркәсіп өнімдерін шығаруда Англияны үшінші орынға ығыстырып, дүние жүзінде [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тан кейінгі екінші орынға шықты. [[1912 жыл|1912]] жылы, [[Германия]]да 17,6 миллион тонна шойын қорытылса, [[Британ империясы|Британия]] 9 миллион тонна ғана болды. Экономикалық қуатының шапшаң өсуін пайдаланған жас герман империалистері жаңа нарықтық аймақтарды алуға, отарланған жерлерді қайта бөлісуге, еуропалық континентте билік жүргізуге тырысты. [[Сурет:Returning from World War I.tif|thumb|left]] Германияның күшеюі [[Еуропа]]дағы басқа ірі мемлекеттерді абыржытты. Әсіресе отарлап алған жері жеткілікті әрі өнеркәсібі ерте дамыған, байырғы империалистік елдерді ― [[Үшінші Француз Республикасы|Франция]] мен [[Ресей империясы|Ресейді]] қатты алаңдатты. Оның үстіне герман–австриялық одақ шартына қол қойылды, оған Италияның қосылуы жас герман империалистерінің Еуропадағы салмағын күшейтті. Осы құрылған үштік одаққа жауап ретінде орыс-француз одағы, кейін [[Антанта]] ретінде белгілі одақ пайда болды. Бұл еуропалық мемлекеттерді екі антогонистік топқа бөліп, екі жақты шешуші шайқасқа дайындыққа кірісті. Алайда, британиялық басқарушы топтар осы екі тогопистік одаққа деген қарым- қатынасын бірден айқын ұстаған жоқ, себебі, ағылшын империалистерінің француз және ресейлік империалисттеріне қарағанда қарама кайшылықтары күрделі еді. Тіпті Британия алғашқы империалистерінің Еуропадағы ықпалының өзінің орыс және француз бақталастарын әлсіз деп есептеді. Ресейді әлсірету мақсатымен британиялық басшылар 1902 жылы ағылшын-жапон одақ шартын жасады. [[Жапон империясы|Жапония]] мұны өзінің Ресейге қарсы соғысында шебер пайдаланды. [[Сурет:USS Emeline World War I.jpg|thumb|right]] Дегенмен, германдық сауданың өсуі, оның жаңа нарықтарды иемденіп, одан британ бұйымдарын ығыстыра бастауы Британия мен Германия арасындағы қатынасты қиындата түсті. [[Сурет:World War I pilot.jpg|thumb|left|Бірінші Дүниежүзілік соғыстың пилоты.]] Германияның қуатты әскери-теңіз флот құру үшін бағдарлама жасауы Англияның сыртқы саясатына күрт өзгерістер енгізді. 1904 жылы бұл елде Франциямен жақындасу үшін ірі қадамдар жасалды. Бұл Англия мен Ресей арасындағы қарым-қатынастардың жақсаруына алғы шарт жасады. Патша өкіметі Антантаға тәуелді еді. 1908 жылы оның шет елдерге борышы 8 миллиард сомға тең болды. Оның үстіне Ресей Англия мен Францияның көмегі арқасында бұғаздарды пайдалануға үміт етті. Ал [[Антанта]] Германиямен үлкен соғыс бола қалған жағдайда Ресейдің ірі -әскери күшін пайдаланбақ еді. Бірақ ағылшын-орыс қатынастарын жақсарту ісі қиындыққа түсті. Ең алдымен олар өздерінің [[Иран]], [[Ауғанстан]], [[Тибет]]тегі бақталасты істерін реттеді. Ақырында орыс-француз одағы мен ағылшын–француз [[Антанта]]сы бірігіп, үштік Антантаға айналды. <p style="text-indent: 25px;"> Бір-біріне қарама-қарсы Үштік Одақ пен Антанта құрылуы басты империалистік мемлекеттер арасындағы күресті одан әрі үдетті. Алайда, одақ құрамына кірген мемлекеттер арасындағы өзара қайшылықтар жойылған жоқ. Мәселен, [[Италия]] мен [[Аустрия-Мажарстан]] монополистерінің өзара қақтығыстарының өршуі нәтижесінде Италия өзі кірген Үштік Одақтан 1909 жылдан бастап іргесін аулақ сала бастады. Ал, Аустрия-Мажарстан ақырында Герман империялистерінің жандайшабына айналды. <p style="text-indent: 25px;"> Үштік Антантадағы жағдай да осындай еді. Өзара қырқыс тоқталмағанымен, күш алып келе жатқан жас герман империализмі алдында біршама жұптарын сақтай білді. Мысалы, Мароккадағы империалистік билік үшін таластың арты 1911 жылы герман-француз соғысына айналу қаупі туған кезде Англия батыл түрде Францияны қолдады. Германия шегінуге мәжбүр болды, оның солтүстік Африкада отарларға ие болу ойы іске асқан жоқ. Антанта Үштік Одаққа жік салу арқылы әлсіретуге тырысты. Оған 1911 жылғы [[Түрік]]–[[Италия]] соғысын пайдаланды, Антанта Италияны қолдады. Ал Германия Түркияға көмек көрсете алмады. Себебі Аустрия-Мажарстан, Италия және Германия одақтастар еді. Соғыстың нәтижесінде Италия Ливияны билеу құқығына ие болды. <p style="text-indent: 25px;"> Екі империалистік блоктардың арасындағы күрес 1912–1913 жылдары Балқан соғыстарында жалғасып ақырында бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуын тездетті. [[Бірінші Балқан соғысы]] (9.Х.1912—30.V.1913) Балқан одағы мен Түркия арасында болды. Балқан одағының құрамына [[Болгария]], [[Сербия]], Грекия және Қаратау кірді. Оның құрылуына Ресей мен Антанта белсене қатысты. Осы Одақ арқылы олар Германияның Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы ықпалын әлсіретуге тырысты. Алайда, бұл бағытта Англия екіұшты саясат жүргізді. Ол бұл ауданда Германияны әлсіреткісі келгенімен, Ресейдің ықпалының өсуін қаламады да, Түркиядан біржола қол үзгісі келмеді және Ресейдің бұғаздарды пайдалану ниетіне онша қолдау жасамады. Ірі мемлекеттерден қолдау таппаған Түркия жеңілді. Лондон бітімі бойынша Түркия [[Стамбул]] мен Шығыс Франциядағы шағын жерден басқа барлық еуропалық аймағынан айырылды. Германия тағы да батылсыздық көрсетті. Соғыстан Балқан одағы нығайып шықты. Болгарияның шоқтығы биіктеді. Балқан түбегінде Антанта бағыты күшейді. <p style="text-indent: 25px;"> Әйтсе де Балқан одағының мемлекеттері өз жеңістерінің нәтижелерін бөлісе алмады. Оны Герман-Аустрия топтары пайдаланып, болгар-серб одағын кұлатудың бар амалын істеді. Олар Болгарияны қолдады. Ал Сербия мея Грекия оған қарсы жасырын келісімге келді. Бұл екінші Балқан соғысына әкеп соқты (29.VI—10.VIII.1913). Онда [[Грекия]], Сербия және Қаратау Болгарияға қарсы соғысты. Оларға Румыния мен Түркия қосылды. Соғыс Болгарияның жеңілуімен аяқталды. <p style="text-indent: 25px;"> Бухарест бітімі бойынша Болгария [[Румыния]]ға Оңтүстік [[Солтүстік Македония]] және Батыс Фракеяның бір бөлігін, Сербияға Солтүстік Македонияны тұтас дерлік берді. Балқан соғыстары халыққа қайғы-қасірет әкелді. Онда [[Черногория|Қаратау]] 11,9 мың, Грекия 68 мың, Сербия 71 мың, Болгария 156 мың, [[Түркия]] 156 мың адамынан айырылды. [[Сурет:Homecoming troops World War I.jpg|thumb|right]] Бұл соғыстың қорытындысында герман дипломатиясы жетістіктерге жетті. Балқан Одағы жойылды. [[Болгария]] Антанта ықпалынан кетті. Оның есесіне Румыния Аустрия ықпалынан кетіп, Ресеймен жақындасты. Сөйтіп, Балқан түбегіндегі бірінші топ – Сербия, Черногория, [[Грекия]] және Румыния Антантадан қолдау тапты, екінші топ Болгария мен Түркия Германиямен бірікті. <p style="text-indent: 25px;"> Төніп келе жатқан соғысты АҚШ өзінің экономикалық және саяси бағытын нығайтуға пайдалануға тырысты. Олардың өкілі полковник Хауз екі блокты бір-біріне айдап салудың бар амалын жасады. Алдымен ол АҚШ (бейтараптық сақтайды деп жариялады, ал соғыс бола қалған жағдайда Англия Ресей үшін соғысқа кіріспеуі мүмкін деген болжам жасады. Мұндай тұжырымдар Герман империалистерінің үмітін арттырып, оларды соғысқа итермелейді. == Бірінші дүниежүзілік соғыс == Осы жағдайда 23 маусымда Сараевода австрия тағының мұрагері [[Франц Фердинанд|принц Франц Фердинанд]] серб ұлтшылдық [[Габриело Принцип]] тарапынан өлтірілді. Серб үкіметі бұл қастандық туралы білгенімен, оны қолдамады, өйткені ел онсыз да екі Балқан соғыстарынан шаршаған еді. Ал Аустрия үкіметінде бұған қалай жауап беру керегі туралы пікірлер екіге бөлінді.<ref>Первая мировая война, факты, документы Авторы В. Щацилло</ref> Венада қатты абыржушылық байқалды. Аустрия үкіметі бір айға жуық үн-түнсіз жатып алды. Тек қана Германияның желпінтуінен ғана шілде айында Сербияға қарсы үзілді-кесілді талап қойылды. Ол қойылған он шарттың тоғызын қабылдайтынын мәлімдеді. Тек тергеу ісін жүргізу үшін австриялықтарды өз жерлеріне жіберуге қарсы болды да, барлық даулы мәселелердің төрелігін Гаагалық трибунал шешсін деп сауал салды. Алайда Аустрия-Мажарстан 28 шілдеде Сербияға соғыс жариялады. Оған жауап ретінде Ресей мобилизацияға кірісті. Германия 1914 жылдың 1-ші тамызында Ресейге, тамызда Францияға соғыс жариялады. 5-ші тамызда Англия ресми түрде соғысқа кірісті. Осы жағдайда [[АҚШ]] бейтараптық сақтады. Ал Түркия мен Болгария аустро-германдық блок жағына шықты.<p style="text-indent: 25px;"> Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына Германия мен Англия арасындағы антогонизм шешуші рөл атқарды. Осы басты қайшылықпен қатар Германия мен Францияның [[Эльзас]] және [[Лотарингия]] үшін, Германия мен Ресейдің [[Ыстанбұл|Константинополь]] және бұғаздар үшін, Ресей мен Түркияның [[Армения]] және Константинополь үшін, Аустрия мен Ресейдің Балқан үшін, Аустрия мен [[Италия]]ның [[Албания]] үшін талас-тартыстары себеп болды. [[Сурет:Saranda (World War I).jpg|thumb|right]] Бірінші дүниежүзілік соғыс сипаты жағынан әділетсіз, жаулаушылық, империалистік соғыс болды. Мемлекеттер жаулау-шылық саясат жүргізді. Соғыс ірі мемлекеттердің империалистік катынастарынан туды. Олар отарлар мен ұсақ елдерді қайта бөлісу үшін ұрыс дала ұрыс даласына шықты. Бұл соғыста екі қақтығыс алдыңғы шепте тұрды. Бірі Англия мен Германия, екіншісі Герман мен Ресей арасында болды. Осы үш ірі мемлекет бірінші дүниежүзілік соғысты бастаушылар болды. Ал қалғандары олардың одақтастары еді. Соғыс шеңберіне біртіндеп құрамында бір жарым миллиардтан астам халық бар 38 мемлекет кірді. Төрттік одаққа Германия, Германия отарларымен, Аустрия-Мажарстан, Түркия мен Болгария кірді. Ал Антантаға — [[Англия]], [[Ресей]], [[Франция]], [[Бельгия]], [[АҚШ]], [[Португалия]], (бәрінің де отарлары бар) [[Сербия]], [[Жапония]], [[Румыния]], [[Грекия]], [[Черногория|Қаратау]] және басқа елдер енді. Империалистік соғысқа байланысты армия қатарына 77 миллион адам шақырылды.Оның ішінде [[Германия]] – 13,2 миллион, [[Аустрия-Мажарстан]] – 9 миллион, [[Түркия]] – 1,8 миллион, [[Болгария]] – 1 миллион, [[Ресей]] – 19 миллион, [[Англия]] – 9,4 миллион, [[Франция]] – 8,1 миллион, [[Италия]] – 5,6 миллион, [[АҚШ]] – 3,9 миллион, [[Румыния]] – 1 миллион және тағы басқалар.s<ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3</ref><ref>Қазақстанның қазіргі заман тарихы: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған окулық. 2-басылымы, өңделген. Жалпы редакциясын басқарған тарих ғылымының докторы, профессор Б. Ғ. Аяған. Алматы: Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-933-9</ref> == Соғыс барысы == === Жоспарлар === Герман командованиесінің 1914 жылғы жоспары бойынша Германия өз күштерінің көбісін Батыс фронтқа шоғырландырып, ал Шығыс фронтта аз күштерді қалдыру жайлы шешім қабылдады. Неміс Генштабының басшысы Альфред фон Шлиффеннің атымен аталған Шлиффен жоспары бойынша орыстар 6 апта бойы мобилизацияланып жатқанда, неміс әскерлері Француз компаниясын осы уақыт ішінде аяқтауы тиіс болды. Шлиффен жоспары бойынша Германия әскері бейтарап Бельгия жерінен тез өтіп, Француз және Ағылшын армияларын тез талқандауы тиіс еді. <ref name=":0">Всеобщая история. Новейшее время. 75- бет</ref> Француздар да генерал Жозеф Жофрр ойлап тапқан "XVIII жоспар" деп аталатын әскери планды құрды, ол бойынша Франция армиясы Лотарингияда орналасқан неміс әскеріне фронтальды шабуыл жасап, Рейннен өтіп, неміс армиясын бір шешуші шайқаста жеңуі керек болатын. <ref name=":0" /> Орыстар өз кезегінде [[А жоспары|А жоспарын]] құрды, ол бойынша Ресей армиясы Германияның негізгі күштерін Батыс фронтқа шоғырландырғанын пайдаланып, Аустрия-Мажарстан армиясына негізгі шабуыл жасауы керек еді. === 1914 === Батыс фронттағы әскери қимылдар 1914 жылы тамызда Германия әскерінің Бельгия мен Люксембург мемлекетіне басып кіруінен басталды. Немістер 16 тамызда [[Льеж]] бекінісін, 20 тамызда [[Брюссель]] қаласын басып алды. Алайда бельгиялықтар Антверпен қаласына көшіп, қарсылықты жалғастырды. Немістер небәрі 17 күнде Бельгияның көп жерін басып алып, Францияға басып кіруге дайындала бастады. Франция әскерлері 7 тамызда Мюльхаузенді алды. Дегенмен 2 күннен соң неміс армиясы қаланы қайтарып алды. <ref>Первая мировая война: 1914-1918 : факты, документы. <nowiki>ISBN 9785224033126</nowiki>, ОЛМА-Пресс, 2003, В. К Шацилло</ref> == Тағы қараңыз == * [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] * [[Үшінші дүниежүзілік соғыс]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Бірінші дүниежүзілік соғыс]] [[Санат:Тарих]] [[Санат:Ғаламдық соғыстар]] eblilgd3s1v88d4mugikzpd8rgjs3qr Қазақстан халық партиясы 0 21150 3622883 3494299 2026-06-27T09:44:41Z Casserium 68287 /* */ 3622883 wikitext text/x-wiki {{Партия | партия атауы = Қазақстан халық партиясы | логотипі =|250px | логотип ені = | сурет атауы = Қазақстан халық партиясы логотипі | басшысы = [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]] | орынбасары = [[Мирас Серікбекұлы Аукенов|Мирас Аукенов]]<br>[[Магеррам Мамедович Магеррамов|Магеррам Магеррамов]] | лауазым = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжiлiс]]тегі басшысы | лауазым иесі = [[Магеррам Мамедович Магеррамов|Магеррам Магеррамов]] | негіздеуші = [[Қазақстан Коммунистік партиясы]]ның бұрынғы белсенділері | құрылуы = [[13 сәуір]] [[2004 жыл]] | таратылуы = | штаб-пәтері = [[Астана]], Тұран даңғылы, 21/2 | идеологиясы = [[социал-демократия]]<br>[[солшыл саясат]] | интернационалы = | одақтастар = | мүшелер саны = 100 мыңнан астам адам (2018) | жастар ұйымы = | Төменгі палатадағы орындар = | Төменгі палатадағы орындар_параметр = | Жоғарғы палатадағы орындар = | Жоғарғы палатадағы орындар_параметр = | Еуропарламенттегі орындар = | ұраны = «Халық! Жер! Әділдік!» | партиялық мөр = | тұлғалар = | Төменгі палатадағы орындар = {{Партия/Орындар|0|77|#55B4A0|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 3-сайланым депутаттары|III сайланым]])}} {{Партия/Орындар|0|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 4-сайланым депутаттары|IV сайланым]])}} {{Партия/Орындар|7|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|V сайланым]])}} {{Партия/Орындар|7|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым]])}} {{Партия/Орындар|10|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII сайланым]])}} {{Партия/Орындар|5|98|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланым]])}} | Төменгі палатадағы орындар_параметр = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжiлiс]]тегі мандаты | ресми сайты = [https://qhp.kz qhp.kz]<br>[https://halykpartiyasy.kz/kz halykpartiyasy.kz] }} '''Қазақстан халық партиясы'''<ref name="qhp">{{Cite web|url= https://qhp.kz/ |title= ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ ПАРТИЯСЫ |lang= kk |work= qhp.kz |accessdate= 2024-07-26}}</ref> ('''ҚХП''')<ref>{{Cite web|url= https://halykpartiyasy.kz/kz |title= Қазақстан Халық Партиясының ресми сайты (ҚХП) |lang= kk |work= halykpartiyasy.kz |accessdate= 2024-07-26}}</ref> — [[Қазақстан]]дағы [[Солшыл саясат|солшыл]] [[социал-демократия]]лық саяси партия. Қазіргі төрағасы — [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]]. 2004 жылғы 13 сәуірде партия құрылғанда '''Қазақстан коммунистік халық партиясы''' ('''ҚКХП''') деп аталған. Сол жылғы 21 маусымда бұл партия тіркелгенде оның құрамында 90,000 мүше бар еді. [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012 жылы]] партия тұңғыш рет [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]те [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|мандат жеңіп алды]]. 2020 жылы партияның атауы қазіргі атауына өзгертілді. Партия қазіргі президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]қа адал. [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2022 жылы]] ол [[Халықтық коалиция (Қазақстан)|Халықтық коалиция]]ның құрамында болған. == Тарихы == [[Сурет:LogoKNPK.svg|нобай|солға|130px|Партияның бастапқы логотибі]] Партия [[Қазақстан Коммунистік партиясы]]нан бөлініп шыққанда құрылған еді. Жаңа партия құру идеясы Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы [[Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин|Серікболсын Әбділдин]]мен келіспеушілік салдарынан мүшеліктен шыққан 12 мүшеге тиесілі болған.<ref name=ED>{{cite web|publisher= Евразийский дом |url= http://eurasianhome.org/xml/t/databases.xml?lang=ru&nic=databases&country=98&pid=380&s=-1 |title= Коммунистическая Народная партия Казахстана (КНПК) |lang= ru |accessdate= 2010-12-15}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722045156/http://eurasianhome.org/xml/t/databases.xml?lang=ru&nic=databases&country=98&pid=380&s=-1 |date= 2011-07-22}}</ref> ҚКП-нан бөліну себебі [[Төлен Мұхамедиұлы Тоқтасынов|Төлен Тоқтасынов]]тың [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] хатшысы және депутаты болып сайлануы болған.<ref name=kprf>{{cite web|url= http://www.zonakz.net/blogs/user/viktor_obnorskij/9776.html |title= КНПК и КПРФ налаживают тесные связи |publisher= Zonakz.net |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722011302/http://www.zonakz.net/blogs/user/viktor_obnorskij/9776.html |date= 2011-07-22}}</ref> 15,000-ға жуық мүше ҚКП-нан ҚКХП-на кетті. ҚКХП тұңғыш съезі 2004 жылғы сәуірде өтті, 2004 жылғы 21 маусымда партия [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|Әділет министрлігі]]нде тіркелді.<ref name=ED/> [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2004)|2004 жылғы парламент сайлауы]] нәтижесінде партия жалпы дауыстың тек 1,98% жинап, еш мандатқа қол жеткізе алмады.<ref name=ED/> [[Қазақстандағы президент сайлауы (2005)|Келесі жылғы президент сайлауы]]нда ҚКХП ұсынған [[Ерасыл Әбілқасымов]] дауыстың 0,34% жинап, жеңіліп қалды.<ref>{{cite web |publisher= [[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы|Қазақстан орталық сайлау комиссиясы]] |url= http://election.kz/portal/page?_pageid=73,88928&_dad=portal&_schema=PORTAL |title= Выборы Президента Республики Казахстан |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722142634/http://election.kz/portal/page?_pageid=73,88928&_dad=portal&_schema=PORTAL |date= 2011-07-22}}</ref> 2007 жылғы 28 наурызда ҚКХП мен ҚКП бірлескен баспасөз мәслихатын өткізді, онда олар жақында бірігетінін айтты. ҚКХП кейіннен ірі саяси қайшылықтарға байланысты ҚКП-мен байланыстан бас тартты.<ref name=ED/> 2007 жылғы маусымда болған баспасөз мәслихатында ҚКХП бірінші хатшысы [[Владислав Борисович Косарев|Владислав Косарев]] Қазақстан Коммунистік партиясы ҚКХП-мен қосыла алмауына басты себеп екі партияның тек жоғары деңгейде ғана біріккісі келгенін және жергілікті басқарудың оған қатыспағандығы деді. Косарев сонымен қатар ҚКП құрылымдары толығымен жойылып, партияның халық арасындағы беделі нөлдік деңгейге дейін төмендегенін айтты.<ref name=nomerge>{{cite web|publisher= Kazakhstan Today |title= КНПК не будет объединяться с КПК |url= http://www.zonakz.net/articles/18087 |work= zonakz.net |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20140315233448/http://www.zonakz.net/articles/18087 |date= 2014-03-15}}</ref> [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2007)|2007 жылғы парламент сайлауы]]нда партия жалпы дауыстың 1,29% жинап, Парламентке түспей қалды.<ref name="CIK">{{cite web|publisher= [[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы|Қазақстан орталық сайлау комиссиясы]] |url= http://election.kz/portal/page?_pageid=73,47267&_dad=portal&_schema=PORTAL |title= Политические партии |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722142611/http://election.kz/portal/page?_pageid=73,47267&_dad=portal&_schema=PORTAL |date= 2011-07-22}}</ref> [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012 жылғы парламент сайлауы]]нда партия жалпы дауыстың 7,19% және 7 мандат жеңіп алып, [[Аманат (партия)|билік партиясы]]н санамағандағы Парламентке түскен бірінші партиялардың бірі болды. Ресми түрде оппозицияда болғанымен, партия [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|президент]]ке қарсы еш сөз айтып көрмеген, үкіметті қолдайтын партия саналады. 2020 жылғы қарашада өткен партияның кезектен тыс XV съезінде партия атауы Қазақстанның халық партиясы болып өзгерді.<ref name="ataw">{{Cite web|url= https://egemen.kz/article/255491-qazaqstan-kommunistik-khalyq-partiyasy-atauyn-ozgertti |title= Қазақстан коммунистік халық партиясы атауын өзгертті |lang= kk |publisher= [[Егемен Қазақстан]] |date= 2020-11-10 |accessdate= 2024-07-26}}</ref> Съезде, оған қоса, партия бағдарламасына бірнеше өзгертулер енгізді.<ref name=":0b">{{Cite web|last= Абдуллаева |first= Диана |date= 2020-11-11 |title= Переименование партии и избрание председателя. Как прошёл предвыборный съезд КНПК |url= https://informburo.kz/novosti/predvybornyy-sezd-kommunisticheskoy-narodnoy-partii-kazahstana-tekstovaya-translyaciya.html |accessdate= 2020-11-15 |work= informburo.kz}}</ref> Кезектен тыс съезге партияның 33 делегаты қатысты. Владислав Косаревты санамағандағы әр делегат партия атауының өзгеруіне дауыс берді.<ref name=":0" /> Партия төрағасы болып бірауыздан [[Айқын Ойратұлы Қоңыров|Айқын Қоңыров]] сайланды. Ол партияның 2013 жылғы маусымнан ''де-факто'' басшысы болған Косаревтың ізбасары болды; бұл жылдары партия хатшылары қызметінде [[Жамбыл Аужанұлы Ахметбеков|Жамбыл Ахметбеков]], [[Тұрғын Ысқақұлы Сыздықов|Тұрғын Сыздықов]], [[Виктор Александрович Смирнов|Виктор Смирнов]] және [[Гаухар Көкенқызы Нұғманова|Гаухар Нұғманова]] еді.<ref name=":0"/> 2022 жылғы қазанда ҚХП [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]ты қолдаймын деп, [[Халықтық коалиция (Қазақстан)|Халықтық коалиция]] құрамына кірді.<ref name=":1" /> 2024 жылғы 1 шілдеде [[Алматы]]да болған баспасөз мәслихатында<ref name="otstavka">{{Cite web|url= https://informburo.kz/novosti/skandal-v-npk-ertysbaeva-xotyat-smestit-s-dolznosti-predsedatelya-partii |title= Скандал в НПК: Ертысбаева хотят сместить с должности председателя партии |lang= ru |work= informburo.kz |date= 2024-07-01 |accessdate= 2024-07-03}}</ref> партияның бірнеше мүшесі [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]]тың партия төрағалығынан кеткенін талап етті. Наразылар сөзінше, партиядағы келіспеушілік «құрылып жатқан Ертісбаевтың жеке басына табынуынан» шыққан.<ref name="azhkz">{{Cite web|url= https://azh.kz/ru/news/view/103560 |title= Члены НПК требуют отставки председателя Ермухамета Ертысбаева из-за его репутации |lang= ru |work= azh.kz |date= 2024-07-02 |accessdate= 2024-07-03}}</ref> Бұрынғы төраға орынбасары [[Асхат Зейноллаұлы Асылбеков|Асхат Асылбеков]], оған қоса, [[Қазақстандағы жергілікті сайлаулар (2023)|2023 жылғы жергілікті сайлау]]лардан бұрын Ертісбаев бір сұхбатта өзінің Назарбаевқа мәңгі адал болатынын айтқан деген.<ref name="otstavka" /> Ертісбаевтың осы сөзі партияның бетбеделін төмендетеді делінеді. Асылбековпен қатар төрағаны сынға алғандар арасында партияның [[Алматы]]лық бөлімшесінің басшысы [[Төлеужан Дүйсентайұлы Жүндібаев|Төлеужан Жүндібаев]] және [[Маңғыстау облысы]]ның өкілі Әбдірашит Мұқырұлы Нияз бар.<ref name="azhkz" /> Олар, оға қоса, Ертісбаевтың өз [[YouTube]] арнасына партия қаражатын бөлгеніне және [[Бишімбаев ісі]]ндегі [[Қуандық Уәлиханұлы Бишімбаев|Қуандық Бишімбаев]]ты қолдағанына қарсылығын көрсеткен. Сынға алынғандар қатарында тағы төраға орынбасары [[Мирас Серікбекұлы Аукенов|Мирас Аукенов]] да болды. Наразылар, оған қоса, партия кезектен тыс съезінің өткенін талап етті.<ref name="otstavka" /> == Идеологиясы == Бастапқыда [[Марксизм-ленинизм|марксистік-ленинистік]] партия болған ҚХП бұрын өзін социалистік және солшыл деп сипаттайтын.<ref name="about">{{cite web |title=О партии |url=https://qhp.kz/aboutparty-ru |website=Народная партия Казахстана (НПК) |access-date=6 October 2021 |language=ru}}</ref> Алайда қазір олар өзі «халық капитализмі» дейтін идеяны қолдайды.<ref name="qhp" /> == Құрылымы == [[Сурет:Zhambyl Akhmetbekov 1.jpg|thumb|right|240px|ҚХП ОК бұрынғы хатшысы Жамбыл Ахметбеков]] ҚКХП-на мүшелік Партияның бағдарламалық және жарғылық айқындамаларын бөлісетін Қазақстан Республикасының 18 жасқа толған азаматтары үшін партия билетімен бекітілген ерікті, жекелей, кесімді болады.<ref name="ustav">{{cite web |publisher= ҚКХП |url= http://knpk.kz/wp/?page_id=40 |title= Устав Коммунистической Народной партии Казахстана |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722142400/http://knpk.kz/wp/?page_id=40 |date= 2011-07-22}}</ref> ҚКХП партиясының ұйымдық құрылымы аумақтық принцип бойынша құрылады. ҚКХП ұйымдық негізі бастауыш партия ұйымдары болып табылады. Олар партияның аудандық және қалалық комитеті бекітетін партияның үш және одан да көп мүшесінен құрылады. Филиалдар мен өкілдіктер халық арасында Партия саясатын жүргізеді, мемлекеттік атқарушы және өкілді органдармен, саяси және қоғамдық құрылымдармен өзара іс-қимыл жасайды, өз мөрі және фирмалық бланкілері болады.<ref name="ustav"/> 2010 жылғы маусымда ҚКХП құрамында 1,868 бастауыш партия ұйым, 178 аудандық ұйым, 33 қалалық ұйым, 14 облыстық ұйым және [[Алматы]] мен [[Астана]] секілді республикалық маңызы бар қалалық ұйым жұмыс істеді. Қазақстан Коммунистік Халық партиясының жоғары органы Орталық Комитет 4 жылда кемінде 1 рет шақыратын съезд болып табылады. Съезд шақыру туралы шешім съездің отырысы күніне дейін 2 айдан кешіктірмей баспасөзде жарияланады.<ref name="ustav"/> Партияның бақылау органдары мыналар: ҚКХП съезі сайлайтын Орталық бақылау-тексеру комиссиясы (ОБТК); Партияның филиалдары мен өкілдіктеріндегі партия конференцияларында олардың басшылық етуші органдарымен бірлесіп құрылатын облыстық, қалалық және аудандық бақылау-тексеру комиссиялары (ОБТК, ҚБТК, АБТК); жалпы жиналыс сайлайтын бастауыш партия ұйымдарының бақылау-тексеру комиссиялары. Бақылау-тексеру комиссиялары өздерін сайлаған жоғары органға, атап айтқанда: партия съезіне, филиалдар мен өкілдіктердің конференцияларына, бастауыш ұйымдардың жиналыстарына есеп береді.<ref name="ustav"/> == Сайлану тарихы == === Президенттікке үміткерлері === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |'''Жыл''' ! rowspan="2" |Үміткері !'''Даусы''' !'''%''' !'''Даусы''' !'''%''' ! rowspan="2" |'''Нәтижесі''' |- ! colspan="2" |1-айналымы ! colspan="2" |2-айналымы |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2005)|2005]] |[[Ерасыл Әбілқасымов]] |23 252 |0,34 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2011)|2011]] |[[Жамбыл Аужанұлы Ахметбеков|Жамбыл Ахметбеков]] |111 924 |1,36 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2015)|2015]] |[[Тұрғын Ысқақұлы Сыздықов|Тұрғын Сыздықов]] |145 756 |1,61 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2019)|2019]] |[[Жамбыл Аужанұлы Ахметбеков|Жамбыл Ахметбеков]] |167 649 |1,82 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2022]] |''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]ты қолдады'' |6 456 392 |81,31 |colspan=2 {{N/A}} |{{yes|Жеңді}} |} === Мәжіліске сайлануы === {| class=wikitable style=text-align:center |- !Жыл !'''Даусы''' !'''%''' ! Мандаты !'''+/–''' !Орны !'''Нәтижесі''' |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2004)|2004]] | | 3,4% |{{Партия/Орындар|0|77|#EE0D38}} |Жаңа |{{increase}} 6- |{{no2|Парламенттен тыс}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2007)|2007]] | 76 799 | 1,3% |{{Партия/Орындар|0|98|#EE0D38}} |{{Өзгеріссіз}} |{{steady}} 6- |{{no2|Парламенттен тыс}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012]] | 498 788 | 7,19% |{{Партия/Орындар|7|98|#EE0D38}} |{{increase}} 7 |{{increase}} 3- |{{no2|Оппозиция}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2016)|2016]] | 537 123 | 7,14% |{{Партия/Орындар|7|98|#EE0D38}} |{{Өзгеріссіз}} |{{steady}} 3- |{{no2|Оппозиция}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2021)|2021]] | 659 019 | 9,10% |{{Партия/Орындар|10|98|#EE0D38}} |{{increase}} 3 |{{steady}} 3- |{{no2|Оппозиция}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023]] | 432 920 | 6,80% |{{Партия/Орындар|5|98|#EE0D38}} |{{decrease}} 5 |{{decrease}} 5- |{{no2|Оппозиция}} |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан саяси партиялары]] [[Санат:2004 жылы құрылған саяси партиялар]] [[Санат:Қазақстандағы коммунизм]] 8x39w2o11kr7tlgi9m45zlq24yogle7 3622884 3622883 2026-06-27T09:48:24Z Casserium 68287 3622884 wikitext text/x-wiki {{Партия | партия атауы = Қазақстан халық партиясы | логотипі =|250px | логотип ені = | сурет атауы = Қазақстан халық партиясы логотипі | басшысы = [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]] | орынбасары = [[Мирас Серікбекұлы Аукенов|Мирас Аукенов]]<br>[[Магеррам Мамедович Магеррамов|Магеррам Магеррамов]] | лауазым = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжiлiс]]тегі басшысы | лауазым иесі = [[Магеррам Мамедович Магеррамов|Магеррам Магеррамов]] | негіздеуші = [[Қазақстан Коммунистік партиясы]]ның бұрынғы белсенділері | құрылуы = [[13 сәуір]] [[2004 жыл]] | таратылуы = | штаб-пәтері = [[Астана]], Тұран даңғылы, 21/2 | идеологиясы = [[социал-демократия]]<br>[[солшыл саясат]] | интернационалы = | одақтастар = | мүшелер саны = 100 мыңнан астам адам (2018) | жастар ұйымы = | Төменгі палатадағы орындар = | Төменгі палатадағы орындар_параметр = | Жоғарғы палатадағы орындар = | Жоғарғы палатадағы орындар_параметр = | Еуропарламенттегі орындар = | ұраны = «Халық! Жер! Әділдік!» | партиялық мөр = | тұлғалар = | Төменгі палатадағы орындар = {{Партия/Орындар|0|77|#55B4A0|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 3-сайланым депутаттары|III сайланым]])}} {{Партия/Орындар|0|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 4-сайланым депутаттары|IV сайланым]])}} {{Партия/Орындар|7|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|V сайланым]])}} {{Партия/Орындар|7|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI сайланым]])}} {{Партия/Орындар|10|107|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII сайланым]])}} {{Партия/Орындар|5|98|#EE0D38|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланым]])}} | Төменгі палатадағы орындар_параметр = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжiлiс]]тегі мандаты | ресми сайты = [https://qhp.kz qhp.kz]<br>[https://halykpartiyasy.kz/kz halykpartiyasy.kz] }} '''Қазақстан халық партиясы'''<ref name="qhp">{{Cite web|url= https://qhp.kz/ |title= ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ ПАРТИЯСЫ |lang= kk |work= qhp.kz |accessdate= 2024-07-26}}</ref> ('''ҚХП''')<ref>{{Cite web|url= https://halykpartiyasy.kz/kz |title= Қазақстан Халық Партиясының ресми сайты (ҚХП) |lang= kk |work= halykpartiyasy.kz |accessdate= 2024-07-26}}</ref> — [[Қазақстан]]дағы [[Солшыл саясат|солшыл]] [[социал-демократия]]лық саяси партия. Қазіргі төрағасы — [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]]. 2004 жылғы 13 сәуірде партия құрылғанда '''Қазақстан коммунистік халық партиясы''' ('''ҚКХП''') деп аталған. Сол жылғы 21 маусымда бұл партия тіркелгенде оның құрамында 90,000 мүше бар еді. [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012 жылы]] партия тұңғыш рет [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]те [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 5-сайланым депутаттары|мандат жеңіп алды]]. 2020 жылы партияның атауы қазіргі атауына өзгертілді. Партия қазіргі президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]қа адал. [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2022 жылы]] ол [[Халықтық коалиция (Қазақстан)|Халықтық коалиция]]ның құрамында болған. == Тарихы == [[Сурет:LogoKNPK.svg|нобай|солға|130px|Партияның бастапқы логотибі]] Партия [[Қазақстан Коммунистік партиясы]]нан бөлініп шыққанда құрылған еді. Жаңа партия құру идеясы Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы [[Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин|Серікболсын Әбділдин]]мен келіспеушілік салдарынан мүшеліктен шыққан 12 мүшеге тиесілі болған.<ref name=ED>{{cite web|publisher= Евразийский дом |url= http://eurasianhome.org/xml/t/databases.xml?lang=ru&nic=databases&country=98&pid=380&s=-1 |title= Коммунистическая Народная партия Казахстана (КНПК) |lang= ru |accessdate= 2010-12-15}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722045156/http://eurasianhome.org/xml/t/databases.xml?lang=ru&nic=databases&country=98&pid=380&s=-1 |date= 2011-07-22}}</ref> ҚКП-нан бөліну себебі [[Төлен Мұхамедиұлы Тоқтасынов|Төлен Тоқтасынов]]тың [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] хатшысы және депутаты болып сайлануы болған.<ref name=kprf>{{cite web|url= http://www.zonakz.net/blogs/user/viktor_obnorskij/9776.html |title= КНПК и КПРФ налаживают тесные связи |publisher= Zonakz.net |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722011302/http://www.zonakz.net/blogs/user/viktor_obnorskij/9776.html |date= 2011-07-22}}</ref> 15,000-ға жуық мүше ҚКП-нан ҚКХП-на кетті. ҚКХП тұңғыш съезі 2004 жылғы сәуірде өтті, 2004 жылғы 21 маусымда партия [[Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі|Әділет министрлігі]]нде тіркелді.<ref name=ED/> [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2004)|2004 жылғы парламент сайлауы]] нәтижесінде партия жалпы дауыстың тек 1,98% жинап, еш мандатқа қол жеткізе алмады.<ref name=ED/> [[Қазақстандағы президент сайлауы (2005)|Келесі жылғы президент сайлауы]]нда ҚКХП ұсынған [[Ерасыл Әбілқасымов]] дауыстың 0,34% жинап, жеңіліп қалды.<ref>{{cite web |publisher= [[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы|Қазақстан орталық сайлау комиссиясы]] |url= http://election.kz/portal/page?_pageid=73,88928&_dad=portal&_schema=PORTAL |title= Выборы Президента Республики Казахстан |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722142634/http://election.kz/portal/page?_pageid=73,88928&_dad=portal&_schema=PORTAL |date= 2011-07-22}}</ref> 2007 жылғы 28 наурызда ҚКХП мен ҚКП бірлескен баспасөз мәслихатын өткізді, онда олар жақында бірігетінін айтты. ҚКХП кейіннен ірі саяси қайшылықтарға байланысты ҚКП-мен байланыстан бас тартты.<ref name=ED/> 2007 жылғы маусымда болған баспасөз мәслихатында ҚКХП бірінші хатшысы [[Владислав Борисович Косарев|Владислав Косарев]] Қазақстан Коммунистік партиясы ҚКХП-мен қосыла алмауына басты себеп екі партияның тек жоғары деңгейде ғана біріккісі келгенін және жергілікті басқарудың оған қатыспағандығы деді. Косарев сонымен қатар ҚКП құрылымдары толығымен жойылып, партияның халық арасындағы беделі нөлдік деңгейге дейін төмендегенін айтты.<ref name=nomerge>{{cite web|publisher= Kazakhstan Today |title= КНПК не будет объединяться с КПК |url= http://www.zonakz.net/articles/18087 |work= zonakz.net |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20140315233448/http://www.zonakz.net/articles/18087 |date= 2014-03-15}}</ref> [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2007)|2007 жылғы парламент сайлауы]]нда партия жалпы дауыстың 1,29% жинап, Парламентке түспей қалды.<ref name="CIK">{{cite web|publisher= [[Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы|Қазақстан орталық сайлау комиссиясы]] |url= http://election.kz/portal/page?_pageid=73,47267&_dad=portal&_schema=PORTAL |title= Политические партии |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722142611/http://election.kz/portal/page?_pageid=73,47267&_dad=portal&_schema=PORTAL |date= 2011-07-22}}</ref> [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012 жылғы парламент сайлауы]]нда партия жалпы дауыстың 7,19% және 7 мандат жеңіп алып, [[Аманат (партия)|билік партиясы]]н санамағандағы Парламентке түскен бірінші партиялардың бірі болды. Ресми түрде оппозицияда болғанымен, партия [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|президент]]ке қарсы еш сөз айтып көрмеген, үкіметті қолдайтын партия саналады. 2020 жылғы қарашада өткен партияның кезектен тыс XV съезінде партия атауы Қазақстанның халық партиясы болып өзгерді.<ref name="ataw">{{Cite web|url= https://egemen.kz/article/255491-qazaqstan-kommunistik-khalyq-partiyasy-atauyn-ozgertti |title= Қазақстан коммунистік халық партиясы атауын өзгертті |lang= kk |publisher= [[Егемен Қазақстан]] |date= 2020-11-10 |accessdate= 2024-07-26}}</ref> Съезде, оған қоса, партия бағдарламасына бірнеше өзгертулер енгізді.<ref name=":0b">{{Cite web|last= Абдуллаева |first= Диана |date= 2020-11-11 |title= Переименование партии и избрание председателя. Как прошёл предвыборный съезд КНПК |url= https://informburo.kz/novosti/predvybornyy-sezd-kommunisticheskoy-narodnoy-partii-kazahstana-tekstovaya-translyaciya.html |accessdate= 2020-11-15 |work= informburo.kz}}</ref> Кезектен тыс съезге партияның 33 делегаты қатысты. Владислав Косаревты санамағандағы әр делегат партия атауының өзгеруіне дауыс берді.<ref name=":0" /> Партия төрағасы болып бірауыздан [[Айқын Ойратұлы Қоңыров|Айқын Қоңыров]] сайланды. Ол партияның 2013 жылғы маусымнан ''де-факто'' басшысы болған Косаревтың ізбасары болды; бұл жылдары партия хатшылары қызметінде [[Жамбыл Аужанұлы Ахметбеков|Жамбыл Ахметбеков]], [[Тұрғын Ысқақұлы Сыздықов|Тұрғын Сыздықов]], [[Виктор Александрович Смирнов|Виктор Смирнов]] және [[Гаухар Көкенқызы Нұғманова|Гаухар Нұғманова]] еді.<ref name=":0"/> 2022 жылғы 28 наурызда партияның төрағасы болып [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] сайланды.<ref>[https://egemen.kz/article/307705-ermukhamet-ertisbaev-partiya-toraghasy-bolyp-saylandy Ермұхамет Ертісбаев партия төрағасы болып сайланды]</ref> 2022 жылғы қазанда ҚХП [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]ты қолдайтынын айтып, [[Халықтық коалиция (Қазақстан)|Халықтық коалиция]] құрамына кірді.<ref name=":1" /> 2024 жылғы 1 шілдеде [[Алматы]]да болған баспасөз мәслихатында<ref name="otstavka">{{Cite web|url= https://informburo.kz/novosti/skandal-v-npk-ertysbaeva-xotyat-smestit-s-dolznosti-predsedatelya-partii |title= Скандал в НПК: Ертысбаева хотят сместить с должности председателя партии |lang= ru |work= informburo.kz |date= 2024-07-01 |accessdate= 2024-07-03}}</ref> партияның бірнеше мүшесі [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]]тың партия төрағалығынан кеткенін талап етті. Наразылар сөзінше, партиядағы келіспеушілік «құрылып жатқан Ертісбаевтың жеке басына табынуынан» шыққан.<ref name="azhkz">{{Cite web|url= https://azh.kz/ru/news/view/103560 |title= Члены НПК требуют отставки председателя Ермухамета Ертысбаева из-за его репутации |lang= ru |work= azh.kz |date= 2024-07-02 |accessdate= 2024-07-03}}</ref> Бұрынғы төраға орынбасары [[Асхат Зейноллаұлы Асылбеков|Асхат Асылбеков]], оған қоса, [[Қазақстандағы жергілікті сайлаулар (2023)|2023 жылғы жергілікті сайлау]]лардан бұрын Ертісбаев бір сұхбатта өзінің Назарбаевқа мәңгі адал болатынын айтқан деген.<ref name="otstavka" /> Ертісбаевтың осы сөзі партияның бетбеделін төмендетеді делінеді. Асылбековпен қатар төрағаны сынға алғандар арасында партияның [[Алматы]]лық бөлімшесінің басшысы [[Төлеужан Дүйсентайұлы Жүндібаев|Төлеужан Жүндібаев]] және [[Маңғыстау облысы]]ның өкілі Әбдірашит Мұқырұлы Нияз бар.<ref name="azhkz" /> Олар, оға қоса, Ертісбаевтың өз [[YouTube]] арнасына партия қаражатын бөлгеніне және [[Бишімбаев ісі]]ндегі [[Қуандық Уәлиханұлы Бишімбаев|Қуандық Бишімбаев]]ты қолдағанына қарсылығын көрсеткен. Сынға алынғандар қатарында тағы төраға орынбасары [[Мирас Серікбекұлы Аукенов|Мирас Аукенов]] да болды. Наразылар, оған қоса, партия кезектен тыс съезінің өткенін талап етті.<ref name="otstavka" /> 2026 жылғы 27 маусымда партияның төрағасы болып [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]] сайланды.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Идеологиясы == Бастапқыда [[Марксизм-ленинизм|марксистік-ленинистік]] партия болған ҚХП бұрын өзін социалистік және солшыл деп сипаттайтын.<ref name="about">{{cite web |title=О партии |url=https://qhp.kz/aboutparty-ru |website=Народная партия Казахстана (НПК) |access-date=6 October 2021 |language=ru}}</ref> Алайда қазір олар өзі «халық капитализмі» дейтін идеяны қолдайды.<ref name="qhp" /> == Құрылымы == [[Сурет:Zhambyl Akhmetbekov 1.jpg|thumb|right|240px|ҚХП ОК бұрынғы хатшысы Жамбыл Ахметбеков]] ҚКХП-на мүшелік Партияның бағдарламалық және жарғылық айқындамаларын бөлісетін Қазақстан Республикасының 18 жасқа толған азаматтары үшін партия билетімен бекітілген ерікті, жекелей, кесімді болады.<ref name="ustav">{{cite web |publisher= ҚКХП |url= http://knpk.kz/wp/?page_id=40 |title= Устав Коммунистической Народной партии Казахстана |accessdate= 2010-12-15 |lang= ru}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110722142400/http://knpk.kz/wp/?page_id=40 |date= 2011-07-22}}</ref> ҚКХП партиясының ұйымдық құрылымы аумақтық принцип бойынша құрылады. ҚКХП ұйымдық негізі бастауыш партия ұйымдары болып табылады. Олар партияның аудандық және қалалық комитеті бекітетін партияның үш және одан да көп мүшесінен құрылады. Филиалдар мен өкілдіктер халық арасында Партия саясатын жүргізеді, мемлекеттік атқарушы және өкілді органдармен, саяси және қоғамдық құрылымдармен өзара іс-қимыл жасайды, өз мөрі және фирмалық бланкілері болады.<ref name="ustav"/> 2010 жылғы маусымда ҚКХП құрамында 1,868 бастауыш партия ұйым, 178 аудандық ұйым, 33 қалалық ұйым, 14 облыстық ұйым және [[Алматы]] мен [[Астана]] секілді республикалық маңызы бар қалалық ұйым жұмыс істеді. Қазақстан Коммунистік Халық партиясының жоғары органы Орталық Комитет 4 жылда кемінде 1 рет шақыратын съезд болып табылады. Съезд шақыру туралы шешім съездің отырысы күніне дейін 2 айдан кешіктірмей баспасөзде жарияланады.<ref name="ustav"/> Партияның бақылау органдары мыналар: ҚКХП съезі сайлайтын Орталық бақылау-тексеру комиссиясы (ОБТК); Партияның филиалдары мен өкілдіктеріндегі партия конференцияларында олардың басшылық етуші органдарымен бірлесіп құрылатын облыстық, қалалық және аудандық бақылау-тексеру комиссиялары (ОБТК, ҚБТК, АБТК); жалпы жиналыс сайлайтын бастауыш партия ұйымдарының бақылау-тексеру комиссиялары. Бақылау-тексеру комиссиялары өздерін сайлаған жоғары органға, атап айтқанда: партия съезіне, филиалдар мен өкілдіктердің конференцияларына, бастауыш ұйымдардың жиналыстарына есеп береді.<ref name="ustav"/> == Сайлану тарихы == === Президенттікке үміткерлері === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |'''Жыл''' ! rowspan="2" |Үміткері !'''Даусы''' !'''%''' !'''Даусы''' !'''%''' ! rowspan="2" |'''Нәтижесі''' |- ! colspan="2" |1-айналымы ! colspan="2" |2-айналымы |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2005)|2005]] |[[Ерасыл Әбілқасымов]] |23 252 |0,34 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2011)|2011]] |[[Жамбыл Аужанұлы Ахметбеков|Жамбыл Ахметбеков]] |111 924 |1,36 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2015)|2015]] |[[Тұрғын Ысқақұлы Сыздықов|Тұрғын Сыздықов]] |145 756 |1,61 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2019)|2019]] |[[Жамбыл Аужанұлы Ахметбеков|Жамбыл Ахметбеков]] |167 649 |1,82 |colspan=2 {{N/A}} |{{no2|Жеңілді}} |- ![[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2022]] |''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]ты қолдады'' |6 456 392 |81,31 |colspan=2 {{N/A}} |{{yes|Жеңді}} |} === Мәжіліске сайлануы === {| class=wikitable style=text-align:center |- !Жыл !'''Даусы''' !'''%''' ! Мандаты !'''+/–''' !Орны !'''Нәтижесі''' |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2004)|2004]] | | 3,4% |{{Партия/Орындар|0|77|#EE0D38}} |Жаңа |{{increase}} 6- |{{no2|Парламенттен тыс}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2007)|2007]] | 76 799 | 1,3% |{{Партия/Орындар|0|98|#EE0D38}} |{{Өзгеріссіз}} |{{steady}} 6- |{{no2|Парламенттен тыс}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2012)|2012]] | 498 788 | 7,19% |{{Партия/Орындар|7|98|#EE0D38}} |{{increase}} 7 |{{increase}} 3- |{{no2|Оппозиция}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2016)|2016]] | 537 123 | 7,14% |{{Партия/Орындар|7|98|#EE0D38}} |{{Өзгеріссіз}} |{{steady}} 3- |{{no2|Оппозиция}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2021)|2021]] | 659 019 | 9,10% |{{Партия/Орындар|10|98|#EE0D38}} |{{increase}} 3 |{{steady}} 3- |{{no2|Оппозиция}} |- ![[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023]] | 432 920 | 6,80% |{{Партия/Орындар|5|98|#EE0D38}} |{{decrease}} 5 |{{decrease}} 5- |{{no2|Оппозиция}} |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан саяси партиялары]] [[Санат:2004 жылы құрылған саяси партиялар]] [[Санат:Қазақстандағы коммунизм]] oq7qgiz5ihq1lijcazfd5lv5udp8qcj Қатысушы талқылауы:Ashina 3 23199 3622786 3616027 2026-06-26T21:49:22Z Kazakhkingofprince 181280 /* Page deletion reason */ 3622786 wikitext text/x-wiki *[[user:Ashina/2011|2011]] *[[user:Ashina/2012|2012]] *[[user:Ashina/2013|2013]] *[[user:Ashina/2014|2014]] == админлік әрекет саны туралы == Ассалаумағалейкум! Сіздің [https://tools.wmflabs.org/xtools/adminstats/?project=kk.wikipedia.org&begin=2014-07-09&end= Админлік әрекеттер саны] төмен болуы себепті, алдағы үш айда статистикаңызды көтеруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:00, 2015 ж. қаңтардың 9 (ALMT)]] == AddThis gadget == [[Special:Diff/2213305|The AddThis gadget must be disabled]] per the [[m:privacy policy]]. --[[Қатысушы:Nemo bis|Nemo bis]] ([[Қатысушы талқылауы:Nemo bis|талқылауы]]) 17:15, 2015 ж. қаңтардың 23 (ALMT) == Жаңа админ сайлауы == Ассалаумағалейкум! [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Уикипедия:Админлерді_сайлау&diff=0&oldid=2217064 Жаңа админ сайлауы] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы Талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:24, 2015 ж. қаңтардың 31 (ALMT)]] == Пікіріңіз керек == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Жаңа мақалалар|Мында]] пікір білдіруіңізді сұраймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:49, 2015 ж. ақпанның 15 (ALMT) == Жоба:Қазақстан == [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Жоба:Қазақстан]] мынаған назар аударыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:08, 2015 ж. наурыздың 7 (ALMT) == Қазақ қыздары арасындағы алғашқы админ сайлауы == [https://kk.wikipedia.org/wiki/Уикипедия:Админлерді_сайлау Қазақ қыздары арасындағы алғашқы админ сайлауы] өтіп жатыр. Назар аударуыңызды сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 09:22, 2015 ж. наурыздың 8 (ALMT)]] == Дауы беру == [[Уикипедия:Форум/Техникалық#ҚазУикиге_Content_Translate_(Мазмұн_аудару)_құралын_орнату|Мында]] дауыс беруіңізді сұраймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:30, 2015 ж. наурыздың 19 (ALMT) == жақсы мақала == Саламатсыз ба? [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/География|Мына жерде]] өз пікіріңізді білдірсеңіз. --[[Қатысушы:Магпар|Магпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Магпар|талқылауы]]) 19:00, 2015 ж. наурыздың 19 (ALMT) == Жақсы мақала == Ассалаумағалейкүм! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Тынық мұхит|Жақсы мақаланы таңдау]]ға мән беруіңізді сұраймын[[File:Face-grin.svg|23px]].--[[Қатысушы:Zhaksilik|Zhaksilik]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhaksilik|талқылауы]]) 21:38, 2015 ж. наурыздың 21 (ALMT) == Пікір білдіру == [[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль|Мында]] пікір білдіруңізді сұраймын --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 15:12, 2015 ж. сәуірдің 22 (ALMT) <!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2301989 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Пікір білдіру == [[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль|Мында]] пікір білдіруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 15:26, 2015 ж. сәуірдің 22 (ALMT) <!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2302003 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жазылудан бас тарту == Сіз жаппай [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі‎|хабарлама тарату тізімінде]] тұрсыз. Жазылудан бас тартқыңыз келсе тізімнен қатысушы есіміңізді аластаңыз. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 15:44, 2015 ж. сәуірдің 22 (ALMT) <!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2302026 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылауға қатысу == [[Уикипедия:Форум/Техникалық#VisualEditor-ды барлық қатысушылар үшін қалыпты өңдеу редакторы ретінде қосу]] бөліміндегі талқылауға қатысуыңызды сұраймын. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 23:15, 2015 ж. сәуірдің 24 (ALMT) <!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2302119 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылауға қатысу == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Админлерді уақытқа сайласа|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 00:06, 2015 ж. маусымның 3 (ALMT) <!-- http://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2302119 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Сайлауға қатысу == [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мында]] жаңа бітікші сайлауы өтіп жатыр. Дауыс беруге шақырамыз. Құрметпен [[Уикипедия:Админлер/Тізім|қазақша Уикипедия админлігі]]. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 18:39, 2015 ж. маусымның 22 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жақсы мақалаға үміткер == [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Ақтөбе|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]00:36, 2015 ж. маусымның 23 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Аристотель|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 15:28, 2015 ж. маусымның 24 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Аристотель|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 15:28, 2015 ж. маусымның 24 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2325859 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі == [[Жоба талқылауы:Қазақ хандығы|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] --13:57, 2015 ж. тамыздың 2 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2333659 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Өтіп жатқан үдерістерге назар аудару == Ассалаумағалейкум! Сіздерді Уикипедияда болып жатқан үдерістер мен талқылауларға уақтылы назар аударыып, өз пікірлеріңізді білдіріп отыруға шақырамын. [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]] бетінде лебіздеріңізді қалдыруға шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 10:01, 2015 ж. тамыздың 29 (ALMT)]] == Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі == Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі]] бетіне назар аудардыңыз ба? Сіздің админлік әрекеттеріңіздің айнасы осы беттен көрініс тапқан. Админ ретіндегі көрсеткішіңізді көтеруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 23:46, 2015 ж. тамыздың 31 (ALMT)]] == Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер == {{Қатысушы Alphy Haydar/Таңдаулы мақала}} Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 16:27, 2015 ж. қазанның 13 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2342844 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Админ сайлау == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 11:22, 2015 ж. қарашаның 2 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2342844 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жойғышбек жұлдызы == [[Уикипедия талқылауы:Марапаттама/«Жойғышбек жұлдызы» марапаттамасы|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 11:11, 2015 ж. қарашаның 21 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2342844 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға дауыс беріңіз == [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Ислам мемлекеті|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 02:20, 2016 ж. қаңтардың 6 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Админ сайлау == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 12:32, 2016 ж. қаңтардың 13 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау стилі == {| width="100%" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:none; border: 1px solid #1188AA;" ! style="background:#E0E8FF" |[[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Админлерді уақытқа сайласа|Мына талқылауға]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын: |- |<div style="height:100px; overflow:auto; padding:3px; background:white; text-align:left;"> {{#lsth:Уикипедия:Форум/Техникалық#Талқылау стилі|Талқылау стилі}} </div> <center>{{Clickable button 2|Талқылауға араласу|url={{fullurl:Уикипедия:Форум/Техникалық|action=edit&section=9}}|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |} Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 14:09, 2016 ж. қаңтардың 15 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2387997 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Бітікші құқынан айыру == [[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру|Мұндағы]] талқылауға қатысуыңызды сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:42, 2016 ж. ақпанның 7 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2402657 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Патрулирование == [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Патрулирование / Reviewing|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 19:33, 2016 ж. наурыздың 7 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414615 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Flow жұмыс легіне қосу == {| width="100%" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:none; border: 1px solid #1188AA;" ! style="background:#E0E8FF" |[[Уикипедия талқылауы:Талқылау легі|Мына талқылауға]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын: |- |<div style="height:200px; overflow:auto; padding:3px; background:white; text-align:left;"> {{#lsth:Уикипедия талқылауы:Талқылау_легі#Flow жұмыс легіне қосу|Flow жұмыс легіне қосу}} </div> <center>{{Clickable button 2|Талқылауға араласу|url={{fullurl:Уикипедия талқылауы:Талқылау легі|action=edit&section=1}}|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |} Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 21:28, 2016 ж. наурыздың 16 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жаңа бітікші сайлауына назар аудару == Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауды өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 02:58, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]] == Бірнеше админні бірден құқығынан айыру == [[Уикипедия:Админ құқығынан айыру|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймыз. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 16:08, 2016 ж. наурыздың 31 (ALMT) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == [[Аристотель]] - жақсы мақалаға үміткер == [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Аристотель|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 23:36, 2016 ж. мамырдың 1 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:GanS NIS@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 16:18, 2016 ж. шілденің 11 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2414759 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Басты бет дизайны == [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Басты бет дизайн|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 23:13, 2016 ж. тамыздың 16 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2461540 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылауға араласу == [[Topic:Ta49i1szcolrht7g|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 14:26, 2016 ж. тамыздың 22 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2461540 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Request == Hello. Could you create the article [[:ru:Образование в Азербайджане]] in Kazakh Wikipedia just like the article [[Қазақстанның білім беру жүйесі]] which you created? Thank you. [[Арнайы:Үлесі/31.200.11.79|31.200.11.79]] 16:33, 2017 ж. қаңтардың 27 (+06) == Болыс == Өзініздің ата бабаларыныз мекендеген болыстар туралы мақала жаза аласыз ба? Мысалы манадай: [[Ақшатау болысы]]--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 12:13, 2017 ж. қыркүйектің 16 (+06) == Тексерілмеген мақалалар == [[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] бетінде бүгінгі таңда 1681 тексерілмеген мақала бар екен. Тексерілмеген мақаланың басы 2016 жылдан бастап қалыптасқан, яғни 4 жыл уақыт болды деген сөз. Осы санаттағы мақалаларды бәріміз жабылып 2016 жылғы мақаланы түгелге жуық тексеріп шықсақ қалай болады? Ай-айға бөліп алсақ. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 00:05, 2020 ж. қаңтардың 9 (+06) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 00:17, 2022 ж. қаңтардың 5 (+06) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Үлгілер == Кеш жарық, сізге кемшілікті жазудың өзі біртүрлі екен, себеп бұрыннан келе жатқан қатысушысыз. Алайда сіз үлгі толтырғанда толық емес әрі туған/өлген жылдарын дұрыс толтырмайсыз, сонымен қатар туған/өлген жылдары және марапаттары параметріне арналған арнайы үлгілерді де қойып шықпайды екенсіз, сонымен қатар санаттар да толықтырылмай жатырсыз. Соларға мән беред деген ойдамын) рахмет [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:20, 2023 ж. қаңтардың 27 (+06) : Құрметті [[Қатысушы:Kasymov]] біртүрлі болмай өзіңізді еркін сезінуіңізге болады. Егер айтар ойыңыз болса, онда мәдениетті түрде хабарлап айтуығызға әбден болады. Мұғалім немесе профессор тонымен сөйлеудің еш қажеттігі жоқ. --[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 20:35, 2023 ж. қаңтардың 29 (+06) ::Дұрыс айтасыз, уикипедия кез-келген адам еркін өңдей алатын жер. Мен жаңадан қосылғанда, сіз админ едіңіз. Сондықтан тәжірибелі қатысушы (сіз) болғандықтан, осындай қарапайым қателіктер кеткен үшін жазып едім. Сірә, жақтырмаған сияқтысыз. Мұғалім тоны.... енді қатысушыларға қалай түсіндіремін? '''Бауыржан Момышұлы''' деген мақалада үлгіні қалай толтырғанын қарай кетсеңіз, кезінде соны өзіңіз толықтырмақшы болыпсыз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:42, 2023 ж. ақпанның 1 (+06) ::: Википедия дамуына жанашырлықпен қарағаныңызға және дамуына қосып жүрген ниетіңізге көп рахмет! Бірақ, ең басты құндылық адамдардың арасындағы қарым-қатынас екенін ұмытпағайсыз. Ал сын ескертпеңіз үшін көп рахмет. Келер жолы бізге болсын, басқа қатысушыларға болсын қамқорлықпен, таза инструктивті түрде қалай ажасалатындығын көрсете отырып хабарлассаңыз жылдап қабылданар деп ойлаймын. Негізгі айтайын дегенім мектептегі "Неге бұлай істедің?" деген эмоциасы бар да, тиімділігі жоқ ескертуден гөрі, "Бұл нәрсені міне былай жасау қажет", "Мына жерде осындай қателік" бар деген тиімдірек болады. Ренжімеңіз! --[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:24, 2023 ж. ақпанның 2 (+06) == Greetings and question from an English speaker == Hi, I found you on the kazakh wikipedia's english embassy. I'm working on a [[:commons:Category:Project Korikath|wikimedia commons project]] where we are collecting images and media files related to the daily lives and culture of Bangladesh and Canada, we'll gradually increase our coverage to other countries. The fact is, we'll have to use these images in different language versions of Wikipedia and other Wikimedia projects. The language boundary and zero understanding of the best practices of the different wikimedia projects create boundaries. I have already committed an edit on Kazakh Wikipedia. We will have to use the images and commit more edits on different wikimedia projects including the kazakh wikipedia. Would you please check my last edit and provide me some suggestions regarding our work? --[[Қатысушы:Mrb Rafi|Mrb Rafi]] ([[Қатысушы талқылауы:Mrb Rafi|талқылау]]) 23:48, 2023 ж. наурыздың 6 (+06) == Интеруикилерді түзету == Қайырлы күн! [[Кинематография]] мақаласына сілтейтін басқа тілдердің интеруикилерін алып тастай аласыз ба? Олар дұрыс қойылмаған. Кинематография — ол киноның синонимі, ал ағылшынша Cinematography — ол [[Операторлық өнер]] дегенге сілтеу керек. Мысалы: Academy Award for Best Cinematography — бұл [[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы]], ал Cinematographer қоюшы-оператор деп аударылады. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:49, 2023 ж. сәуірдің 8 (+06) == Rolling out new design == Hello! Thanks for coming with the question about the new design. The answers on the [[metawiki:Stewards' noticeboard#Rolling_out_new_design_for_Kazakh_Wikipedia|Stewards' noticeboard]] are correct. Honestly, at this moment, I'm not sure why a message about the change wasn't sent last year, when we were making the change on most Wikipedias where no one asked us for a reschedule. Anyway, we are able to do this any time. Is there a discussion about it in your community? Best, [[Қатысушы:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:SGrabarczuk (WMF)|талқылау]]) 22:49, 2023 ж. маусымның 12 (+06) == Бетті жылжыту == Қайырлы күн! [[Физикалық шамалар өлшемдер объектісі ретінде]] бетін [[Физикалық шама]] бетінің үстіне жылжыта аласыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:59, 2023 ж. шілденің 5 (+06) :{{like|username=Ерден Карсыбеков}} == Разжигание розни == Прошу обратить внимание: [[Қатысушы талқылауы:Kasymov#Орыс әскери кемесі, сігіл ары!|здесь]] участник Kasymov позволяет себе оскорбительные высказывания в адрес русского народа. Считаю, это непозволительно! --[[Қатысушы:Лёха Вырвиглаз|Лёха V.]] ([[Қатысушы талқылауы:Лёха Вырвиглаз|талқылау]]) 14:38, 2023 ж. тамыздың 13 (+06) == Санат пен интеруики == Кеш жарық, жаңалан жазылған үлгілерге санат пен интеруики қою керек еді? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:46, 2023 ж. тамыздың 18 (+06) == Мақаланы ашу == Қайырлы күн, [[Рауан Кенжеханұлы]] мақаласын ашуыңызды сұраймын. Оны не себеппен қорғап қойдыңыз, мақаланы ретке келтірейін деп едім. [[Қатысушы:Ұлы Тұран|Ұлы Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Ұлы Тұран|талқылау]]) 12:55, 2023 ж. тамыздың 29 (+06) :Және [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] мақаласын ашып берсеңіз, санатын ауыстыру керек, ортаққор үлгісін дұрыстап жіберу қажет. [[Қатысушы:Ұлы Тұран|Ұлы Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Ұлы Тұран|талқылау]]) 15:28, 2023 ж. тамыздың 29 (+06) ::Өтінем, жауап берсеңіз. [[Қатысушы:Ұлы Тұран|Ұлы Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Ұлы Тұран|талқылау]]) 12:54, 2023 ж. тамыздың 31 (+06) :::Қайырлы күн! Бір күнге ашамын. Ертең таңертең қайтадан жабамын. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:46, 2023 ж. тамыздың 31 (+06) == Қалпына келтіру == Қайырлы күн! Мына [[Баконго (Конго)]] қате жойылған мақаланы қалпына келтіре аласыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 10:44, 2023 ж. қыркүйектің 4 (+06) == Освальд Шпенглер == I looked at the "Oswald Spengler" page in Kazakh Wikipedia -  "Освальд Шпенглер" - because three people in Kazakhstan have shown an interest in my articles about him - [Web-site: www.DLMcN.com - "Oswald Spengler & world history" and "Cultural Souls reflected in their Mathematics: the Spenglerian interpretation"]. One important fact claimed by Spengler, is that *Russia* will probably be the next "High Culture" > Is that not worth a mention in your Wikipedia? This theory is discussed in those^ two articles of mine. <nowiki>Regards, David Mc --~~~~</nowiki> [[Қатысушы:DLMcN|DLMcN]] ([[Қатысушы талқылауы:DLMcN|талқылау]]) 16:48, 2023 ж. қыркүйектің 9 (+06) == Жылжыту == Кеш жарық, неге ақылдаспай өз бетіңізбен мақалаларды жаппай жылжытып жатырсыз?? Сізге басқа қатысушылардан сұрақ туындап жатыр. '''Қазақстан-АҚШ''' қатынастарында алфавит бойынша '''А''' әрпі бірінші тұр ма? Онсызда Қазақстан деп басталатын мақала толып жатыр, оқырман тез іздегенге ыңғайлы еді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:33, 2023 ж. қыркүйектің 18 (+06) :Жап жарық болсын! Ақылдасатын және консенсунс талап ететін күрделі мәселе емес негізі. Мақала бастаған қатысушының мақалалыр бірізділікті сақтамаған, бірінде Қазақстан екіншісінде басқа елдің атымен басталып жатыр. Егер мақаланың Қазақстан туралы екендігін және оның АҚШ-тың басқа елмен емес, керісінше Қазақстанның АҚШ-пен қарым-қатынасы екендігін ескеретін болсақ, онда логикаға сайады. Оған қоса қазақ Википедиясы болғандықтан бірінші Қазақстаннан басталғаны заңды. Екіншіден жылжытылған мақалаларды қарасаңыз қазақ тілінің заңдылықтарына сәйкес өзгертіліп жатыр. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 17:40, 2023 ж. қыркүйектің 21 (+06) ::Меніңше алфавит бойынша дұрыс --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:52, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06) :::Оны талқылауға болар еді, әрине.Өз аргументтеріңізді келтірсеңіз онда. Бірақ мақаланың негізгі тақырыбы және оқырман іздеген кезде АҚШ-тың басқа елдермен қарым-қатынасын емес, дәл Қазақстанның деп іздейді. Мақаланың мазмұны да солай. Сондықтан авторға бірізділікті сақтау керек. Оған қоса мақаланың даму мүкіндігін ескере отырып, мақала санын толтыра бермей сол ел туралы мақаланың ішінде Қазақстанмен қарым-қатынасы деген бөлім бастауға болар еді. Бірақ бәрібір сол елдерге арналған мақаламен байланыстыру керек. Қазақша Викиді басқа тілде сөйлетін адам іздемейді [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:05, 2023 ж. қыркүйектің 23 (+06) :: Ағылшын мен орыс уикипедиясында солай [[:en:Template:Foreign relations of Kazakhstan]].--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 20:24, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) :::Құрметті әріптестер! Басқа Википедияда басқаша болуы мүмкін екендіктен бізде де міндетті түрде солай болуы керек деген сөз емес. Әр қауымдастық өзі шешеді. Ағылшын Википедиясы әлемге ортақ болғандықтан ондай ереже бар. Ал Қазақ Википедиясында ақпаратты қазақ тілін білетін адам ғана іздегендіктен ең бірінші Қазақстаннан бастау дұрыс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:02, 2023 ж. қыркүйектің 26 (+06) ::::Қазақ уикипедиясы Қазақстанның немесе қазақ халқының энциклопедиясы емес. Бұл қазақ тіліндегі бейтарап әмбебап энциклопедия. [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылау]]) 20:48, 2023 ж. қыркүйектің 27 (+06) == Цензура Nurtenge == Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту щапись: Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:07, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06) :Добрый день! так как ваши комментарии удалял другой человек, я не берусь за него отвечать. Мы должны помнить, что все участники Википедии волонтеры и желательно относиться к друг-другу с уважением. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:59, 2023 ж. қыркүйектің 23 (+06) == Қайтару == Қайырлы кеш. Жойылған '''Ақжайық ауданы (Қазақ КСР)''' мен '''Мұғалжар ауданы (Қазақ КСР)''' беттерін қайтаруыңызды сұраймын. Жай аттас аудандар деп екі рет жаздым, елеген жоқсыз. Дәлел керек болса, бұрынғы [https://zko.sud.kz/rus/sub/terekty-2/istoriya-suda Ақжайық], [https://akt.sud.kz/rus/sub/emba/istoriya-suda Мұғалжар] аудандық соттарының тарихынан қарауға болады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 23:46, 2023 ж. қыркүйектің 23 (+06) :Қайырлы күн! Екі мақаланың бірдей емес екенін анықтайтын дәлелдеріңіз болса, осы жерге жаза берсеңіз болады. Әкімшілік құрылымы ауысқанымен атауы мен облысы бірдей. Тарихи тқрғыдан бір-бірінің жалғасы екені анық. Арнайы КСР кезіндегі аудан туралы мақала жазудың логикасы жоқ, себебі бқл аудандар өз тарихын 1991 жылдан бастап тұрған жоқ қой. Егер атауы Советтер кезінде орысша болған күні де мақала қазіргі атаумен аталып, айдағыш қойылар еді. Қазіргі аудан тарихына ақпарат пен дерек қосуға неге қарсысыз? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:27, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) ::Келтірген сілтемелеріңіз жұмыс істемейді екен. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 08:28, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) :::Қайырлы күн. Екі аудан бір-бірінің жалғасы емес, 1997 жылы көршілес атауы орысша ауданға таратылған қазақша ауданның атын берген. Осының салдарынан түсініспеушілік туып отырған болар. Екі аудан бөлек болмаса, онсыз да бұрыннан бар мақалаға тарихын қоса беретін едім. Көрсеткен сілтемеде екі бөлек аудан екені анық жазылған. Сілтеме жұмыс жасауы керек, барлығы шығып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 14:01, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) :::: Кейде бір жерде ашылатын сілтемелер басқа жерде ашылмай қалатын жағдайлар кездесе береді. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:19, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) :::Қазіргі Ақжайық ауданына бұрынғы атауы Чапаев ауданынан айдағыш бар екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 14:03, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) ::::Мына [http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/ussr79_reg1.php 1979 жылғы] санақта да орысша Акжаик, Чапаев ауданы болып екі бөлек жазылған. Осынша дәлелден кейін әлі бір аудан десеңіз білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 14:08, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) :::::Мен дәл осы Ақжайық ауданына қатысым бар болғандықтан жазып отырмын. Түсінемін, екі түрлі ауданға қараған. Тайпақты қазір Ақжайыққа қосқан жерлері бар. Иә, аудан ортылығы мен әкімшілік құрылымы яғни ауылдардың екі түрлі ауданға қарап, кейін біріктірілген болуы мүмкін. Мысалы Нарынқол ауданы деген мақаланы екі бөлек аудан деп қалай жазасыз? Иә, тарихи бір кезеңде таратылып, кейін қайта құрылса бір аудан болып қала береді. Аты өзгертілмесе, онда да Оралдағы Бәйтерек ауданы да тарихи атауларды айдағыштар арқылы өзіне әкелуі тиіс. Мұнда тек жазушы редакторлық тұрғысынан ғана емес, оқырман тұрғысынан қарау керек. Оқитын адам екі тұрлі мақалада жүрмегені дұрыс. Бар ақпаратты барынша жинақтау принципін ұстануды ұсынамын. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 20:02, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06) ::::::Ал жарайды, солай болсын. Онда Ақжайық ауданы туралы ақпаратты Ақжайық ауданына, Мұғалжар ауданы туралы ақпаратты Мұғалжар (Октябрь) ауданына бөлек тақырыпша қылып қоса беремін. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 16:22, 2023 ж. қыркүйектің 26 (+06) == Oyan, Qazaq movie poster.jpeg == Кеш жарық, суреттің авторы мен дереккөзін көрсету керек. Сосын артық айтсам кешірерсіз, сізде мақала мен үлгілерде санаттар қойылмайды екен және де қойылған өзінде тура мақалаға/үлгіге тікелей қатысы жоқ санаттар (тура 2011 жылдардағы уикипедия сияқты), мысалға '''Төлеуғали Мұхамеджанұлы Тайтөлеев''' деген мақалада Футзал деген санаттың қандай қатысы бар? Әрі туған жылы деген параметр дұрыс толмаған, соның кесірінен жасы да, санатта көрсетілмеген. ''Туғанжері'' деген арнайы үлгі де бар. Жалпы осындай нәрселерді мен алғаш келгенде уикипедияда толып жүретін, сонымен күресіп, үлгілерді дайындап жаңа келген қатысушыларға сол туралы түсіндіруге тырысатынмын. Сонымен қатар кейбір сөйлемдерде сөздер арасындағы интервал неге алшақ (екі пробел). Сіз бұрыннан келе жатқан қатысушы болғандықтан, бұндай жеңіл қателіктердің болғаны ыңғайсыз екен. Мынау қатысушы өзіңе көп алып жатыр деп ойламаңыз, жай ғана қазуикидің сапалы болғанын қалаймын) Осылай түсіндіремін деп кейбір қатысушылар не шаруаң бар, есалаңсың деп намысқа тиетін сөздер де жазған. Бірақ менің талабым ұқыптылық мен сапа) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:19, 2023 ж. қыркүйектің 26 (+06) :Қайырлы күн @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]! Ұысыныс пен пікіріңізге көп рахмет! Ешкім ешкімге ренжімеуі керек деп ойлаймын. Бұл еріктілердің жасап жүрген дүниесі болғандықтан әр адамның еңбегі бағалы. Жөндейтін дамытатын жерлері көп әрине. Әсіресе қазақ тілінің тым қате жазылып жатқанын көру ауыр. Санатқа қатысты, мақала кейіпкері футзалдың дамуына үлес қосып жүрген адам болғандықтан және қазақстандық футзалдың басшылығында жүрген адам болғандықтан тұр. Шынымды айтсам, санаттардың иерархиясын қоюда қателесуім мүмкін. Логикаға салсақ, бір санаттың ішінде бірнеше санат, оның ішіндегі ең нақты санатты таңдаған кезде автоматты түрде барлық санаттар қойылуы немесе жолы шыға келуі керек. Бірақ санат іздеген кезде сол жол түсініксіздеу сияқты. Мысалы осы кейсті қарастырсақ логикасы келесідей болуы мүмкін'' Футзал - Қазақстан футзалы - Қазақстан футзал өауымдастығы - Қазақстандық футзалдағы тұлғалар - баспкерлер*ойыншылар*менеджерлер'' сияқты үш тарау - ''Қазақстан футзал қауымдастығының басшылары''. Мүмкін басқаша да болар. <br/> :Үлгілердің маңызы өте зор деп санаймын. Бірақ сіз айтқан'' туған жылы'' мен ''туғанжері ''деген үлгіні қай жерге қою керек дейсіз? Жалпы үлгілерге қатысты да біраз тілдік тұрғыдан айтылар пікірлер бар. Мысалы, лого деген сөзді түсінгенімше Тұрпаты деп аударған. Құрылған жылы деген Негізделуі деен сияқты, қазақ тілінің қолданыстағы нормаларына келмейтін сқздер өте көп. Осыны да бір ақылдасып шешу керек. <br/> :Мемлекеттік қайраткерлердің инфобокстарында тұрған түрлі түсті (көгілдір) фон да оқуға кедергі келтіреді. Басқа викидегі стандарт сұр түсті фонмен ғана беру дұрыс. Менің бір байқағаным редакторлар мен әкімшілер мақала жазуда және реттеуде оқырманды басты объект ретінде қарастырмайтын сияқты. Назардың көбі жазуға, жаңа мақала қосуға арналып жатыр. <br/> :Ал, сізге қатты айтылған жауаптарға қатысты, сіз жеке басқа көп тоқталып сын-пікіріңізді негізгі мәселеден бөлек қосатыныңыз, баға беруіңіз (оценачное суждение) адамдардың шамына тиетін болар. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 09:15, 2023 ж. қыркүйектің 27 (+06) ::Иә орынды айтасыз, қазақ тіліндегі аудармалар күмән тудыртады. Меніңше мемлекеттің кішкене көмегі болса, бәлкім дұрысталар. Үлгілер жайында болса, өзімде сол ой болған түрлі-түсті қылмай, көзге жағымды қылып өзгерту керек сияқты. Оны талқылап, бір шешімге келеміз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:37, 2023 ж. қыркүйектің 27 (+06) == [[Фрини]] == Сәлеметсіз бе, сіз менің «Фрини» мақаламды неге жойдыңыз?--[[Қатысушы:Coffee86|Coffee86]] ([[Қатысушы талқылауы:Coffee86|талқылау]]) 21:22, 2023 ж. қазанның 8 (+06) * Ал, бәрі… Өңдеудің сипаттамасынан «сапасы өте төмен (мағынасыз, түсініксіз)» көрдім. Менің мақаламды неге жойғаныңызды енді түсіндім.--[[Қатысушы:Coffee86|Coffee86]] ([[Қатысушы талқылауы:Coffee86|талқылау]]) 01:49, 2023 ж. қазанның 11 (+06) == Администраторды сайлау‎ == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:33, 2024 ж. ақпанның 12 (+06) == Өңдеу түйіні туралы == Қайырлы күн, өңдеу түйіні деген не екен? Соны қоссам, парақша қала ма? [[Қатысушы:Bibolat Satey|Bibolat Satey]] ([[Қатысушы талқылауы:Bibolat Satey|талқылау]]) 15:35, 2024 ж. ақпанның 12 (+06) :Қайырлы күн! Өңдеу түйіні деген мақалаға қосқан/өзгерткен дүние туралы бір-екі сөзбен жазып кету. Сонда басқа қолданушылар да не өзгерткеніңізді мақаланың тарихын қарамай біле алады. Мақала сақталады [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 11:45, 2024 ж. ақпанның 18 (+06) == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:24, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:52, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Growth features - Mentorship and Community updates == Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Ту/байрақ == Кеш жарық! мен біраз уақыттан бері ескі үлгілерді (ағылшынша, қате үлгілер) алмастырып әлек болып жүрсем, сіз өкінішке орай онын санын көбейтіп жатырсыз. Қазақша '''байрақ''' немесе '''ту''' деген үлгілер әлдеқашан бар. Соны қолдану керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:50, 2025 ж. қыркүйектің 16 (+05) :Жап жарық! Хабарламаңызға көп рахмет! Иә, келісемін, айып етпеңіз, менен қате кеткен болар. Оны жақын күндері жөндеуге тырысармын. Бұл мәселеге қатысты екінші жағы бар. Аталған үлгіде елдердің атын тек қазақша емес, сонымен бірге KAZ форматында да жазуға болар ма екен? :Екінші мәселе көптеген тақырыптарда әлі үлгілер жоқ екен, соны көбірек істеу мүмкіндігі бар ма екен? Одан басқа көптеген тұлғалар мен мекемелердің үлгілерінде түс қойылған екен. Мұндай қосымша элементтер мәтінді оқуға үлкен кедергі келтіреді. Егер барлық үлгілерді түссіз, тек сұр фонмен ғана жасасақ қалай қарайсыз? Соған көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:35, 2025 ж. қыркүйектің 17 (+05) ::Тұлғаларға арналған көп үлгі бір түске ауыстырып едім. Мемлекеттік қайраткерлер үлгісін Амангелдіден сұрап көріңіз. ''KAZ, USA'' деген үлгілер сол ту/байрақ үлгісіне өзгертілген [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:01, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05) == Нұрсұлтан деген кісі == Маңызы жоқ адам туралы мақала жазуыңызды, сондай-ақ оны жойған соң қалпына келтіруді тоқтатыңыз. Бұл қызметіңізді әсіре пайдалану болып саналады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 12:01, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) :Қайырлы күн! Біріншіден, сыпайылық сақтап сөйлесіп үйреніңіз. Екіншіден, неге энциклопедиялық таларқа сәйкес келмейді деген резолюция шығардыңыз?! Үшіншіден, талқыламай жоюды қайдан шығардыңыз? Деректер ақпараттық құралдарда айтылады, оған қоса Дәулеттен деген қор елге танымал ұйым, жетекшісі Мәжіліс депутаты болып сайланды. Қазір де қорға қатысты сыни пікірлер айтылып жатыр. Онымен бірге лудомания мәселесіне қарсы шаралар жасап жүрген және БАҚ беттерінде айтылып жүрген адам. Мүлдем дерексіз энциклопедиялық критериге келмейтін мақала және сапасы төмен мақала өте көп, іздеймін десеңіз. Мен сіздің құрдасыңыз емеспін, сондықтан зекімей, сауатты сөйлеп және жазуыңызды сұраймын. Құрметпен, Ашина [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 12:36, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) ::Қайырлы күн! Жазғаным қатты естілсе, кешірім өтінем. Асығыс жазғам. Жақсы жағынан көрінбей қалған екен (онлайн жазысқанның бір минусы осы ғой, бәрі дөрекі сияқты көрінеді). Келесіде бұлай жазбаймын. Бірақ сіз айтқан себептер әлі де жеткіліксіз (депутат болған Мұқаевтың өзі туралы болса, оған ешқандай талас жоқ). Мені мына мақаланы әдейі таңдап, басқасын қалдырып отыр екен деп қалмаңыз (жай ғана көзіме түскені осы), критерийлерге сәйкес келмейтіндердің бәрін де өшіреміз, мейлі ол жақсы танитын адамымыз туралы болса да. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:20, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) :Мына бетті [[Руслан Қалдыбайұлы Қошқарбаев]] бірнеше рет жою туралы үлгі қойып, қауымдастық назарына ұсындық. Мақала таза жарнама, тұлғаның энциклопедиялық маңыздылығының жоқ екенін айтпағанда, тұнып тұрған продукт плейсмент екеніне назар аударыңыз. БАҚ беттеріндегі талқылау тұрмақ, сілтемесі жоқ. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:19, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) ::Жойылды. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:20, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) :::Ассалаумалейкум. Ол мақаланы мен жазған едім. Кейіпкері мына сілтемені жіберіпті, [https://www.youtube.com/watch?v=G0rzbTzdzUU ҚАЗАҚСТАНДА ІШКІ ТУРИЗМ ДАМЫМАУЫНЫҢ НЕГІЗГІ 4 СЕБЕБІ]--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. қыркүйектің 23 (+05) ::::Уағалейкум ассалам, Мықтыбек аға! Өкінішке қарай, сіз берген сілтеме дерегі жеткіліксіз. Ереже бәріне ортақ болуы керек. Он жерден бүйрегіміз бұрып тұрса да. Түсіністікпен қарарсыз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 12:05, 2025 ж. қыркүйектің 23 (+05) == Жою туралы == Ассалаумағалейкум! Өткендегі мақала жойылды. Тек [[Талқылау:Нұрсұлтан Орыналыұлы Орынбеков|талқылау бетін]] қалдырдық. Сондағы дауыс беру нәтижесі бойынша жойдым. Танысып шығыңыз. Бей-берекетсіз жойып тастады деп жүрмеңіз. Осыдан кейін қайтадан қалпына келтірсеңіз, админдік мансабыңызды қайта қарастырамыз. Жағдай өршіп жатса, ғаламдық әкімшілерге шағынамыз. Осыны ескеріңіз. Тыныштық болсын! [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:35, 2025 ж. қазанның 2 (+05) :Қайырлы күн! Ақапарттандырғаныңызға рахмет! Сіздің коммуникация жүргізу мәнеріңізді қайта қарастырып көруіңізді сұраймын. Төрешілік жасау мәдениеті болуы керек. Қоқытудың немесе бопсалаудың ешқандай қажеттілігі жоқ. Мұнда жылдар бойы қандай да бір өңдеу жасап, тұрақты үлес қосып жүрген адамның құқығы ешкімнен төмен немесе жоғары емес. Монополия дегенге қарсымын! Талқылау және ортақ шешім қабылдау мәдениетіне шақырамын (Талқылау беттерінде). Қандай дискуссия болса да мәдениет пен адамгершілік қағидаларын ұстануларыңызды сұраймын. Еңбегіңізге рахмет! [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. қазанның 4 (+05) ::Тұлғалар туралы жазбаны жою туралы дәйектеріңіз өте әлсіз. Нақты ереже келтірілмеген. Ғаламдық әкімшілерге шағымдану алдында тірі, дүниеден өткен немесе басқа адам туралы Notability қағидаларын қалыптастыруды ұсынамын. Мұндай ережесіз әрекеттер мүлдем орынсыз екенін тағы ескертемін. Шағымдану құқығы қауымдастықтың әр мүшесінде бар екенін қаперіңізде ұстағаныңыз абзал. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 13:44, 2025 ж. қазанның 4 (+05) :::{{@|Ashina|Batyrbek.kz}} үш адамның дауысы жеткіліксіз деп айтқан екенсіз, мен дауыс беруім үшін және басқалар да дауыс беру үшін мақаланың ішінде шынымен не жазылғанын көру үшін мақаланы қалпына келтіремін. Тағы екі дауыс мақаланың жойылғанына берілсе жоюға жеткілікті деп ойлаймын. Сосын беталды қазақ тілін кемсітіп талқылауларда арапша және орысша қосуды азайтуды ұсынамын. <s>Ассалаумағалайкум</s> деген арапшаның біздің тілімізге дым қатысы жоқ. Сосын коммуникацияны қарым-қатынас деген әп әдемі әдеби сөзбен айтқаныңыз жөн, сонымен бірге <s>әкімші</s> дегенді қолданыстан шығарып администратор дегенге өзгерту туралы [[Topic:Tfrvqqgcmq9msgn5|қауымдастықтың ортақ консенсусы]] бар екенін естеріңізге саламын.--<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:17, 2025 ж. қазанның 4 (+05) ::Қайырлы күн! @[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] Қорқытып не бопсалап жатқан ешкім жоқ. :) Сіздің өткенде мақаланы бір емес, екі рет қалпына келтіргеніңізге қарап жазғаным. Сізге ғана "шүйлігіп" қалды екен деп ойламаңыз. Ерте ме, кеш пе, осындай мәселені талдауымыз керек болатын. Дәл осындай мақаланы жазған сіз болып қалдыңыз, содан осындай күйге түсіп отырмыз. Алдағы уақытта мақала жазу шарттарына сай келмейтін кез келген әрекетті осылай талдап, реттейміз (тіпті ондай мақала осылай айтып отырған менің жазған мақалам болса да). ::Мен біреудің құқығы төмен не жоғары демедім. Бәріміз ережеге бағынайық дегім келді. Монополия дегенге мен де қарсымын. ::Notability жағынан сіз жазған мақаладағы адам бірден күмәнді болып көрінді. Бізде Notability, яғни Маңыздылық критерийлері бойынша ереже мүлде жоқ емес, бар. Әзірге мынадай: [[Уикипедия:Маңыздылық]]. Толық ережеміз бекітілгенше, әзірге соған жүгіне тұрамыз. ::Дәйек демекші, сіз келтірген дәйектер әлсіз дегім келеді. Қазақстандық заңгер (Қазақстанда мыңдаған заңгер бар, сонда бұл кісінің артықшылығы неде?), Қаржылық мониторинг агенттігі жанындағы Қоғамдық кеңестің мүшесі, ал сол кеңес туралы мақаланың өзі жоқ (маңыздылығы да күмәнді). Alayaq.net жастар қозғалысының жетекшісі, ол қозғалыс игі әрекеттер атқарып жатқан шығар, бірақ маңыздылығы күмәнді. Істеп жатқан істері керемет шығар, белгілі бір ортада (баблда) танымал шығар, бірақ Уикипедияға жазатындай ауқымды, маңызды емес болып көрінді (15 жыл тәжірибеме сүйеніп айтқаным). Және оған басқа қатысушылар да келісті. ::Ереже қалыптастыру қазіргі кезде нөмірі бірінші жұмыс болып тұр. Ол жоспарда бар. Жақында болған СЕЕ конференциясында осы туралы да сөз қозғағам. Уикимедиа қорының Trust and Safety бөлімінің қызметкерлерімен де тілдескем. Оларға ережені толықтырып, нақтылау жоспарымыз туралы да айтқам. Бәріміз бірігіп істейтін жұмыс (админ ретінде сізді де шақырамын алғашқылардың бірі болып). ::Менің коммуникация әдісім мәдениетсіздік болып көрініп жатса, тағы да кешірім сұраймын. Қатемді мойындадым. Бірақ сіз де менің айтқанымның бәрін ауадан алып жатпағанымды ескеріңіз (кеше ғана тіркелген адам емеспін және эйджизмді қозғағым келмесе де айтайын, сіз ойлағандай жас бала да емеспін, сізге де ондай мәнерде қарамаймын) ::@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Талқылау бетінде қай күні жазғанымды қарасақ, біраз уақыт бергенімді көруге болады. Барынша айттым белсенді қатысушыларға. Тек үшеуі ғана жауап берді. Бәрі көрді, үндемеді. Қинап жазғыза алмаймын. Бәлкім тым даулы деп бейтарап қалғысы келген болар (мұндай жағдай үшін де ережені бекітуіміз керек деген сөз!) Тағы 1 апта береміз бе? Ереже нақтыланғанша жалпы 10 күн дей тұрайық, бірақ дәл осы кейс үшін тағы 1 апта десек жарайды деп ойлаймын. ::Арап, орыс тілі деген нәрселер мына жерде тақырыптан тыс. Бірақ оған да жауап берейін. Ассалаумағалейкум деген қазақтың мәдениетіне сіңіп кеткен сөз (қаласақ та, қаламасақ та, атеист болсақ та, агностик болсақ та, діншіл болсақ та). Одан біреу араб не мұсылман боп кетпейді. Біреуге олай амандаспа, басқаша амандас деп айта алмаймыз. (Біреу "неге ассалаумағалейкум деп айтпайсың?" деуі де мүмкін ғой, ол да дұрыс емес!). Яғни, әркім қалағанынша амандасады: сәлем, армысыз, қалайсыз, Сәлеметсіз бе, Саламатсыз ба, Қайырлы күн/таң/кеш/түн, Ассалаумағалейкум және т.с.с. Әкімші деген сөз автоматты түрде шығып кетті (басқа жобаларда соны қолданатын болғасын). Коммуникация деген сөз терминкомда бар, қолданыста бар, оны қолданыстан шығарып тастау керек деген ешқанай шешім көрмедім (болса, келтірсеңіз, мүмкін менікі шынымен дұрыс емес шығар), сол себепті оған тиісу - маңыздылығы жағынан ең соңғы іс болуы керек деп ойлаймын. Тыныштық болсын! (Дау арқылы ақиқатқа жетуге болады деуші ме еді, лайым бір-бірімізбен "бет жыртыспай", сауатты түрде, бір-бірімізден үйреніп, бәрімізге ортақ істі ойдағыдай атқарайық!) [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 04:50, 2025 ж. қазанның 5 (+05) :::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] неге қырсығып қарым-қатынас деген сөзді қолданбау керек? Мен соған таңмын. Саламатсыз ба, сәлеметсіз бе, шаломатсыз ба бәрі семиттерден келген дұрысы: Аман есенсіз бе? Бұл амандасу түрі 15-20 жыл бұрын қалыпты болған, діншілдер басқалы бері бұл амандасу түрін халық ұмытуға айналды. 24.kz хабар жүргізушісі Аман есенсіздер ме деп жаңалығын бастағанда мәз болып қалып едім. Дін ұлттық мәдениеттерді басып жоюшы, ұлтық киімдерді жаппай бір формаға келтіруші жауыз идеология. Коммуникация сөзінің қолданатын жері бар, әр жерге тығудың қажеті жоқ. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 09:51, 2025 ж. қазанның 5 (+05) ::::Арыстанбек, тақырыптан ауытқымайық. Одан да осы мәселе бойынша дауыс беріңіз. (Ешкім қырсығып отырған жоқ - осыған жауап бермей-ақ қойыңызшы, мына жерде талқвлайтын нәрсе емес) [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 11:51, 2025 ж. қазанның 5 (+05) == Туған жылы == Туған/өлген жылына санмен толтыру керек. '''00.00.0000''' Соларды өзіңіз жасаған мақалаларда түзетіп шығу керек. Сосын тікелей мақалаға қатысы жоқ санаттардың қандай қатысы бар? Мысалға футболшыға мини-футбол, немесе командыға УЕФА лигасы деген сияқты. Ренжімеңіз баяғыдағы уикипедияның өңдеу стиліне ұқсап бара жатыр. Үлгілеріңізде не санат пен интеруики жоқ! Мақалаларда солай, қазір мақаланың ішіне басқа тілді қоймайды [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:29, 2025 ж. қазанның 31 (+05) :Сәлем. Туған күнге қатысты пікіріңізге рахмет! Жөндерміз. Екінші мәселеге қатысты түсінбедім. Қандай зияны бар? Ережесі мен үлгісін көрсете аласыз ба? Үлгі жасауда жоқ үлгілерді жасаған кезде, сіз айтқан параметрлерді қайда қоямыз? Мен санаттарын үлгіге қолданайын деп едім, кеңесіңізді айтып жіберерсіз. Санаттар қоюға қатысты, ол сіздің ойыңызша мақала мазмұны мен санаттың қатысы жоқ сияқты болып көрінеді. Бірақ мақалада айтылған дүние Чемпиондар лигасына қатысы бар, себебі команда сол маусымда сол жарысқа қатысып жатыр. Егер санаттарға қатысты иерархиясын ұсынсаңыз, онда оны да қарастырып көрейік. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 14:06, 2025 ж. қарашаның 1 (+05) ::Содан кейін, жоюды қайдан шығарғансыз?! Егер дамытатын жері болса көмектесіп жіберіңіз! Жасалған үлгі мақаланың ажырамас бөлігі болып тұр. Әр маусымның құрамын мақаланың ішіне сала бермейміз, осында навигациялық үлгі арқылы жасалуы тиіс. Мүмкін болса үлгінің сіз айтқан міндетті атрибуттарын навигациялық кесте үлгісі болған жерге толықтырып жазып жібере аласыз ба? Әлі талай үлгі жасалуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 14:18, 2025 ж. қарашаның 1 (+05) ::Енді қараңыз, мини-футбол сияқты санаттар футболшыға немесе командаға қайндай қатысы бар? ол жерге сол елдің футболшысы, сол елдің командасын көрсету керек еді. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:56, 2025 ж. қарашаның 2 (+05) :::Тікелей қатысы бар. Футбол мен мини-футбол (дұрысы футзал) екі түрлі спорт негізі. Санаттар бойынша әлі де жүйеленуі керек. Атаулары да өзгертсе жақса болар еді. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 11:48, 2025 ж. қарашаның 3 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:33, 2025 ж. қарашаның 3 (+05) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Me editing my user page == For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 12:29, 2025 ж. желтоқсанның 27 (+05) == Администраторды сайлау == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:01, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05) == Ескі үлгілер == Кеш жарық! Үлгі ''футбол, ту, байрақ'' тағы сол сияқты қазақша дұрыс үлгілер бар еді. Қайтадан ескі нұсқасын пайдаланып жатырсыз. <s>flagicon</s> керек емес, алмастыра салыңыз. Мен сол үлгілерді жаппай жоя саламын. Қып-қызыл сілтеме болып тұра берсін, басқа амал жоқ енді( [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:44, 2026 ж. ақпанның 7 (+05) :Алдымен өз мақаларыңызды жөндей беріңіз. Жоюға асықпай. От пен күлді де жойып тастадыңыз талқылауға салмай. Олай жасауға болмайды, сізге де ескерту айту керек пе? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:21, 2026 ж. ақпанның 9 (+05) ::''От пен күлді'' жойылмады. Тура мақалаға қатысы бар дүние жазылды ма? Қазақстандағы локализация жайлы ғана ақпаратты қалдырдым. Қалғаны 3-ші бөлімге 1 мен 2-ші бөлімнің ақпараты қандай қатысы бар? талқылау бетіне жазғанмын (жауап жазбаған соң алып тастадым). Сосын ол мақаланы бастап жатқанмын, сіз мазмұнын қатты өзгертіп жіберіпсіз. Егер мақала сапасы нашар, жаңартылмаса түсінер едім. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:01, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) == Неге жойылды == Сіз бұрыннан бар мақаланы неге жойдыңыз? Өзіңіз қайтадан бастау үшін бе? Жылжытып ары қарай дамыту керек еді, өзіңіз админ әрі бұрынғы тәжірибелі қатысушысыз. Көп өңделген әріс ескі мақала уикипедияға керек еді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:32, 2026 ж. ақпанның 7 (+05) :Мақала стаб түрінде, өңделген толықтырылған мәтіні жоқ. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:19, 2026 ж. ақпанның 9 (+05) :[[Қатысушы:Kasymov]] Қызметіңізді асыра қолданып жатқаныңызды ескертемін. Шешіміңізді толықтай түсіндіруіңізді талап етемін. Шешіміңізге негіз болатын жағдай жоқ. Сондықтан Steward немесе бітікшіге сіздің артық әрекетіңіз туралы мәселені талқылауды қажет деп санаймын [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:34, 2026 ж. ақпанның 9 (+05) *Енді ҚЫП-ҚЫЗЫЛ болып сілтемелер әр жерде қалды, артыңызды аяғына дейін тазалау керек шығар == Бұғат/блок туралы == Қайырлы күн! Маған жіберген хатыңызды алдым. Осы жерге жауап берейін. Бұғатыңызды алдым. Бірақ Қасымов мырзамен дұрыстап сөйлеіп көріңіздер. Ол кісінің себебін дұрыстап түсініп алыңыз. Сізге бірнеше рет ескерттім дейді. Және де сөйлескенде "менің жасым үлкен, сол үшін менікі дұрыс" деген сыңайдағы аргументті қолданбауыңызды сұраймын. Таза Уикипедия ережелері, стандарттары бойынша болуы керек мақала өңдеу, санат қою. Сізге бірнеше рет айттым дейді. Айқай-шусыз шешсеңіздер осы мәселені. Егер ушығып жатса ғана, басынан бастап бәрін қазбалаймыз (басқа админдер мен белсенді қатысушылар болып, яғни жалғыз мен емес). Тыныштық болсын! [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:25, 2026 ж. ақпанның 9 (+05) :Кеш жарық! Қызметіңізді адал орындағаныңыз үшін рахмет. Сөйлесу туралы ойыңыз дұрыс, бірақ бұл кісі тиран сияқты әрекет етеді екен. Талқылау бетінде консенсунқа келу дегенді білмей ме? Бүгін қосылған адамға да түсіндіріп беруі дұрыс еді. Мұнда отырған ешкім міндетсінбей әрекет ету керек деп ойлаймын. Ал айтылған уәжіңізге қатысты, біріншіден, бұл жерде Википедияда менің жасым және нақты бұл іске қатысы жоқ. Екіншіден, ережеге сәйкес әрекет етейік?! Ол пайдаланушы жеке шаруасында отырған жоқ, мен де жеке шаруамда отырғаным жоқ. Сөйлесу, талқылау деген ұғым бар. Сіз бітікші қызметін атқарып отырғандықтан "ортақ ереже" деген ұғымның қалыптасуына көмектессеңіз. Бұл кісі не ескертті? {{flagicon|Қазақстан}} үлгісін қолдануға болмайды деген ереже бар ма? Онда маған сілтемесін көрсетуі керек. Үлгілердің барлығы жетік дамымаған екенін ескеретін болсақ, ағылшын тіліндегі үлгілерді қолдануға тиым салу дұрыс емес. Ол бар болғаны медиа-уики платформасындағы код. Мен әлі де үлгілерді жасауды жақсы үйрене алмадым. Одан қалса, санаттарға қатысты, тізімде бар санаттарды қолданамыз. Ол вандализм емес екенін бәрі де түсінуі керек. Одан басқа қандай талабы бар, түсінсем бұйырмасын?! Ол кісіге де ескерту айтыңыз. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 19:19, 2026 ж. ақпанның 9 (+05) ::Сонда ағылшынша қате жасалған үлгілерді қолданып жүре берейік пе? Неге өзіміздің жасаған дүниені қолданбасқа? Сол кезінде ағылшынша үлгілерді, таза аудармай, шала жасалған заттарды сүзгіден өткізбей мақалаларға жаппай қолданылған кесірінен, әлі күнге дейін қалып қойып отыр. Таза қазақша әрі дұрыс жұмыс жасайтын үлгі пайдалануға, жоқ болса жаңасын (қазақша) жасауға бәріне әлі күнге шейін кеңес беріп келемін. Сізге айттым, жоқ қайтадан қолданасыз, тіпті мақала ішіне үлгіні жасамай, тағы да сол ағылшынша ''Infobox'' (оның 10 жыл бұрын жасалған дұрыс қазақша нұсқасы бар) үлгісін қоя салыпсыз. Ол мүлдем қате ғой. Кеше жаппай футзал құрамалары жайлы мақала жазыпсыз. Неге оның интеруикиі жоқ, бар мақаланы жойып өзіңіз қайтадан бастапсыз. Бұрынғы жойылған басқа атпен аталған мақалаларға сілтемесін түзетпей қалдырып кетіпсіз. Бәрін соны түзетіп шықтым, мен міндет қылып тұрған жоқпын. Сіз де админсіз, сондықтан қалған қатысуышларға үлгі болу керек еді. Ал санат жайлы: неге санаттар примитивті, байланыссыз. Мысалы ретінде: ''Қазақстан тарихы'' санатын қарастырайық. Ол жерде ''Елдер бойынша тарих'' ''Азия тарихы'' ''Қазақстан'' деген санаттар қойылған. Сіздің жағдайда жай ғана ''Тарих'' деген санат қоя саласыз. Немесе футзал құрамасы мақаласына ''биылғы 2026 қатысушылары'' деген санат қойғансыз. Сонда келесі жылы қатысса өзіңіз әр мақаланы 2027-ге өзгертіп отырасыз ба? Сол сияқты айта берсе көп. Өзіңіз мынау админ дұрыс емес дейсіз де, бірақ айтқан кемішіліктер/кеңестерді құлақ аспайсыз. Туған жылы параметрі жайлы, ту жайлы айтқанмын. Бірақ өзім білемін деп, қайтадан сол қателікті жасапсыз. Осындай жүйесіздіктен қазуики дұрыс дамымай жатыр. Сізді сол үшін уақытша блокқа қойдым. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:23, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :::Құрметті, қолданушы Қасымов, жасап жүрген еңбегіңіз маңызды. Үлгілерді жасаудың алгоритмін түсіндіріп берсеңіз, әсіресе инфобокстарға қатысты керемет көмек болар еді. Мен қолданайын деген үлгілер әлі жоқ. Екіншіден қолданған кеше футбол құрамалары туралы инфобокстың да қате екенін көріп отырмын, бірақ қалай жөндеу керектігін әлі қарап шыға алмадым. Flagicon үлгісі барлық тілдерде істейді. Онда қандай қателік бар? Әдетте қате үлгі болса басқа тіл нұсқаларында істемейді. :::<br> Санаттарға қатысты айтар болсақ, мақаланың мазмұны тұрғысынан сіз көп тақырыпты жетік білмейді екенсіз. 2026 жылғы Чемпиондар лигасына қатысқан команадалар мен 2026 жылғы Футзалдан Еуропа чемпионатына қатысқан құрамалар санаты әр мақаланың астында жыл сайын өзгермейді. Сіздің блокқа қойғаныңызды мүлдем түсінбедім, өзім де админ ретінде ашып ала алар едім. Керісінше осы мәселе анық талқылансын және барлығына ортақ бір шешім қабылдансын деген мақсатпен басқа админге ескерттім. Бәріміз ортақ бір ереже қабылдайық, оны дұрыстап жазып қою керек. Сонда сіз алдын ала сол ережеге сілтеме жасап, ескертіп, содан кейін барып кез келген қолданушыны бұғаттай аласыз. Ондай ереже жоқ болатын болса, сіздің ескертуіңіз ол сіздің жеке пікіріңіз ғана барлығына міндетті заң бола алмайды. Бюрократтар мен администраторлар соны түсінуі керек. Қазақ Википедиясы дұрыс дамымай жатыр деген пікіріңіз де түсініксіз. Сіз анықтап қандай параметр қайда әсер етеді деп түсіндіріп жазба жазып қойсаңыз, сіз де, мен де бұл жерден кеткен кезде жаңа қолданушыларға пайдалы болар еді. :::<br>Сіздің үлгі мен санаттарға қатысты еңбектеніп жүргеніңізді байқадым. Бірнеше жазылған мақалаға қосылған деректерді еш дәйексіз жойғаныңызды да байқадым. Әр мақаланың қасында "Талқылау" деген бөлім бар, сол жерде талқылануы тиіс. Ойыңызға келгенді жойып, өз білгеніңізді қосатындай экспертизаңыз универсал емес сияқты. Ал санаттарға қатысты мәселені бұлай өршіткеніңіз орынсыз. Қазақ Википедиясында күннен күнге қате аударылып, қазақшасы өте нашар мақала көбейіп бара жатыр. Сонымен қатар Энциклопедия стилі дегенді түсінбейтін администратор да, басқа қолданушы да көп. Олардың зияны сіз айтып отырған санат пен үлгіден еселеп маңызды. Ендігәрі қандайда бір пікір айтуға немесе тәртіп орнатар ниетіңіз болса талқылау процедурасы арқылы шешуіңізді сұраймын. Википедияның басқаларға үлгі болар негізгі қағидасы бар – консенсус арқылы ортақ пікірге ұмтылу. Қорытындылай келгенде сізге екі өтініш бар. Біріншісі үлгі жасаудың дұрыс ретін жазып берсеңіз (немесе жиі болатын қателіктер болса солардың тізімін айтып, түсіндіре алсаңыз). Екіншісі, санаттарды қою тәртібін айтсаңыз. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 10:22, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) ::::@[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] мырза өзіңіз айтқандай [[Уикипедия:Консенсус|консенсус]] демекші неге қауымдастықтың келісімінсіз Википедия деп қолданып жатырсыз. Бірізділік болмағасын, осылай шексіз шетсіз даулар жалғаса береді. Сосын біреудің мақаласын жойып жаңадан өз атыңызбен жариялау өрескел ереже бұзу болып есептелетінін білмедіңіз бе? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 12:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :::::Атау кеңістіктерінің бәрі Уикипедия, Уикипедия бөлімінің атауы қазақша Уикипедия ал сіз басқаша айтқыңыз келеді. Түпнұсқа Wikipedia оны дұрыс оқысақ дұрыс жазсақ Уикипедия болады. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:02, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) ::::::Арыстанбек, біріншіден менің өз парақшамда қалай жазатыныма қауымдастық рұқсаты қажет емес-ау. Ал егер ресми мақалада жазғанда, онда қабылданған норма бойынша Уикипедия деп жазамын. Егер этимологиялық және түпнұсқадағы қолданысты айтсақ, онда Уикипедиа болуы тиіс деп санаймын. Екіншіден, аз да болса талқыланып отырған мәселе байыбына барсаңыз! Өз атымнан мақала жариялау туралы басқа басқа маған айтқаныңыз қай сасқаныңыз?! 15 жылда маған керегі сол деп ойлайсыз ба? Ол мақалалар атауы бойынша қате, мини-футбол емес, спорттың ресми атауы - футзал. Одан басқа мақала мазмұны бір-екі сөйлемнен тұрады, дереккөздері қойылмаған. Яғни мақала түрінде дамымаған мақала ретінде жойылуы тиіс. Бірақ мұндай сапасыз мақала әлі де өріп жүр. Неге жойылғанына қатысты айтарым, Ұлттық құрамалар туралы мақала алдымен құрылып қойған еді, сосын барып дубликат болмасын деп ескі атаудағы мақаланы айдау мүмкін болмағандықтан жойылды. Жігіттер, мұнда нақты мәселені талқылап, ортақ ереже қабылдап, солай әрекет етуге шақырған едім. Сол үшін бірнеше мәселе ұсынайын: стилистикалық немесе граматикалық тұрғыдан сапасыз, орфографиялық қателері бар мақала жойылуы тиіс пе? Бірден жойылмаса, онда неше күннен кейін жойылуы керек? Екінші, энциклопедиялық форматты ескермеген мақала, әдетте пікір немесе зерттеу ретінде жазылған материал қалуы керек пе? Ондай деректің зияны, Уикипедия мен санат/үлгі мәселесінен кем емес шығар?! Осындай талаптарды орындай бастасақ, онда талай мақала жойылады. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :::::::Кеш жарық! Мен сізге қадалып әлде қудалап жүрген жоқпын. Сіздің кесіріңізден уики нашарлап кетті деп айып тағып жатқан жоқпын. Сіз мен уикипедияға келген көне админдердің бірісіз, сіздің кейбір болмашы қателіктерге көз жұма алмағандықтан, қайта-қайта мазаңызды алдым. Қазуикидің сапасы нашар екенін баяғыдан қақсап келемін. Бірде бар, бірде жоқ қатысушылардың жұмысын тексергеннен пайда жоқ, өкінішке орай. Ал сіз уикиге адал, бұрыннан келе жатқан қатысушы ретінде ондай қателіктер болмасын деген менен шыққан шыдамсыздық перфекционимнен туындаған дүние болды. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::::::Жақсы, ниетіңіздің дұрыс екеніне қуаныштымын! Еңбегіңізге көп рахмет! Жөнделуі тиіс, өңделуі тиіс нәрсе шаш етектен. Сондықтан, жігіттер, бір бірімізге дөрекі сөйлеп, ренжіспейік. Уикипедия ешкімнің атадан қалған мұрасы емес, бәрімізге ортақ дүние. Мүмкіндігінгше болашақта таза қазақстандық энциклопедия жасауға мүмкіндік болсын. Алла амандығын берсін, ісімізге береке берсін! [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:18, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) :::::::::@[[Қатысушы:Ashina|Ashina]] алла жоқ, құран өтірік, аллаһу көкбар! <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:36, 2026 ж. ақпанның 17 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:51, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Бокстан Азия чемпионат == Кеш жарық! Матч туралы үлгі тек футболға арналған. Алып тастаңыз, мүлдем орынсыз үлгі [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:43, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05) :Қайырлы күн! Бокстан осындай үлгі жасап бере аласыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 09:59, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Page deletion reason == The page I created, Сайдулла Мадаминов, was deleted. Could you kindly tell me the reason why you took this action? I'm more than happy to edit and resubmit it. I would really appreciate your guidance concerning this matter. [[Қатысушы:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] ([[Қатысушы талқылауы:Kazakhkingofprince|талқылау]]) 08:28, 2026 ж. маусымның 11 (+05) :The page was deleted because the subject did not currently meet Wikipedia’s notability guidelines for biographies of living persons. In order for the article to be restored or recreated, please provide substantial evidence demonstrating that the individual meets Wikipedia’s notability requirements. :In particular, please provide: :* Multiple reliable, independent secondary sources that discuss the person in significant detail (not merely mention their name). :* Articles from reputable newspapers, magazines, academic publications, books, or other established media outlets. :Evidence of notable achievements, awards, honors, leadership positions, or contributions that have received independent coverage. :* References showing that the individual has had a significant impact in their professional, academic, public, cultural, or other relevant field. :* Links to interviews, profiles, feature articles, or analytical pieces published by independent sources. :* Any additional information that demonstrates why the subject is notable beyond routine professional activities, self-published materials, personal websites, social media accounts, press releases, or organizational biographies. :Please note that sources affiliated with the subject, including personal websites, employer profiles, CVs, social media pages, self-published content, and press releases, generally do not establish notability on their own. The strongest evidence is significant coverage in reliable, independent publications. :Once sufficient sources and evidence are provided, the request can be reviewed again. :Thank you. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 09:55, 2026 ж. маусымның 12 (+05) :: Hello [[User:Ashina|Ashina]]. Thank you for taking the time to provide such detailed guidance regarding the deletion of this page. I would like to present substantial evidence demonstrating that Saydulla Madaminov fully meets Wikipedia’s notability guidelines for biographies (specifically under military and high-office criteria), supported by reliable, independent secondary sources. 1. Inherent Notability via High-Level Command: Colonel Saydulla Madaminov served as the 4th Commander of the Uzbekistan Air and Air Defence Forces from 2001 to 2003. Serving as the head of an entire national military branch of a sovereign state is a major position that inherently carries historical and encyclopedic significance, far exceeding routine professional military activities. 2. State Honors and Awards: He is a Full Chevalier of the "Shon-Sharaf" (Order of Glory) Order, one of Uzbekistan's highest military honors and a recipient of the "Zhasorat" (Medal of Valor). Achieving "Full Chevalier" status is a rare distinction reserved for extraordinary service and national impact, which was heavily covered by the independent media at the time. 3. Cross-Wiki Presence: The subject currently has an established article on the English Wikipedia, where his biographical details, military career, and references have been vetted and accepted under English Wikipedia's strict notability guidelines as well as in Uzbek, Turkish, Kyrgyz, Russian, Tajik and Ukrainian. 4. Multiple Reliable, Independent Secondary Sources: Below is a list of independent, third-party publications that discuss Colonel Madaminov in significant detail, rather than as a passing mention: «Watanparvar» Newspaper (January 22, 2000): A comprehensive feature article and profile focusing on Colonel Madaminov becoming one of the first full holders of the "Shon-Sharaf" order. It provides deep analytical coverage of his combat sorties during regional conflicts and his leadership capabilities. «Watanparvar» Newspaper (August 27, 1994): Detailed coverage of the Presidential Decree by Islam Karimov awarding him the "Zhasorat" medal for bravery and national security efforts as an aviation unit commander. «Red Star» (Krasnaya Zvezda) Newspaper (February 4, 1998): A detailed military press feature highlighting his tactical performance, squadron leadership, and execution of complex combat training missions. International Historical/Academic Record: Security Assistance, U.S. and International Historical Perspectives: Proceedings of the Combat Studies Institute 2006 Military History Symposium (Government Printing Office, ISBN 978-0-16-087349-2). This independent international publication documents his era of command and his strategic role in regional security. Centrasia.org (July 11, 2024): Independent press documentation tracking his post-command transition to senior military advisor for the Ministry of Defence and his subsequent retirement in August 2007. Given his high-ranking national command position, rare state decorations, and verified coverage in historical and military media, the subject meets the necessary threshold for inclusion. I kindly request that you restore the page. [[Қатысушы:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] ([[Қатысушы талқылауы:Kazakhkingofprince|талқылау]]) 02:48, 2026 ж. маусымның 27 (+05) k3x79rguvuykrzdpb1rmcikwi26jty5 Эман 0 24745 3622682 3310447 2026-06-26T16:58:38Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3622682 wikitext text/x-wiki '''Эман''' (лат. еmano – өтемін, тараламын) – радиоактивті заттар концентрациясының жүйеден тыс бірлігі. 1Эман=10–10 кюри/л=3700 сек–1Һм–3. Эман тәжірибеде сирек қолданылатын өлшеу бірлігіне жатады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Өлшем бірліктері]] 43t89g0hor2ondyokzwkicvoadohkee Эмбарго 0 24747 3622646 3621855 2026-06-26T15:37:11Z Almatrkh 172335 3622646 wikitext text/x-wiki '''Эмбарго'''({{lang-es|embargo}} – тыйым) – халықаралық [[құқық]]та бастапқыда мемлекеттік биліктің өз елінің порттарынан басқа елдер кемелерінің немесе өз кемелерінің шығуына тыйым салуы<ref>Қаржы-экономика сөздігі. — Алматы: [[Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі (1999- )|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Экономика]] институты, «Зияткер» ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2</ref>; кейіннен елге басқа елдер тарапынан [[импорт]]қа немесе өз елінен экспортқа тыйым салуы. Эмбарго соғыс уақытында да, бейбіт уақытта да енгізілуі мүмкін. Бейбіт уақытта эмбарго басқа елдерге ықпал ету шарасы ретінде немесе экон. қысым жасау құралы ретінде қолданылады. [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] Жарғысында эмбаргоны халықаралық қауіпсіздікке қатер төндіретін мемлекеттерге қарсы ұжымдық қуғындау шарасы ретінде белгілеу мүмкіндігі қарастырылған.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> [[Сурет:GASOLINE SHORTAGE HIT THE STATE OF OREGON IN THE FALL OF 1973 BY MIDDAY GASOLINE WAS BECOMING UNAVAILABLE ALONG... - NARA - 555405.jpg|нобай|Жанармай тапшылығын бастан кешіріп, 1973 жылы мұнай эмбаргосы кезінде жабылған американдық жанармай құю станциясы.]] == Себептері == Экономикалық шектеулерді көптеген үкіметтер [[сыртқы саясат]] құралы ретінде пайдаланады. Әдетте, үлкенірек ел кішігірім елге екі себептің біреуіне байланысты экономикалық санкциялар салады - кішігірім мемлекет қауіпсіздікке қатер ретінде қабылданғанда, немесе ол өз азаматтарына әділетсіз қарауына байланысты. Олар саудаға немесе гуманитарлық нормаларды бұзуға байланысты нақты саяси мақсаттарға қол жеткізу үшін мәжбүрлеу шарасы ретінде қызмет ете алады. Қажетті нәтижелерге жету үшін экономикалық санкциялар соғысқа балама ретінде қолданылады. Ғаламдық санкциялар деректер базасы шектеулердің тоғыз мақсатын жіктейді: саясатты өзгерту, [[Режим|режимді]] тұрақсыздандыру, [[Аймақтық қақтығыстар|аймақтық қақтығыстарды]] шешу, [[Терроризмге қарсы операция|терроризмге қарсы]] күрес, соғысты болдырмау, соғысты тоқтату, адам құқықтарын қалпына келтіру және ілгерілету, демократияны қалпына келтіру және ілгерілету және басқа да мақсаттар болып табылады.<ref>"[[doi:10.1257/jep.37.1.3|Economic Sanctions: Evolution, Consequences, and Challenges]]"</ref> == Мысалдары == === XIX ғасыр === Эмбарго енгізудің ең ауқымды әрекеттерінің бірі [[1803 жыл|1803]]-[[1815 жыл|1815]] жылдардағы [[Наполеондық соғыстар|Наполеон соғыстары]] кезінде болды. Біріккен Корольдіктің экономикасына нұқсан келтіруге тырысқан Франция императоры [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] [[1806 жыл|1806]] жылы Еуропа елдеріне [[Ұлыбритания|Ұлыбританиямен]] сауда жасауға тыйым салған континенттік жүйені жариялады. Іс жүзінде Француз империясы эмбаргоны толығымен орындай алмады, бұл Ұлыбритания үшін болғандай қатысушы континенттік елдерге де зиян тигізді.<ref>"[https://web.archive.org/web/20110710165750/http://www.economicexpert.com/a/Continental%3Apolicy.htm Continental System Napoleon British Embargo Napoleon's 1812]"</ref> === Екінші дүниежүзілік соғыс === Жапон экспансионизміне жауап ретінде [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Қытай Республикасы (1912—1949)|Қытай Республикасы]] және [[Нидерланд]] [[1940 жыл|1940]]–[[1941 жыл|1941]] жылдары Жапонияға санкция салды. [[Мұнай|Мұнайдың]], [[Темір рудалары|темір рудасының]] және болаттың маңызды қорларына қол жеткізу мүмкіндігінен айырылған Жапония ресурсқа бай Голландиялық Шығыс Үндістанды басып алу үшін әскери операцияларды жоспарлай бастады. Бұл Америка Құрама Штаттарының Тынық мұхитындағы соғысқа кіруіне түрткі болған [[Перл-Харбор|Перл-Харборға]] алдын ала шабуыл жасауды қажет етті.<ref>[https://web.archive.org/web/20001206155000/http://history.navy.mil/photos/events/wwii-pac/pearlhbr/pearlhbr.htm "Pearl Harbor Raid, 7 December 1941"]</ref> === Апартеид дәуіріндегі Оңтүстік Африкаға қарсы санкциялар === [[Сурет:Boycott Apartheid Bus, London, UK. 1989.jpg|нобай|1989 жылы «Апартеидке бойкот» деген жазуы бар Лондон автобусы.]] [[Оңтүстік Африка Республикасы|Оңтүстік Африканы]] [[апартеид]] саясаты үшін жазалау мақсатында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы]] [[1987 жыл|1987]] жылы 20 қарашада елге қарсы ерікті халықаралық мұнай эмбаргосын қабылдады. Бұл эмбаргоны 130 мемлекет қолдады. <ref>"[http://richardknight.homestead.com/files/oilembargo.htm Oil Embargo against Apartheid South Africa on richardknight.com]"</ref> Біріккен Ұлттар Ұйымының Оңтүстік Африкаға қарсы барлық санкциялары апартеидті тоқтату жөніндегі келіссөздер барысында алынып тасталды - 919 қарарымен және [[1994 жыл|1994]] жылғы Оңтүстік Африкадағы сайлаумен аяқталды - [[Нельсон Мандела]] апартеидтен кейінгі дәуірдің бірінші президенті болып сайланды.<ref>"[https://historynewsnetwork.org/article/154235 Nelson Mandela, A True Believer in Sanctions]"</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Халықаралық құқық]] [[Санат:Қаржы]] [[Санат:Экономика]] oncmpzsx69pb6dok3ez86fnouyw7kwk 3622647 3622646 2026-06-26T15:41:45Z Almatrkh 172335 3622647 wikitext text/x-wiki '''Эмбарго'''({{lang-es|embargo}} – тыйым) – халықаралық [[құқық]]та бастапқыда мемлекеттік биліктің өз елінің порттарынан басқа елдер кемелерінің немесе өз кемелерінің шығуына тыйым салуы<ref>Қаржы-экономика сөздігі. — Алматы: [[Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі (1999- )|ҚР Білім және ғылым министрлігінің]] [[Экономика]] институты, «Зияткер» ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2</ref>; кейіннен елге басқа елдер тарапынан [[импорт]]қа немесе өз елінен экспортқа тыйым салуы. Эмбарго соғыс уақытында да, бейбіт уақытта да енгізілуі мүмкін. Бейбіт уақытта эмбарго басқа елдерге ықпал ету шарасы ретінде немесе экон. қысым жасау құралы ретінде қолданылады. [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] Жарғысында эмбаргоны халықаралық қауіпсіздікке қатер төндіретін мемлекеттерге қарсы ұжымдық қуғындау шарасы ретінде белгілеу мүмкіндігі қарастырылған.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> [[Сурет:GASOLINE SHORTAGE HIT THE STATE OF OREGON IN THE FALL OF 1973 BY MIDDAY GASOLINE WAS BECOMING UNAVAILABLE ALONG... - NARA - 555405.jpg|нобай|Жанармай тапшылығын бастан кешіріп, 1973 жылы мұнай эмбаргосы кезінде жабылған американдық жанармай құю станциясы.]] == Себептері == Экономикалық шектеулерді көптеген үкіметтер [[сыртқы саясат]] құралы ретінде пайдаланады. Әдетте, үлкенірек ел кішігірім елге екі себептің біреуіне байланысты экономикалық санкциялар салады - кішігірім мемлекет қауіпсіздікке қатер ретінде қабылданғанда, немесе ол өз азаматтарына әділетсіз қарауына байланысты. Олар саудаға немесе гуманитарлық нормаларды бұзуға байланысты нақты саяси мақсаттарға қол жеткізу үшін мәжбүрлеу шарасы ретінде қызмет ете алады. Қажетті нәтижелерге жету үшін экономикалық санкциялар соғысқа балама ретінде қолданылады. Ғаламдық санкциялар деректер базасы шектеулердің тоғыз мақсатын жіктейді: саясатты өзгерту, [[Режим|режимді]] тұрақсыздандыру, [[Аймақтық қақтығыстар|аймақтық қақтығыстарды]] шешу, [[Терроризмге қарсы операция|терроризмге қарсы]] күрес, соғысты болдырмау, соғысты тоқтату, адам құқықтарын қалпына келтіру және ілгерілету, демократияны қалпына келтіру және ілгерілету және басқа да мақсаттар болып табылады.<ref>"[[doi:10.1257/jep.37.1.3|Economic Sanctions: Evolution, Consequences, and Challenges]]"</ref> == Мысалдары == === XIX ғасыр === Эмбарго енгізудің ең ауқымды әрекеттерінің бірі [[1803 жыл|1803]]-[[1815 жыл|1815]] жылдардағы [[Наполеондық соғыстар|Наполеон соғыстары]] кезінде болды. Біріккен Корольдіктің экономикасына нұқсан келтіруге тырысқан Франция императоры [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] [[1806 жыл|1806]] жылы Еуропа елдеріне [[Ұлыбритания|Ұлыбританиямен]] сауда жасауға тыйым салған континенттік жүйені жариялады. Іс жүзінде Француз империясы эмбаргоны толығымен орындай алмады, бұл Ұлыбритания үшін болғандай қатысушы континенттік елдерге де зиян тигізді.<ref>"[https://web.archive.org/web/20110710165750/http://www.economicexpert.com/a/Continental%3Apolicy.htm Continental System Napoleon British Embargo Napoleon's 1812]"</ref> === Екінші дүниежүзілік соғыс === Жапон экспансионизміне жауап ретінде [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Қытай Республикасы (1912—1949)|Қытай Республикасы]] және [[Нидерланд]] [[1940 жыл|1940]]–[[1941 жыл|1941]] жылдары Жапонияға санкция салды. [[Мұнай|Мұнайдың]], [[Темір рудалары|темір рудасының]] және болаттың маңызды қорларына қол жеткізу мүмкіндігінен айырылған Жапония ресурсқа бай Голландиялық Шығыс Үндістанды басып алу үшін әскери операцияларды жоспарлай бастады. Бұл Америка Құрама Штаттарының Тынық мұхитындағы соғысқа кіруіне түрткі болған [[Перл-Харбор|Перл-Харборға]] алдын ала шабуыл жасауды қажет етті.<ref>[https://web.archive.org/web/20001206155000/http://history.navy.mil/photos/events/wwii-pac/pearlhbr/pearlhbr.htm "Pearl Harbor Raid, 7 December 1941"]</ref> === Апартеид дәуіріндегі Оңтүстік Африкаға қарсы санкциялар === [[Сурет:Boycott Apartheid Bus, London, UK. 1989.jpg|нобай|1989 жылы «Апартеидке бойкот» деген жазуы бар Лондон автобусы.]] [[Оңтүстік Африка Республикасы|Оңтүстік Африканы]] [[апартеид]] саясаты үшін жазалау мақсатында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы]] [[1987 жыл|1987]] жылы 20 қарашада елге қарсы ерікті халықаралық мұнай эмбаргосын қабылдады. Бұл эмбаргоны 130 мемлекет қолдады. <ref>"[http://richardknight.homestead.com/files/oilembargo.htm Oil Embargo against Apartheid South Africa on richardknight.com]"</ref> Біріккен Ұлттар Ұйымының Оңтүстік Африкаға қарсы барлық санкциялары апартеидті тоқтату жөніндегі келіссөздер барысында алынып тасталды - 919 қарарымен және [[1994 жыл|1994]] жылғы Оңтүстік Африкадағы сайлаумен аяқталды - [[Нельсон Мандела]] апартеидтен кейінгі дәуірдің бірінші президенті болып сайланды.<ref>"[https://historynewsnetwork.org/article/154235 Nelson Mandela, A True Believer in Sanctions]"</ref> == Іскерлік салдарлары == Компаниялар үшін, әсіресе ықтимал қаржылық шығындарға қатысты, [[Экспортқа арналған өнім|экспортқа]] немесе [[Импорт|импортқа]] арналған мақсаттарға қолданылатын эмбарголарды білу маңызды.<ref>"[https://www.gov.uk/guidance/beginners-guide-to-export-controls Экспорт лицензиясы қажет пе]?"</ref> Тауарларды саудаға дұрыс дайындау, кейде эмбаргоға сәйкестік скринингі деп те аталады, импорттаушылар үшін де, экспорттаушылар үшін де күрделі және еңбекті көп қажет ететін процесс.<ref>"[https://help.sap.com/viewer/bdb1d2fb216941a69f6300006343e977/11.0.16/en-US/4addab208f6f23aee10000000a42189c.html SAP қолдау көрсету порталы]"</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Халықаралық құқық]] [[Санат:Қаржы]] [[Санат:Экономика]] 4wojws866k6vn48skjo14ypzmtmk1mc 3622768 3622647 2026-06-26T18:20:47Z Kasymov 10777 3622768 wikitext text/x-wiki '''Эмбарго''' ({{lang-es|embargo}} – тыйым) – халықаралық [[құқық]]та бастапқыда мемлекеттік биліктің өз елінің порттарынан басқа елдер кемелерінің немесе өз кемелерінің шығуына тыйым салуы<ref>Қаржы-экономика сөздігі. — Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, «Зияткер» ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2</ref>; кейіннен елге басқа елдер тарапынан [[импорт]]қа немесе өз елінен экспортқа тыйым салуы. Эмбарго соғыс уақытында да, бейбіт уақытта да енгізілуі мүмкін. Бейбіт уақытта эмбарго басқа елдерге ықпал ету шарасы ретінде немесе экон. қысым жасау құралы ретінде қолданылады. [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] Жарғысында эмбаргоны халықаралық қауіпсіздікке қатер төндіретін мемлекеттерге қарсы ұжымдық қуғындау шарасы ретінде белгілеу мүмкіндігі қарастырылған.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> [[Сурет:GASOLINE SHORTAGE HIT THE STATE OF OREGON IN THE FALL OF 1973 BY MIDDAY GASOLINE WAS BECOMING UNAVAILABLE ALONG... - NARA - 555405.jpg|нобай|Жанармай тапшылығын бастан кешіріп, 1973 жылы мұнай эмбаргосы кезінде жабылған американдық жанармай құю станциясы.]] == Себептері == Экономикалық шектеулерді көптеген үкіметтер [[сыртқы саясат]] құралы ретінде пайдаланады. Әдетте, үлкенірек ел кішігірім елге екі себептің біреуіне байланысты экономикалық санкциялар салады - кішігірім мемлекет қауіпсіздікке қатер ретінде қабылданғанда, немесе ол өз азаматтарына әділетсіз қарауына байланысты. Олар саудаға немесе гуманитарлық нормаларды бұзуға байланысты нақты саяси мақсаттарға қол жеткізу үшін мәжбүрлеу шарасы ретінде қызмет ете алады. Қажетті нәтижелерге жету үшін экономикалық санкциялар соғысқа балама ретінде қолданылады. Ғаламдық санкциялар деректер базасы шектеулердің тоғыз мақсатын жіктейді: саясатты өзгерту, [[Режим|режимді]] тұрақсыздандыру, [[Аймақтық қақтығыстар|аймақтық қақтығыстарды]] шешу, [[Терроризмге қарсы операция|терроризмге қарсы]] күрес, соғысты болдырмау, соғысты тоқтату, адам құқықтарын қалпына келтіру және ілгерілету, демократияны қалпына келтіру және ілгерілету және басқа да мақсаттар болып табылады.<ref>"[[doi:10.1257/jep.37.1.3|Economic Sanctions: Evolution, Consequences, and Challenges]]"</ref> == Мысалдары == === XIX ғасыр === Эмбарго енгізудің ең ауқымды әрекеттерінің бірі [[1803 жыл|1803]]-[[1815 жыл|1815]] жылдардағы [[Наполеондық соғыстар|Наполеон соғыстары]] кезінде болды. Біріккен Корольдіктің экономикасына нұқсан келтіруге тырысқан Франция императоры [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] [[1806 жыл|1806]] жылы Еуропа елдеріне [[Ұлыбритания|Ұлыбританиямен]] сауда жасауға тыйым салған континенттік жүйені жариялады. Іс жүзінде Француз империясы эмбаргоны толығымен орындай алмады, бұл Ұлыбритания үшін болғандай қатысушы континенттік елдерге де зиян тигізді.<ref>"[https://web.archive.org/web/20110710165750/http://www.economicexpert.com/a/Continental%3Apolicy.htm Continental System Napoleon British Embargo Napoleon's 1812]"</ref> === Екінші дүниежүзілік соғыс === Жапон экспансионизміне жауап ретінде [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Қытай Республикасы (1912—1949)|Қытай Республикасы]] және [[Нидерланд]] [[1940 жыл|1940]]–[[1941 жыл|1941]] жылдары Жапонияға санкция салды. [[Мұнай|Мұнайдың]], [[Темір рудалары|темір рудасының]] және болаттың маңызды қорларына қол жеткізу мүмкіндігінен айырылған Жапония ресурсқа бай Голландиялық Шығыс Үндістанды басып алу үшін әскери операцияларды жоспарлай бастады. Бұл Америка Құрама Штаттарының Тынық мұхитындағы соғысқа кіруіне түрткі болған [[Перл-Харбор|Перл-Харборға]] алдын ала шабуыл жасауды қажет етті.<ref>[https://web.archive.org/web/20001206155000/http://history.navy.mil/photos/events/wwii-pac/pearlhbr/pearlhbr.htm "Pearl Harbor Raid, 7 December 1941"]</ref> === Апартеид дәуіріндегі Оңтүстік Африкаға қарсы санкциялар === [[Сурет:Boycott Apartheid Bus, London, UK. 1989.jpg|нобай|1989 жылы «Апартеидке бойкот» деген жазуы бар Лондон автобусы.]] [[Оңтүстік Африка Республикасы|Оңтүстік Африканы]] [[апартеид]] саясаты үшін жазалау мақсатында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы]] [[1987 жыл|1987]] жылы 20 қарашада елге қарсы ерікті халықаралық мұнай эмбаргосын қабылдады. Бұл эмбаргоны 130 мемлекет қолдады. <ref>"[http://richardknight.homestead.com/files/oilembargo.htm Oil Embargo against Apartheid South Africa on richardknight.com]"</ref> Біріккен Ұлттар Ұйымының Оңтүстік Африкаға қарсы барлық санкциялары апартеидті тоқтату жөніндегі келіссөздер барысында алынып тасталды - 919 қарарымен және [[1994 жыл|1994]] жылғы Оңтүстік Африкадағы сайлаумен аяқталды - [[Нельсон Мандела]] апартеидтен кейінгі дәуірдің бірінші президенті болып сайланды.<ref>"[https://historynewsnetwork.org/article/154235 Nelson Mandela, A True Believer in Sanctions]"</ref> == Іскерлік салдарлары == Компаниялар үшін, әсіресе ықтимал қаржылық шығындарға қатысты, [[Экспортқа арналған өнім|экспортқа]] немесе [[Импорт|импортқа]] арналған мақсаттарға қолданылатын эмбарголарды білу маңызды.<ref>"[https://www.gov.uk/guidance/beginners-guide-to-export-controls Экспорт лицензиясы қажет пе]?"</ref> Тауарларды саудаға дұрыс дайындау, кейде эмбаргоға сәйкестік скринингі деп те аталады, импорттаушылар үшін де, экспорттаушылар үшін де күрделі және еңбекті көп қажет ететін процесс.<ref>"[https://help.sap.com/viewer/bdb1d2fb216941a69f6300006343e977/11.0.16/en-US/4addab208f6f23aee10000000a42189c.html SAP қолдау көрсету порталы]"</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Халықаралық құқық]] [[Санат:Қаржы]] [[Санат:Экономика]] fxu9oufedgvizg1bopf2fqqabxneerj 3622769 3622768 2026-06-26T18:21:47Z Kasymov 10777 − 2 санат; + 2 санат; ±[[Санат:Экономика]]→[[Санат:Экономикалық саясат]] ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622769 wikitext text/x-wiki '''Эмбарго''' ({{lang-es|embargo}} – тыйым) – халықаралық [[құқық]]та бастапқыда мемлекеттік биліктің өз елінің порттарынан басқа елдер кемелерінің немесе өз кемелерінің шығуына тыйым салуы<ref>Қаржы-экономика сөздігі. — Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, «Зияткер» ЖШС, 2007. ISBN 978-601-215-003-2</ref>; кейіннен елге басқа елдер тарапынан [[импорт]]қа немесе өз елінен экспортқа тыйым салуы. Эмбарго соғыс уақытында да, бейбіт уақытта да енгізілуі мүмкін. Бейбіт уақытта эмбарго басқа елдерге ықпал ету шарасы ретінде немесе экон. қысым жасау құралы ретінде қолданылады. [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] Жарғысында эмбаргоны халықаралық қауіпсіздікке қатер төндіретін мемлекеттерге қарсы ұжымдық қуғындау шарасы ретінде белгілеу мүмкіндігі қарастырылған.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> [[Сурет:GASOLINE SHORTAGE HIT THE STATE OF OREGON IN THE FALL OF 1973 BY MIDDAY GASOLINE WAS BECOMING UNAVAILABLE ALONG... - NARA - 555405.jpg|нобай|Жанармай тапшылығын бастан кешіріп, 1973 жылы мұнай эмбаргосы кезінде жабылған американдық жанармай құю станциясы.]] == Себептері == Экономикалық шектеулерді көптеген үкіметтер [[сыртқы саясат]] құралы ретінде пайдаланады. Әдетте, үлкенірек ел кішігірім елге екі себептің біреуіне байланысты экономикалық санкциялар салады - кішігірім мемлекет қауіпсіздікке қатер ретінде қабылданғанда, немесе ол өз азаматтарына әділетсіз қарауына байланысты. Олар саудаға немесе гуманитарлық нормаларды бұзуға байланысты нақты саяси мақсаттарға қол жеткізу үшін мәжбүрлеу шарасы ретінде қызмет ете алады. Қажетті нәтижелерге жету үшін экономикалық санкциялар соғысқа балама ретінде қолданылады. Ғаламдық санкциялар деректер базасы шектеулердің тоғыз мақсатын жіктейді: саясатты өзгерту, [[Режим|режимді]] тұрақсыздандыру, [[Аймақтық қақтығыстар|аймақтық қақтығыстарды]] шешу, [[Терроризмге қарсы операция|терроризмге қарсы]] күрес, соғысты болдырмау, соғысты тоқтату, адам құқықтарын қалпына келтіру және ілгерілету, демократияны қалпына келтіру және ілгерілету және басқа да мақсаттар болып табылады.<ref>"[[doi:10.1257/jep.37.1.3|Economic Sanctions: Evolution, Consequences, and Challenges]]"</ref> == Мысалдары == === XIX ғасыр === Эмбарго енгізудің ең ауқымды әрекеттерінің бірі [[1803 жыл|1803]]-[[1815 жыл|1815]] жылдардағы [[Наполеондық соғыстар|Наполеон соғыстары]] кезінде болды. Біріккен Корольдіктің экономикасына нұқсан келтіруге тырысқан Франция императоры [[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] [[1806 жыл|1806]] жылы Еуропа елдеріне [[Ұлыбритания|Ұлыбританиямен]] сауда жасауға тыйым салған континенттік жүйені жариялады. Іс жүзінде Француз империясы эмбаргоны толығымен орындай алмады, бұл Ұлыбритания үшін болғандай қатысушы континенттік елдерге де зиян тигізді.<ref>"[https://web.archive.org/web/20110710165750/http://www.economicexpert.com/a/Continental%3Apolicy.htm Continental System Napoleon British Embargo Napoleon's 1812]"</ref> === Екінші дүниежүзілік соғыс === Жапон экспансионизміне жауап ретінде [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Қытай Республикасы (1912—1949)|Қытай Республикасы]] және [[Нидерланд]] [[1940 жыл|1940]]–[[1941 жыл|1941]] жылдары Жапонияға санкция салды. [[Мұнай|Мұнайдың]], [[Темір рудалары|темір рудасының]] және болаттың маңызды қорларына қол жеткізу мүмкіндігінен айырылған Жапония ресурсқа бай Голландиялық Шығыс Үндістанды басып алу үшін әскери операцияларды жоспарлай бастады. Бұл Америка Құрама Штаттарының Тынық мұхитындағы соғысқа кіруіне түрткі болған [[Перл-Харбор|Перл-Харборға]] алдын ала шабуыл жасауды қажет етті.<ref>[https://web.archive.org/web/20001206155000/http://history.navy.mil/photos/events/wwii-pac/pearlhbr/pearlhbr.htm "Pearl Harbor Raid, 7 December 1941"]</ref> === Апартеид дәуіріндегі Оңтүстік Африкаға қарсы санкциялар === [[Сурет:Boycott Apartheid Bus, London, UK. 1989.jpg|нобай|1989 жылы «Апартеидке бойкот» деген жазуы бар Лондон автобусы.]] [[Оңтүстік Африка Республикасы|Оңтүстік Африканы]] [[апартеид]] саясаты үшін жазалау мақсатында [[Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы]] [[1987 жыл|1987]] жылы 20 қарашада елге қарсы ерікті халықаралық мұнай эмбаргосын қабылдады. Бұл эмбаргоны 130 мемлекет қолдады. <ref>"[http://richardknight.homestead.com/files/oilembargo.htm Oil Embargo against Apartheid South Africa on richardknight.com]"</ref> Біріккен Ұлттар Ұйымының Оңтүстік Африкаға қарсы барлық санкциялары апартеидті тоқтату жөніндегі келіссөздер барысында алынып тасталды - 919 қарарымен және [[1994 жыл|1994]] жылғы Оңтүстік Африкадағы сайлаумен аяқталды - [[Нельсон Мандела]] апартеидтен кейінгі дәуірдің бірінші президенті болып сайланды.<ref>"[https://historynewsnetwork.org/article/154235 Nelson Mandela, A True Believer in Sanctions]"</ref> == Іскерлік салдарлары == Компаниялар үшін, әсіресе ықтимал қаржылық шығындарға қатысты, [[Экспортқа арналған өнім|экспортқа]] немесе [[Импорт|импортқа]] арналған мақсаттарға қолданылатын эмбарголарды білу маңызды.<ref>"[https://www.gov.uk/guidance/beginners-guide-to-export-controls Экспорт лицензиясы қажет пе]?"</ref> Тауарларды саудаға дұрыс дайындау, кейде эмбаргоға сәйкестік скринингі деп те аталады, импорттаушылар үшін де, экспорттаушылар үшін де күрделі және еңбекті көп қажет ететін процесс.<ref>"[https://help.sap.com/viewer/bdb1d2fb216941a69f6300006343e977/11.0.16/en-US/4addab208f6f23aee10000000a42189c.html SAP қолдау көрсету порталы]"</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Экономикалық саясат]] [[Санат:Халықаралық сауда]] [[Санат:Экономикалық терминдер]] b1r3qw7tmhwbgqm3q2xd2k30mfqo7k7 Эмигрант 0 24751 3622668 2395233 2026-06-26T16:51:57Z 1nter pares 146705 3622668 wikitext text/x-wiki '''Эмигрант''' (лат. emіgrans – қоныс аударушы) – экономикалық, саяси, діни себептер немесе басқа да себептер бойынша өз елінен басқа елге ерікті түрде немесе мәжбүрлі жағдайда қоныс аударушы.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Эмиграция]] 3is9pnw3m6s63og5vzvqs2q1ji8mqbf 3622669 3622668 2026-06-26T16:52:37Z 1nter pares 146705 3622669 wikitext text/x-wiki '''Эмигрант''' ({{lang-lat|emіgrans}} – қоныс аударушы) — экономикалық, саяси, діни себептер немесе басқа да себептер бойынша өз елінен басқа елге ерікті түрде немесе мәжбүрлі жағдайда қоныс аударушы.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Эмиграция]] h5yo9v88yohot1i3dvwpr6iodj7bxwh Эмиссар 0 24753 3622690 2090917 2026-06-26T17:01:15Z 1nter pares 146705 3622690 wikitext text/x-wiki '''Эмиссар''' (лат. emіssarіus – жаушы, елші) – мемлекеттің немесе жеке ұйымның шет мемлекетте түрлі тапсырмаларды (көбінесе құпия тапсырмаларды) орындаушы арнаулы өкілі (кейде қайсыбір тұлғаның жеке өкілі). Эмисардың міндеті, әдетте, бейресми сипатта болады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Саясат]] 66s2p8lvy0foniwc5lovvkqez1a7f09 Эпизод 0 24806 3622693 2395272 2026-06-26T17:02:31Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3622693 wikitext text/x-wiki '''Эпизод''' (грек. epeіzodіon – қоспа, үстеме) – көркем шығарма [[сюжет]]індегі өз алдына мәні бар, өзара байланысқан оқиғаның бір бөлшегі, көрінісі. Әр эпизод кейіпкердің белгілі уақыт аралығында өткен қимылын, ісін, екі не одан көп кейіпкерлердің арасында болып жатқан құбылыстардың біткен кезеңін көрсетеді. Эпизод сюжеттің негізгі компоненттеріне сәйкес келуі мүмкін, бірақ көбіне сюжет компоненті эпизодта өрістемейді, керісінше, бірнеше эпизод беріледі (оқиға бірнеше Эпизодтан тұруы мүмкін). Эпизод кейіпкер характерін ашып, оқиғаны ширата түседі.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref><ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010.ISBN 9965-26-096-6</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Stub:Қазақ әдебиеті}} {{wikify}} [[Санат:Әдебиет]] qh0ntwicybfrgjgmeei0r9zsvriknr8 Эребус 0 24827 3622689 2395707 2026-06-26T17:00:53Z 1nter pares 146705 3622689 wikitext text/x-wiki '''Эребус''' (Erebus) – Батыс [[Антарктида]]дағы әрекетті жанартау, [[Росс]] аралында. Әрекетті кратері (диам. 850 м, тереңд,. 275 м) 3794 м биіктікте орналасқан. Базальттан тұрады. Кальдерінде фуморолдар мен гейзерлер бар. 1908 жылдың шілде – қыркүйек айларында өте күшті атқылауы болды. Эребус жанартауын 1841 ж. полюс зерттеушісі Дж. Росс ашып, өз кемесінің атын берген.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Антарктида географиясы]] 4v4yl9giwm77m4gm3jjpu16htyug77b Эскадрилья 0 24838 3622679 3274372 2026-06-26T16:57:12Z 1nter pares 146705 3622679 wikitext text/x-wiki [[Сурет:B-17G formation on bomb run.jpg|thumb]] '''Эскадрилья''' – Әскери-Әуе Күштерінің бірнеше буынынан немесе жасақтарынан тұратын негізгі тактик. бөлімшесі. Авиацияның түрлеріне қарай Эскадрильяда 9 – 12 ден 18 – 24-ке дейін, тіпті одан да көп әскери ұшақтар (тікұшақтар) болады. Эскадрильяавиац. полктің құрамына кіреді және ол бірнеше буындардан, жасақтардан тұрады. Соғыс немесе әскери жаттығулар кезінде Эскадрилья авиация полк құрамында да, жекелей де әрекет ете алады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Әскери ұшақтар]] [[Санат:Қарулы күштер]] pb4oj9sj1rtbimhkjvta69hou7t2tw4 Эскадрон 0 24839 3622688 2395649 2026-06-26T17:00:36Z 1nter pares 146705 3622688 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Teke Horse Regiment.jpeg|thumb]] '''Эскадрон''' (франц. escadron – үйір, топ) – (франц. escadron – үйір, топ) – 1) атты әскер полктерінің бөлімі. Эскардон әдетте 3 – 4 взводтан және басқару, шаруашылық бөлімшелерінен тұрады. Ол жаяу әскердегі ротаға сәйкес. 20 ғ-дың бас кезінде Эскардонда 120-дан 200-ге дейін атты жауынгер болды. Эскардон [[Ресей]]де 18 ғ-дың басында, ал кеңес армиясында 1918 жылдан құрылды; 2) кейбір шет ел армияларындағы сауытты танк әскерлерінің барлау бөлімшелері.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} h2u001qyotv4unz6rqd2duqmvcz3z8g Эскудо 0 24844 3622680 2138391 2026-06-26T16:57:32Z 1nter pares 146705 3622680 wikitext text/x-wiki '''Эскудо''' (испан. еscudo) – (испан. еscudo) – 1) [[Португалия]]ның, [[Испания]]ның, [[Латын Америка]]сы елдерінің көне алтын мәнеті; 2) [[Португалия]]ның ақша өлшемі, 100 сентавоға тең, 2000 жылдан бастап еуроға ауыстырылды.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} 3rmlutm8jw49jlmqnd9rvsenatspk13 Эстуарий 0 24852 3622674 3494961 2026-06-26T16:55:27Z 1nter pares 146705 3622674 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Clyde at Port Glasgow.jpg|thumb]] '''Эстуарий''' ({{lang-la|aestuarіum}} – өзен сағасының су басатын бөлігі) – өзеннің теңіз жағасына қарай кеңейген сағалық бөлігі. Эстуарий теңіз деңгейінің көтеріліп, өзен аңғарының төменгі бөлігіне жайылуынан пайда болады. Ол теңіздің толысуы мен қайтуы болатын жағалауларға тән. [[Амазона]], [[Ніл]], [[Эльба]], т.б. өзендер теңізге эстуарий жасап құяды.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 2007 жыл. ISBN 9965-893-11-X, 10-том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Гидрология]] i2c4yvvqu8ltv2dz70gh1y8au8lkw24 Магнит 0 28424 3622673 3239751 2026-06-26T16:55:02Z 1nter pares 146705 3622673 wikitext text/x-wiki [[Сурет:MagnetEZ.jpg|thumb| alt=A.| '''''Магнит'''''.]] '''Магнит''' ([[Грек тілі|грек]]. magnetіs, Magnetіs lіthos — ''Магнесия тасы''; ''Магнесия'' — Кіші Азиядағы көне қала) — магниттелушілік қасиеті бар, яғни магнит өрісін туғызатын дене.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref> ==Магнит== Магнит - дегеніміз бұл магнетизм деп аталатын күшті өндіретін [[объект]]. <ref>Сұрақ және жауап. Энциклопедия</ref> Дененің магнит өрісіне ендірілгеннен кейін магнит қасиетке ие болатын кесегі жасанды. Магниттің екі бөлігі болады, яғни солтүстік (N) пен оңтүстік (S). Күш сызықтары солтүстіктен шығып оңтүстікке кіреді. Ал алдын ала магниттелген [[ферромагнит]]ті не [[ферримагнит]]ті [[материал]]дан жасалған белгілі бір пішіні (таға тәрізді, ұзынша жолақ түрінде, т.б.) бар. Магнит-тұрақты. Ол [[электроника]]да, [[радиотехника]]да және [[автоматика]]да тұрақты магнит өрісінің автономды көзі ретінде кеңінен қолданылады. Магниттің қасиеттері Магнит дайындалған материалдың магнит [[гистерезис]] тұзағы тармақтарының магнитсіздендіру сипатымен анықталады. Магнит — Fe, Co, Nі, Аl, [[гексогональ|гексагональ]]ді ферриттер, т.б. негіздегі қорытпалардан жасалады. Асқын өткізгіш материалдан жасалған орамасы бар соленоидты немесе электрмагнитті асқын өткізгіш магнит деп атайды. Оны заттардың магнит-электр және оптикалық қасиеттерін, [[плазма]]ны, [[атом ядросы|атом ядроларды]] және элементар бөлшектерді зерттеуге арналған тәжірибелерде қолданады. Асқын өткізгіш Магнит байланыс [[техника]]сында және [[радиолокация]]да [[Электр машинасы|электрмашиналарының]] Магниттік өрісінің [[индуктор]]ы ретінде пайдаланылады.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Магнетизм]] eifwz6io003xcz8rija1ixkfrhnm0fd Үлгі:Yesno 10 39458 3622872 228023 2026-06-27T07:51:07Z Орел Карл 81620 3622872 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{<includeonly>safesubst:</includeonly>lc: {{{1|¬}}} }} |no |n |жоқ |false |0 = {{{no|<!-- null -->}}} | = {{{blank|{{{no|<!-- null -->}}}}}} |¬ = {{{¬|}}} |yes |y |иә |true |1 = {{{yes|yes}}} |#default = {{{def|{{{yes|yes}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 9mpl4sug9akybvqmlydh5kmma5e4w1b Тұрғын халықты зорлап көшіру 0 43244 3622671 2346484 2026-06-26T16:53:28Z 1nter pares 146705 3622671 wikitext text/x-wiki '''Тұрғын халықты зорлап көшіру''', [[КСРО]]-да 1930 – 40 жылы жүргізілген [[Сталин]]дік режимнің тұтас халықтарды, сондай-ақ бірқатар ұлттардың өкілдерін ата жұртынан немесе ұйыса мекендеген қонысынан, негізінен [[Орта Азия]]ға, [[Қазақстан]]ға және [[Сібір]]ге кең ауқымда зорлықпен күштеп қоныстандыруы. Алғаш рет 1937 жылы Қиыр Шығыстан 120 мың корей Орта Азия мен [[Қазақстан]]ға жаппай зорлап көшірілді. Олардың 102 мыңы қазақ жеріне қоныс аударды. 1938 жылы елдің шығыс аудандарында арнайы қоныс аударушылардың саны 997 мыңға жетті. 1939 – 40 жылы КСРО-ға жаңа аумақтар қосып алынуына байланысты Батыс Украинадан, Батыс Беларусьтен, Балтық жағалауы елдерінен ондаған мың адам күштеп көшірілді. Соғыс кезеңінде жауға тілеулес болып, жақтасты деген жалған айып тағылған тұтас халықтар өздерінің тарихи отанынан және ұйыса мекендеген қоныс-жайларынан Сібірге, Қазақстан мен Орта Азияға күштеп көшірілді. Олардың арасында 1 млн-нан астам неміс (негізінен Еділ бойынан), 317 мың шешен, 165 мың қырым татарлары, 84 мың ингуш, 82 мың қалмақ, 64 мың қарашай, 49 мың месхедтік түрік (Грузиядан), 33 мың балқар болды (қ. Депортация). Зорлап көшірілгендердің дені балалар, әйелдер мен қарттар еді. Мәселен, Орта Азия мен Қазақстанға көшірілген адамдардың жалпы санының 78%-ға жуығы балалар мен әйелдер болатын. КСРО ҚҚМ-нің Еңбекпен түзеу лагерьлері бас басқармасы (ГУЛАГ) Еңбек қоныстары бөлімінің деректері бойынша 1953 жылдың басына дейін 2,8 млн. арнайы қоныс аударушы тізімінде тұрған. 1948 жылдың қазан айына дейін олардың әрбір бесіншісі қайтыс болған. Мерзімінен бұрын өлгендердің арасында балалардың саны айтарлықтай көп. Зорлап көшірілген халықтарды ақтау үдерісі 1950 жылдардың 2-жартысында басталды. Бірқатар автономиялы республикалар мен облыстар қалпына келтіріліп, басқа да кейбір шаралар қолданылғанымен, бұл іс ақырына дейін дәйекті жүргізілмеді. Ресейде 1991 жылы 26 сәуірде қабылданған “Қуғындалған халықтарды ақтау туралы” заң шын мәнінде осы халықтарды саяси, әлеум., мәдени және аумақтық ақтауды көздеген алғашқы заңнамалық акт болды. 1992 – 93 жылы оны дамыту үшін басқа да бірқатар құжаттар қабылданды. Алайда КСРО-да ұзақ уақыт бойы үстемдік құрған әміршілдік режимнің ең қылмысты көріністерінің бірі болып табылатын халықтарды зорлап көшірудің зардаптары әлі де күрмеуі шешілмеген күрделі мәселелердің бірі болып қалып отыр.<ref>“Қазақ энцклопедиясы-VIII том”</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{бастама}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:КСРО тарихы]] rwl5pabr08qpkqg4ll46w0yi35puf7p Нархоз университеті 0 45431 3622792 3421311 2026-06-26T22:59:04Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622792 wikitext text/x-wiki {{Университет |Аты = Нархоз университеті |Қысқартылған аты = |Эмблемасы = |Сурет = |Шынайы аты = |Халықаралық атауы = Narxoz University |Бұрынғы атауы = Алматы халық шаруашылығы институты (АХШИ), Қазақ мемлекеттік экономика университеті, Қазақ мемлекеттік басқару академиясы, Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті, Т. Рысқұлов атындағы Жаңа экономикалық университеті |Ұраны = Learning today – Leading tomorrow |Құрылған жылы = [[1963 жыл]] |Жабылған жылы = |Қайта құрылған = |Қайта құрылған жылы = |Түрі = |Басшының лауазымы = |Фио лауазымы = |Президенті = Қанат Темірғалыұлы Қожахмет |Ғылыми жетекшісі = |Ректоры = |Студенттер = |Шетел студенттері = |Мамандар = |Бакалавриат = |Магистратура = |Аспирантура = |Докторантура = |Ғылым доктары = |Профессоры = |Оқытушылар = |Орналасқан жері = {{KAZ}}, [[Алматы]] |Метро бекеті = |Кампус = қалалық |Мекенжайы = {{flagicon|Kazakhstan}} Алматы, Жандосов көшесі, 55 |Сайты = [https://kk.narxoz.kz/ narxoz.edu.kz] |Марапаттары = |lat_dir = N |lat_deg = 43|lat_min = 15|lat_sec = 09 |lon_dir = E |lon_deg = 76|lon_min = 55|lon_sec = 36 |CoordScale = 3000 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |edu_region = KZ |Оқу тілі=Қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде}} '''Нархоз университеті''' — Экономика, қаржы, менеджмент пен бизнес, ақпараттық технологиялар, мемлекеттік басқару және құқық саласында оқытуды жүзеге асыратын Қазақстандағы жеке меншік университет. 1963 жылы құрылған, қазіргі атауына 2016 жылдан бері ие. Университет құрамына дайындық бағыттары бойынша 5 кәсіптік мектеп, ғылыми-зерттеу орталықтары, ғылыми-білім беру департаменттері, колледж кіреді. Оқыту қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде жүргізіледі. == Тарихы == === Атаулар === {| class="wikitable collapsible" |- ! '''Жылдар'''<br> !!Оқу орнының атаулары: |- |1963—1991 || Қазақ КСР Халыққа білім беру министрлігінің «Алматы халық шаруашылығы институты» мемлекеттік мекемесі (АХШИ) |- |1991—1993 || Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің «Қазақ мемлекеттік экономикалық университеті» мемлекеттік мекемесі |- |1993—2000 || Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Қазақ мемлекеттік басқару академиясы» республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны (ҚазМБА) |- |2000—2001 || Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Т. Рысқұлов атындағы Қазақ мемлекеттік басқару академиясы» мемлекеттік мекемесі |- |2001—2002 || Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті» жабық акционерлік қоғамы («Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ» ЖАҚ) |- |2002—2014 || «Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті» акционерлік қоғамы («Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ» АҚ) |- |2014—2016 || Тұрар Рысқұлов атындағы Жаңа экономикалық университет» АҚ («Т. Рысқұлов атындағы ЖЭУ» АҚ) |- |2016—2020 || «Нархоз университеті» АҚ |- |2020—қазірге дейін || «Нархоз университеті» КЕАҚ |} === АХШИ === КСРО Үкіметінің 1963 жылғы 9-мамырдағы «Жоғары және орта арнайы білім беруді одан әрі дамыту, жас мамандарды даярлау мен пайдалануды жақсарту жөніндегі шаралар туралы» Қаулысына сәйкес «Алматы халық шаруашылығы институты» (АХШИ) 1963 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің экономика факультетінің базасында ашылды<ref>Первый экономический вуз Казахстана: история развития АИНХ—КазЭУ 1963—2013. — Алматы : Изд. «Экономика», 2013. — 432 с. — ISBN [[978-601-225-552-2.]]</ref><ref>Казахский экономический университет // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. III. — <nowiki>ISBN 9965-9746-4-0</nowiki>. <small>(CC BY-SA 3.0)</small></ref>. Алғашқы жылдары институт күндізгі және сырттай оқыту формасына ие үш факультеттен тұрды: жоспарлау-экономикалық, есеп-экономикалық және қаржылық-несиелік. 1964 жылы АХШИ-де 10 мамандық бойынша аспирантура ашылды. 1973 жылға қарай оқытушылар саны 330ке жетті, 7 ғылым докторы  болды, ал кандидаттықты 125 адам қорғады. Осы жылдар ішінде сол кездегі «Правда» көшесінде Студенттік жатақханалар кешені (1969 жылы), Оқу-зертханалық кешен, Дене шынықтыру кешені, «Молодежный» санаторий-профилакторийі және т.б.-лар пайдалануға берілді (1973-1974 жылдары) . Сонымен бір мезгілде институтта Жоғары экономикалық мектеп құрылды, онда жұмыс орнынан қол үзбей оқуға мүмкіндік болды. АХШИ-дің филиалдары Целиноград, Ақтөбе, Шымкент қалаларында ашылды<ref>Казахский экономический университет // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. III. — <nowiki>ISBN 9965-9746-4-0</nowiki>. <small>(CC BY-SA 3.0)</small></ref>. 1967 және 1970 жылдары АХШИ студенттердің еңбегі, тұрмысы мен демалысын үздік ұйымдастыру бойынша Бүкілодақтық жарыстарда жеңімпаз атанды. 1972 жылы ол Республиканың 46 жоғары оқу орны арасында үздік деп танылып, қол жеткізген жетістіктері үшін Қазақстан КП-ның ОК, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумі, Министрлер Кеңесі мен  Қазақ КСР Кәсіподағының (Қазсовпроф) Естелік Қызыл Туымен марапатталды [4]. АХШИ-дің студенті Анатолий Назаренко классикалық күрестен 1972 жылғы Мюнхен Олимпиадасының күміс жүлдегері атанды<ref>Казахский экономический университет // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. III. — <nowiki>ISBN 9965-9746-4-0</nowiki>. <small>(CC BY-SA 3.0)</small></ref>. 1982 жылы институт құрамында «Жоспарлық-жабдықтау», «Жоспарлы-экономикалық», «Есеп және экономикалық», «Қаржы-кредиттік» пен  «Экономикалық ақпаратты механикаландырылған өңдеу және басқарудың автоматтандырылған жүйелері» факультеттері, кешкі оқыту, перспективалық жоспарлау және болжау кадрларын қайта даярлау жөніндегі факультеттер, дайындық бөлімшесі (курстар), еңбекті ғылыми ұйымдастыру және басқару бойынша тұрақты жұмыс істейтін курстар, Шымкент, Ақтөбе және Целиноград қалаларындағы филиалдар, аспирантура, 32 кафедра, Оқытудың техникалық құралдары зертханасы, кітапхана (471 мың том) жұмыс істеді. 1981-1982 оқу жылында институтта 10 мамандық бойынша 10 205 студент, 12 — 111 аспирант оқыды, 540 оқытушы жұмыс істеді, оның ішінде 16 профессор және ғылым докторы, 218 доцент және ғылым кандидаты, 2 Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген экономисі, 2 Қазақ КСР Жоғары мектебінің еңбек сіңірген қызметкері<ref>Алма-Ата. Энциклопедия / Гл. ред. Козыбаев М. К.. — Алма-Ата: Гл. ред. Казахской советской энциклопедии, 1983. — С. 384. — 608 с. — 60 000 экз.</ref>. === ҚазМЭУ – ҚазМБА – ҚазЭУ === 1991 жылы 8-шілдеде Қазақ КСР Халыққа білім беру министрлігінің ұсынысы бойынша Алматы халық шаруашылығы институты Қазақ мемлекеттік экономикалық университеті болып қайта құрылды<ref>https://adilet.zan.kz/rus/docs/P910000413_</ref>. 1993 жылы 25-ақпанда Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақ мемлекеттік экономикалық университетін Қазақ мемлекеттік басқару академиясына айналдыру туралы» Жарлық шығарды<ref>https://adilet.zan.kz/rus/docs/U930001120_</ref><ref>https://adilet.zan.kz/rus/docs/P930000426_</ref>. 1994 жылы университетте «Экономика» баспасы және өзінің баспаханасы ашылды. 1996 жылы «ҚазМБА Хабаршысы» ғылыми журналының бірінші нөмірі шықты, алғашқы магистрант түлектер дүниеге келді. 1997 жылы Ақтөбе және Шымкент қалаларындағы филиалдар базасында ҚазМБА Аймақтық оқу орталықтары құрылды, 1999 жылы Астанадағы филиал «Экономика және қаржы» институты болып қайта құрылды<ref>Первый экономический вуз Казахстана: история развития АИНХ—КазЭУ 1963—2013. — Алматы : Изд. «Экономика», 2013. — 432 с. — <nowiki>ISBN 978-601-225-552-2</nowiki>.</ref>. 2000 жылдың 23-мамырында Қазақстан Үкіметінің Қаулысы бойынша ЖОО-ға Тұрар Рысқұловтың есімі берілді<ref>https://adilet.zan.kz/rus/docs/P000000775_</ref>. 1995 жылдан бастап Еуропалық Одақ бағдарламасы шеңберінде ҚазМБА-ны әрі қарай мемлекет меншігінен алуды көздейтін ТАСИС шетелдік консультативтік көмек жобасын іске асыру басталды<ref>Первый экономический вуз Казахстана: история развития АИНХ—КазЭУ 1963—2013. — Алматы : Изд. «Экономика», 2013. — 432 с. — <nowiki>ISBN 978-601-225-552-2</nowiki>.</ref>. 2001 жылдың 2-сәуірінде Үкіметтің Қаулысы бойынша ЖОО жекешелендіру және әрі қарай мемлекет меншігінен алу үшін «Т.Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті» жабық акционерлік қоғамы болып қайта құрылды<ref>https://adilet.zan.kz/rus/docs/P010000434_</ref>. 2001 жылдың соңына дейін ЖОО-ның 100% акциясы жеке меншікке берілді<ref>https://adilet.zan.kz/rus/docs/P000000912_</ref>, 2002 жылы «Т.Рысқұлов атындағы ҚазЭУ» ЖАҚ («Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ» ААҚ болып қайта құрылды<ref>Первый экономический вуз Казахстана: история развития АИНХ—КазЭУ 1963—2013. — Алматы : Изд. «Экономика», 2013. — 432 с. — <nowiki>ISBN 978-601-225-552-2</nowiki>.</ref>. 2008 жылы ЖОО жанынан Халықаралық бизнес мектебі (IBS) ашылды<ref>Первый экономический вуз Казахстана: история развития АИНХ—КазЭУ 1963—2013. — Алматы : Изд. «Экономика», 2013. — 432 с. — <nowiki>ISBN 978-601-225-552-2</nowiki>.</ref>. 2010 жылы университет Еуропалық білім беру кеңістігіне кіріп, Университеттердің Ұлы Хартиясына қол қойды<ref>Первый экономический вуз Казахстана: история развития АИНХ—КазЭУ 1963—2013. — Алматы : Изд. «Экономика», 2013. — 432 с. — <nowiki>ISBN 978-601-225-552-2</nowiki>.</ref>. 2011-2013 жылдары Қызылорда, Атырау, Шымкент, Павлодар, Семей қалаларында Аймақтық Қашықтан оқыту орталықтары ашылды [16]. 2014 жылғы 3-желтоқсанда университет ребрендинг рәсімінен өтіп, «Тұрар Рысқұлов атындағы Жаңа экономикалық университет» АҚ болып өзгертілді [18]. === Қазіргі заманы === 2016 жылы Университет өз атауын «Нархоз университеті» АҚ деп өзгертті<ref>[https://forbes.kz//process/education/neu_im_t_ryiskulova_pereimenovali_v_narhoz_universitet/]</ref>. 2016-2021 жылдары университетті шетелдік келесі ректорлар басқарды: Кшиштоф Рыбинский (Польша), Эндрю Вахтель (АҚШ), Станислав Буянский (Ресей, АҚШ). Білім беру және ғылыми қызметтің құрылымы мен мазмұнын жаңғырта отырып, Нархозды заманауи бәсекелестік университетке айналдыру процесі туралы мәлімделді. Атап айтқанда, жаңа факультеттер, кафедралар құрылды, бірқатар ғылыми-зерттеу институттары мен орталықтары құрылды<ref>https://informburo.kz/stati/narhoz-mozhet-stat-liderom-sredi-vuzov-v-centralnoy-azii-o-chyom-govorili-na-narxoz-insight-.html</ref>. 2020 жылдан бастап Университетте қос диплом бағдарламасы енгізілді<ref>https://weproject.media/articles/detail/rektor-universiteta-narkhoz-o-perekhode-na-onlayn-obuchenie-i-poluchenii-diploma-vuza-velikobritanii/</ref>. 2020 жылғы 13-наурызда «Коммерциялық емес акционерлік қоғам» мәртебесін беру жолымен Нархоз университетін мемлекеттік қайта тіркеу жүргізілді. Коммерциялық емес ұйым ретінде құрылған қоғамды коммерциялық ұйымға айналдыру мүмкін емес, ал алынған табыс тек даму, инфрақұрылым мен академиялық процесті жақсартуға, ғылыми-зерттеу жұмыстары мен оқытушылардың кәсіби дамуын арттыруға бағытталады. 2020 жылдың қарашасында ректор С. Г. Буянский: «2021 жылы Университеттің ұйымдық құрылымы батыстық типтегі модернизациядан өтеді, ректор лауазымы жойылып, Президент пен провост арасындағы өкілеттіктер бөлінеді», - деп мәлімдеді<ref>[https://informburo.kz/interview/stanislav-buyanskiy-narhoz-my-pereydyom-ot-vertikali-vlasti-k-matrichnoy-strukture-upravleniya.html]</ref>. 2023 жылдың мамыр айында Нархоз университеті блокчейн-технология негізінде NFT-дипломдар платформасын құру жөніндегі жобаны іске қосатынын жариялады<ref>https://optimism.kz/2023/05/26/blokchejn-i-obrazovanie-narhoz-perehodit-na-nft-diplomy/</ref>. 2024 жылғы жағдай бойынша Университетте 34 бакалавриат бағдарламасы<ref>https://abiturients.kz/universitet-narhoz/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240422062111/https://abiturients.kz/universitet-narhoz/ |date=2024-04-22 }}</ref>, 29 магистратура бағдарламасы және 8 докторантура бағдарламасы бойынша сабақ жүргізіледі. == Рейтингтердегі Университет == {|class="wikitable" style="font-size:90%" |- !Рейтинг !Жыл !Позиция |- |Университеттер рейтингі QS EECA 2020 |2020<ref>https://www.topuniversities.com/university-rankings/eeca-rankings/2020</ref> |251-300 |- |QS World University университеттерінің рейтингі Rankings: Sustainability (Governance) |2023<ref>https://narxoz.edu.kz/global/global-network/rankings-accreditations-memberships/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240226123118/https://narxoz.edu.kz/global/global-network/rankings-accreditations-memberships/ |date=2024-02-26 }}</ref> |306 |- |QS World University университеттерінің рейтингі Rankings: Sustainability (Environmental sustainability) |2023<ref>https://narxoz.edu.kz/global/global-network/rankings-accreditations-memberships/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240226123118/https://narxoz.edu.kz/global/global-network/rankings-accreditations-memberships/ |date=2024-02-26 }}</ref> |413 |- |QS World University университеттерінің рейтингі Rankings: Sustainability (Equality) |2023<ref>https://narxoz.edu.kz/global/global-network/rankings-accreditations-memberships/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240226123118/https://narxoz.edu.kz/global/global-network/rankings-accreditations-memberships/ |date=2024-02-26 }}</ref> |770 |- |QS Stars рейтингтік жүйесі 2023 |2023<ref>https://www.topuniversities.com/universities/narxoz-university</ref> |4 жұлдыз |- |Rankings 2023: Орталық Азия 2023 |2023<ref>https://www.topuniversities.com/asia-university-rankings/central-asia/2023?search=narxoz</ref> |Азияда — 451-500, Орталық Азияда — 23. |- |Университеттердің тұрақтылық рейтингі UI GreenMetric |2023<ref>https://narxoz.edu.kz/global/kz/global-network/rankings-accreditations-memberships/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240422063542/https://narxoz.edu.kz/global/kz/global-network/rankings-accreditations-memberships/ |date=2024-04-22 }}</ref> |730 |- |«Атамекен» ҰКП өткізген ЖОО-лар білім беру бағдарламаларының ұлттық рейтингі |2023<ref>https://inbusiness.kz/ru/last/novyj-rejting-vuzov-sostavili-v-kazahstane</ref> |Түлектерді жұмысқа орналастыру бойынша жеке ЖОО-лар рейтингінде 1-орын |- |Академиялық адалдық лигасының рейтингі 2024 |2024<ref>https://newtimes.kz/obshchestvo/184962-opublikovan-ezhegodnyi-reiting-kazakhstanskikh-universitetov</ref> |1 орын |- |QS World University университеттерінің рейтингі Rankings 2025 |2024<ref>https://www.topuniversities.com/universities/narxoz-university</ref> |1001-1200 |- |Университеттер рейтингі Times Higher Education |2024<ref>https://www.timeshighereducation.com/impactrankings#!/length/25/name/Narxoz/sort_by/rank/sort_order/asc</ref> |1001-1500 |} == Мектептер == * Экономика және менеджмент мектебі<ref>https://kk.narxoz.kz/sem/</ref> * Құқық және мемлекеттік басқару мектебі<ref>https://kk.narxoz.kz/slpp</ref> * Цифрлық технологиялар мектебі<ref>https://kk.narxoz.kz/ste/</ref> * Бизнес мектебі<ref>https://narxoz.edu.kz/nbs</ref> * Гуманитарлық мектеп<ref>https://kk.narxoz.kz/hhs</ref> == Ғылыми орталықтар == * Гендерлік экономиканы зерттеу орталығы (GERC)<ref>https://kk.narxoz.kz/research/institutes/gerc</ref>. * Қазақстандағы Тұрақты дамуды зерттеу институты (SKRI)<ref>https://narxoz.edu.kz/research/institutes/skri</ref>. * HR зерттеу орталығы (HRRC). * Жібек жолы істері орталығы (SRCC)<ref>https://narxoz.edu.kz/research/institutes/srcc</ref>. * Еуразиялық экономикалық-құқықтық зерттеулер орталығы (CEBR)<ref>https://narxoz.edu.kz/research/institutes/ecelr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240226113242/https://narxoz.edu.kz/research/institutes/ecelr/ |date=2024-02-26 }}</ref>. * Data Science зертханасы. == Серіктес ЖОО-лар == Бүгінгі таңда Нархоз университетінің білім беру бағдарламаларының әр түрлі формаларын ұсынатын 70-тен астам халықаралық серіктестері бар<ref>https://forbes.kz/actual/education/studentyi_narhoza_cmogut_poluchit_diplom_topovogo_britanskogo_vuza_iz_russell_group/</ref>. Нархоз студенттерінің қос диплом, ERASMUS+, академиялық ұтқырлық, жазғы және қысқы мектептер бағдарламалары бойынша үш құрлықтың (континенттің) 23 еліне шетелге шығу мүмкіндігі бар<ref>https://narxoz.edu.kz/global/kz/go-abroad/students/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240422063544/https://narxoz.edu.kz/global/kz/go-abroad/students/ |date=2024-04-22 }}</ref>. {| class="wikitable" |+ !'''Ел''' !'''Университет''' ! '''Білім беру бағдарламасы''' |- |Ұлыбритания |Queen's University Belfast |Қос диплом |- |Литва |Mykolas Romeris университеті |Қос диплом |- |Франция |La Rochelle Université |Қос диплом |- |АҚШ |Пенн мемлекеттік университеті |Қос диплом |- |Германия |[https://www.hof-university.com/ Hof University of Applied Sciences] |Қос диплом |} == Кампустар == Университеттің негізгі кампусы Алматы қаласының Жандосов көшесі бойында, ал екіншісі 1-микроауданда орналасқан. Нархоз университетінің Жандосов көшесіндегі кампусының аумағы қоғамдық қолжетімділікке ие. Қасбеттің (фасад) алдында саябақ бар, субұрқақ (фонтан) жұмыс істейді, Жапон бағына ие. Кампустың ішінде шағын алаң бар. Жандосов көшесіндегі кампус аумағында стадион, спорт орталығы, GRANDPOOL фитнес-орталығы, әскери кафедра орналасқан. 2020 жылы Басшылық бас ғимаратты 2022 жылға дейін қайта құрудың басталғаны туралы жария етті [20]. 2022 жылы Университет жаңа кампусының қайта құрудан кейінгі салтанатты ашылуы өтті [44]. Кампус 26 IT-зертхана, 112 аудитория мен 115 ашық кеңістік жұмыс аймағына ие. Шетелдік студенттер үшін жеке офис қарастырылған – Welcome center [45]. 2023 жылы жаңа студенттік жатақхананың іргетасын қалау рәсімі өтті. Жатақхананың құрылысы 2024 жылы аяқталды. Бұл 424 орынға арналған жалпы ауданы 8700 м² болатын үш, бес және жеті қабатты ғимараттар кешені. Студенттер үшін жеке жуынатын бөлмелері мен душтары бар үш адамға арналған бөлмелер, климаттық бақылау жүйесі мен тұрмыстық техникасы бар. Жеке кір жуатын бөлме, сонымен қатар әр қабатта ас үй мен жұмыс орындары, бірінші қабатта дүкен, кофехана, шаштараз, медициналық пункт, төбесінде жасыл терраса бар<ref>https://qaz.ulysmedia.kz/news/18975-narkhoz-universiteti-almatyda-zhana-formatta-salyngan-zhatakkhanany-ashty/</ref>. == Ректорлар == * 1963 —1975 жж. — Александр Иванович Белов * 1975 — 1982 жж. — Виктор Дмитриевич Руднев * 1982 — 1988 жж. — [[Нұрғали Құлшыманұлы Мамыров]] * 1988-1992ж. — Василий Евдокимович Черкасов * 1992—1995 жж. — [[Кенжеғали Әбенұлы Сағадиев]] * 1995—2005 жж. — [[Нұрғали Құлшыманұлы Мамыров]] * 2005—2012 жж. — [[Әли Әжімұлы Әбішев]] * 2012—2014 жж. — Серік Аманжолұлы Святов * 2015—2018 жж. — Кшиштоф Рыбиньски (Польша) * 2018—2020 жж. — Эндрю Вахтель (АҚШ) * 2020—2021 жж. — Станислав Буянский (Ресей, АҚШ) Ректор С.Г. Буянский Университеттің ұйымдастырушылық реформасының бастамашысы болды, оның шеңберінде Президент және провост лауазымдарын бір мезгілде енгізу жолымен ректор лауазымы жойылды. == Президенттер == * 2021—2024 — [[Мирас Мұхтарұлы Дәуленов|Мирас Мұхтарұлы Дәуленов]] * 2024—қ.у. — Қожахмет Қанат Темірғалыұлы<ref>https://forbes.kz/articles/kanat_kojahmet_naznachen_prezidentom_universiteta_narhoz</ref> ==Еншілес ұйымдар== * Нархоз университетінің экономикалық колледжі * «ESF» корпоративтік қоры * «ҚЭУ-сервис» ЖШС == Белгілі түлектер == * [[Данияр Талғатұлы Ақышев]] * [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]] * [[Қайрат Нематұлы Келімбетов]] * [[Наталья Артёмовна Коржова]] * [[Аслан Есболайұлы Мусин]] * [[Нұртай Салихұлы Сабильянов]] * [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]] * [[Аслан Бәкенұлы Сәрінжіпов]] * [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин]] * [[Болат Жамитұлы Өтемұратов]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Алматыдағы университеттер}} [[Санат:Алматы жоғарғы оқу орындары]] 3ap27uew8mfgzb59u4hj8mn4ciy6ggl Мұқаш Хасенов 0 46237 3622778 3622215 2026-06-26T18:56:20Z ~2026-36953-47 182924 /* */ қате жазылған 3622778 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұқаш Хасенов | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1954 | Басқаруын аяқтады = 1960 | Ізашары = [[Қасым Сүлейменов]] | Ізбасары = [[Мұзаппар Дайырұлы]] | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = [[Ақмола облысы|Ақмола]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1946 | Басқаруын аяқтады_2 = 1952 | Ізашары_2 = [[Халел Райысов]] | Ізбасары_2 = [[Қазыбек Тасбайұлы]] | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 15.11.1904 | Туған жері = [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 2.10.1960 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұқаш Хасенов''' ([[15 қараша]] [[1904 жыл|1904]], [[Петропавл уезі]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] — [[2 қазан]] [[1960 жыл|1960]], [[Семей]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік шаруашылық, мемлекеттік және саяси қайраткер. == Өмірбаяны == 1927—1930 жылдары [[Павлодар округі]] № 9 ауылдық кеңесінің хатшысы, Павлодар округі Тереңкөл аудандық кеңесі атқару комитетінің хатшысы болып күн көрді. 1930—1932 жылдары Қазақ АКСР Павлодар аудандық «Союзхлеб» кеңсесінің есепшісі болып еңбектенді. 1932—1934 жылдары ауыл шаруашылығы кооперативі басқармасының төрағасы болып жұмыс істеді. 1934—1936 жылдары кеңшар директорының орынбасары лауазымында мехнат қылды. 1936—1937 жылдары Мәскеу кеңшар директорлары курстарының тыңдаушысы болды. 1937—1938 жылдары Киров облысаралық ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебінің директоры болып еңбек етті. 1938 жылы [[Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитеті|Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитеті]] ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып істеді. 1938—1939 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облысы Шыңғыстау аудандық комитетінің 1-хатшысы қызметін атқарды. 1939 жылы Қазақстан К(б)П Орталық Комитеті кеңшар кадрлары секторының меңгерушісі болып күн көрді. 1939—1946 жылдары Қазақстан К(б)П Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің кадрлар жөніндегі хатшысы, 2-хатшысы болып еңбектенді. 1946—1952 жылдары [[Ақмола облысы|Ақмола]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді. 1952—1953 жылдары БК(б)П Орталық Комитеті — КОКП Орталық Комитеті жанындағы қайта даярлау курстарының тыңдаушысы болды. 1953—1954 жылдары Қазақстан КП Орталық Комитеті ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары лауазымында мехнат қылды. 1954 жылдан бастап — 1960 жылдың 2 қазанына дейін [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып еңбек етті<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>. == Дереккөздер == * [http://www.knowbysight.info/HHH/13107.asp Мұқаш Хасенов.] 1898–1991 жж. Коммунистік партия және Кеңес Одағы тарихының анықтамалығы.{{ref-ru}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Ақмола облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақстан КП Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің хатшылары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:КСРО аудандық атқару комитеттерінің мүшелері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары]] qk6g74pum19eamzrm88yi8mki17xiec Лаж 0 47011 3622675 2694048 2026-06-26T16:55:49Z 1nter pares 146705 3622675 wikitext text/x-wiki [[File:Vereinigte Ostindische Compagnie bond - Middelburg - Amsterdam - 1622.jpg|thumb| alt=A.| ''[[Құнды қағаз]]''.]] '''Лаж'''<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> ({{lang-it|aggіo}} – [[көбею]]) – [[бағалы қағаздар]]дың‚ [[ақша]] белгілерінің‚ [[вексель]]дердің‚ т.б. атаулы құнынан олардың нарықтық бағамының асып түсуі.<ref>Банк терминдері мен ұғымдарының қазақша-орысша сөздігі. / Ғ. Сейіткасымов, Б. Бейсенғалиев, Ж. Бекболатұлы — Алматы: Экономика, 2006. ISBN 9965-783-20-9 </ref> ==Сілтемелер== * [[Ғаламтор]] * [[Биржа]] * [[Акция]] * [[Қазақстан]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} [[Санат:Экономика]] [[Санат:Банк терминдері]] 5noch7shxtoq1tr4txzxcxns34gpi0q Ниагара сарқырамасы 0 48101 3622809 3410349 2026-06-27T03:03:30Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622809 wikitext text/x-wiki {{Сарқырама |Атауы = Ниагара сарқырамасы |Төл атауы = en/Niagara Falls/fr/Chutes Niagara |Сурет = 3Falls Niagara.jpg |Сурет тақырыбы = Сарқырамалар кешенінен көрініс (сол жағында - «Америкалық», оң жағында - «Таға») |Координаттары = 43/4/41/N/79/4/33/W |CoordScale = |Ел = АҚШ/Канада |Аймақ = Нью-Йорк (штат)/Онтарио |Аудан = |Өзен = Ниагара |Биіктігі = 53 |Ені = 792 |Су шығыны = |Позициялық карта = АҚШ |Позициялық карта 1 = |Ортаққордағы санаты = Niagara Falls }} '''Ниагара су құламасы''' ({{lang-en|Niagara Falls}}) — [[Солтүстік Америка]]дағы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] пен [[Канада]]ның шекарасымен ағып өтетін [[Ниагара]] өзенінің орта ағысындағы алып сарқырама. == Географиясы == Сарқырамалардың негізгі бөлігі Канаданың [[Онтарио|Онтарио провинциясында]] және АҚШ-тың [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк штатында]] орналасқан. [[Эри (көл)|Эри]] мен [[Онтарио]] көлдерінің қысқа аралығында [[Ниагара]] өзені 100 метрге жуық биіктіктен төмен қарай құлап ағады. Су құламасының астындағы [[Тау жынысы|тау жыныстары]] доломитті [[әктас]]тар мен [[сазды тақтатастар]]дан тұрады. Әктастардан тұратын кемері үнемі шайылудың әсерінен Эри көліне қарай жылына 7 – 10 см жылжуда. Ниагара су құламасы Козий аралымен 2 бөлікке бөлінген: канадалық (“таға” – тоғыз жүз метрлік доға) бөлігінің биіктігі 48 м, ені 800 м және америкалық бөлігінің биіктігі 51 м, ені 300 м. Судың гүрілі 25 км жерге дейін жетеді. Туризм дамыған.<ref>[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ Энциклопедиясы]], 7 том 2 бөлім</ref> Сарқыраманың су қуаты гидроэлектростанциялар арқылы электр энергиясын өндіру үшін қолданылады. Сарқырамалардың жанында су шашырандысынан пайда болатын кемпірқосақтарды көруге болады. == Бөліктері == Ниагара сарқырамасы үш сарқырамадан тұрады: # '''Таға сарқырамасы (Horseshoe Falls):''' Ең үлкен және ең әйгілі сарқырама. Ол Канада жағында орналасқан және аттың тағасы тәрізді иіліп келгендіктен осылай аталған. Судың негізгі ағыны осы жерден құлайды. # '''Америка сарқырамасы (American Falls):''' Екінші үлкен сарқырама, АҚШ жағында орналасқан. Оның ұзындығы Таға сарқырамасынан кішірек, бірақ оның өзіндік сұлулығы бар. # '''Фата сарқырамасы (Bridal Veil Falls):''' Ең кіші сарқырама, ол Америка сарқырамасының жанында орналасқан. Ол нәзік және жіңішке көрінеді, сондықтан “фата” деп аталған. == Галерея == <gallery> A General View of the Falls of Niagara, 1820, by Alvan Fisher - SAAM - DSC00862.JPG| Distant View of Niagara Falls 1830 Thomas Cole.jpg| Karl Bodmer Travels in America (72c).jpg| "Voute sous la Chute du Niagara - Niagara Falls" by Jacques-Hippolyte van der Burch.jpg| Frederic Edwin Church - Niagara Falls - WGA04867.jpg| Underneath Niagara Falls.jpg| Brooklyn Museum - Niagara - Louis Rémy Mignot - overall.jpg| Bierstadt Albert Falls of Niagara from Below.jpg| Hunt - Niagara Falls.jpg| Brooklyn Museum - Niagara Falls - Arthur Parton - overall.jpg| </gallery> == Тағы қараңыз== *[[Ұлы көлдер]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелр == * [http://www.niagarafalls.ca/ «Official Website of Niagara Falls»] {{Wikiquote}} {{Commons|Niagara Falls|Niagara Falls image gallery}} * [https://waterfallsofontario.com/niagara-falls.php Waterfalls of Ontario - Niagara Falls] * [https://web.archive.org/web/20120113234919/http://www.archives.gov.on.ca/english/exhibits/freeland/index.html Panorama] * [http://www.nflibrary.ca/nfplindex/ Historic Niagara Digital Collections] * [https://web.archive.org/web/20080228083429/http://www.hq.usace.army.mil/cepa/pubs/nov99/story16.htm U.S. Army Corps of Engineers] * [http://www.history.com/topics/niagara-falls The History of Niagara Falls] * [https://visitingniagarafalls.com/attractions/ Niagara Falls Attractions] * [https://books.google.com/books?id=ytwDAAAAMBAJ&dq=1954+Popular+Mechanics+January&pg=PA115 "Niagara Power Goes Under Ground"] * [http://niagarafallsupclose.com/american-attractions/niagara-power-vista/ Niagara Power Vista] * ''[https://www.youtube.com/watch?v=_CWh6i4jSxQ Niagara]'' * [http://cathymariebuchanan.com/the-day-the-falls-stood-still ''The Day the Falls Stood Still''] * [http://www.mcclelland.com/catalog/display.pperl?isbn=9780771034763 ''The Whirlpool''] {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Ниагара сарқырамасы]] [[Санат:Ұлы көлдер]] bv0mu72s6tvrlg9migyhksg7cf3ab5h Эпюр 0 48244 3622692 2316807 2026-06-26T17:02:08Z 1nter pares 146705 3622692 wikitext text/x-wiki '''Эпюр''' ({{lang-fr|epure}} – сызба) – 1) кеңістіктік фигураны ортогональ [[проекциялау]] тәсілі арқылы бейнелейтін [[сызба]]. 2) Белгілі бір [[шама]]ның басқа бір шамаға байланысты өзгеру заңының [[график]]тік бейнесі.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Сызу]] 5gpogwldhig1i4juldvh9a00ys42pt7 Мұхтар Омарханұлы Әуезов 0 48991 3622784 3613190 2026-06-26T19:50:38Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622784 wikitext text/x-wiki {{Жазушы |Есімі = Мұхтар Омарханұлы Әуезов |Шынайы есімі = |Суреті = Auesov.jpg |Ені = |Суреттің аты = |Туған кездегі есімі = |Лақап аты = |Туған күні = 28.09.1897 |Туған жері = [[Шыңғыс болысы]], [[Семей уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Ресей империясы]] (қазіргі {{туғанжері|Абай ауданы (Абай облысы){{!}}Абай ауданы|Абай ауданында (Абай облысы)}}, [[Абай облысы]], [[Қазақстан]]) |Қайтыс болған күні = 27.6.1961 |Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Мәскеу|Мәскеуде}}, [[КСРО]] |Азаматтығы = {{Байрақ|Ресей империясы}} → {{Байрақ|КСРО}} |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] |Мансабы = [[прозаик]], [[ақын]], [[драматург]], [[жазушы]] және [[ғалым]] |Шығармашылық жылдары = |Бағыты = социалистік реализм |Жанры = [[роман]] |Шығармалардың тілі = [[қазақ тілі|қазақша]] |Дебюті = |Марапаттары = {{{!}} {{!}}{{Ленин ордені}}{{!!}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{!!}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{!!}}{{Құрмет Белгісі ордені}} {{!}}- {{!}}{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}} {{!}}} |Сыйлықтары = {{{!}} {{!}}{{Лениндік сыйлық|1959}}{{!!}}{{Сталиндік сыйлық|1949}} {{!}}} |Қолтаңбасы = |Сайты = |Commons = }} '''Мұхтар Омарханұлы Әуезов''' ([[28 қыркүйек]] [[1897 жыл|1897]], [[Шыңғыстау]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Ресей империясы]] – [[27 маусым]] [[1961 жыл|1961]], Кунцево орталық клиникалық ауруханасы, [[Мәскеу]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қазақ жазушысы, қоғам қайраткері, [[Қазақстан ғылым академиясы]]ның тұңғыш академигі ([[1946 жыл|1946]]), [[Филология|филология ғылымдарының]] докторы мен [[профессор]]ы (1946), [[Қазақ КСР|Қазақ КСР-нің]] еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1957).<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref> ==Өмірбаяны== Мұхтар Әуезов 1897 жылғы 28 қыркүйекте, Семей өңірінде, қазіргі Абай облысының [[Абай ауданы (Абай облысы)|Абай ауданындағы]] [[Бөрілі]] деген жерде дүниеге келген. Шыққан руы — [[Қожа]]. [[Сурет:Auezov_House_in_Borli.JPG|нобай|оңға|Бөрілідегі Мұхтар Әуез дүниеге келген және тұрған үй.]] Мұхтардың атасы Әуез ескіше сауаты бар, [[Араб тілі|араб]], [[Парсы тілі|парсы]], ортаазиялық түркі әдебиетімен таныс болған. Мұхтар бала кезінде атасының үйретуімен арабша хат таниды. Мұхтардың әкесі Омархан да, Әуез де Абай ауылымен іргелес отыратын, құдалы, дос-жар адамдар еді. 4 жасынан бастап әжесі Мұхтарға [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] өлеңдерін жаттатады. 1903 жылы алты жасар Мұхтар Абай ауылына барып, ақынмен кездеседі. 1908 жылы Семейдегі Камалиддин хазірет медресесінде оқып, одан кейін орыс мектебінің дайындық курсына ауысады. 1910 жылы Семей қалалық бес кластық орыс қазына училищесіне оқуға түсіп, соңғы класында оқып жүргенде [[Дауыл (әңгіме)|«Дауыл»]] атты алғашқы шығармасын жазады. 1915 жылы училищені аяқтап, [[Семей]] [[М.О. Әуезов атындағы педагогикалық колледжі|қалалық мұғалімдер семинариясына]] түседі. Семинарияда оқып жүріп [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]ның ''«Жолсыз жаза»'' дастанының негізінде ''«[[Еңлік — Кебек (пьеса)|Еңлік-Кебек]]»'' пьесасын жазып, оны 1917 жылғы маусымда Ойқұдық деген жерде сахнаға шығарады. [[Сурет:Stamp of Kazakhstan 176.jpg|thumb|right|300px|Мұхтар Омарханұлы Әуезов құрметіне шығарылған марка]] [[Ресей]]дегі саяси революция Әуезов өміріне үлкен өзгерістер әкеледі. Ол Семейде ''«Алаш жастары»'' одағын құрып, түрлі үйірмелердің ашылуына ұйытқы болады. [[Жүсіпбек Аймауытов]]пен бірігіп жазған ''«Қазақтың өзгеше мінездері»'' аталатын алғашқы мақаласы 1917 жылғы 10 наурызда ''«Алаш»'' газетінде басылды. 1918 жылғы 5–13 мамырда [[Омбы қаласы]]нда өткен Жалпы қазақ жастарының құрылтайына қатысып, оның орталық атқару комитетінің мүшесі болып сайланады. Әуезов жазушы [[Жүсіпбек Аймауытов]]пен бірлесіп, Семейде [[Абай (журнал)|''«Абай»'' ғылыми-көпшілік журналын]] шығаруға қатысады. 1919 жылы [[семинария]]ны бітіріп, қоғамдық-саяси жұмысқа араласады. 1919 жылғы желтоқсанның төртінде Семейде [[Большевизм|большевиктер]] билігі орнап, Әуезов Семей губревкомының жанынан ашылған қазақ бөлімінің меңгерушісі және ''«Қазақ тілі»'' газетінің ресми шығарушысы болып тағайындалады. 1921 жылғы қарашада [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]]-і [[Қазақ АКСР Орталық Атқару Комитеті|Орталық атқару комитетінің (ОАК)]] төралқа мүшелігіне сайланып, онда кадр мәселесімен айналысады. Сол жылы ''[[Қорғансыздың күні (әңгіме)|«Қорғансыздың күні»]]'' әңгімесі ''«[[Қызыл Қазақстан]]»'' журналының №3–4 сандарында жарияланды. 1922 жылғы күзде [[Ташкент]]тегі Орта Азия университетіне тыңдаушы болып оқуға түседі, әрі ''[[Шолпан (журнал)|«Шолпан»]]'' және ''«Сана»'' журналдарына жұмысқа орналасады. Осы басылымдарда ''[[Қыр суреттері|«Қыр суреттері»]], [[Қыр әңгімелері|«Қыр әңгімелері»]], «Үйлену», «Оқыған азамат», «Кім кінәлі», «Заман еркесі»'' («Сөніп-жану») әңгімелері жарияланады. 1923 жылғы маусымда [[Ленинград]] (''қазіргі [[Санкт-Петербург]]'') мемлекеттік университетінің қоғамдық ғылымдар факультетінің тіл-әдебиет бөліміне оқуға ауысады. 1924–1925 жылы Семейдегі мұғалімдер техникумына оқытушылыққа қалдырылды. Сонда жүріп ''«Таң»'' журналын шығарады. Онда ''«Кінәмшіл бойжеткен», «Қаралы сұлу», «Ескілік көлеңкесінде», «Жуандық»'' әңгімелері жарияланды. 1925 жылы Ленинградқа қайтып барып, оқуын жалғастырады. [[Сурет:Деятели_партии_«Алаш».jpg|нобай|оңға|alt="Алаш" партиясының бірталай қайраткерлері. Топтық сурет|"Алаштың" бірқатар қайраткері. Солдан оңға: Халел Ғаббасұлы, Міржақып Дулатұлы, Ахмет Байтұрсынұлы, Мұхтар Әуез (отырғандар);Жүсіпбек Аймауытұлы, Әлкей Марғұлан, Абдолла Байтасұлы (тұрғандар). Қызылорда, 1926 жыл.]] 1926 жылғы жаз айында Семейге арнайы ғылыми экспедиция ұйымдастырып, оның материалдары негізінде жазылған ''«[[Әдебиет тарихы]]<nowiki/>»'' монографиясы 1927 жылы кітап болып шығады. 1927 жылғы жазда [[Жетісу]] өңіріне сапармен келіп, [[Ілияс Жансүгіров]]пен бірге болашақ шығармаларына материал жинайды. [[Ленинград]]қа қайтып оралысымен, осы материалдар негізінде ''[[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)|«Қараш-Қараш оқиғасы»]]'' повесін, ''«Қилы заман»'' романын, ''«[[Хан Кене]]»'' пьесасын жазады. 1928 жылы Орта Азия мемлекеттік университетінің аспирантурасына қабылданды, әрі [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Қазақ ағарту институтында]] сабақ берді. [[Алаш қозғалысы]]ның көсемдерімен бірге 1930 жылғы 16 қыркүйекте тұтқындалып, 1932 жылғы сәуірде үш жылға шартты түрде бас бостандығынан айырылды. Дегенмен, маусым айында түрмеден босатылып, [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Қазақ педагогика институтының]] (''ҚазПИ-дің'') аға оқытушысы болып қызмет істейді. Осы жылдары ''[[театр]], [[драматургия]], мәдениет пен өнер, [[әдебиет]], фольклор тарихы, [[орыс әдебиеті]]нің'' классиктері туралы мақалалары үзбей жарияланып тұрады. Әуезов сценарийі бойынша ''«Райхан»'' көркем фильмі (1940) түсіріледі. 1936 жылы [[Мәскеу]]де өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысады. Осы жылдары ''[[«Абай» және «Абай жолы» романдарының жазылуы туралы (мақала)|«Абай»]]'' романын жазуға кірісіп, оны [[1941 жыл]]ы бітіреді. «Абай» романының жарық көруі (1942) Қазақстанның мәдени өміріндегі ерекше оқиға болды. 1943 жылы «Абай» романын талқылау үлкен науқанға айналады. 1946 жылы романның екінші кітабын жазып бітіріп, ол 1947 жылы жарық көреді. 1950 жылы роман-эпопеяның ''«[[Ақын аға]]»'' аталатын үшінші кітабы жарық көреді. 1943 жылғы қыркүйектен бастап Қазақтың мемлекеттік университетінің ([[Қазақ ұлттық университеті|ҚазМУ-дің]]) қазақ әдебиеті кафедрасына профессор болып орналасып, өмірінің соңына дейін сонда дәріс оқыды. 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында ''«Сын сағатта»'' (1941), ''«Намыс гвардиясы»'' (жазушы [[Әлжаппар Әбішев]]пен бірігіп, 1942), ''«Қынаптан қылыш»'' (1945) пьесалары мен [[Абай операсы|''«Абай»'' операсының]] либреттосын (1944), ''«Абай әндері»'' фильмінің сценарийін (1945) жазады. 1946 жылы [[Қазақстан ғылым академиясы|Қазақстан Ғылым академиясы]] құрылғанда, оның толық мүшесі (''академик, №1 куәлік'') болып сайланады, филология ғылымдарының докторы, профессор атағы берілді. 1951–1954 жылдары Әуезов саяси-идеологиялық тұрғыдан тағы да қыспаққа алынып, 1953 жылғы сәуірде [[Мәскеу]]ге жасырын аттанып кетуге мәжбүр болады. [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]нде профессор болып орналасып, ''«КСРО халықтары әдебиетінің тарихы»'' деген арнайы курс бойынша дәріс берді. 1954 жылы [[Алматы]]ға қайтып оралып, ''«[[Абай жолы]]»'' роман-эпопеясын түпкілікті аяқтады. 1956 жылы 9-14 қаңтарда [[Германия Демократиялық Республикасы]] (ГДР) жазушыларының [[Берлин]]де өткен IV конгрессіне кеңес жазушысы Константин Федин (делегация басшысы), түрік ақыны Назым Хикметпен (делегацияның қосымша мүшесі) бірге құрметті қонақ ретінде қатысты<ref>https://www.facebook.com/61561159473755/posts/pfbid0bza2Ku6EdhtLWt1bK6bmvMUWbyP8rQyS88pKB8WuJchEVKeyyKaHTJJvHbWjEZrSl/?app=fbl</ref>. [[Үндістан]]ға 40 күндік сапармен (25 қаңтар – 2 наурыз 1955) барып қайтады. 1956 жылы 7-19 қарашада<ref>Мұхтар Әуезов. Энциклопедия. Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011, 623-ші бет </ref> [[КСРО]] мәдениет қайраткерлері өкілдерінің (делегация басшысы – КСРО мәдениет министрінің орынбасары – Сергей Кафтанов<ref>https://www.facebook.com/61561159473755/posts/pfbid02ynmVMnvGPCX1AB3YhitsCQjZaQG1PExAhZQkxS6jc2nd4sy35W9oATh3rKgjnhUAl/?app=fbl</ref>) қатарында [[Чехословакия]]да болды<ref>https://www.facebook.com/61561159473755/posts/pfbid02f6XfSUGfgu6a9kMXX4GZLTRrMtzcrcx7JRNX6jbrWHtUB99bmLDPku55YRT9c6fYl/?app=fbl</ref>. ''Жазушының 60 жасқа толу мерейтойы Алматыда, Мәскеуде салтанатпен атап өтіледі''. 1957 жылы 8-16 тамызда Атом және сутек бомбасын сынауға қарсы халықаралық қозғалыстың [[Жапония]]да өткен 3-конференциясына қатысады (делегация басшысы — Иван Андреевич Каиров) <ref>https://www.facebook.com/61561159473755/posts/pfbid02ef6p6DW51EwGNPFc7BoD5RjYwq8zycNMATt16WijLshZNK1iHFhaGZeA98CPKrGol/?app=fbl</ref><ref>https://www.facebook.com/61561159473755/posts/pfbid02YqCs8PzUU3vGiG8cVeEPT5tpnZGQgB2VpDTXLtf7MGVjLWz1kvSm9xKTbgF4PHivl/?app=fbl</ref>. 1958 жылы 7-13 қазанда [[Ташкент]]тегі Науаи театрында өткен [[Азия және Африка елдері жазушыларының конференциялары|Азия және Африка елдері жазушыларының 1-конференциясын]] ұйымдастырушылардың бірі болды және қазақ тілінде сөз сөйледі <ref>https://www.facebook.com/61561159473755/posts/pfbid02r3iL7PXtYwUvsPwdcnBR7Y9tQHpG5e6HaBhgDEPmZcGibWfT8HdoPdoV8cgsBK5Hl/?app=fbl</ref>. 1960 жылы 16 ақпан — 17 наурызда [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-қа барып, 1961 жылы 24-28 наурызда Бейбітшілікті қорғаудың Кеңестік комитетінің бастамасымен [[Үндістан]]ға екінші рет сапар шегеді<ref>https://www.facebook.com/61561159473755/posts/pfbid0LJ5utFsApGwSZxSV8MqbAAxWqCddTmAywgohztDBM4UMLzcUj8kvBtd8GbQYSgw8l/?app=fbl</ref> (делегация басшысы — Николай Семенович Тихонов). 1955–1957 жылы алты томдық таңдамалы шығармалары басылып шығады. Әуезовтің мұраcының аса қомақты бөлігі — ғылыми зерттеулері. Ол [[қазақ ауыз әдебиеті]]н жинақтап, жүйелеп, қазақ әдебиеті тарихы, Абайдың өмірі мен шығармашылығы, [[әдебиеттану]] мен [[фольклор]]дың теориялық-проблемалық мәселелері жөнінде іргелі еңбектер жазды. Қоғам және мемлекет қайраткері ретінде Әуезов жиырмадан астам шет елдерде болып, адамзат қоғамының дамуы, рухани ынтымақтастық үшін өз көзқарасын білдірді. Әлем халықтары оның ''«[[Абай жолы]]»'' роман-эпопеясын айрықша құбылыс ретінде таныды. 1961 жылғы 27 маусымда [[Мәскеу]] қаласындағы ауруханада қайтыс болды. [[Алматы]] қаласында жерленген. Сол жылы [[Қазақстан ғылым академиясы]]ның [[М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты|Әдебиет және өнер институтына]] оның есімі берілді, одан кейін жазушы тұрған үйде мұражай-үйі (1963) ашылып, ескерткіштер орнатылды. [[Сурет:Muhtar_Auez_murajai-uii.jpg|нобай|оңға|Мұражай–үйі|299x299 нүкте]] [[Сурет:ALA_teatr_Auezova_Metro_Tulpar.JPG|нобай|оңға|alt=Мұхтар Әуез театры|Мұхтар Әуез атындағы Қазақ Ұлттық Драма Театры. Алматы|220x220 нүкте]] [[Қазақ академиялық драма театры]], Алматы, Астана, Семей және басқа қалалар мен облыстардағы аудан, ауыл, көше, мектептер Әуезов есімімен аталады. Мұхтар Әуезовтің туғанына 100 жыл толуына орай 1997 жылы [[ЮНЕСКО]]-ның шешімімен, дүниежүзілік деңгейде аталды. [[Сурет:KZ-1997-20tenge-Auezov.png|нобай|оңға|Мұхтар Әуез бедерленген Қазақстан тиыны (1997)|214x214 нүкте]] ==Отбасы== * Әйелдері — Райхан, Кәмила, [[Валентина Николаевна Кузьмина]], [[Фатима Ғабитова]] * Қыздары — [[Мұғамиля]], [[Ләйла Мұхтарқызы Әуезова|Ләйла]] * Балалары — Шоқан, Ернар, [[Мұрат Мұхтарұлы Әуезов|Мұрат Әуезов]].<ref>[https://massaget.kz/layfstayl/madeniet/persona/20327/ Massaget.kz жастар порталы]</ref> Елдес, Елдар. === Шығармашылығы=== [[Сурет:M.O.Auez.50 tomqyq dhagarmalar jinagynyn kei tomdary.jpg|thumb|М.Әуездің 50 томдық толық шығармалар жинағының бірқатар томдары|207x207 нүкте]] ===«Абай жолы» роман-эпопеясы=== [[Сурет:Қазақ_әдебиеті_жауһарларының_бірі-Абай_жолы.-.jpg|нобай|оңға|269x269 нүкте]] «Абай жолы» (тетралогия) — Мұхтар Әуезовтың Абай Құнанбайұлына арналған роман-эпопеясы. «Абай жолы» — қазақтың көркем прозасын классикалық деңгейге көтеріп, әлем әдебиетіне көркемдік қуат әкелген туынды. Әуезов өзінің роман-эпопеясында қазақ халқын, оның ұлттық дәстүрін барлық қырынан энциклопедиялық деңгейде жан-жақты ашып көрсетті. Әуезовтың «Абай жолы роман-эпопеясы әлемдік деңгейде: «XX ғасырдағы ең үздік шығармалардың бірі» ([[Луи Арагон]]) деген жоғары баға алды. Әуезов алғашқыда екі кітаптан тұратын «''Абай''» (1942, 1947), онан кейін мұның жалғасы болып табылатын «''Абай жолы''» (бұл да екі кітаптан тұратын; 1952, 1956) романын жазды. Осы төрт томнан тұратын «''Абай жолында''» қазақ қоғамының алуан түрлі топтары кең қамтылып, сан қырлы тұтас галерея жасалды. Онда қазақ халқының этнографиялық, діни, жалпы мәдени-танымдық дәстүрлері: ''жаз жайлауға көшу, құдалыққа бару мен той жасау, кісі өлімі мен аза тұту, ас беру, жұт, болыс сайлауы, дауға билік айту, аң аулау мен табиғат көріністері'' бар. Алғашқы екі кітаптан тұратын ''«Абай»'' романы үшін жазушыға КСРО мемлекеттік сыйлығы (1949) беріліп, төрт томдық «Абай жолы» роман-эпопеясы жарық көргеннен кейін ол [[Лениндік сыйлық]]тың лауреаты (1959) атанды. Эпопея дүние жүзі халықтарының бір жүз он алты тіліне аударылған. Ол екі жүз томдық «[[Әлем әдебиеті кітапханасы]]» топтамасында екі том болып басылды. ====Драмалық шығармалары==== Әуезов қаламынан 30-дан аса драмалық шығарма туды. Жеке пьесалардың варианттарын қоссақ, 50-ден асады. Әуезов драматургиясында жанрлық формалардың бәрін қамтыған. Онда [[трагедия]] да, [[комедия]] да, [[драма]] да бар. Әуезов кейбір шығармаларын бірігіп жазған. Олар: Л. Соболев («Абай»), С. Мұқанов («Ақан - Зайра»), Ғ. Мүсірепов («Қынаптан қылыш»), Ә. Тәжібаев («Ақ қайың»), Ә. Әбішев («Намыс гвардиясы»), «Октябрь үшін» (1933) пьесасының материалдары — [[Жетісу]] қазақтарының революцияға келуі. Кейіпкерлері — Д. Фурманов, Ж. Бәрібаев. Кітаптың мұқабасында «Мұны жазуға Қ.Байсейітов, Бековтар қатысты» деген сөздер бар. Әуезовті әдебиетке «Еңлік-Кебек» алып келді. Шығарма өзегі — эпостық материал. Әлемдік әдебиеттегі мұндай тәжірибе енімді дәстүрлердің бірі. Әуезовтің «Еңлік-Кебек» атты туындысы 1922 жылы Орынборда басылды. Кейіпкерлері сахна тілімен сөйледі. Автор өзінен бұрынғы мотивтерден алыс кетпеген. Билер сахнасы — көркемдік тамаша табыс. Кемшілік, олқылықтарды ескеріп, Әуезов пьесаны 1943 жылы қайта жазды. Бірнеше көрініс қысқарды. Аса терең, мәнді шығарманың бірі — «Түнгі сарын». Бұл — қазақ драматургиясында реализмнің орныққанын көрсеткен туынды. Мұнда көркемдік шешім ақындық идеалмен тығыз байланысты. Таптық тартыс шығармада жай схема түрінде емес, адам тағдырлары арқылы бейнеленеді. «Түнгі сарын» — қазақ драматургиясында жағымды кейіпкерлер проблемасын шешкен туынды. «Октябрь үшін», «Тартыс» пьесаларында Әуезов реалистік драма жасаудың түрлі-түрлі құралдарын пайдаланған. 1934 жылы сахнаға шыққан «Хан Кене» трагедиясы Әуезовтің азаттық идеясын терең бейнелеген, аса көркем тарихи пьесасы. Мұнда Хан Кененің, Наурызбай батырдың, қазақ, [[Қырғыздар|қырғыз]] билерінің реалистік бейнелері суреттеліп, тарихи шындық пен көркем шындық табиғи бірлік тапқан. «Қарагөз» 1926 жылы бірінші сыйлық алды. 1930 жылдардағы белгілі әдебиет сыншысы Ғ. Тоғжанов трагедияда ескі көшпелі өмірді мадақтау бар дейді. Ж. Орманбаевтың да бір мақаласында осындай пікірі айтылғанды. Әуезов бұл пьесаға кейін қайта оралып, жаңа нұсқа жасады. 1930 жылдары Әуезов реализмді меңгеруде көп еңбек етті. Әсіресе, драматургияда көптеген ізденістерге барды. 1918 жылы Әуезов тұңғыш рет Абай жайлы мақала жазып, Абай заманы туралы білген, естігендерін қағазға түсірген. Л. Соболевпен бірлесіп жазған «Абай» пьесасы кейінгі [[эпопея]] тақырыбының барлауы еді. Онда Абай өмірінің соңғы кезеңдері қамтылған. 1930 жылдардың аяғында Әуезов білімі жөнінен, рухани толысуы жағынан шыңға көтерілді. Ол Абай тақырыбына осындай шақта келеді. Автор Абайға лайық сөз өрнектерін тапқан. Бұл трагедия қоғамдық мәні бар күрделі жағдайларды көрсетеді. Шығармада тартыс, әрекет бірлігі мықты. Пьесада қақтығыс көп. Осы пьесаның негізінде кейін опера либреттосы, киносценарий жазылды. Трагедияны тұңғыш сахнаға қойған — Асқар Тоқпанов. Абай рөлін Қ.Қуанышбаев ойнады. Драма формасын Әуезов көп байытты. Әуезов фантастикалық пьеса да жазған. Ол — «Дос — Бедел дос». Пьесада «бір адам әр түрлі формацияда өмір сүрсе қандай болар еді» деген сұрауға жауап іздейді. Әуезов драматургиясында қазақ халқы өмірінің сан алуан қырлары үлкен шеберлікпен көрсетілген. Өмірдің терең қабаттарын қопарып, типтік жағдайлардағы характерлерді дәл тауып, олардың өзара қақтығысынан туған үлкен тартыстарды көрсету — Әуезов пьесаларының басты ерекшеліктерінің бірі. Шығармаларға құбылыстың сырт көрінісі, яки адамдар арасындағы ұсақ интригалар емес, әлеуметтік конфликтілер негізгі арна болады. Әуезов — қазақ драматургиясының жаңашылы. Ол дүниежүзілік драматургияның асыл үлгілерін оқып, аудару арқылы шеберлік мектебінен өтті. Мұның үстіне Әуезов пьесаның еуропалық үлгісіне соны ұлттық бояу, нақыш қосты. Қазақтың ежелгі әдебиетіндегі драматургияға жақын үлгілерді (айтыс, беташар, жар-жар, шешендік дауы) жаңашылдықпен пайдалана білді.<ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> == Шығармалары == [[Сурет:Мұхтар Әуезов шығармалары. 1954 ж. (1).jpg|нобай|293x293 нүкте|Мұхтар Әуезов шығармалары. 1954 ж.]] ==== Проза ==== * Абай жолы (Роман–эпопея) * Өскен өркен (Аяқталмаған роман) * Қараш-қараш оқиғасы (Повесть) * Қилы заман (Повесть) * Барымта (Әңгіме) * Бүркітші (Әңгіме) * Ескілік көлеңкесінде (Әңгіме) * Жетім (Әңгіме) * Жуандық (Әңгіме) * Қаралы сұлу (Әңгіме) * Қорғансыздың күні (Әңгіме) * Қыр әңгімелері (Әңгіме) * Қысқы түн (Әңгіме) * Көксерек (Әңгіме) * Кім кінәлі (Әңгіме) * Кінәмшіл бойжеткен (Әңгіме) * Оқыған азамат (Әңгіме) * Сөніп жану (Әңгіме) * Түнгі ауыл (Әңгіме) * Үйлену (Әңгіме) * Асыл нәсілдер (Әңгіме) * Татьянаның қырдағы әні (Әңгіме) * Хасеннің құбылыстары (Әңгіме) ====Кино==== * Райхан (фильм) – 1940 * Абай әндері (фильм) – 1945 * Шыңдағы шынар (фильм) – 1966 * Қараш-Қараш (фильм) – 1969 * Көксерек (фильм) – 1973 * Қаралы сұлу (фильм) – 1982 * Абай (фильм) – 1995 * Трагедия триумфатора (фильм) – 2009 ====Театр==== * Абай (Трагедия) * Айман (Либретто) * Айман-Шолпан (Трагедия) * Ақан-Зайра (Пьеса) * Бәйбіше, тоқал (Драма) * Еңлік Кебек (Трагедия) * Дос-Бедел Дос (Пьеса) * Қара қыпшақ Қобланды (Пьеса) * Қарагөз (Трагедия) * Намыс гвардиясы (Пьеса) * Октябрь үшін (Пьеса) * Тартыс (Пьеса) * Түнгі сарын (Пьеса) * Тас түлек (Пьеса) ==== Аудармалары ==== * Асауға тұсау (У. Шекспирден) * Отелло (У. Шекспирден) * Дворян ұясы (И. Тургеневтен) * Ревизор (Н. Гогольден) * Любовь Яровая (К. Треневтен) * Будда (Л. Толстойдан) * Той тарқар (Л. Толстойдан) * Ақ қасқа (Д. Лондоннан) * Қорқыныш (А. Афиногеновтан) * Ақсүйектер (Н. Погодиннен) * Чусовойдағы бурлактар (Д. Мамин-Сибиряктан) * Жердің жаратылысы туралы әңгімелер (Ю. Вагнер) * Құрылыс материалдары (В. Эвальд) * Степь (Ілияс Жансүгіровтен; Зоя Кедринамен бірлесе аударған) == Шығармалар жинағы == <gallery> Сурет:Page002.tif|нобай|оңға Сурет:Page003.tif|нобай|оңға| Он екі томдық шығармалар жинағының он бірінші томының титулды беттері Сурет:Muhtar_Auezdin_12_tomdygynyn_3_tomy.jpg|нобай|оңға|12 томдығынан. 9, 10, 12 томдар. Алматы, Жазушы, 1969. Сурет:Muhtar_Auezdin_12_tomdygynyn_12_tomynyn_muqabasy_(ar_tomda_osyndai_supermuqaba).jpg|нобай|оңға|12–ші томының мұқабасы. Алматы, Жазушы, 1969. Сурет:Pyatitomnoe_sobranie_sochinenii_Muhtara_Aueza.jpg|нобай|оңға|Орысша 5 томдық шығармалар жинағы. Мәскеу, "Көркем әдебиет" баспасы, 1973–1975. Сурет:Мұхтар_Әуездін_20_томдық_шығармаларының_кей_томдарынан.jpg|нобай|оңға|20 томдық шығармалар жинағы (кейбірлері ғана). Алматы, "Жазушы" баспасы, 1979–1985. </gallery> * Алты томдық таңдамалы шығармалары. Алматы, 1955–1957. * Он екі томдық шығармалар жинағы. Алматы, Жазушы баспасы, 1967–1969. * Собрание сочинений в 5 томах. Москва, Художественная литература, 1973–1975. * Жиырма томдық шығармалар жинағы. Алматы, Жазушы, 1979–1985. * Шығармаларының елу томдық толық жинағы. Алматы, Ғылым, Жібек жолы баспалары, 1997–2011. * Қазіргі таңда М. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институтында Мұхтар Әуезовтің 55 томдық академиялық толық шығармалар жинағы жарық көру үстінде. ==Мұхтар Әуезов атында== {{col-begin}} {{col-1-of-3}} ;Елді мекендер мен көшелер * Әуезов көшесі (Астана) * [[Әуезов көшесі (Алматы)]] * Әуезов көшесі (Шымкент) * Әуезов көшесі (Қарағанды) * Әуезов ауданы (Алматы) {{col-2-of-3}} ;Ғылым және мәдениет нысандары * Мұхтар Әуезов атындағы Әдебиет және өнер иституты (Алматы) * [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры]] (Алматы) * М.Әуезов атындағы Мемлекеттік университет (Шымкент) {{col-3-of-3}} ;Ескерткіштер {{col-end}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == {{Commonscat|Mukhtar Auezov|Мұхтар Әуезов}} * [https://adebiportal.kz/kz/authors/view/709 Мұхтар Әуезов] «[[Әдебиет порталы]]» сайтында * [https://sputniknews.kz/spravka/20191208/12234439/Muhtar-Auezov-omirbaian.html Жазушы туралы қызықты деректер] * [http://auezov.kz/page.php Мир Мухтара Ауэзова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161103003546/http://auezov.kz/page.php |date=2016-11-03 }} {{Мұхтар Әуезов шығармалары}} {{DEFAULTSORT:Әуезов, Мұхтар Омарханұлы}} [[Санат:Қазақстан жазушылары]] [[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Қазақстан филологтары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:КСРО жазушылары]] [[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері]] [[Санат:Абайтанушылар]] [[Санат:Қазақстан драматургтері]] [[Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары]] [[Санат:Лениндік сыйлықтың иегерлері]] [[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]] [[Санат:Қазақ КСР ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті оқытушылары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Фатима Ғабитованың жанұясы]] l0spqoffruiwahi4ugojligb620x9k6 Келешек Және К 0 51041 3622685 1699363 2026-06-26T16:59:47Z 1nter pares 146705 3622685 wikitext text/x-wiki '''«Келешек Және К»''' – агроөндірістік кәсіпорын, жауапкершілігі шектеулі серіктестік. [[Тараз]] қаласында орналасқан, [[1999]] жылы бұрынғы қалалық сүт з-ты негізінде құрылған. Серіктестік [[сүт]] өңдеуге және [[сүт]] өнімдерін өндіруге маманданған. Өндірістік алаңдары – 16,4 мың м2. Тәулігіне 3,5 – 4 т [[сүт]] өңделеді. <ref>Тараз Энциклопедиясы</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} {{stub}} [[Санат:Өнiмдер]] qubu4xe8wzvbuuulvn2i9x1rxdcpobx 3622687 3622685 2026-06-26T17:00:09Z 1nter pares 146705 /* */ 3622687 wikitext text/x-wiki '''«Келешек Және К»''' – агроөндірістік кәсіпорын, жауапкершілігі шектеулі серіктестік. [[Тараз]] қаласында орналасқан, [[1999]] жылы бұрынғы қалалық сүт з-ты негізінде құрылған. Серіктестік [[сүт]] өңдеуге және [[сүт]] өнімдерін өндіруге маманданған. Өндірістік алаңдары – 16,4 мың м2. Тәулігіне 3,5 – 4 т [[сүт]] өңделеді.<ref>Тараз Энциклопедиясы</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} {{stub}} [[Санат:Өнiмдер]] nf9trw0xarlxmoirxb4i8i866gykscb Этникалық сана 0 51572 3622695 2138427 2026-06-26T17:03:06Z 1nter pares 146705 3622695 wikitext text/x-wiki '''Этникалық сана''' – әлемдегі өз орнына деген әлеуметтік-психологиялық танымдар мен стереотиптерді қамтитын этникалық қауымдастықтың ділдік түсініктерінің жиынтығы.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} 6p0zutj6je4r12tcxf7ayyc9mpdvno0 Нарухито 0 61064 3622634 3594592 2026-06-26T12:51:50Z Minorax 87835 ([[c:GR|GR]]) [[File:PRT Order of Christ - Knight BAR.png]] → [[File:PRT Order of Christ - Knight BAR.svg]] vva 3622634 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = монарх | Қазақша есімі = Нарухито | Шынайы есімі = {{lang-jp|徳仁}} | Суреті = Emperor Naruhito at TICAD7 (cropped).jpg | Атауы = Нарухито 8 қыркүйек 2019 жыл | Сурет ені = 200 | Елтаңба = Flag of the Japanese Emperor.svg | Елтаңба атауы = Жапон Императорының байрағы | Елтаңба ені = | Титулы = [[Жапония]]-ның [[Жапония императорларының тізімі|126-шы]] [[Жапония Императоры|Императоры]] | Лақап аты = Нарухито | Ту = Flag of the Japanese Emperor.svg | Ту2 = Imperial Seal of Japan.svg | Басқара бастады = [[1 мамыр]] [[2019 жыл]] | Басқаруын аяқтады = | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Акихито]] | Ізбасары = | Тәж кигізу жорасы = [[22 қазан]] [[2019 жыл]] | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = [[Фумихито]] | Бірігіп басқарушы1 = | Бірігіп басқарушы1Басқара бастады = | Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады = | регент1 = | регент1Басқара бастады = | регент1Басқаруын аяқтады = | регент2 = | регент2Басқара бастады = | регент2Басқаруын аяқтады = | Премьер = [[Синдо Абэ]]<br />[[Йошихиде Сыга]]<br />[[Фумио Кисида]] | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Түсініктемелер = | Діні = [[Синтоизм]] | Азаматтығы = {{JPN}} | Туған күні = 23.02.1960 | Туған жері = {{JPN}} [[Токио]] Тогу сарайы | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Династия = [[Жапон императорлық үйі|Ямато]] | Туған кездегі есімі = Нару | Әкесі = [[Акихито]] | Анасы = [[Митико]] | Жұбайы = [[Масако]] | Балалары = [[Айко ханшайым]] | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі =[[Гакусюин Университеті]] | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = [[File:JPN Daikun'i kikkasho BAR.svg|50px|Хризантеманың жоғарғы ордені]] [[File:St. Olavs Orden stripe.svg|50px|Әулие Олафтың ордені]] [[File:QAT Order of Merit of the State of Qatar ribbon.svg|50px|Құрмет белгісі ордені (Катар)]] [[File:HUN Order of Merit of the Hungarian Rep (civil) 5class BAR.svg|50px|Құрмет белгісі ордені (Мажарстан)]] [[File:AUT Honour for Services to the Republic of Austria - 1st Class BAR.png|50px|«Австрия Республикасындағы қызметі үшін» Құрмет белгісі]] [[File:BEL - Order of Leopold - Knight bar.svg|50px|Леопольд I ордені]] [[File:Order of the Elephant Ribbon bar.svg|50px|Пілдің ордені]] [[File:Order of the Redeemer Ribbon bar.svg|50px|Құтқарушы ордені]] [[File:Cavaliere OMRI BAR.svg|50px|Италия Республикасы үшін құрмет белгісі]] [[File:Order of the Crown (Netherlands).svg|50px|Тәждің ордені (Нидерланды)]] [[File:PRT Order of Christ - Knight BAR.svg|50px|Христа Ордені]] [[File:ESP Charles III Order CROSS.svg|50px|Карлос III ордені]] [[File:PHL Order of Sikatuna - Grand Cross BAR.png|50px|Сикатуна ордені]] [[File:Seraphimerorden ribbon.svg|50px|Серафимнің ордені]] [[File:Ribbon bar of the Order of Zayed.svg|50px|Заида Ордені]] [[File:Ord.Lion.Nassau.jpg|50px|Нассаудың Алтын Арыстаны ордені]] | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = Naruhito }} '''Нарухито''' ([[Жапон тілі|жапон.]] 徳仁 ; 23 ақпан [[1960 жыл]]) — [[Жапония]]ның 126-шы [[император]]ы ([[2019 жыл]]дың 1 мамырынан бастап). Ол таққа 2019 жылдың 1 мамырында әкесі [[Акихито]]ның биліктен кеткенінен кейін келді. Таққа отыру 2019 жылдың 22 қазанында өтті. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін дүниеге келген Жапонияның алғашқы императоры. Нарухитоның билігінің ұраны — [[Рэйва]] (令和), оның иероглифтері сәттілік, бейбітшілік пен келісім дегенді білдіреді<ref>[https://qazaqstan.tv/index.php/news/73413/ Жапонияда жаңа императормен Рэйва дәуірі басталады]{{Deadlink|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Балалық шақ және тәрбие == <gallery widths="250px"> Naruhito19610204.jpg|Нарухито-ның бала кезі 1961 жылдың ақпанында Catalpa ovata.jpg|Азуса мөр ретінде пайдаланылды. [[Катальпа]] деп аталатын ағаш түрі, сиыр еті көрсетілген. Rittaishi of Prince Naruhito.jpg|Ханзада [[Акихито]]ның ескертпелері (содан кейін: 31 жаста) 23 ақпан 1991 ж. Prince Naruhito wearing Sokutai.jpg|Мұрагер ханзада Нарухито (сол кезде) жолақталған сары шамды киіп, император Акихитоның тәжі рәсімінде, 1990 жылғы 12 қарашада ([[Хэйсэй]] 2) </gallery> Нарухито [[1960 жыл]]ы [[23 ақпан]]да [[Токио]]да күндізгі сағат төрттен кешкі уақытта (JST) дүниеге келді. Мұрагер болып жарияланбас бұрын ол Хиро-но-мия (浩宮) атағын иемденді. [[1989 жыл]]ы 7 қаңтарда атасы [[Хирохито]]ның қайтыс болуымен ол [[Тақ мұрагері (Жапония)|тақтың мұрагері]] болды. Қайырымдылықпен айналысады. 1982 жылы [[Гакусюин Университеті|Гакусюин университетін]] бітірген. 1983-1986 жылдары [[Англия]]да [[Оксфорд университетінің колледждері|Оксфорд Мертон колледжінде]] оқыды. 1989 жылы Гакусюин университетінің тарих магистрі дәрежесіне ие. Бос уақытында Нарухито виолада ойнайды, [[Альпинизм|жүгіруді]] және [[Жаяу туризм|серуендеуді]] жақсы көреді, сонымен қатар тауға өрмелеумен айналысады. Ол Оксфорд күндері туралы бірнеше мақалалар мен естеліктер жазды: Темза және мен: Оксфордтағы екі жылдық сипаттама. [[1974 жыл]]ы тамызда, ханзада 14 жаста болғанда<ref>{{harvnb|Hills|2006|p=56}}</ref>, ол үйге қонаққа [[Аустралия]], [[Мельбурн]]ге жіберілді. Нарухитоның әкесі, сол кезде мұрагер ханзада Акихито бір жыл бұрын сапарында оң тәжірибе жинап, ұлын да баруға шақырды. Ол кәсіпкер Колин Харпердің отбасында қалды -Жалпы сэр [[Джон Керр (генерал-губернатор)|Джон Керр]] ==Білімі== Нарухито төрт жаста болғанда, ол беделді [[Гакусюин]] мектебіне қабылданды, онда көптеген жапондық элиталық отбасылар мен нарикин (нувориши) балаларын жібереді. Жоғарғы сыныптарда Нарухито географиялық үйірмеге кірді. Нарухито [[Гакусюин Университеті]]н 1982 жылы наурызда тарих бакалавры дәрежесімен бітірді. [[1983 жыл]]дың шілдесінде ол [[Англия]]дағы [[Мертон-колледж (Оксфорд)|Мертон]] колледжіне, Оксфорд университетіне түсер алдында үш айлық қарқынды [[Ағылшын тілі|ағылшын]] курсына түсіп, онда 1986 жылға дейін оқыды. 18-ші ғасырдан 1989 жылға дейін. Ол кейінірек өзінің кітабында «Темза және мен - Оксфордта екі жыл туралы естелік» деп аталады. Ол шамамен 21 тарихи пабқа, оның ішінде ''Trout Inn-де болды''. Нарухито Жапония қоғамы мен драма қоғамына қосылып, [[Каратэ]] және [[Дзюдо]] клубтарының құрметті президенті болды. Ол колледж аралық теннис ойнады, Merton командасының алтыдан үшеуін таңдап, гольфтан сабақ алды. Мертондағы үш жылында ол сонымен қатар Біріккен Корольдіктің үш құрылтай еліндегі ең биік шыңдарды бағындырды: [[Шотландия]] [[Бен-Невис]], Уэльс Сноуден және [[Англия]]дағы [[Скофелл-Пайк]]. Оксфордта жүргенде, Нарухито сонымен бірге Еуропаның көрікті жерлерін аралап, оның көптеген патшалықтарын, оның ішінде [[британдық корольдік отбасы]]н кездестіре алды. Біріккен Корольдіктің роялдарының салыстырмалы түрдегі әдет-ғұрпы оны таң қалдырды: «[[II Елизавета|Елизавета]] патшайымы, ол таңқаларлық түрде өз шәйін құйып, бутербродтарға қызмет етті». Ол сонымен бірге [[Лихтенштейн]] ханзадасы [[II Ханс-Адам|Ханс-Адам II]]-мен шаңғы теуіп, [[Жерорта теңізі]]ндегі Мальоркада король [[I Хуан Карлос|Хуан Карлос I]]-мен бірге демалып, [[Норвегия]] мұрагер ханзадасы [[V Харальд|Харальд]] және мұрагер ханзада Соня және Нидерланды патшайымы Беатриспен бірге жүзді. Жапонияға оралғаннан кейін Нарухито [[Гакусюин Университеті]]не тарих ғылымдарының магистрі дәрежесін алу үшін тағы бір рет оқуға түсіп, 1988 ж. ===Зерттеуші ретінде=== * Тарихтың мамандануының себебі (жол тарихы, тарату тарихы): «мен бала кезімде мен анам Мичиконымен (сол кездегі ханшайыммен) сайтты аралап жүргенде тас [[Стела|ескерткіш]] таптым». Кейін «Мен бала кезімнен тасымалдау ортасы болып табылатын« жолға »әрқашан қызығушылық таныттым. Атап айтқанда, менің жолымнан кетпеу тұрғысынан, егер мен Акасака империялық жерін аралап жүрсем де, мен бұрын жолды білмей саяхатқа шығуға мүмкіндік алдым. Мен үшін жол белгісіз әлемді маған қосуда маңызды рөл атқарды. Есімде.<ref>『[[テムズとともに]]』徳仁親王、1993年、学習院総務部広報課、p150。</ref> * [[Түркия]]дағы 5-ші Бүкіләлемдік су форумының ашылу салтанатында түрік тілінде соңғы қоңырау соғылды және жиналған жер ду қол шапалақпен толды. Екінші жағынан, баяндамада су проблемалары Яайой кезеңінде «Карако-Каги қирандылары» сақиналық торының және Иеясу Токугаваның су тасқынына қарсы қауіпсіздікті түбегейлі жақсарту үшін жүзеге асырған «Тонегва Тохоку» жағдайын салу арқылы туындады. Тарих тұрғысынан. «Менің мәртебелім қабылдаушы елдің тарихы мен Жапонияның дәстүріне сүйене отырып, су мен адамдар арасындағы қарым-қатынастың нақты мысалын келтіреді. Эйда Ода дейді.<ref>『皇太子殿下〜皇位継承者としてのご覚悟』明成社、p46 - 54</ref> === Шетелде болу — бару=== * 1984 жылы (59-шоу) [[Оксфорд университеті]]нде оқып жүргенде Лондон саммитіне қатысу үшін [[Англия]]ға барған премьер-министр [[Ясухиро Накасонэ]] (сол кезде) патшайым [[II Елизавета|Елизавета II]]-нің күйеуі ханзада Эдинбург былай деді: Мен мүше».<ref>「プリンス浩宮」 薗部英一 日本映像出版 1987年</ref> * [[Моңғолия]]ға 2007 жылы барған кезімде (Хэйсэй 19) мен келгенімнен кейінгі күні жапондық ұсталғандарға ескерткішке гүл шоқтарын ұсындым. «[[Сібір]]дегі тұтқындардың 14 мыңы ([[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағы]] бойынша) Моңғолияға ауыстырылып, 2000-ға жуығы қайтыс болды», — деді ол. Бұл үшін оған алғыс білдірген Жапон Моңғолия қауымдастығы «ол үлкен Хиномарудың туы ханзада пойызымен сәлемдесу үшін желбіреп, оны шығарып салғанын» айтты.<ref>『皇太子殿下〜皇位継承者としてのご覚悟』明成社、p94 - 97</ref> * Мен 2017 жылы [[Дания]]ға барған кезде (Хэйсэй 29) мен [[Копенгаген]] азаматтарының автопортреттеріне жауап бердім.<ref>[https://www.sankei.com/life/news/170618/lif1706180012-n1.html 皇太子さま、市民とご交流 ビール勧められ「次の機会に」 デンマークで運河沿いご散策] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210223071824/https://www.sankei.com/life/news/170618/lif1706180012-n1.html |date=2021-02-23 }} 産経新聞2017年6月17日（2018年5月21日閲覧）</ref> ===Хоббиі мен қызығушылығы=== Нарухито су саясаты мен суды үнемдеуге мүдделі. 2003 жылдың наурызында Үшінші Дүниежүзілік су форумының құрметті президенті ретінде ол форумның ашылу салтанатында «[[Киото]] мен жергілікті аймақтарды байланыстыратын су жолдары» атты баяндамасын жасады. 2006 жылдың наурызында Мексикаға барған ол төртінші дүниежүзілік су форумының ашылу салтанатында «Эдо және су көлігі» атты негізгі баяндаманы жасады. Ал 2007 жылдың желтоқсанында ол Азия мен Тынық мұхиты суының бірінші саммитінің ашылу салтанатында «Адамдар мен су: Жапониядан Азия-Тынық мұхиты аймағына дейін» атты еске алу сөз сөйледі. Нарухито скрипкадан ауып, виолонада ойнайды, себебі ол өзінің музыкалық және жеке талғамына сәйкес «тым көшбасшы, тым көрнекті» деп ойлады. Ол бос уақытында жүгіруді, серуендеуді және альпинизмді ұнатады. ==Неке және балалар== Нарухито 29 жасар [[Масако]] Овадаға екі рет ұсыныс жасады, ол өзінің әкесі [[Хисаси Овады]]ның жетекшілігімен Жапонияның Сыртқы істер министрлігінде дипломат болып жұмыс істеді, ол 2002 жылдан бастап [[БҰҰ-ның халықаралық соты|БҰҰ Халықаралық сотының]] судьясы болды, бұған дейін сыртқы істер вице-министрі және Жапонияның [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]]-дағы елшісі болды. 1993 жылдың 19 қаңтарында келісім жарияланды. [[1993 жыл]]ы 9 маусымда Жапонияның мұрагер ханзадасы және Масако Овада Токиодағы Императорлық [[Синтоизм|Синтои]]зм Шіркеуінде 800 шақырылған қонақ пен әлем бойынша 500 миллион адамның алдында бұқаралық ақпарат құралдары арқылы үйленді. Тойға көптеген тәждер мен Еуропа мемлекет басшылары да қатысты. Ерлі-зайыптылар [[Токио]]дағы Тогу сарайын өз үйлеріне айналдырды. Ерлі-зайыптылардың жалғыз баласы [[Айко ханшайым|Айко]], ханшайым Тоши [[2001 жыл]]ы 1 желтоқсанда дүниеге келді. ==Масако Овадамен үйленудің негізі== {{main|Тақуа ханзада Нарухито мен Масако Оваданың неке қию рәсімі}} [[File:Japanese 500-yen commemorative coin 1993 Imperial Wedding.jpg|thumb|200px|Императорлық үйлену тойына арналған 500 иендік монета]] [[File:Emperor Naruhito and Empress Masako in formal wedding robes.jpg|thumb|300px|Тақуа ханзада Нарухито мен [[Масако]] Оваданың неке қию рәсімі]] [[1986 жыл]]ы 18 қазанда (Showa 61) үлкен қызы Хигашимия Императорлық сарайында [[Испания Королі]] [[I Хуан Карлос|Хуан Карлос I]]-нің қызы [[Елена, герцогиня де Луго|Елена]] ханшайымға арналған шай рәсіміне Сыртқы істер министрлігі келісім бюросының директоры болған Сатоши Овада қарсы алды. Жақында шетелдік шенеуніктер үшін I типті емтихан тапсырған Масако Овадамен алғашқы кездесуде. 1987 жылы 25 сәуірде (Showa 62) Нарухито Такаенномияның патша сарайы Хисаши Кономия достарының тереңдеуіне мүмкіндік туғызу үшін өзінің ұлы мен Масако Оваданы шақырды.<ref>[[サンデー毎日]] 1993年1月24日号</ref> Осындай жолмен патшайымға үміткерлердің бірі болған Масаконың атасы [[Ютака Эгашира]] банк қызметкері болды, бірақ Nippon Nitrogen Co., Ltd. компаниясының негізгі банкінен, ол ластанудың төрт негізгі ауруы болған Минамата ауруын тудырды. Кепілдік бөлімі ретінде жаңадан құрылған Чиссоға жіберілгеннен кейін, ол президент болып тағайындалғаны, Media Scrum-дің бүлінуі және дипломаттың өзі жұмысына деген құлшынысы себебінен патшайымға үміткер болудан шеттетілді. Алайда, осы уақытта, сондай-ақ Нарухитоның ойында [[Масако]] болды және Токухито мен басқа патшайымдар медиа-парақтардың ұқсас зақымдалуына байланысты бірінен соң бірі бас тартты деген үміттер болды және Токунитоның үмітімен, Талқылау қатар жүрді. Бұл бұрынғы Жоғарғы Соттың судьясы, содан кейін Императорлық үй шаруашылықтары агенттігінің кеңесшісі болған, Шигемицу Данто «Эсаши қайта құру үшін Жапонияның Индустриалды банкінен Киссоға кірді. «Минаматата ауруының өршуіне заңды жауапкершілік жоқ». Асахико Томита мырза, бұрынғы Императорлық Үй Агенттігінің хатшысы кейінірек былай деді: «Сот шешімін ұсыну сияқты жағдайлар бар, бұл оң форма деп айтылады, бастамалар сияқты мәселелер бар, сондықтан біз бүгін [[Сёити Фудзимори]] мырзамен түрлі жағдайлар туралы сөйлестік, Мен осы уақытқа дейін біз оны қадағалай алмаймын деп ойлаймын. Бұл уақыт өткен кезде, қалай болатынын жалпы тарих »<ref>毎日新聞 1993年6月10日</ref>. Сонымен қатар, император [[Акихито]] мен патшайым [[Митико]] (сол уақытта) Императорлық үй басқармасына «ханзада таңдаған әңгімені жалғастырғаныңызды қалаймын» деді. Масако Овада Ұлыбританияда шетелден оқудан оралғаннан кейін, сыртқы істер жөніндегі бұрынғы хатшы Кенсуке Янагия Ішкі істер бюросының хатшысы Шойчи Фужиморидің өтініші бойынша және Императорлық Үй Агенттігі мен Овада отбасы арасында делдал болды және 1992 жылғы 16 тамызда (4-ші жыл) Янагия резиденциясы Сол кезде Токужин мен Масако тағы да кездесіп, қарым-қатынастарын қалпына келтірді. Сол жылдың 3 қазанында Токужин Императорлық үй басқармасында Шиннаихама Камоба күнінде үйленді. Овада отбасы бас тартты, бірақ Токужин [[Масако]]ға: «Мажаристтері Император мен Император да:» Біз сіздерді жылы қарсы аламыз «деді. Содан кейін, 12 желтоқсанда Масако Хигашимия императорлық сарайында келісімді қабылдағанын хабарлады. 25 желтоқсанда Хигашимия императорлық сарайында Токужин Масаконы императормен және императормен таныстырып, әңгімелесті.<ref>毎日新聞 1993年1月18日</ref> Келесі жылы, [[1993 жыл]]дың 6 қаңтарында (Хейсей 5), сағат 18: 45-те жаңалықтар келісімі алынып тасталды, сондықтан әр теледидар тұрақты бағдарламаны үзіп, [[Масако]]ның ханшайым болуға шешім қабылдағанын хабарлады. Сол жылдың 19 қаңтарында империялық кеңесте (Төрағасы: [[Премьер-Министр]] [[Киити Миядзава]] / Миязаваны жөндейтін кабинет) «Ханзада Нарухито ханзадасы мен Масако Овада арасындағы неке» бірауыздан қабылданды және сол күні екі адам баспасөз конференциясын өткізді. .. Келесі күннен бастап көптеген компаниялар газеттерге мерекелік жарнама жариялап, адамдар мерекелік көңіл-күйге оранды. 12 сәуірдегі салтанатты рәсімнен (тарту) кейін, үйлену рәсімі сол жылы 9 маусымда өтті. Басқа перспективалы үміткер - 1988 жылы күзде Акишиномия Фумихитомен қосарласқан император түлектерінің үлкен қызы және бұрынғы барон Барон Акаши Мотошо (Showa 63). Ол жоғалып кетті. Осыдан кейін ханшайымға ең ықтимал кандидат бұрынғы корольдік отбасының үлкен қызы Куниаки Куниаки (Импресс Казумидің жиені) болды, ол бірнеше байланыс жасап, телефон мен факс алмасты. Үй мен адам келісіп, оқиға шешілуге жақын қалды, бірақ тәж ханзадасының өзі Масако Овада туралы ойларын тастай алмады және бұл үлкен жетістік болды.<ref>『[[FLASH (写真週刊誌)|FLASH]]』1993年1月26日</ref> ===Мұрагерлікке байланысты келіспеушіліктер=== Айконың дүниеге келуі әйелдердің тағына мұрагерлік ету мүмкіндігі туралы мәселені көтеру қажеттілігін туғызды. Үкімет тағайындаған сарапшылар тобы 2005 жылғы 25 қазанда Кризантема тағының мұрагері туралы Императорлық заңға тек ер адамдар ғана өзгертіліп, әйелдердің мұрагерлік құқығына ие болуға кеңес берді. [[Салик ақиқаты|Тұздық жүйенің]] (агнатикалық немесе патриинеальды примогентация, мұрагерлік тек ерлер қатарында жүреді) когнитивтік примогенетура (Кастилия немесе Австриялық жүйелер, белгілі бір жағдайларда әйелдер таққа ие бола алатын кезде) немесе абсолютті [[Примогенитура]] (Швед жүйесімен) қағидатынан ауысу ұсынылды. ерлер мен әйелдердің мұрагерлік құқығы толық тең, ал мұрагер қарапайым премогенез арқылы анықталады). [[20 қаңтар]]да 2006 жылы [[Жапония Премьер-министрі|премьер-министр]] [[Джуничиро Коидзуми]] жыл сайынғы негізгі баяндамасының бір бөлігін осы мәселеге арнады және болашақта әйелдерге империялық таққа ие болуға рұқсат беретін заң жобасын [[Жапония Парламенті|парламентке]] жіберуге уәде берді. Коидзуми заң жобасын жасау уақыты мен егжей-тегжейін ашпады, бірақ әзірлеу 2005 жылы үкіметтік топтың қорытындысына сәйкес жүзеге асырылады деп атап өтті. Егер заң қабылданса, Айко алғашқы жапон тәжі ханшайымына айналуы мүмкін. Алайда, 2006 жылы князь Нарухитоның інісі князь [[Фумихито)|Акисино]] (Фумихито) үшінші рет әке атанды. Айко ханшайымнан гөрі [[Хисахито|туылған баланың]] жапон тағына көтерілу мүмкіндігі жақсы. 2007 жылдың қаңтарында премьер-министр [[Синдзо Абэ]] «Үй шаруашылығы туралы» заңға өзгерістер енгізу туралы ұсынысты қабылдамайтынын мәлімдеді. ===Масакомен жағдайды талқылау=== [[File:Naruhito-2008-1.jpg|thumb|200px|Нарухито, [[Бразилия]], 18 маусым 2008 ж]] [[2008 жыл]]дың 11 шілдесінде ханзада Нарухито «бейімделудің бұзылуы» деп диагноз қойылған және көпшілік алдында сирек кездесетін, [[Негізгі депрессиялық бұзылыс|депрессияның ауыр түрімен]] ауыратын, өзінің ауыр әйелі Ханшайым Масаконың ауыр жағдайын түсінуге және жанашыр болуға шақырды. Ханзада онсыз Испанияға 8 күндік сапармен болды: {{дәйексөз|Сізден Масако қазір айналасындағылардың көмегімен сауығып, жомарт шыдамдылық таныту үшін барлығын жасайтындығын түсінулеріңізді сұраймын.|date=2008-27-02}} Ерлі-зайыптылар үйлену тойының 15 жылдығын 2008 жылы 9 маусымда атап өтті. Ежелгі дәстүрлерге және 1947 жылғы Императорлық Отбасы туралы заңға сәйкес ер мұрагерін тууға қысым жасалды және ханшайымның ауруын жеңуге көмектесу үшін ескерілді. ==Жеке мүдделер== Нарухито Жердің су ресурстары мен оларды сақтау проблемаларына қызығушылық танытады. Осы мәселелерге қатысты, 2003 жылғы наурызда, 3-ші Бүкіләлемдік су форумының құрметті президенті ретінде ол «[[Киото]] мен жергілікті аймақтарды қосатын су жолдары» атты ашылу рәсімінде сөз сөйледі. Нарухито 2006 жылғы наурызда [[Мексика]]ға сапары кезінде 4-ші Дүниежүзілік су форумының ашылу салтанатында негізгі сөз сөйледі: «Эдо және су көлігі». Сонымен қатар, 2007 жылдың желтоқсанында ол 1-ші Азия-Тынық мұхиты су саммитінің ашылу салтанатында «Адамдар және су: Жапониядан Азия-Тынық мұхиты аймағына дейін» атты естелік дәріс оқыды. ==Қоғамдастық міндеттері== [[File:Crown Prince Naruhito and Crown Princess Masako 20160801 2.jpg|thumb|250px|Тақ мұрагері Нарухитоның сөзі Токио ғылыми мұражайында «Су шағылыстыру конвенциясының» алдында 2016 ж.]] [[File:Japan Koutaisi(son) Flag.svg|thumb|Жапонияның мұрагер ханзадасының байрағы]] [[File:Emperor Naruhito1.jpg|thumb|Нарухито топта отырады және коронация залы рәсімімен бетпе-бет келеді. Сары және сары түсті бояғыш шүберекке киіп, тұрақты тәжді киіңіз 22 қазан 2019 жыл]] Нарухито - ХХІ ғасырдың Дүниежүзілік су комиссиясының құрметті мүшесі және [[Дүниежүзілік банк]], [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] және Швецияның Даму агенттігі құрған ғаламдық су қоғамдастығының қамқоршысы.{{Citation needed|date=April 2019}} Ол [[1998 жыл]]ға дейін [[1998 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары|Жапония Олимпиадалық комитетінің қамқоршысы]] болды, содан кейін ол [[Халықаралық Олимпиада комитеті|Халықаралық Олимпиада Комитетінің]] мүшесі болды. Тәжінің атынан ол Жапонияда да, одан тыс жерлерде де түрлі өкілдік міндеттерді орындайды. Нарухито сонымен бірге Бой скауттар қозғалысының Дүниежүзілік ұйымының жақтаушысы болып табылады және 2006 жылы Жапондық балалар скауттары қауымдастығымен ұйымдастырылған жапон ұлттық фестивалі болып табылатын 14-ші Жапон бой скаут раллиіне (Ниппон Джамборье) қатысты. Нарухито сонымен қатар 1994 жылдан бастап Жапон Қызыл Крест қоғамының құрметті вице-президенті. [[2013 жыл]]ғы 30 сәуірде Нарухито мен Масако [[Виллем-Александр]] патшаның ұлықтау рәсіміне қатысты. 2015 жылдың 4 шілдесінде Нарухито мен Масако Тонга мемлекетінің королі [[VI Тупоу|Тупоу VI]]-нің тәжіне қатысты. Сол 14 қарашада 15 қарашада Император сарайының өмірлік дәстүрі - [[Дайдзёсай]]дың орталық рәсімі - «Дайжокюноги» өтті. Сол жылдың [[4 желтоқсан]]ында император мен императрица Миянака Санден Император сарайының сахнасында [[Таққа мұрагерлік|тақтың мұрагер]] болуына және бір кездері маңызды болып табылатын «Отсу фестиваліне» байланысты «жедел алғыс» бірқатар ұлттық актілерді аяқтады. Біз Окамиға ризашылықпен [[Аматэрасу|Кагураны]] ойнау үшін -[[Жапон императорларының Регалиясы]]ға бардық. Ол сол жылдың мамыр айынан бері жалғасып жатқан коронацияға байланысты рәсімдердің жабылуында өтті, патша отбасы, оның ішінде [[Фумихито]] Акисино және ханзада [[Кико (ханшайым)|Кико]] ханшайымы да қатысты. Мерекелік рәсімде, Кагураның өнерінен бұрын, император Хуангжин-өлім киген, шамамен 16:30 шамасында ақылды жерде қылыш пен 璽 (Магаматама) қасиетті құралдың үш түрін құрбандыққа шалатын самурай қызметшісі бар. Мен дәлізден өтіп, табындым. Содан кейін Он екі [[Дзюни-хитоэ|бөліктің костюмін]] киген императрица да тағзым етті. Қатысқан патша отбасы да дана адамның алдында ғибадат етті. Бұған дейін император мен императрион Миянакадағы үш храмға сол күні таңертең коронация мен «халық рәсімі» құрметіне фестивальдің аяқталатынын жариялау құрметіне тағзым еткен. Сол жылдың 1 мамырында «Кенрокудың мұрагерлік рәсімі» басталған коронацияға байланысты рәсімдер аяқталды, онда император таққа мұрагерліктің дәлелі ретінде үш қасиетті қазынаның бір бөлігін иемденді. <gallery widths="180" heights="120"> Emperor Naruhito and Empress Masako.jpg|Император Нарухито мен Император Масако (коронациядан бұрын патша ханзадалық дәуірінде 2018 жылы түсірілген) Toyota_Century_Royal_2.jpg|Император мен Император Акасака Императорлық Сарайы мен Император сарайы арасында [[Көлік|автокөлік]]пен тәждік күні 2019 жылдың 1 мамырында жүреді Emperor Naruhito 20190504b.jpg|Императордың жаңа тәжін, император [[сарай]]ын және [[Човаденнің қабылдау залы]] сарайын атап өтуге жалпы келуші (4 мамыр 2019 ж.) President Trump and First Lady Melania Trump Attend a State Banquet at the Imperial Palace (47958911508).jpg|[[АҚШ президенті]] [[Дональд Трамп]] және оның әйелі [[Меланья Трамп]] Император сарайындағы кешкі асқа шақырылды (27 мамыр 2019 жыл) Ceremony of the Enthronement of His Majesty the Emperor at the Seiden7.jpg|Сөздерді шығаратын император Нарухито Ceremony of the Enthronement of His Majesty the Emperor at the Seiden8.jpg|Премьер-министр [[Синдзо Абэ]] үш рет ән айтты Court Banquets after the Ceremony of the Enthronement2019(1).png|Мерекелік рәсім (31 қазан 2019 жыл) Court Banquets after the Ceremony of the Enthronement2019(5).png|Нарухито [[Бруней]]дегі [[Бруней королі]] [[Хассанал Болкиах]] мен бірге дастарқан басында дастархан жайып жатыр Imperial Procession by motorcar after the Ceremony of the Enthronement2019(4).png|Мерекелік рәсім (10 қараша, 2019) Imperial Procession by motorcar after the Ceremony of the Enthronement2019(3).png|Мерекелік салтанатқа көрермендер жиналды Crown Prince Naruhito and Prince William 20150227.jpg|Тақ мұрагері Нарухито және ханзада [[Уильям, Уэльс ханзадасы|Уильям]] 2015 жыл </gallery> Короннан кейінгі бір жыл ішінде ол қоғамдық істерді ата-анасының әйелі мен әйелінен алды және Юкиюкиді (рәсімдерді және т.б. қоса) Жапонияның әртүрлі жерлеріне императрицамен өткізді. 2019 жылы (Рэйва 1), «70-жылдық ағаш отырғызу ұлттық фестивалі» (2 маусым: Айман префектурасы, Орман саябағы), «Халықаралық геосфера және қашықтықтан зондтау бойынша халықаралық симпозиумның ашылу рәсімі 2019» (29 шілде: Pacifico Yokohama) ), «Ұлттық соғысты еске алу рәсімі» (15 тамыз: Ниппон Будокан), «39-ші теңізге бай ұлттық турнир» (8 қыркүйек: Акита префектурасы Будокан), «34-ші ұлттық мәдени фестиваль «Мүгедектерге арналған 19-шы ұлттық өнер және мәдени фестиваль» (16 қыркүйек: Токи Мессе), «74-ші ұлттық атлетикалық кездесу» (28 қыркүйек: [[Касамацу стадион|Касамацу атлетикалық]] паркі атлетикалық алаңы), «Никкейдің 60-шы шет елдік турнирі» Еске алу күні (1 қазан: Конституция мемориалды залы), «Оңалтуды қорғаудың 70-жылдық мерейтойлық ұлттық конвенциясы» (7 қазан: [[Токио халықаралық форумы]]), 2020 (Рейваның 2-ші жылы) Оңалту орталығы мен Ұлттық кәсіптік оңалту орталығының 40 жылдық мерейтойына қатысу рәсімі (22 қаңтар: Мүгедектерді ұлттық оңалту орталығы) «Тек ағылшын тілінде)<ref name="okotoba_r02">{{cite web|author=|date=2020-01-22|url=https://www.kunaicho.go.jp/page/okotoba/detail/61|title=主な式典におけるおことば（令和2年）：天皇陛下のおことば – 宮内庁|publisher=[[宮内庁]]|accessdate=2020-05-04}}</ref>. 2019 жылғы 26 желтоқсанда (Рэйва) мен Мияги мен Фукусима префектураларына сол жылдың қазан айында болған № [[Хагибис (тайфун)|19 тайфун]] сияқты қиын аудандарды аралау үшін мен императрицамен бірге бір күндік сапарымда болдым. Жергілікті жүктемені ескере отырып, өзін-өзі қорғау күштерінің тікұшағы екі префектураның арасында жылжу үшін қолданылады. Бұл сол жылдың мамыр айында Нарухито таққа отырғаннан кейін, император мен императордың апатқа ұшыраған аймақтарға баруының алғашқы мүмкіндігі болды. Сол күні Император мен оның әйелі Сендай әуежайына арнайы ұшақпен келіп, тікұшаққа отырды және 10 адам қаза тапқан Миаги префектурасы, Игу-мыль, Марумори-Чоға көшті. Біз Абукума өзенінің саласы су басқан және шөгінді ағаш пен шөгінді қалған жерге бардық. Уақытша тұрғын үйдің мәжіліс залында біз зардап шеккендерге қоңырау шалып, апат салдарын жоюға қатысы бар адамдарды сұрадық. [[Фукусима (префектура)|Фукусима]] префектурасының [[Мотомия]] қаласында құлаған Адатара өзенінің жағалауының қалпына келу жағдайын бақылап, біз №19 тайфуннан кейін баспана ретінде пайдаланылған емдеу-сауықтыру нысандарын араладық, Мен алаңдаушылық білдіретін сөздер айттым.<ref>{{cite news|url=https://www.sankei.com/life/news/191226/lif1912260020-n1.html|title=両陛下、宮城・福島の台風被災地お見舞い|publisher=[[産経ニュース]]|date=2019-12-26|accessdate=2020-04-27}}</ref> 2020 жылдың 1 қаңтарында (Рейваның 2-ші жылы) біз коронациядан кейінгі бірінші Жаңа жылды тойлаймыз және біз Жаңа жылдық салтанатты рәсім болып табылатын төрт күндік ғибадат пен жыл соңындағы мерекеге қатысамыз. Осыдан кейін ол [[Масако]] Импрессімен бірге Жаңа жылды қарсы алу рәсіміне барды<ref name="schedule2020JANMAR">{{cite news|url=https://www.kunaicho.go.jp/page/gonittei/show/2?quarter=202001|title=天皇皇后両陛下のご日程：令和2年（1月～3月）- 宮内庁|publisher=[[宮内庁]]|date=2020-03-31|accessdate=2020-04-06}}</ref>. 2 қаңтарда біз ата-анамыздың императорларымен және императорларымен жалпы Жаңа жылдық қонаққа барамыз, олар елден шыққаннан кейін алғаш рет көпшілік алдында шығады. 3 қаңтарда түпнұсқа фестивальдің салтанатты рәсімі өтеді. 14 қаңтарда дәріс басында және 16 қаңтарда ән басында басқа [[Корольдік отбасы|патша отбасыларымен]] бірге. Сол жылдың 25 қаңтарында ол [[Рёгоку Кокугикан]]ға ([[Сумида]] Вард, Токио) императрица Масако және үлкен қызы Айко екеуімен бірге барып, алғашқы сумо оқиғасының 14-ші күні күш-жігерін бақылап көрді. 2017 жылдың мамыр айынан бастап Токужин мен Масако сумен күрес матчының куәсі болды, ол Императордың тәжінен кейінгі алғашқы Тенрё Сумо болады. Айконың ата-анасы 2007 жылдың қыркүйегінен бері қарап келеді (Хэйсэй 19)<ref name="両陛下と愛子さま、大相撲ご観戦　令和初の天覧相撲">{{cite news|url=https://www.sankei.com/life/news/200125/lif2001250040-n1.html|title=両陛下と愛子さま、大相撲ご観戦　令和初の天覧相撲|publisher=[[産経ニュース]]|date=2020-01-25|accessdate=2020-04-27}}</ref>. Сол жылы 10 ақпанда Санкомару Шозокан қаласында [[Масако]] императриалымен «[[Императорлық коллекциялар мұражайы (Токио)|Рэйва дәуіріне қош келдіңіздер]]» атты арнайы көрме өтті.<ref name="両陛下と愛子さま、大相撲ご観戦　令和初の天覧相撲"/> Сол жылдың 23 ақпанында коронациядан кейін бірінші [[императордың туған күні]]не 60 жасқа толады (60 жас). Сол күні Император сарайында императордың туған күніне арналған жалпы сапар жаңа [[COVID-19 пандемиясы|коронавирустық инфекцияның]] таралуына байланысты тоқтатылады. Осыдан екі күн бұрын, 21 ақпанда, біз Акасака император сарайында баспасөз мәслихатын өткіздік.<ref name="birthday_interview2020">{{cite news|url=https://www.kunaicho.go.jp/page/kaiken/show/30|title=天皇陛下お誕生日に際し（令和2年） 天皇陛下の記者会見（会見年月日：令和2年2月21日、会見場所：赤坂御所） - 宮内庁|publisher=[[宮内庁]]|date=2020-02-21|accessdate=2020-04-06}}</ref> Сол жылдың 6 сәуірінде «Императорлық үй шаруашылығы» агенттігі императордың [[Әл-ауқаттылық|тәжімен байланысты]] әлеуметтік қамсыздандыру бизнесіне, «Балалардың болашақты қолдау қоры» мен NPO корпорациясына (белгілі бір коммерциялық емес ұйым) қайырымдылық көмек көрсетуге шешім қабылдады (Белсенді корпорация) «[[Абсолютті кедейшілік|Жалпыұлттық апаттарға арналған еріктілерді қолдау тобының желісі]]» әрқайсысы 50 миллион иен болатынын мәлімдеді. Садақа Императордың жеке «ақшалай қаражаты» есебінен жасалады және балалар арасындағы [[Жапониядағы кедейлік|кедейлікпен]] байланысты жобаларға және құрбан болушыларға қолдау көрсету жобаларына жұмсалады деп айтылады. Сол күні империалистік үй басқармасы бас менеджерінің орынбасары Кенджи Икеда: «Мажеститтер Император мен Императорлар халықтың кедейлік мәселесі туралы түсінігін және Гейсей дәуірінде болған апаттар салдарынан рөлі артып келе жатқан еріктілердің құрбандарға қолдауын түсінуді тереңдетеді. Мен бұған сенемін ». Жапония Конституциясының 8-бабында егер империялық отбасы қайырымдылық жасаса, Диета дауыс беруі керек, ал қайырымдылық мөлшері жылына 18 миллион иеннен асады. Сол жылы наурызда [[Жапония кеңесшілер палатасы|Кеңесшілер палатасының]] (Ассамблеяның өзгеруі) 201-ші сессиясында император 30 сәуірге дейін әлеуметтік қамсыздандыру қызметтеріне 100 миллион иенге дейін көмек беруге рұқсат беретін қарар қабылдады. Әкесі Акихитоның көтерілу кезінде, екі топқа, балаларды қорғау және мүгедектерді қолдау үшін жалпы сомасы 100 миллион иен 50 миллион иен сыйға тартылды.<ref>{{cite news|url=https://www.kunaicho.go.jp/page/okotoba/show/49|title=天皇陛下御即位に際しての賜金について（令和2年4月28日） - 宮内庁|publisher=[[宮内庁]]|date=2020-04-28|accessdate=2020-05-04}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.sankei.com/life/news/200406/lif2004060052-n1.html|title=陛下ご即位に伴う1億円、寄付先が決定|publisher=[[産経ニュース]]|date=2020-04-06|accessdate=2020-04-28}}</ref> 10 сәуірде Императорлар мен олардың әйелі Акасака Императорлық Сарайында резиденцияға коронавирустық жұқпалы аурулардың жаңа түрлеріне қарсы күрес шаралары жөніндегі үкімет сарапшыларының отырысына Төрағаның орынбасары [[Шигеру Оми]]ді шақырды және ол өзінің дәрісі ретінде Жапония мен шетелдердегі [[Денсаулық сақтау|инфекциялық жағдай]] туралы бір жарым сағатқа жуық түсіндірді. Алынған (барлық [[Респиратор|үш маска]]). Бастапқыда 6 сәуірге жоспарланған, ол [[төтенше жағдай]] туралы декларация шығарылған кезде кейінге қалдырылды. Басында Император медициналық қызметкерлерге алғысын білдіріп: «Біз барлығымыз бірге осы жұқпалы ауруды бақылау және қазіргі қиын жағдайдан шығу үшін бірге жұмыс істейміз. Мен шын жүректен үміттенемін ». Жазбаларды жазып жатқанда, Император мен ханым «Медициналық көмектің құлдырауын қалай болдырмауға болады?» Сияқты белсенді сұрақтар қойды.<ref>[https://www.ktk.kz/kz/newsfeed/article/2020/01/28/138524/ Жапония тұрғыны қытай туристерінен коронавирус жұқтырған ktk.kz сайтының материалдарын пайдалану Материалды мәтіннің бірінші немесе екінші сөйлемінде негізгі мәтін ретінде бір шрифтпен орналастырылуы тиіс материалға тікелей гиперсілтеме болған кезде рұқсат етіледі.28.01.2020]</ref> Жаңа коронавирустың ([[Жапониядағы 2020 жылғы коронавирус пандемиясы|COVID-19]]) инфекциясының таралуына қатысты Император мен ханым сол жылдың наурыз айында Гакушуин әйелдер орта мектебінің үлкен қызы Айко Наиконы бітірген кезде шыққан құжатта айтты. Мен жасап жатқан түрлі қиындықтар мен қиыншылықтарға қатты алаңдаймын».<ref>{{cite news|url=https://www.sankei.com/life/news/200410/lif2004100126-n1.html|title=両陛下、感染拡大ご憂慮　専門家から進講|publisher=[[産経ニュース]]|date=2020-04-10|accessdate=2020-04-28}}</ref> 14 сәуірде түстен кейін император сарайға маска киіп кірді және жабысқақ күріш пен [[жабысқақ күріш]]тің екі түрінен [[күріш]] егетін күріш егуді бастады. Император [[Хирохито]] Император сарайында фермерлерге қиындықты сезіну үшін күріш өсіруді бастады. Императорға балама болып табылатын 2019 жылдың сәуірінде (Хейсей 31) әкесі Император (сол кездегі император) тұқым отырғызды, ал император күріш егіп, оны жинады. Бұл күріш Император сарайында және басқа жерлерде пайдалану үшін қарастырылып жатыр, император күріш егіп, оны жинағаннан кейін. * 1960 жылы 23 ақпанда сағат 16: 15-те (Showa 35) Токио, [[Тиёда]]-ку, Чиодадағы [[Токио Император сарайы|Императорлық үй]] шаруашылығы агенттігінің ауруханасында дүниеге келді. Әкесі тақ мұрагері Акихито мен анасы Мичико (сол кездегі екеуі) арасындағы екі ұл мен бір әйелдің бірінші императордың баласы (бірінші бала). * 1964 (39-шоу) * [[Гакусюин балабақшасы]]на 13 сәуірде кірді. * 29 қазан, Хакама рәсімі. * Гакусюин бастауыш мектебіне 1966 жылы 8 сәуірде қабылданды. * Гакусюин орта мектебіне 1972 жылы 8 сәуірде қабылданды. * Гакусюин орта мектебіне 1975 жылы 7 сәуірде қабылданды. * 1980 (Showa 55) * 23 ақпан (ересек адам: 20 жаста), Қару рәсімі (Император сарайы, көктем мен күзде) * 30 қарашада ол Хризантема гүлі орденінің Ұлы орденін алды. * Гакусюин университетінің хат факультеті, тарих факультетін 1982 жылы 8 сәуірде бітірді (Showa 57). * 1983 жылдың 15 қазанында (Showa 58) Мертон колледжіне оқуға түсті, Оксфорд университеті, Англия. * 1988 жылы (1988) Гакушуин университетінің гуманитарлық ғылымдар мектебінің магистратурасын аяқтады (өнер магистрі). * 1989 жылы 7 қаңтарда (Showa 64), 28 жасында Шоу императоры Киого, оның әкесі Акихито (сол кезде) Жапонияның Конституциясы мен Императорлық үй кодексіне негізделген 125-ші император ретінде бекітілді және тақ мұрагері. (Таққа мұрагерлік құқығының 1-ші орны, заңды мұрагерлер). * 1991 жылы 23 ақпанда (31 жаста), 31 жасында ханзада Тайишидің салтанат рәсімінде (Тадаши, Мацума сарайы). Оған құмыраны кесетін қылыш беріледі (Омотесоба сарайы, Финикс). * 1993 ж. (Хейсей 5) * 19 қаңтарда (32 жаста) сол кездегі [[Жапония Сыртқы істер министрлігі|Сыртқы істер министрлігі Солтүстік Америка бюросының 2 Солтүстік Америка бөлімінің қызметкері болған Масако Овада ханшайымға бейресми түрде ұсынылды. * 12 сәуір, Хананоги (Овада үйі, Минами, Токио) * 9 маусым, үйлену рәсімі (Миянака Санден, Кеншо) * 2001 жылғы 1 желтоқсанда (41 жаста) 1-ші императордың қызы / үлкен қызы Айко Кеймия дүниеге келді. * 2019 (Рэйваның бірінші жылы) * 1 мамырда (59 жаста) [[Жапония Конституциясы|Жапон конституциясы]] мен Императорды ұрлауға қатысты «Үй шаруасындағы империялық заңның» ерекше заңы негізінде (59 жас), 126-шы императорға дейін көтерілді (Акихитодан Наухитоға дейін Таққа отырды). Сол күні Жапония үкіметі Нарухитоға Ұлы хризантема, ожерель, [[Павловнии Гүлдер ордені|үлкен вольф гүлі]] мен [[мәдениет ордені]]н берді 6 ескерту. Кенрокудың мұрагерлік рәсімі және тәжден кейін Асами рәсімі.</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=令和元年5月1日（水）午前 {{!}} 令和元年 {{!}} 官房長官記者会見|url=https://www.kantei.go.jp/jp/tyoukanpress/201905/01_a.html|website=首相官邸ホームページ|accessdate=2019-06-07|language=ja|publisher=[[内閣官房]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190607073452/http://www.kantei.go.jp/jp/tyoukanpress/201905/01_a.html|archivedate=2019-6-7}}</ref> * Сол жылы 22 қазанда (59 жаста) коронация залының салтанатты рәсімі өтті. * Сол жылдың 9 қарашасында (59 жаста) «Мәртебелі император таққа арналған ұлттық фестиваль». * Сол жылы 10 қарашада (59 жаста) мерекелік салтанат өтті. * Сол жылы 14 және 15 қараша (59 жаста), Дайишо фестивалі (Дайишогу рәсімі) ===Вьетнамға алғашқы сапары=== 9 ақпанда дүйсенбіде мұрагер ханзада Нарухито [[Вьетнам]]ға сапармен Жапониядан кетті. Бұл [[Хризантема тағысы|Хризантема тағының]] мұрагері [[Коммунизм|коммунистік]] елге алғашқы сапары. Бір аптаға созылған сапар барысында ол [[Ханой]]да [[Вьетнам президенті|президент]] [[Нгуен Минь Чьет]]пен кездесті және Вьетнамның орталық аймағындағы ежелгі [[Хюэ]] қаласына, сондай-ақ оңтүстігінде [[Хошимин]] қаласына барды. Сапар екі ел арасындағы дипломатиялық қатынастардың 35 жылдығын атап өтті. Жапония - Вьетнамның ең ірі шетелдік импорттаушысы. ==Ескеррту== * «Әдемі заттарды көргенде бағалай алатын адамдар» * «Бұдан былай сіз қандай да бір шет тілінде сөйлей білуіңіз керек». * «Егер сіз [[Нью-Йорк]]тегі [[Tiffany & Co.|Тиффаниға]] барып, мынаны немесе біреуін сатып алсаңыз, бұл мәселе». * «Кез-келген адаммен оңай сөйлесе алатын адам. Табиғи жағдайда адамдармен кездескенде де сөйлесе алатындай жағдай жасай алатын әйел. Сөйлескенде қарапайым, бірақ қажет кезде өз пікірін айта алатын әйел». * Жоғарыда айтылғандай, 1985 жылы (Showa 60) шетелде оқудан оралғаннан кейінгі баспасөз конференциясында Англияға «Сіз ханшайым ретінде қандай адамды қалайсыз?» Деген сұраққа жауап берді.<ref>3 ұпайдан жоғары «Ханзада Комия» Eiichi Sonobe Japan Video Publishing</ref> * «Адамдардың сезімдерін, уайымдары мен азаптарын түсінетін біреудің болғаны жақсы». * Жоғарыда айтылғандай, 1986 жылы (Showa 61) туған күніме арналған баспасөз конференциясында менен ханшайымның идеалды бейнесі туралы сұрадым. * «Ортағасырлықтарға қол жетімді» * Мен 1983 жылы шетелде оқыған [[Оксфорд университеті]]нің Мертон колледжі туралы 1264 (1983). * «Мен өзімнің пікірімді нақты білдіргеніме және киімнің қарапайым екендігіне (жапон әйелдеріне қарағанда) әсерлендім». * Шетелде оқығаннан кейін алты ай өткен соң, [[1983 жыл]]дың желтоқсанында өткен баспасөз конференциясында Ұлыбританиядағы студент қыздар туралы. * «Мен жатақхананың барлық бөлмелерін ескерткіш ретінде алғым келеді». * 1985 жылы қазан айында Оксфорд университетінде шетелде оқығаннан кейінгі әсер. * «Мен сізді шын жүректен құттықтағым келеді. Норико Кавашима бізде көптен бері болып келеді және оған өзінен кіші қарындасындай қарады ... Менің ойымша, оның ағасы мен Норико өте жарасымды болды». * «Кейде маған Кавашима отбасыларынан көптеген сұрақтар келіп түсті, ал олар үшін тұрақсыз болғаны жақсы болмады. Мен оларға үйленуге кеңес бердім. Мен оны өз қарқыныммен жасаймын. Менің барғым келеді. » * Жоғарыда айтылғандай, 1989 жылғы 21 қыркүйектегі баспасөз конференциясында (1989), король Бунжинді тарту туралы сұраққа жауап ретінде. «Мен князьді жариялау рәсіміне шын жүректен ынтамын және ханзада ретіндегі міндеттерімнің маңыздылығын ескере отырып, өз міндеттерімді орындау үшін барымды саламын». * 1991 жылы 23 ақпанда, Тацуатиконың ілтипатымен. * «Императорлық отбасында болуға байланысты әр түрлі мазасыздықтар мен уайымдар болуы мүмкін, бірақ мен Масако-санды қорғауға бар күшімді саламын». * 1992 жылдың қараша айының екінші жартысында ханшайым Масако өзінің үйленуі үшін баспасөз конференциясында сол кезде кездесіп жүрген Масако Овадаға (сол кезде) өзінің сөзін жариялады.<ref>Иомиури Шимбун 1993 жылғы 20 қаңтар</ref> «Сонымен қатар Масаконың дипломат ретіндегі мансабын және жеке басынан бас тартуға көшудің болғаны рас».<ref>{{cite web|url=http://www.kunaicho.go.jp/okotoba/02/gaikoku/gaikoku-h16az-europe.html|title=皇太子殿下の記者会見 デンマーク・ポルトガル・スペインご訪問に際し（平成16年）|author=宮内庁|accessdate=2009-11-14}}</ref> * 2004 жылы (2004), Еуропаға бармас бұрын өткен баспасөз конференциясында. Жеке тұлғаны жоққа шығару ескертулері деп аталады. «Мен Императорлық кодекс бойынша сарапшылар кеңесінің қорытынды есеп бергенін және оның мазмұнын білемін. Ата-ана ретінде мен көп ойлануым мүмкін, бірақ одан әрі мәлімдеме жасаудан аулақ болғым келеді». * 2006 жылы 21 ақпанда өзінің туған күніне арналған баспасөз конференциясында ол Императорлық кодексті қайта қарау мәселесі туралы сұраққа жауап берді. * «Мен өткен жылдың қыркүйегінде Юхито патшаның дүниеге келгеніне қуаныштымын. Мен кейде Император сарайында, Акишиномия резиденциясында кездесемін, және тағы да менің ағам мен оның әйелі осы Акасака алаңына серуенге шыққан кезде. Оның сау болып өсіп келе жатқанына қуаныштымын ». * 2007 жылы 21 ақпанда өзінің туған күніне арналған баспасөз мәслихатында ол Юхито патшаның дүниеге келуіне байланысты сұрақ қойды. * «Мен олардың осы уақытқа дейінгі ілгерілеуін әрдайым қатты құрметтедім және олардың Мәртебелілерінің әр ісінен көп нәрсе білдім». * 2009 жылы 20 ақпанда өзінің туған күніне арналған баспасөз конференциясында ол 125-ші император Акихито мен оның императрицасы Мичиконың тарихы туралы сұрақ қойды. * «Император Ханазононың« оқуы »- бұл тек стипендия болу үшін ғана емес, сонымен қатар адам ретінде үйрену керек адамгершілік пен сыпайылықты қолдану үшін қолданылатын сөз. Мен қайтадан оқытудың маңыздылығын түсінемін ». * 2010 жылы ақпанда ол өзінің туған күніндегі баспасөз конференциясында «Тайкошоны» еске түсірді . * «Өскелең ұрпақтың ел ішінде де, оның сыртында да белсенді рөл ойнауы және барлық адамдар, оның ішінде әйелдер, қарттар мен мүгедектер қоғамға белсенді қатыса алатын жарқын қоғам құруы үшін (... ) Мен биыл көптеген адамдармен, олардың ішінде жастармен және еріктілермен, елдің ішінде де, сыртында да кездескім келеді ». * 2013 жылы 21 ақпанда өзінің туған күніне арналған баспасөз конференциясында ол өткен жылдың маусым айында өткен 20 жылда алғаш рет өткізілген «БҰҰ-ның тұрақты даму конференциясын» еске алды. * «Бұрынғы императорлар басып өткен жол туралы, сондай-ақ Жапон конституциясының император Жапония мен ұлттық бірліктің белгісі екендігі туралы ережелері туралы ойлану керек, ал халықпен, халқымен қиын болған кезде Менің ойымша, халықтың бақытын тілей отырып, символ қандай болуы керек екендігінің идеалды жолын іздеуді жалғастыру маңызды. Біз бұған жауап ретінде қоғамның қоғамдық істерге деген сұранысына жауап беру маңызды деп санаймыз.Мен де әрдайым * әлемдегі басқаларға деген жанашырлықты үйренуді және бағалауды ұмытпаймын. Мен осы мақсатта не істей алатынымды есте ұстағым келеді ». * Сол баспасөз мәслихатында ол болашақта император болу тұрғысынан қоғамдық істер туралы не ойлайды деген сұраққа жауап берді. * «Менің ойымша, мен үшін және Акишиномияның мәртебелі мырзаның ара-тұра пікірін сұрауы немесе әр түрлі пікір алмасуы өте маңызды. Мен өзім өте мағыналы уақыт өткізіп жатырмын.Сіздің сұрағыңыздың символдық императоры туралы не айтып тұрғаныңызды айта алмаймын, бірақ сіз не айтып отырғаныңызды айта алмайсыз. Мен әртүрлі ойлар мен тәжірибелер туралы сөйлесетін боламын, сондықтан мен оған әр түрлі сілтеме жасай алғаныма өте ризамын ». * Сол баспасөз конференциясында 125-ші император Акихито, ханзада Токухито және Акишиномия Фумихитоның Император сарайында болған келіссөздері туралы сұраққа жауап ретінде * «Мәртебелі Императордың 2016 жылғы 8 тамызда айтқан сөздерінен бастап, мен көтеретін ауыр жауапкершіліктерді қайта қараудың мүмкіндіктері көп болды, бірақ әр уақытта олардың Мажаристерінің қиындықтары. Мен сіздің күш-жігеріңіз * үшін ризамын және құрметтеймін, сонымен қатар олардың Мәртебелі адамдар әр түрлі жағдайларда көптеген әңгімелер естігендігі болашақта қоғамдық істермен жұмыс істеу үшін керемет нұсқаулық болады. Мен бұл үшін өте ризамын. * Болашақ туралы ойлаған кезде мен өзімді өте салтанатты сезінемін, бірақ өзін-өзі жетілдіруге ұмтыла отырып, мен императордың өткен уақыттағы істерін есіме түсіремін, адамдар туралы ойлаймын, адамдар үшін және олардың Мәсіхтері * үшін дұға етемін Көріп отырғаныңыздай, мен әрдайым адамдарға жақын болып, рәміз ретіндегі өз рөлімді халықпен бірге қуанып немесе ренжісіп атқарғым келеді. Сондай-ақ, бұрын да айтып өткенімдей, мен байлық пен апаттардың алдын-алу сияқты адамдардың өмірінің тұрақтылығы мен дамуы туралы көптеген жылдар бойы айналысқан «су» проблемасы тұрғысынан ойлана аламын деп ойлаймын. Сонымен қатар, Жапонияның бай және алуан түрлі жерлері тайфундар, нөсерлі жаңбырлар, цунами сияқты табиғи апаттарға ұшырайды, сондықтан «су» проблемасын шешуден алған білім болашақ міндеттерімізге қосылады. Мен адамдардың өмірінің тұрақтылығы мен дамуын тілеймін және апаттардың алдын алу мен олардың салдарын жоюдың маңыздылығын қарастырған кезде мен оған мұқият болғым келеді. * Патша отбасының болашақ имиджі туралы сұрақтарға қатысты еркектердің корольдік отбасыларының үлесі азайып, қартаюдың өсіп келе жатқандығы және әйел корольдік отбасылардың некеге байланысты императорлық отбасынан кетуі керек екендігі - бұл корольдік отбасының болашағы. Бұл сондай-ақ байланысты мәселе. Алайда, мен бұл жерде жүйеге қатысты мәселелерді айтудан аулақ болғым келеді. Императорлық отбасының идеалды күйіне келетін болсақ, бұл негізінен адамдармен жүрек пен азапты бөлісетін империялық отбасы, және менің ойымша, бұл ғасырлар бойы жалғасып келеді. Бұрынғы императорлар басып өткен жол туралы және * Жапон конституциясының император Жапония мен жапон халқының бірігуінің символы екендігі туралы ережелері туралы ойлана отырып, адамдармен қиыншылыққа тап болған кезде халықтың бақытын тілеймін. Символ қандай болуы керек және ол қалай болуы керек, оны іздеуді жалғастыру маңызды деген идея әлі күнге дейін өзгеріссіз. * Сонымен қатар, сол дәуірде жаңа жел соққандай, менің ойымша, империя отбасының жағдайы дәуірге байланысты өзгереді. Мен өткеннен алуан түрлі нәрселер үйреніп, ескі дәстүрлерді берік мұра етіп алғым келеді және әр дәуірге сәйкес талап етілетін империялық отбасының идеалды күйін ұстанғым келеді. « * 2019 жылдың 21 ақпанында (2019 ж.) Князь ретінде қарсы алынатын соңғы туған күніне арналған баспасөз конференциясында (59 жаста) (орын: Томия Императорлық сарайы) «(өзі) жаңа император болғанға дейін қалады Екі айдан астам уақыт * өтті және ханзада мансабына көз жүгірте отырып, оның таққа отырғалы жатқанын, жаңа дәуірге тап болуға бел буғанын және патша отбасының бүкіл империялық отбасында құлдырап, қартайып бара жатқанын ескерді. Сіз болашақ император отбасының бейнесін осылай салуға тырысасыз ба? « * «Мен бұл жерде Жапонияның Конституциясы мен Императорлық кодекс туралы арнайы заңда көрсетілген таққа отырдым. Мен өзіме жүктелген ауыр жауапкершілік туралы ойлаған кезде өзімді жеңіл сезінемін. Артқа қарай, Ұлы мәртебелі Император 30 жылдан астам уақыттан бері мен әлемде бейбітшілік пен адамдардың бақытты болуын тіледім және адамдармен әрдайым қиыншылыққа тап болып, олардың ерік-жігерін өз жолдарымен бір-бірлеп көрсетемін. Мен осы міндеттермен шын жүректен жұмыс істедім, Ұлы мәртебелі Император көрсеткен символдық көрінісі үшін шын жүректен құрмет пен ризашылығымды білдіргім келеді, міне, осы таққа дейін, Ұлы мәртебелі Император Ұлттың өркендеуі туралы терең ой жүгіртумен қатар, дәйекті императорлардың әрекеттерін есте сақтай отырып, өзін жетілдіру үшін аянбай еңбек етіп, әрдайым халық туралы ойланып, халыққа жақын болыңыз, Конституцияға сәйкес Жапония және жапон халқының интеграциясы Мен өз міндеттерімді халықтың бақытына, елдің одан әрі дамуына және әлем тыныштығына деген сенім мен үміт ретінде орындауға уәде беремін ». * 1 мамыр 2019 ж. (Рейваның бірінші жылы), «Патшалықтан кейінгі Асами салтанатының Ұлы мәртебелі Императорының сөздері» «Бұрын мен Жапония Конституциясы мен Императорлық кодекстегі арнайы заңға сәйкес таққа отырдым. Мұнда мен» Діни Діндер залының салтанатын «орындаймын және тақты іші мен сыртында жариялаймын. Ұлы мәртебелі Императордың 30 жылдан астам уақыты бар. Ол өзінің билігі кезінде әрдайым адамдардың бақыты мен әлемнің тыныштығын тілеп, әр уақытта адамдармен қиналғанда, өз еркімен өзінше көрсетті. Мен терең ойға шомамын және мұнда мен әрдайым адамдардың бақыты мен әлемнің тыныштығын тілеймін және адамдармен жақын бола отырып, мен Жапонияның символы ретіндегі рөлімді және Конституцияға сәйкес жапон халқының бірігуін жүзеге асыруға уәде беремін. Біз Жапония біздің қажымас күш-жігерімізбен әрі қарай дамып, халықаралық қоғамдастықтың достығы мен бейбітшілігіне, адамзаттың әл-ауқаты мен гүлденуіне үлес қосады деп шын жүректен тілейміз ». * 22 қазан 2019 ж. (Рэйваның бірінші жылы), «Ұлы Мәртебелі Императордың өлмес Рей Шоден салтанатының сөздері» «Өткен жылдың мамыр айында Ұлы мәртебелі Императордың отставкасын алып, таққа отырған сәттен бастап мен халықтың бақытынан үміттеніп күнделікті міндеттерімді орындадым және уақытымды осы күнге дейін өткіздім. Таққа байланысты түрлі іс-шараларды сәтті аяқтай алдым. Мен жеңілдеп, үйден және шетелден көптеген адамдармен кездестім, мезгіл-мезгіл жылы бата алудың көптеген мүмкіндіктері болды.Биылғы жыл мен үшін және императрица үшін қатты эмоционалды болды, екінші жағынан өткен жыл да тайфун мен қатты жаңбыр болды. Мен көптеген қымбат өмірлердің жоғалуына қатты қайғырамын.Мен баспанасынан айырылған және суық ауа райында қиын өмір сүріп жатқан көптеген адамдарға алаңдаймын.Биыл. Мен апатсыз жыл болсын деп дұға етемін.Жаңа жыл Жапония халқы мен әлем үшін бақытты жыл болады деп шын жүректен тілеймін және мен өз міндеттерімді орындағым келеді ».<ref>[http://www.kunaicho.go.jp/page/okotoba/detail/47#156 即位後朝見の儀の天皇陛下のおことば（令和元年5月1日）- 宮内庁] – 2019年9月14日閲覧。</ref> Мәртебелі Императордың 2020 жылғы 1 қаңтардағы әсерлері (Рэйваның 2-жылы)<ref>[https://www.kunaicho.go.jp/page/okotoba/detail/60 即位礼正殿の儀の天皇陛下のおことば（令和元年10月22日）- 宮内庁] – 2019年11月12日閲覧。</ref> «Сіз атап өткендей, бұл соңғы жылдары ерекше әсерлі кезең болды. Мысал ретінде келтірілген жасанды интеллект (жасанды интеллект) бірнеше жыл бұрын қазіргідей айтылмады, ал қазір үйреншікті жағдайға айналды. Біз, өмірімізді едәуір өзгертетін смартфондардың таралуы, ал екінші жағынан, әр түрлі жерлерде үлкен зиян келтіретін климаттың өзгеруіне байланысты табиғи апаттардың қаупі тіпті Хейзей кезеңімен салыстырғанда едәуір күшейіп келеді. Менің ойымша, адамдардың өмір сүру ортасы өзгеріп отырады.Мұндай тез өзгеретін дәуірде әлеуметтік өзгерістер мен заманауи өзгерістерге байланысты ойланып, әрекет ету маңызды. Менің ойымша, бұл сол кездегі империялық отбасының рөлі.Ол үшін мен көптеген адамдармен қарым-қатынас жасау және оларды жеке тыңдау мүмкіндігін бағалағым келеді.Сонымен бірге, мен жоғарыда айтқан болатынмын. Көріп отырғаныңыздай, мен әрдайым адамдар туралы ойлағым келеді, оларға жақын болғым келеді, олар символ ретінде болу керек нәрсені іздеу кезінде өз міндеттерімді орындап, болашақтағы іс-әрекеттің бағытын ойлағым келеді ». * «Тақтың жасына келетін болсақ, кейбір императорлар үлкенірек жасында билік құрған, бірақ күнтізбеге келетін болсақ, бұл енді күнтізбе емес, күнтізбе деп ойлаймын». Акасака Императорлар сарайында 2020 жылдың 21 ақпанында (Рейваның 2-жылы) өзінің бірінші күнтізбесіне (Императордың туған күні: 23 ақпан) өзінің күнтізбесінде (60 жаста) өткен баспасөз мәслихатынан үзінді. * «Инфекциялық аурулардың таралуы адамзат үшін үлкен сынақ болып табылады және біз Жапонияда да көптеген адамдардың өміріне қауіп төніп, көптеген адамдар түрлі қиындықтарға тап болып жатқанына қатты алаңдаймыз. Біз барлығымыз бірлесіп осы жұқпалы ауруды бақылауға алып, қазіргі қиын жағдайдан шығамыз деп сенемін ». * 10 сәуір 2020 ж. (Рэйва 2 курс), Шигеру Оми, жаңа коронавирустық инфекциялық ауруларға қарсы іс-қимыл жөніндегі сарапшылар кеңесінің төрағасының орынбасары == Император == [[Сурет:Shinzō Abe at the Enthronement Ceremony of Emperor Naruhito.jpg|нобай|солға|Император Нарухитоның интронизация рәсімі. 22 қазан 2019]] [[Сурет:President Trump at the Palace Hotel Tokyo (47951122293).jpg|thumb|right|200px|Президент [[Дональд Трамп|Трамп]] және Нарухито [[Токио]]дағы Палас қонақ үйінде]] [[Сурет:Michel Temer and Naruhito.jpg|thumb|right|200px|Мишель Темер мен Ханзада Нарухито, 2018 жыл]] 2016 жылдың тамызында император Акихито тақтан түсіп, тақты ұлы Нарухитоға тапсыруды жоспарлағанын хабарлады.<ref>[http://www.nippon.com/ru/nipponblog/l00165/ Император Японии в обращении к народу выразил желание отказаться от титула при жизни] nippon.com.</ref> Жапонияда 200 жылдай мұндай жағдай болған жоқ: 1817 жылдан бастап [[Кокаку Император|Кокаку император]] (1771-1840) тақтан кетіп, оның билігін өз ұлына табыстауға шешім қабылдады. 2018 жылғы 6 наурызда Жапония үкіметі 2019 жылғы 30 сәуірде Жапония Императорының қызметінен бас тарту рәсімін өткізу туралы арнайы қаулы қабылдады.<ref>[http://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/5011477 В Японии принят указ о проведении 30 апреля 2019 года церемонии отречения императора — Международная панорама — ТАСС]</ref> Таққа отырудың ресми рәсімі тиёдтегі император сарайының қарағай залында өтті. Онда Акихито Ұлының және биліктің үш тармағының басшыларының — [[Синдзо Абэ]] бастаған Үкіметтің, Парламенттің және Жоғарғы Соттың қатысуымен қоштасу сөзін сөйледі. [[Сурет:President Trump Attends a State Banquet at the Imperial Palace (47945532937) (cropped).jpg|thumb|upright|Нарухито мен [[Масако]] 2019 жылдың мамыр айында]] Жапонияда Нарухито тағына кіруге байланысты 1 жылдың 2019 мамырында Рэйваның жаңа империялық дәуірі басталды — шамамен аударма «гармония» немесе «гүлденген әлем» дегенді білдіреді. Дәуір атауы болашақ онжылдықтарға үн қосады. Бұл атау алғаш рет жапон поэзиясының антологиясының «Маньесю» өлеңінен таңдалды; бұрын иероглифтер Қытай философиясынан немесе әдебиетінен таңдалды. Жұмыста көктемнің басында өрік ағаштарының гүлденуі сипатталған. [[Акихито]]ның билік дәуірі [[Хэйсэй]] деп аталды, бұл «бейбітшілікке жету» дегенді білдіреді. Оған дейін егін [[Сёва]] кезеңі — «ағартылған әлем» болды. Нарухитоның таққа отыруының ресми рәсімі 1 мамырда өтті, ал дәстүрлі іс-шаралар 22 жылдың 2019 қазанында өтті.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ROmM1B87e2o Ханзада Нарухитоны брондау рәсімі]</ref> Нарухито оған билік беру қарсаңында қазіргі уақытқа сәйкес келетін жаңа рөлді қабылдауға дайын екенін айтты. Оның пікірінше, идеалды император — «адамдардың қуаныштары мен қайғы-қасіреттерін бөлісе алатын» адам; жаңа императордан олар монархиялық отбасының әкесіне қарағанда халыққа одан да жақындауын күтеді: Еуропада оқу кезінде Нарухито патша адамдарының ашықтығын атап өтті, бұл оның көзқарастарына нақты әсер етті. Император табиғи апаттардың алдын алу және су ресурстарын сақтауды қоса алғанда, жаһандық проблемаларға назар аударуы мүмкін. Сонымен бірге, оның әйелі Масако бұрынғы дипломат ретінде, егер оның денсаулығы мүмкіндік берсе, оған шетелдік сапарларда қолдау көрсете алады. 2019 жыл 20 қыркүйегінде император Нарухито [[Регби бойынша әлем чемпионаты 2019|Жапонияда регби бойынша әлем чемпионатын]], Азия мен Жапония тарихындағы осындай деңгейдегі алғашқы регби турнирін салтанатты түрде ашты<ref>[https://mainichi.jp/english/articles/20190920/p2g/00m/0sp/104000c Rugby: Japanese culture-inspired ceremony kicks off World Cup] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190920195110/https://mainichi.jp/english/articles/20190920/p2g/00m/0sp/104000c |date=2019-09-20 }}{{ref-en}}</ref>. ==Жапония императоры== {{main|2019 Жапон империялық көшуі|Рэйва}} 2017 жылғы 1 желтоқсанда үкімет Нарухитоның әкесі Император Акихитоның 2019 жылғы 30 сәуірде қызметінен кететінін және Нарухитоның 2019 жылдың 1 мамырынан бастап император болатынын мәлімдеді.<ref>[https://qamshy.kz/article/47325-zhaponiya-imperatory-akikhito-oz-erkimen-taqtan-ketti Жапония императоры Акихито өз еркімен тақтан кетті 30.04.2019]</ref> 30 сәуірде түстен кейін биліктен бас тарту рәсімінен кейін [[Акихито]]ның билігі және Гейсей дәуірі күннің соңына дейін жалғасты. Содан кейін Нарухито оны мамырдың 1-і күні Рейва дәуіріне еніп император ретінде тағайындады. Ауысу түн ортасында болды. Нарухитоның император ретіндегі орны 1 мамырда таңертең рәсімде рәсімделді. Ол император ретіндегі алғашқы мәлімдемесінде ол әкесінің жолымен терең ой жүгіртуге және «мемлекет пен Жапония халқының бірлігінің нышаны ретінде» өзінің конституциялық жауапкершілігін орындауға уәде берді.<ref>[https://qazaqtimes.com/article/61341 Нарухито Жапонияның жаңа императоры болып таққа отырды | Материалды көшіріп бассаңыз https://qazaqtimes.com/article/61341 Нарухито Жапонияның жаңа императоры болып таққа отырды | Материалды көшіріп бассаңыз https://qazaqtimes.com/article/61341 Сайтының гиперсілтемесін міндетті түрде қойыңыз. Авторлық құқықты сақтаңыз. Сайтының гиперсілтемесін міндетті түрде қойыңыз. Авторлық құқықты сақтаңыз.02.05.2019]</ref> Нарухитоның [[Жапон императорының тағайындауы|таққа отыру рәсімі]] 2019 жылдың 22 қазанында өтті, онда ол ежелгі түрдегі жариялау рәсімінде лайықты түрде таққа отырды<ref>[https://qazaqtimes.com/article/70781 Императорды ұлықтау: 170 мемлекет делегациясын жинаған рәсім | Материалды көшіріп бассаңыз https://qazaqtimes.com/article/70781 сайтының гиперсілтемесін міндетті түрде қойыңыз. Авторлық құқықты сақтаңыз. 22.10.2019]</ref>. Көптеген конституциялық монархтардан айырмашылығы, Нарухито тіпті атақты атқарушы емес. [[Конституциялық монархия|Конституция императордың]] рөлін үкіметке қатысты тіпті атаулы өкілеттіктерсіз де толығымен салтанатты және өкілді ретінде нақты анықтайды. Оның бірнеше өкілеттіктері - оны орындау үшін қажет салтанатты міндеттер. Тіпті бұл мәселелерде ол [[Жапония Конституциясы|Конституцияның]] талаптары мен Министрлер кабинетінің міндетті кеңестеріне бағынады. Мысалы, ол [[Жапония Премьер-министрі|премьер-министрді]] ресми түрде тағайындайтын кезде, ол тағайындаудан бас тартуға мүмкіндік берместен, Ұлттық диета тағайындаған адамды тағайындауы керек. == Таққа отыруы == [[2019 жыл]]ғы 1 мамырда [[Жапония]]да Нарухито таққа отыруына байланысты жаңа империялық дәуір «Рэйва» басталды. Аудармасы «үйлесімділік» немесе «гүлденген әлем» дегенді білдіреді. Заманның атауы ондаған жылдарға арналған үнді белгілейді. ==Хобби және қызығушылық== Нарухито [[Суды ұтымды пайдалану|су саясаты]] мен суды үнемдеуге мүдделі. 2003 жылғы наурызда Үшінші [[Дүниежүзілік су форумы]]ның құрметті президенті ретінде ол форумның ашылу салтанатында «[[Киото]] мен жергілікті аймақтарды қосатын су жолдары» сөз сөйледі. 2006 жылдың наурызында Мексикада болған ол төртінші Дүниежүзілік су форумының ашылу салтанатында «[[Эдо (қала)|Эдо]] және су көлігі» тақырыбында баяндама жасады. Ал 2007 жылдың желтоқсанында ол «Адамдар мен су: Жапониядан Азия-Тынық мұхиты аймағына дейін» Бірінші Азия-Тынық мұхиты су саммитінің ашылу салтанатында естелік сөз сөйледі. Нарухито [[скрипка]]дан ауысып, [[альт]] ойнайды, өйткені ол өзінің музыкалық және жеке талғамына сай «көшбасшы тым көп, көрнекті» деп ойлады. Бос уақытында ол [[жүгіру]]ді, [[Жаяу туризм|серуендеуді]] және [[альпинизм]]ді ұнатады. ==Марапаттары== ;Жапония марапаттары {| class="wikitable wide" |- ! Ел ! Марапаттау уақыты ! colspan="2" | Марапат ! Хаттар |- | rowspan="2" | {{JPN}} || 1 мамыр 2019 || width="15%" | Егемен || rowspan="2" | [[Хризантеманың жоғарғы ордені]] || |- | 23 ақпан 1980 — 1 мамыр 2019 ||Тізбектің кавалері || |- | {{JPN}} || 1 мамыр 2019 || colspan="2" | [[Павловнии гүлдеріне тапсырыс беру]] || |- | {{JPN}} || 1 мамыр 2019 || colspan="2" | [[Шығыстағы күн тәртібі]] || |- | {{JPN}} || 1 мамыр 2019 || colspan="2" | [[Қасиетті қазынаға тапсырыс беру]] || |- | {{JPN}} || 1 мамыр 2019 || colspan="2" | [[Мәдениет ордені]] || |- | {{JPN}} || 1 мамыр 2019 || colspan="2" | [[Бағалы тәждің бұйрығы]] || |} ;Шет елдердің марапаттары {| class="wikitable wide" |- ! Ел ! Марапаттау уақыты ! colspan="2" | Марапат ! Хаттар |- | {{BHR}} || || colspan="2" | [[Әл-халифа тәртібі]] || |- | {{BEL}} || || colspan="2" | [[Леопольд I ордені]] || |- | {{GRC}} || || colspan="2" | [[Құтқарушының бұйрығы]] || |- | {{QAT}} || || colspan="2" | [[Құрмет белгісі ордені (Катар)|Құрмет белгісі ордені]] || |- | {{ITA}} || 9 наурыз 1982 || colspan="2" | [[Италия Республикасы үшін құрмет белгісі]]|| |- | {{NED}} || 1991 || colspan="2" | [[Тәждің ордені (Нидерланды)|Тәждің ордені]] || |- | {{PRT}} || 2 желтоқсан 1993 || colspan="2" | [[Христа Ордені]] ||GCC |- | {{UAE}} || 23 қаңтар 1995 || colspan="2" | [[Заида Ордені]] || |- | {{GER}} || 7 сәуір 1997 || colspan="2" | [[Германия Федеративтік Республикасы үшін құрмет белгісі]] || |- | {{AUT}} || 1999 || colspan="2" | [[«Австрия Республикасындағы қызметі үшін» Құрмет белгісі]] || |- | {{HUN}} || 10 сәуір 2000 || colspan="2" | [[Құрмет белгісі ордені (Мажарстан)|Құрмет белгісі ордені]] || |- | {{NOR}} || 26 наурыз 2001 || colspan="2" | [[Әулие Олафтың ордені]] || |- | {{PHI}} || 3 желтоқсан 2002 || colspan="2" | [[Сикатуна ордені]] || |- | {{DNK}} || 16 қараша 2004 || colspan="2" | [[Пілдің ордені]] || RE |- | {{SWE}} || 26 наурыз 2007 || colspan="2" | [[Серафимнің ордені]] ||RSerifO |- | {{TON}} || 1 тамыз 2008 || colspan="2" | [[Тәждің ордені (Тонга)|Тәждің ордені]] ||K.G.C.C.C.T. |- | {{TON}} || 1 тамыз 2008 || colspan="2" | [[Король Джордж Тупу V Коронация медалі]] || |- | {{ESP}} || 8 қараша 2008 || colspan="2" | [[Карлос III ордені]] || |- | {{MYS}} || 2012 || colspan="2" | [[Патшалықтың қорғаушысы ордені]] ||SMN |- | {{NED}} || 30 сәуір 2013 || colspan="2" | [[Король Виллем-Александр Коронациясы медалі]] || |- | {{TON}} || 4 шілде 2015 || colspan="2" | [[Король Джордж Тупоу V Коронация медалі]] || |- | {{LUX}} || 27 қараша 2017 || colspan="2" | [[Нассаудың Алтын Арыстаны ордені]] || |} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.kunaicho.go.jp/e-about/activity/activity02.html Their Imperial Highnesses Crown Prince Naruhito and Crown Princess Masako] at the Imperial Household Agency website{{ref-en}} * [http://www.kunaicho.go.jp/page/kaiken/showEn/9 Press Conference by His Imperial Highness The Crown Prince on the Occasion of His Birthday (2017)]{{ref-en}} {{start box}} {{succession box |before=[[Акихито]] |title=[[Жапония Императоры]] |after= <small>''лауазымда'' <br>(мұрагер: [[Фумихито]])</small> |years=[[2019 жыл|2019]] — қ.у.}} {{end box}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазіргі мемлекет басшылары]] [[Санат:Токиода туғандар]] [[Санат:Жапония императорлары]] am90sdz37vwysg2obmodjk2trerjjp8 Терроризмге қарсы операция 0 86493 3622648 2428329 2026-06-26T16:03:56Z Almatrkh 172335 3622648 wikitext text/x-wiki Мемлекеттік органдардың, азаматтар мен лауазымды адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін террористік әрекеттердің алдын алу, террористерді (лаңкестерді) зарарсыздандыру, сондай-ақ [[террористік акция]]лардың зардаптарын барынша төмендету мақсатында өткізетін арнайы іс-шаралар кешені. [[Терроризм]]ге қарсы операцияларға [[Қазақстан]] Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасының бұрынғы Президентінің және Қазақстан Республикасы Президенті бекітетін тізім бойынша басқа адамдардың, сонымен қатар мемлекет басшылары, шетелдік мемлекет үкіметтері мен Қазақстан аумағында болған кезендегі халықаралық ұйымдардың басшыларының кауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша күзеттік іс-шаралар кіреді.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: Жеті жарғы, 2008. ISBN 9965-11-274-6</ref> [[Сурет:PI2G 2F.jpg|нобай|GIGN операторлары 2015 жыл. GIGN — француз ұлттық жандармериясының лаңкестікке қарсы тактикалық бөлімшесі.]] == Тарихы == Ең алғашқы терроризмге қарсы бөлімше [[1883 жыл|1883]] жылы [[Ұлыбритания|Ұлыбританияда]] (Митрополит полициясында) құрылды. Басында ол «Арнайы ирландиялық бөлімше» деп аталып, ирландиялықтардың жарылыстарына қарсы күресті. Кейінірек оның міндеті кеңейіп, басқа да қауіптермен күресе бастаған соң, атауы '''«'''Арнайы филиал'''»''' деп өзгертілді. Кейіннен мұндай бөлімшелер басқа елдерде де пайда болды.<ref>"[https://books.google.com/books?id=1fqAZzIDlgYC Полиция қызметінің сөздігі]."</ref> Әлемдегі ең алғашқы заманауи терроризмге қарсы арнайы полиция бөлімшесі — GSG9. Ол [[1972 жыл|1972]] жылы [[Мюнхен]] Олимпиадасындағы қайғылы оқиғадан кейін [[Германия|Батыс Германияда]] құрылған. Басында Шекара күзетінің құрамында болса, [[2005 жыл|2005]] жылдан бастап Федералдық полицияның қарамағына өтті. Қазіргі таңда GSG 9 — терроризммен күресетін және кепілге алынған адамдарды құтқаратын ең мықты (элиталық) жасақтардың бірі.<ref>«[http://www.sapstf.org/pdf/1972%20GSG9%20Formation%20Document.pdf Полицияның арнайы операциялары бойынша Шекара қызметінің бөлімшесін (GSG9) құру және жұмысқа орналастыру тұжырымдамасы]»</ref> [[Еуропа|Батыс елдеріндегі]] лаңкестік шабуылдар әдетте пропорционалды емес бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілсе де лаңкестік оқиғалардың көпшілігі дамымаған аймақтарда орын алады . Ғалымдар үкіметтің лаңкестікке қарсы әрекеті кейде күтпеген салдарға, соның ішінде операциялық сәтсіздіктерге немесе [[Зорлық-зомбылық|зорлық-зомбылықтың]] күшеюіне әкелуі мүмкін екенін атап өтеді . Мюнхендегі қырғын кезіндегі сәтсіз құтқару әрекеті дағдарысқа қарсы әрекет ету мүмкіндіктерінде үлкен реформаларды жүргізуге түрткі болған кеңінен келтірілген мысал.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160720174918/https://fivethirtyeight.com/features/which-countries-terrorist-attacks-are-ignored-by-the-u-s-media/ Қай елдердегі лаңкестік шабуылдарды американдық БАҚ елемейді]?"</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Құқық]] [[Санат:Заң]] 26q9lfu4yhqb9k9eah35jsb97shafyb 3622722 3622648 2026-06-26T17:40:45Z Almatrkh 172335 Жоспарлауы және тұлғаны тану жүйелері 3622722 wikitext text/x-wiki Мемлекеттік органдардың, азаматтар мен лауазымды адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін террористік әрекеттердің алдын алу, террористерді (лаңкестерді) зарарсыздандыру, сондай-ақ [[террористік акция]]лардың зардаптарын барынша төмендету мақсатында өткізетін арнайы іс-шаралар кешені. [[Терроризм]]ге қарсы операцияларға [[Қазақстан]] Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасының бұрынғы Президентінің және Қазақстан Республикасы Президенті бекітетін тізім бойынша басқа адамдардың, сонымен қатар мемлекет басшылары, шетелдік мемлекет үкіметтері мен Қазақстан аумағында болған кезендегі халықаралық ұйымдардың басшыларының кауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша күзеттік іс-шаралар кіреді.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: Жеті жарғы, 2008. ISBN 9965-11-274-6</ref> [[Сурет:PI2G 2F.jpg|нобай|GIGN операторлары 2015 жыл. GIGN — француз ұлттық жандармериясының лаңкестікке қарсы тактикалық бөлімшесі.]] == Тарихы == Ең алғашқы терроризмге қарсы бөлімше [[1883 жыл|1883]] жылы [[Ұлыбритания|Ұлыбританияда]] (Митрополит полициясында) құрылды. Басында ол «Арнайы ирландиялық бөлімше» деп аталып, ирландиялықтардың жарылыстарына қарсы күресті. Кейінірек оның міндеті кеңейіп, басқа да қауіптермен күресе бастаған соң, атауы '''«'''Арнайы филиал'''»''' деп өзгертілді. Кейіннен мұндай бөлімшелер басқа елдерде де пайда болды.<ref>"[https://books.google.com/books?id=1fqAZzIDlgYC Полиция қызметінің сөздігі]."</ref> Әлемдегі ең алғашқы заманауи терроризмге қарсы арнайы полиция бөлімшесі — GSG9. Ол [[1972 жыл|1972]] жылы [[Мюнхен]] Олимпиадасындағы қайғылы оқиғадан кейін [[Германия|Батыс Германияда]] құрылған. Басында Шекара күзетінің құрамында болса, [[2005 жыл|2005]] жылдан бастап Федералдық полицияның қарамағына өтті. Қазіргі таңда GSG 9 — терроризммен күресетін және кепілге алынған адамдарды құтқаратын ең мықты (элиталық) жасақтардың бірі.<ref>«[http://www.sapstf.org/pdf/1972%20GSG9%20Formation%20Document.pdf Полицияның арнайы операциялары бойынша Шекара қызметінің бөлімшесін (GSG9) құру және жұмысқа орналастыру тұжырымдамасы]»</ref> [[Еуропа|Батыс елдеріндегі]] лаңкестік шабуылдар әдетте пропорционалды емес бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілсе де лаңкестік оқиғалардың көпшілігі дамымаған аймақтарда орын алады . Ғалымдар үкіметтің лаңкестікке қарсы әрекеті кейде күтпеген салдарға, соның ішінде операциялық сәтсіздіктерге немесе [[Зорлық-зомбылық|зорлық-зомбылықтың]] күшеюіне әкелуі мүмкін екенін атап өтеді . Мюнхендегі қырғын кезіндегі сәтсіз құтқару әрекеті дағдарысқа қарсы әрекет ету мүмкіндіктерінде үлкен реформаларды жүргізуге түрткі болған кеңінен келтірілген мысал.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160720174918/https://fivethirtyeight.com/features/which-countries-terrorist-attacks-are-ignored-by-the-u-s-media/ Қай елдердегі лаңкестік шабуылдарды американдық БАҚ елемейді]?"</ref> == Жоспарлау == Терроризмге қарсы стратегиялардың көпшілігі полиция операцияларын күшейтуді және ішкі барлау мәліметтерін жинауды қамтиды. Негізгі әдістерге [[Қатынасу|коммуникацияларды]] ұстау және орындарды бақылау кіреді. Жаңа технологиялар әскери және құқық қорғау органдарының барлау мәліметтерін жинау мүмкіндіктерін кеңейтті. Көптеген елдер полиция қызметінде бет-әлпетті тану жүйелерін жиі қолдануда. [[Сурет:Customer cleared to board flight (46092017161).jpg|нобай|АҚШ әуежайындағы бетті тану бағдарламалық құралы.]] Ұқсас жүйелердің дамуы [[1960 жыл|1960]] жылдары компьютерлік қолданбалардың бір түрі ретінде басталды. Құрылғаннан бері бет-әлпетті тану жүйелері әсіресе смартфондарда және [[робототехника]] сияқты басқа да технологиялық салаларда кеңінен тарала бастады. Компьютерге негізделген бет-әлпетті тану адамның [[Физиология|физиологиялық]] сипаттамаларын өлшеуді қамтитындықтан, бұл жүйелер [[Биометрия|биометрияның]] бір түрі ретінде жіктеледі. Биометриялық технология ретінде бет-әлпетті тану жүйелерінің дәлдігі иристі сканерлеу, саусақ ізін бейнелеу, алақан тану немесе дауысты танумен салыстырғанда төмен болғанымен, олар контактісіз болғандықтан кеңінен қолданылады. Қарсы барлау ұялы жүйелердің қауіпсіздігі үшін айтарлықтай қиындық тудырады, өйткені идеалды - іс жүзінде қол жетімсіз болса да - мақсат - ұяшықтағы жасырын көзге қол жеткізу. Қаржылық бақылау, мысалы, коммуникацияларды ұстап алу рөл атқара алады. Дегенмен, екі тәсілді де құпиялылыққа қатысты заңды күтулермен салыстыру қажет.<ref>"[https://www.unodc.org/e4j/en/terrorism/module-12/key-issues/surveillance-and-interception.html Терроризмге қарсы 12-модульдің негізгі мәселелері: қадағалау және жолын кесу]".</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Құқық]] [[Санат:Заң]] g8dm64v7uo2h7icaditoqptx9xlikoy 3622729 3622722 2026-06-26T17:49:17Z Almatrkh 172335 /* Жоспарлау */ 3622729 wikitext text/x-wiki Мемлекеттік органдардың, азаматтар мен лауазымды адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін террористік әрекеттердің алдын алу, террористерді (лаңкестерді) зарарсыздандыру, сондай-ақ [[террористік акция]]лардың зардаптарын барынша төмендету мақсатында өткізетін арнайы іс-шаралар кешені. [[Терроризм]]ге қарсы операцияларға [[Қазақстан]] Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасының бұрынғы Президентінің және Қазақстан Республикасы Президенті бекітетін тізім бойынша басқа адамдардың, сонымен қатар мемлекет басшылары, шетелдік мемлекет үкіметтері мен Қазақстан аумағында болған кезендегі халықаралық ұйымдардың басшыларының кауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша күзеттік іс-шаралар кіреді.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: Жеті жарғы, 2008. ISBN 9965-11-274-6</ref> [[Сурет:PI2G 2F.jpg|нобай|GIGN операторлары 2015 жыл. GIGN — француз ұлттық жандармериясының лаңкестікке қарсы тактикалық бөлімшесі.]] == Тарихы == Ең алғашқы терроризмге қарсы бөлімше [[1883 жыл|1883]] жылы [[Ұлыбритания|Ұлыбританияда]] (Митрополит полициясында) құрылды. Басында ол «Арнайы ирландиялық бөлімше» деп аталып, ирландиялықтардың жарылыстарына қарсы күресті. Кейінірек оның міндеті кеңейіп, басқа да қауіптермен күресе бастаған соң, атауы '''«'''Арнайы филиал'''»''' деп өзгертілді. Кейіннен мұндай бөлімшелер басқа елдерде де пайда болды.<ref>"[https://books.google.com/books?id=1fqAZzIDlgYC Полиция қызметінің сөздігі]."</ref> Әлемдегі ең алғашқы заманауи терроризмге қарсы арнайы полиция бөлімшесі — GSG9. Ол [[1972 жыл|1972]] жылы [[Мюнхен]] Олимпиадасындағы қайғылы оқиғадан кейін [[Германия|Батыс Германияда]] құрылған. Басында Шекара күзетінің құрамында болса, [[2005 жыл|2005]] жылдан бастап Федералдық полицияның қарамағына өтті. Қазіргі таңда GSG 9 — терроризммен күресетін және кепілге алынған адамдарды құтқаратын ең мықты (элиталық) жасақтардың бірі.<ref>«[http://www.sapstf.org/pdf/1972%20GSG9%20Formation%20Document.pdf Полицияның арнайы операциялары бойынша Шекара қызметінің бөлімшесін (GSG9) құру және жұмысқа орналастыру тұжырымдамасы]»</ref> [[Еуропа|Батыс елдеріндегі]] лаңкестік шабуылдар әдетте пропорционалды емес бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілсе де лаңкестік оқиғалардың көпшілігі дамымаған аймақтарда орын алады . Ғалымдар үкіметтің лаңкестікке қарсы әрекеті кейде күтпеген салдарға, соның ішінде операциялық сәтсіздіктерге немесе [[Зорлық-зомбылық|зорлық-зомбылықтың]] күшеюіне әкелуі мүмкін екенін атап өтеді . Мюнхендегі қырғын кезіндегі сәтсіз құтқару әрекеті дағдарысқа қарсы әрекет ету мүмкіндіктерінде үлкен реформаларды жүргізуге түрткі болған кеңінен келтірілген мысал.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160720174918/https://fivethirtyeight.com/features/which-countries-terrorist-attacks-are-ignored-by-the-u-s-media/ Қай елдердегі лаңкестік шабуылдарды американдық БАҚ елемейді]?"</ref> == Жоспарлау == Терроризмге қарсы стратегиялардың көпшілігі полиция операцияларын күшейтуді және ішкі барлау мәліметтерін жинауды қамтиды. Негізгі әдістерге [[Қатынасу|коммуникацияларды]] ұстау және орындарды бақылау кіреді. Жаңа технологиялар әскери және құқық қорғау органдарының барлау мәліметтерін жинау мүмкіндіктерін кеңейтті. Көптеген елдер полиция қызметінде бет-әлпетті тану жүйелерін жиі қолдануда. [[Сурет:Customer cleared to board flight (46092017161).jpg|нобай|АҚШ әуежайындағы бетті тану бағдарламалық құралы.]] Ұқсас жүйелердің дамуы [[1960 жыл|1960]] жылдары компьютерлік қолданбалардың бір түрі ретінде басталды. Құрылғаннан бері бет-әлпетті тану жүйелері әсіресе смартфондарда және [[робототехника]] сияқты басқа да технологиялық салаларда кеңінен тарала бастады. Компьютерге негізделген бет-әлпетті тану адамның [[Физиология|физиологиялық]] сипаттамаларын өлшеуді қамтитындықтан, бұл жүйелер [[Биометрия|биометрияның]] бір түрі ретінде жіктеледі. Биометриялық технология ретінде бет-әлпетті тану жүйелерінің дәлдігі иристі сканерлеу, саусақ ізін бейнелеу, алақан тану немесе дауысты танумен салыстырғанда төмен болғанымен, олар контактісіз болғандықтан кеңінен қолданылады. Қарсы барлау ұялы жүйелердің қауіпсіздігі үшін айтарлықтай қиындық тудырады, өйткені идеалды - іс жүзінде қол жетімсіз болса да - мақсат - ұяшықтағы жасырын көзге қол жеткізу. Қаржылық бақылау, мысалы, коммуникацияларды ұстап алу рөл атқара алады. Дегенмен, екі тәсілді де құпиялылыққа қатысты заңды күтулермен салыстыру қажет.<ref>"[https://www.unodc.org/e4j/en/terrorism/module-12/key-issues/surveillance-and-interception.html Терроризмге қарсы 12-модульдің негізгі мәселелері: қадағалау және жолын кесу]".</ref> === жүйелі алдын алу === [[Сурет:Transparent garbage bins at Central station.jpg|нобай|Аустралияның Сидней қаласындағы орталық вокзалға мөлдір қоқыс жәшігі орнатылды. Қоқыс жәшігінің мөлдірлігі полицияға оның мазмұнын оңай тексеруге мүмкіндік береді, осылайша ішіне бомбалар немесе қару-жарақ қоюды болдырмайды.]] Адам қауіпсіздігінің [[Парадигма|парадигмасы]] террористік әрекетті тудыратын тұрақты [[Теңсіздік|теңсіздіктерді]] шешуге бағытталған әскери емес тәсілді сипаттайды. Негізгі себептерді анықтау және барлық адамдардың ресурстарға тең қолжетімділігін және тұрақты дамуды қамтамасыз ететін шараларды жүзеге асыру өте маңызды. Мұндай күш-жігер азаматтарды «қорқыныштан босату» және «жоқтықтан босату» мүмкіндігін береді. Бұл әртүрлі нысандарда болуы мүмкін, соның ішінде таза ауыз сумен қамтамасыз ету, білім беру, [[вакцинация]] бағдарламалары, азық-түлік пен [[баспана]], сондай-ақ әскери немесе басқа да зорлық-зомбылықтан қорғау. Табысты адам қауіпсіздігі науқандары үкіметтерді, [[Үкіметтік емес ұйымдар|үкіметтік емес ұйымдарды]] және азаматтарды қоса алғанда, әр түрлі субъектілер тобының қатысуымен сипатталады. Шетелдік ішкі қорғаныс бағдарламалары қауіп төніп тұрған үкіметке сараптамалық көмек көрсетеді. Мұндай бағдарламалар терроризмге қарсы әрекеттің әскери емес аспектілерін де, әскери аспектілерін де қамтуы мүмкін. [[2017 жыл|2017]] жылғы зерттеу «үкімет пен [[Азаматтық қоғам|азаматтық қоғамның]] көмегі ішкі терроризмді ауыздықтауда тиімді, бірақ бұл әсер алушы елде [[Азамат соғысы|азаматтық қақтығыс]] болмаған жағдайда ғана көрінеді» деп көрсетті.<ref>Savun, Burcu; Tirone, Daniel C. (2018). "Foreign Aid as a Counterterrorism Tool – Burcu Savun, Daniel C. Tirone". ''Journal of Conflict Resolution''. '''62''' (8): 1607–1635.</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Құқық]] [[Санат:Заң]] 1stgmrgiohe11em4jm96acl2i4fecuj 3622746 3622729 2026-06-26T18:06:26Z Almatrkh 172335 /* Жоспарлау */ 3622746 wikitext text/x-wiki Мемлекеттік органдардың, азаматтар мен лауазымды адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін террористік әрекеттердің алдын алу, террористерді (лаңкестерді) зарарсыздандыру, сондай-ақ [[террористік акция]]лардың зардаптарын барынша төмендету мақсатында өткізетін арнайы іс-шаралар кешені. [[Терроризм]]ге қарсы операцияларға [[Қазақстан]] Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасының бұрынғы Президентінің және Қазақстан Республикасы Президенті бекітетін тізім бойынша басқа адамдардың, сонымен қатар мемлекет басшылары, шетелдік мемлекет үкіметтері мен Қазақстан аумағында болған кезендегі халықаралық ұйымдардың басшыларының кауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша күзеттік іс-шаралар кіреді.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: Жеті жарғы, 2008. ISBN 9965-11-274-6</ref> [[Сурет:PI2G 2F.jpg|нобай|GIGN операторлары 2015 жыл. GIGN — француз ұлттық жандармериясының лаңкестікке қарсы тактикалық бөлімшесі.]] == Тарихы == Ең алғашқы терроризмге қарсы бөлімше [[1883 жыл|1883]] жылы [[Ұлыбритания|Ұлыбританияда]] (Митрополит полициясында) құрылды. Басында ол «Арнайы ирландиялық бөлімше» деп аталып, ирландиялықтардың жарылыстарына қарсы күресті. Кейінірек оның міндеті кеңейіп, басқа да қауіптермен күресе бастаған соң, атауы '''«'''Арнайы филиал'''»''' деп өзгертілді. Кейіннен мұндай бөлімшелер басқа елдерде де пайда болды.<ref>"[https://books.google.com/books?id=1fqAZzIDlgYC Полиция қызметінің сөздігі]."</ref> Әлемдегі ең алғашқы заманауи терроризмге қарсы арнайы полиция бөлімшесі — GSG9. Ол [[1972 жыл|1972]] жылы [[Мюнхен]] Олимпиадасындағы қайғылы оқиғадан кейін [[Германия|Батыс Германияда]] құрылған. Басында Шекара күзетінің құрамында болса, [[2005 жыл|2005]] жылдан бастап Федералдық полицияның қарамағына өтті. Қазіргі таңда GSG 9 — терроризммен күресетін және кепілге алынған адамдарды құтқаратын ең мықты (элиталық) жасақтардың бірі.<ref>«[http://www.sapstf.org/pdf/1972%20GSG9%20Formation%20Document.pdf Полицияның арнайы операциялары бойынша Шекара қызметінің бөлімшесін (GSG9) құру және жұмысқа орналастыру тұжырымдамасы]»</ref> [[Еуропа|Батыс елдеріндегі]] лаңкестік шабуылдар әдетте пропорционалды емес бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілсе де лаңкестік оқиғалардың көпшілігі дамымаған аймақтарда орын алады . Ғалымдар үкіметтің лаңкестікке қарсы әрекеті кейде күтпеген салдарға, соның ішінде операциялық сәтсіздіктерге немесе [[Зорлық-зомбылық|зорлық-зомбылықтың]] күшеюіне әкелуі мүмкін екенін атап өтеді . Мюнхендегі қырғын кезіндегі сәтсіз құтқару әрекеті дағдарысқа қарсы әрекет ету мүмкіндіктерінде үлкен реформаларды жүргізуге түрткі болған кеңінен келтірілген мысал.<ref>"[https://web.archive.org/web/20160720174918/https://fivethirtyeight.com/features/which-countries-terrorist-attacks-are-ignored-by-the-u-s-media/ Қай елдердегі лаңкестік шабуылдарды американдық БАҚ елемейді]?"</ref> == Жоспарлау == Терроризмге қарсы стратегиялардың көпшілігі полиция операцияларын күшейтуді және ішкі барлау мәліметтерін жинауды қамтиды. Негізгі әдістерге [[Қатынасу|коммуникацияларды]] ұстау және орындарды бақылау кіреді. Жаңа технологиялар әскери және құқық қорғау органдарының барлау мәліметтерін жинау мүмкіндіктерін кеңейтті. Көптеген елдер полиция қызметінде бет-әлпетті тану жүйелерін жиі қолдануда. [[Сурет:Customer cleared to board flight (46092017161).jpg|нобай|АҚШ әуежайындағы бетті тану бағдарламалық құралы.]] Ұқсас жүйелердің дамуы [[1960 жыл|1960]] жылдары компьютерлік қолданбалардың бір түрі ретінде басталды. Құрылғаннан бері бет-әлпетті тану жүйелері әсіресе смартфондарда және [[робототехника]] сияқты басқа да технологиялық салаларда кеңінен тарала бастады. Компьютерге негізделген бет-әлпетті тану адамның [[Физиология|физиологиялық]] сипаттамаларын өлшеуді қамтитындықтан, бұл жүйелер [[Биометрия|биометрияның]] бір түрі ретінде жіктеледі. Биометриялық технология ретінде бет-әлпетті тану жүйелерінің дәлдігі иристі сканерлеу, саусақ ізін бейнелеу, алақан тану немесе дауысты танумен салыстырғанда төмен болғанымен, олар контактісіз болғандықтан кеңінен қолданылады. Қарсы барлау ұялы жүйелердің қауіпсіздігі үшін айтарлықтай қиындық тудырады, өйткені идеалды - іс жүзінде қол жетімсіз болса да - мақсат - ұяшықтағы жасырын көзге қол жеткізу. Қаржылық бақылау, мысалы, коммуникацияларды ұстап алу рөл атқара алады. Дегенмен, екі тәсілді де құпиялылыққа қатысты заңды күтулермен салыстыру қажет.<ref>"[https://www.unodc.org/e4j/en/terrorism/module-12/key-issues/surveillance-and-interception.html Терроризмге қарсы 12-модульдің негізгі мәселелері: қадағалау және жолын кесу]".</ref> === жүйелі алдын алу === [[Сурет:Transparent garbage bins at Central station.jpg|нобай|Аустралияның Сидней қаласындағы орталық вокзалға мөлдір қоқыс жәшігі орнатылды. Қоқыс жәшігінің мөлдірлігі полицияға оның мазмұнын оңай тексеруге мүмкіндік береді, осылайша ішіне бомбалар немесе қару-жарақ қоюды болдырмайды.]] Адам қауіпсіздігінің [[Парадигма|парадигмасы]] террористік әрекетті тудыратын тұрақты [[Теңсіздік|теңсіздіктерді]] шешуге бағытталған әскери емес тәсілді сипаттайды. Негізгі себептерді анықтау және барлық адамдардың ресурстарға тең қолжетімділігін және тұрақты дамуды қамтамасыз ететін шараларды жүзеге асыру өте маңызды. Мұндай күш-жігер азаматтарды «қорқыныштан босату» және «жоқтықтан босату» мүмкіндігін береді. Бұл әртүрлі нысандарда болуы мүмкін, соның ішінде таза ауыз сумен қамтамасыз ету, білім беру, [[вакцинация]] бағдарламалары, азық-түлік пен [[баспана]], сондай-ақ әскери немесе басқа да зорлық-зомбылықтан қорғау. Табысты адам қауіпсіздігі науқандары үкіметтерді, [[Үкіметтік емес ұйымдар|үкіметтік емес ұйымдарды]] және азаматтарды қоса алғанда, әр түрлі субъектілер тобының қатысуымен сипатталады. Шетелдік ішкі қорғаныс бағдарламалары қауіп төніп тұрған үкіметке сараптамалық көмек көрсетеді. Мұндай бағдарламалар терроризмге қарсы әрекеттің әскери емес аспектілерін де, әскери аспектілерін де қамтуы мүмкін. [[2017 жыл|2017]] жылғы зерттеу «үкімет пен [[Азаматтық қоғам|азаматтық қоғамның]] көмегі ішкі терроризмді ауыздықтауда тиімді, бірақ бұл әсер алушы елде [[Азамат соғысы|азаматтық қақтығыс]] болмаған жағдайда ғана көрінеді» деп көрсетті.<ref>Savun, Burcu; Tirone, Daniel C. (2018). "Foreign Aid as a Counterterrorism Tool – Burcu Savun, Daniel C. Tirone". ''Journal of Conflict Resolution''. '''62''' (8): 1607–1635.</ref> === Әскери тәсіл және интервенция === [[Сурет:Car bombing, Baghdad.jpg|нобай|2007 жылы желтоқсанда Бағдадтағы көлік жарылысының салдары.]] [[Интервенция|Әскери араласу]] болашақтағы лаңкестік әрекеттердің алдын алуда немесе тоқтатуда әрдайым сәтті бола бермейді, мысалы, [[Малайя топаралы|Малайядағы]] төтенше жағдай кезінде, Мау-Мау көтерілісі және Ирландияның Азаматтық соғысы кезіндегі IRA-ға қарсы науқандардың көпшілігі, S жоспары, шекаралық науқан және [[Солтүстік Ирландия|Солтүстік Ирландиядағы]] қақтығыстар. Әскери әрекеттер лаңкестік топтың әрекетіне уақытша кедергі келтіруі мүмкін болғанымен, кейде қауіп-қатерді толығымен жоя алмайды.<ref>Pape, Robert A. (2005). ''Dying to Win: The Strategic Logic of Suicide Terrorism''. Random House. pp. 237–250.</ref> Әскери [[Репрессия|қуғын-сүргін]] әдетте қысқа мерзімді жеңістерге әкеледі, бірақ әдетте ұзақ мерзімді [[Перспектива|перспективада]] сәтсіз аяқталады (мысалы, колониялық [[Үндіқытай түбегі|Үндіқытай]] мен [[Алжир|Алжирде]] қолданылған француз доктринасы), әсіресе басқа шаралармен бірге жүрмеген<ref>Тринкиер, Роджер (1961). «[https://web.archive.org/web/20080112132017/http://www-cgsc.army.mil/carl/resources/csi/trinquier/trinquier.asp Заманауи соғыс: қарсы көтеріліске француз көзқарасы]».</ref>. Дегенмен, [[Ирак|Иракта]] қолданылғандар сияқты жаңа әдістер әлі тиімді немесе тиімсіз деп танылған жоқ.<ref>Нагл, Джон А.; Петреус, Дэвид Х.; Амос, Джеймс Ф.; Сьюолл, Сара (2006 ж. желтоқсан). «[https://fas.org/irp/doddir/army/fm3-24.pdf 3-24 далалық нұсқаулық: көтеріліске қарсы күрес]»</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Құқық]] [[Санат:Заң]] 645voj1yuazrz96hplclj034c5v2ufw Ақсай сүт зауыты 0 90623 3622691 2131870 2026-06-26T17:01:47Z 1nter pares 146705 3622691 wikitext text/x-wiki '''Ақсаи сүт зауыты''' - 1992 жылы іске қосылған. Әр ауысымда (сменасына) 30 тонна сүт шығарады. Зауыттың жобасы мен құрылысын жүзеге асырған [[Чехословакия|Чехословакияның]] [[«Инженеринг» фирмасы]].<ref>Батыс Қазақстан облысы. Эндиклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 ISBN 9965-607-02-8</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} {{stub}} [[Санат:Қазақстан зауыттары]] [[Санат:Ақсай]] ggnp2q1jo9qsnpln4hyfuuxoyec9ubh Алқакөл 0 90896 3622684 3197710 2026-06-26T16:59:16Z 1nter pares 146705 3622684 wikitext text/x-wiki '''Алқакөл''' — [[қола дәуірі|қола дәуіріне]] жатқызылатын ескі жұрт. [[Теректі ауданы|Теректі ауданындағы]] Алқакөл алабында орналасқан. Ол пішіні дөңгелек тәрізді (диаметрі 10-12 м, тереңдігі 0.4-0.6 м) 12 шұңқырдан тұрады. Кейбір шұңқырлар қосақталған күйде. 1970 ж. [[Орал педагогикалық институты|Орал педагогикалық институтының]] археологиялық экспедициясы ашқан. <ref>Батыс Қазақстан облысы. Эндиклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 ISBN 9965-607-02-8</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} 3fjyxs1rkfndrto2sq1r4qsoy7imwj4 Нейробластома 0 91192 3622803 2251397 2026-06-27T01:33:49Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622803 wikitext text/x-wiki '''Нейробластома''' – симпатикалық [[жүйке жүйесі]]нде болатын қатерлі ісік. Нейробластома [[дифференцирленбейтін ісік]], құрамы ұсақ қара нүктелі жасушалы ядросымен. == Аурушандылық == Нейробластома тек қана балаларда кездеседі. Аурушандылық 15 жасқа дейінгі 100000 балаға санағанда 0,85-11 жағдайды құрайды. Орташа жас – 2 жыл. 90% жағдайда 5 жасқа дейін анықталады. Нейробластома жиі ерте жаста қатерлі түзіледі (14%), кейбір жағдайларда туған уақытында анықталынады және туа пайда болған ақаулармен жүреді. == Ісіктің ерекшелігі == Нейробластома басқа қатерлі пайда болған ісіктерден өзгеше қасиеттерге ие: 1. Жетілуге қабілеттілігі: нейробластомалар [[ісік]]тердің үлкен көлемі болғанына және аурудың [[метостаз]]ына қарамастан өздігінен дами алады. 2. Жетілуге деген қабілеті: [[қатерсіз ісік]]ті тасымалдауы аз 3. Тез агрессивті ағыммен және [[метостаз]] даму қасиеті. == Клиникалық белгілері == [[Ісік]]тердің көбісі құрсақ артқы аймақта анықталады, өте жиі – [[бүйрек үсті безі]]нде. Кеуде және мойында аз кездеседі. Клиникалық белгілері [[ісік]]тің пайда болу орнына, [[метостаз]]дың орнына байланысты. Нейробластоманың негізгі клиникалық белгілері: 1. Құрсақ аймағындағы [[ісік]] 2. Ісіну 3. Арықтау 4. Сүйектерде ауру сезімі, [[метоздану]]ға байланысты 5. [[Анемия]] 6. Қызба Негізгі шағымдары ауру сезіміне (30% жағдай), қызбаға (25-30% жағдай), салмақ жоғалту (20% жағдай). Кеуде артындағы [[ісік]] өскен уақытта балалaр тұрақты жөтелге, тыныс бүзылысына, [[дисфогия]]ға және құсуға шағымданады; кеуде клеткасының [[деформация]]сы байқалады. Сүйек [[ми]]ы зақымдалуында [[анемия]] және [[гемморагиялық синдром]] байқалады. [[Ісік]]тің [[ретробульбарлық кеңістік]]те өсуі [[экзофталь]]мен «[[көзілдірік синдромы]]» пайда болады. Егерде нейробластома құрсақ артында пайда болса онда ол тез [[жұлын ми]] каналына өтіп, консистенциясы тас сияқты аралас емес, дөңес [[ісік]] болып пальпацияланады. Ісітің кеуде қуысынан құрсақ қуысына [[диафрагма]]лдық арқылы таралуы құм сағаты немесе гантель тәрізді түрге енеді. Нейробластоманың [[метастаз]]дары теріде тығыз консистенциялы көкшіл түйін ретінде болады. Нейробластоманың [[метостаз]]дары жиі сүйектерде, сүйек [[ми]]ында және [[лимфа түйіндері]]нде пайда болады. [[Метостаз]]дар теріде және [[бауыр]]да аз болады, өте аз бас [[ми]]ында. Қай ағза [[метастаз]]бен зақымдалса симптоматикасы соған байланысты көрінеді. 1.[[Бауыр]]дың тез ұлғайуы 2. Терідегі көкшіл түйіндердің пайда болуы. 3. Сүйектерде ауру сезімі 4. [[Лимфа түйіндері]]нің ұлғайуы 5. [[Анемия]], қан құйылу және т.б. [[лейкоз]]ға тән белгілер == Диагностикасы == Нейробластоманың диагностикасы [[ісік]]ті [[гистология]]лық және оның [[метастаз]]ын зерттеу арқылы жүргізіледі. Сонымен қоса сүйек [[ми]]ындағы процесске [[катохаломин]]дердің жоғарлауы немесе олардың туындылар: [[ванилилминдаль]]ды, [[гомованилинды қышқыл]] және қандағы [[дофамин]]. [[Ванилилминдаль]]ды және [[гомованилинды қышқыл]] деңгейі 85 % жоғары науқастарда кездеседі, [[дофамин]] деңгейі – 90 % нейробластомасы бар науқастарда кездеседі. Осы заттың құрамын қадағалау ісіктің қалай өсіп жатқаның бағалауға көмектеседі. Басқа әдістер арқылы аурудың даму дәрежесін анықтауға болады. Жергілікті біріншілікті [[ісік]] – [[УЗИ]], [[КТ]], [[МРТ]]. Кеуде клеткасы – [[рентгенография]], [[КТ]]. Құрсақ қуысы – [[УЗИ]], [[КТ]]. [[Остеосцинтиграфия]] Те 99-бен және изотоптын гиперфиксация ошағын анықтауға арналған [[рентгенография]]. [[Сцинтиграфия]] 131 J-мен. Сүйек [[ми]]ының [[аспирационды]]қ [[биопсия]]сы. Сүйек миының [[трипанобиопсия]]сын [[гистология]]лық және [[иммуногистохимия]]лық зерттеу. Ошақ [[биопсия]]сы, [[ісік]] [[метастаз]]ына күдіктену. == Емі == Нейробластоманың емінде келесі [[ісік]]ке қарсы терапия қолданылады: 1. [[Хирургия]]лық әдіс 2. [[Химиотерапия]] 3. [[Сәулелі терапия]] 4. Сүйек [[ми]]ы [[трансплантация]]сы [[Ісік]]ті уақытылы анықтаған жағдайда [[ісік]] түйінің біріншілікті алу жүргізіледі. Басқа [[қатерлі ісік]]терден айырмашылығы [[ісік]] [[жасуша]]лары қалған жағдайда [[рецидив]] бермейді. Нейробластома [[химиотерапия]]да [[винкристин]], [[циклофосфамид]], [[цисплатин]], [[доксорубицин]], [[вепезид]], [[тенипозид]] және [[мелфалан]] қолданады. Нейробластомалардың [[ісік]]ке қарсы белсенділік [[фосфамид]] және [[карбоплатин]]ге ие. [[Сәулелі терапия]] барлық жағдайда қолданылмайды, себебі бала организіміне қауіпті. Бірақ та [[химиотерапия]] қолданудың тиімділігі аз болған жағдайда немесе [[рецидив]] болып қалған уақытта қолдану керек. І және ІІ сатысында емді [[хирургия]]лық араласу арқылы, ал нейробластоманың ІІІ сатысының ағымы қолайсыз, алдымен операция алдында [[химиотерапия]] курсы өткізеді, бұл [[ісік]]тің резектабельді көлеміне дейін жету қажет. ІV сатыда міндетті түрде жоғары мөлшерлі [[химиотерапия]], [[хирургия]]лық операция және сүйек кемігін ауыстыру операциясы жүргізіледі. == Болжамы == Қалыптыда нейробластоманы ІV сатысында [[диагностика]]лайды, операциядан кейін 5 жылдық өмір сүруі 20 %-дан аспайды. Ерте жастағы балалардағы болжамы қолайлы, әсіресе сүйек кемігінде [[метастаз]] болмағанда. Жалпы науқастардың өмір сүруі 50% құрайды. Өмір сүру деңгейі бойынша І сатыда 100 %-ға дейін, ІІ сатыда 94 % -ға дейін, ІІІ сатыда 60 %, ІV сатыда 10-20 % дейін.4S деңгейінің 1 жасқа дейінгі балалардың өмір сүру деңгейі 75 % құрайды. == Дереккөздер == http://www.curemed.ru/endocrinology/hormonetumors/neuroblastoma/ http://it-med.ru/library/n/neiroblastoma.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130508113445/http://www.it-med.ru/library/n/neiroblastoma.htm |date=2013-05-08 }} https://web.archive.org/web/20121218111618/http://deti-blood.narod.ru/neuro.htm [[Санат:Медицина]] [[Санат:Патология]] lncyzxtvozglx5hugvs1vfu75pjym6p Астық қабылдау кәсіпорны 0 92019 3622694 1968531 2026-06-26T17:02:53Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3622694 wikitext text/x-wiki '''Астық қабылдау кәсіпорны''' [[Орал]] қаласындағы астық қабылдайтын кәсіпорын. 1954 ж. ұйымдастырылған. Оның 24 қоймасы және бір ірі астық қоймасы (жалпы сыйымдылығы 130 мың т.) бар. <ref>Батыс Қазақстан облысы. Эндиклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 ISBN 9965-607-02-8</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{stub}} [[Санат:Орал]] [[Санат:Қазақстан кәсіпорындары]] bkh30zwhd62fpsqw0lifb1y4zwmkg7k Патша үкіметінің отаршылдық қоныс аудару саясаты 0 100402 3622672 2851941 2026-06-26T16:53:46Z 1nter pares 146705 3622672 wikitext text/x-wiki ''XIX ғасырдың 60-90-жылдарында жүргізілген [[әкімшілік]] [[реформа]]лар қазақтардың жерін түгелдей [[мемлекет]]тің меншігі деп жариялады. Ол реформалар [[Қазақстан]]ды шаруалар арқылы кең көлемде отарлап алуға [[берік]] негіз қалады. Орыс шаруаларын шикі Ресейден қоныс аудару көп [[жағдай]]да қазақтарды ежелгі [[атамекен]]інен, [[қоныс]]ынан жаппай қуу және ең құнарлы жерлерін күштеп тартып алу арқылы жузеге асырылды.'' ==Шаруаларды Қазақстан аумағына қоныс аудару себептері== Егер XIX ғасырдың ортасына дейін Қазақстанға көбінесе [[Ресей]]ден әскери топ пен [[казактар]] ғана қоныс аударып келсе, ғасырдың екінші жартысынан бастап [[жағдай]] түбегейлі өзгерді. Ресей шаруаларын қазақ даласына бұрын-соңды болып көрмеген кең көлемде жаппай қоныс аудару ісі мемлекеттік тұрғыда қолға алынды. Мұның бірқатар себептері болды: Біріншіден, [[1861]] жылы Ресейде шаруаларды басыбайлы езгіде ұстау жойылды. Шаруалар басыбайлы [[тәуелділік]]тен құтылды. Бірақ олар жаппай жерсіз қалды немесе ұлтарақтай шағын жерге ғана ие болды. Мұның өзі шаруалардың толқуын туғызды. Патша үкіметі [[шаруа]]лар бүліншілігінің өрши түсуін болдырмау үшін оларды [[Қазақстан]] мен [[Сібір]] аумағына жаппай [[қоныс]] аударту шараларын ұйымдастыру жөнінде [[шешім]] қабылдады. Екіншіден, [[Ресей империясы]] қоныс аударушы шаруалар есебінен қазақ өлкесінің аумағында өзінің сенімді тірегін қалыптастыруды [[мақсат]] етті. Үшіншіден, патша үкіметі орыс шаруаларын жаппай қоныс аудару арқылы қазақтарды [[егіншілік]]пен айналысатын отырықшы [[өмір]] салтына көшіруді ойлады. Өйткені ондай жағдайда қыруар көп жер босап қалып, жергілікті [[халық]]ты қатаң бақылауда ұстаудың [[тамаша]] мүмкіндігі туар еді. Төртіншіден, патша үкіметінің жергілікті халықты христиан дініне енгізу және орыстандыру жөнінде арам пиғылы да болатын. Бесіншіден, қоныс аударушы шаруалар Қазақстанды орыс империясының сарқылмас мол астығы бар алып қоймасына айналдыруы тиіс деп үміттенді. [[Өлке]]ні казактар арқылы отарлау [[экономика]]лық тұрғыдан ойдағыдай онды нәтиже бермеді. Әскери [[қызмет]]те жүрген казактар өлкедегі әскери гарнизондар мен шенеуніктер тобының өзін де [[азық-түлік]]пен жартымды қамтамасыз ете алған жоқ. Оның үстіне Ресейдің жерсіз шаруаларын жаңа жерде емін-еркін тамаша [[өмір]] сүруге болады екен деген хабарлары мен хаттары ол жақта қалғандарды еліктіре елеңдетті. Мұның өзі орыс шаруаларын одан сайын жаппай [[қоныс]] аударуға қызықтыра түсті. ==Шаруалардың жаппай қоныс аудара бастауы== [[1866]] жылы Батыс Сібір бас басқармасы шаруалардың Қазақстан аумағына өз беттерінше [[қоныс]] аударуына рұқсат етті. Алғашқы қоныс аударушылар Сібірдің әр түрлі қалаларындағы мещандар және [[Тобыл губерниясы]]ндағы [[Қорған]] және [[Есіл]] округтарындағы шаруалар болды. Олар [[Көкшетау]] округының аумағындағы Саумалкөл деген жерге келіп орналасты. Қоныс аударушылардың бір бөлігі казак станицаларына жайғасты. XIX ғасырдың 70-80-жылдарында олар жергілікті қазақтардың жерлерін жалға алып, өз беттерінше орналаса бастады. Қазақстанға қоныс аударғысы келген орыс шаруалары, әдетте, ең алдымен жер көріп қайтушыларды (ходоқтарды) жіберді. Олар өздеріне қолайлы деген жерлерді таңдап, қазақтардан жалға алды, жыртып, [[тұқым]] септі. Жердің құнарлы екеніне [[көз]]дерін жеткізген олар ұзақ [[мерзім]]ді жалға алу жөнінде келісімшарттар жасасты, өздерінің жерлестерін неғұрлым тезірек жетуге шақырып, жанталаса [[әрекет]] етті. Орыстардың елді мекендері [[пайда]] бола бастады. Кейін ол жерлер өзінің бұрынғы иелерінен тартып алынып, қоныс аударып келген орыс шаруаларының иелігіне заңдастырылып берілді. Мұндай жағдайда облыстық отаршылдық билік әрқашан орыс шаруаларының жағында болды. Шаруаларды ішкі Ресейден Қазақстанға қоныс аудару жөнінде алғаш рет бастама көтерушілердің бірі Жетісудың әскери губернаторы [[Герасим Алексеевич Колпаковский|Г.А. Колпаковский]] еді. 1868 жылы оның тікелей басшылығымен «Жетісуга шаруалардың қоныс аударуы туралы уақытша Ережелер» жасалды. Онда қоныс аударушы шаруаларға бірқатар жеңілдіктер мен артықшылықтар беру көзделді. Шаруалардың әрбір ер [[азамат]]ына 30 десятинадан жер телімі бөлінді. Олар барлық [[алым]]-[[салық]] түрлерін төлеу мен міндетті борыштарды атқарудан он бес жыл бойы босатылатын болды. Қоныс аударушы шаруаларға пайыздық өсімсіз қарыз берілді. 80-жылдардың ортасына қарай Жетісуда жер тапшылығы сезіле бастады. Сондықтан жер телімдерінің мөлшерін 10 десятинаға кемітуге, әр түрлі [[жеңілдіктер]] беру мерзімін 5 жылға дейін қысқартуға тура келді. [[1889]] жылы «Село тұрғындары мен мещандардың қазыналық жерлерге өз еркімен қоныс аударуы туралы Ереже» бекітілді. Онда олардың қоныс аударуына Ішкі істер министрлігі мен [[Мемлекет]]тік [[мүлік]] министрлігінің [[рұқсат]]ы міндетті түрде [[қажет]] болды. Ондай рұқсат патша [[үкімет]]іне «сенімді» және «елге еңбегі сіңген» құрметті адамдарға ғана берілетіні алдын ала арнайы көрсетілді. Бірақ қатардағы шаруалар бұл [[ереже]]ге қараған жоқ. Олар өз еріктерімен жаппай қоныс аударуын тоқтатпады. Шаруалардың Қазақ даласына қоныс аударуы [[1891]] жылдың көктемінен бастап [[ресми]] түрде тоқтатылды. Бірақ қоныс аударушылардың тасқынын тоқтату өте қиын болды. Оның үстіне, Ресейде [[құрғақшылық]] салдарынан астық шықпай қалды. Елде ашаршылық басталды. Сөйтіп шаруалардың Қазақстан аумағына өз [[ерік]]терімен қоныс аударуы одан әрі күшейе түсті. ==Шаруалардың қоныс аудару қарқынының күшейе түсуі== [[1892]] жылы [[Транссібір темір жолы]]ның құрылысы басталды. Ол Қазақстанның солтүстік өңірін басып өтті. Мұның өзі қазақтардың иелігіндегі жердің 4,2 миллион десятинасын қосымша тартып алуға жеткізді. Темір жол құрылысы шаруалардың қоныс аударуына неғұрлым ұйымдасқан [[сипат]] берді. Шаруалардың [[темір жол]] құрылысы аумағына (оның оңтүстігіне қарай 100 [[шақырым]] жерге дейін) қоныс аударуына Сібір темір жол комитеті де мүдделі болды. Қоныс аударушы шаруалар [[адам]] тасуға бейімделмеген қолайсыз вагондарда тасып әкелінді. [[Петропавл]] және Омбы сияқты қалалардың темір жол торабы бекеттерінде ондаған мың қоныс аударушы шоғырланды. Олар ашық аспан астында жатты, кейде ауа райының қолайсыз күндерін де сонда өткізді. [[Азық-түлік]]тің жетіспеушілігі мен дәрігерлік көмектің болмауы салдарынан адамдардың арасында ауру-сырқау көбейді, тіпті [[өлім]]-[[жітім]] де аз болған жоқ. Сондықтан да Омбы мен Петропавлда қоныс аударушылар пункттері мен аурухана барактары жедел түрде салына бастады. [[1903]] жылы «[[Сырдария]], [[Фергана]] және [[Самарқанд]] облыстарындағы қазыналық жерлерге шаруалардың өз еркімен қоныс аударуы туралы Ереже» бекітілді. Ол ереже бойынша жергілікті халықтың «басы артық» жерлерін, ондағы суару жүйесі мен су көздерін қоса жаппай тартып алу көзделді. Тап сол жылы «Сібірге ([[Алтай]] округынан өзге) және Дала [[Генерал-Губернатор|генерал-губернаторлығына]] қоныс аударушыларға үкімет атынан берілетін жәрдем түрлері туралы Ереже» бекітілді. [[1904]] жылы патша үкіметі «[[Егін]] егумен айналысатын село тұрғындары мен мещандардың қоныс аударуы туралы [[уақыт]]ша Ереже» шығарды. Бұл ереже бойынша жергілікті отаршыл [[өкімет]] билігіне шаруалардың [[Ресей империясы]]ның азиялық бөлігіне қоныс аударуына ешқандай кедергі келтірмей, рұқсат етуіне құқық берілді. [[1904]]-[[1905]] жылдары патша үкіметі Қазақстан аумағын қоныс аударушылардың бес аймағына бөлді. Олар [[Торғай]]-[[Жайық]], Ақмола, Семей, Сырдария және Жетісу аймақтары еді. Оларды құрғандағы күктелген негізгі [[міндет]] қоныс аударушыларға арналған қор құру үшін «басы артық» жерлерді іздеп табу болды. Патша [[үкімет]]і қоныс аудару басқармаларына қазақтардың жерлерін тартып алуына және оларды ғасырлар бойы ежелгі отырған [[атамекен]]інен күштеп қуып шығуына толық ерік берді. [[1870]]—[[1914]] жылдар аралығында [[Ақмола]], [[Семей]], [[Жетісу]], [[Сырдария]], [[Торғай]] және [[Орал]] облыстарының аумағына 1,4 миллионға жуық [[шаруа]] қоныстандырылды. Олардың тең жартысына жуығы (721 мың адам) Ақмола облысына жайғастырылды. Өйткені бұл облыстың жері өте құнарлы болатын. Қоныс аударып келген шаруалар өз алдарына жеке болыстарға біріктірілді. Алғашқы кезде олар уезд бастығына бағындырылды. [[1902]] жылдан бастап шаруалар бастығы деген лауазымды [[қызмет]] пайда болды. ==Столыпиннің 1906 жылғы аграрлық реформасы== Қазақ халқының занды [[Құқық|құқығын]] мүлде елеп-ескермеудің бір белгісі [[қоныс]] аударушы шаруалар санының одан әрі арта түсуі болды. Бұл ретте жергілікті халықтың өкілдерімен алдын ала кеңесу, ақылдасу деген атымен болған жоқ. [[1906]] жылы Ресей Министрлер Кеңесінің төрағасы [[Столыпин Аркадий Дмитриевич|П.А. Столыпин]] шаруаларды Ресейдің азиялық бөлігіне жаппай қоныс аудару туралы шешім қабылдады. Шаруалар қауымын ыдырату, оларды Қазақстанға қоныс аудару жөніндегі [[реформа]] Столыпиннің аграрлық реформасы деп аталды. Бұл [[реформа]]ның көздеген негізгі бағыты қоныс аударушы шаруалар қозғалысының кеңінен етек алуын қамтамасыз ету болатын. Шаруалардың шығысқа карай атап айтқанда, Қазақстан аумағына қоныстануға [[құқық]] берілді. Ал олардың бұрынғы жерлеріне қайтып оралуына елеулі түрде шек қойылды. Шаруаларды жер телімдерімен қамтамасыз ету қазақтардан тартып алынған жерлердің есебінен құрылған отаршылдық қоныс аудару қорынан жүзеге асырылды. Жергілікті қоныс аудару [[мекеме]]лері шаруаларға хутор салу үшін 45 десятинадан, егін егуге 15 десятинадан жер бөліп беруге міндеттелінді. Жер бөлумен айналысатын мекемелерге жергілікті [[халық]]тың жерін тартып алып, олардың жеріне келімсек шаруаларды орналастыруына [[рұқсат]] етілді. Қазақстанның оңтүстік [[аймақ]]тарында қазақтардың [[егін]] суару құрылыстары да тартып алынды. Шаруаларға ең құнарлы жерлерді іздеп тауып, көріп келетін [[адам]]дарды кедергісіз жіберіп тұру құқығы берілді. Шаруалардың темір жолмен жүруге де жеңілдіктері болды. Оның үстіне, патша үкіметі шаруалардың Қазақ жеріне емін-еркін [[қоныс]] аударуын кеңінен насихаттады. Мәселен, [[1907]] жылы Ресейдің орталық [[губерния]]ларындағы шаруалар арасында осы тақырыпқа арналған 6,5 миллион дана [[кітапша]] мен парақша таратылған. Оларда [[үкімет]] шаруаларды Ресейдін азиялық бөлігіне неғұрлым көбірек [[қоныс]] аударуға шақырды. Ол басылымдарда [[Қазақстан]] мен [[Сібір]] аумағында қалай ыңғайлы орналасуға болатыны жөнінде практикалық ұсыныстар мен [[кеңес]]тер берілді. [[1917]] жылға қарай жергілікті байырғы халықтың пайдалануындағы 45 миллион десятина жер тартып алынды. Бұл кезде [[Қазақстан]]ға қоныс аударған шаруалардың жалпы саны 1,5 миллионға жуықтап қалған болатын. ==Жергілікті халық жағдайының нашарлай түсуі== Ішкі Ресейдегі шаруалардың Қазақстан аумағына қоныс аудару тасқыны мұндағы байырғы [[халық]]тың жерін жаппай тартып алуға ұласты. Қазақтар өздері ғасырлар бойы отырған ежелгі қоныстарын, ондағы қыстауларын, ата-баба зираттарын тастап, қиыр шеттегі әрі құнарсыз жерлерге көшуге мәжбүр болды. Отаршылдық [[саясат]] келімсек орыс шаруалары мен жергілікті қазақтардың арасында ғана емес, қазақтардың өз араларында да жанжалды дау-дамайлар тудырды. Тартып алынған жерлердің ең жоғары мөлшері Қазақстанның солтүстік аймақтарындағы неғұрлым құнарлы [[жер]]лер еді. Мәселен, қоныс аударып келген шаруалар қорына деп Омбы уезінде бүкіл жердің 52%-ы, [[Қостанай уезі]]нде - 54%-ы, [[Ақмола уезі]]нде - 73%-ы тартып алынды. Мұның өзі көшпелі және жартылай көшпелі [[шаруашылық]]тарды күйзелтті. Кедейленіп, қайыршыланған қазақтардың күнкөріс қамымен түрлі кәсіпшіліктерге, соның ішінде тау-кен [[Өнеркәсіп|өнеркәсібіне]] [[жұмыс]] іздеп кетуіне тура келді. Олар жатақтар деп аталды. XIX ғасырдың аяғына қарай жатақтардың қалалар мен [[казактар]] поселкелеріне қарай ағылуы күшейді. Осыған байланысты патша үкіметінің жергілікті өкімет билігі Дала генерал-губернаторының алдына оларды бұрынғы тұрғын орындарына қайтару мәселесін қойды. Жатақтар аянышты хал кешті, бір күндік ұсақ-түйек жұмыстар атқаруға жалданып [[күн]] көрді. Ондаған мың қазақтар зауыттар мен фабриктерге, кен орындарына, тұз өндіру кәсіпшіліктеріне [[жұмыс]] іздеп кетті. Қазақстанмен көршілес [[Томск]] және Тобыл губернияларының аумағында 50 мыңға жуық [[қазақ]] билет бойынша тұрып жатты. Олардың көпшілігі маусымдық жұмыстар атқаруға жалданды. Іс жүзінде Батыс [[Сібір]]дегі қоныс аударушы орыс [[шаруа]]ларының малын тақыр кедейге айналып, әбден қайыршыланған қазақтар бақты. Олар өздерінің жүрген жерлерінде [[түтін]] салығын да, жалгерлік [[жұмыс]] істеу үшін жиналатын алымдарды да толық көлемінде төлеп тұрды. Күн көру, [[тіршілік]] ету және өздерінің жерлерін [[аман]] сақтап қалу мақсатымен қазақтар отырықшы өмір салтына көшуге мәжбүр болды. Оларды бұл жағдай да құтқара алмады. [[Дәстүр]]лі бақташылықтан бірден [[егіншілік]] кәсібіне көшу оңай тиген жоқ. Қазақтардың көпшілігінде егіншілікпен айналысуға қажетті құрал-саймандар болмады, тұқымдық дән де жеткіліксіз еді. Оның үстіне, жер өңдеудің дағдылы әдістерін де білмеді. Столыпиннің агрардық реформасы қазақтардың мал [[Шаруашылық|шаруашылығын]] дағдарысқа ұшыратты. [[Аймақ]]тағы демографиялық [[жағдай]]да өзгерді. Бір жағынан, қазақтардың, екінші жағынан, шаруалар мен казактардың арасындағы қарама-қайшылық шиеленісе түсті. [[Түркістан]] өлкесінің генерал-губернаторы [[Куропаткин Алексей Николаевич|Куропаткин]] былай деп мойындауға мәжбүр болды: ''«Қырғыздар (қазақтар. - авт.) соңғы 30 жылда, әсіресе соңғы 12 жылда барлық жағынан да қыспаққа алынды. [[1904]] жылдан бастап тек [[Жетісу]] облысы бойынша ғана олардан бірнеше миллион десятина жер тартып алынды».'' ==Патша үкіметінің отаршылдық саясатына қарсы қазақ халқының қарсылығы== Бірінші орыс [[революция]]сынан кейін қазақ халқы патша [[үкімет]]і жүргізіп отырған отаршылдық [[саясат]]қа қарсы күресті күшейте түсті. [[Алым]]-[[салық]]тар төлеуден және [[міндет]]ті борыштарды атқарудан ашықтан-ашық бас тартты. Отаршылдардың сенімді тірегі — әскер [[құрама]]ларына [[шабуыл]] жасау да жиілей түсті. [[Қазақ]]тар мен келімсек орыс шаруалары арасындағы шиеленісті оқиғалар орын алды. Отаршыл [[өкімет]] билігінің органдары тарапынан ұлтаралық араздықты ұшықтыра түсу әрекеттері жиілеп кетті. Мәселен, [[1914]] жылғы 9 қазанда [[Жетісу]] облысының әскери губернаторы уезд бастықтарын жинап алып, оларға қоныс аударушы шаруалар қатарынан сенімді қарулы отрядтар құруды міндеттеді. Олар ел арасында [[шолғыншылық]] [[қызмет]] атқаруға тиісті болды. Жалпы [[жағдай]] шиеленісе қалған кезде олар өлкедегі [[мұсылман]] халқына қарсы соғысуға міндетті еді. Әскерилендірілген қарулы шаруалар қазақ ауылдарына [[шабуыл]] жасаумен айналысты. Олардың малдарын айдап әкетті. Ал ертерек келіп орналасып қалған шаруалардың көпшілігі ондай озбырлықты ашықтан-ашық айыптады. Өйткені өлкеде бұрыннан тұратын [[шаруа]]лар жергілікті қазақтармен едәуір достасып, аралас-құралас [[байланыс]] орнатып та үлгерген еді. Олар бір-бірінің тілдерін, әдет- ғұрыптарын және салт-саналарын жап-жақсы біліп қалған болатын.<ref>Қазақстан тарихы (XVIII ғасыр — 1914 жыл). Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Қабылдинов З.Е., Қайыпбаева А.Т.Алматы: Атамұра, 2008. — 352 бет, суретті, карталы. ISBN 9965-34-816-2</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан тарихы]] rtjg57z9ibchhzf4bld0luzek56bq2q Қазақстандағы саяси партиялар 0 102929 3622903 3621331 2026-06-27T11:02:41Z Casserium 68287 /* Мәжілісте өкілдігі бар партиялар */ 3622903 wikitext text/x-wiki Осы мақалада [[Қазақстан]]ның [[саяси партия]]ларының тізімі көрсетілген. Дәл қазір Қазақстанда 7 заңды тіркелген партия бар. Партияны тіркеу үшін оның мүшесі кемінде 20 000 адам болуы қажет. ==Мәжілісте өкілдігі бар партиялар== {| class="wikitable sortable" |- " ! colspan="2" |Атауы ! Қысқ. аты ! Басшысы ! Идеологиясы ! Мәжілістегі орын саны ! Құрылуы |- | bgcolor="48C0BE"| | [[Аманат (партия)|«AMANAT» партиясы]] | ''Аманат'' | [[Ерлан Жақанұлы Қошанов|Ерлан Қошанов]] | {{nowrap|[[Еуразияшылдық]]<br>Социалды [[Консерватизм]]<br>Экономикалық [[Либерализм]]<br>[[Зайырлылық]]}} |{{Партия/Орындар|62|98|#48C0BE}} | {{nowrap|1999 {{small|(Отан)}}<br>2006 {{small|(Нұр Отан)}}<br>2022 {{small|(Аманат)}}}} |- | bgcolor="0A5C2E"| | [[Ауыл (партия)|«Ауыл» Халықтық-демократиялық патриоттық партиясы]] | ''Ауыл'' | [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов|Қайрат Айтуғанов]] | [[Социал-демократия]]<br />[[Аграризм]] | {{Партия/Орындар|8|98|#0A5C2E}} | 2000 |- | bgcolor="4A77EC"| | [[Respublica|«Respublica» партиясы]] | ''Respublica'' | [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]] | [[Ашық үкімет]]<br>[[Жемқорлық|Анти-жемқорлық]] | {{Партия/Орындар|6|98|#4A77EC}} | 2022<ref>{{Cite web|url=https://m.forbes.kz/process/v_kazahstane_poyavitsya_novaya_respublika/?|title=В Казахстане появится новая «Республика»?|publisher=Forbes|lang=ru|date=2022-08-29|access-date=2023-01-21}}</ref> |- | bgcolor="0A408A"| | [[Ақ жол (партия)|«Ақ жол» Қазақстанның демократиялық партиясы]] | ''Ақ жол'' | [[Дәния Мәдиқызы Еспаева|Дәния Еспаева]] | [[Либералды консерватизм]]<br>[[Қоғамдық ұлтшылдық]]<br>Экономикалық [[либерализм]] |{{Партия/Орындар|5|98|#0A408A}} | 2002 |- | bgcolor="DB241E"| | [[Қазақстан халық партиясы|Қазақстан Халық партиясы]]</small> | ''ҚХП'' | [[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов|Нұрсұлтан Шоқанов]] | [[Социализм]] |{{Партия/Орындар|5|98|#DB241E}} | 2004 {{small|(ҚКХП)}}<br>2020 {{small|(ҚХП)}} |- | bgcolor="0456F7"| | [[Жалпыұлттық социал-демократиялық партия]] | <small>''ЖСДП''</small> | [[Асхат Нұрмағамбетұлы Рақымжанов|Асхат Рақымжанов]] | [[Социал-демократия]]<br>[[Парламентаризм]] | {{Партия/Орындар|4|98|#0456F7}} | 2006 |- |} ==Мәжіліс сыртындағы тіркелген партиялар== {| class="wikitable sortable" |- ! colspan="2" |Атауы ! Қысқ. аты ! Басшысы ! Идеологиясы ! Құрылуы ! Тіркелуі |- | bgcolor="purple"| | [[Әділет (партия)|«Әділет» саяси партиясы]] | ''Әділет'' | [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]] | [[Реформизм]] | 2026 | 2026 |- | bgcolor="426F39"| | [[Байтақ (партия)|«Байтақ» Жасылдар партиясы]] | <small>''Байтақ''</small> | [[Азаматхан Сайлауұлы Әміртай|Азаматхан Әміртай]] | [[Жасыл саясат]] | 2015 (Төраға сөзінше)<ref>{{Cite web|url=https://vlast.kz/politika/53759-my-ne-kakaa-to-partia-kotoraa-tolko-segodna-poavilas.html|title=«Мы — не какая-то партия, которая только сегодня появилась»|author=Вааль, Тамара|publisher=vlast.kz|lang=ru|access-date=2022-03-04|date=2023-02-04}}</ref> | 2022<ref>{{Cite web|url=https://rus.azattyq.org/a/32155432.html|title=В Казахстане зарегистрирована партия «Байтак»|lang=ru|access-date=2023-01-21|date=2022-11-30|publisher=[[Азаттық радиосы]]}}</ref> |- |} ==Тыйым салынған және тіркелмеген партиялар== {| class="wikitable sortable" |- ! colspan="2" |Атауы ! Басшысы ! Идеологиясы ! Құрылуы |- | bgcolor="B4F2E8"| | [[Қазақстан халық конгресі]] | [[Олжас Омарұлы Сүлейменов|Олжас Сүлейменов]]<ref>{{Cite web|url= https://halyq-uni.kz/news/15690-olzhas-suleimenov-kazakstan-khalyk-kongresi-partiiasynyn-toragasy-bolyp-sailandy/ |title= Олжас Сүлейменов «Қазақстан халық конгресі» партиясының төрағасы болып сайланды |lang= kk |publisher= Халық үні |date= 2023-02-05 |accessdate= 2024-02-04}}</ref> | [[Либерал-демократия]]<ref>{{Cite web|url= https://masa.media/kz/site/olzhas-sleymenov-zhne-ayta-tirilgen-azastan-khaly-kongresi-partiyasyny-tarikhy |title= ОЛЖАС СҮЛЕЙМЕНОВ ЖӘНЕ ҚАЙТА ТІРІЛГЕН «ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ КОНГРЕСІ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ТАРИХЫ |lang= kk |publisher= masa media |accessdate= 2024-02-04}}</ref> | 1991 (тұңғыш рет)<br>2023 (қайта құрылды) |- | bgcolor="008000"| | [[Алаш ұлттық бостандық партиясы]] | ''орны бос'' | [[Ұлтшылдық]]<br>[[Түркішілдік]]<br>[[Исламизм]] | 1990 |- | bgcolor="0083cd"| | [[Қазақстанның демократиялық таңдауы]] | [[Мұхтар Қабылұлы Әблязов|Мұхтар Әблязов]] | [[Либерализм]]<br>[[Либералды демократия]]<br>[[Популизм]]<br>[[Ұлтшылдық]]<br>[[Вестернизация]] | 2001–2004<br>2017 |- | bgcolor="FE0000"| | [[Қазақстанның Социалистік Қозғалысы]] | Айнұр Құрманов | [[Коммунизм]]<br>[[Марксизм–Ленинизм]] | 2002 (СоҚ)<br>2011 (ҚСҚ) |- | bgcolor="1F1A17"| | [[Қазақстан Пираттық Партиясы]] | Марат Мүлкібаев | [[Пираттық партия]]<br>[[Авторлық және (немесе) сабақтас құқықтар иесі|Авторлық құқықты]] реформалау | 2010 |- | bgcolor="000000"| | [[Oyan, Qazaqstan]] | | Зорлықсыз қарсылық<br>Анти-[[авторитаризм]] | 2019 |- | bgcolor="01AEF3"| | [[Қазақстанның демократиялық партиясы]] | [[Жанболат Мамай]] | Оппозиция | 2019 |- | bgcolor="FFF601"| | [[Көше Партиясы]] | | Анти-[[жемқорлық]]<br>Анти-[[авторитаризм]]<br>[[Электронды демократия|Э-демократия]] | 2020 |- | bgcolor="EF7F1A"| | [[Ел тірегі]] | [[Нұржан Бауыржанұлы Әлтаев|Нұржан Әлтаев]] | [[Национал-либерализм]] | 2020 |- |} == Бұрынғы партиялар == * [[Қазақстан аграрлық партиясы]] * [[Аманат (партия)|Аманат]] * [[Асар партиясы|Асар]] * [[Қазақстан азаматтық партиясы|Азаматтық партия]] * [[Қазақстан патриоттары партиясы]] * [[Руханият (партия)|Руханият]] * [[Әділет (партия, 2002)|Әділет]] (2002) * [[Қазақстан халық бірлігі партиясы|Халық бірлігі партиясы]] * [[Қазақстан кәсіподақтар федерациясы|Кәсіподақтар федерациясы]] * [[Қазақстан Социалистік партиясы|Социалистік партия]] * [[Үйлесім әлеуметтік қозғалысы|Гармония]] * [[Қазақстан шаруалар одағы|Шаруалар одағы]] * [[Адам құқығы демократиялық комитеті]] * [[Қазақстан жастар одағы|Жастар одағы]] ==Дереккөздер== {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан саяси партиялары| ]] [[Санат:Елдер бойынша саяси партиялардың тізімдері|Қазақстан]] {{Kz-hist-stub}} n4fgn62zy3o3sfvuf69hs3i8pzeb8na Мұрат Мақсұтұлы Мақсұт 0 104444 3622783 3308763 2026-06-26T19:14:06Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622783 wikitext text/x-wiki '''Мұрат Мақсутұлы Мақсұт''' (1.01.[[1946 жыл]], [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Ұлан ауданы]] [[Есенгелді]] ауылы) - театр суретшісі. Қазақ. == Өмірбаяны== * Н.В. Гоголь атындағы [[Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі|Алматы көркем училищесі]]нің театр [[декорация]]сы факультетін бітірген (1972), суретші-декоратор. * 1963 жылдан - Ұлан бидай өсіру кеңшарында ағаш ұстасының шәкірті. * 1972 жылдан - қоюшы суретші, 1980 жылдан - С.Сейфуллин атындағы [[Сәкен Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ драма театры|Қарағанды облыстық драма театры|Қарағанды облыстық қазақ музыкалық драма театры]]ның бас суретшісі. * 1990 жылдан - «Қазақ мұражай реставрация» Республикалық мамандандырылған көркем шеберхананың (РМКШ) көркемдеуші суретшісі. * 1991 жылдан - Ж. Аймауытов атындағы [[Ж. Аймауытов атындағы Павлодар облыстық қазақ музыкалық драма театры]]ның бас суретшісі. * 1993 жылдан - Қ. Қуанышбаев атындағы [[Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры]]ның қоюшы суретшісі (Астана ). * 1999 жылдан бері - Ш. Құсайынов атындағы [[Көкшетау облыстық қазақ музыкалық драма театры]]ның бас суретшісі. == Шығармашылығы== Қ.Мұхамеджановтың «Бөлтірік бөрік астында» комедиясы - дарынды өнерпаздың театр сахнасында алғаш көркемдеген спектаклі (1972). М.Әуезовтің «[[Еңлік — Кебек (пьеса)|Еңлік-Кебек]]»(1973) пен «[[Дос - бедел дос]]» (1981), Д.Исабековтің «[[Әпке (драма)|Әпке]]» (1980), С. Мұқановтың «Шоқан Уәлиханов» (1982), С.Жүнісовтің «[[Өліара (пьеса)|Өліара]]» (1982), Ғ.Мүсіреповтің «[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу (пьеса)|Қозы Көрпеш - Баян Сұлу]]» (1984), М.Кәрімнің «Ай тұтылған түні», А.Островскийдің «Найзағай» (1975), Н.Гогольдің «Үйлену» (1976), У.Шекспирдің «[[Макбет]]» (1979) пен «[[Асауға тұсау]]» (1984), «Отыз ұлың болғанша...» («Арбаң аман болсын», 1984), тағы басқа спектакльдердің декорациясың жасады.<ref>[http://kitaphana.kz/ka/iskustvo/iso-iskusstvo/4306-semin.html Мақсұтов Мұрат]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Марапаттары== * «Астана» (1998), «Ерен еңбегі үшін» (2005) медальдарымен марапатталған. ҚР Мемлекеттік сыйлығының (1986), Республикалық театр байқауларының (1995, 1998, 2001, 2004) лауреаты. == Отбасы== * Әкесі - Рахымбаев Мақсұт (1900-1963). Анасы - Сәденова Бағила (1905-1961). * Үйленген. Жұбайы - Елубаева Жанат Елубайқызы (1945 жылы туған). * ¥лдары - Мақсұтов Қанат (1970 жылы туған), Мақсұтов Ерлан (1973 жылы туған), Мақсұтов Жарас (1978 жылы туған), Мақсұтов Алмас (1983 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:1 қаңтарда туғандар]] [[Санат:1946 жылы туғандар]] [[Санат:Ұлан ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері]] [[Санат:Қарағанды облыстық драма театры тұлғалары]] [[Санат:Павлодар облыстық музыкалық драма театры тұлғалары]] [[Санат:Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры тұлғалары]] [[Санат:Астана медалінің иегерлері]] [[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері]] [[Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] {{Bio-stub}} pl3rjoaa2yv2384br78fzkh2oa9pm6y Оқжетпес көшесі (Астана) 0 118274 3622889 3576772 2026-06-27T10:06:10Z RaiymbekZh 170385 /* */ 3622889 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Kozhakhmetov street (2026).jpg|alt=Нұрмұхамбет Қожахметов және Оқжетпес көшелерінің қиылысы|ортаға|240x240 нүкте|Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (02.03.2026)|thumb|Оқжетпес және [[Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (Астана)|Қожахметов]] көшелерінің қиылысы, 2026 жылдың маусымы]] Бұрынғы [[атау]]лары Жаңа, Бесағаш, К. Станиславский, Оқжетпес көшелері. Оқжетпес көшесі [[Тамшалы көшесі (Астана)|Тамшалы]], [[Тайыр Жароков көшесі (Астана)|Т. Жароков]], [[Әулие Ата көшесі (Астана)|Әулие ата]], [[Шәңгерей Бокеев көшесі (Астана)|Ш. Бөкеев]], [[Медеу көшесі (Астана)|Медеу]], [[Орда көшесі (Астана)|Орда]], [[Антон Чехов қысқа көшесі (Астана)|А. Чехов]], [[Жалын көшесі (Астана)|Жалын]], [[Ақан сері Қорамсаұлы атындағы көшесі (Астана)|Ақан сері]], [[Ахмет Байтұрсынов көшесі (Астана)|К. Бәйсейітова]],[[Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (Астана)|Н. Қожахметов]], [[Шабал Бейсекова көшесі (Астана)|Ш. Бейсекова]], [[Сыдық Мұхамеджанов көшесі (Астана)|С. Мұхамеджанов]], [[Мұзтау көшесі (Астана)|Мұзтау көшелерін]] қиып өтіп, [[Александр Затаевич көшесі (Астана)|А. Затаевич]] көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 3221,1 м. [[Оқжетпес]] - Көкшетау облысындағы Бурабай көлінің солтүстік жағалауындағы [[конус]] пішіндес биік жартас. [[Көкшетау]]дағы Көкшенің орманды беткейі алдында оқшау орналасқан. Оқжетпес маңы қазір [[халық]] тынығатын, туристік саяхат жасайтын өңірге айналған.<ref>Астана көшелері /Құрастырушы: Е. Тілешев, О. Сүлейменов. Алматы: 2008. ISBN 9965-32-642-8</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} == Сыртқы сілтемелер == *[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116155141/http://maps.astana.kz/kz/gis.html |date=2013-01-16 }} {{ref-kk}}{{ref-en}}{{ref-ru}} [[Санат:Астана көшелері ]] 33y4kwhmjj48xmpusbrxs92sbe9fpvq Қатысушы талқылауы:Kasymov 3 122375 3622747 3621319 2026-06-26T18:08:09Z Kasymov 10777 /* Мақалаларды рұқсатсыз жою */ Жауап беру 3622747 wikitext text/x-wiki {{Мұрағат|қыркүйек 2011 — қаңтар 2015|қаңтар 2015 — 2016 қаңтар|қаңтар 2016 — қаңтар 2017|қаңтар 2017 — сәуір 2019|маусым 2019 — желтоқсан 2020|ақпан 2021 — қаңтар 2022|ақпан 2022 — қаңтар 2023|қаңтар 2023 — сәуір 2024}} {{астынан}} == Жою №1 == Қайырлы күн. Мына қажетсіз айрық бетті <s>Мұқыр ауылдық округі</s> жою керек болып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 05:29, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) :Алматы облысындағысының атауы шынымен Мұқыры ма? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:34, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) ::Иә, шынымен Мұқыры. Орысшасы ''Мукры''. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:51, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) :Жетісу облысында мұндай ауыл бар ғой [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:51, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) == Павел Архипович Загребельный‎ == Павел Архипович Загребельный‎ мақаласынан не үшін «КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері» деген санатты алып тастадың? Себебін айта кетсең, келесіде қоймас үшін. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:38, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) : Түсіндім, кешірерсің, автоматты шығатын болып тұр ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) ::Кеш жарық {{@|Мағыпар}}! Сонымен қатар {{tl|туғанжері}}, {{tl|қайтысболғанжері}} деген үлгілерді қолдансаңыз, автоматты түрде туған/қайтыс болған жерлердің санаты пайда болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) == Үлгі:Азаматтық қақтығыс == Қайырлы күн, ''[[Үлгі:Азаматтық қақтығыс|Азаматтық қақтығыс]]'' үлгісін дұрыстап жібересіз ба? ''Себеп'' деген істемей тұр. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:30, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Сосын, ''Нәтиже'' дегенде алғашқы сөйлемде * белгісі істемейді, мысалы [[Қазақстандағы жер наразылығы (2016)]] мақаласында көрсеңіз болады. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:41, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Иә, енді істейді. Бірақ "жұлдызшаны" білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:29, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) ::{{@|Casserium}}''*'' барлық үлгілерде солай дұрыс көрсетпейді, метауикиден болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:15, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :::Иә солай шығар онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:27, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) == Албан тілі мақалам жоққа шығарылды. == Менің жақында істегем мақаламда қате кеткен болар, мақаланың қате кеткен жері бар ма? Болмаса жоққа шығарудың себе не? [[Қатысушы:Nafpeg|Nafpeg]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 17:21, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :Себебі, сіз аудару функция арқылы мақаланы аяғына дейін өңдеген жоқсыз. Тыныс белгілер, дереккөздер арасында интервал қалып қойған, сонымен қатар дайын үлгіні пайдаланбай отырсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2024 ж. мамырдың 9 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] суретті жойып жіберген екен. Қырғызша нұсқасындағыдай түзеп жіберсеңіз керемет болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.97.162|37.99.97.162]] 17:42, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) : Қайырлы күн! Суретті түзеп қойдым;-[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:52, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) == Қате == Қайырлы кеш. Біраздан бері [[Үлгі:Елді мекен-Қазақстан]] дұрыс істемей тұр. Атырау облысының барлық елді мекендерінде '''<imagemap>: 2 жолдағы кескін жарамсыз, әрбір жол мынаның біреуінен басталу қажет:''' деген жазу шығады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:06, 2024 ж. мамырдың 15 (+05) ::{{@|Casserium}}, үлгі қате емес. Позкарта үлгісіне қосымша үлгі жасалды. Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:39, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) :::Көп рақмет -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:52, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) == Жеңіл атлетші == Сәлеметсізбе! Жеңіл атлетші‎ үлгісі дүрыс істемей жатыр. ең төменгі жағында ақпаратты көрсетпейді (10 000м ден бастап). мүмкін шаблон тым созылғандықтан шығар? қалай түзетуге болады? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:54, 2024 ж. мамырдың 18 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қайырлы күн, уақыт болғанда тексерістен өткіземін. Ұзақ үлгі екен, асықпай қарау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) ::Ok [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) == Мақалаларды жою == Қайырлы кеш, мына мақалаларды жоюға ұсынамын. * <s>Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет)</s> * <s>ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.</s> * <s>Қорғанысқа және басқаруға жұмсалатын шығыстар</s> * <s>Гринвуд Джеймс</s> * <s>Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса</s> * <s>Ең кіші шекті өлшем</s> * <s>Ең үлкен шекті өлшем</s> * ''Есенжол Қаниұлы Әлиаров'' * <s>Шіркеулік славянизмдер</s> * ''Байзақ ауданының ескерткіштері'' * <s>Иоганни Густав Ренат</s> * <s>Әбілқайыр Мұқамбет Ғази Баһадур хан</s> * <s>Әуе-десанттық күштер күні</s> * <s>Өздігінен даму</s> * <s>Сесиль Джон Родс</s> [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 02:25, 2024 ж. мамырдың 20 (+05) :Қалғандары не себеппен жойылмады? [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 04:37, 2024 ж. мамырдың 21 (+05) == Үш мақала жою == Мыналарды жоюға ұсынамын: * <s>Өзіндік маркетинг</s> * ''Өзін-өзі өлтіру‎'' * <s>Мен</s> --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 14:38, 2024 ж. мамырдың 24 (+05) == Өзін-өзі өлтіру‎ == Бұл мақаланы неге жоймадыңыз? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 13:30, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Керек мақала, әлде дубликаты бар ма? Ретке келтіру керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :: Ол сізге не үшін керек? Оны қашан ретке келтіресіз? Менің ойымша, бұл мақала қажет емес. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 07:18, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|Жанна Ж}}, маған керек деп жазбадым, сосын мен ретке келтіремін деген жоқпын. Мақала маңызды, сіз жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді. Сіздің талқылау бетіңізге қалдырып кеткен жұмысты жасасаңыз дұрыс болар еді, уақытыңыз бен ынтаңыз бар сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::: Бірақ мен айтқан ''Өзіндік маркетинг'' және ''Мен'' мақалаларын жойдыңыз ғой. Оларды талқыға салған жоқсыз. Ендеше мына мақаланы да жойыңыз. Оның тіпті '''Суицидтік ой''' деген дубликаты да бар. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:56, 2024 ж. мамырдың 28 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Себебі басқа тілмен байланыспаған, сондықтан маңыздылығы төмен болғандықтан, жойылды. Ендеше жойыңыз деп бұйрық бере алмайсыз, мұнда өз еркімен. Қай нұқасының атауы ресми түрде дұрыс, соны қалдыру керек. Сізге айтылған жұмысты орындау қолыңыздан келмейтін сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Мен сізді түсінбей отырмын: сапасы жоғары ''Өзіндік маркетинг'', ''Өздігінен даму'' және ''Мен'' мақалаларын сіз оңай жойып, сапасы төмен ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын белгісіз бір себеппен қалдырып отырсыз, оның тіпті дубликаты да бар. Бұл екіжүзділік пе? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:26, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Жалпы сіз маңыздылықтың басқа тілдерге қатысы жоқ екенін білмейді екенсіз. Бірақ бұған соншама қадалып қалсаңыз, мысалы, ''Мен'' мақаласының 27 интеруики сілтемесі бар екенін біліп жүріңіз. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:32, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) ::{{@|Жанна Ж}}Жақсы, сізге айтылған жұмысты білмейді екенсіз. Жасай алмайды екенсіз, бірақ маған сын айтып, білгіш болып, екіжүзділік танытып отырсыз. Немесе өтірікші екенсіз. 134 мақаланы тексерістен өткізіп, жоюға болатын мақалаларға үлгі қалдырып кетсеңіз. Ақыры сондай нәрсенің сарапшысына қатты ұқсайсыз. Іске сәт. Уақыт пен энергияны маған құртпаңыз, өмір онсызда қысқа. Пайдалы нәрсеге жұмсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) ::: Әңгімені басқа жаққа бұрудың шебері екенсіз! Екіжүзділік дегеніміз екі бірдей тақырыпты қарама-қарсы тәсілдермен шешу. Мысалы, мен айтқан '''Өзіндік маркетинг''' мақаласын сіз тез-ақ жоя салдыңыз, бірақ мен айтқан ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын сіз «жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді» деген сылтаумен қалдырдыңыз. Яғни мұнда екіжүзділік таныттыңыз!!! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:38, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :{{@|Жанна Ж}}Егер басқа сұрақтарыңыз бен артық әңгімеңіз бітсе, құр босқа менің мазамды алмаңыз. Сау болыңыз, іске сәт --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:00, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :: Екіжүзді болып танылмас үшін жаңағы үш мақаланы жойғандай [[Өзін-өзі өлтіру]] мақаласын да жойыңыз! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:06, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::Ол мақаланы не себеппен жою керек? '''Біріншіден''', бұл бетке көп бет сілтеніп тұр. '''Екіншіден''', энциклопедиялық маңызы сіз айтқандай жоқ емес айтарлықтай маңызы бар ([[wikidata:Q10737|141 тілде жазылған]]). '''Үшіншіден''', мақаланы жоюға [[Талқылау:Өзін-өзі өлтіру#Жедел жоюға ұсынысы|қарсылықтар бар]]. Нақты аргументтер ұсынсаңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::: Бірақ ол '''Өздігінен даму''' және '''Мен''' мақалаларын жойды ғой. Олардың сапасы шамамен бірдей, оларға да көп тілде сілтеме қойылған. Бұл кедергі болған жоқ қой. Сонда бұны да жойсын, әлде алдыңғы мақалаларды қайтара ма? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::::Тағы айтам '''нақты аргументтер''' келтірсеңіз. Өздігінен даму бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Өздігінен даму|еш бет сілтеніп тұрған жоқ]], ал Мен бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Мен|2 бет қана сілтеніп тұр]]. Сонымен қатар, бұл мақалалар көлемі аз және сапасы жағынан өте нашар жазылған. Өтіп кеткен нәрсені қайта қозғаудың қажеті жоқ. Осымен бұл тақырып жабылсын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 03:00, 2024 ж. маусымның 2 (+05) == Күндерек == Сәлеметсізбе! неліктен басты беттегі күндерек жаңартылмайды? кейбір күндері мүлдем бос тұр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:10, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|TalgatSnow}} Кеш жарық, себебі ешкім жасамаған, жасалғандардың өзі ескі ақпарат сияқты. Егер ынтаңыз болса жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:47, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) ::жазсам қосқан ақпарат басты бетте көрстілмейді. Бетті жаңалау батырмасы істемейді [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:28, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|TalgatSnow}} қайырлы күн! Сіз тек ақпаратты «26 мамыр» сияқты деген бетке қосып жатқанға ұқсайсыз. Басты беттегі күндеректі өңдеу үшін «Уикипедия:Бүгін/26 мамыр» дегенді өңдеу қажет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 13:10, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) ::::Ок [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 13:23, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) == [[Әйелдердің қоғамдағы орны]] == Kasymov, сізге не болды??? Бұл мақалаға енгізіп жүрген түзетулерімді неге жойып жүрсіз? Бір жерден қатені таптыңыз ба? --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:49, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) :{{@|Амантаева Дарига}} Ешнәрсе болған жоқ) Сіз мақалаға тікелей қатысы '''жоқ''' сөздерге сілтеме қойып жатыр екенсіз. Олай дұрыс емес, ''Әйелдердің қоғамдағы орны'' мақаласында ''генерал'', ''қазақ әйелдері'' (жоқ мақала, әрі ондай мақала болмайды да) сөздерге сілтенген соң кері қайтардым. Сіз қойған санатты қойдым --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:04, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :: Салт-дәстүр, қоғам, дала сөздерінің бұл мақалаға қатысы жоқ деп неге санайсыз? Тарихымызда болған төрт әйгілі әйелдің есіміне сілтеме қосу қалайша бұл мақалаға қатысты емес болады? Қайтарыңыз ол сілтемелерді... --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:26, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :::Есімдерді сілтеймін, бірақ сал-дәстүр сияқты сөздер мақалаға тікелей қатысы жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:02, 2024 ж. маусымның 1 (+05) == Аралтұз == Қайырлы күн, ''Аралтұз'' мақаласын жойып, <s>Аралтұз комбинаты</s> мақаласын ''Аралтұз'' бетіне жылжытсаңыз. Себебі ол бұрын басталған және мен оны толықтырдым. Сосын ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық кеңес'', ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық келісім'' мақалаларын жоя салсаңыз. Арал теңізі мәселелері жөніндегі келісім дубликаты. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) == Сайт == Қайырлы кеш. [[Үлгі:Компания|Мына үлгінің кодына]] сайтқа қойылатын ''URL'' үлгісін қоса қоясыз ба. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :{{@|Casserium}}, өңдеуге болады. Болғаннан кейін, жаза салыңыз. Қайтадан жабамын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:46, 2024 ж. маусымның 2 (+05) ::Рақмет, қостым. Жаба берсеңіз болады -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:52, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], Енді [[Үлгі:Мемлекеттік орган|мына]] үлгіні уақытша аша тұрасыз ба. Өткендегі себеппен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 6 (+05) :::Қайырлы күн, сіздер осы [[Үлгі:Компания]] үлгісінде логотиптен бөлек '''сурет''' бөлімін қоса аласыздар ма, яғни компания логотипі сосын астында мысалға штаб-пәтерінің суреті тұрады. Мәселен, орыс уикипедиясындағы [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Apple Apple] мақаласынан қарасаңыздар болады. Солай істелсе, жақсы болар еді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. маусымның 6 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], екі үлгіні қайта аша қойыңызшы онда. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:47, 2024 ж. маусымның 7 (+05) :{{@|Casserium}}, {{@|Тұран}} дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:53, 2024 ж. маусымның 10 (+05) == [[Әйелдің отбасындағы орны]] == Сіз антифеминистсіз бе? Бұл мақаланы неге жойдыңыз? Өте жақсы жазылған мақала еді ғой. [[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 19:04, 2024 ж. маусымның 3 (+05) :Иә ''сексистпін''!! Мақаланың маңыздылығы төмен, мәселе әйел, ер болсын! Энциклопедиялық мақалаға қандай қатысы бар??? Неге жойдыңыз деудің орнына, ойыңызға келгенін ойланбай жазуға бола ма?!. Ескерту, бір-бірімізді танитын құрбы емеспіз, этика пен шекараны ұстаңыз! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:50, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :Админ дұрыс айтады. Сексист болу ең ауыр күнәлардың бірі болып саналады. Ол Ібіліс шайтанның ісі ғой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:36, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Медиа Уики == <s>Қайырлы кеш. Уикипедияда [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Tooltip-n-portal/kk-cyrl Translatewiki] сайтында аударылып қойған [[МедиаУики:Tooltip-n-portal]] [[МедиаУики:Articleexists]] бар. Соны жою мүмкін бе екен?</s> -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:46, 2024 ж. маусымның 7 (+05) == Procter & Gamble == ''Проктер мен Гэмбл'' мақаласын '''Procter & Gamble''' деп жылжытып бересіз бе? Себебі бұл компанияның ресми атауы. Сосын, <s>Проктер және Гэмбл</s>, ''Проктер мен Гэмбл'' жоя салу керек, ешкім олай іздемейді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 01:24, 2024 ж. маусымның 9 (+05) :{{@|Тұран}} Дайын, есік атауға мақалалар сільеніп тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:55, 2024 ж. маусымның 10 (+05) ::Рақмет, оны өзім жөндей саламын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:23, 2024 ж. маусымның 11 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] енді <s>Проктер мен Гэмбл</s> жоя салыңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 11:08, 2024 ж. маусымның 11 (+05) == Жақсы мақалалардағы хаос == Сәлеметсіз бе, Kasymov мырза! Жақсы мақалаларда бүртүрлі жағдай. [[Қымыз]] мақаласы жақсы мақалалар қатарында болса да, ол таңдаулы мақала белгсіне ие. [[Биология]] мақаласында белгі мүлдем жоқ. Бұл ситуацияны түзейсіз бе [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 00:35, 2024 ж. маусымның 13 (+05) :{{@|Рахман999}}Кеш жарық, шешімді қателеспесем Амангелді мен Нұрлан мырзалар шешкен. Солардан нақты жауап алып, түзетпесе. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:05, 2024 ж. маусымның 14 (+05) ::Солардан сұрап көрейім бе? [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 02:08, 2024 ж. маусымның 14 (+05) :Иә --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:09, 2024 ж. маусымның 14 (+05) == Вандализм == ‎Мықтыбек Оразтайұлы деген қатысушы менің [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа чемпионаты (финал)]] мақаламды жойып, жылжытудың орнына көшіріп басқа атпен бастады [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)]]. өзгенің еңбегін өзіңе жатқызу админге сай келмейтін нәрсе. бұған дейін менің рұқсатымсыз жеке бетімді бастап өндеген [[Қатысушы:TalgatSnow]]. сан үшін мақалаларды бастап бітірмейді:[[Футболдан Литва чемпионаты 2023]], [[Футболдан Украина кубогы 2021/22]]. мақала санатаулары дұрыс емес. әрекет етуіңізді сұраймын @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]], @[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]], @[[Қатысушы:Салиха|Салиха]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:13, 2024 ж. шілденің 17 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қалпына келді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:46, 2024 ж. шілденің 18 (+05) ::@[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] біреудің мақаласын жойып дәл сол мәтінді өз атыңызбен жариялағыңыз шындық па? @[[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] осылай шағымданып жатыр екен, бұл тіпті бір жарым жыл бұрынғы талқыалу, енді телеграмдағы топта шағымданып жатыр. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:10, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :::Бұл бетті де [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]]. Егер мен бұл бетке редирект жасамағанымда - [[2026 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] жағдай дәл осындай болар еді. Ол жәй ғана атауын өзгертпейді, бірақ мәтінді авторлығын көрсетпестен көшіріп алады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:04, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Мақаланың көрінуі == Қайырлы күн! [[Айбар Қайнарұлы Олжаев]] мақаласы неге гуглдан іздесе шықпайды? Тек уикидің ішінен іздегенде ғана шығады екен. Жауабыңызға алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. шілденің 22 (+05) :{{@|Daniyal.aidarov5}} кеш жарық, меніңше біршама уақыт керек сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:54, 2024 ж. шілденің 22 (+05) == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаладағы қате == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] Instagram-парақшасы қате сілтемеге жолдайды екен. Сілтемені алып тастасаңыз жақсы болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.45.88|37.99.45.88]] 18:49, 2024 ж. шілденің 27 (+05) :Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:38, 2024 ж. шілденің 29 (+05) == [[Жоба:Инкубатор/Astana Vision]] == Қайырлы күн Мен өңдеуге жіберген мақаланы тексере аласыз ба? Қарау кезегінде әлі көп мақалалар бар екенін түсінемін және осы мақалаға ерекше назар аударғаным үшін кешірім сұраймын. Алдын ала көп рахмет! [[Қатысушы:Nomini Meo|Nomini Meo]] ([[Қатысушы талқылауы:Nomini Meo|талқылау]]) 13:48, 2024 ж. тамыздың 9 (+05) == Мақаланы жою == Какого хуя менің қазақша мақалаларымды жоясыз ? Мен оларды орысша мақаладан өз қолыммен аударып, толықтай өзім өңдеп жарияласам, өшіріп тастағансыз. Какого хуя ? Қазақ тіліне деген құрметсіздік пе ?[[Қатысушы:Balgymbek Has Been|Balgymbek Has Been]] ([[Қатысушы талқылауы:Balgymbek Has Been|талқылау]]) 07:37, 2024 ж. тамыздың 14 (+05) :{{@|Balgymbek Has Been}} Мақалаңызда '''қ**тақта''' ақпарат жоқ екен, саған ескерткенмін! Мақаласымақты артынан құл сияқты тегін кім өңдеп толықтыру керек?? Дым ақпарат жоқ, өтірік аудару функциясы арқылы топаста жасай алады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2024 ж. тамыздың 16 (+05) == "Бергамаск Сиютасы" мақаласы жойылды. == Сәлеметсіз бе! Менің "Бергамаск Сиютасы" атты мақалам тамыздың 4, сағат 21:00-де жойылды. Не себеппен жойылғанын айтып береңізші, мен қателерін түзетіп қайта жазып көрейін. Деректер ағылшын тілді мақала нұсқасынан алынды өйткені қазақ тілінде Бергамаск Сиютасы туралы мәлеметтер жоқ. [[Қатысушы:Nafpeg|Бекзат Азатұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 22:18, 2024 ж. тамыздың 17 (+05) : {{@|Nafpeg}}Сіз мақала емес, жоба бастапсыз, атауы өзгеріп, тексерістен өтпей тұр: ''Бергамаск сюитасы'' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:45, 2024 ж. тамыздың 19 (+05) == Шақырым — километрдің қазақшасы == Қайырлы күн! Мен кей елді мекендердегі орысша сөздерді қазақшалап жатсам, оларды неге қайтадан орыс нұсқасына келтіріп жүрсіз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 13:35, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) Мысалы, мынау жерде [[Ақшоқы (Солтүстік Қазақстан облысы)]]. :{{@|Kyzyljar muzei}}Ресми түрде қалай? шақырым деген сөзге дереккөздер көрсетсеңіз. Халықаралық сөзді аударған дұрыс па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:16, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :: Ойбай, сіз жаңалықтарды қай тілде көресіз, оқисыз?! [https://egemen.kz/article/371013-kolik-infraqurylymyn-damytugha-568-mlrd-tenhge-bolinedi Мынау кешегі жаңалықта] басты газетте шыққан ақпарат — километр емес. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 07:03, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::{{@|Kyzyljar muzei}} Осы туралы телеграмм тобына қосылып, сонда талқылаңыз. Егер шақырым деген 100 пайыз сенімді болсаңыз СІЗ барлық мақала өзгерте аласыз ба???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:44, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::: Бұл талқылайтын дүние емес. Бұны бәрі біледі, сізден басқа. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 09:03, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :{{@|Kyzyljar muzei}} Сізден 100 пайыз дәлел болмағандықтан '''км''' қалады. ''Бұны бәрі біледі'', 20 млн халықтан немесе осында белсенді 250 қатысушыдан сұрадыңыз ба? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :: Сіз теледидардан референдум сияқты сөздерді естіп, шақырым деген сөзді қалай елемей қалғансыз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 12:18, 2024 ж. қыркүйектің 1 (+05) == Түркістан облысы бауырлас қалалары == неге алынып тасталды? [[Қатысушы:Nurbol9393|Nurbol9393]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbol9393|талқылау]]) 18:53, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) == Үлгі-инфобокс керек еді == Қайырлы күн! Тарихи нысандар мен ескерткіштер бойынша енгізілген беттерді өңдеп, жаңа материалдар енгізбекші едім, соған үлгі-инфобокс жасап бере аласыз ба? (мен жасауды білмеймін). Жасау барысында үлгіде - атауы/суреті/орналасқан жері/ескерткіш түрі/кезеңі/авторы/нысан мәртебесі деген тұстар көрсетілсе. Мысалы, [[Тәнеке батыр мазары]]. Алдын ала рахмет! Салиха 16:39, 2024 ж. тамыздың 21 (+05) :{{@|Салиха}} Кеш жарық, мысалға көрсетіп жіберсеңіз (үлгіні) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:17, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :Қайырлы күн! Мысалы, :{{Тарихи нысан : | атауы = Тәнеке батыр мазары : | Суреті = : | сурет атауы = : | орналасуы = Жетісу облысы, Ақсу ауданы : | жасалу кезеңі = ХІХ ғасыр : | сәулетші = : | мүсінші = : | нысанның түрі = қала құрылысы және сәулет : | нысан мәртебесі = киелі нысан :}} : қосарыңыз болса қосуға болады. Салиха 11:06, 2024 ж. тамыздың 23 (+05) :Жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:59, 2024 ж. тамыздың 24 (+05) == “Мұса пайғамбар” мақалаға енгізілген өзгерістерді қайтару == Bekzat Alibek есімді қолданушы жазған мәтін Уикипедияның стильдік талаптарына сәйкес келмейді. Мысалы, бүкіл мәтін тек жеке және исламдық тұрғыдан сипатталған. ("Ғ.С", стиль, анықтама) [[Қатысушы:Jondjas|Jondjas]] ([[Қатысушы талқылауы:Jondjas|талқылау]]) 09:24, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) :{{@|Jondjas}} Ол жағы дұрыс, бірақ сіз неге '''Киелі кітапқа''' сілтеп тұрсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:40, 2024 ж. тамыздың 26 (+05) == Мақалаларды жою == Ассалаумағалейкүм! [[Назар]] мен [[Абыл Өтембетұлы]] мақалаларын жоюға ұсынамын. Біріншісі түсініксіз, екіншісі қайталанған. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) == Үлгі-инфобокс туралы == Қайырлы таң, Айдын! Тарихи нысанға үлгі-инфобокс жасауға мысал ретінде [[Қызыл таң маталар үйі]] бетін көріңізші, жаңа ғана жаздым. Салиха 11:30, 2024 ж. тамыздың 31 (+05) :Жақсы, уақыт тығыз болғандықтан, уикипедияға көңіл бөле алмай жатырмын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:15, 2024 ж. қыркүйектің 2 (+05) == Жою №2 == Кеш жарық! ''Асыл Тұрсынбекұлы Шубай''‎ және ''Әйел тілі'' мақалаларын жоюды ұсынамын. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 00:33, 2024 ж. қыркүйектің 5 (+05) :Жойылды, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:35, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн. [[Egov.Press|Мына мақаладағы]] Instagram сілтемесі дұрыс емес екен. Түзеп жіберсеңіз. egov.kz орнына egovpress болуы керек. [[Арнайы:Үлесі/37.99.44.42|37.99.44.42]] 09:58, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) : Инстапарашаңызды түзеп қойдым. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 10:24, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Қ.К. Тоқаев туралы == Тоқаевтың Тимурдан басқа тағы Манира (1987 ж.т.) деген қызы бар екен ғой. Оны неге ешкім жазбайды ? Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 11:06, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Аналды секс == Сәлем, ''бұл мақаланы'' жою керек! Масқара емес пе? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:31, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05) :Кеш жарық, енді ол масқара болғанда көп тілде жазылған, бар нәрсені қайтіп жоямыз. Басқа админдерден сұрап көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2024 ж. қыркүйектің 12 (+05) == Қазақстанның темір жол бекеттері == Жалпы фотосуреттер қосқанда түсірген жылы міндетті түрде болу керек деп ойлаймын. Себебі қай жылы түсірілгенін оқырман білу керек. Екіншіден сол суретті, мысалы вокзалдардың дизайны өзгерсе, қайта жіберсең сурет бар деп қабылдамайды, егер жылы болмаса. Мен 10 жылдан бері Фотопланета энциклопедиясына суреттер жіберіп жүрмін, бәрінде де түсірген күнін, айын сұрайды. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:54, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05) :{{@|Мағыпар}}Кеш жарық, суреттің атауы ұзақ сияқты. Сипаттамасы бөлімінде бәрін жазып көрсетуге болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. қыркүйектің 14 (+05) ::Жақсы, келесілерін қысқартармын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:40, 2024 ж. қыркүйектің 15 (+05) == Үлгілер == == Үлгілер == Ассалаумағалейкум! [[АФК чемпиондар лигасы элитасы|АФК чемпиондар лигасы]] мен [[КОНКАКАФ чемпиондары кубогы|КОНКАКАФ чемпиондар лигасы]]ның атауы өзгеріпті. Үлгілерді қайтеміз? Атауын өзгертеміз бе? --[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 12:27, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) :Кеш жарық! Навигациялық үлгілерді ма, егер сол болса иә. Әрі ескі атаудағы үлгіні жою керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:01, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) == Жою №3 == Қайырлы кеш. Мақала атауларын бір үлгіге келтіру үшін мына сілтеме беттерді жою керек болып тұр: * ''КИМЭП'' * Үлгі:Кәрім Мәсімовтың министрлер кабинеті (2016 жыл 6 мамыр) -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:40, 2024 ж. қыркүйектің 30 (+05) :{{@|Casserium}}Екіншісін не үшін жою керек? Атын өзгерту керек, тарихы сақталады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2024 ж. қазанның 1 (+05) ::Ол дубликат болып тұрған үлгі. Ішіндегі мазмұны [[Үлгі:Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті]] осы үлгімен біріктірілген. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:57, 2024 ж. қазанның 1 (+05) == Санат == Кеш жарық! "Қазақ билері" санатында [[Би (өнер)]] мен [[Би (тұлға)]] аралас екен. Бұл санатты [[Би (өнер)]]-ге қалдырып, қазақ тұлғаларын "Қазақ би-шешендері" санатына көшірсек қайтеді? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:19, 2024 ж. қазанның 2 (+05) * Санаттар дұрысталды, мәселе шешілді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:39, 2024 ж. қазанның 3 (+05) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі: 1.0 – ''Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы'' (жақсысы) 1.1 – <s>Қазақ хандығындағы биліктің жойылуы</s> 1.0 – Саңырақ Тоқтыбайұлы батыр (жақсысы) 1.1 – Саңырық Тоқтыбайұлы 1.2 – Саңырақ батыр Тоқтыбайұлы 1.0 – Хангелді Сырымбетұлы 1.1 – Ханкелді батыр 1.0 – олбарыс би 1.1 – Жолбарыс Жылқайдарұлы 1.0 – Әлмерек абыз 1.1 – Әлмерек Жаншықұлы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:03, 2024 ж. қазанның 9 (+05) == Translation request == Hello, Kasymov. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]]/[[:ru:Родрик, Дэни]] in Kazakh Wikipedia? Yours sincerely, [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 16:14, 2024 ж. қазанның 14 (+05) == Координаттар == Ассалаумағалейкум! Қала туралы мақала жазғанда картадан географиялық орнын көрсетпей жатыр ғой. [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 13:50, 2024 ж. қазанның 28 (+05) : Уағалейкум салам! Бұл кемшілік кейбір үлгілердің әлі жазылмағанына байланысты болып отыр. Мысалы, мен екі жаңа үлгіні жүктеп қойдым, енді [[Кайенна]] мен [[Уагадугу]] қалалары картада көрсетіліп тұр. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:25, 2024 ж. қазанның 28 (+05) ::{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} қай мақала? Позкартасы жасалмаған болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:14, 2024 ж. қазанның 29 (+05) :::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, [[Сан-Томе (қала)|Сан-Томе]], [[Сент-Джорджес]] мақалаларында тұр. Кей қалалардікі әдемі боп шығады, ал кейбіреуде олай емес--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 00:39, 2024 ж. қазанның 30 (+05) :жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:04, 2024 ж. қазанның 31 (+05) : Иә, мәселе Позкартада болып тұр. Мен тағы Сальвадор және Эритреяны қостым, әрі қарай іліп әкетсеңдер жақсы болар ед... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:26, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::Иә, жасап жатырмын--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) :{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} Елді мекен үлгісін толық толтыру керек. Ауданы, халқы, телефоны сияқты мәліметтер жоқ қой және дұрыс толтыру керек, ел деген параметрге ешқандай сілтеме немесе туды қоюға болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, ел деген параметрге тек елдің атын жазып жатырмын, еш сілтемесіз, үлгісіз--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 01:15, 2024 ж. қарашаның 1 (+05) == Неге жойдың? == ''Махмет Құлмағамбетов'' деген танымал саясаткер туралы мақаланы не пиғылмен жойғансың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:53, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} жедел жоюға ұсыныпты, содан соң жойылды. '''Пиғылға келсек ата жауым болу керек''' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:00, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :: Ата жауың болатындай саған бірдеңке істеп қойған ба? [[File:Face-smile-big.svg|23px]] Негізі әйгілі тұлға, сақтап қалуға болатын еді. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} Қалпына келтірілді, жедел жоюға ұсынған қатысушыдан сұрап көріңіз. Мүмкін дубликат мақала ма екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:11, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :Мақала тым қысқа, екіншіден қайталанған. Сондықтан жедел жоюға ұсынылған. Міне жақсысы: [[Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов]]. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:15, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::{{@|Елмұрат Х}} мақаланы жоюға ұсынған себебім көрсетілген, бір тұлға туралы екі мақала бола алмайды, "Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов" мақаласы бірінші басталған, сондықтан сол қалуға құқылы деп ойлаймын. Жалпы бұл тұлғаның маңыздылығы күмән тудырады. Қосатын ақпаратыңызды осы мақалаға қосуды сұраймын.--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:37, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::: Алғашқыда жоюға себеп ретінде дубликат деп көрсетілмеген еді. Дубликат болса, жояйық әрине. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:57, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) == Үлгі == Ассалаумағалейкүм. <nowiki>{{Договор}}</nowiki> үлгісі жарамсыз сияқты, дұрыстап бересіз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:34, 2024 ж. қарашаның 27 (+05) : Уағалейкум салам! Үлгі жарамды, бірақ орысша қалып қойған сөзді қазақшаға ауыстыру керек, сонда бәрі жақсы шығады. Мен қазір осы үлгіні мақалаға қосамын. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:57, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) ::Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 10:45, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) == Неге жойылды? == Сурет:Maska--kazahstan-shou1.jpeg осы суретті "Маска" мақаласына кірістіріп қоям деп жүктеп қойсам жойып тастапсыз. Адамның еңбегін еш етуді білесіз, ә. Толықтырамын оны әлі!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:39, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :{{@|Madi Dos}}Екеуі де жойылады, себебі авторы мен қайнаркөзі көрсетілмеген. дайын суретті жүктеу қандай еңбек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:42, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) ::Білем, оны көрсету керек екендігін. Менің енгізген бұрынғы суреттерімде дереккөздер бар. Кейінірек енгіземін, оның үстіне бұл еркін сурет емес. Тек осы Қазуикиде ғана орналасатын сурет, сосын адамның жасаған ісін құнсыздандырмаңыз. Админ болсаңыз, өзіңізге админсіз.Дайын суреті де енгізілмеген қаншама мақала бар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:48, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :::Қалпына келтіремін, бірақ авторы мен дереккөзін көрсете кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) == Координат модулін жаңарту == Module:Coordinates модуліне көптеген жаңартулар енгізілді, соларды қазақша нұсқасына енгізіп, координаттардың мақаладағы орналасуын дұрыстау керек. Модульді соңғы рет сіз өңдепсіз, жаңартып жіберуіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 22:45, 2024 ж. желтоқсанның 22 (+05) <s>:Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:41, 2024 ж. желтоқсанның 23 (+05)</s> Нақтылау керек :Мысалы: [[Екібастұз]] немесе кез келген қала жайлы мақаланы ашқанда, коориднаттар инфобокспен бірге жабысып тұрады. Соны түзесеңіз. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 23:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) ::{{@|Murat Karibay}}Ол үлгіден емес, уикипедияның интерфейсі жаңарғаннан болып тұр. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. желтоқсанның 27 (+05) == Кедергі == Саламатсыз ба, мазалағыныма кешірім сұраймын. Мен қазақша Википедияға өз үлесімді қосқым келеді, алайда шегіндіруші 1nter pares деген адам менің әрбір өңдеуімді себепсіз жойып жатыр. Мен одан неге өңдеулерімді жойғаның сұрадым, бірақ нақты жауап ала алмадым. Осы жайында шара қолдансаңыз. Алдын ала рақмет [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:33, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Айдаушы мақала == Француз және үнді соғысы деген жойылған мақаланы айдаушы бет ретінде қалпына келтіру үшін сыртқы сілтемелерді қалай қолдансам болады және оған рұқсатым бар ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:43, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Үлгі == Кеш жарық! Осы үлгінің басқасы бар ма? (Үлгі:Апат). Көрсетілімі нашарлау, не қолдануға болады орнына? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:08, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) :Бсақасын біле алмадым, мүмкін дубликат жасай бермей, осы үлгіні жаңарту керек шығар --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:31, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Байланыс == Kasymov мырза сізбен қалай байланысқа шықсақ болады, мақала өңдеуге қатысты кейбір сұрақтар бар еді? [[Қатысушы:Nirvana 0099|Nirvana 0099]] ([[Қатысушы талқылауы:Nirvana 0099|талқылау]]) 11:21, 2025 ж. ақпанның 5 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:34, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Господин Касымов == Господин Касымов, как с вами связаться? У нас есть вопросы по редактированию статьи [[Қатысушы:1lockeny|1lockeny]] ([[Қатысушы талқылауы:1lockeny|талқылау]]) 19:54, 2025 ж. наурыздың 14 (+05) == Assistance with Template Updates on Kazakh Wikipedia == Hello Kasymov, I hope you're doing well. I recently made a request on the Kazakh Wikipedia village pump regarding updating certain country data templates to align with standard formatting. Since this impacts multiple pages, I’d appreciate your input or assistance in addressing it. You can find my request here: [[Уикипедия:Форум#Replacing "Country data" templates with "Үлгі:Байрақ".]] Please let me know if you need any clarification. Thank you for your time and consideration! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. наурыздың 26 (+05) == Sorting files in categories == Hi! I hope you can help me a bit. [[Үлгі:Non-free media]] seems to put files in [[:Category:Тегін мақалалар]] and according to Google Translate it means free files. It should say something like "All non-free files" like [[:en:Template:Non-free media]]. Also [[Үлгі:Free media]] should put files in "All free files" like [[:en:Template:Free media]]. Can you help fix? Finally there seems to be a lot of redundant categories in [[:Санат:Уикипедия:Суреттер]]. Can you delete those that are not needed? If you want to rename the categories wit files without machine-readable source, author etc. you need to use Translatewiki. You can see more at [[:m:File_metadata_cleanup_drive/How_to_fix_metadata#Finding_images_without_an_information_template]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:23, 2025 ж. сәуірдің 11 (+05) == Бетті жою == Қайырлы күн, Қасымов мырза. ''Қатысушы:Austrian Cat/зертхана/Осман империясы'' бетімді жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 09:55, 2025 ж. сәуірдің 25 (+05) :қалпына келтірдім, бірақ ондай мақала бар ғой. Бұрынғы автордың еңбегін жоққа шығарып, зертханаңыздан көшіре салу болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:54, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::неге? Қазақша Уикипедияда мақалалардың көбісі безендіру, яғни эстетика, дереккөздер мен сілтемелердің болуы тараптарынан біраз ақсап, және жалпы сапа критерийлерін қанағаттандырмайды деп айтуға болады. Әсіресе ол басқа тілдік бөлімдермен салыстырғанда байқалады. Егер де біздегі мақаланы ағылшын бөлімінде қолданылған сілтемелер мен деректерге негізделіп, оны бейімдеп һәм безендіріп, қайтадан жазғаннан не залал? Бір түсіндіріп жіберсеңіз [[File:Face-grin.svg|25px]] [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:15, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :::соны неге мақаланың өзің безендіріп, толықтырып жаңартпасқа --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:22, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::::әзірше жазылу үрдісінде, зертханамда мәтін толық дайын болған соң, мақаланың өзіне бір-ақ өңдеме арқылы көшіре салам деген ой болған негізі. Себебі қазуикидегі кейбір үлгілер, мысалға [[Үлгі:Sfn]] жеке өзіме қазірше шамалы түсініксіз болып тұр (себебі орыс Уикипедиясында бұл үлгіні қолдану үшін, [[Үлгі:Cite book]] дегеннің "| ref =" қатарында автор есімін енгізіп, дәл соны ''sfn'' үлгісіне қоясың). Жазып аяқтаған соң, бұл үлгі дұрыс жұмыс істеп, барлық ақпарат толық екеніне көзім жеткенде жария етемін (деп ойлағанмын). Ондайға тыйым салынған ба? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:32, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :Сапаға көмектесер еді, түсінгенім көп өңделген уикипедия тереңдігі көп болады екен --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) Балам, ''Абсурдизм'' деген мақаланы неге жойдың? Қайтара салшы... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 23:37, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05) :Қалпына келді, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) Сәлем, [[Хасанкейф]] және [[Ойжұмбақ]] мақалаларын неге жойғансың? Қалпыларына келтіргенің дұрыс болады. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05) :Кеш жарық! {{@|Елмұрат Х}} Ол қатысушы тоқтамай мақалалар жазған екен, барлық мақаласын жойғанмын. Қалпына келтірмеймін, себебі біреудің шала жұмысын админдер артынан неге ретке келтіріп отыру керек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) :: Сәлем! Жалпы ондай жерде «тексерілмеген мақала» деген үлгіні қолданған жөн. Басқа қатысушылардың еңбегін елейтін болсақ, әрине. Немесе «бастама» деген үлгі де бар және оған қатысты көптеген нақтылау белгілерін қолдануға болады, егер мақалалар санын күрт азаюын қаламасақ. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:57, 2025 ж. Мамырдың 11 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} кеш жарық! Онсызда сондай үлгі қойылады, бірақ оның мазмұнын, сапасын, грамматикасын кім тексереді. Біреудің артын кім тегін тексеріп, көзді қызартып, қиналып отыру керек. Ынтасы мен жауапкершілігі жоғары адам жазатын нәрсені жазады, жай шетелге барып қайту үшін жасамайды. Шындық солай --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2025 ж. Мамырдың 13 (+05) :: Қызықсың. Сені мұнда біреу мәжбүрлеп жатыр ма? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:00, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :Бірнеше қатысушы ғана тексеріп, уақытын бөліп, сапасыз дүниемен күресіп жүр. Соның ішінен Сені байқамадым. Сондықтан уақытты маған құрта бермей, жақсы мақалалар дамытуға үлес қоссаң немесе қате, жетіспейтін үлгілерлі толықтырса жақсы болар еді. Егер оларды түзетіп тексеріске салсаң, жоюға болмайды. Осыны әсіресе оқушылар мен студенттер көп пайдаланады. Мазмұны копи паст жасалған нәрседен қазуикипедияның сапасына күмәнмен қарайтын болады. Айдаладағы біреудің мақаласына басты ауыртудың қажеті шамалы. Болмаса телеграм топқа жаз, осы мәселені шулатып жүргенімізге біраз болды. Бірақ көбісі робот сияқты, қыстырмайды, бір рет қана өңделген, аударылған, конвейер мақалаларын минут сайын жазып отырады. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:58, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :: Әлгі [[Абсурдизм]] мақаласын алайықшы — оны өзің жойдың, өзің қалпына келтірдің. Жалпы оны жоятындай ештеңе көріп жатқан жоқпын, әжептәуір мақала. Орфографиялық қателер бар әрине, бірақ ол енді басқа әңгіме. Мүмкін, жойғанда сен оны оқымаған да шығарсың? Солай болып көрінеді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. мамырдың 18 (+05) :Ол да мүмкін, себебі жоймай қарап шыққанымда түзететін заттары көп болды. Сондықтан 2-3 минут аралықта жасалған мақалалардың сапасына күмн тудырдым. Сондықтан соған ұқсас дүниелерді қарамай жойғаным бар. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. мамырдың 20 (+05) :: Сөйтіп жүріп сапалы мақалаларды құртып жүрсің. Басқа қатысушылар Қазақ уикипедиясындағы мақалалар санын арттырып жатқанда, сен осындай керағар әрекетпен айналысып, не пайда таппақшысың? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} сені және басқа да ұқсас '''фейк''' аккаунтарды бұғаттау жайлы талқылап жатыр. Соған қарағанда шынымен 4-5 аккаунт бір адамға тиесілі болу керек. Сен мені қадалағанша басқа шаруалармен айналыссай, істейтін тірлігін, жұмысын жоқ па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) :: Мұнда фейк жұмыспен айналысқанды сені ғана көріп тұрмын. Жарайды, сен мылжи бермей, қатесіз жазуды үйреніп алсаш. Әртүрлі фейк тапсырмаларды «қадалағамай». --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 08:09, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::Бұл даудың қажеті жоқ, бір-біріміздің уақытымызды алып нестейміз? :::Әркім барынша жұмыстанып жатыр, арасында қателерде болады, мінсіз адам жоқ) :::@[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]], сізге ұсыныс, басқа қатысушылардың әрекеттерін «қадағаламай» өзіңіз де мақала жазып бастаңыз. Мүмкін сіздікі ең үздігі болып шығар? :::Осы талқылау былай (агрессивті түрде) жалғаса берсе шынымен де бұғаттау шараларын еңгізуге тура келеді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 08:25, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::: Артық кетсем, кешірерсіз. Жалпы бейтарап болуға тырысқанмын... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:18, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} не деген екі жүзділік пен жасанды жауап. Бейтарап дей ма... деп Сен, не пайда таппақшысың деген жауаптар ше? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:33, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *{{@|Еститін Азамат}} Айтқаным келді. Құрметті админдер осы және осыған ұқсас '''ФЕЙК-ПРОВОКАТОР''' аккаунттың бәрін бұғаттап жою керек. ''Мира бел, Джамбул, осы аккаунт, Хәриполла'' деген аккаунт бір адамның артында. Кім екенін де сезіп тұрмын. {{@|Batyrbek.kz}}, {{@|Нұрлан Рахымжанов}} шара қолдансаңыздар. '''Ң''' әрпіне әдейі қате жіберіп, айтқан жауабынан байқадым. Өзінің жұмысы мен жеке өмірі жоқ па? Дені дұрыс емес-ау (осындай сөздер жазуға тура келіп тұр). Егер сіздер әрекет қылмасаңыздар өзім ретке келтіремін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:28, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *:Еститін Азамат деген қатысушыны 6 айға блоктадым. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 16:29, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:25, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :дауыс берілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:01, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == Техникалық мәселе == Ұлы мәртебелім, мен жоқ кезде қандай техникалық мәселе туындады? Мүмкін кейбіреуін шеше алармын. Талқылау легінне жазайын десем жаза алмай қалыппын, бұл менде ғана ма білейін деп едім. Әзірге себебін таба алмай жатырмын. Санатта неге мақалалар қазақ алфавитімен ретттелмейді деген сұраққа әлі жауап тапқам жоқ, мен жоқта анау үш нұсқа деген пәле жоғалыпты, қуанып қалдым. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :Арыстанбек, үш нұсқаны алдырттық қой әйтүп-бүйтіп. Талқылау легін барлық уики бойынша аламыз деп жатыр еді. Сол алып тастаған болар. Санаттар туралы сұрап көрейін. Осы бет иесінен кешірім өтінем, оның атынан жауап беріп отырғаным үшін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Талқылау легі деген керемет дүние еді, жақсы дүниені неге құртқанды жақсы көреді екен. Фейсбуктың да алғашқы кездегі дизайны мен талқылау құрылымы өте әдемі еді, қазір быт-шыт бірдеңе болып кетткен. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:18, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) == [[Бауыржан]] == Why are you removing the name I added? [[Қатысушы:Altenmann|Altenmann]] ([[Қатысушы талқылауы:Altenmann|талқылау]]) 00:25, 2025 ж. мамырдың 28 (+05) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Үлгі == Қайырлы кеш! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. маусымның 1 (+05) :Кеш жарық! Қазір өңдей алмаймын, кейінірек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. маусымның 1 (+05) ::Қайырлы түн. Осыны ұмытып кетпеңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2025 ж. маусымның 18 (+05) == Жеке кеңістігімдегі мақалалар == Қайырлы күн.Неліктен менің жеке кеңістігімдегі мақалаларды түсіндірместен өшірдіңіз? Мен негізгі мақала кеңістігін толтырмау үшін бос уақытымда жұмыс істейтін жаңа мақалалар жасадым. (Қатысушы:Programman/Kickstarter, т.д.). Барлық жойылған мақалаларды қалпына келтіруді сұраймын. [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 15:46, 2025 ж. маусымның 11 (+05) :Кеш жарық! Ол жерде ешқандай мақалалар көріп тұрған жоқпын. Бәрі бос бет қой? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:05, 2025 ж. маусымның 13 (+05) ::Иә, әзірге бос беттер болды, онда мен мәтінді біртіндеп қосуды жоспарладым. Осы беттердің барлығын қайта жасауым керек пе, әлде оларды қалпына келтіре аласыз ба? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :::асықпай, біртіңдеп жазған дұрыс-ау. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. маусымның 14 (+05) == Мыстангер жайлы ақпаратты мақұлдау == Сәлем! Мыстангер жайлы бетті қазақшаға аударып, ақпарат қосып едім. Соны мақұлдап, жариялап жіберсеңіздер. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :Жалпы, қарап жіберетін біреу-міреу бар ма екен мұнда?)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:47, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :Сілтемесін беріңіз. Қарап берейін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::{{@|Aweworthy}} кеш жарық! Басқа да белсенді қатысушылар мен админдерден көмек сұрасаңыз болады--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::Қайырлы күн! https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher осының қазақшасын бастап берсеңіз)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 25 (+05) ::Өтініш жасағаныма 9 айдың жүзі болып қалыпты... ::https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] сіз көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:46, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Сізге бетті бастап беру керек пе? Әрі қарай өзіңіз толықтырасыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:51, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::Дәл солай. Жаңа материал бастауға әлі құқығым жеткіліксіз, сондықтан тек өңдей аламын. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:56, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::Бастадым, өңдей беріңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:08, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Жою == Сәлеметсіз бе! <s>Асқар Алтынбекұлы Күлібаев</s> осы мақаланы жоюыңызды сұраймын [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:48, 2025 ж. маусымның 15 (+05) :дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:45, 2025 ж. маусымның 15 (+05) == Біріктіру == Сәлеметсіз бе! [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасының орынбасарлары]] мен оның ағылшынша нұсқасын (Deputy Chairman of the Mäjilis) біріктіріп, барлық мақалаларда қолдана берсек қалай жалпы ? Егер рұқсат болса, біріктіруіңізді сұраймын. Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:19, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :жақсы, өзіңіз жұрыс деп шешсеңіз, жылжыта беріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:56, 2025 ж. маусымның 17 (+05) == Бетті уақытша жартылай қорғау == Сәлеметсізбе, менің жаңа мақаламда вандализмнің алдын алу үшін уақытша қорғауыңызды сұраймын. Мерзімі - 1 ай. Мақала аты: [[Яковлев Як-42]] және [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] [[Эрдэнэт қаласы]] 1 айға жартылай қорғау қылдырып беріңіз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 10:45, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Мағынасыз мақала == Кеш жарық, [[PewDiePie T-Series-ге қарсы]] деген мақаланы жоюға ұсынамын. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 20:39, 2025 ж. шілденің 4 (+05) :Кеш жарық! Неге, мазмұнын оқымадым. Басқа тілдерде бар екен, себебін жаза кетсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:23, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Енді адам деген мазмұнын білу үшін мәтінді оқымай ма?? Қарапайым нәрсе ғой, жоя салыңыз. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 17:24, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Не себепті жою керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::Ол қазақ болмысына, әдетіне жат шетелдердің еріккен күйбең тіршілігін сипаттайтын еш маңыздылығы жоқ мақала ғой. Анық көрініп тұр ғой, мағынасы жоқ екені. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:03, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::Мақала басты бетте тұрған жоқ. Тек басқа тілдерден аударып жазылған. 18 тілде жазылған екен. 17 тілде жазылғандарын жойсаңыз, қазақ тілінде де жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:08, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::::Түсінбедім, сонда басқа тілдерде санасыз, мағынасыз мақалалар болса, бізде де қала бере ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:46, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::::{{@|Елмұрат Х}} қайырлы кеш! Қандай да бір мақаланы жойылуға лайықты деп санасаңыз, онда сол мақалаға «[[Үлгі:Жедел жойылсын|Жедел жойылсын]]» үлгісін қойып, себебін жаза кетіңіз. Ары қарай жойылу туралы сол мақаланың талқылау бетінде жүруі қажет. Қандай да бір қатысушының талқылау бетіне жеке келіп, "мақаланы жоя салыңыз" деген болмайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:10, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Елмұрат этика ұстаңыз. Көшеде, базарда жүрген жоқсыз, мен СЕНІ танымаймын. Арақашықтықты сақтаңыз! Қарапайым болса, нақты себебін көрсет, жоя сал, ала сал демей [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == Мақала жойу == Сәлеметсіз бе. Сіз [[Kazakhstan Airlines]] мақаласын жойыңызшы. Мен оның орнына жаңа мақаласын жасамақпын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. шілденің 5 (+05) :Кеш жарық! Сол мақаланы уикипедияға сәйкес толықтырыңыз. Жоя алмаймын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Неге сіз мен мақалалардың атын толықтай жазып қойсам қысқа қылдырып өзгертіп тастайсыз? Қысқа жазған біртүрлі ғой толық жазып қойу керек қой Ан-30 емес Антонов Ан-30 деп қойу керекқой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:40, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::енді қайта толықтырып қойыңыз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::[[Жезқазған әуежайы]] деген мақаланы неге қайта қалпына келтіріңіз? Мен инфобокс және қосымша ақпараттар қосытымғой. Дереккөздердіде қосып қойғам [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) == беттің атын өзгертпей туралы == сәлеметсізбе, мен мақалалардың бетін тотықтап жазып қойсам сіз неге атын ауыстыра бересіз. Ан-30 жан Антонов Ан-30 деп өзгертсем қысқа сына ауыстырып жібере бересіз, бұл қандай себептермен??? [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:42, 2025 ж. шілденің 7 (+05) :кеш жары! Орыс тілінде қысқа нұсқадағы атауын маған ыңғайлы көрінді, яғни оқырман іздегенге оңай болады. Бірақ та қалған админдер дұрыс деп шешкен екен, сіздің қайта жылжытқан нұсқаңыз қалатын болды. Ескерту мақала атауларын ойланбай, талқыға салмай жатып жылжытпауды өтінемін. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:54, 2025 ж. шілденің 8 (+05) ::жауап бергеніңіз үшін рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ПозКарта == сәлемктсізбе. Айта аласыз ба қалай ПозКарта жасау керегін [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:47, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ескі өңдемеге қайтармау == Сәлеметсіз, [[Үржар (ауыл)]] деген бетті ескі өңдемесіне қайтармауды сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 20:24, 2025 ж. шілденің 9 (+05) == Growth features - Mentorship and Community updates == Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Әсел Құрманбаева == Сәлеметсіз бе! Әсел Құрманбаеваға уикипедия мақаласын жазсам қалай болады ? Әлде ол орынсыз ба ? [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 12:33, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :Кеш жарық! кешірерсіз кім екенін білмедім) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:10, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::Нұрсұлтан Назарбаевтың екінші әйелі 😉 жай ғаламторда оның өмірбаяны, жеке өмірі, отбасы, байлығы жазылған, соның бәрін қолданып уикипедия мақаласын арнасам ба деп едім [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:14, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :::өз еркіңіз, маңызды болып көрінер. қазаққа біреудің өмірі мен өсек қызық болу керек) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:20, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::::Жақсы 😅 [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:30, 2025 ж. шілденің 28 (+05) == Бет жою == Сәлеметсіз бе сіз меннің ''Бозанбай өзені'' деген мақаламды Бозанбай (өзен) деп жылжытыңыз. Ал ''Бозанбай өзені'' деп қалған мақаланы жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:45, 2025 ж. шілденің 29 (+05) :Түсінбедім? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. шілденің 31 (+05) ::Іздемеге жазсам (Гуглдың) Бозанбай өзені деп шығады соны бассам ол бет [[Бозанбай (өзен)]]іне айдатылған Kasymov деп тұр. жойылған бетті жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 01:18, 2025 ж. тамыздың 2 (+05) :::Ол онсызда жойылған [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:35, 2025 ж. тамыздың 3 (+05) == Бет жою == <s>Нарын</s> бетін жойып беріңізші. Түпнұсқа бетін ''Нарын (айрық)'' дегенге айдағанмын. Мен бұл сөздің орнына ''Нарын (қала)''ның өзгертетін деп тұрмын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:44, 2025 ж. тамыздың 4 (+05) :Рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:07, 2025 ж. тамыздың 13 (+05) == Стивенсон Роберт Льюис == Сәлеметсізбе, мына мақаланы қалпына келтіре аласыз ба, өте әйгілі жазушы ғой? --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 14:21, 2025 ж. тамыздың 21 (+05) :Касымов мырза, неге жауап бермейсіз? Басқа жүз шақты тілде бар мақала қазақ тілінде де болу керек қой!! --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 17:06, 2025 ж. тамыздың 24 (+05) == Саддам Хусейн == Hello. There is something wrong with the childhood photo of Saddam Hussein in the [[Саддам Хусейн]] article. His date of birth is 1937, but in the photo, supposedly from 1940, he looks no older than one year old. Either the year is incorrect, or the child is not Saddam Hussein. The same issue was raised back in 2012 on the Wikimedia Commons discussion page for this photo, but there was no response. https://commons.wikimedia.org/wiki/File_talk:Saddam_in_childhood.jpg If the discrepancies cannot be identified, then this photo should be removed from the article. Yours sincerely, [[Арнайы:Үлесі/78.174.55.43|78.174.55.43]] 07:11, 2025 ж. тамыздың 30 (+05) == Тілдер vs. Infobox Language үлгілері == Сәлеметсіз бе. Тілдерге қатысты мақалаларды реттеуге үлес қосықым келді, және әдеттегідей басқа сапалы мақалалардың үлгісі бойынша жазуға тырысамын, мысалы [[Қазақ тілі]]. Бұл мақалада Үлгі:Тілдер үлгісі қолданылған. Кейбір беттерде қазақшаға аударылған Үлгі:Infobox Language тұр. Қайсысын қолданған дұрыс? "Тілдер" үлгісін ұстануға тырысып тұрмын, бірақ оны да пішімдеу тұрғыдан сәл өңдеу керек. [[Қатысушы:Aisford|Aisford]] ([[Қатысушы талқылауы:Aisford|талқылау]]) 19:55, 2025 ж. қыркүйектің 5 (+05) :кеш жарық! Тілдер үлгісін қолданған дұрыс. Егер үлгі қате болса, үлгіні толықтықтырып, әрлер қатесін түзетуге болады. Үлгіні жасай алатын шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:13, 2025 ж. қыркүйектің 7 (+05) == Execution of Saddam Hussein == Good afternoon! Would you be so kind to translate [[en:Execution of Saddam Hussein|this article]] into Kazakh language?! --[[Қатысушы:Edrilizer|Edrilizer]] ([[Қатысушы талқылауы:Edrilizer|талқылау]]) 01:48, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05) == Жазған мақаламды тексеріп, Wikidata тізіміне қосу == Ассалаумағалейкум ''Kasymov'' мырза, мен кеше [[Майлысу]] атты мақала жазған едім, соны тексеріп, Wikidata элементіне қосуыңызды сұраймын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05) == Ту үлгісін жасау == Кеш жарық! {{ту|Тайвань}} үлгісінің екінші нұсқасы бар ма екен? Олимпиада және спорт жарыстарына спортшылар басқа байрақпен шығады. Спорт жарыстарында да басқа ту көрсетіледі. Бізде сол тудың нұсқасын жасауға болар ма еді? Екінші өтініш, '''спорт жарысы''' үлгісінде атауы дегенді жасыл түспен белгілемесек бола ма? Сұр түсті қалдырсақ немесе шрифт жасыл фонда ақ болуы керек сияқты?. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 18:56, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) == Тәулік суреті == Тәулік суретін бот ортаққордан импортайтындай жасап қойсақ қалай? Сен басқа пайдалырақ жұмыстарға көңіл бөле аласың. Бұндай қайталанатын шаршататын жұмыстарды ботқа тапсырған дұрыс. Бот күн сайын бір бетті сосын ай сайын бір бетті импорттап отырады. Келісесің бе? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:54, 2025 ж. қыркүйектің 28 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Әрине соны баяғыдан атйып жүргенмін, бұрындары солай болатын. Жасап қоя салыңыз) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::Скрипт істеп тұр ма тексеру үшін сен бастаған осы айдың POTD үлгілерін жоямын. Түсіністікпен қарайды деп ойлаймын <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:39, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|менің ботыма]], мерзімі шектеусіз уикиаралық импорттаушы тобына қосып бергенің керек болып тұр. Уикиаралық импорттау құқығын алудағы мақсат: Commons-тан Potd үлгілерін күнделікті импорттау <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:55, 2025 ж. қазанның 1 (+05) :::Ондай құқығым жоқ деп тұр. :( Нұрлан ағадан сұрап көрші. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. қазанның 2 (+05) ::Тәулік суретіне қатысты үлгілерге ештеңе жасмай тұра тұруыңды сұраймын. Сынақ ойдағыдай болды, енді бот өзі үлгілерді бастай береді. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:33, 2025 ж. қазанның 4 (+05) :::Тамаша! Ортаққордан жүктейді ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:11, 2025 ж. қазанның 5 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] иә <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:23, 2025 ж. қазанның 6 (+05) :::::суреттің сипаттамасы жасанды интелеккт арқылы қазақша бірден жазылатындай жасауға бола ма екен негізі? Не сурет екенін көрсететіндей? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. қазанның 23 (+05) ::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] көп нәрсені жасауға болады, бірақ оның бәріне уақыт керек қой. Көбіміз уақытты дұрыс бағаламаймыз. Уақыты келсе жасаймын, басымдықтарға, маңыздылықтарға бірінші көңіл бөлемін. Уикипедияға жасанды интеллект тікелей қосып қоямын ба деген ой да келген. Ең маңызды істер тұрғанда бұндағы істерім өзінің сәтті уақытын күте тұрады, мүмкін ондай сәтті уақыты мүлдем келмейтін де шығар, себебі Уикипедиядағы істерімнің маңыздылығы 1/10, 1/20, 1/40 геометриялық прогрессиямен маңыздылығы төмендеп барады. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:39, 2025 ж. қарашаның 2 (+05) @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] айлық үлгілерін өзің жазып жүр екенсің ботқа ай сайынғы үлгіні де жазып отыруға тапсырма беріп қойғанмын. Егер бет бар болса бот елемейді сондықтан боттың не жасағысы келгенін көре алмаймыз. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:41, 2025 ж. қарашаның 22 (+05) :жақсы, бастысы Бот санат пен интеруикиді қоюды ұмытпасың) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:21, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] интеруикиді өзіміз қоятын сиқтымыз. Бот қоя алмайды деп ойлай бер. Бізге де жұмыс қалсын ))) <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:46, 2025 ж. қарашаның 24 (+05) == Крем == Добрый день! Поясните причину [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сары_май_кремі&diff=prev&oldid=3508291вашей отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. қазанның 5 (+05) :Кеш жарық! Стақан сияқты сөздерге мақалаға тікелей қатысы болмағандықтан, кері қайтардым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. қазанның 7 (+05) == Me editing my user page == For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 04:27, 2025 ж. қазанның 27 (+05) == Өңдеу қателігі == Асхат Советханұлы Жұмабеков бетінде мақала өңдегенде қателік шықты. Не істесем болады? Администраторға хабарлассын деген @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 21:19, 2025 ж. қазанның 30 (+05) :Кеш жарық! Түсінбедім [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:26, 2025 ж. қазанның 31 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:30, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Қызыл ту ордені мақаласына бағыттайтын беттер қателігі == Сәлеметсіз бе! ҚҰРМЕТТІ @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]! Қызыл ту ордені бетіне бағыттайтын келесі беттер: ''Еңбек Қызыл Ту'' Бұл беттерді тез арада жобға ұсынамын, себебі Еңбек Қызыл Ту ордені - өз алдына басқа марапат. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 08:43, 2025 ж. қарашаның 20 (+05) <s>:Жақсы</s> Біраз мақалаларға сілтеніп тұр, әзірше жойылмайды. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) == Уикижобалар == Саламатсыз ба қазір қандай уикижобалар бар [[Қатысушы:Galumzhan|Galumzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Galumzhan|талқылау]]) 15:15, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05) == Администраторды сайлау == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:58, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05) == Райымбек батыр мақаласын қорғау жөнінде == Қайырлы күн, мырза! [[Райымбек батыр]] мақаласын уикилендірдім. Дереккөздерге сілтеме жасадым. Мақаланың қазіргі нұсқасын қорғауға алуларыңызды сұраймын. Трайбалистік сипаттағы вандализмнің (тұлғаларды негізсіз мадақтау және артық эпитеттер мен метафорларды қолдануы) алдын алу үшін. Алдын ала рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 13:10, 2026 ж. қаңтардың 8 (+05) :Кеш жарық! жартылай қорғадым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2026 ж. қаңтардың 10 (+05) ::Кеш жарық! ::Енді көріп отырмын, рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 20:13, 2026 ж. қаңтардың 27 (+05) == '''Уикипедия 25''' == Уикипединың [[Уикипедия: 25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:33, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05) == Қазақстан Республикасындағы педагогикалық практика == Сәлеметсіз бе, менің мақаламды жойып тастапсыз. Себептерін айтсаңыз жақсы болар еді [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 11:45, 2026 ж. қаңтардың 13 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]Жауап бересіз бе? Басқаларға комментарий жазып жатырсыз, маған да мақаланың өшірілуі туралы жазған жоқсыз [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 08:53, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05) ::Энциклопедиялық мақалаға келмейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2026 ж. қаңтардың 21 (+05) == Орфографиялық қате == Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Сәрсенбі]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, "Алма — жеміс". Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:23, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :[[Бристоль]] бетіне жасаған өңдемемді де қайтарып тастапсыз. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:26, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) ::Бірінші мақала сол қалпында тұр. Екіншісінде орынсыз сілтеме қойылған. ** өзені деп сілтенбейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :::Сәлеметсіз бе. Сонда "<nowiki>[[Эйвон өзені]]</nowiki>" емес "<nowiki>[[Эйвон]]</nowiki> өзені", яғни тек [[жалқы есім]]ді сілтемеге алу керек пе? Дереккөз көрсете аласыз ба? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) ::::Кеш жарық! Осындай аттас басқа заттар аталмаса ешқандай өзені, көлі деген керек емес. Болып жатса *** (өзен) деген дұрыс болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:08, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) == Одиссейді жою == Сәлем, мына мақаланы неғып жойдың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) :сәлем! Ол қатысушының біраз өңдемелері кері қайтарылды. Бастаған мақалалары әлі тексерісен өткізілмеген. Қалпына келтірдім. Соны әрлеп, санаттарын қойып, мазмұнын тексеріп жіберсең жақсы болар еді. Жалпы сол қатысушының барлық бастаған мақаласын тексерістен өткізіп жіберсең, қазуикиге қосқан үлкен үлес болар еді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:26, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) == Айлық үлгілер == Тәулік суретінің айлық үлгілерін ай сайын айдың соңында 26-күні басталатын етіп қойдым. Енді өзің бастамай тек бақылап жүрсең жеткілікті болар. Бірдеңе дұрыс болмай жатса айтасың ғой. Уақытым болса дұрыстауға тырысамын. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:12, 2026 ж. қаңтардың 31 (+05) :Рахмет бірақ қате болып жатыр. Қазақша емес, басқа тілге сілтенбеген екен [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:29, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) == Бетті жою == Сәлеметсіз бе. Мен жасаған [[Лимбург (Бельгия)]] бетін жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 13:18, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Қайырлы күн! Қателесіп кеткен шығар, [[Лимбург (Бельгия)|мақалаңыз]] қалпына келтірілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:30, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Жоқ, қателескен жоқпын. Қысқа мақалалар онсыз да толып жатыр. Неге оны толықтырып жазбасқа? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:31, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) ::Негізі осындай бас-аяғы жоқ мақалаларда бастамаған дұрыс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:09, 2026 ж. ақпанның 2 (+05) :::Белгі қойып кетсеңіздер, неше күннен кейін жойылады. Әдетте жаңа жазылған мақалаға кемінде бір апта беру қажет. Егер жазылған күннен бастап толықтырылмаса бірден жойылуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) == Навигациялық үлгіні жою себебі түсіндірілмеген == Үлгі:FIFA Futsal World Cup 2024 деген үлгіні неге жойдыңыз? Қатесі болса, ескерту жасау мәдениеті бар ма? Жою тарихына да еш белгі, дерек қалдырмаған екенсіз? Қатесі болса жөндесіп жіберіңіз немесе ескертіп кеңес беріп кетсеңіз орынды болар еді. Тағы ескерту айтамын өзіңізге, бұл әкеңізден қалған мұра емес. Ескертіп, мәтінмен түсіндіріңіз шешіміңізді. Бірден жойылатын мақалалардың параметрлері болады. Бірақ бұл үлгіде дөрекі қате жоқ, өңдеуге және жетілдіруге болатын. Жауабыңызды толыққанды жазып, түсіндірірмесін беріңіз. Үлгіні қалпына келтіремін. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:11, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :себебі басқа тілден ондай нав. үлгі таба алмадым. Әрі ол жерде құрамалар ғана көрсетілген. Меніңше сол жарысқа қатысты мақалалар болы керек шығар (финал, іріктеу, тағы сол сияқты) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:55, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Басқа тілде дәл осындай навигация үлгісі болмауы мүмкін. Қолдан жасалған яғни код мәселесі болмаған нәрсеге басқа уики үлгі болуы да мүмкін. Бірақ тақырып жаңадан ұарқын алып келе жатқан мәселеге арналғандықтан, біздің жағдайда футзал спорт түрі, онда оларда жоқ болуына таңғалмауымыз керек. Бізде бар екен. Әлем чемпионатына қатысқан және белгілі орын алған құрамалардың навигациялық кестесі жаңадан құрастырыла береді. Айып етпеңіз, бірақ бұл аргументіңізді қабылдай алмаймын. Керісінше, сол навигациялық кестеге ұсыныстарыңыз бен санаттарын және басқа үлгілерді кіріктіруге кеңес берсеңіз? Одан кейін, менің жасаған және басқа адам жасаған болсын талқыламай, пікір алмаспай жоймауыңызды сұраймын. Ережеге сәйкес егер ескерту айтылған уақыттан екі апта ішінде мақала жақсы жаңына қарай өзгермесе бірден жою қажет. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:08, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Жедел жойылсын == Қайырлы түн. [[Америка Құрама Штаттарының 250 жылдығы|Мына]] мақаланың жойылуын қолдайсыз ба әлде қарсысыз ба? Талқылау бетінде өз пікіріңізді жазып кетсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:29, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Олимпиада ойындары туралы үлгі == Қасымов, Олимпиада туралы үлгіні түзеткен едім. Олимпиадалық ойын деген қазақша сөз жоқ. Сіз неге өзгерісті шегірттіңіз? Әлде қате жазуды қолдайсыз ба? Егер сауатыңыз жетпесе, талқылауға сұранбайсыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 21:33, 2026 ж. ақпанның 22 (+05) :'''Олимпиа ойындары''' дегенді естімедім? сіз солай өзгертіпсіз. -''лық'' деген шылауды енді байқадым, алып тастадым. Қалпына келді :Футзал үлгісінде ешқандай санат жоқ сосын неге ағылшынша? Тексеру үлгісі тұра берсін, басқа біреулер ерінбей біреудің жүмысын аяқтап шығар. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:25, 2026 ж. ақпанның 24 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Панорама бостандығы == Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. наурыздың 13 (+05) :Қайырлы күн! Сіздің сұрағыңызға нақты жауап бере алмадым. Өзіңіз түсірген сурет болса ешқандай мәселесіз жүктеуге болады. Сырттай болса авторлық құқық пен қайнаркөзін көрсету керек сияқты. Бұл мәселені Арыстанбек немесе Батырбек мырзалардан сұрап көріңіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:13, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) == Жоққа шығару == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Саламатсыз ба! Атырау облысын мақаласын неге жоққа шығардыңыз мені мен қатені түзетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :Гектар неге үлкен әріппен, сөйлемнің ортасында тұрған сөз емес па? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] нүктеден кейін үлкен әріппен жазылуы керек. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:46, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::қай жерде нүкте, сөйлемнің ортасы ғой. Сәл асықпай қараңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:47, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::2 млн. Деп тұр мақалада сосын мен Гектар деп үлкен әріппен жазып жібердім дұрыстап қараңызшы нүкте тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:59, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::Сізге енді грамматиканы оқытып отырайық енді? ''млн.'' қысқартылған сөз, онда ''2000 ж.'' деп жазсақ артынан үлкен әріп жазыла ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:01, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:06, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] 2000 ж. дегенге не қатысы бар? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:12, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::::Саған мысал ретінде айтып отыр [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:17, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] негізі 2 млн. Гектар деп басталуы дұрыс. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) {{жабық-соңы}} == Жоққа шығару == қайырлы күн! Неге өңдемелерімді жоққа шығарып жатырсыз? "Алфавит бойынша ..." деп басталған тақырыптағы санаттар [[:Санат:Алфавит бойынша санаттар]] санатына қосылмай ма? Сосын [[:Санат:Шатқалдар]] санаты өз-өзіне қосылуы керек пе? Шатқал аңғардың бір түрі емес пе? -- [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 12:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) :Қалпына келтірдім, мен қателесіп керісінше ойлап қалдым. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2026 ж. наурыздың 19 (+05) == Бетті жою == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] неге @[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] деген бетті жойдыңыз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :Себебі сізде бот мәртебесе жоқ. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Өз аккаунтымда AutoWikiBrowser ді қолдануға бола ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:24, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] бот жүргізбей @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:00, 2026 ж. наурыздың 26 (+05) ::::Кеш жарық! Сізде әлі тәжірибе аз, қателессеңіз біз артынан түзетіп әлек боламыз. Әзірше жоқ [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:08, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Бот жүргізбеймін ғой тек өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser ге жұмыс жасауға рұқсат беріңіз деп айттым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::Ол жартылай автомат, сіз қателессеңіз, біз сияқты админдер артынан түзету үшін уақыт пен күшті құртамыз. Егер шынымен де жаны ашар болсаңыз, мақаладарды әрлеп, толықтырып, сапасын жақсартуға болады. Талай админ мен қатысушы солай жұмыс жасап жатыр. Сіз әлі тіпті үлгіні дұрыс қолдана алмайсыз, ''актриса'' деген үлгіні қойдыңыз ба? Болмаса, соны жасаңыз. Сау бол! [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:17, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Басқа қатысушылар да AutoWikiBrowser пайдаланып жүр ғой тәжірибе аз болса да. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:21, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::Басқа админдерден сұраңыз, менің жауабым жоқ. Қандай қатысушылар? тізімін көрсетіп берсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Zscout370 осы қатысушы егер қателеспесем. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:31, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] рұқсат бересіз бе өтініш [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:13, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::::Берілмейді. Тіпті оны менде айттым, саған тәжірибе жинау керек. Талқылау аяқталды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) {{жабық-соңы}} == Айдос Ғалымов туралы мақала == Сәлеметсіз бе! Инкубаторға Айдос Ғалымов туралы толық мақала енгіздім. Тексеріп, негізгі бетке көшіруге көмектесесіз бе? Рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 23:25, 2026 ж. сәуірдің 2 (+05) == Жедел жою туралы == ''Анна Александровна Немченко'' мақаласы орыс уикида жоқ, бірақ ағылшын уикипедиясында бар. Маңыздылығы онша төмен емес. //- [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. сәуірдің 4 (+05) :Қазуики оқырмандарына қандай маңыздылығы бар екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:22, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05) == Мақаламдағы қателік == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! [[Дженнифер Лоуренс]] менің мақалам еді ол мақалада қателіктер бар ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:24, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) :Кристиан Бекйл, Крис Эванс сияқты мақалаларды қарап көріңіз. Әрине ол жерде мәліметтер ескірген, мысал ретінде көруге болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) == үлгі == Сәлеметсіз бе! Мына 3 үлгіні өңдеу үшін аша аласыз ба: Үлгі:Кино, Үлгі:Тұлға және Үлгі:Кинематограф [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:15, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) :Дайын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:20, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) == Шегіндіру == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! Өңдемені шегіндіру үшін рұқсаты керек пе? Жалпы айтып жатқаным. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:53, 2026 ж. сәуірдің 17 (+05) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --> == CEE MEETING 2026 == Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:07, 2026 ж. мамырдың 20 (+05) == Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар == Елде Алтын Орданың мұрасын жаңғырту үдерісі қарқыынды дамып жатқанда, сен оған қатысты мақалаларды жойып жатқаның қалай болды??? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05) :Қандай мақаланы жойдым? @[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]]. Тізімін көрсетіп бер, қалпына келтірейін, әлде басқа админ болуы да мүмкін [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:17, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) :: [[Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар]] --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:38, 2026 ж. мамырдың 29 (+05) :::''І Хәріполла'' мырза жоюға ұсыныпты, дубликат деп. Өте қырағы екенсің) ''Алтын Орда тарихы, Қазақстан тарихын'' осылай жаңартып, толықтырып жіберсең жақсы болар еді. Өңдеу санын 100 асыруға үлкен мүмкіндік бар [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:28, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :::: Басқа қатысушының өңдемелер санында не шатағың бар??? Бұл бір. Екіншіден, мақала аттары ұқсас болса, жоя бересің ба, бұл қайдан шыққан ереже? Жалпы тарихи кезеңге бір мақала арналса, сол заманның тұрақжайлар тізімі туралы тағы бір мақала болса, бір жерің тарыла ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:39, 2026 ж. маусымның 1 (+05) :::::кішкене этиканы ұсиауды өтінемін. Бірінші жазған сұрақтарға сәл назар аударсаң. Сен, қалай болды деп, ауыз екі стильде жазуды доғару керек. Тағы осылай қайталанса, дөрекілік үшін бұғаттауға кетеді. Жазу мәнерің тура алдында бір шатақ кісінің стиліне ұқсайды. Жауабымды түсінбедің, І Хәріполла деген қатысушы дубликат деп ЖЖ ұсыныпты, содан жойылды. Сенің маған аяқ асты қызығушылық танытқанынан, жасаған өңдеулерге назар аудардым. Енді неге басқа мақалаларды ретке келтірмеске, мысалы сол Алтын Орда [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2026 ж. маусымның 3 (+05) ::::::Ойыбай, енді „Сен“ деген сөзден қорықсаң, онда саған ештеңе де жазбай-ақ қояйын. Нәзік жандарға тиісетін адам емеспін. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:36, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :::::::Аман бол, тағы бір біртүрлі адамдар. Базардан келесіздер өзі? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:11, 2026 ж. маусымның 7 (+05) == Мақалаларды рұқсатсыз жою == Неліктен менің жоба мақалаларымды қайтадан жойдыңыз? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. маусымның 24 (+05) :Мақалаларды қалпына келтіріңіз! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:33, 2026 ж. маусымның 24 (+05) ::'''Қандай мақала!''' @[[Қатысушы:Programman|Programman]] [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:08, 2026 ж. маусымның 26 (+05) 7c5zjyajrh0maedtm1npve9d09i9lnx 3622779 3622747 2026-06-26T18:59:15Z Programman 28305 /* Мақалаларды рұқсатсыз жою */ Жауап беру 3622779 wikitext text/x-wiki {{Мұрағат|қыркүйек 2011 — қаңтар 2015|қаңтар 2015 — 2016 қаңтар|қаңтар 2016 — қаңтар 2017|қаңтар 2017 — сәуір 2019|маусым 2019 — желтоқсан 2020|ақпан 2021 — қаңтар 2022|ақпан 2022 — қаңтар 2023|қаңтар 2023 — сәуір 2024}} {{астынан}} == Жою №1 == Қайырлы күн. Мына қажетсіз айрық бетті <s>Мұқыр ауылдық округі</s> жою керек болып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 05:29, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) :Алматы облысындағысының атауы шынымен Мұқыры ма? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:34, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) ::Иә, шынымен Мұқыры. Орысшасы ''Мукры''. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:51, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) :Жетісу облысында мұндай ауыл бар ғой [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:51, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) == Павел Архипович Загребельный‎ == Павел Архипович Загребельный‎ мақаласынан не үшін «КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері» деген санатты алып тастадың? Себебін айта кетсең, келесіде қоймас үшін. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:38, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) : Түсіндім, кешірерсің, автоматты шығатын болып тұр ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) ::Кеш жарық {{@|Мағыпар}}! Сонымен қатар {{tl|туғанжері}}, {{tl|қайтысболғанжері}} деген үлгілерді қолдансаңыз, автоматты түрде туған/қайтыс болған жерлердің санаты пайда болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) == Үлгі:Азаматтық қақтығыс == Қайырлы күн, ''[[Үлгі:Азаматтық қақтығыс|Азаматтық қақтығыс]]'' үлгісін дұрыстап жібересіз ба? ''Себеп'' деген істемей тұр. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:30, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Сосын, ''Нәтиже'' дегенде алғашқы сөйлемде * белгісі істемейді, мысалы [[Қазақстандағы жер наразылығы (2016)]] мақаласында көрсеңіз болады. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:41, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Иә, енді істейді. Бірақ "жұлдызшаны" білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:29, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) ::{{@|Casserium}}''*'' барлық үлгілерде солай дұрыс көрсетпейді, метауикиден болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:15, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :::Иә солай шығар онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:27, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) == Албан тілі мақалам жоққа шығарылды. == Менің жақында істегем мақаламда қате кеткен болар, мақаланың қате кеткен жері бар ма? Болмаса жоққа шығарудың себе не? [[Қатысушы:Nafpeg|Nafpeg]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 17:21, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :Себебі, сіз аудару функция арқылы мақаланы аяғына дейін өңдеген жоқсыз. Тыныс белгілер, дереккөздер арасында интервал қалып қойған, сонымен қатар дайын үлгіні пайдаланбай отырсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2024 ж. мамырдың 9 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] суретті жойып жіберген екен. Қырғызша нұсқасындағыдай түзеп жіберсеңіз керемет болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.97.162|37.99.97.162]] 17:42, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) : Қайырлы күн! Суретті түзеп қойдым;-[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:52, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) == Қате == Қайырлы кеш. Біраздан бері [[Үлгі:Елді мекен-Қазақстан]] дұрыс істемей тұр. Атырау облысының барлық елді мекендерінде '''<imagemap>: 2 жолдағы кескін жарамсыз, әрбір жол мынаның біреуінен басталу қажет:''' деген жазу шығады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:06, 2024 ж. мамырдың 15 (+05) ::{{@|Casserium}}, үлгі қате емес. Позкарта үлгісіне қосымша үлгі жасалды. Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:39, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) :::Көп рақмет -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:52, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) == Жеңіл атлетші == Сәлеметсізбе! Жеңіл атлетші‎ үлгісі дүрыс істемей жатыр. ең төменгі жағында ақпаратты көрсетпейді (10 000м ден бастап). мүмкін шаблон тым созылғандықтан шығар? қалай түзетуге болады? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:54, 2024 ж. мамырдың 18 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қайырлы күн, уақыт болғанда тексерістен өткіземін. Ұзақ үлгі екен, асықпай қарау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) ::Ok [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) == Мақалаларды жою == Қайырлы кеш, мына мақалаларды жоюға ұсынамын. * <s>Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет)</s> * <s>ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.</s> * <s>Қорғанысқа және басқаруға жұмсалатын шығыстар</s> * <s>Гринвуд Джеймс</s> * <s>Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса</s> * <s>Ең кіші шекті өлшем</s> * <s>Ең үлкен шекті өлшем</s> * ''Есенжол Қаниұлы Әлиаров'' * <s>Шіркеулік славянизмдер</s> * ''Байзақ ауданының ескерткіштері'' * <s>Иоганни Густав Ренат</s> * <s>Әбілқайыр Мұқамбет Ғази Баһадур хан</s> * <s>Әуе-десанттық күштер күні</s> * <s>Өздігінен даму</s> * <s>Сесиль Джон Родс</s> [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 02:25, 2024 ж. мамырдың 20 (+05) :Қалғандары не себеппен жойылмады? [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 04:37, 2024 ж. мамырдың 21 (+05) == Үш мақала жою == Мыналарды жоюға ұсынамын: * <s>Өзіндік маркетинг</s> * ''Өзін-өзі өлтіру‎'' * <s>Мен</s> --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 14:38, 2024 ж. мамырдың 24 (+05) == Өзін-өзі өлтіру‎ == Бұл мақаланы неге жоймадыңыз? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 13:30, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Керек мақала, әлде дубликаты бар ма? Ретке келтіру керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :: Ол сізге не үшін керек? Оны қашан ретке келтіресіз? Менің ойымша, бұл мақала қажет емес. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 07:18, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|Жанна Ж}}, маған керек деп жазбадым, сосын мен ретке келтіремін деген жоқпын. Мақала маңызды, сіз жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді. Сіздің талқылау бетіңізге қалдырып кеткен жұмысты жасасаңыз дұрыс болар еді, уақытыңыз бен ынтаңыз бар сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::: Бірақ мен айтқан ''Өзіндік маркетинг'' және ''Мен'' мақалаларын жойдыңыз ғой. Оларды талқыға салған жоқсыз. Ендеше мына мақаланы да жойыңыз. Оның тіпті '''Суицидтік ой''' деген дубликаты да бар. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:56, 2024 ж. мамырдың 28 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Себебі басқа тілмен байланыспаған, сондықтан маңыздылығы төмен болғандықтан, жойылды. Ендеше жойыңыз деп бұйрық бере алмайсыз, мұнда өз еркімен. Қай нұқасының атауы ресми түрде дұрыс, соны қалдыру керек. Сізге айтылған жұмысты орындау қолыңыздан келмейтін сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Мен сізді түсінбей отырмын: сапасы жоғары ''Өзіндік маркетинг'', ''Өздігінен даму'' және ''Мен'' мақалаларын сіз оңай жойып, сапасы төмен ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын белгісіз бір себеппен қалдырып отырсыз, оның тіпті дубликаты да бар. Бұл екіжүзділік пе? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:26, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Жалпы сіз маңыздылықтың басқа тілдерге қатысы жоқ екенін білмейді екенсіз. Бірақ бұған соншама қадалып қалсаңыз, мысалы, ''Мен'' мақаласының 27 интеруики сілтемесі бар екенін біліп жүріңіз. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:32, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) ::{{@|Жанна Ж}}Жақсы, сізге айтылған жұмысты білмейді екенсіз. Жасай алмайды екенсіз, бірақ маған сын айтып, білгіш болып, екіжүзділік танытып отырсыз. Немесе өтірікші екенсіз. 134 мақаланы тексерістен өткізіп, жоюға болатын мақалаларға үлгі қалдырып кетсеңіз. Ақыры сондай нәрсенің сарапшысына қатты ұқсайсыз. Іске сәт. Уақыт пен энергияны маған құртпаңыз, өмір онсызда қысқа. Пайдалы нәрсеге жұмсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) ::: Әңгімені басқа жаққа бұрудың шебері екенсіз! Екіжүзділік дегеніміз екі бірдей тақырыпты қарама-қарсы тәсілдермен шешу. Мысалы, мен айтқан '''Өзіндік маркетинг''' мақаласын сіз тез-ақ жоя салдыңыз, бірақ мен айтқан ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын сіз «жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді» деген сылтаумен қалдырдыңыз. Яғни мұнда екіжүзділік таныттыңыз!!! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:38, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :{{@|Жанна Ж}}Егер басқа сұрақтарыңыз бен артық әңгімеңіз бітсе, құр босқа менің мазамды алмаңыз. Сау болыңыз, іске сәт --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:00, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :: Екіжүзді болып танылмас үшін жаңағы үш мақаланы жойғандай [[Өзін-өзі өлтіру]] мақаласын да жойыңыз! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:06, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::Ол мақаланы не себеппен жою керек? '''Біріншіден''', бұл бетке көп бет сілтеніп тұр. '''Екіншіден''', энциклопедиялық маңызы сіз айтқандай жоқ емес айтарлықтай маңызы бар ([[wikidata:Q10737|141 тілде жазылған]]). '''Үшіншіден''', мақаланы жоюға [[Талқылау:Өзін-өзі өлтіру#Жедел жоюға ұсынысы|қарсылықтар бар]]. Нақты аргументтер ұсынсаңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::: Бірақ ол '''Өздігінен даму''' және '''Мен''' мақалаларын жойды ғой. Олардың сапасы шамамен бірдей, оларға да көп тілде сілтеме қойылған. Бұл кедергі болған жоқ қой. Сонда бұны да жойсын, әлде алдыңғы мақалаларды қайтара ма? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::::Тағы айтам '''нақты аргументтер''' келтірсеңіз. Өздігінен даму бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Өздігінен даму|еш бет сілтеніп тұрған жоқ]], ал Мен бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Мен|2 бет қана сілтеніп тұр]]. Сонымен қатар, бұл мақалалар көлемі аз және сапасы жағынан өте нашар жазылған. Өтіп кеткен нәрсені қайта қозғаудың қажеті жоқ. Осымен бұл тақырып жабылсын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 03:00, 2024 ж. маусымның 2 (+05) == Күндерек == Сәлеметсізбе! неліктен басты беттегі күндерек жаңартылмайды? кейбір күндері мүлдем бос тұр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:10, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|TalgatSnow}} Кеш жарық, себебі ешкім жасамаған, жасалғандардың өзі ескі ақпарат сияқты. Егер ынтаңыз болса жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:47, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) ::жазсам қосқан ақпарат басты бетте көрстілмейді. Бетті жаңалау батырмасы істемейді [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:28, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|TalgatSnow}} қайырлы күн! Сіз тек ақпаратты «26 мамыр» сияқты деген бетке қосып жатқанға ұқсайсыз. Басты беттегі күндеректі өңдеу үшін «Уикипедия:Бүгін/26 мамыр» дегенді өңдеу қажет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 13:10, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) ::::Ок [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 13:23, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) == [[Әйелдердің қоғамдағы орны]] == Kasymov, сізге не болды??? Бұл мақалаға енгізіп жүрген түзетулерімді неге жойып жүрсіз? Бір жерден қатені таптыңыз ба? --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:49, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) :{{@|Амантаева Дарига}} Ешнәрсе болған жоқ) Сіз мақалаға тікелей қатысы '''жоқ''' сөздерге сілтеме қойып жатыр екенсіз. Олай дұрыс емес, ''Әйелдердің қоғамдағы орны'' мақаласында ''генерал'', ''қазақ әйелдері'' (жоқ мақала, әрі ондай мақала болмайды да) сөздерге сілтенген соң кері қайтардым. Сіз қойған санатты қойдым --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:04, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :: Салт-дәстүр, қоғам, дала сөздерінің бұл мақалаға қатысы жоқ деп неге санайсыз? Тарихымызда болған төрт әйгілі әйелдің есіміне сілтеме қосу қалайша бұл мақалаға қатысты емес болады? Қайтарыңыз ол сілтемелерді... --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:26, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :::Есімдерді сілтеймін, бірақ сал-дәстүр сияқты сөздер мақалаға тікелей қатысы жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:02, 2024 ж. маусымның 1 (+05) == Аралтұз == Қайырлы күн, ''Аралтұз'' мақаласын жойып, <s>Аралтұз комбинаты</s> мақаласын ''Аралтұз'' бетіне жылжытсаңыз. Себебі ол бұрын басталған және мен оны толықтырдым. Сосын ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық кеңес'', ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық келісім'' мақалаларын жоя салсаңыз. Арал теңізі мәселелері жөніндегі келісім дубликаты. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) == Сайт == Қайырлы кеш. [[Үлгі:Компания|Мына үлгінің кодына]] сайтқа қойылатын ''URL'' үлгісін қоса қоясыз ба. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :{{@|Casserium}}, өңдеуге болады. Болғаннан кейін, жаза салыңыз. Қайтадан жабамын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:46, 2024 ж. маусымның 2 (+05) ::Рақмет, қостым. Жаба берсеңіз болады -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:52, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], Енді [[Үлгі:Мемлекеттік орган|мына]] үлгіні уақытша аша тұрасыз ба. Өткендегі себеппен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 6 (+05) :::Қайырлы күн, сіздер осы [[Үлгі:Компания]] үлгісінде логотиптен бөлек '''сурет''' бөлімін қоса аласыздар ма, яғни компания логотипі сосын астында мысалға штаб-пәтерінің суреті тұрады. Мәселен, орыс уикипедиясындағы [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Apple Apple] мақаласынан қарасаңыздар болады. Солай істелсе, жақсы болар еді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. маусымның 6 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], екі үлгіні қайта аша қойыңызшы онда. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:47, 2024 ж. маусымның 7 (+05) :{{@|Casserium}}, {{@|Тұран}} дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:53, 2024 ж. маусымның 10 (+05) == [[Әйелдің отбасындағы орны]] == Сіз антифеминистсіз бе? Бұл мақаланы неге жойдыңыз? Өте жақсы жазылған мақала еді ғой. [[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 19:04, 2024 ж. маусымның 3 (+05) :Иә ''сексистпін''!! Мақаланың маңыздылығы төмен, мәселе әйел, ер болсын! Энциклопедиялық мақалаға қандай қатысы бар??? Неге жойдыңыз деудің орнына, ойыңызға келгенін ойланбай жазуға бола ма?!. Ескерту, бір-бірімізді танитын құрбы емеспіз, этика пен шекараны ұстаңыз! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:50, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :Админ дұрыс айтады. Сексист болу ең ауыр күнәлардың бірі болып саналады. Ол Ібіліс шайтанның ісі ғой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:36, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Медиа Уики == <s>Қайырлы кеш. Уикипедияда [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Tooltip-n-portal/kk-cyrl Translatewiki] сайтында аударылып қойған [[МедиаУики:Tooltip-n-portal]] [[МедиаУики:Articleexists]] бар. Соны жою мүмкін бе екен?</s> -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:46, 2024 ж. маусымның 7 (+05) == Procter & Gamble == ''Проктер мен Гэмбл'' мақаласын '''Procter & Gamble''' деп жылжытып бересіз бе? Себебі бұл компанияның ресми атауы. Сосын, <s>Проктер және Гэмбл</s>, ''Проктер мен Гэмбл'' жоя салу керек, ешкім олай іздемейді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 01:24, 2024 ж. маусымның 9 (+05) :{{@|Тұран}} Дайын, есік атауға мақалалар сільеніп тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:55, 2024 ж. маусымның 10 (+05) ::Рақмет, оны өзім жөндей саламын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:23, 2024 ж. маусымның 11 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] енді <s>Проктер мен Гэмбл</s> жоя салыңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 11:08, 2024 ж. маусымның 11 (+05) == Жақсы мақалалардағы хаос == Сәлеметсіз бе, Kasymov мырза! Жақсы мақалаларда бүртүрлі жағдай. [[Қымыз]] мақаласы жақсы мақалалар қатарында болса да, ол таңдаулы мақала белгсіне ие. [[Биология]] мақаласында белгі мүлдем жоқ. Бұл ситуацияны түзейсіз бе [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 00:35, 2024 ж. маусымның 13 (+05) :{{@|Рахман999}}Кеш жарық, шешімді қателеспесем Амангелді мен Нұрлан мырзалар шешкен. Солардан нақты жауап алып, түзетпесе. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:05, 2024 ж. маусымның 14 (+05) ::Солардан сұрап көрейім бе? [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 02:08, 2024 ж. маусымның 14 (+05) :Иә --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:09, 2024 ж. маусымның 14 (+05) == Вандализм == ‎Мықтыбек Оразтайұлы деген қатысушы менің [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа чемпионаты (финал)]] мақаламды жойып, жылжытудың орнына көшіріп басқа атпен бастады [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)]]. өзгенің еңбегін өзіңе жатқызу админге сай келмейтін нәрсе. бұған дейін менің рұқсатымсыз жеке бетімді бастап өндеген [[Қатысушы:TalgatSnow]]. сан үшін мақалаларды бастап бітірмейді:[[Футболдан Литва чемпионаты 2023]], [[Футболдан Украина кубогы 2021/22]]. мақала санатаулары дұрыс емес. әрекет етуіңізді сұраймын @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]], @[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]], @[[Қатысушы:Салиха|Салиха]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:13, 2024 ж. шілденің 17 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қалпына келді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:46, 2024 ж. шілденің 18 (+05) ::@[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] біреудің мақаласын жойып дәл сол мәтінді өз атыңызбен жариялағыңыз шындық па? @[[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] осылай шағымданып жатыр екен, бұл тіпті бір жарым жыл бұрынғы талқыалу, енді телеграмдағы топта шағымданып жатыр. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:10, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :::Бұл бетті де [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]]. Егер мен бұл бетке редирект жасамағанымда - [[2026 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] жағдай дәл осындай болар еді. Ол жәй ғана атауын өзгертпейді, бірақ мәтінді авторлығын көрсетпестен көшіріп алады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:04, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Мақаланың көрінуі == Қайырлы күн! [[Айбар Қайнарұлы Олжаев]] мақаласы неге гуглдан іздесе шықпайды? Тек уикидің ішінен іздегенде ғана шығады екен. Жауабыңызға алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. шілденің 22 (+05) :{{@|Daniyal.aidarov5}} кеш жарық, меніңше біршама уақыт керек сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:54, 2024 ж. шілденің 22 (+05) == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаладағы қате == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] Instagram-парақшасы қате сілтемеге жолдайды екен. Сілтемені алып тастасаңыз жақсы болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.45.88|37.99.45.88]] 18:49, 2024 ж. шілденің 27 (+05) :Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:38, 2024 ж. шілденің 29 (+05) == [[Жоба:Инкубатор/Astana Vision]] == Қайырлы күн Мен өңдеуге жіберген мақаланы тексере аласыз ба? Қарау кезегінде әлі көп мақалалар бар екенін түсінемін және осы мақалаға ерекше назар аударғаным үшін кешірім сұраймын. Алдын ала көп рахмет! [[Қатысушы:Nomini Meo|Nomini Meo]] ([[Қатысушы талқылауы:Nomini Meo|талқылау]]) 13:48, 2024 ж. тамыздың 9 (+05) == Мақаланы жою == Какого хуя менің қазақша мақалаларымды жоясыз ? Мен оларды орысша мақаладан өз қолыммен аударып, толықтай өзім өңдеп жарияласам, өшіріп тастағансыз. Какого хуя ? Қазақ тіліне деген құрметсіздік пе ?[[Қатысушы:Balgymbek Has Been|Balgymbek Has Been]] ([[Қатысушы талқылауы:Balgymbek Has Been|талқылау]]) 07:37, 2024 ж. тамыздың 14 (+05) :{{@|Balgymbek Has Been}} Мақалаңызда '''қ**тақта''' ақпарат жоқ екен, саған ескерткенмін! Мақаласымақты артынан құл сияқты тегін кім өңдеп толықтыру керек?? Дым ақпарат жоқ, өтірік аудару функциясы арқылы топаста жасай алады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2024 ж. тамыздың 16 (+05) == "Бергамаск Сиютасы" мақаласы жойылды. == Сәлеметсіз бе! Менің "Бергамаск Сиютасы" атты мақалам тамыздың 4, сағат 21:00-де жойылды. Не себеппен жойылғанын айтып береңізші, мен қателерін түзетіп қайта жазып көрейін. Деректер ағылшын тілді мақала нұсқасынан алынды өйткені қазақ тілінде Бергамаск Сиютасы туралы мәлеметтер жоқ. [[Қатысушы:Nafpeg|Бекзат Азатұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 22:18, 2024 ж. тамыздың 17 (+05) : {{@|Nafpeg}}Сіз мақала емес, жоба бастапсыз, атауы өзгеріп, тексерістен өтпей тұр: ''Бергамаск сюитасы'' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:45, 2024 ж. тамыздың 19 (+05) == Шақырым — километрдің қазақшасы == Қайырлы күн! Мен кей елді мекендердегі орысша сөздерді қазақшалап жатсам, оларды неге қайтадан орыс нұсқасына келтіріп жүрсіз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 13:35, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) Мысалы, мынау жерде [[Ақшоқы (Солтүстік Қазақстан облысы)]]. :{{@|Kyzyljar muzei}}Ресми түрде қалай? шақырым деген сөзге дереккөздер көрсетсеңіз. Халықаралық сөзді аударған дұрыс па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:16, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :: Ойбай, сіз жаңалықтарды қай тілде көресіз, оқисыз?! [https://egemen.kz/article/371013-kolik-infraqurylymyn-damytugha-568-mlrd-tenhge-bolinedi Мынау кешегі жаңалықта] басты газетте шыққан ақпарат — километр емес. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 07:03, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::{{@|Kyzyljar muzei}} Осы туралы телеграмм тобына қосылып, сонда талқылаңыз. Егер шақырым деген 100 пайыз сенімді болсаңыз СІЗ барлық мақала өзгерте аласыз ба???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:44, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::: Бұл талқылайтын дүние емес. Бұны бәрі біледі, сізден басқа. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 09:03, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :{{@|Kyzyljar muzei}} Сізден 100 пайыз дәлел болмағандықтан '''км''' қалады. ''Бұны бәрі біледі'', 20 млн халықтан немесе осында белсенді 250 қатысушыдан сұрадыңыз ба? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :: Сіз теледидардан референдум сияқты сөздерді естіп, шақырым деген сөзді қалай елемей қалғансыз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 12:18, 2024 ж. қыркүйектің 1 (+05) == Түркістан облысы бауырлас қалалары == неге алынып тасталды? [[Қатысушы:Nurbol9393|Nurbol9393]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbol9393|талқылау]]) 18:53, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) == Үлгі-инфобокс керек еді == Қайырлы күн! Тарихи нысандар мен ескерткіштер бойынша енгізілген беттерді өңдеп, жаңа материалдар енгізбекші едім, соған үлгі-инфобокс жасап бере аласыз ба? (мен жасауды білмеймін). Жасау барысында үлгіде - атауы/суреті/орналасқан жері/ескерткіш түрі/кезеңі/авторы/нысан мәртебесі деген тұстар көрсетілсе. Мысалы, [[Тәнеке батыр мазары]]. Алдын ала рахмет! Салиха 16:39, 2024 ж. тамыздың 21 (+05) :{{@|Салиха}} Кеш жарық, мысалға көрсетіп жіберсеңіз (үлгіні) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:17, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :Қайырлы күн! Мысалы, :{{Тарихи нысан : | атауы = Тәнеке батыр мазары : | Суреті = : | сурет атауы = : | орналасуы = Жетісу облысы, Ақсу ауданы : | жасалу кезеңі = ХІХ ғасыр : | сәулетші = : | мүсінші = : | нысанның түрі = қала құрылысы және сәулет : | нысан мәртебесі = киелі нысан :}} : қосарыңыз болса қосуға болады. Салиха 11:06, 2024 ж. тамыздың 23 (+05) :Жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:59, 2024 ж. тамыздың 24 (+05) == “Мұса пайғамбар” мақалаға енгізілген өзгерістерді қайтару == Bekzat Alibek есімді қолданушы жазған мәтін Уикипедияның стильдік талаптарына сәйкес келмейді. Мысалы, бүкіл мәтін тек жеке және исламдық тұрғыдан сипатталған. ("Ғ.С", стиль, анықтама) [[Қатысушы:Jondjas|Jondjas]] ([[Қатысушы талқылауы:Jondjas|талқылау]]) 09:24, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) :{{@|Jondjas}} Ол жағы дұрыс, бірақ сіз неге '''Киелі кітапқа''' сілтеп тұрсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:40, 2024 ж. тамыздың 26 (+05) == Мақалаларды жою == Ассалаумағалейкүм! [[Назар]] мен [[Абыл Өтембетұлы]] мақалаларын жоюға ұсынамын. Біріншісі түсініксіз, екіншісі қайталанған. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) == Үлгі-инфобокс туралы == Қайырлы таң, Айдын! Тарихи нысанға үлгі-инфобокс жасауға мысал ретінде [[Қызыл таң маталар үйі]] бетін көріңізші, жаңа ғана жаздым. Салиха 11:30, 2024 ж. тамыздың 31 (+05) :Жақсы, уақыт тығыз болғандықтан, уикипедияға көңіл бөле алмай жатырмын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:15, 2024 ж. қыркүйектің 2 (+05) == Жою №2 == Кеш жарық! ''Асыл Тұрсынбекұлы Шубай''‎ және ''Әйел тілі'' мақалаларын жоюды ұсынамын. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 00:33, 2024 ж. қыркүйектің 5 (+05) :Жойылды, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:35, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн. [[Egov.Press|Мына мақаладағы]] Instagram сілтемесі дұрыс емес екен. Түзеп жіберсеңіз. egov.kz орнына egovpress болуы керек. [[Арнайы:Үлесі/37.99.44.42|37.99.44.42]] 09:58, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) : Инстапарашаңызды түзеп қойдым. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 10:24, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Қ.К. Тоқаев туралы == Тоқаевтың Тимурдан басқа тағы Манира (1987 ж.т.) деген қызы бар екен ғой. Оны неге ешкім жазбайды ? Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 11:06, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Аналды секс == Сәлем, ''бұл мақаланы'' жою керек! Масқара емес пе? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:31, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05) :Кеш жарық, енді ол масқара болғанда көп тілде жазылған, бар нәрсені қайтіп жоямыз. Басқа админдерден сұрап көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2024 ж. қыркүйектің 12 (+05) == Қазақстанның темір жол бекеттері == Жалпы фотосуреттер қосқанда түсірген жылы міндетті түрде болу керек деп ойлаймын. Себебі қай жылы түсірілгенін оқырман білу керек. Екіншіден сол суретті, мысалы вокзалдардың дизайны өзгерсе, қайта жіберсең сурет бар деп қабылдамайды, егер жылы болмаса. Мен 10 жылдан бері Фотопланета энциклопедиясына суреттер жіберіп жүрмін, бәрінде де түсірген күнін, айын сұрайды. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:54, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05) :{{@|Мағыпар}}Кеш жарық, суреттің атауы ұзақ сияқты. Сипаттамасы бөлімінде бәрін жазып көрсетуге болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. қыркүйектің 14 (+05) ::Жақсы, келесілерін қысқартармын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:40, 2024 ж. қыркүйектің 15 (+05) == Үлгілер == == Үлгілер == Ассалаумағалейкум! [[АФК чемпиондар лигасы элитасы|АФК чемпиондар лигасы]] мен [[КОНКАКАФ чемпиондары кубогы|КОНКАКАФ чемпиондар лигасы]]ның атауы өзгеріпті. Үлгілерді қайтеміз? Атауын өзгертеміз бе? --[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 12:27, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) :Кеш жарық! Навигациялық үлгілерді ма, егер сол болса иә. Әрі ескі атаудағы үлгіні жою керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:01, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) == Жою №3 == Қайырлы кеш. Мақала атауларын бір үлгіге келтіру үшін мына сілтеме беттерді жою керек болып тұр: * ''КИМЭП'' * Үлгі:Кәрім Мәсімовтың министрлер кабинеті (2016 жыл 6 мамыр) -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:40, 2024 ж. қыркүйектің 30 (+05) :{{@|Casserium}}Екіншісін не үшін жою керек? Атын өзгерту керек, тарихы сақталады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2024 ж. қазанның 1 (+05) ::Ол дубликат болып тұрған үлгі. Ішіндегі мазмұны [[Үлгі:Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті]] осы үлгімен біріктірілген. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:57, 2024 ж. қазанның 1 (+05) == Санат == Кеш жарық! "Қазақ билері" санатында [[Би (өнер)]] мен [[Би (тұлға)]] аралас екен. Бұл санатты [[Би (өнер)]]-ге қалдырып, қазақ тұлғаларын "Қазақ би-шешендері" санатына көшірсек қайтеді? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:19, 2024 ж. қазанның 2 (+05) * Санаттар дұрысталды, мәселе шешілді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:39, 2024 ж. қазанның 3 (+05) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі: 1.0 – ''Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы'' (жақсысы) 1.1 – <s>Қазақ хандығындағы биліктің жойылуы</s> 1.0 – Саңырақ Тоқтыбайұлы батыр (жақсысы) 1.1 – Саңырық Тоқтыбайұлы 1.2 – Саңырақ батыр Тоқтыбайұлы 1.0 – Хангелді Сырымбетұлы 1.1 – Ханкелді батыр 1.0 – олбарыс би 1.1 – Жолбарыс Жылқайдарұлы 1.0 – Әлмерек абыз 1.1 – Әлмерек Жаншықұлы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:03, 2024 ж. қазанның 9 (+05) == Translation request == Hello, Kasymov. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]]/[[:ru:Родрик, Дэни]] in Kazakh Wikipedia? Yours sincerely, [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 16:14, 2024 ж. қазанның 14 (+05) == Координаттар == Ассалаумағалейкум! Қала туралы мақала жазғанда картадан географиялық орнын көрсетпей жатыр ғой. [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 13:50, 2024 ж. қазанның 28 (+05) : Уағалейкум салам! Бұл кемшілік кейбір үлгілердің әлі жазылмағанына байланысты болып отыр. Мысалы, мен екі жаңа үлгіні жүктеп қойдым, енді [[Кайенна]] мен [[Уагадугу]] қалалары картада көрсетіліп тұр. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:25, 2024 ж. қазанның 28 (+05) ::{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} қай мақала? Позкартасы жасалмаған болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:14, 2024 ж. қазанның 29 (+05) :::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, [[Сан-Томе (қала)|Сан-Томе]], [[Сент-Джорджес]] мақалаларында тұр. Кей қалалардікі әдемі боп шығады, ал кейбіреуде олай емес--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 00:39, 2024 ж. қазанның 30 (+05) :жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:04, 2024 ж. қазанның 31 (+05) : Иә, мәселе Позкартада болып тұр. Мен тағы Сальвадор және Эритреяны қостым, әрі қарай іліп әкетсеңдер жақсы болар ед... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:26, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::Иә, жасап жатырмын--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) :{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} Елді мекен үлгісін толық толтыру керек. Ауданы, халқы, телефоны сияқты мәліметтер жоқ қой және дұрыс толтыру керек, ел деген параметрге ешқандай сілтеме немесе туды қоюға болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, ел деген параметрге тек елдің атын жазып жатырмын, еш сілтемесіз, үлгісіз--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 01:15, 2024 ж. қарашаның 1 (+05) == Неге жойдың? == ''Махмет Құлмағамбетов'' деген танымал саясаткер туралы мақаланы не пиғылмен жойғансың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:53, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} жедел жоюға ұсыныпты, содан соң жойылды. '''Пиғылға келсек ата жауым болу керек''' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:00, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :: Ата жауың болатындай саған бірдеңке істеп қойған ба? [[File:Face-smile-big.svg|23px]] Негізі әйгілі тұлға, сақтап қалуға болатын еді. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} Қалпына келтірілді, жедел жоюға ұсынған қатысушыдан сұрап көріңіз. Мүмкін дубликат мақала ма екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:11, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :Мақала тым қысқа, екіншіден қайталанған. Сондықтан жедел жоюға ұсынылған. Міне жақсысы: [[Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов]]. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:15, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::{{@|Елмұрат Х}} мақаланы жоюға ұсынған себебім көрсетілген, бір тұлға туралы екі мақала бола алмайды, "Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов" мақаласы бірінші басталған, сондықтан сол қалуға құқылы деп ойлаймын. Жалпы бұл тұлғаның маңыздылығы күмән тудырады. Қосатын ақпаратыңызды осы мақалаға қосуды сұраймын.--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:37, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::: Алғашқыда жоюға себеп ретінде дубликат деп көрсетілмеген еді. Дубликат болса, жояйық әрине. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:57, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) == Үлгі == Ассалаумағалейкүм. <nowiki>{{Договор}}</nowiki> үлгісі жарамсыз сияқты, дұрыстап бересіз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:34, 2024 ж. қарашаның 27 (+05) : Уағалейкум салам! Үлгі жарамды, бірақ орысша қалып қойған сөзді қазақшаға ауыстыру керек, сонда бәрі жақсы шығады. Мен қазір осы үлгіні мақалаға қосамын. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:57, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) ::Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 10:45, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) == Неге жойылды? == Сурет:Maska--kazahstan-shou1.jpeg осы суретті "Маска" мақаласына кірістіріп қоям деп жүктеп қойсам жойып тастапсыз. Адамның еңбегін еш етуді білесіз, ә. Толықтырамын оны әлі!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:39, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :{{@|Madi Dos}}Екеуі де жойылады, себебі авторы мен қайнаркөзі көрсетілмеген. дайын суретті жүктеу қандай еңбек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:42, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) ::Білем, оны көрсету керек екендігін. Менің енгізген бұрынғы суреттерімде дереккөздер бар. Кейінірек енгіземін, оның үстіне бұл еркін сурет емес. Тек осы Қазуикиде ғана орналасатын сурет, сосын адамның жасаған ісін құнсыздандырмаңыз. Админ болсаңыз, өзіңізге админсіз.Дайын суреті де енгізілмеген қаншама мақала бар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:48, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :::Қалпына келтіремін, бірақ авторы мен дереккөзін көрсете кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) == Координат модулін жаңарту == Module:Coordinates модуліне көптеген жаңартулар енгізілді, соларды қазақша нұсқасына енгізіп, координаттардың мақаладағы орналасуын дұрыстау керек. Модульді соңғы рет сіз өңдепсіз, жаңартып жіберуіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 22:45, 2024 ж. желтоқсанның 22 (+05) <s>:Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:41, 2024 ж. желтоқсанның 23 (+05)</s> Нақтылау керек :Мысалы: [[Екібастұз]] немесе кез келген қала жайлы мақаланы ашқанда, коориднаттар инфобокспен бірге жабысып тұрады. Соны түзесеңіз. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 23:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) ::{{@|Murat Karibay}}Ол үлгіден емес, уикипедияның интерфейсі жаңарғаннан болып тұр. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. желтоқсанның 27 (+05) == Кедергі == Саламатсыз ба, мазалағыныма кешірім сұраймын. Мен қазақша Википедияға өз үлесімді қосқым келеді, алайда шегіндіруші 1nter pares деген адам менің әрбір өңдеуімді себепсіз жойып жатыр. Мен одан неге өңдеулерімді жойғаның сұрадым, бірақ нақты жауап ала алмадым. Осы жайында шара қолдансаңыз. Алдын ала рақмет [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:33, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Айдаушы мақала == Француз және үнді соғысы деген жойылған мақаланы айдаушы бет ретінде қалпына келтіру үшін сыртқы сілтемелерді қалай қолдансам болады және оған рұқсатым бар ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:43, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Үлгі == Кеш жарық! Осы үлгінің басқасы бар ма? (Үлгі:Апат). Көрсетілімі нашарлау, не қолдануға болады орнына? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:08, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) :Бсақасын біле алмадым, мүмкін дубликат жасай бермей, осы үлгіні жаңарту керек шығар --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:31, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Байланыс == Kasymov мырза сізбен қалай байланысқа шықсақ болады, мақала өңдеуге қатысты кейбір сұрақтар бар еді? [[Қатысушы:Nirvana 0099|Nirvana 0099]] ([[Қатысушы талқылауы:Nirvana 0099|талқылау]]) 11:21, 2025 ж. ақпанның 5 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:34, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Господин Касымов == Господин Касымов, как с вами связаться? У нас есть вопросы по редактированию статьи [[Қатысушы:1lockeny|1lockeny]] ([[Қатысушы талқылауы:1lockeny|талқылау]]) 19:54, 2025 ж. наурыздың 14 (+05) == Assistance with Template Updates on Kazakh Wikipedia == Hello Kasymov, I hope you're doing well. I recently made a request on the Kazakh Wikipedia village pump regarding updating certain country data templates to align with standard formatting. Since this impacts multiple pages, I’d appreciate your input or assistance in addressing it. You can find my request here: [[Уикипедия:Форум#Replacing "Country data" templates with "Үлгі:Байрақ".]] Please let me know if you need any clarification. Thank you for your time and consideration! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. наурыздың 26 (+05) == Sorting files in categories == Hi! I hope you can help me a bit. [[Үлгі:Non-free media]] seems to put files in [[:Category:Тегін мақалалар]] and according to Google Translate it means free files. It should say something like "All non-free files" like [[:en:Template:Non-free media]]. Also [[Үлгі:Free media]] should put files in "All free files" like [[:en:Template:Free media]]. Can you help fix? Finally there seems to be a lot of redundant categories in [[:Санат:Уикипедия:Суреттер]]. Can you delete those that are not needed? If you want to rename the categories wit files without machine-readable source, author etc. you need to use Translatewiki. You can see more at [[:m:File_metadata_cleanup_drive/How_to_fix_metadata#Finding_images_without_an_information_template]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:23, 2025 ж. сәуірдің 11 (+05) == Бетті жою == Қайырлы күн, Қасымов мырза. ''Қатысушы:Austrian Cat/зертхана/Осман империясы'' бетімді жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 09:55, 2025 ж. сәуірдің 25 (+05) :қалпына келтірдім, бірақ ондай мақала бар ғой. Бұрынғы автордың еңбегін жоққа шығарып, зертханаңыздан көшіре салу болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:54, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::неге? Қазақша Уикипедияда мақалалардың көбісі безендіру, яғни эстетика, дереккөздер мен сілтемелердің болуы тараптарынан біраз ақсап, және жалпы сапа критерийлерін қанағаттандырмайды деп айтуға болады. Әсіресе ол басқа тілдік бөлімдермен салыстырғанда байқалады. Егер де біздегі мақаланы ағылшын бөлімінде қолданылған сілтемелер мен деректерге негізделіп, оны бейімдеп һәм безендіріп, қайтадан жазғаннан не залал? Бір түсіндіріп жіберсеңіз [[File:Face-grin.svg|25px]] [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:15, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :::соны неге мақаланың өзің безендіріп, толықтырып жаңартпасқа --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:22, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::::әзірше жазылу үрдісінде, зертханамда мәтін толық дайын болған соң, мақаланың өзіне бір-ақ өңдеме арқылы көшіре салам деген ой болған негізі. Себебі қазуикидегі кейбір үлгілер, мысалға [[Үлгі:Sfn]] жеке өзіме қазірше шамалы түсініксіз болып тұр (себебі орыс Уикипедиясында бұл үлгіні қолдану үшін, [[Үлгі:Cite book]] дегеннің "| ref =" қатарында автор есімін енгізіп, дәл соны ''sfn'' үлгісіне қоясың). Жазып аяқтаған соң, бұл үлгі дұрыс жұмыс істеп, барлық ақпарат толық екеніне көзім жеткенде жария етемін (деп ойлағанмын). Ондайға тыйым салынған ба? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:32, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :Сапаға көмектесер еді, түсінгенім көп өңделген уикипедия тереңдігі көп болады екен --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) Балам, ''Абсурдизм'' деген мақаланы неге жойдың? Қайтара салшы... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 23:37, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05) :Қалпына келді, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) Сәлем, [[Хасанкейф]] және [[Ойжұмбақ]] мақалаларын неге жойғансың? Қалпыларына келтіргенің дұрыс болады. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05) :Кеш жарық! {{@|Елмұрат Х}} Ол қатысушы тоқтамай мақалалар жазған екен, барлық мақаласын жойғанмын. Қалпына келтірмеймін, себебі біреудің шала жұмысын админдер артынан неге ретке келтіріп отыру керек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) :: Сәлем! Жалпы ондай жерде «тексерілмеген мақала» деген үлгіні қолданған жөн. Басқа қатысушылардың еңбегін елейтін болсақ, әрине. Немесе «бастама» деген үлгі де бар және оған қатысты көптеген нақтылау белгілерін қолдануға болады, егер мақалалар санын күрт азаюын қаламасақ. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:57, 2025 ж. Мамырдың 11 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} кеш жарық! Онсызда сондай үлгі қойылады, бірақ оның мазмұнын, сапасын, грамматикасын кім тексереді. Біреудің артын кім тегін тексеріп, көзді қызартып, қиналып отыру керек. Ынтасы мен жауапкершілігі жоғары адам жазатын нәрсені жазады, жай шетелге барып қайту үшін жасамайды. Шындық солай --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2025 ж. Мамырдың 13 (+05) :: Қызықсың. Сені мұнда біреу мәжбүрлеп жатыр ма? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:00, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :Бірнеше қатысушы ғана тексеріп, уақытын бөліп, сапасыз дүниемен күресіп жүр. Соның ішінен Сені байқамадым. Сондықтан уақытты маған құрта бермей, жақсы мақалалар дамытуға үлес қоссаң немесе қате, жетіспейтін үлгілерлі толықтырса жақсы болар еді. Егер оларды түзетіп тексеріске салсаң, жоюға болмайды. Осыны әсіресе оқушылар мен студенттер көп пайдаланады. Мазмұны копи паст жасалған нәрседен қазуикипедияның сапасына күмәнмен қарайтын болады. Айдаладағы біреудің мақаласына басты ауыртудың қажеті шамалы. Болмаса телеграм топқа жаз, осы мәселені шулатып жүргенімізге біраз болды. Бірақ көбісі робот сияқты, қыстырмайды, бір рет қана өңделген, аударылған, конвейер мақалаларын минут сайын жазып отырады. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:58, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :: Әлгі [[Абсурдизм]] мақаласын алайықшы — оны өзің жойдың, өзің қалпына келтірдің. Жалпы оны жоятындай ештеңе көріп жатқан жоқпын, әжептәуір мақала. Орфографиялық қателер бар әрине, бірақ ол енді басқа әңгіме. Мүмкін, жойғанда сен оны оқымаған да шығарсың? Солай болып көрінеді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. мамырдың 18 (+05) :Ол да мүмкін, себебі жоймай қарап шыққанымда түзететін заттары көп болды. Сондықтан 2-3 минут аралықта жасалған мақалалардың сапасына күмн тудырдым. Сондықтан соған ұқсас дүниелерді қарамай жойғаным бар. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. мамырдың 20 (+05) :: Сөйтіп жүріп сапалы мақалаларды құртып жүрсің. Басқа қатысушылар Қазақ уикипедиясындағы мақалалар санын арттырып жатқанда, сен осындай керағар әрекетпен айналысып, не пайда таппақшысың? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} сені және басқа да ұқсас '''фейк''' аккаунтарды бұғаттау жайлы талқылап жатыр. Соған қарағанда шынымен 4-5 аккаунт бір адамға тиесілі болу керек. Сен мені қадалағанша басқа шаруалармен айналыссай, істейтін тірлігін, жұмысын жоқ па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) :: Мұнда фейк жұмыспен айналысқанды сені ғана көріп тұрмын. Жарайды, сен мылжи бермей, қатесіз жазуды үйреніп алсаш. Әртүрлі фейк тапсырмаларды «қадалағамай». --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 08:09, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::Бұл даудың қажеті жоқ, бір-біріміздің уақытымызды алып нестейміз? :::Әркім барынша жұмыстанып жатыр, арасында қателерде болады, мінсіз адам жоқ) :::@[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]], сізге ұсыныс, басқа қатысушылардың әрекеттерін «қадағаламай» өзіңіз де мақала жазып бастаңыз. Мүмкін сіздікі ең үздігі болып шығар? :::Осы талқылау былай (агрессивті түрде) жалғаса берсе шынымен де бұғаттау шараларын еңгізуге тура келеді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 08:25, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::: Артық кетсем, кешірерсіз. Жалпы бейтарап болуға тырысқанмын... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:18, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} не деген екі жүзділік пен жасанды жауап. Бейтарап дей ма... деп Сен, не пайда таппақшысың деген жауаптар ше? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:33, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *{{@|Еститін Азамат}} Айтқаным келді. Құрметті админдер осы және осыған ұқсас '''ФЕЙК-ПРОВОКАТОР''' аккаунттың бәрін бұғаттап жою керек. ''Мира бел, Джамбул, осы аккаунт, Хәриполла'' деген аккаунт бір адамның артында. Кім екенін де сезіп тұрмын. {{@|Batyrbek.kz}}, {{@|Нұрлан Рахымжанов}} шара қолдансаңыздар. '''Ң''' әрпіне әдейі қате жіберіп, айтқан жауабынан байқадым. Өзінің жұмысы мен жеке өмірі жоқ па? Дені дұрыс емес-ау (осындай сөздер жазуға тура келіп тұр). Егер сіздер әрекет қылмасаңыздар өзім ретке келтіремін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:28, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *:Еститін Азамат деген қатысушыны 6 айға блоктадым. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 16:29, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:25, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :дауыс берілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:01, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == Техникалық мәселе == Ұлы мәртебелім, мен жоқ кезде қандай техникалық мәселе туындады? Мүмкін кейбіреуін шеше алармын. Талқылау легінне жазайын десем жаза алмай қалыппын, бұл менде ғана ма білейін деп едім. Әзірге себебін таба алмай жатырмын. Санатта неге мақалалар қазақ алфавитімен ретттелмейді деген сұраққа әлі жауап тапқам жоқ, мен жоқта анау үш нұсқа деген пәле жоғалыпты, қуанып қалдым. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :Арыстанбек, үш нұсқаны алдырттық қой әйтүп-бүйтіп. Талқылау легін барлық уики бойынша аламыз деп жатыр еді. Сол алып тастаған болар. Санаттар туралы сұрап көрейін. Осы бет иесінен кешірім өтінем, оның атынан жауап беріп отырғаным үшін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Талқылау легі деген керемет дүние еді, жақсы дүниені неге құртқанды жақсы көреді екен. Фейсбуктың да алғашқы кездегі дизайны мен талқылау құрылымы өте әдемі еді, қазір быт-шыт бірдеңе болып кетткен. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:18, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) == [[Бауыржан]] == Why are you removing the name I added? [[Қатысушы:Altenmann|Altenmann]] ([[Қатысушы талқылауы:Altenmann|талқылау]]) 00:25, 2025 ж. мамырдың 28 (+05) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Үлгі == Қайырлы кеш! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. маусымның 1 (+05) :Кеш жарық! Қазір өңдей алмаймын, кейінірек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. маусымның 1 (+05) ::Қайырлы түн. Осыны ұмытып кетпеңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2025 ж. маусымның 18 (+05) == Жеке кеңістігімдегі мақалалар == Қайырлы күн.Неліктен менің жеке кеңістігімдегі мақалаларды түсіндірместен өшірдіңіз? Мен негізгі мақала кеңістігін толтырмау үшін бос уақытымда жұмыс істейтін жаңа мақалалар жасадым. (Қатысушы:Programman/Kickstarter, т.д.). Барлық жойылған мақалаларды қалпына келтіруді сұраймын. [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 15:46, 2025 ж. маусымның 11 (+05) :Кеш жарық! Ол жерде ешқандай мақалалар көріп тұрған жоқпын. Бәрі бос бет қой? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:05, 2025 ж. маусымның 13 (+05) ::Иә, әзірге бос беттер болды, онда мен мәтінді біртіндеп қосуды жоспарладым. Осы беттердің барлығын қайта жасауым керек пе, әлде оларды қалпына келтіре аласыз ба? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :::асықпай, біртіңдеп жазған дұрыс-ау. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. маусымның 14 (+05) == Мыстангер жайлы ақпаратты мақұлдау == Сәлем! Мыстангер жайлы бетті қазақшаға аударып, ақпарат қосып едім. Соны мақұлдап, жариялап жіберсеңіздер. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :Жалпы, қарап жіберетін біреу-міреу бар ма екен мұнда?)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:47, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :Сілтемесін беріңіз. Қарап берейін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::{{@|Aweworthy}} кеш жарық! Басқа да белсенді қатысушылар мен админдерден көмек сұрасаңыз болады--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::Қайырлы күн! https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher осының қазақшасын бастап берсеңіз)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 25 (+05) ::Өтініш жасағаныма 9 айдың жүзі болып қалыпты... ::https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] сіз көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:46, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Сізге бетті бастап беру керек пе? Әрі қарай өзіңіз толықтырасыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:51, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::Дәл солай. Жаңа материал бастауға әлі құқығым жеткіліксіз, сондықтан тек өңдей аламын. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:56, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::Бастадым, өңдей беріңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:08, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Жою == Сәлеметсіз бе! <s>Асқар Алтынбекұлы Күлібаев</s> осы мақаланы жоюыңызды сұраймын [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:48, 2025 ж. маусымның 15 (+05) :дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:45, 2025 ж. маусымның 15 (+05) == Біріктіру == Сәлеметсіз бе! [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасының орынбасарлары]] мен оның ағылшынша нұсқасын (Deputy Chairman of the Mäjilis) біріктіріп, барлық мақалаларда қолдана берсек қалай жалпы ? Егер рұқсат болса, біріктіруіңізді сұраймын. Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:19, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :жақсы, өзіңіз жұрыс деп шешсеңіз, жылжыта беріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:56, 2025 ж. маусымның 17 (+05) == Бетті уақытша жартылай қорғау == Сәлеметсізбе, менің жаңа мақаламда вандализмнің алдын алу үшін уақытша қорғауыңызды сұраймын. Мерзімі - 1 ай. Мақала аты: [[Яковлев Як-42]] және [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] [[Эрдэнэт қаласы]] 1 айға жартылай қорғау қылдырып беріңіз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 10:45, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Мағынасыз мақала == Кеш жарық, [[PewDiePie T-Series-ге қарсы]] деген мақаланы жоюға ұсынамын. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 20:39, 2025 ж. шілденің 4 (+05) :Кеш жарық! Неге, мазмұнын оқымадым. Басқа тілдерде бар екен, себебін жаза кетсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:23, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Енді адам деген мазмұнын білу үшін мәтінді оқымай ма?? Қарапайым нәрсе ғой, жоя салыңыз. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 17:24, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Не себепті жою керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::Ол қазақ болмысына, әдетіне жат шетелдердің еріккен күйбең тіршілігін сипаттайтын еш маңыздылығы жоқ мақала ғой. Анық көрініп тұр ғой, мағынасы жоқ екені. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:03, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::Мақала басты бетте тұрған жоқ. Тек басқа тілдерден аударып жазылған. 18 тілде жазылған екен. 17 тілде жазылғандарын жойсаңыз, қазақ тілінде де жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:08, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::::Түсінбедім, сонда басқа тілдерде санасыз, мағынасыз мақалалар болса, бізде де қала бере ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:46, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::::{{@|Елмұрат Х}} қайырлы кеш! Қандай да бір мақаланы жойылуға лайықты деп санасаңыз, онда сол мақалаға «[[Үлгі:Жедел жойылсын|Жедел жойылсын]]» үлгісін қойып, себебін жаза кетіңіз. Ары қарай жойылу туралы сол мақаланың талқылау бетінде жүруі қажет. Қандай да бір қатысушының талқылау бетіне жеке келіп, "мақаланы жоя салыңыз" деген болмайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:10, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Елмұрат этика ұстаңыз. Көшеде, базарда жүрген жоқсыз, мен СЕНІ танымаймын. Арақашықтықты сақтаңыз! Қарапайым болса, нақты себебін көрсет, жоя сал, ала сал демей [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == Мақала жойу == Сәлеметсіз бе. Сіз [[Kazakhstan Airlines]] мақаласын жойыңызшы. Мен оның орнына жаңа мақаласын жасамақпын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. шілденің 5 (+05) :Кеш жарық! Сол мақаланы уикипедияға сәйкес толықтырыңыз. Жоя алмаймын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Неге сіз мен мақалалардың атын толықтай жазып қойсам қысқа қылдырып өзгертіп тастайсыз? Қысқа жазған біртүрлі ғой толық жазып қойу керек қой Ан-30 емес Антонов Ан-30 деп қойу керекқой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:40, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::енді қайта толықтырып қойыңыз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::[[Жезқазған әуежайы]] деген мақаланы неге қайта қалпына келтіріңіз? Мен инфобокс және қосымша ақпараттар қосытымғой. Дереккөздердіде қосып қойғам [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) == беттің атын өзгертпей туралы == сәлеметсізбе, мен мақалалардың бетін тотықтап жазып қойсам сіз неге атын ауыстыра бересіз. Ан-30 жан Антонов Ан-30 деп өзгертсем қысқа сына ауыстырып жібере бересіз, бұл қандай себептермен??? [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:42, 2025 ж. шілденің 7 (+05) :кеш жары! Орыс тілінде қысқа нұсқадағы атауын маған ыңғайлы көрінді, яғни оқырман іздегенге оңай болады. Бірақ та қалған админдер дұрыс деп шешкен екен, сіздің қайта жылжытқан нұсқаңыз қалатын болды. Ескерту мақала атауларын ойланбай, талқыға салмай жатып жылжытпауды өтінемін. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:54, 2025 ж. шілденің 8 (+05) ::жауап бергеніңіз үшін рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ПозКарта == сәлемктсізбе. Айта аласыз ба қалай ПозКарта жасау керегін [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:47, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ескі өңдемеге қайтармау == Сәлеметсіз, [[Үржар (ауыл)]] деген бетті ескі өңдемесіне қайтармауды сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 20:24, 2025 ж. шілденің 9 (+05) == Growth features - Mentorship and Community updates == Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Әсел Құрманбаева == Сәлеметсіз бе! Әсел Құрманбаеваға уикипедия мақаласын жазсам қалай болады ? Әлде ол орынсыз ба ? [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 12:33, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :Кеш жарық! кешірерсіз кім екенін білмедім) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:10, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::Нұрсұлтан Назарбаевтың екінші әйелі 😉 жай ғаламторда оның өмірбаяны, жеке өмірі, отбасы, байлығы жазылған, соның бәрін қолданып уикипедия мақаласын арнасам ба деп едім [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:14, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :::өз еркіңіз, маңызды болып көрінер. қазаққа біреудің өмірі мен өсек қызық болу керек) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:20, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::::Жақсы 😅 [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:30, 2025 ж. шілденің 28 (+05) == Бет жою == Сәлеметсіз бе сіз меннің ''Бозанбай өзені'' деген мақаламды Бозанбай (өзен) деп жылжытыңыз. Ал ''Бозанбай өзені'' деп қалған мақаланы жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:45, 2025 ж. шілденің 29 (+05) :Түсінбедім? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. шілденің 31 (+05) ::Іздемеге жазсам (Гуглдың) Бозанбай өзені деп шығады соны бассам ол бет [[Бозанбай (өзен)]]іне айдатылған Kasymov деп тұр. жойылған бетті жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 01:18, 2025 ж. тамыздың 2 (+05) :::Ол онсызда жойылған [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:35, 2025 ж. тамыздың 3 (+05) == Бет жою == <s>Нарын</s> бетін жойып беріңізші. Түпнұсқа бетін ''Нарын (айрық)'' дегенге айдағанмын. Мен бұл сөздің орнына ''Нарын (қала)''ның өзгертетін деп тұрмын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:44, 2025 ж. тамыздың 4 (+05) :Рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:07, 2025 ж. тамыздың 13 (+05) == Стивенсон Роберт Льюис == Сәлеметсізбе, мына мақаланы қалпына келтіре аласыз ба, өте әйгілі жазушы ғой? --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 14:21, 2025 ж. тамыздың 21 (+05) :Касымов мырза, неге жауап бермейсіз? Басқа жүз шақты тілде бар мақала қазақ тілінде де болу керек қой!! --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 17:06, 2025 ж. тамыздың 24 (+05) == Саддам Хусейн == Hello. There is something wrong with the childhood photo of Saddam Hussein in the [[Саддам Хусейн]] article. His date of birth is 1937, but in the photo, supposedly from 1940, he looks no older than one year old. Either the year is incorrect, or the child is not Saddam Hussein. The same issue was raised back in 2012 on the Wikimedia Commons discussion page for this photo, but there was no response. https://commons.wikimedia.org/wiki/File_talk:Saddam_in_childhood.jpg If the discrepancies cannot be identified, then this photo should be removed from the article. Yours sincerely, [[Арнайы:Үлесі/78.174.55.43|78.174.55.43]] 07:11, 2025 ж. тамыздың 30 (+05) == Тілдер vs. Infobox Language үлгілері == Сәлеметсіз бе. Тілдерге қатысты мақалаларды реттеуге үлес қосықым келді, және әдеттегідей басқа сапалы мақалалардың үлгісі бойынша жазуға тырысамын, мысалы [[Қазақ тілі]]. Бұл мақалада Үлгі:Тілдер үлгісі қолданылған. Кейбір беттерде қазақшаға аударылған Үлгі:Infobox Language тұр. Қайсысын қолданған дұрыс? "Тілдер" үлгісін ұстануға тырысып тұрмын, бірақ оны да пішімдеу тұрғыдан сәл өңдеу керек. [[Қатысушы:Aisford|Aisford]] ([[Қатысушы талқылауы:Aisford|талқылау]]) 19:55, 2025 ж. қыркүйектің 5 (+05) :кеш жарық! Тілдер үлгісін қолданған дұрыс. Егер үлгі қате болса, үлгіні толықтықтырып, әрлер қатесін түзетуге болады. Үлгіні жасай алатын шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:13, 2025 ж. қыркүйектің 7 (+05) == Execution of Saddam Hussein == Good afternoon! Would you be so kind to translate [[en:Execution of Saddam Hussein|this article]] into Kazakh language?! --[[Қатысушы:Edrilizer|Edrilizer]] ([[Қатысушы талқылауы:Edrilizer|талқылау]]) 01:48, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05) == Жазған мақаламды тексеріп, Wikidata тізіміне қосу == Ассалаумағалейкум ''Kasymov'' мырза, мен кеше [[Майлысу]] атты мақала жазған едім, соны тексеріп, Wikidata элементіне қосуыңызды сұраймын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05) == Ту үлгісін жасау == Кеш жарық! {{ту|Тайвань}} үлгісінің екінші нұсқасы бар ма екен? Олимпиада және спорт жарыстарына спортшылар басқа байрақпен шығады. Спорт жарыстарында да басқа ту көрсетіледі. Бізде сол тудың нұсқасын жасауға болар ма еді? Екінші өтініш, '''спорт жарысы''' үлгісінде атауы дегенді жасыл түспен белгілемесек бола ма? Сұр түсті қалдырсақ немесе шрифт жасыл фонда ақ болуы керек сияқты?. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 18:56, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) == Тәулік суреті == Тәулік суретін бот ортаққордан импортайтындай жасап қойсақ қалай? Сен басқа пайдалырақ жұмыстарға көңіл бөле аласың. Бұндай қайталанатын шаршататын жұмыстарды ботқа тапсырған дұрыс. Бот күн сайын бір бетті сосын ай сайын бір бетті импорттап отырады. Келісесің бе? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:54, 2025 ж. қыркүйектің 28 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Әрине соны баяғыдан атйып жүргенмін, бұрындары солай болатын. Жасап қоя салыңыз) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::Скрипт істеп тұр ма тексеру үшін сен бастаған осы айдың POTD үлгілерін жоямын. Түсіністікпен қарайды деп ойлаймын <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:39, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|менің ботыма]], мерзімі шектеусіз уикиаралық импорттаушы тобына қосып бергенің керек болып тұр. Уикиаралық импорттау құқығын алудағы мақсат: Commons-тан Potd үлгілерін күнделікті импорттау <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:55, 2025 ж. қазанның 1 (+05) :::Ондай құқығым жоқ деп тұр. :( Нұрлан ағадан сұрап көрші. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. қазанның 2 (+05) ::Тәулік суретіне қатысты үлгілерге ештеңе жасмай тұра тұруыңды сұраймын. Сынақ ойдағыдай болды, енді бот өзі үлгілерді бастай береді. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:33, 2025 ж. қазанның 4 (+05) :::Тамаша! Ортаққордан жүктейді ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:11, 2025 ж. қазанның 5 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] иә <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:23, 2025 ж. қазанның 6 (+05) :::::суреттің сипаттамасы жасанды интелеккт арқылы қазақша бірден жазылатындай жасауға бола ма екен негізі? Не сурет екенін көрсететіндей? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. қазанның 23 (+05) ::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] көп нәрсені жасауға болады, бірақ оның бәріне уақыт керек қой. Көбіміз уақытты дұрыс бағаламаймыз. Уақыты келсе жасаймын, басымдықтарға, маңыздылықтарға бірінші көңіл бөлемін. Уикипедияға жасанды интеллект тікелей қосып қоямын ба деген ой да келген. Ең маңызды істер тұрғанда бұндағы істерім өзінің сәтті уақытын күте тұрады, мүмкін ондай сәтті уақыты мүлдем келмейтін де шығар, себебі Уикипедиядағы істерімнің маңыздылығы 1/10, 1/20, 1/40 геометриялық прогрессиямен маңыздылығы төмендеп барады. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:39, 2025 ж. қарашаның 2 (+05) @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] айлық үлгілерін өзің жазып жүр екенсің ботқа ай сайынғы үлгіні де жазып отыруға тапсырма беріп қойғанмын. Егер бет бар болса бот елемейді сондықтан боттың не жасағысы келгенін көре алмаймыз. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:41, 2025 ж. қарашаның 22 (+05) :жақсы, бастысы Бот санат пен интеруикиді қоюды ұмытпасың) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:21, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] интеруикиді өзіміз қоятын сиқтымыз. Бот қоя алмайды деп ойлай бер. Бізге де жұмыс қалсын ))) <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:46, 2025 ж. қарашаның 24 (+05) == Крем == Добрый день! Поясните причину [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сары_май_кремі&diff=prev&oldid=3508291вашей отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. қазанның 5 (+05) :Кеш жарық! Стақан сияқты сөздерге мақалаға тікелей қатысы болмағандықтан, кері қайтардым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. қазанның 7 (+05) == Me editing my user page == For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 04:27, 2025 ж. қазанның 27 (+05) == Өңдеу қателігі == Асхат Советханұлы Жұмабеков бетінде мақала өңдегенде қателік шықты. Не істесем болады? Администраторға хабарлассын деген @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 21:19, 2025 ж. қазанның 30 (+05) :Кеш жарық! Түсінбедім [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:26, 2025 ж. қазанның 31 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:30, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Қызыл ту ордені мақаласына бағыттайтын беттер қателігі == Сәлеметсіз бе! ҚҰРМЕТТІ @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]! Қызыл ту ордені бетіне бағыттайтын келесі беттер: ''Еңбек Қызыл Ту'' Бұл беттерді тез арада жобға ұсынамын, себебі Еңбек Қызыл Ту ордені - өз алдына басқа марапат. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 08:43, 2025 ж. қарашаның 20 (+05) <s>:Жақсы</s> Біраз мақалаларға сілтеніп тұр, әзірше жойылмайды. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) == Уикижобалар == Саламатсыз ба қазір қандай уикижобалар бар [[Қатысушы:Galumzhan|Galumzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Galumzhan|талқылау]]) 15:15, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05) == Администраторды сайлау == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:58, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05) == Райымбек батыр мақаласын қорғау жөнінде == Қайырлы күн, мырза! [[Райымбек батыр]] мақаласын уикилендірдім. Дереккөздерге сілтеме жасадым. Мақаланың қазіргі нұсқасын қорғауға алуларыңызды сұраймын. Трайбалистік сипаттағы вандализмнің (тұлғаларды негізсіз мадақтау және артық эпитеттер мен метафорларды қолдануы) алдын алу үшін. Алдын ала рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 13:10, 2026 ж. қаңтардың 8 (+05) :Кеш жарық! жартылай қорғадым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2026 ж. қаңтардың 10 (+05) ::Кеш жарық! ::Енді көріп отырмын, рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 20:13, 2026 ж. қаңтардың 27 (+05) == '''Уикипедия 25''' == Уикипединың [[Уикипедия: 25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:33, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05) == Қазақстан Республикасындағы педагогикалық практика == Сәлеметсіз бе, менің мақаламды жойып тастапсыз. Себептерін айтсаңыз жақсы болар еді [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 11:45, 2026 ж. қаңтардың 13 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]Жауап бересіз бе? Басқаларға комментарий жазып жатырсыз, маған да мақаланың өшірілуі туралы жазған жоқсыз [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 08:53, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05) ::Энциклопедиялық мақалаға келмейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2026 ж. қаңтардың 21 (+05) == Орфографиялық қате == Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Сәрсенбі]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, "Алма — жеміс". Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:23, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :[[Бристоль]] бетіне жасаған өңдемемді де қайтарып тастапсыз. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:26, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) ::Бірінші мақала сол қалпында тұр. Екіншісінде орынсыз сілтеме қойылған. ** өзені деп сілтенбейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :::Сәлеметсіз бе. Сонда "<nowiki>[[Эйвон өзені]]</nowiki>" емес "<nowiki>[[Эйвон]]</nowiki> өзені", яғни тек [[жалқы есім]]ді сілтемеге алу керек пе? Дереккөз көрсете аласыз ба? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) ::::Кеш жарық! Осындай аттас басқа заттар аталмаса ешқандай өзені, көлі деген керек емес. Болып жатса *** (өзен) деген дұрыс болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:08, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) == Одиссейді жою == Сәлем, мына мақаланы неғып жойдың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) :сәлем! Ол қатысушының біраз өңдемелері кері қайтарылды. Бастаған мақалалары әлі тексерісен өткізілмеген. Қалпына келтірдім. Соны әрлеп, санаттарын қойып, мазмұнын тексеріп жіберсең жақсы болар еді. Жалпы сол қатысушының барлық бастаған мақаласын тексерістен өткізіп жіберсең, қазуикиге қосқан үлкен үлес болар еді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:26, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) == Айлық үлгілер == Тәулік суретінің айлық үлгілерін ай сайын айдың соңында 26-күні басталатын етіп қойдым. Енді өзің бастамай тек бақылап жүрсең жеткілікті болар. Бірдеңе дұрыс болмай жатса айтасың ғой. Уақытым болса дұрыстауға тырысамын. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:12, 2026 ж. қаңтардың 31 (+05) :Рахмет бірақ қате болып жатыр. Қазақша емес, басқа тілге сілтенбеген екен [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:29, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) == Бетті жою == Сәлеметсіз бе. Мен жасаған [[Лимбург (Бельгия)]] бетін жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 13:18, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Қайырлы күн! Қателесіп кеткен шығар, [[Лимбург (Бельгия)|мақалаңыз]] қалпына келтірілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:30, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Жоқ, қателескен жоқпын. Қысқа мақалалар онсыз да толып жатыр. Неге оны толықтырып жазбасқа? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:31, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) ::Негізі осындай бас-аяғы жоқ мақалаларда бастамаған дұрыс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:09, 2026 ж. ақпанның 2 (+05) :::Белгі қойып кетсеңіздер, неше күннен кейін жойылады. Әдетте жаңа жазылған мақалаға кемінде бір апта беру қажет. Егер жазылған күннен бастап толықтырылмаса бірден жойылуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) == Навигациялық үлгіні жою себебі түсіндірілмеген == Үлгі:FIFA Futsal World Cup 2024 деген үлгіні неге жойдыңыз? Қатесі болса, ескерту жасау мәдениеті бар ма? Жою тарихына да еш белгі, дерек қалдырмаған екенсіз? Қатесі болса жөндесіп жіберіңіз немесе ескертіп кеңес беріп кетсеңіз орынды болар еді. Тағы ескерту айтамын өзіңізге, бұл әкеңізден қалған мұра емес. Ескертіп, мәтінмен түсіндіріңіз шешіміңізді. Бірден жойылатын мақалалардың параметрлері болады. Бірақ бұл үлгіде дөрекі қате жоқ, өңдеуге және жетілдіруге болатын. Жауабыңызды толыққанды жазып, түсіндірірмесін беріңіз. Үлгіні қалпына келтіремін. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:11, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :себебі басқа тілден ондай нав. үлгі таба алмадым. Әрі ол жерде құрамалар ғана көрсетілген. Меніңше сол жарысқа қатысты мақалалар болы керек шығар (финал, іріктеу, тағы сол сияқты) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:55, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Басқа тілде дәл осындай навигация үлгісі болмауы мүмкін. Қолдан жасалған яғни код мәселесі болмаған нәрсеге басқа уики үлгі болуы да мүмкін. Бірақ тақырып жаңадан ұарқын алып келе жатқан мәселеге арналғандықтан, біздің жағдайда футзал спорт түрі, онда оларда жоқ болуына таңғалмауымыз керек. Бізде бар екен. Әлем чемпионатына қатысқан және белгілі орын алған құрамалардың навигациялық кестесі жаңадан құрастырыла береді. Айып етпеңіз, бірақ бұл аргументіңізді қабылдай алмаймын. Керісінше, сол навигациялық кестеге ұсыныстарыңыз бен санаттарын және басқа үлгілерді кіріктіруге кеңес берсеңіз? Одан кейін, менің жасаған және басқа адам жасаған болсын талқыламай, пікір алмаспай жоймауыңызды сұраймын. Ережеге сәйкес егер ескерту айтылған уақыттан екі апта ішінде мақала жақсы жаңына қарай өзгермесе бірден жою қажет. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:08, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Жедел жойылсын == Қайырлы түн. [[Америка Құрама Штаттарының 250 жылдығы|Мына]] мақаланың жойылуын қолдайсыз ба әлде қарсысыз ба? Талқылау бетінде өз пікіріңізді жазып кетсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:29, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Олимпиада ойындары туралы үлгі == Қасымов, Олимпиада туралы үлгіні түзеткен едім. Олимпиадалық ойын деген қазақша сөз жоқ. Сіз неге өзгерісті шегірттіңіз? Әлде қате жазуды қолдайсыз ба? Егер сауатыңыз жетпесе, талқылауға сұранбайсыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 21:33, 2026 ж. ақпанның 22 (+05) :'''Олимпиа ойындары''' дегенді естімедім? сіз солай өзгертіпсіз. -''лық'' деген шылауды енді байқадым, алып тастадым. Қалпына келді :Футзал үлгісінде ешқандай санат жоқ сосын неге ағылшынша? Тексеру үлгісі тұра берсін, басқа біреулер ерінбей біреудің жүмысын аяқтап шығар. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:25, 2026 ж. ақпанның 24 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Панорама бостандығы == Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. наурыздың 13 (+05) :Қайырлы күн! Сіздің сұрағыңызға нақты жауап бере алмадым. Өзіңіз түсірген сурет болса ешқандай мәселесіз жүктеуге болады. Сырттай болса авторлық құқық пен қайнаркөзін көрсету керек сияқты. Бұл мәселені Арыстанбек немесе Батырбек мырзалардан сұрап көріңіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:13, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) == Жоққа шығару == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Саламатсыз ба! Атырау облысын мақаласын неге жоққа шығардыңыз мені мен қатені түзетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :Гектар неге үлкен әріппен, сөйлемнің ортасында тұрған сөз емес па? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] нүктеден кейін үлкен әріппен жазылуы керек. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:46, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::қай жерде нүкте, сөйлемнің ортасы ғой. Сәл асықпай қараңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:47, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::2 млн. Деп тұр мақалада сосын мен Гектар деп үлкен әріппен жазып жібердім дұрыстап қараңызшы нүкте тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:59, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::Сізге енді грамматиканы оқытып отырайық енді? ''млн.'' қысқартылған сөз, онда ''2000 ж.'' деп жазсақ артынан үлкен әріп жазыла ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:01, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:06, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] 2000 ж. дегенге не қатысы бар? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:12, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::::Саған мысал ретінде айтып отыр [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:17, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] негізі 2 млн. Гектар деп басталуы дұрыс. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) {{жабық-соңы}} == Жоққа шығару == қайырлы күн! Неге өңдемелерімді жоққа шығарып жатырсыз? "Алфавит бойынша ..." деп басталған тақырыптағы санаттар [[:Санат:Алфавит бойынша санаттар]] санатына қосылмай ма? Сосын [[:Санат:Шатқалдар]] санаты өз-өзіне қосылуы керек пе? Шатқал аңғардың бір түрі емес пе? -- [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 12:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) :Қалпына келтірдім, мен қателесіп керісінше ойлап қалдым. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2026 ж. наурыздың 19 (+05) == Бетті жою == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] неге @[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] деген бетті жойдыңыз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :Себебі сізде бот мәртебесе жоқ. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Өз аккаунтымда AutoWikiBrowser ді қолдануға бола ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:24, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] бот жүргізбей @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:00, 2026 ж. наурыздың 26 (+05) ::::Кеш жарық! Сізде әлі тәжірибе аз, қателессеңіз біз артынан түзетіп әлек боламыз. Әзірше жоқ [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:08, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Бот жүргізбеймін ғой тек өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser ге жұмыс жасауға рұқсат беріңіз деп айттым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::Ол жартылай автомат, сіз қателессеңіз, біз сияқты админдер артынан түзету үшін уақыт пен күшті құртамыз. Егер шынымен де жаны ашар болсаңыз, мақаладарды әрлеп, толықтырып, сапасын жақсартуға болады. Талай админ мен қатысушы солай жұмыс жасап жатыр. Сіз әлі тіпті үлгіні дұрыс қолдана алмайсыз, ''актриса'' деген үлгіні қойдыңыз ба? Болмаса, соны жасаңыз. Сау бол! [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:17, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Басқа қатысушылар да AutoWikiBrowser пайдаланып жүр ғой тәжірибе аз болса да. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:21, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::Басқа админдерден сұраңыз, менің жауабым жоқ. Қандай қатысушылар? тізімін көрсетіп берсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Zscout370 осы қатысушы егер қателеспесем. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:31, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] рұқсат бересіз бе өтініш [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:13, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::::Берілмейді. Тіпті оны менде айттым, саған тәжірибе жинау керек. Талқылау аяқталды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) {{жабық-соңы}} == Айдос Ғалымов туралы мақала == Сәлеметсіз бе! Инкубаторға Айдос Ғалымов туралы толық мақала енгіздім. Тексеріп, негізгі бетке көшіруге көмектесесіз бе? Рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 23:25, 2026 ж. сәуірдің 2 (+05) == Жедел жою туралы == ''Анна Александровна Немченко'' мақаласы орыс уикида жоқ, бірақ ағылшын уикипедиясында бар. Маңыздылығы онша төмен емес. //- [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. сәуірдің 4 (+05) :Қазуики оқырмандарына қандай маңыздылығы бар екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:22, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05) == Мақаламдағы қателік == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! [[Дженнифер Лоуренс]] менің мақалам еді ол мақалада қателіктер бар ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:24, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) :Кристиан Бекйл, Крис Эванс сияқты мақалаларды қарап көріңіз. Әрине ол жерде мәліметтер ескірген, мысал ретінде көруге болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) == үлгі == Сәлеметсіз бе! Мына 3 үлгіні өңдеу үшін аша аласыз ба: Үлгі:Кино, Үлгі:Тұлға және Үлгі:Кинематограф [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:15, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) :Дайын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:20, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) == Шегіндіру == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! Өңдемені шегіндіру үшін рұқсаты керек пе? Жалпы айтып жатқаным. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:53, 2026 ж. сәуірдің 17 (+05) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --> == CEE MEETING 2026 == Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:07, 2026 ж. мамырдың 20 (+05) == Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар == Елде Алтын Орданың мұрасын жаңғырту үдерісі қарқыынды дамып жатқанда, сен оған қатысты мақалаларды жойып жатқаның қалай болды??? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05) :Қандай мақаланы жойдым? @[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]]. Тізімін көрсетіп бер, қалпына келтірейін, әлде басқа админ болуы да мүмкін [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:17, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) :: [[Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар]] --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:38, 2026 ж. мамырдың 29 (+05) :::''І Хәріполла'' мырза жоюға ұсыныпты, дубликат деп. Өте қырағы екенсің) ''Алтын Орда тарихы, Қазақстан тарихын'' осылай жаңартып, толықтырып жіберсең жақсы болар еді. Өңдеу санын 100 асыруға үлкен мүмкіндік бар [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:28, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :::: Басқа қатысушының өңдемелер санында не шатағың бар??? Бұл бір. Екіншіден, мақала аттары ұқсас болса, жоя бересің ба, бұл қайдан шыққан ереже? Жалпы тарихи кезеңге бір мақала арналса, сол заманның тұрақжайлар тізімі туралы тағы бір мақала болса, бір жерің тарыла ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:39, 2026 ж. маусымның 1 (+05) :::::кішкене этиканы ұсиауды өтінемін. Бірінші жазған сұрақтарға сәл назар аударсаң. Сен, қалай болды деп, ауыз екі стильде жазуды доғару керек. Тағы осылай қайталанса, дөрекілік үшін бұғаттауға кетеді. Жазу мәнерің тура алдында бір шатақ кісінің стиліне ұқсайды. Жауабымды түсінбедің, І Хәріполла деген қатысушы дубликат деп ЖЖ ұсыныпты, содан жойылды. Сенің маған аяқ асты қызығушылық танытқанынан, жасаған өңдеулерге назар аудардым. Енді неге басқа мақалаларды ретке келтірмеске, мысалы сол Алтын Орда [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2026 ж. маусымның 3 (+05) ::::::Ойыбай, енді „Сен“ деген сөзден қорықсаң, онда саған ештеңе де жазбай-ақ қояйын. Нәзік жандарға тиісетін адам емеспін. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:36, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :::::::Аман бол, тағы бір біртүрлі адамдар. Базардан келесіздер өзі? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:11, 2026 ж. маусымның 7 (+05) == Мақалаларды рұқсатсыз жою == Неліктен менің жоба мақалаларымды қайтадан жойдыңыз? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. маусымның 24 (+05) :Мақалаларды қалпына келтіріңіз! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:33, 2026 ж. маусымның 24 (+05) ::'''Қандай мақала!''' @[[Қатысушы:Programman|Programman]] [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:08, 2026 ж. маусымның 26 (+05) :::Меннің жеке кеңістігімдегі парақшаларды неге кетіре бересіз?! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05) 2kxdq6m53lzgao5schdaa37fkos164e 3622780 3622779 2026-06-26T18:59:33Z Programman 28305 /* Мақалаларды рұқсатсыз жою */ Жауап беру 3622780 wikitext text/x-wiki {{Мұрағат|қыркүйек 2011 — қаңтар 2015|қаңтар 2015 — 2016 қаңтар|қаңтар 2016 — қаңтар 2017|қаңтар 2017 — сәуір 2019|маусым 2019 — желтоқсан 2020|ақпан 2021 — қаңтар 2022|ақпан 2022 — қаңтар 2023|қаңтар 2023 — сәуір 2024}} {{астынан}} == Жою №1 == Қайырлы күн. Мына қажетсіз айрық бетті <s>Мұқыр ауылдық округі</s> жою керек болып тұр. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 05:29, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) :Алматы облысындағысының атауы шынымен Мұқыры ма? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:34, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) ::Иә, шынымен Мұқыры. Орысшасы ''Мукры''. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:51, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) :Жетісу облысында мұндай ауыл бар ғой [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:51, 2024 ж. сәуірдің 28 (+05) == Павел Архипович Загребельный‎ == Павел Архипович Загребельный‎ мақаласынан не үшін «КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері» деген санатты алып тастадың? Себебін айта кетсең, келесіде қоймас үшін. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:38, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) : Түсіндім, кешірерсің, автоматты шығатын болып тұр ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) ::Кеш жарық {{@|Мағыпар}}! Сонымен қатар {{tl|туғанжері}}, {{tl|қайтысболғанжері}} деген үлгілерді қолдансаңыз, автоматты түрде туған/қайтыс болған жерлердің санаты пайда болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2024 ж. мамырдың 1 (+05) == Үлгі:Азаматтық қақтығыс == Қайырлы күн, ''[[Үлгі:Азаматтық қақтығыс|Азаматтық қақтығыс]]'' үлгісін дұрыстап жібересіз ба? ''Себеп'' деген істемей тұр. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:30, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Сосын, ''Нәтиже'' дегенде алғашқы сөйлемде * белгісі істемейді, мысалы [[Қазақстандағы жер наразылығы (2016)]] мақаласында көрсеңіз болады. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:41, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) :Иә, енді істейді. Бірақ "жұлдызшаны" білмедім. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 17:29, 2024 ж. мамырдың 7 (+05) ::{{@|Casserium}}''*'' барлық үлгілерде солай дұрыс көрсетпейді, метауикиден болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:15, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :::Иә солай шығар онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:27, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) == Албан тілі мақалам жоққа шығарылды. == Менің жақында істегем мақаламда қате кеткен болар, мақаланың қате кеткен жері бар ма? Болмаса жоққа шығарудың себе не? [[Қатысушы:Nafpeg|Nafpeg]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 17:21, 2024 ж. мамырдың 8 (+05) :Себебі, сіз аудару функция арқылы мақаланы аяғына дейін өңдеген жоқсыз. Тыныс белгілер, дереккөздер арасында интервал қалып қойған, сонымен қатар дайын үлгіні пайдаланбай отырсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2024 ж. мамырдың 9 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] суретті жойып жіберген екен. Қырғызша нұсқасындағыдай түзеп жіберсеңіз керемет болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.97.162|37.99.97.162]] 17:42, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) : Қайырлы күн! Суретті түзеп қойдым;-[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:52, 2024 ж. мамырдың 11 (+05) == Қате == Қайырлы кеш. Біраздан бері [[Үлгі:Елді мекен-Қазақстан]] дұрыс істемей тұр. Атырау облысының барлық елді мекендерінде '''<imagemap>: 2 жолдағы кескін жарамсыз, әрбір жол мынаның біреуінен басталу қажет:''' деген жазу шығады. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:06, 2024 ж. мамырдың 15 (+05) ::{{@|Casserium}}, үлгі қате емес. Позкарта үлгісіне қосымша үлгі жасалды. Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:39, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) :::Көп рақмет -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:52, 2024 ж. мамырдың 16 (+05) == Жеңіл атлетші == Сәлеметсізбе! Жеңіл атлетші‎ үлгісі дүрыс істемей жатыр. ең төменгі жағында ақпаратты көрсетпейді (10 000м ден бастап). мүмкін шаблон тым созылғандықтан шығар? қалай түзетуге болады? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:54, 2024 ж. мамырдың 18 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қайырлы күн, уақыт болғанда тексерістен өткіземін. Ұзақ үлгі екен, асықпай қарау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) ::Ok [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:56, 2024 ж. мамырдың 19 (+05) == Мақалаларды жою == Қайырлы кеш, мына мақалаларды жоюға ұсынамын. * <s>Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет)</s> * <s>ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.</s> * <s>Қорғанысқа және басқаруға жұмсалатын шығыстар</s> * <s>Гринвуд Джеймс</s> * <s>Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса</s> * <s>Ең кіші шекті өлшем</s> * <s>Ең үлкен шекті өлшем</s> * ''Есенжол Қаниұлы Әлиаров'' * <s>Шіркеулік славянизмдер</s> * ''Байзақ ауданының ескерткіштері'' * <s>Иоганни Густав Ренат</s> * <s>Әбілқайыр Мұқамбет Ғази Баһадур хан</s> * <s>Әуе-десанттық күштер күні</s> * <s>Өздігінен даму</s> * <s>Сесиль Джон Родс</s> [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 02:25, 2024 ж. мамырдың 20 (+05) :Қалғандары не себеппен жойылмады? [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 04:37, 2024 ж. мамырдың 21 (+05) == Үш мақала жою == Мыналарды жоюға ұсынамын: * <s>Өзіндік маркетинг</s> * ''Өзін-өзі өлтіру‎'' * <s>Мен</s> --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 14:38, 2024 ж. мамырдың 24 (+05) == Өзін-өзі өлтіру‎ == Бұл мақаланы неге жоймадыңыз? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 13:30, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Керек мақала, әлде дубликаты бар ма? Ретке келтіру керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :: Ол сізге не үшін керек? Оны қашан ретке келтіресіз? Менің ойымша, бұл мақала қажет емес. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 07:18, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|Жанна Ж}}, маған керек деп жазбадым, сосын мен ретке келтіремін деген жоқпын. Мақала маңызды, сіз жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді. Сіздің талқылау бетіңізге қалдырып кеткен жұмысты жасасаңыз дұрыс болар еді, уақытыңыз бен ынтаңыз бар сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::: Бірақ мен айтқан ''Өзіндік маркетинг'' және ''Мен'' мақалаларын жойдыңыз ғой. Оларды талқыға салған жоқсыз. Ендеше мына мақаланы да жойыңыз. Оның тіпті '''Суицидтік ой''' деген дубликаты да бар. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:56, 2024 ж. мамырдың 28 (+05) :{{@|Жанна Ж}} Себебі басқа тілмен байланыспаған, сондықтан маңыздылығы төмен болғандықтан, жойылды. Ендеше жойыңыз деп бұйрық бере алмайсыз, мұнда өз еркімен. Қай нұқасының атауы ресми түрде дұрыс, соны қалдыру керек. Сізге айтылған жұмысты орындау қолыңыздан келмейтін сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Мен сізді түсінбей отырмын: сапасы жоғары ''Өзіндік маркетинг'', ''Өздігінен даму'' және ''Мен'' мақалаларын сіз оңай жойып, сапасы төмен ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын белгісіз бір себеппен қалдырып отырсыз, оның тіпті дубликаты да бар. Бұл екіжүзділік пе? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:26, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) : Жалпы сіз маңыздылықтың басқа тілдерге қатысы жоқ екенін білмейді екенсіз. Бірақ бұған соншама қадалып қалсаңыз, мысалы, ''Мен'' мақаласының 27 интеруики сілтемесі бар екенін біліп жүріңіз. --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:32, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) ::{{@|Жанна Ж}}Жақсы, сізге айтылған жұмысты білмейді екенсіз. Жасай алмайды екенсіз, бірақ маған сын айтып, білгіш болып, екіжүзділік танытып отырсыз. Немесе өтірікші екенсіз. 134 мақаланы тексерістен өткізіп, жоюға болатын мақалаларға үлгі қалдырып кетсеңіз. Ақыры сондай нәрсенің сарапшысына қатты ұқсайсыз. Іске сәт. Уақыт пен энергияны маған құртпаңыз, өмір онсызда қысқа. Пайдалы нәрсеге жұмсаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) ::: Әңгімені басқа жаққа бұрудың шебері екенсіз! Екіжүзділік дегеніміз екі бірдей тақырыпты қарама-қарсы тәсілдермен шешу. Мысалы, мен айтқан '''Өзіндік маркетинг''' мақаласын сіз тез-ақ жоя салдыңыз, бірақ мен айтқан ''Өзін-өзі өлтіру''‎ мақаласын сіз «жой деп талқыға салмай мұндай керек мақалалар жойыла бермейді» деген сылтаумен қалдырдыңыз. Яғни мұнда екіжүзділік таныттыңыз!!! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:38, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :{{@|Жанна Ж}}Егер басқа сұрақтарыңыз бен артық әңгімеңіз бітсе, құр босқа менің мазамды алмаңыз. Сау болыңыз, іске сәт --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:00, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :: Екіжүзді болып танылмас үшін жаңағы үш мақаланы жойғандай [[Өзін-өзі өлтіру]] мақаласын да жойыңыз! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 10:06, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::Ол мақаланы не себеппен жою керек? '''Біріншіден''', бұл бетке көп бет сілтеніп тұр. '''Екіншіден''', энциклопедиялық маңызы сіз айтқандай жоқ емес айтарлықтай маңызы бар ([[wikidata:Q10737|141 тілде жазылған]]). '''Үшіншіден''', мақаланы жоюға [[Талқылау:Өзін-өзі өлтіру#Жедел жоюға ұсынысы|қарсылықтар бар]]. Нақты аргументтер ұсынсаңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::: Бірақ ол '''Өздігінен даму''' және '''Мен''' мақалаларын жойды ғой. Олардың сапасы шамамен бірдей, оларға да көп тілде сілтеме қойылған. Бұл кедергі болған жоқ қой. Сонда бұны да жойсын, әлде алдыңғы мақалаларды қайтара ма? --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 11:44, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :::::Тағы айтам '''нақты аргументтер''' келтірсеңіз. Өздігінен даму бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Өздігінен даму|еш бет сілтеніп тұрған жоқ]], ал Мен бетіне [[Арнайы:Мында сілтегендер/Мен|2 бет қана сілтеніп тұр]]. Сонымен қатар, бұл мақалалар көлемі аз және сапасы жағынан өте нашар жазылған. Өтіп кеткен нәрсені қайта қозғаудың қажеті жоқ. Осымен бұл тақырып жабылсын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 03:00, 2024 ж. маусымның 2 (+05) == Күндерек == Сәлеметсізбе! неліктен басты беттегі күндерек жаңартылмайды? кейбір күндері мүлдем бос тұр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:10, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) :{{@|TalgatSnow}} Кеш жарық, себебі ешкім жасамаған, жасалғандардың өзі ескі ақпарат сияқты. Егер ынтаңыз болса жасауға болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:47, 2024 ж. мамырдың 26 (+05) ::жазсам қосқан ақпарат басты бетте көрстілмейді. Бетті жаңалау батырмасы істемейді [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:28, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) :::{{@|TalgatSnow}} қайырлы күн! Сіз тек ақпаратты «26 мамыр» сияқты деген бетке қосып жатқанға ұқсайсыз. Басты беттегі күндеректі өңдеу үшін «Уикипедия:Бүгін/26 мамыр» дегенді өңдеу қажет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 13:10, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) ::::Ок [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 13:23, 2024 ж. мамырдың 27 (+05) == [[Әйелдердің қоғамдағы орны]] == Kasymov, сізге не болды??? Бұл мақалаға енгізіп жүрген түзетулерімді неге жойып жүрсіз? Бір жерден қатені таптыңыз ба? --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:49, 2024 ж. мамырдың 30 (+05) :{{@|Амантаева Дарига}} Ешнәрсе болған жоқ) Сіз мақалаға тікелей қатысы '''жоқ''' сөздерге сілтеме қойып жатыр екенсіз. Олай дұрыс емес, ''Әйелдердің қоғамдағы орны'' мақаласында ''генерал'', ''қазақ әйелдері'' (жоқ мақала, әрі ондай мақала болмайды да) сөздерге сілтенген соң кері қайтардым. Сіз қойған санатты қойдым --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:04, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :: Салт-дәстүр, қоғам, дала сөздерінің бұл мақалаға қатысы жоқ деп неге санайсыз? Тарихымызда болған төрт әйгілі әйелдің есіміне сілтеме қосу қалайша бұл мақалаға қатысты емес болады? Қайтарыңыз ол сілтемелерді... --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 22:26, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) :::Есімдерді сілтеймін, бірақ сал-дәстүр сияқты сөздер мақалаға тікелей қатысы жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:02, 2024 ж. маусымның 1 (+05) == Аралтұз == Қайырлы күн, ''Аралтұз'' мақаласын жойып, <s>Аралтұз комбинаты</s> мақаласын ''Аралтұз'' бетіне жылжытсаңыз. Себебі ол бұрын басталған және мен оны толықтырдым. Сосын ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық кеңес'', ''Арал теңізі мәселелері жөніндегі мемлекетаралық келісім'' мақалаларын жоя салсаңыз. Арал теңізі мәселелері жөніндегі келісім дубликаты. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. мамырдың 31 (+05) == Сайт == Қайырлы кеш. [[Үлгі:Компания|Мына үлгінің кодына]] сайтқа қойылатын ''URL'' үлгісін қоса қоясыз ба. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 1 (+05) :{{@|Casserium}}, өңдеуге болады. Болғаннан кейін, жаза салыңыз. Қайтадан жабамын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:46, 2024 ж. маусымның 2 (+05) ::Рақмет, қостым. Жаба берсеңіз болады -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 01:52, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], Енді [[Үлгі:Мемлекеттік орган|мына]] үлгіні уақытша аша тұрасыз ба. Өткендегі себеппен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 04:18, 2024 ж. маусымның 6 (+05) :::Қайырлы күн, сіздер осы [[Үлгі:Компания]] үлгісінде логотиптен бөлек '''сурет''' бөлімін қоса аласыздар ма, яғни компания логотипі сосын астында мысалға штаб-пәтерінің суреті тұрады. Мәселен, орыс уикипедиясындағы [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Apple Apple] мақаласынан қарасаңыздар болады. Солай істелсе, жақсы болар еді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. маусымның 6 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]], екі үлгіні қайта аша қойыңызшы онда. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:47, 2024 ж. маусымның 7 (+05) :{{@|Casserium}}, {{@|Тұран}} дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:53, 2024 ж. маусымның 10 (+05) == [[Әйелдің отбасындағы орны]] == Сіз антифеминистсіз бе? Бұл мақаланы неге жойдыңыз? Өте жақсы жазылған мақала еді ғой. [[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 19:04, 2024 ж. маусымның 3 (+05) :Иә ''сексистпін''!! Мақаланың маңыздылығы төмен, мәселе әйел, ер болсын! Энциклопедиялық мақалаға қандай қатысы бар??? Неге жойдыңыз деудің орнына, ойыңызға келгенін ойланбай жазуға бола ма?!. Ескерту, бір-бірімізді танитын құрбы емеспіз, этика пен шекараны ұстаңыз! --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:50, 2024 ж. маусымның 4 (+05) :Админ дұрыс айтады. Сексист болу ең ауыр күнәлардың бірі болып саналады. Ол Ібіліс шайтанның ісі ғой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:36, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Медиа Уики == <s>Қайырлы кеш. Уикипедияда [https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Tooltip-n-portal/kk-cyrl Translatewiki] сайтында аударылып қойған [[МедиаУики:Tooltip-n-portal]] [[МедиаУики:Articleexists]] бар. Соны жою мүмкін бе екен?</s> -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 19:46, 2024 ж. маусымның 7 (+05) == Procter & Gamble == ''Проктер мен Гэмбл'' мақаласын '''Procter & Gamble''' деп жылжытып бересіз бе? Себебі бұл компанияның ресми атауы. Сосын, <s>Проктер және Гэмбл</s>, ''Проктер мен Гэмбл'' жоя салу керек, ешкім олай іздемейді. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 01:24, 2024 ж. маусымның 9 (+05) :{{@|Тұран}} Дайын, есік атауға мақалалар сільеніп тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:55, 2024 ж. маусымның 10 (+05) ::Рақмет, оны өзім жөндей саламын. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 10:23, 2024 ж. маусымның 11 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] енді <s>Проктер мен Гэмбл</s> жоя салыңыз. [[Қатысушы:Тұран|Тұран]] ([[Қатысушы талқылауы:Тұран|талқылау]]) 11:08, 2024 ж. маусымның 11 (+05) == Жақсы мақалалардағы хаос == Сәлеметсіз бе, Kasymov мырза! Жақсы мақалаларда бүртүрлі жағдай. [[Қымыз]] мақаласы жақсы мақалалар қатарында болса да, ол таңдаулы мақала белгсіне ие. [[Биология]] мақаласында белгі мүлдем жоқ. Бұл ситуацияны түзейсіз бе [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 00:35, 2024 ж. маусымның 13 (+05) :{{@|Рахман999}}Кеш жарық, шешімді қателеспесем Амангелді мен Нұрлан мырзалар шешкен. Солардан нақты жауап алып, түзетпесе. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:05, 2024 ж. маусымның 14 (+05) ::Солардан сұрап көрейім бе? [[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]] ([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылау]]) 02:08, 2024 ж. маусымның 14 (+05) :Иә --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 02:09, 2024 ж. маусымның 14 (+05) == Вандализм == ‎Мықтыбек Оразтайұлы деген қатысушы менің [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа чемпионаты (финал)]] мақаламды жойып, жылжытудың орнына көшіріп басқа атпен бастады [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (финал)]]. өзгенің еңбегін өзіңе жатқызу админге сай келмейтін нәрсе. бұған дейін менің рұқсатымсыз жеке бетімді бастап өндеген [[Қатысушы:TalgatSnow]]. сан үшін мақалаларды бастап бітірмейді:[[Футболдан Литва чемпионаты 2023]], [[Футболдан Украина кубогы 2021/22]]. мақала санатаулары дұрыс емес. әрекет етуіңізді сұраймын @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]], @[[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]], @[[Қатысушы:Салиха|Салиха]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:13, 2024 ж. шілденің 17 (+05) :{{@|TalgatSnow}}Қалпына келді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:46, 2024 ж. шілденің 18 (+05) ::@[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] біреудің мақаласын жойып дәл сол мәтінді өз атыңызбен жариялағыңыз шындық па? @[[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] осылай шағымданып жатыр екен, бұл тіпті бір жарым жыл бұрынғы талқыалу, енді телеграмдағы топта шағымданып жатыр. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 13:10, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :::Бұл бетті де [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]]. Егер мен бұл бетке редирект жасамағанымда - [[2026 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары]] жағдай дәл осындай болар еді. Ол жәй ғана атауын өзгертпейді, бірақ мәтінді авторлығын көрсетпестен көшіріп алады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:04, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Мақаланың көрінуі == Қайырлы күн! [[Айбар Қайнарұлы Олжаев]] мақаласы неге гуглдан іздесе шықпайды? Тек уикидің ішінен іздегенде ғана шығады екен. Жауабыңызға алдын ала рақмет. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 12:41, 2024 ж. шілденің 22 (+05) :{{@|Daniyal.aidarov5}} кеш жарық, меніңше біршама уақыт керек сияқты --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:54, 2024 ж. шілденің 22 (+05) == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаладағы қате == Қайырлы күн, [[Egov.Press|мына мақалада]] Instagram-парақшасы қате сілтемеге жолдайды екен. Сілтемені алып тастасаңыз жақсы болар еді. [[Арнайы:Үлесі/37.99.45.88|37.99.45.88]] 18:49, 2024 ж. шілденің 27 (+05) :Түзетілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:38, 2024 ж. шілденің 29 (+05) == [[Жоба:Инкубатор/Astana Vision]] == Қайырлы күн Мен өңдеуге жіберген мақаланы тексере аласыз ба? Қарау кезегінде әлі көп мақалалар бар екенін түсінемін және осы мақалаға ерекше назар аударғаным үшін кешірім сұраймын. Алдын ала көп рахмет! [[Қатысушы:Nomini Meo|Nomini Meo]] ([[Қатысушы талқылауы:Nomini Meo|талқылау]]) 13:48, 2024 ж. тамыздың 9 (+05) == Мақаланы жою == Какого хуя менің қазақша мақалаларымды жоясыз ? Мен оларды орысша мақаладан өз қолыммен аударып, толықтай өзім өңдеп жарияласам, өшіріп тастағансыз. Какого хуя ? Қазақ тіліне деген құрметсіздік пе ?[[Қатысушы:Balgymbek Has Been|Balgymbek Has Been]] ([[Қатысушы талқылауы:Balgymbek Has Been|талқылау]]) 07:37, 2024 ж. тамыздың 14 (+05) :{{@|Balgymbek Has Been}} Мақалаңызда '''қ**тақта''' ақпарат жоқ екен, саған ескерткенмін! Мақаласымақты артынан құл сияқты тегін кім өңдеп толықтыру керек?? Дым ақпарат жоқ, өтірік аудару функциясы арқылы топаста жасай алады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2024 ж. тамыздың 16 (+05) == "Бергамаск Сиютасы" мақаласы жойылды. == Сәлеметсіз бе! Менің "Бергамаск Сиютасы" атты мақалам тамыздың 4, сағат 21:00-де жойылды. Не себеппен жойылғанын айтып береңізші, мен қателерін түзетіп қайта жазып көрейін. Деректер ағылшын тілді мақала нұсқасынан алынды өйткені қазақ тілінде Бергамаск Сиютасы туралы мәлеметтер жоқ. [[Қатысушы:Nafpeg|Бекзат Азатұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Nafpeg|талқылау]]) 22:18, 2024 ж. тамыздың 17 (+05) : {{@|Nafpeg}}Сіз мақала емес, жоба бастапсыз, атауы өзгеріп, тексерістен өтпей тұр: ''Бергамаск сюитасы'' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:45, 2024 ж. тамыздың 19 (+05) == Шақырым — километрдің қазақшасы == Қайырлы күн! Мен кей елді мекендердегі орысша сөздерді қазақшалап жатсам, оларды неге қайтадан орыс нұсқасына келтіріп жүрсіз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 13:35, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) Мысалы, мынау жерде [[Ақшоқы (Солтүстік Қазақстан облысы)]]. :{{@|Kyzyljar muzei}}Ресми түрде қалай? шақырым деген сөзге дереккөздер көрсетсеңіз. Халықаралық сөзді аударған дұрыс па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:16, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :: Ойбай, сіз жаңалықтарды қай тілде көресіз, оқисыз?! [https://egemen.kz/article/371013-kolik-infraqurylymyn-damytugha-568-mlrd-tenhge-bolinedi Мынау кешегі жаңалықта] басты газетте шыққан ақпарат — километр емес. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 07:03, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::{{@|Kyzyljar muzei}} Осы туралы телеграмм тобына қосылып, сонда талқылаңыз. Егер шақырым деген 100 пайыз сенімді болсаңыз СІЗ барлық мақала өзгерте аласыз ба???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:44, 2024 ж. тамыздың 28 (+05) :::: Бұл талқылайтын дүние емес. Бұны бәрі біледі, сізден басқа. --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 09:03, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :{{@|Kyzyljar muzei}} Сізден 100 пайыз дәлел болмағандықтан '''км''' қалады. ''Бұны бәрі біледі'', 20 млн халықтан немесе осында белсенді 250 қатысушыдан сұрадыңыз ба? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. тамыздың 30 (+05) :: Сіз теледидардан референдум сияқты сөздерді естіп, шақырым деген сөзді қалай елемей қалғансыз? --[[Қатысушы:Kyzyljar muzei|Kyzyljar muzei]] ([[Қатысушы талқылауы:Kyzyljar muzei|талқылау]]) 12:18, 2024 ж. қыркүйектің 1 (+05) == Түркістан облысы бауырлас қалалары == неге алынып тасталды? [[Қатысушы:Nurbol9393|Nurbol9393]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbol9393|талқылау]]) 18:53, 2024 ж. тамыздың 20 (+05) == Үлгі-инфобокс керек еді == Қайырлы күн! Тарихи нысандар мен ескерткіштер бойынша енгізілген беттерді өңдеп, жаңа материалдар енгізбекші едім, соған үлгі-инфобокс жасап бере аласыз ба? (мен жасауды білмеймін). Жасау барысында үлгіде - атауы/суреті/орналасқан жері/ескерткіш түрі/кезеңі/авторы/нысан мәртебесі деген тұстар көрсетілсе. Мысалы, [[Тәнеке батыр мазары]]. Алдын ала рахмет! Салиха 16:39, 2024 ж. тамыздың 21 (+05) :{{@|Салиха}} Кеш жарық, мысалға көрсетіп жіберсеңіз (үлгіні) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:17, 2024 ж. тамыздың 22 (+05) :Қайырлы күн! Мысалы, :{{Тарихи нысан : | атауы = Тәнеке батыр мазары : | Суреті = : | сурет атауы = : | орналасуы = Жетісу облысы, Ақсу ауданы : | жасалу кезеңі = ХІХ ғасыр : | сәулетші = : | мүсінші = : | нысанның түрі = қала құрылысы және сәулет : | нысан мәртебесі = киелі нысан :}} : қосарыңыз болса қосуға болады. Салиха 11:06, 2024 ж. тамыздың 23 (+05) :Жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:59, 2024 ж. тамыздың 24 (+05) == “Мұса пайғамбар” мақалаға енгізілген өзгерістерді қайтару == Bekzat Alibek есімді қолданушы жазған мәтін Уикипедияның стильдік талаптарына сәйкес келмейді. Мысалы, бүкіл мәтін тек жеке және исламдық тұрғыдан сипатталған. ("Ғ.С", стиль, анықтама) [[Қатысушы:Jondjas|Jondjas]] ([[Қатысушы талқылауы:Jondjas|талқылау]]) 09:24, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) :{{@|Jondjas}} Ол жағы дұрыс, бірақ сіз неге '''Киелі кітапқа''' сілтеп тұрсыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:40, 2024 ж. тамыздың 26 (+05) == Мақалаларды жою == Ассалаумағалейкүм! [[Назар]] мен [[Абыл Өтембетұлы]] мақалаларын жоюға ұсынамын. Біріншісі түсініксіз, екіншісі қайталанған. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:47, 2024 ж. тамыздың 25 (+05) == Үлгі-инфобокс туралы == Қайырлы таң, Айдын! Тарихи нысанға үлгі-инфобокс жасауға мысал ретінде [[Қызыл таң маталар үйі]] бетін көріңізші, жаңа ғана жаздым. Салиха 11:30, 2024 ж. тамыздың 31 (+05) :Жақсы, уақыт тығыз болғандықтан, уикипедияға көңіл бөле алмай жатырмын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:15, 2024 ж. қыркүйектің 2 (+05) == Жою №2 == Кеш жарық! ''Асыл Тұрсынбекұлы Шубай''‎ және ''Әйел тілі'' мақалаларын жоюды ұсынамын. --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 00:33, 2024 ж. қыркүйектің 5 (+05) :Жойылды, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:35, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Мақалада қате бар == Қайырлы күн. [[Egov.Press|Мына мақаладағы]] Instagram сілтемесі дұрыс емес екен. Түзеп жіберсеңіз. egov.kz орнына egovpress болуы керек. [[Арнайы:Үлесі/37.99.44.42|37.99.44.42]] 09:58, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) : Инстапарашаңызды түзеп қойдым. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 10:24, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Қ.К. Тоқаев туралы == Тоқаевтың Тимурдан басқа тағы Манира (1987 ж.т.) деген қызы бар екен ғой. Оны неге ешкім жазбайды ? Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 11:06, 2024 ж. қыркүйектің 8 (+05) == Аналды секс == Сәлем, ''бұл мақаланы'' жою керек! Масқара емес пе? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:31, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05) :Кеш жарық, енді ол масқара болғанда көп тілде жазылған, бар нәрсені қайтіп жоямыз. Басқа админдерден сұрап көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2024 ж. қыркүйектің 12 (+05) == Қазақстанның темір жол бекеттері == Жалпы фотосуреттер қосқанда түсірген жылы міндетті түрде болу керек деп ойлаймын. Себебі қай жылы түсірілгенін оқырман білу керек. Екіншіден сол суретті, мысалы вокзалдардың дизайны өзгерсе, қайта жіберсең сурет бар деп қабылдамайды, егер жылы болмаса. Мен 10 жылдан бері Фотопланета энциклопедиясына суреттер жіберіп жүрмін, бәрінде де түсірген күнін, айын сұрайды. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:54, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05) :{{@|Мағыпар}}Кеш жарық, суреттің атауы ұзақ сияқты. Сипаттамасы бөлімінде бәрін жазып көрсетуге болады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:21, 2024 ж. қыркүйектің 14 (+05) ::Жақсы, келесілерін қысқартармын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:40, 2024 ж. қыркүйектің 15 (+05) == Үлгілер == == Үлгілер == Ассалаумағалейкум! [[АФК чемпиондар лигасы элитасы|АФК чемпиондар лигасы]] мен [[КОНКАКАФ чемпиондары кубогы|КОНКАКАФ чемпиондар лигасы]]ның атауы өзгеріпті. Үлгілерді қайтеміз? Атауын өзгертеміз бе? --[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 12:27, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) :Кеш жарық! Навигациялық үлгілерді ма, егер сол болса иә. Әрі ескі атаудағы үлгіні жою керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:01, 2024 ж. қыркүйектің 16 (+05) == Жою №3 == Қайырлы кеш. Мақала атауларын бір үлгіге келтіру үшін мына сілтеме беттерді жою керек болып тұр: * ''КИМЭП'' * Үлгі:Кәрім Мәсімовтың министрлер кабинеті (2016 жыл 6 мамыр) -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:40, 2024 ж. қыркүйектің 30 (+05) :{{@|Casserium}}Екіншісін не үшін жою керек? Атын өзгерту керек, тарихы сақталады --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2024 ж. қазанның 1 (+05) ::Ол дубликат болып тұрған үлгі. Ішіндегі мазмұны [[Үлгі:Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті]] осы үлгімен біріктірілген. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 22:57, 2024 ж. қазанның 1 (+05) == Санат == Кеш жарық! "Қазақ билері" санатында [[Би (өнер)]] мен [[Би (тұлға)]] аралас екен. Бұл санатты [[Би (өнер)]]-ге қалдырып, қазақ тұлғаларын "Қазақ би-шешендері" санатына көшірсек қайтеді? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:19, 2024 ж. қазанның 2 (+05) * Санаттар дұрысталды, мәселе шешілді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:39, 2024 ж. қазанның 3 (+05) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі == Біріктіруге немесе жоюға ұсынылған мақалалар тізімі: 1.0 – ''Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы'' (жақсысы) 1.1 – <s>Қазақ хандығындағы биліктің жойылуы</s> 1.0 – Саңырақ Тоқтыбайұлы батыр (жақсысы) 1.1 – Саңырық Тоқтыбайұлы 1.2 – Саңырақ батыр Тоқтыбайұлы 1.0 – Хангелді Сырымбетұлы 1.1 – Ханкелді батыр 1.0 – олбарыс би 1.1 – Жолбарыс Жылқайдарұлы 1.0 – Әлмерек абыз 1.1 – Әлмерек Жаншықұлы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:03, 2024 ж. қазанның 9 (+05) == Translation request == Hello, Kasymov. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]]/[[:ru:Родрик, Дэни]] in Kazakh Wikipedia? Yours sincerely, [[Қатысушы:Oirattas|Oirattas]] ([[Қатысушы талқылауы:Oirattas|талқылау]]) 16:14, 2024 ж. қазанның 14 (+05) == Координаттар == Ассалаумағалейкум! Қала туралы мақала жазғанда картадан географиялық орнын көрсетпей жатыр ғой. [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 13:50, 2024 ж. қазанның 28 (+05) : Уағалейкум салам! Бұл кемшілік кейбір үлгілердің әлі жазылмағанына байланысты болып отыр. Мысалы, мен екі жаңа үлгіні жүктеп қойдым, енді [[Кайенна]] мен [[Уагадугу]] қалалары картада көрсетіліп тұр. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:25, 2024 ж. қазанның 28 (+05) ::{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} қай мақала? Позкартасы жасалмаған болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:14, 2024 ж. қазанның 29 (+05) :::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, [[Сан-Томе (қала)|Сан-Томе]], [[Сент-Джорджес]] мақалаларында тұр. Кей қалалардікі әдемі боп шығады, ал кейбіреуде олай емес--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 00:39, 2024 ж. қазанның 30 (+05) :жақсы --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:04, 2024 ж. қазанның 31 (+05) : Иә, мәселе Позкартада болып тұр. Мен тағы Сальвадор және Эритреяны қостым, әрі қарай іліп әкетсеңдер жақсы болар ед... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:26, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::Иә, жасап жатырмын--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) :{{@|Мықтыбек Оразтайұлы}} Елді мекен үлгісін толық толтыру керек. Ауданы, халқы, телефоны сияқты мәліметтер жоқ қой және дұрыс толтыру керек, ел деген параметрге ешқандай сілтеме немесе туды қоюға болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:27, 2024 ж. қазанның 31 (+05) ::[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup>, ел деген параметрге тек елдің атын жазып жатырмын, еш сілтемесіз, үлгісіз--[[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылау]]) 01:15, 2024 ж. қарашаның 1 (+05) == Неге жойдың? == ''Махмет Құлмағамбетов'' деген танымал саясаткер туралы мақаланы не пиғылмен жойғансың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:53, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} жедел жоюға ұсыныпты, содан соң жойылды. '''Пиғылға келсек ата жауым болу керек''' --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:00, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :: Ата жауың болатындай саған бірдеңке істеп қойған ба? [[File:Face-smile-big.svg|23px]] Негізі әйгілі тұлға, сақтап қалуға болатын еді. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :{{@|Елмұрат Х}} Қалпына келтірілді, жедел жоюға ұсынған қатысушыдан сұрап көріңіз. Мүмкін дубликат мақала ма екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:11, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) :Мақала тым қысқа, екіншіден қайталанған. Сондықтан жедел жоюға ұсынылған. Міне жақсысы: [[Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов]]. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:15, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::{{@|Елмұрат Х}} мақаланы жоюға ұсынған себебім көрсетілген, бір тұлға туралы екі мақала бола алмайды, "Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов" мақаласы бірінші басталған, сондықтан сол қалуға құқылы деп ойлаймын. Жалпы бұл тұлғаның маңыздылығы күмән тудырады. Қосатын ақпаратыңызды осы мақалаға қосуды сұраймын.--[[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 22:37, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) ::: Алғашқыда жоюға себеп ретінде дубликат деп көрсетілмеген еді. Дубликат болса, жояйық әрине. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:57, 2024 ж. қарашаның 24 (+05) == Үлгі == Ассалаумағалейкүм. <nowiki>{{Договор}}</nowiki> үлгісі жарамсыз сияқты, дұрыстап бересіз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:34, 2024 ж. қарашаның 27 (+05) : Уағалейкум салам! Үлгі жарамды, бірақ орысша қалып қойған сөзді қазақшаға ауыстыру керек, сонда бәрі жақсы шығады. Мен қазір осы үлгіні мақалаға қосамын. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:57, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) ::Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 10:45, 2024 ж. қарашаның 28 (+05) == Неге жойылды? == Сурет:Maska--kazahstan-shou1.jpeg осы суретті "Маска" мақаласына кірістіріп қоям деп жүктеп қойсам жойып тастапсыз. Адамның еңбегін еш етуді білесіз, ә. Толықтырамын оны әлі!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:39, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :{{@|Madi Dos}}Екеуі де жойылады, себебі авторы мен қайнаркөзі көрсетілмеген. дайын суретті жүктеу қандай еңбек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:42, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) ::Білем, оны көрсету керек екендігін. Менің енгізген бұрынғы суреттерімде дереккөздер бар. Кейінірек енгіземін, оның үстіне бұл еркін сурет емес. Тек осы Қазуикиде ғана орналасатын сурет, сосын адамның жасаған ісін құнсыздандырмаңыз. Админ болсаңыз, өзіңізге админсіз.Дайын суреті де енгізілмеген қаншама мақала бар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:48, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) :::Қалпына келтіремін, бірақ авторы мен дереккөзін көрсете кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:54, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05) == Координат модулін жаңарту == Module:Coordinates модуліне көптеген жаңартулар енгізілді, соларды қазақша нұсқасына енгізіп, координаттардың мақаладағы орналасуын дұрыстау керек. Модульді соңғы рет сіз өңдепсіз, жаңартып жіберуіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 22:45, 2024 ж. желтоқсанның 22 (+05) <s>:Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:41, 2024 ж. желтоқсанның 23 (+05)</s> Нақтылау керек :Мысалы: [[Екібастұз]] немесе кез келген қала жайлы мақаланы ашқанда, коориднаттар инфобокспен бірге жабысып тұрады. Соны түзесеңіз. [[Қатысушы:Murat Karibay|Murat Karibay]] ([[Қатысушы талқылауы:Murat Karibay|талқылау]]) 23:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) ::{{@|Murat Karibay}}Ол үлгіден емес, уикипедияның интерфейсі жаңарғаннан болып тұр. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:09, 2024 ж. желтоқсанның 27 (+05) == Кедергі == Саламатсыз ба, мазалағыныма кешірім сұраймын. Мен қазақша Википедияға өз үлесімді қосқым келеді, алайда шегіндіруші 1nter pares деген адам менің әрбір өңдеуімді себепсіз жойып жатыр. Мен одан неге өңдеулерімді жойғаның сұрадым, бірақ нақты жауап ала алмадым. Осы жайында шара қолдансаңыз. Алдын ала рақмет [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:33, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Айдаушы мақала == Француз және үнді соғысы деген жойылған мақаланы айдаушы бет ретінде қалпына келтіру үшін сыртқы сілтемелерді қалай қолдансам болады және оған рұқсатым бар ма [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:43, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Үлгі == Кеш жарық! Осы үлгінің басқасы бар ма? (Үлгі:Апат). Көрсетілімі нашарлау, не қолдануға болады орнына? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:08, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) :Бсақасын біле алмадым, мүмкін дубликат жасай бермей, осы үлгіні жаңарту керек шығар --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:31, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Байланыс == Kasymov мырза сізбен қалай байланысқа шықсақ болады, мақала өңдеуге қатысты кейбір сұрақтар бар еді? [[Қатысушы:Nirvana 0099|Nirvana 0099]] ([[Қатысушы талқылауы:Nirvana 0099|талқылау]]) 11:21, 2025 ж. ақпанның 5 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:34, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Господин Касымов == Господин Касымов, как с вами связаться? У нас есть вопросы по редактированию статьи [[Қатысушы:1lockeny|1lockeny]] ([[Қатысушы талқылауы:1lockeny|талқылау]]) 19:54, 2025 ж. наурыздың 14 (+05) == Assistance with Template Updates on Kazakh Wikipedia == Hello Kasymov, I hope you're doing well. I recently made a request on the Kazakh Wikipedia village pump regarding updating certain country data templates to align with standard formatting. Since this impacts multiple pages, I’d appreciate your input or assistance in addressing it. You can find my request here: [[Уикипедия:Форум#Replacing "Country data" templates with "Үлгі:Байрақ".]] Please let me know if you need any clarification. Thank you for your time and consideration! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 07:35, 2025 ж. наурыздың 26 (+05) == Sorting files in categories == Hi! I hope you can help me a bit. [[Үлгі:Non-free media]] seems to put files in [[:Category:Тегін мақалалар]] and according to Google Translate it means free files. It should say something like "All non-free files" like [[:en:Template:Non-free media]]. Also [[Үлгі:Free media]] should put files in "All free files" like [[:en:Template:Free media]]. Can you help fix? Finally there seems to be a lot of redundant categories in [[:Санат:Уикипедия:Суреттер]]. Can you delete those that are not needed? If you want to rename the categories wit files without machine-readable source, author etc. you need to use Translatewiki. You can see more at [[:m:File_metadata_cleanup_drive/How_to_fix_metadata#Finding_images_without_an_information_template]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:23, 2025 ж. сәуірдің 11 (+05) == Бетті жою == Қайырлы күн, Қасымов мырза. ''Қатысушы:Austrian Cat/зертхана/Осман империясы'' бетімді жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 09:55, 2025 ж. сәуірдің 25 (+05) :қалпына келтірдім, бірақ ондай мақала бар ғой. Бұрынғы автордың еңбегін жоққа шығарып, зертханаңыздан көшіре салу болмайды --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:54, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::неге? Қазақша Уикипедияда мақалалардың көбісі безендіру, яғни эстетика, дереккөздер мен сілтемелердің болуы тараптарынан біраз ақсап, және жалпы сапа критерийлерін қанағаттандырмайды деп айтуға болады. Әсіресе ол басқа тілдік бөлімдермен салыстырғанда байқалады. Егер де біздегі мақаланы ағылшын бөлімінде қолданылған сілтемелер мен деректерге негізделіп, оны бейімдеп һәм безендіріп, қайтадан жазғаннан не залал? Бір түсіндіріп жіберсеңіз [[File:Face-grin.svg|25px]] [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:15, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :::соны неге мақаланың өзің безендіріп, толықтырып жаңартпасқа --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:22, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) ::::әзірше жазылу үрдісінде, зертханамда мәтін толық дайын болған соң, мақаланың өзіне бір-ақ өңдеме арқылы көшіре салам деген ой болған негізі. Себебі қазуикидегі кейбір үлгілер, мысалға [[Үлгі:Sfn]] жеке өзіме қазірше шамалы түсініксіз болып тұр (себебі орыс Уикипедиясында бұл үлгіні қолдану үшін, [[Үлгі:Cite book]] дегеннің "| ref =" қатарында автор есімін енгізіп, дәл соны ''sfn'' үлгісіне қоясың). Жазып аяқтаған соң, бұл үлгі дұрыс жұмыс істеп, барлық ақпарат толық екеніне көзім жеткенде жария етемін (деп ойлағанмын). Ондайға тыйым салынған ба? [[Қатысушы:Austrian Cat|Austrian Cat]] ([[Қатысушы талқылауы:Austrian Cat|талқылау]]) 23:32, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) :Сапаға көмектесер еді, түсінгенім көп өңделген уикипедия тереңдігі көп болады екен --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:46, 2025 ж. сәуірдің 26 (+05) Балам, ''Абсурдизм'' деген мақаланы неге жойдың? Қайтара салшы... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 23:37, 2025 ж. Мамырдың 2 (+05) :Қалпына келді, {{@|І Хәріполла}} --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) Сәлем, [[Хасанкейф]] және [[Ойжұмбақ]] мақалаларын неге жойғансың? Қалпыларына келтіргенің дұрыс болады. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 22:05, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05) :Кеш жарық! {{@|Елмұрат Х}} Ол қатысушы тоқтамай мақалалар жазған екен, барлық мақаласын жойғанмын. Қалпына келтірмеймін, себебі біреудің шала жұмысын админдер артынан неге ретке келтіріп отыру керек? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:38, 2025 ж. Мамырдың 9 (+05) :: Сәлем! Жалпы ондай жерде «тексерілмеген мақала» деген үлгіні қолданған жөн. Басқа қатысушылардың еңбегін елейтін болсақ, әрине. Немесе «бастама» деген үлгі де бар және оған қатысты көптеген нақтылау белгілерін қолдануға болады, егер мақалалар санын күрт азаюын қаламасақ. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:57, 2025 ж. Мамырдың 11 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} кеш жарық! Онсызда сондай үлгі қойылады, бірақ оның мазмұнын, сапасын, грамматикасын кім тексереді. Біреудің артын кім тегін тексеріп, көзді қызартып, қиналып отыру керек. Ынтасы мен жауапкершілігі жоғары адам жазатын нәрсені жазады, жай шетелге барып қайту үшін жасамайды. Шындық солай --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2025 ж. Мамырдың 13 (+05) :: Қызықсың. Сені мұнда біреу мәжбүрлеп жатыр ма? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 20:00, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :Бірнеше қатысушы ғана тексеріп, уақытын бөліп, сапасыз дүниемен күресіп жүр. Соның ішінен Сені байқамадым. Сондықтан уақытты маған құрта бермей, жақсы мақалалар дамытуға үлес қоссаң немесе қате, жетіспейтін үлгілерлі толықтырса жақсы болар еді. Егер оларды түзетіп тексеріске салсаң, жоюға болмайды. Осыны әсіресе оқушылар мен студенттер көп пайдаланады. Мазмұны копи паст жасалған нәрседен қазуикипедияның сапасына күмәнмен қарайтын болады. Айдаладағы біреудің мақаласына басты ауыртудың қажеті шамалы. Болмаса телеграм топқа жаз, осы мәселені шулатып жүргенімізге біраз болды. Бірақ көбісі робот сияқты, қыстырмайды, бір рет қана өңделген, аударылған, конвейер мақалаларын минут сайын жазып отырады. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:58, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :: Әлгі [[Абсурдизм]] мақаласын алайықшы — оны өзің жойдың, өзің қалпына келтірдің. Жалпы оны жоятындай ештеңе көріп жатқан жоқпын, әжептәуір мақала. Орфографиялық қателер бар әрине, бірақ ол енді басқа әңгіме. Мүмкін, жойғанда сен оны оқымаған да шығарсың? Солай болып көрінеді. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. мамырдың 18 (+05) :Ол да мүмкін, себебі жоймай қарап шыққанымда түзететін заттары көп болды. Сондықтан 2-3 минут аралықта жасалған мақалалардың сапасына күмн тудырдым. Сондықтан соған ұқсас дүниелерді қарамай жойғаным бар. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. мамырдың 20 (+05) :: Сөйтіп жүріп сапалы мақалаларды құртып жүрсің. Басқа қатысушылар Қазақ уикипедиясындағы мақалалар санын арттырып жатқанда, сен осындай керағар әрекетпен айналысып, не пайда таппақшысың? --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} сені және басқа да ұқсас '''фейк''' аккаунтарды бұғаттау жайлы талқылап жатыр. Соған қарағанда шынымен 4-5 аккаунт бір адамға тиесілі болу керек. Сен мені қадалағанша басқа шаруалармен айналыссай, істейтін тірлігін, жұмысын жоқ па? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:58, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) :: Мұнда фейк жұмыспен айналысқанды сені ғана көріп тұрмын. Жарайды, сен мылжи бермей, қатесіз жазуды үйреніп алсаш. Әртүрлі фейк тапсырмаларды «қадалағамай». --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 08:09, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::Бұл даудың қажеті жоқ, бір-біріміздің уақытымызды алып нестейміз? :::Әркім барынша жұмыстанып жатыр, арасында қателерде болады, мінсіз адам жоқ) :::@[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]], сізге ұсыныс, басқа қатысушылардың әрекеттерін «қадағаламай» өзіңіз де мақала жазып бастаңыз. Мүмкін сіздікі ең үздігі болып шығар? :::Осы талқылау былай (агрессивті түрде) жалғаса берсе шынымен де бұғаттау шараларын еңгізуге тура келеді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 08:25, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :::: Артық кетсем, кешірерсіз. Жалпы бейтарап болуға тырысқанмын... --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 09:18, 2025 ж. мамырдың 23 (+05) :{{@|Еститін Азамат}} не деген екі жүзділік пен жасанды жауап. Бейтарап дей ма... деп Сен, не пайда таппақшысың деген жауаптар ше? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:33, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *{{@|Еститін Азамат}} Айтқаным келді. Құрметті админдер осы және осыған ұқсас '''ФЕЙК-ПРОВОКАТОР''' аккаунттың бәрін бұғаттап жою керек. ''Мира бел, Джамбул, осы аккаунт, Хәриполла'' деген аккаунт бір адамның артында. Кім екенін де сезіп тұрмын. {{@|Batyrbek.kz}}, {{@|Нұрлан Рахымжанов}} шара қолдансаңыздар. '''Ң''' әрпіне әдейі қате жіберіп, айтқан жауабынан байқадым. Өзінің жұмысы мен жеке өмірі жоқ па? Дені дұрыс емес-ау (осындай сөздер жазуға тура келіп тұр). Егер сіздер әрекет қылмасаңыздар өзім ретке келтіремін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:28, 2025 ж. мамырдың 24 (+05) *:Еститін Азамат деген қатысушыны 6 айға блоктадым. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 16:29, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:25, 2025 ж. мамырдың 15 (+05) :дауыс берілді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:01, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == Техникалық мәселе == Ұлы мәртебелім, мен жоқ кезде қандай техникалық мәселе туындады? Мүмкін кейбіреуін шеше алармын. Талқылау легінне жазайын десем жаза алмай қалыппын, бұл менде ғана ма білейін деп едім. Әзірге себебін таба алмай жатырмын. Санатта неге мақалалар қазақ алфавитімен ретттелмейді деген сұраққа әлі жауап тапқам жоқ, мен жоқта анау үш нұсқа деген пәле жоғалыпты, қуанып қалдым. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:51, 2025 ж. мамырдың 21 (+05) :Арыстанбек, үш нұсқаны алдырттық қой әйтүп-бүйтіп. Талқылау легін барлық уики бойынша аламыз деп жатыр еді. Сол алып тастаған болар. Санаттар туралы сұрап көрейін. Осы бет иесінен кешірім өтінем, оның атынан жауап беріп отырғаным үшін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] Талқылау легі деген керемет дүние еді, жақсы дүниені неге құртқанды жақсы көреді екен. Фейсбуктың да алғашқы кездегі дизайны мен талқылау құрылымы өте әдемі еді, қазір быт-шыт бірдеңе болып кетткен. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:18, 2025 ж. мамырдың 22 (+05) == [[Бауыржан]] == Why are you removing the name I added? [[Қатысушы:Altenmann|Altenmann]] ([[Қатысушы талқылауы:Altenmann|талқылау]]) 00:25, 2025 ж. мамырдың 28 (+05) == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Үлгі == Қайырлы кеш! Апат және Оқиға үлгілерін ретке келтіре аласыз ба? Нашарлау екен. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:56, 2025 ж. маусымның 1 (+05) :Кеш жарық! Қазір өңдей алмаймын, кейінірек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. маусымның 1 (+05) ::Қайырлы түн. Осыны ұмытып кетпеңізші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2025 ж. маусымның 18 (+05) == Жеке кеңістігімдегі мақалалар == Қайырлы күн.Неліктен менің жеке кеңістігімдегі мақалаларды түсіндірместен өшірдіңіз? Мен негізгі мақала кеңістігін толтырмау үшін бос уақытымда жұмыс істейтін жаңа мақалалар жасадым. (Қатысушы:Programman/Kickstarter, т.д.). Барлық жойылған мақалаларды қалпына келтіруді сұраймын. [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 15:46, 2025 ж. маусымның 11 (+05) :Кеш жарық! Ол жерде ешқандай мақалалар көріп тұрған жоқпын. Бәрі бос бет қой? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:05, 2025 ж. маусымның 13 (+05) ::Иә, әзірге бос беттер болды, онда мен мәтінді біртіндеп қосуды жоспарладым. Осы беттердің барлығын қайта жасауым керек пе, әлде оларды қалпына келтіре аласыз ба? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :::асықпай, біртіңдеп жазған дұрыс-ау. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. маусымның 14 (+05) == Мыстангер жайлы ақпаратты мақұлдау == Сәлем! Мыстангер жайлы бетті қазақшаға аударып, ақпарат қосып едім. Соны мақұлдап, жариялап жіберсеңіздер. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 14:19, 2025 ж. маусымның 13 (+05) :Жалпы, қарап жіберетін біреу-міреу бар ма екен мұнда?)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:47, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :Сілтемесін беріңіз. Қарап берейін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::{{@|Aweworthy}} кеш жарық! Басқа да белсенді қатысушылар мен админдерден көмек сұрасаңыз болады--[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2025 ж. маусымның 17 (+05) ::Қайырлы күн! https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher осының қазақшасын бастап берсеңіз)) [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 25 (+05) ::Өтініш жасағаныма 9 айдың жүзі болып қалыпты... ::https://en.wikipedia.org/wiki/The_Witcher [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:44, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] сіз көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:46, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Сізге бетті бастап беру керек пе? Әрі қарай өзіңіз толықтырасыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:51, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) :::Дәл солай. Жаңа материал бастауға әлі құқығым жеткіліксіз, сондықтан тек өңдей аламын. [[Қатысушы:Aweworthy|Aweworthy]] ([[Қатысушы талқылауы:Aweworthy|талқылау]]) 11:56, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::::Бастадым, өңдей беріңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:08, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) == Жою == Сәлеметсіз бе! <s>Асқар Алтынбекұлы Күлібаев</s> осы мақаланы жоюыңызды сұраймын [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:48, 2025 ж. маусымның 15 (+05) :дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 13:45, 2025 ж. маусымның 15 (+05) == Біріктіру == Сәлеметсіз бе! [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасының орынбасарлары]] мен оның ағылшынша нұсқасын (Deputy Chairman of the Mäjilis) біріктіріп, барлық мақалаларда қолдана берсек қалай жалпы ? Егер рұқсат болса, біріктіруіңізді сұраймын. Рақмет [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 03:19, 2025 ж. маусымның 16 (+05) :жақсы, өзіңіз жұрыс деп шешсеңіз, жылжыта беріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:56, 2025 ж. маусымның 17 (+05) == Бетті уақытша жартылай қорғау == Сәлеметсізбе, менің жаңа мақаламда вандализмнің алдын алу үшін уақытша қорғауыңызды сұраймын. Мерзімі - 1 ай. Мақала аты: [[Яковлев Як-42]] және [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] [[Эрдэнэт қаласы]] 1 айға жартылай қорғау қылдырып беріңіз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 10:45, 2025 ж. шілденің 4 (+05) == Мағынасыз мақала == Кеш жарық, [[PewDiePie T-Series-ге қарсы]] деген мақаланы жоюға ұсынамын. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 20:39, 2025 ж. шілденің 4 (+05) :Кеш жарық! Неге, мазмұнын оқымадым. Басқа тілдерде бар екен, себебін жаза кетсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:23, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Енді адам деген мазмұнын білу үшін мәтінді оқымай ма?? Қарапайым нәрсе ғой, жоя салыңыз. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 17:24, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Не себепті жою керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:34, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::Ол қазақ болмысына, әдетіне жат шетелдердің еріккен күйбең тіршілігін сипаттайтын еш маңыздылығы жоқ мақала ғой. Анық көрініп тұр ғой, мағынасы жоқ екені. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:03, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::Мақала басты бетте тұрған жоқ. Тек басқа тілдерден аударып жазылған. 18 тілде жазылған екен. 17 тілде жазылғандарын жойсаңыз, қазақ тілінде де жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:08, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::::Түсінбедім, сонда басқа тілдерде санасыз, мағынасыз мақалалар болса, бізде де қала бере ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 19:46, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::::::{{@|Елмұрат Х}} қайырлы кеш! Қандай да бір мақаланы жойылуға лайықты деп санасаңыз, онда сол мақалаға «[[Үлгі:Жедел жойылсын|Жедел жойылсын]]» үлгісін қойып, себебін жаза кетіңіз. Ары қарай жойылу туралы сол мақаланың талқылау бетінде жүруі қажет. Қандай да бір қатысушының талқылау бетіне жеке келіп, "мақаланы жоя салыңыз" деген болмайды -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 20:10, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::Елмұрат этика ұстаңыз. Көшеде, базарда жүрген жоқсыз, мен СЕНІ танымаймын. Арақашықтықты сақтаңыз! Қарапайым болса, нақты себебін көрсет, жоя сал, ала сал демей [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == Мақала жойу == Сәлеметсіз бе. Сіз [[Kazakhstan Airlines]] мақаласын жойыңызшы. Мен оның орнына жаңа мақаласын жасамақпын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:50, 2025 ж. шілденің 5 (+05) :Кеш жарық! Сол мақаланы уикипедияға сәйкес толықтырыңыз. Жоя алмаймын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2025 ж. шілденің 5 (+05) ::Неге сіз мен мақалалардың атын толықтай жазып қойсам қысқа қылдырып өзгертіп тастайсыз? Қысқа жазған біртүрлі ғой толық жазып қойу керек қой Ан-30 емес Антонов Ан-30 деп қойу керекқой [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:40, 2025 ж. шілденің 6 (+05) :::енді қайта толықтырып қойыңыз [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) ::::[[Жезқазған әуежайы]] деген мақаланы неге қайта қалпына келтіріңіз? Мен инфобокс және қосымша ақпараттар қосытымғой. Дереккөздердіде қосып қойғам [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:42, 2025 ж. шілденің 6 (+05) == беттің атын өзгертпей туралы == сәлеметсізбе, мен мақалалардың бетін тотықтап жазып қойсам сіз неге атын ауыстыра бересіз. Ан-30 жан Антонов Ан-30 деп өзгертсем қысқа сына ауыстырып жібере бересіз, бұл қандай себептермен??? [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 11:42, 2025 ж. шілденің 7 (+05) :кеш жары! Орыс тілінде қысқа нұсқадағы атауын маған ыңғайлы көрінді, яғни оқырман іздегенге оңай болады. Бірақ та қалған админдер дұрыс деп шешкен екен, сіздің қайта жылжытқан нұсқаңыз қалатын болды. Ескерту мақала атауларын ойланбай, талқыға салмай жатып жылжытпауды өтінемін. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:54, 2025 ж. шілденің 8 (+05) ::жауап бергеніңіз үшін рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:52, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ПозКарта == сәлемктсізбе. Айта аласыз ба қалай ПозКарта жасау керегін [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 13:47, 2025 ж. шілденің 8 (+05) == ескі өңдемеге қайтармау == Сәлеметсіз, [[Үржар (ауыл)]] деген бетті ескі өңдемесіне қайтармауды сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 20:24, 2025 ж. шілденің 9 (+05) == Growth features - Mentorship and Community updates == Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:28, 2025 ж. шілденің 16 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Әсел Құрманбаева == Сәлеметсіз бе! Әсел Құрманбаеваға уикипедия мақаласын жазсам қалай болады ? Әлде ол орынсыз ба ? [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 12:33, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :Кеш жарық! кешірерсіз кім екенін білмедім) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:10, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::Нұрсұлтан Назарбаевтың екінші әйелі 😉 жай ғаламторда оның өмірбаяны, жеке өмірі, отбасы, байлығы жазылған, соның бәрін қолданып уикипедия мақаласын арнасам ба деп едім [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:14, 2025 ж. шілденің 28 (+05) :::өз еркіңіз, маңызды болып көрінер. қазаққа біреудің өмірі мен өсек қызық болу керек) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:20, 2025 ж. шілденің 28 (+05) ::::Жақсы 😅 [[Қатысушы:Шайнүсіп|Шайнүсіп]] ([[Қатысушы талқылауы:Шайнүсіп|талқылау]]) 21:30, 2025 ж. шілденің 28 (+05) == Бет жою == Сәлеметсіз бе сіз меннің ''Бозанбай өзені'' деген мақаламды Бозанбай (өзен) деп жылжытыңыз. Ал ''Бозанбай өзені'' деп қалған мақаланы жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:45, 2025 ж. шілденің 29 (+05) :Түсінбедім? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:09, 2025 ж. шілденің 31 (+05) ::Іздемеге жазсам (Гуглдың) Бозанбай өзені деп шығады соны бассам ол бет [[Бозанбай (өзен)]]іне айдатылған Kasymov деп тұр. жойылған бетті жойып бере аласызба [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 01:18, 2025 ж. тамыздың 2 (+05) :::Ол онсызда жойылған [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:35, 2025 ж. тамыздың 3 (+05) == Бет жою == <s>Нарын</s> бетін жойып беріңізші. Түпнұсқа бетін ''Нарын (айрық)'' дегенге айдағанмын. Мен бұл сөздің орнына ''Нарын (қала)''ның өзгертетін деп тұрмын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 06:44, 2025 ж. тамыздың 4 (+05) :Рахмет [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 17:07, 2025 ж. тамыздың 13 (+05) == Стивенсон Роберт Льюис == Сәлеметсізбе, мына мақаланы қалпына келтіре аласыз ба, өте әйгілі жазушы ғой? --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 14:21, 2025 ж. тамыздың 21 (+05) :Касымов мырза, неге жауап бермейсіз? Басқа жүз шақты тілде бар мақала қазақ тілінде де болу керек қой!! --[[Арнайы:Үлесі/2.133.132.177|2.133.132.177]] 17:06, 2025 ж. тамыздың 24 (+05) == Саддам Хусейн == Hello. There is something wrong with the childhood photo of Saddam Hussein in the [[Саддам Хусейн]] article. His date of birth is 1937, but in the photo, supposedly from 1940, he looks no older than one year old. Either the year is incorrect, or the child is not Saddam Hussein. The same issue was raised back in 2012 on the Wikimedia Commons discussion page for this photo, but there was no response. https://commons.wikimedia.org/wiki/File_talk:Saddam_in_childhood.jpg If the discrepancies cannot be identified, then this photo should be removed from the article. Yours sincerely, [[Арнайы:Үлесі/78.174.55.43|78.174.55.43]] 07:11, 2025 ж. тамыздың 30 (+05) == Тілдер vs. Infobox Language үлгілері == Сәлеметсіз бе. Тілдерге қатысты мақалаларды реттеуге үлес қосықым келді, және әдеттегідей басқа сапалы мақалалардың үлгісі бойынша жазуға тырысамын, мысалы [[Қазақ тілі]]. Бұл мақалада Үлгі:Тілдер үлгісі қолданылған. Кейбір беттерде қазақшаға аударылған Үлгі:Infobox Language тұр. Қайсысын қолданған дұрыс? "Тілдер" үлгісін ұстануға тырысып тұрмын, бірақ оны да пішімдеу тұрғыдан сәл өңдеу керек. [[Қатысушы:Aisford|Aisford]] ([[Қатысушы талқылауы:Aisford|талқылау]]) 19:55, 2025 ж. қыркүйектің 5 (+05) :кеш жарық! Тілдер үлгісін қолданған дұрыс. Егер үлгі қате болса, үлгіні толықтықтырып, әрлер қатесін түзетуге болады. Үлгіні жасай алатын шығарсыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:13, 2025 ж. қыркүйектің 7 (+05) == Execution of Saddam Hussein == Good afternoon! Would you be so kind to translate [[en:Execution of Saddam Hussein|this article]] into Kazakh language?! --[[Қатысушы:Edrilizer|Edrilizer]] ([[Қатысушы талқылауы:Edrilizer|талқылау]]) 01:48, 2025 ж. қыркүйектің 9 (+05) == Жазған мақаламды тексеріп, Wikidata тізіміне қосу == Ассалаумағалейкум ''Kasymov'' мырза, мен кеше [[Майлысу]] атты мақала жазған едім, соны тексеріп, Wikidata элементіне қосуыңызды сұраймын [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 22:58, 2025 ж. қыркүйектің 21 (+05) == Ту үлгісін жасау == Кеш жарық! {{ту|Тайвань}} үлгісінің екінші нұсқасы бар ма екен? Олимпиада және спорт жарыстарына спортшылар басқа байрақпен шығады. Спорт жарыстарында да басқа ту көрсетіледі. Бізде сол тудың нұсқасын жасауға болар ма еді? Екінші өтініш, '''спорт жарысы''' үлгісінде атауы дегенді жасыл түспен белгілемесек бола ма? Сұр түсті қалдырсақ немесе шрифт жасыл фонда ақ болуы керек сияқты?. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 18:56, 2025 ж. қыркүйектің 22 (+05) == Тәулік суреті == Тәулік суретін бот ортаққордан импортайтындай жасап қойсақ қалай? Сен басқа пайдалырақ жұмыстарға көңіл бөле аласың. Бұндай қайталанатын шаршататын жұмыстарды ботқа тапсырған дұрыс. Бот күн сайын бір бетті сосын ай сайын бір бетті импорттап отырады. Келісесің бе? <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:54, 2025 ж. қыркүйектің 28 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] Әрине соны баяғыдан атйып жүргенмін, бұрындары солай болатын. Жасап қоя салыңыз) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:30, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::Скрипт істеп тұр ма тексеру үшін сен бастаған осы айдың POTD үлгілерін жоямын. Түсіністікпен қарайды деп ойлаймын <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:39, 2025 ж. қазанның 1 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|менің ботыма]], мерзімі шектеусіз уикиаралық импорттаушы тобына қосып бергенің керек болып тұр. Уикиаралық импорттау құқығын алудағы мақсат: Commons-тан Potd үлгілерін күнделікті импорттау <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:55, 2025 ж. қазанның 1 (+05) :::Ондай құқығым жоқ деп тұр. :( Нұрлан ағадан сұрап көрші. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 14:26, 2025 ж. қазанның 2 (+05) ::Тәулік суретіне қатысты үлгілерге ештеңе жасмай тұра тұруыңды сұраймын. Сынақ ойдағыдай болды, енді бот өзі үлгілерді бастай береді. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:33, 2025 ж. қазанның 4 (+05) :::Тамаша! Ортаққордан жүктейді ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:11, 2025 ж. қазанның 5 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] иә <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 21:23, 2025 ж. қазанның 6 (+05) :::::суреттің сипаттамасы жасанды интелеккт арқылы қазақша бірден жазылатындай жасауға бола ма екен негізі? Не сурет екенін көрсететіндей? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. қазанның 23 (+05) ::::::@[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] көп нәрсені жасауға болады, бірақ оның бәріне уақыт керек қой. Көбіміз уақытты дұрыс бағаламаймыз. Уақыты келсе жасаймын, басымдықтарға, маңыздылықтарға бірінші көңіл бөлемін. Уикипедияға жасанды интеллект тікелей қосып қоямын ба деген ой да келген. Ең маңызды істер тұрғанда бұндағы істерім өзінің сәтті уақытын күте тұрады, мүмкін ондай сәтті уақыты мүлдем келмейтін де шығар, себебі Уикипедиядағы істерімнің маңыздылығы 1/10, 1/20, 1/40 геометриялық прогрессиямен маңыздылығы төмендеп барады. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:39, 2025 ж. қарашаның 2 (+05) @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] айлық үлгілерін өзің жазып жүр екенсің ботқа ай сайынғы үлгіні де жазып отыруға тапсырма беріп қойғанмын. Егер бет бар болса бот елемейді сондықтан боттың не жасағысы келгенін көре алмаймыз. --<em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 10:41, 2025 ж. қарашаның 22 (+05) :жақсы, бастысы Бот санат пен интеруикиді қоюды ұмытпасың) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:21, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] интеруикиді өзіміз қоятын сиқтымыз. Бот қоя алмайды деп ойлай бер. Бізге де жұмыс қалсын ))) <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:46, 2025 ж. қарашаның 24 (+05) == Крем == Добрый день! Поясните причину [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сары_май_кремі&diff=prev&oldid=3508291вашей отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 19:13, 2025 ж. қазанның 5 (+05) :Кеш жарық! Стақан сияқты сөздерге мақалаға тікелей қатысы болмағандықтан, кері қайтардым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2025 ж. қазанның 7 (+05) == Me editing my user page == For some reason, every time I add links to my user page on different Wikipedia language editons on my user page '[[User:PK2]]' in Kazakh, the following warning comes up: 'This action has been automatically identified as harmful, and therefore disallowed. If you believe your action was constructive, please inform an administrator of what you were trying to do. A brief description of the abuse rule which your action matched is: Қатысушы жеке бетіне мақала жазу'. [[Қатысушы:PK2|PK2]] ([[Қатысушы талқылауы:PK2|талқылау]]) 04:27, 2025 ж. қазанның 27 (+05) == Өңдеу қателігі == Асхат Советханұлы Жұмабеков бетінде мақала өңдегенде қателік шықты. Не істесем болады? Администраторға хабарлассын деген @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 21:19, 2025 ж. қазанның 30 (+05) :Кеш жарық! Түсінбедім [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:26, 2025 ж. қазанның 31 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:30, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Қызыл ту ордені мақаласына бағыттайтын беттер қателігі == Сәлеметсіз бе! ҚҰРМЕТТІ @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]! Қызыл ту ордені бетіне бағыттайтын келесі беттер: ''Еңбек Қызыл Ту'' Бұл беттерді тез арада жобға ұсынамын, себебі Еңбек Қызыл Ту ордені - өз алдына басқа марапат. [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 08:43, 2025 ж. қарашаның 20 (+05) <s>:Жақсы</s> Біраз мақалаларға сілтеніп тұр, әзірше жойылмайды. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:56, 2025 ж. қарашаның 23 (+05) == Уикижобалар == Саламатсыз ба қазір қандай уикижобалар бар [[Қатысушы:Galumzhan|Galumzhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Galumzhan|талқылау]]) 15:15, 2025 ж. желтоқсанның 18 (+05) == Администраторды сайлау == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:58, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05) == Райымбек батыр мақаласын қорғау жөнінде == Қайырлы күн, мырза! [[Райымбек батыр]] мақаласын уикилендірдім. Дереккөздерге сілтеме жасадым. Мақаланың қазіргі нұсқасын қорғауға алуларыңызды сұраймын. Трайбалистік сипаттағы вандализмнің (тұлғаларды негізсіз мадақтау және артық эпитеттер мен метафорларды қолдануы) алдын алу үшін. Алдын ала рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 13:10, 2026 ж. қаңтардың 8 (+05) :Кеш жарық! жартылай қорғадым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2026 ж. қаңтардың 10 (+05) ::Кеш жарық! ::Енді көріп отырмын, рақмет! [[Қатысушы:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] ([[Қатысушы талқылауы:Daniyal.aidarov5|талқылау]]) 20:13, 2026 ж. қаңтардың 27 (+05) == '''Уикипедия 25''' == Уикипединың [[Уикипедия: 25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:33, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05) == Қазақстан Республикасындағы педагогикалық практика == Сәлеметсіз бе, менің мақаламды жойып тастапсыз. Себептерін айтсаңыз жақсы болар еді [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 11:45, 2026 ж. қаңтардың 13 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]Жауап бересіз бе? Басқаларға комментарий жазып жатырсыз, маған да мақаланың өшірілуі туралы жазған жоқсыз [[Қатысушы:Мақалалар жинағы|Мақалалар жинағы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мақалалар жинағы|талқылау]]) 08:53, 2026 ж. қаңтардың 20 (+05) ::Энциклопедиялық мақалаға келмейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2026 ж. қаңтардың 21 (+05) == Орфографиялық қате == Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Сәрсенбі]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, "Алма — жеміс". Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:23, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :[[Бристоль]] бетіне жасаған өңдемемді де қайтарып тастапсыз. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:26, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) ::Бірінші мақала сол қалпында тұр. Екіншісінде орынсыз сілтеме қойылған. ** өзені деп сілтенбейді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 20:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05) :::Сәлеметсіз бе. Сонда "<nowiki>[[Эйвон өзені]]</nowiki>" емес "<nowiki>[[Эйвон]]</nowiki> өзені", яғни тек [[жалқы есім]]ді сілтемеге алу керек пе? Дереккөз көрсете аласыз ба? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) ::::Кеш жарық! Осындай аттас басқа заттар аталмаса ешқандай өзені, көлі деген керек емес. Болып жатса *** (өзен) деген дұрыс болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:08, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05) == Одиссейді жою == Сәлем, мына мақаланы неғып жойдың? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) :сәлем! Ол қатысушының біраз өңдемелері кері қайтарылды. Бастаған мақалалары әлі тексерісен өткізілмеген. Қалпына келтірдім. Соны әрлеп, санаттарын қойып, мазмұнын тексеріп жіберсең жақсы болар еді. Жалпы сол қатысушының барлық бастаған мақаласын тексерістен өткізіп жіберсең, қазуикиге қосқан үлкен үлес болар еді [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:26, 2026 ж. қаңтардың 18 (+05) == Айлық үлгілер == Тәулік суретінің айлық үлгілерін ай сайын айдың соңында 26-күні басталатын етіп қойдым. Енді өзің бастамай тек бақылап жүрсең жеткілікті болар. Бірдеңе дұрыс болмай жатса айтасың ғой. Уақытым болса дұрыстауға тырысамын. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 22:12, 2026 ж. қаңтардың 31 (+05) :Рахмет бірақ қате болып жатыр. Қазақша емес, басқа тілге сілтенбеген екен [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:29, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) == Бетті жою == Сәлеметсіз бе. Мен жасаған [[Лимбург (Бельгия)]] бетін жоюыңыздың себебі не? [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 13:18, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Қайырлы күн! Қателесіп кеткен шығар, [[Лимбург (Бельгия)|мақалаңыз]] қалпына келтірілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:30, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) :Жоқ, қателескен жоқпын. Қысқа мақалалар онсыз да толып жатыр. Неге оны толықтырып жазбасқа? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:31, 2026 ж. ақпанның 1 (+05) ::Негізі осындай бас-аяғы жоқ мақалаларда бастамаған дұрыс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:09, 2026 ж. ақпанның 2 (+05) :::Белгі қойып кетсеңіздер, неше күннен кейін жойылады. Әдетте жаңа жазылған мақалаға кемінде бір апта беру қажет. Егер жазылған күннен бастап толықтырылмаса бірден жойылуы тиіс. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:57, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) == Навигациялық үлгіні жою себебі түсіндірілмеген == Үлгі:FIFA Futsal World Cup 2024 деген үлгіні неге жойдыңыз? Қатесі болса, ескерту жасау мәдениеті бар ма? Жою тарихына да еш белгі, дерек қалдырмаған екенсіз? Қатесі болса жөндесіп жіберіңіз немесе ескертіп кеңес беріп кетсеңіз орынды болар еді. Тағы ескерту айтамын өзіңізге, бұл әкеңізден қалған мұра емес. Ескертіп, мәтінмен түсіндіріңіз шешіміңізді. Бірден жойылатын мақалалардың параметрлері болады. Бірақ бұл үлгіде дөрекі қате жоқ, өңдеуге және жетілдіруге болатын. Жауабыңызды толыққанды жазып, түсіндірірмесін беріңіз. Үлгіні қалпына келтіремін. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 16:11, 2026 ж. ақпанның 10 (+05) :себебі басқа тілден ондай нав. үлгі таба алмадым. Әрі ол жерде құрамалар ғана көрсетілген. Меніңше сол жарысқа қатысты мақалалар болы керек шығар (финал, іріктеу, тағы сол сияқты) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:55, 2026 ж. ақпанның 11 (+05) ::Басқа тілде дәл осындай навигация үлгісі болмауы мүмкін. Қолдан жасалған яғни код мәселесі болмаған нәрсеге басқа уики үлгі болуы да мүмкін. Бірақ тақырып жаңадан ұарқын алып келе жатқан мәселеге арналғандықтан, біздің жағдайда футзал спорт түрі, онда оларда жоқ болуына таңғалмауымыз керек. Бізде бар екен. Әлем чемпионатына қатысқан және белгілі орын алған құрамалардың навигациялық кестесі жаңадан құрастырыла береді. Айып етпеңіз, бірақ бұл аргументіңізді қабылдай алмаймын. Керісінше, сол навигациялық кестеге ұсыныстарыңыз бен санаттарын және басқа үлгілерді кіріктіруге кеңес берсеңіз? Одан кейін, менің жасаған және басқа адам жасаған болсын талқыламай, пікір алмаспай жоймауыңызды сұраймын. Ережеге сәйкес егер ескерту айтылған уақыттан екі апта ішінде мақала жақсы жаңына қарай өзгермесе бірден жою қажет. [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 15:08, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Жедел жойылсын == Қайырлы түн. [[Америка Құрама Штаттарының 250 жылдығы|Мына]] мақаланың жойылуын қолдайсыз ба әлде қарсысыз ба? Талқылау бетінде өз пікіріңізді жазып кетсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:29, 2026 ж. ақпанның 12 (+05) == Олимпиада ойындары туралы үлгі == Қасымов, Олимпиада туралы үлгіні түзеткен едім. Олимпиадалық ойын деген қазақша сөз жоқ. Сіз неге өзгерісті шегірттіңіз? Әлде қате жазуды қолдайсыз ба? Егер сауатыңыз жетпесе, талқылауға сұранбайсыз ба? [[Қатысушы:Ashina|Ashina]] ([[Қатысушы талқылауы:Ashina|талқылау]]) 21:33, 2026 ж. ақпанның 22 (+05) :'''Олимпиа ойындары''' дегенді естімедім? сіз солай өзгертіпсіз. -''лық'' деген шылауды енді байқадым, алып тастадым. Қалпына келді :Футзал үлгісінде ешқандай санат жоқ сосын неге ағылшынша? Тексеру үлгісі тұра берсін, басқа біреулер ерінбей біреудің жүмысын аяқтап шығар. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 01:25, 2026 ж. ақпанның 24 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:50, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Панорама бостандығы == Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. наурыздың 13 (+05) :Қайырлы күн! Сіздің сұрағыңызға нақты жауап бере алмадым. Өзіңіз түсірген сурет болса ешқандай мәселесіз жүктеуге болады. Сырттай болса авторлық құқық пен қайнаркөзін көрсету керек сияқты. Бұл мәселені Арыстанбек немесе Батырбек мырзалардан сұрап көріңіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:13, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) == Жоққа шығару == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Саламатсыз ба! Атырау облысын мақаласын неге жоққа шығардыңыз мені мен қатені түзетіп едім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:41, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :Гектар неге үлкен әріппен, сөйлемнің ортасында тұрған сөз емес па? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] нүктеден кейін үлкен әріппен жазылуы керек. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:46, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::қай жерде нүкте, сөйлемнің ортасы ғой. Сәл асықпай қараңыз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:47, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::2 млн. Деп тұр мақалада сосын мен Гектар деп үлкен әріппен жазып жібердім дұрыстап қараңызшы нүкте тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:59, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::Сізге енді грамматиканы оқытып отырайық енді? ''млн.'' қысқартылған сөз, онда ''2000 ж.'' деп жазсақ артынан үлкен әріп жазыла ма? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:01, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] жоқ [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:06, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] 2000 ж. дегенге не қатысы бар? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:12, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) ::::::Саған мысал ретінде айтып отыр [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:17, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] негізі 2 млн. Гектар деп басталуы дұрыс. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:31, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) {{жабық-соңы}} == Жоққа шығару == қайырлы күн! Неге өңдемелерімді жоққа шығарып жатырсыз? "Алфавит бойынша ..." деп басталған тақырыптағы санаттар [[:Санат:Алфавит бойынша санаттар]] санатына қосылмай ма? Сосын [[:Санат:Шатқалдар]] санаты өз-өзіне қосылуы керек пе? Шатқал аңғардың бір түрі емес пе? -- [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 12:12, 2026 ж. наурыздың 18 (+05) :Қалпына келтірдім, мен қателесіп керісінше ойлап қалдым. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:43, 2026 ж. наурыздың 19 (+05) == Бетті жою == {{жабық}} @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] неге @[[Қатысушы:AdilBot|AdilBot]] деген бетті жойдыңыз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :Себебі сізде бот мәртебесе жоқ. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) ::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Өз аккаунтымда AutoWikiBrowser ді қолдануға бола ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:24, 2026 ж. наурыздың 25 (+05) :::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] бот жүргізбей @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:00, 2026 ж. наурыздың 26 (+05) ::::Кеш жарық! Сізде әлі тәжірибе аз, қателессеңіз біз артынан түзетіп әлек боламыз. Әзірше жоқ [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:08, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Бот жүргізбеймін ғой тек өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser ге жұмыс жасауға рұқсат беріңіз деп айттым [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::Ол жартылай автомат, сіз қателессеңіз, біз сияқты админдер артынан түзету үшін уақыт пен күшті құртамыз. Егер шынымен де жаны ашар болсаңыз, мақаладарды әрлеп, толықтырып, сапасын жақсартуға болады. Талай админ мен қатысушы солай жұмыс жасап жатыр. Сіз әлі тіпті үлгіні дұрыс қолдана алмайсыз, ''актриса'' деген үлгіні қойдыңыз ба? Болмаса, соны жасаңыз. Сау бол! [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:17, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Басқа қатысушылар да AutoWikiBrowser пайдаланып жүр ғой тәжірибе аз болса да. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:21, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::Басқа админдерден сұраңыз, менің жауабым жоқ. Қандай қатысушылар? тізімін көрсетіп берсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] Zscout370 осы қатысушы егер қателеспесем. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:31, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::::::::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] рұқсат бересіз бе өтініш [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 01:13, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) :::::::::::Берілмейді. Тіпті оны менде айттым, саған тәжірибе жинау керек. Талқылау аяқталды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:15, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) {{жабық-соңы}} == Айдос Ғалымов туралы мақала == Сәлеметсіз бе! Инкубаторға Айдос Ғалымов туралы толық мақала енгіздім. Тексеріп, негізгі бетке көшіруге көмектесесіз бе? Рақмет! [[Қатысушы:QazPaluan|QazPaluan]] ([[Қатысушы талқылауы:QazPaluan|талқылау]]) 23:25, 2026 ж. сәуірдің 2 (+05) == Жедел жою туралы == ''Анна Александровна Немченко'' мақаласы орыс уикида жоқ, бірақ ағылшын уикипедиясында бар. Маңыздылығы онша төмен емес. //- [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. сәуірдің 4 (+05) :Қазуики оқырмандарына қандай маңыздылығы бар екен? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:22, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05) == Мақаламдағы қателік == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! [[Дженнифер Лоуренс]] менің мақалам еді ол мақалада қателіктер бар ма? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 18:24, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) :Кристиан Бекйл, Крис Эванс сияқты мақалаларды қарап көріңіз. Әрине ол жерде мәліметтер ескірген, мысал ретінде көруге болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:49, 2026 ж. сәуірдің 9 (+05) == үлгі == Сәлеметсіз бе! Мына 3 үлгіні өңдеу үшін аша аласыз ба: Үлгі:Кино, Үлгі:Тұлға және Үлгі:Кинематограф [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 22:15, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) :Дайын [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:20, 2026 ж. сәуірдің 13 (+05) == Шегіндіру == @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] кеш жарық! Өңдемені шегіндіру үшін рұқсаты керек пе? Жалпы айтып жатқаным. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:53, 2026 ж. сәуірдің 17 (+05) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --> == CEE MEETING 2026 == Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:07, 2026 ж. мамырдың 20 (+05) == Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар == Елде Алтын Орданың мұрасын жаңғырту үдерісі қарқыынды дамып жатқанда, сен оған қатысты мақалаларды жойып жатқаның қалай болды??? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05) :Қандай мақаланы жойдым? @[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]]. Тізімін көрсетіп бер, қалпына келтірейін, әлде басқа админ болуы да мүмкін [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:17, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) :: [[Алтын Орда дәуіріндегі тұрақжайлар]] --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 21:38, 2026 ж. мамырдың 29 (+05) :::''І Хәріполла'' мырза жоюға ұсыныпты, дубликат деп. Өте қырағы екенсің) ''Алтын Орда тарихы, Қазақстан тарихын'' осылай жаңартып, толықтырып жіберсең жақсы болар еді. Өңдеу санын 100 асыруға үлкен мүмкіндік бар [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:28, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :::: Басқа қатысушының өңдемелер санында не шатағың бар??? Бұл бір. Екіншіден, мақала аттары ұқсас болса, жоя бересің ба, бұл қайдан шыққан ереже? Жалпы тарихи кезеңге бір мақала арналса, сол заманның тұрақжайлар тізімі туралы тағы бір мақала болса, бір жерің тарыла ма? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 23:39, 2026 ж. маусымның 1 (+05) :::::кішкене этиканы ұсиауды өтінемін. Бірінші жазған сұрақтарға сәл назар аударсаң. Сен, қалай болды деп, ауыз екі стильде жазуды доғару керек. Тағы осылай қайталанса, дөрекілік үшін бұғаттауға кетеді. Жазу мәнерің тура алдында бір шатақ кісінің стиліне ұқсайды. Жауабымды түсінбедің, І Хәріполла деген қатысушы дубликат деп ЖЖ ұсыныпты, содан жойылды. Сенің маған аяқ асты қызығушылық танытқанынан, жасаған өңдеулерге назар аудардым. Енді неге басқа мақалаларды ретке келтірмеске, мысалы сол Алтын Орда [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:11, 2026 ж. маусымның 3 (+05) ::::::Ойыбай, енді „Сен“ деген сөзден қорықсаң, онда саған ештеңе де жазбай-ақ қояйын. Нәзік жандарға тиісетін адам емеспін. --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 00:36, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :::::::Аман бол, тағы бір біртүрлі адамдар. Базардан келесіздер өзі? [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:11, 2026 ж. маусымның 7 (+05) == Мақалаларды рұқсатсыз жою == Неліктен менің жоба мақалаларымды қайтадан жойдыңыз? [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. маусымның 24 (+05) :Мақалаларды қалпына келтіріңіз! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 01:33, 2026 ж. маусымның 24 (+05) ::'''Қандай мақала!''' @[[Қатысушы:Programman|Programman]] [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:08, 2026 ж. маусымның 26 (+05) :::Меннің жеке кеңістігімдегі парақшаларды неге кетіре бересіз?! [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05) ::::@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] [[Қатысушы:Programman|Programman]] ([[Қатысушы талқылауы:Programman|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. маусымның 26 (+05) fw0zh8ajqg587l26wlhs7ejaydqgq4f Мадонна (әнші) 0 122993 3622723 3534837 2026-06-26T17:44:33Z Niegodzisie 85876 3622723 wikitext text/x-wiki {{мағына|Мадонна}} {{Музыкант |Есімі = Мадонна |Атауы = Madonna |Сурет = Madonna by David Shankbone.jpg |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = |Туылған кездегі есімі = |Толық аты = Мадонна Луиза Вероника Чикконе |Туған күні = 16.08.1958 |Туған жері = [[Бэй Сити (Мичиган)|Бэй-Сити]], [[Мичиган]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1980 — осы уақытқа шейін |Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} |Мамандықтары = {{әнші|АҚШ}}, [[музыкант]], [[ақын]], [[продюсер]], [[сазгер]], {{актриса|АҚШ}}, [[биші]], [[жазушы]], [[режиссёр]], [[модельер]], [[модель]] |Дауыс түрі = |Аспаптары = [[гитара]], [[перкуссия]] |Жанрлары = [[поп-музыка|поп]], [[Электронды музыка|электроника]], [[R&B]], [[Рок-музыка|рок]], [[поп-рок]], [[трип-хоп]] |Лақап аттары = |Ұжымдары = |Қызметтес болған = |Лейблдері = «[http://en.wikipedia.org/wiki/Live_Nation Artist Nation]» (2008 — осы уақытқа шейін)<br />«[[Warner Music Group|Warner Bros.]]» (2005—2008)<br /><small>«[[Maverick Records|Maverick/WB]]» (1995—2004)<br />«[[Maverick Records|Maverick/Sire/WB]]» (1992—1995)<br />«[[Sire Records|Sire/WB]]» (1982—1992)</small> |Марапаттары = |Сайты = [http://www.madonna.com madonna.com] }} '''Мадонна Луиза Вероника Чикконе''' ({{lang-en|Madonna Louise Veronica Ciccone}}), Мадонна деген атпен кең танымал; [[16 тамыз]] [[1958 жыл|1958]], [[Бэй Сити (Мичиган)|Бэй-Сити]], [[Мичиган]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — америкалық [[әнші]], ән авторы, [[продюсер]], [[биші]], [[Актёр|актриса]], [[режиссёр]], [[сценарист]], балалар жазушысы, «Поп-патшайым» ретінде танымал. Ол әлем бойынша 250 миллионнан астам альбом, сингл көшірмесін сатып, әйелдер арасында ең көп музыкалды көшірме сатқан әртіс болып табылады. Көбінесе Мадонна индустрияны индустрия, жұрт үшін «ашық» киімдерімен, [[Феминизм|феминистік]], [[ЛГБТ қоғамдастығы|ЛГБТК+]], сексуалды [[эмансипация]], [[дін]], [[Саяси жүйе|саяси]], әлеуметтік мәселелерді қозғай отыра, сыншылардың және жұрттың дауына да, қолдауына бөленді. [[XX ғасыр|XX]] ғасырмен, [[XXI ғасыр|XXI]] ғасыр [[Поп-икона|поп-айконик жұлдызы]] ретінде ол ең құжатталған тұлғалардың ретінде қалды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{cleanup}} {{stub}} rvtemteh1zmjwerxlzxwd5i7u014pxv Роберт Паттинсон 0 123720 3622825 3572487 2026-06-27T06:29:17Z ShadZ01 56180 /* Фильмдері */ 3622825 wikitext text/x-wiki {{Жаңарту}} {{Кинематограф |есімі =Роберт Паттинсон |шынайы есімі =Robert Pattinson |сурет =Robert Pattinson at Berlinale 2025.jpg |сурет ені = |сурет атауы =Паттинсон, 2025 жыл |туған кездегі есімі =Роберт Томас Паттинсон |туған күні =13.05.1986 |туған жері ={{туғанжері|Лондон|Лондонда}}, [[Англия]], [[Ұлыбритания]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |мамандығы ={{Актер|Ұлыбритания}} |азаматтығы ={{UK}} |белсенді жылдары =2004 жылдан |бағыты = {{hlist|Драма|экшн|суперқаһармандық}} |киностудия = Warner Bros.<br />DC Studios |марапаттары = |imdb_id =1500155 |сайты = }} '''Роберт Томас Паттинсон''' ({{lang-en|Robert Thomas Pattinson}}; [[13 мамыр]] [[1986 жыл]], [[Лондон]]) — британдық актёр, модель, музыкант. [[Стефани Майер]] шығармасына негізделіп түсірілген «Ымырт» фильміндегі Эдвард Каллен рөлімен танымал болған. 2008 жылы «Өтпелі кезең» фильміндегі рөлі үшін Старбург фестивалінің басты жүлдесін алады. Сонымен қатар ол 2005 жылы шыққан «Гарри Поттер және От кубогі» фильмінде Седрик Диггори рөлін сомдаған. Кішкентайынан музыкаға әуес. «Ымырт» киносы үшін екі баллада шығарып, фильмде өзі орындап берген. Бұдан басқа ол электрогитараларды жинаумен айналысады. == Фильмографиясы == === Фильмдері === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" !scope="col"| Жылы !scope="col"| Атауы !scope="col"| Рөлі !scope="col"| Режиссер !scope="col" class="unsortable" | Ескертпелер |- ! scope="row" | 2004 | ''Vanity Fair'' | Едолт Роуди Кроули | Мира Нейр | Ол түскен сценалар кесіп тасталды |- ! scope="row" | 2005 | ''[[Гарри Поттер және От кубогі (фильм)|Гарри Поттер және От кубогі]]'' | Седрик Дигори | Майк Неуел | |- ! scope="row" rowspan=2|2008 | ''Не істесе болады'' | Сурет | Оливер Ирвинг | |- | ''[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]'' | [[Едвард Каллен]] | Катерин Хардуик | |- ! scope="row" rowspan=2|2009 | ''Кішкентай Күл'' | [[Сальвадор Дали]] | Пол Моррисон | |- | ''[[Ымырт сагасы: Жаңа ай]]'' | Едвард Каллен | Крис Уейтс | |- ! scope="row" rowspan=3|2010 | ''Мені есіңе сақта'' | Тайлер Хоукинс | Аллен Колтер | Және атқарушы продюсер |- | ''Ымырт сагасы: Тұтылу'' | Едвард Каллен | Девид Слейд | |- | Махаббат және Сенімсіздік'' | Ричард | Дейзи Гили | Сегмент: Жазғы үй |- ! scope="row" rowspan=2|2011 | ''Пілдерге су'' | Джейкоб Янковски | Френсис Лоуренс | |- | ''Ымырт сагасы: Таң 1 бөлім'' | Едвард Каллен | Билл Кондон | |- ! scope="row" rowspan=3|2012 | ''Сүйкімді дос'' | Джорж Дюруа | Деклан Донелан<br />Ник Ормерод | |- | ''Космополис'' | Ерик Пекер | Девид Кроненберг | |- | ''Ымырт сагасы: Таң 2 бөлім'' | Едвард Каллен | Билл Кондон | |- ! scope="row" rowspan=2|2014 |''Ровер'' | Рейнольдс | Девид Мишо | |- |''Жұлдыздар картасы'' | Джером Фонтана | Девид Кроненберг | |- ! scope="row" rowspan=2|2015 |''Шөл патшайымы'' | Т. Е. Лоуренс | Вернер Херцог | |- |''Өмір'' | Денис Сток | Антон Корбейн | |- ! scope="row" rowspan=2|2016 | ''Көшбасшының бала кезі'' | Чарльз Маркер | Бреди Корбет | |- |''Жоғалған қала Z'' | Генри Костин | Джеймс Грей | |- ! scope="row" |2017 | ''Жақсы уақыт'' | Константин Никас | Джош Сарди | |- ! scope="row" rowspan=2|2018 | ''Бикеш'' | Семьюел Алабастер | Девид Зелнер<br />Натан Зелнер | |- | ''Ақсүйектер өмірі'' | Монье | Клер Денис | |- ! scope="row" rowspan=3|2019 | ''Маяк'' | Ефрайм Уинслоу | Роберт Еггерс | |- | ''Патша'' | Луис | Девид Мишо | |- | ''Варварларды күту'' | Офицер Мандел | Киро Гуерра | |- ! scope="row" rowspan=2|2020 | ''Дәлел'' | Нейл | [[Кристофер Нолан]] | |- | ''Әр уақытта Ібіліс'' | Престон Тегардин | Антонио Кампос | |- ! scope="row" |2022 | ''[[Бэтмен (фильм, 2022)|The Batman]]'' | [[Бэтмен|Bruce Wayne / Batman]] | [[Мэтт Ривз]] | |- ! scope="row" |TBA | ''Майки7'' | Майки | Боң Жун Ху | Түсірілімдер<ref>{{cite web|url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/mickey7-robert-pattinson-bong-joon-ho |title=Mickey7: Robert Pattinson to lead Bong Joon-ho's trippy, dystopian Parasite follow-up &#124; British GQ |publisher=Gq-magazine.co.uk |date= 18 May 2022|accessdate=2022-07-17}}</ref> |} === Телесериалдары === <!-- Please note: do NOT use "rowspans" per WP:FILMOGRAPHY --> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" !scope="col"| Жылы !scope="col"| Атауы !scope="col"| Рөл !scope="col" class="unsortable" | Ескертпелер |- ! scope="row" |2004 | ''Түнек Патшалығы: Айдаһарлар Патшасы'' | Гизелер | rowspan=3|Сериал |- ! scope="row" |2006 | ''Елес Ұшқыш'' | Тоби Джаг |- ! scope="row" |2007 | ''Жаман ананың анықтамалығы | Дениель Гейл |} == Дискографиясы == {| class="wikitable sortable" |- !Жылы !Атауы !Альбом !Әнші !class="unsortable"|Ескертпелер |- |2013 | "Құстар" | ''Government Plates'' | Диз Греапс | Гитарада ойнады |} == Саундтрек == {| class="wikitable sortable" |- !Жыл !Атауы !Саундтрек |- | rowspan=2|2008 | "Never Think" | rowspan=2|''Ымырт'' |- | "Let Me Sign" |- | rowspan=3|2009 | "Chokin' on the Dust" (Part 1) | rowspan=3|''Не істесе болады'' |- | "Chokin' on the Dust" (Part 2) |- | "Doin' Fine" |- | 2018 | "Honeybun" | ''Бикеш'' |- | 2019 | "Willow" {{small|(with [[tindersticks]])}} | ''Ақсүйектер өмірі'' |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Паттинсон, Роберт}} [[Санат:Ұлыбритания фотомодельдері]] sbmenhdi9h7ad4l1te4xmkh5dx7j06b 3622826 3622825 2026-06-27T06:32:18Z ShadZ01 56180 /* Фильмографиясы */ 3622826 wikitext text/x-wiki {{Жаңарту}} {{Кинематограф |есімі =Роберт Паттинсон |шынайы есімі =Robert Pattinson |сурет =Robert Pattinson at Berlinale 2025.jpg |сурет ені = |сурет атауы =Паттинсон, 2025 жыл |туған кездегі есімі =Роберт Томас Паттинсон |туған күні =13.05.1986 |туған жері ={{туғанжері|Лондон|Лондонда}}, [[Англия]], [[Ұлыбритания]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |мамандығы ={{Актер|Ұлыбритания}} |азаматтығы ={{UK}} |белсенді жылдары =2004 жылдан |бағыты = {{hlist|Драма|экшн|суперқаһармандық}} |киностудия = Warner Bros.<br />DC Studios |марапаттары = |imdb_id =1500155 |сайты = }} '''Роберт Томас Паттинсон''' ({{lang-en|Robert Thomas Pattinson}}; [[13 мамыр]] [[1986 жыл]], [[Лондон]]) — британдық актёр, модель, музыкант. [[Стефани Майер]] шығармасына негізделіп түсірілген «Ымырт» фильміндегі Эдвард Каллен рөлімен танымал болған. 2008 жылы «Өтпелі кезең» фильміндегі рөлі үшін Старбург фестивалінің басты жүлдесін алады. Сонымен қатар ол 2005 жылы шыққан «Гарри Поттер және От кубогі» фильмінде Седрик Диггори рөлін сомдаған. Кішкентайынан музыкаға әуес. «Ымырт» киносы үшін екі баллада шығарып, фильмде өзі орындап берген. Бұдан басқа ол электрогитараларды жинаумен айналысады. == Фильмографиясы == === Фильмдері === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" !scope="col"| Жылы !scope="col"| Атауы !scope="col"| Рөлі !scope="col"| Режиссер !scope="col" class="unsortable" | Ескертпелер |- ! scope="row" | 2004 | ''Vanity Fair'' | Едолт Роуди Кроули | Мира Нейр | Ол түскен сценалар кесіп тасталды |- ! scope="row" | 2005 | ''[[Гарри Поттер және От кубогі (фильм)|Гарри Поттер және От кубогі]]'' | Седрик Дигори | Майк Неуел | |- ! scope="row" rowspan=2|2008 | ''Не істесе болады'' | Сурет | Оливер Ирвинг | |- | ''[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]'' | [[Едвард Каллен]] | Катерин Хардуик | |- ! scope="row" rowspan=2|2009 | ''Кішкентай Күл'' | [[Сальвадор Дали]] | Пол Моррисон | |- | ''[[Ымырт сагасы: Жаңа ай]]'' | Едвард Каллен | Крис Уейтс | |- ! scope="row" rowspan=3|2010 | ''Мені есіңе сақта'' | Тайлер Хоукинс | Аллен Колтер | Және атқарушы продюсер |- | ''[[Ымырт сагасы: Тұтылу]]'' | Едвард Каллен | Девид Слейд | |- | Махаббат және Сенімсіздік'' | Ричард | Дейзи Гили | Сегмент: Жазғы үй |- ! scope="row" rowspan=2|2011 | ''Пілдерге су'' | Джейкоб Янковски | Френсис Лоуренс | |- | ''[[Ымырт сагасы: Таң 1 бөлім]]'' | Едвард Каллен | Билл Кондон | |- ! scope="row" rowspan=3|2012 | ''Сүйкімді дос'' | Джорж Дюруа | Деклан Донелан<br />Ник Ормерод | |- | ''Космополис'' | Ерик Пекер | Девид Кроненберг | |- | ''[[Ымырт сагасы: Таң 2 бөлім]]'' | Едвард Каллен | Билл Кондон | |- ! scope="row" rowspan=2|2014 |''Ровер'' | Рейнольдс | Девид Мишо | |- |''Жұлдыздар картасы'' | Джером Фонтана | Девид Кроненберг | |- ! scope="row" rowspan=2|2015 |''Шөл патшайымы'' | Т. Е. Лоуренс | Вернер Херцог | |- |''Өмір'' | Денис Сток | Антон Корбейн | |- ! scope="row" rowspan=2|2016 | ''Көшбасшының бала кезі'' | Чарльз Маркер | Бреди Корбет | |- |''Жоғалған қала Z'' | Генри Костин | Джеймс Грей | |- ! scope="row" |2017 | ''Жақсы уақыт'' | Константин Никас | Джош Сарди | |- ! scope="row" rowspan=2|2018 | ''Бикеш'' | Семьюел Алабастер | Девид Зелнер<br />Натан Зелнер | |- | ''Ақсүйектер өмірі'' | Монье | Клер Денис | |- ! scope="row" rowspan=3|2019 | ''Маяк'' | Ефрайм Уинслоу | Роберт Еггерс | |- | ''Патша'' | Луис | Девид Мишо | |- | ''Варварларды күту'' | Офицер Мандел | Киро Гуерра | |- ! scope="row" rowspan=2|2020 | ''Дәлел'' | Нейл | [[Кристофер Нолан]] | |- | ''Әр уақытта Ібіліс'' | Престон Тегардин | Антонио Кампос | |- ! scope="row" |2022 | ''[[Бэтмен (фильм, 2022)|The Batman]]'' | [[Бэтмен|Bruce Wayne / Batman]] | [[Мэтт Ривз]] | |- ! scope="row" |TBA | ''Майки7'' | Майки | Боң Жун Ху | Түсірілімдер<ref>{{cite web|url=https://www.gq-magazine.co.uk/culture/article/mickey7-robert-pattinson-bong-joon-ho |title=Mickey7: Robert Pattinson to lead Bong Joon-ho's trippy, dystopian Parasite follow-up &#124; British GQ |publisher=Gq-magazine.co.uk |date= 18 May 2022|accessdate=2022-07-17}}</ref> |} === Телесериалдары === <!-- Please note: do NOT use "rowspans" per WP:FILMOGRAPHY --> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" !scope="col"| Жылы !scope="col"| Атауы !scope="col"| Рөл !scope="col" class="unsortable" | Ескертпелер |- ! scope="row" |2004 | ''Түнек Патшалығы: Айдаһарлар Патшасы'' | Гизелер | rowspan=3|Сериал |- ! scope="row" |2006 | ''Елес Ұшқыш'' | Тоби Джаг |- ! scope="row" |2007 | ''Жаман ананың анықтамалығы | Дениель Гейл |} == Дискографиясы == {| class="wikitable sortable" |- !Жылы !Атауы !Альбом !Әнші !class="unsortable"|Ескертпелер |- |2013 | "Құстар" | ''Government Plates'' | Диз Греапс | Гитарада ойнады |} == Саундтрек == {| class="wikitable sortable" |- !Жыл !Атауы !Саундтрек |- | rowspan=2|2008 | "Never Think" | rowspan=2|''Ымырт'' |- | "Let Me Sign" |- | rowspan=3|2009 | "Chokin' on the Dust" (Part 1) | rowspan=3|''Не істесе болады'' |- | "Chokin' on the Dust" (Part 2) |- | "Doin' Fine" |- | 2018 | "Honeybun" | ''Бикеш'' |- | 2019 | "Willow" {{small|(with [[tindersticks]])}} | ''Ақсүйектер өмірі'' |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Паттинсон, Роберт}} [[Санат:Ұлыбритания фотомодельдері]] 4rr2z9ykf0kymmpbcxfg5c5puwf1pyb Ымырт (фильм, 2008) 0 126051 3622824 3418669 2026-06-27T06:28:59Z ShadZ01 56180 3622824 wikitext text/x-wiki {{Кино | Қазақша атауы = Ымырт | Шынайы атауы = Twilight | Суреті = Twilight poster.jpg | Сурет ені = | Сурет атауы = | Жанры = [[романтикалық фэнтези]]<br>драма | Режиссёрі = Кэтрин Хардвик | Продюсері = Вик Годфри<br>Грег Мурадиан<br>Марк Морган | Негізделген = [[Ымырт (роман)|Стефани Майердің осы аттас романы]] | Сценарист = Мелисса Розенберг | Актерлер = [[Кристен Стюарт]]<br>[[Роберт Паттинсон]]<br>[[Тэйлор Лотнер]]<br>[[Никки Рид]]<br>[[Келлан Латс]]<br>[[Эшли Грин]]<br>[[Джексон Рэтбоун]]<br>[[Элизабет Ризер]]<br>[[Билли Бёрк]]<br>[[Питер Фачинелли]] | Операторы = Эллиот Дэвис | Композиторы = Картер Бёруэлл | Қоюшы суретші = Кристофер Браун | Компания = [[Summit Entertainment]]<br>[[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Maverick Films]]<br>[[Imprint Entertainment]]<br>[[Aura Films]] | Дистрибьютор = Summit Entertainment | Бюджеті = 37 000 000 [[$]] | Түсім = 407 187 715 [[$]] | Мемлекет = {{USA}} | Тілі = [[ағылшын тілі|ағылшын]] | Ұзақтығы = 121 минут | Жыл = 2008 | Келесі фильм = [[Ымырт сагасы: Жаңа ай]] | imdb_id = 1099212 }} '''Ымырт''' ({{lang-en|Twilight}}) — [[Стефани Майер]] [[Ымырт (романдар сериясы)|романы]] бойынша түсірілген кинофильм, режиссері Кэтрин Хардвик. Әлемдік премьерасы 2008 жылы 21 қарашада болған. Роман жазу барысында [[Стефани Эдвард]]тың рөлінде Гэнри Кэвелды көргісі келген, алайда кино түсірер кезде оның жасы 24-ке келіп, ол 17 жасар баланың рөліне сомдауға сәйкес келмейді. [[Мелиса Розенберг]] пен [[Катрин Хардвик]] фильмнің сценарийін алты аптада жазып бітіреді. [[Кристен Стюарт]]тың рөлін бірден бекітеді, ал [[Роберт Паттинсон|Роберт Паттисон]]ды тек бір айдан кейін ғана бекітеді. Каллен отбасы мүшелерін рөлін сомдайтын әртістерді 2008 жылдың ақпанында ғана толықтай жинап бітеді. Түсірілім сол жылдың ақпанынан 2-ші мамырға дейін созылып, негізгі бөлімі Портленд (Орегон штаты) маңында өткен. Сонымен қатар Сент-Хеленс қаласында да түсірілімдер жүргізілген. Фильмдегі басты кейіпкерлер оқитын мектеп ретінде Вашингтон штатындағы Kalama High School мектебі таңдалады. Белла анасын Джеймстен құтқарады деп ойлап, бұрын сабақ алған балет студиясына келеді. == Мазмұны == 17 жастағы Белла Свон әкесі (Чарли) Форкске көшеді, өйткені анасы Рене жаңа күйеуі Филмен бірге тұрады және олар үнемі көшуге мәжбүр. Форкта Белла жұмбақ және өте әдемі Каллен отбасын кездестіреді. Оларды сирек кездесетін ерекшеліктер біріктіреді: алтын көздер және терінің ерекше бозаруы мен суықтылығы. Эдвард Каллен Беллаға біртүрлі жауап береді (кейінірек ол вампир екендігі анықталады және Белла сияқты керемет қан иісін ешқашан кездестірмеген екен). Алайда, ол көп ұзамай белланы миниваннан, содан кейін көшедегі бұзақылардан құтқарады, бұл оның нақты кім екеніне ойлануға мәжбүр етеді. Эдвард пен Белла бір-біріне ғашық болады. Ол оны отбасымен таныстырады. Каллендер өздерін вегетарианшылар деп есептейді, өйткені олар тек жануарлардың қанын ішеді. Олар Белланы бейсболға шақырады, онда ол үш вампирмен кездеседі. Белланың хош иісі олардың бірін-Джеймсті есінен шығарады. Эдвард сүйіктісін қорғайды, бірақ бұл Джеймстің тәбетін арттырады. Ол оны өлтіруді шешеді және Белланы қудалауды бастайды. Джеймс Белланы тістейді, бірақ Эдвард уларды сорып, сүйіктісін құтқарады, ал ағалары мен Элис жауды өлтіреді. Эдвард пен Белла оқу жылының аяқталуына орай мерекеде билеген кезде, терезеден оларға Джеймстің сүйіктісі Виктория қарайды. == Басты рөлдерде == * Эдвард Каллен — [[Роберт Паттинсон]]; * Белла Свон — [[Кристен Стюарт]]; * Джейкоб Блэк — [[Тэйлор Лотнер]]; * Карлайл Каллен – [[Питер Фачинелли]]; * Эсми Каллен — [[Элизабет Ризер]]; * Элис Каллен — [[Эшли Грин]]; * Джаспер Хейл — [[Джексон Рэтбоун]]; * Розали Хейл — [[Никки Рид]]; * Эмметт Каллен — [[Келлан Латс]]; * Чарли Свон — [[Билли Бёрк]]; * Рене Дуаер — [[Сара Кларк]]; * Билли Блэк — [[Джил Бирмингем]].<ref>[[:ru:Сумерки (фильм, 2008):]]{{ref-ru}}</ref> == Дереккөздер == <references/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Кино]] [[Санат:Алфавит бойынша фильмдер]] [[Санат:АҚШ фильмдері]] k7lxe8wbqjzymss9y5bi37vuukwbkvt Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс 0 131021 3622720 3567613 2026-06-26T17:37:18Z Mattennut 114712 Үлгіні қостым 3622720 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс|бөлім=[[Ресей империясының Орта Азиялық иеліктері|Ресейдің Орта Азияны басып алуы]]|орын=Қазақ даласы|дата=1837–1847|нәтиже=<ul> <li>Кенесары Қасымұлының өлімі</li> <li>Көтерілістің басылуы</li> </ul>|қарсылас1=Қазақтар|қарсылас2=[[Ресей империясы]]|командир1=[[Кенесары хан|Кенесары Қасымұлы]]|командир2=[[I Николай]]|қақтығыс=Кенесары көтерілісі}}[[Сурет:Ulyhanblack.jpg|thumb|200px|[[Кенесары Қасымұлы]]]] '''Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс''' (''1837–1847 жылдар аралығы'') — [[қазақтар]]дың [[Ресей империясы|патша үкіметіне]] қарсы барынша бұқаралық және ұзаққа созылған [[көтеріліс]]терінің бірі болды. ==Көтерілістің себептері, мақсаты және қозғаушы күштері== XIX ғасырдың 20–30 жылдарында отаршыл [[өкімет|үкімет]] билігі мен [[қазақ]] халқының арасындағы [[қарым-қатынас]] елеулі түрде шиеленісе түсті. ''Біріншіден'', [[Кіші жүз]] бен [[Орта жүз]]дегі хан билігінің жойылуы [[сұлтан]]дардың, билердің және [[батыр]]лардың едәуір бөлігінің наразылығын туғызды. ''Екіншіден'', патша [[үкімет]]і қазақ халқының ежелден келе жатқан [[дәстүр]]лі жерлерін әскери [[бекініс]]тер салу үшін жаппай тартып ала бастады. ''Үшіншіден'', бұрын [[Ресей]]ге ешқандай алым-салық төлеп көрмеген [[қазақтар]]ға ендігі жерде жасақ, түтін салығы, жол [[Салық|салығы]] сияқты алым-салық түрлері көбейе түсті, қазақ өз жерін өзі жалға алып, пайдаланатын [[күй]] кеше бастады. ''Төртіншіден'', патша үкіметінің әскери отрядтары қазақ [[ауыл]]дарына [[шабуыл]] жасап, күн көрсетпеді. Осының бәрі байырғы жергілікті [[халық]]ты (номадтарды) қатты күйзеліске ұшыратты, олардың [[күн]] көрісін қиындатып жіберді. [[Көтеріліс]]тің басты [[мақсат]]ы қазақтардың патша үкіметі тартып алған ежелгі [[жер]]лерін өздеріне қайтарып алу, округтерді тарату, отаршылар енгізген алым-салықтарды жою еді. Көтерілістің қозғаушы күші қатардағы қарапайым көшпелілер, сондай-ақ старшындар мен [[би]], [[баты]]рлар, тіпті [[сұлтан]]дар да болды. Көтерісшілердің қалың қолына үш [[жүз]]дің атақты батырлары жетекшілік етті. Көтеріліске қатысушылар негізінен қазақ халқы еді. Бірақ олардың арасында [[орыстар]] мен [[Башқұрттар|башқұрт]], [[Өзбектер|өзбек]], [[Қарақалпақтар|қарақалпақ]], [[Түріктер|түрікмен]], тіпті [[поляктар]] және басқа халық өкілдері де болды. Олардың кейбіреулері ханның ерекше [[сенім]]і мен [[құрмет]]іне ие болып, жоғары лауазымды қызметтер атқарды. Мәселен, Кенесарының өзінің хатшысы бұрынғы орыс солдаты болды. [[Наурызбай батыр|Наурызбай]] сұлтанның атқосшысы да [[Николай Губин]] есімді орыс еді. Татар [[Әлім Ягудин]] Әскери кеңестің мүшесі болатын. Дипломатиялық [[қызмет]]ке ханның атынан өзбеқ [[Сейдаққожа Оспанов]] басшылық етті". Бұлардың бәрі де Кенесарыға жақсы ұйымдастырылған тәртіпті әскер құруына көмектесті және көтерілісшілерге өздерінің жеке [[тәжірибе]]лерін үйретті. ==Кенесары Қасымұлы - аса көрнекті мемлекет қайраткері== 1837 жылы Кенесары Қасымұлы бастаған [[көтеріліс]] басталды. Ол [[Қазақстан]]дағы ірі көтерілістердің бірі еді. Оған үш [[жүз]]дің қазақтары түгел қатысты. Кенесары [[тарих]] сахнасына өзінің ұлы бабасы [[Абылай хан]]ның ісін жалғастырып, алға алып барушы ретінде шықты. [[Сұлтан]] Кенесары 1802 жылы дүниеге келген. Ол Қасым сұлтанның бел баласы, Абылай ханның туған немересі еді. Көтерілістің [[болашақ]] басшысы Кенесары бала кезінен-ақ ат құлағында ойнады, құралайды көзге атқан [[мерген]] болды. Қанжығасы қанды ғажайып [[Аңшылық|аңшылығымен]], қара қылды қақ жарған [[Әділдік|әділдігімен]], ерік-жігері, қажымас қайратымен және жүрек жұтқан батылдығымен, қайтпас қайсар [[қаһармандық|қаһармандығымен]] тaнылды. Оның бойында ұйымдастырушылық және әскери қолбасшылық [[талант]]ы мол болатын. XIX ғасырдың орта кезіндегі орыс зерттеушілерінің бірі Л. Майер «Кенесарыға көзсіз ерлік тән еді» деп жазды. Замандастарының сипаттауына қарағанда, ол ашық жүзді, орта бойлы және жауырыны қақпақтай төртпақ [[тұлға]]лы болған. Аз сөйлеп, көп тыңдайтын, өзін-өзі аса байсалды ұстай білетін. Әңгімелескен [[адам]]ының [[пікір]]іне әрқашан мұқият назар аударатын. Қонақжай [[қасиет]]і ерекше күшті еді. Әкесімен және ағаларымен бірге жүрген кездерінде олардан қолбасылық [[тәжірибе]]сін едәуір үйреніп алған болатын. ==Көтерілістің басталуы== Көтеріліс Кенесарының патша [[үкімет]]інің [[саясат]]ын жарамсақтана қолдаған жексұрын [[сұлтан]]дар мен билердің ауылдарын шауып алудан басталды. Ол [[шекара]] шебіндегі [[бекініс]]терге де, патша үкіметінің әскери жасақтарына да жиі-жиі [[шабуыл]] жасап тұрды. Мәселе, 1837 жылдың аяқ кезінде Кенесары хорунжий Рытовтың отрядын тас-талқан етіп жеңіп шықты. Ол отрядтың [[құрам]]ында 6 урядник және 48 сібір қазағы болатын. Олар [[Петропавл]]дан [[Ташкент]]ке бара жатқан сауда керуенін күзетіп бара жатқан еді. Кенесары 1838 жылы өзінің адамдарын Батыс [[Сібір]] [[Генерал-Губернатор|генерал-губернаторына]] жіберіп, оған арнайы хат жолдады. Хатында [[Ақтау]] бекінісі мен [[Ақмола]] приказын жоюды, [[Омбы]]да тұтқында отырған өз [[адам]]дарын түгел босатуды талап етті. Генерал-губернатор Кенесарының адамдарының барлығын да саптағы мың [[солдат]]тың арасынан өткізіп, дүре соқтырды. Олардың [[әскер]]ге жарайтындары тұрақты армия қатарына алынып, қалғандары Шығыс Сібірге жер аударылды. Генерал-губернатордың бұл [[Қылық|қылығы]] Кенесары сұлтанның ашу-ызасын келтіріп, [[көтеріліс]]ті бастап жіберуін тездетті. Ол старшина Симоновтың әскери жасақтарына өлтіре соққы беріп, көптеген қару-жарағы мен оқ-дәрісін тартып алды. 1838 жылы Кенесарының сарбаздары [[Қоңырқұлжа Құдаймендіұлы]]ның ауылдарына [[шабуыл]] жасады, оның 12 мыңға жуық жылқысын айдап әкетті. Ақмола төңірегіндегі бекіністер тұрғындарының 2,5 мың малы қоса кетті. Сұлтан Кенесарының туған [[қарындас]]ы [[Бопай]] бастаған сарбаздар [[Көкшетау]] округының ауылдарына шабуыл жасады. Кенесары жасақтарының белсенді әскери [[іс-қимыл]]ы 1838 жылдың тамыз айында басталды. Ол Ақмола бекінісіне таяу ірі елді мекенді алты [[күн]] бойы қоршауда ұстап, өртеп жіберді. Ақмола бекінісі мықты қорғалатын. Бекіністің төңірегіне терең ор қазылып, оған жете беріс [[жер]]лерге күшті кедергі-тосқауылдар қойылған болатын. Ақмола бекінісін аға [[сұлтан]] Қ. Құдаймендіұлы мен әскери старшина Карбышев бастаған отряд қорғады. Кенесары шабуылды 1838 жылдың 7 тамызында таң саз бере бастады. Оның сарбаздары бекіністі [[өрт]] шығаратын жебелермен атқылады. [[Бекініс]] өртке оралды. Кенесарының даңқты [[батыр]]ларының бірі Басықара бекіністің ішкі жағасынa баса-көктеп кіріп барып, сұрапыл ұрыс салды. Ол осы шайқаста ерлікпен қаза тапты. Бекініске ''[[Ағыбай]]'', ''[[Иман]]'', ''[[Бұқарбай батыр|Бұқарбай]]'' батырлардың сарбаздары басып кірді. [[Орынбор]] губернаторы В. Перовский мен Батыс Сібір губернаторы ''П. Горчаковтың'' арасында Кенесарыға қарсы қалай [[күрес]] жүргізу жөнінде өзара келіспеушілік [[пайда]] болды. В. Перовский Кенесарыға қарсы күресті [[бейбіт]] келіссөздер арқылы да жүргізу керек десе, П. Горчаков әскери күш қолданып, көтерілісшілерді аяусыз қырып-жою [[жоспар]]ынан танбады. Орынбор губернаторы 1840 жылы патша [[үкімет]]інің Кенесарыға [[кешірім]] жасауына қол жеткізді. Кенесарының тұтқынға алынған туған-туыстарының барлығы да түрмеден босатылды. Арада [[уақыт]]ша бейбіт [[келісім]] кезеңі басталды ==Қазақ хандығының қалпына келтірілуі== 1841 жылдың [[қыркүйек]] айында үш жүздің [[өкіл]]дері бас қосқан жиында Кенесары Қасымұлы [[хан]] сайланды. Сөйтіп [[Қазақ хандығы]] қалпына келтірілді. Патша үкіметі бұл жайсыз хабарды өте өкініш [[сезім]]імен естіп-білді. Ендігі жерде Кенесары бастаған [[көтеріліс]] ұйымдасқан сипат ала бастады. Ұлт-азаттық [[күрес]]ті табысты жүргізу үшін Кенесары хан бір орталықтан басқарылатын [[мемлекет]] құрды. Оны ханның өзі басқарды. Ханның жанынан жоғарғы кеңесші орган - өзіне барынша адал берілген батырлардан, билерден, [[сұлтан]]дар мен жақын туыстарынан тұратын арнайы Кеңес құрылды. Кенесары хандықты өзінің сенімді [[адам]]дары - жасауылдар арқылы басқарды. Жасауылдар [[сот]] ісімен, [[шаруашылық]] мәселелерімен, дипломатиялық жұмыстармен, алым-салық жинаумен және әскери істермен айналысты. Жасауылдар сонымен қатар орталық [[өкімет]] билігі берген нұсқаулардың мұқият орындалуын, мал жайылымдарының [[дұрыс]] бөлініп, тиімді пайдаланылуын бақылады, халықтың көңіл күйін де қадағалады. Хан билігі [[қызмет]]інің оңды нәтижелері ретінде оның қол астындағы [[халық]] арасында алауыздық пен барымта алу жойылды. ==Ханның алым-салық және сауда-саттық саясаты== Кенесары ең апдымен алым-салық төлеудің [[Тәртіп|тәртібін]] ретке келтірді. [[Мал]] өсірушілер — '''''зекет''''', ал диқандар - '''''ұшыр''''' төлейтін болды. Патша [[әскер]]лерімен [[соғыс]]ты одан әрі жалғастыру қосымша материалдық және [[қаржы]] шығындарын [[қажет]] етті. Сондықтан алым-салықтың да қосымша түрі енгізілді: халықтан киім-кешек, қару-жарақ, [[ат]] әбзелдерін жинау қолға алынды. [[Салық]] жинауда халықтың [[жағдай]]ы жеке-жеке ескерілді. [[Меншік|Меншігінде]] малы 40 бастан аспайтындар алым-салықтан босатылды. 40-тан 100 басқа дейін малы барлар бір малдан, ал 100 бастан артық малының әрбір 40 басына бір малдан төлеп тұратын болып белгіленді. Диқандар өздерінің өндірген [[өнім]]інің оннан бір бөлігін төлеуге міндетті болды. [[Көтеріліс]]ке деп жиналған астықты патша [[үкімет]]і жиі-жиі тәркілеп кетіп жүрді. Тәуекел етіп, көтерілісшілерге астық апарып сатқандар жазалаушы әскердің қаһарына ұшырады. Сондықтан да Кенесары қазақтардың [[егіншілік]]пен айналысуын қатты қолдады. Көпестердің сауда керуендерінен алынатын баж салығы едәуір [[табыс]] беретінін ескерген Кенесары ондай [[керуен]]дерді тонауға [[тыйым]] салды. Сауда керуендерінің толық қорғалуын қамтамасыз етті. Керуенбасыларын жеке өзі қабылдап та отырды. [[Баж]] салығын төлеуден жалтарғандарға қосымша салық салынды. Баж салығынан түскен қаржыға [[Орта Азия]] базарынан қару-жарақтар мен оқ-дәрі сатып алынды. ==Қарулы күштердің құрылуы== Кенесары 20 мың сарбаздан тұратын әрі [[жауынгер]]лік қабілеті күшті тұрақты [[әскер]] жасақтай алды. Кенесары әскері [[жүздік]]тер мен мыңдықтарға бөлінді. [[Ерлік|Ерлігімен]] ерекше көзге түскен сарбаздардың [[қатар]]ынан жұзбасылар мен мыңбасылар тағайындалды. Кенесары құралайды көзге ататын мергендерден іріктеп, [[мерген]]басы басқаратын ерекше жасақ құрды. [[Орыс армиясы]]ның үлгісі бойынша хан өз әскерлеріне ерекше айырым белгілерін енгізді. Хан [[сарбаз]]дарынан [[шайқас]] тактикасы мен әскери [[өнер]]дің амал-тәсілдерін меңгеруді талап етті. Көтерілісшілерді әскери өнерге үйретумен орыстың, татардың және башқұрттардың бұрын тұрақты орыс армиясында қызмет еткен тәжірибелі солдаттары айналысты. Хан армияда қатаң тәртіп орната білді. Мәселен, сатқындық жасаған немесе әскери [[күзет]]те ұйықтап қалған сарбаздар [[өлім]] жазасына кесілді. Әскери тәртіпті бұзғандар қатаң жазаланды, қару-жарақ арнайы қоймаларда сақталды. Кенесары барлаушылардың [[қызмет]]ін де шебер пайдаланды. Олар [[көтеріліс]] басшысына патша әскерлерінің қашан және қайда [[бет]] алатынын алдын ала хабарлап отырды. Кенесары әскерінің тыл қызметі де жолға қойылды. Ол көтерілісшілерді [[азық-түлік]]пен, жемшөппен қамтамасыз етті. ==Патша үкіметінің жазалау әрекеттері== Отаршылдыққа қарсы [[күрес]]ке қазақтардың үш жүзінің бәрі бірдей белсене қатысуы патша [[үкімет]]інің зәресін үшырды. Сондықтан да ол көтерілісшілерге қарсы неғұрлым белсенді [[әрекет]]тер ұйымдастыруға көшті. 1842 жылы [[Орынбор]] губернаторы Перовскийді Обручев алмастырды. Мұның өзі Кенесарының ендігі жерде Орынбор [[генерал-губернатор]]ымен [[қарым-қатынас]]ының нашарлауына алып барып соқтырды. Екі арадағы [[бейбіт]] келісім бұзылды. 1842 жылы Сотниковтың отряды Кенесарының ауылына қарақшылық [[шабуыл]] жасады. Жазалаушы отряд қыруар көп малды айдап әкетті, он адамды тұтқынға алды. Тұтқынға алынғандардың [[қатар]]ында Кенесарының әйелі Күнімжан да болды. Кейінірек қазақтар ханның басқа ауылдарына да [[шабуыл]] жасай бастады. Ресей [[император]]ы Кенесары бастаған көтерілісті басу [[мәселе]]сін ұдайы ерекше бақылауда ұстады. 1843 жылы ол қазақ ханына қарсы жорық ұйымдастыру жөнінде [[жарлық]] шығарды. Ханның басына 3 мың сом [[мөлшер]]інде [[сыйлық]] жарияланды. Көтерілісшілерге қарсы старшина Лебедев басқарған 300 солдаттан тұратын жазалаушы [[отряд]] жіберілді. 1843 жылдың [[тамыз]] айында сұлтандар А. Жантөреұлы мен Б. Айшуақұлы бастаған екінші [[әскер]] жабдықталды. Онымен бір [[мезгіл]]де [[Омбы]]дан, [[Петропавл]]дан, [[Қарқаралы]]дан да әскерлер шықты. Патша үкіметінің әскерлері жергілікті жер [[жағдай]]ын нашар білді. Оның үстіне, дала сарбаздарына қарсы [[ұрыс]] жүргізудің ерекше әдісі қажет еді. Мүның бәрі де патша үкіметі жазалаушы әскерінің сілесін қатырды. Туған [[өлке]]нің жер [[жағдай]]ын жақсы білетін Кенесары жауға қарсы шабуылды одан әрі үдетті. 1844 жылы шілденің 20-сынан 21-іне караған түні Кенесары хан [[Тобыл]] өзенінің жоғарғы ағысында [[Жантөре хан|Жантөре]] сұлтанның әскеріне күйрете соққы берді. Кескілескен [[шайқас]]та сұлтанның 44 адамы қаза тапты. Бұл кезде Дуниковскийдің әскери тобы таяу манда болған еді. Бірақ оның ұрысқа араласып, А. Жантөре сұлтанды құтқарып қалуға батылы жетпеді. Кенесарының [[жеңіс]] жігерлендірген негізгі күштері 1844 жылғы [[тамыз]]да Екатерина станицасына [[шабуыл]] жасады. [[Бекініс]]тің маңындағы елді мекенді өртеп жіберді, 40 адамды тұтқынға алды, қыруар малды айдап әкетті. Сонымен қатар [[мылтық]], [[тапанша]], [[қылыш]], [[найза]] сияқты көптеген қару-жарақ түрлерін олжалады. Арнайы жіберілген жазалаушы отряд Кенесарының ауылына жете алған жоқ. [[Үкімет]] басындағыларды абыржушылық пен [[үрей]] биледі. ==Долгов және Герн бастаған елшіліктердің Кенесары ордасына келуі== Кенесарымен болған [[соғыс]]тың ұзаққа созылуы патша [[үкімет]]іне елеулі шығын келтірді. Сондықтан 1845 жылдың [[ақпан]] айында [[Орынбор]] басшылығы Кенесары ханға Долгов және Герн бастаған [[елшілік]] жіберуді [[қажет]] деп тапты. Олар Кенесарыны патша үкіметінің талабын орындауға көндіруге тиіс болды. Сонымен қатар барлау [[жұмыс]]тарын жүргізуді де көздеді: біріншіден, олар Кенесары әскерлерінің қай жерлерде қаншалықты [[мөлшер]]де орналасқанын дәл білуі тиіс болды, екіншіден, [[Ырғыз]] бен [[Торғай]] өзендерінің бойында тағы қандай [[бекініс]] салуға болатынын анықтап қайту еді. Патша үкіметі мұндай [[шара]]ларды жүзеге асыру арқылы көтерілістің орталық [[аймақ]]тарына толық бақылау орнатуды көздеді. 1845 жылы Долгов пен Герн бастаған елшілік ханның ордасына жетті. Кенесарыға оның әйелі Күнімжан қайтарылды. Жүргізілген келіссөздер барысында Кенесарыға қабылдауға болмайтын [[шарт]] қойылды: көтерілісшілерге [[үкімет]] белгілеген шектеулі аймақ шегінде ғана көшіп жүруге [[рұқсат]] берілді. Кенесарының Ресейге толық бағынуы және [[соғыс]] қимылдарын біржолата тоқтатуы тиіс болды. Орынбор ведомствосына қарайтын [[қазақтар]]дың барлығы да [[Ресей империясы]]ның азаматтары ретінде әрбір үйдің 1 сом 50 тиын мөлшерінде түтін салығын төлеп тұруы тиіс екендігі, ханның Орынбор қазақтарынан зекет алуына тыйым салынатындығы айтылды. Кенесарының [[қылмыс]]ты істерді қарауына рұқсат етілмейтіні ескертілді. Ханның қашқын орыс пен татар және башқұрттарды жасырын ұстауына тыйым салынатыны, оларды Ресейге қайтаруы тиіс екені туралы сөз болды. Кенесарының Ресейге «ұнамайтын» шет [[мемлекет]]термен және жеке тұлғалармен [[қарым-қатынас]]тар жасауына рұқсат етілмейтіні де ескертілді. Кенесары Долгов пен Герн елшілігінің қойған шарттарының түпкі [[мақсат]]ы оның хан лауазымын иеленуге [[құқық|құқығы]] жоқтығын тұспалмен түсіндіру екенін оп-оңай ұқты. Хан патша үкіметі қойған бұл [[талап]]тардың бірде-біреуін қабыл алған жоқ. Келіссөздер тұйыққа тірелді. Патша үкіметінің елшілігі көздеген мақсатына жете алмады. Елшілер кеткеннен кейін хан әскери [[кеңес]] шақырып, енді [[Жетісу]] аумағына қарай көшуге шешім қабылдады. Патша үкіметі содан кейін-ақ [[Ырғыз]] өзені бойында [[Орал]], ал [[Торғай]] өзені бойында Орынбор әскери бекіністерін салуға кірісіп кетті. ==Кенесары Қасымұлының Қоқан хандығымен күресі== Кенесары мен [[Қоқан Хандығы|Қоқан хандығы]] [[қарым-қатынас]]ының шиеленісіп кетуінің өзіндік себебі де бар еді. Өйткені Қоқан хандығының билеушілері 1836 жылы оның бірге туған бауыры [[Саржан Қасымұлы|Саржан]] сұлтанды, 1840 жылы әкесі Қасым төрені өлтірген болатын. Мұның өзі оның Қоқан хандығының билеушілеріне деген ыза-кегін өршіте түсті. Қоқан хандығына қарсы күресте Кенесары [[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] батырдың көмегіне сүйенді. 1845 жылы Кенесары хан Қоқан хандығының [[Жаңақорған]], [[Жүлек]] және [[Созақ]] сияқты бекіністерін тартып алды. 1846 жылы Қоқанның және бір мықты [[бекініс]]і Меркіні де қолға қаратты. Содан бастап Қоқан хандығының қазақтарға озбырлық жасауы [[уақыт]]ша болса да тыйылды. Бірақ Кенесары өзіне Қоқан мемлекеті сияқты және бір қатерлі [[дұшпан]] тауып алды. ==Кенесары әскерлерінің Ұлы жүз аумағына қарай шегінуі== Патша үкіметі Кенесары ханды [[Орынбор]] өлкесінен қалай да ығыстырып шығаруға ұмтылды. Соның салдарынан Кенесары [[Сарыарқа]]ны тастап, [[көтеріліс]] орталығын [[Жетісу]] жеріне қарай ауыстыруға мәжбүр болды. [[Сібір]]дегі өкімет билігі [[Омбы]]дан генерал Винневский басқарған елеулі әскер күшін зеңбіректерімен қоса Жетісуға жедел түрде жіберді. [[Азық-түлік]]тің тапшылығы Кенесарыны [[егіншілік]]пен айналысуға мәжбүр етті. Күші басым патша [[үкімет]]інің қысым жасауымен Кенесары [[Іле]] өзенінід оң жақ бетіне өтіп, одан әрі Алатаудың етегіне көшіп барды. Ал патша үкіметі оған [[Кіші жүз]] бен [[Орта жүз]] қазақтары тарапынан көмекке келетін жолды кесіп тастады. [[Ұлы жүз]]дің ''Сұраншы'', ''Байсейіт'', ''Тайшыбек'' сияқты батырлары Кенесарыға қолдау көрсетіп, көтерілісшілердің сиреп қалған [[қатар]]ын толықтырып, едәуip күшейтті. Кенесары Қасымұлы [[Қытай]]ға барып, бой тасалай тұруды да ойлады. Бірақ оның бұл [[әрекет]]ін Қытай үкіметі қолдамады. Ресей империясымен [[қарым-қатынас]]ымызды бүлдіріп аламыз деген қауіппен Кенесарының өтінішін қанағаттандырудан үзілді-кесілді бас тартты. Қазақтардың арасында беделі күшті әрі жауынгер ханды қабылдаудың ешқандай да қажеті жоқ деп ойлады. Оның үстіне, бұл кезде Қытайдың өзі де қазақтармен діні бір ұйғыр және дүңгендердің [[көтеріліс]]терінен мазасы кетіп, қатты аландаулы болатын. ==Көтерілісшілердің Қырғызстан аумағындағы қимылдары== Көтерілісшілер қырғыз жеріне жақын келді. Бұл кезде қырғыздар [[Қоқан Хандығы|Қоқан хандығының]] [[ықпал]]ында болатын. Хан солтүстік қырғыз рулары білеуші манаптарының өзіне бағынуын [[талап]] етті. Бұл талаптар [[патша]] үкіметімен және Қоқан хандығымен одан әрі күрес жүргізу үшін күш біріктіру қажеттігінен туған еді. Хан қырғыздарға арнаған үндеуінде былай деп жазды: ''«Менің мұнда келгенімнің [[мақсат]]ы, сендермен жауласу, қан төгісу емес, қайта қазақтар мен қырғыздардың басын қосып, оларды күшейту, Қоқанның қол астынан бөліп алу, қоқандықтардың [[қысым]]ынан құтқару болып табылады»''. Қырғыздарда [[Шыңғысхан]] ұрпақтарына бағыну [[дәстүр]]і қалыптаспаған еді. Сондықтан да олардың ханға бағынуы, сөйтіп өздерінің тәуелсіздігінен айырылуы, әрине, қырғыз ақсүйектерінің ойына кіріп те шықпағаны әбден табиғи нәрсе еді. Оның үстіне, [[қырғыздар]] [[Абылай хан]]ның қырғыз аумағына жасаған жорықтарын да ұмыта қойған жоқ болатын. Қырғыздар патша үкіметінің [[Сібір]] әкімшілігі тарапынан едәуір қолдау табатынын да сезді. Вишневский қырғыздарды Кенесарының ауылдарына [[шабуыл]] жасауға ашықтан-ашық айдап салды. [[Алатау]] қырғыздары Қоқан хандығының қолдауына сүйенді. Қырғыз манаптары ірі [[тайпа]] өкілдерін құрылтай жиналысына шақырды. [[Ықпал]]ы күшті манап Орман барлық қырғыздардың билеушісі болып тағайындалды. Құрылтайға жиналған манаптар Кенесары ханның ұсынысын қабылдаудан ашықтан-ашық бас тартты. Кенесары ханның қырғыздарға қарсы аттанған екі мың [[сарбаз]]ы жеңіліс тапты. Оның бір мыңы қырғынға ұшырады, екінші жартысы аш-жалаңаш, қару-жарақсыз, жаяу-жалпылап кері қайтты. Қазақ сарбаздарының бірқатары тұтқынға алынды. Мұның өзі қырғыздар тарапынан бұрын-соңды болып көрмеген батылдық пен қатыгездік болып шықты. Қырғыздар жағы қолға түскен тұтқындар үшін орасан зор [[көлем]]де төлем талап етті. Кейінірек қырғыздар тарапынан келісім жасауға арнайы адамдар келді. Қазақтар мен қырғыздар арасында бейбіт келісім жасалды. Тұтқындар алмастырылды. Екі жақта бұдан былай бір-бірімен [[бейбіт]] көршілікте, тату-тәтті [[достық]]та тұруға серттесті. Бірақ қырғыздар көп ұзамай-ақ бұл келісімді бұзды, Кенесары ханның жақын серіктерінің бірі [[Саурық]] батырдың ауылына шабуыл жасады. Олардың бұл [[шабуыл]]ы қырғыз батыры Жаманқараның өлімі үшін кек алу мақсатымен ұйымдастырылған еді. Қырғыздар қазақтардың 700-ге жуық жылқысын айдап әкетті, Саурық батырды өлтіріп кетті. 1847 жылғы сәуірде Кенесары он мындай қолмен [[Қырғызстан]]ның жеріне басып кірді. Қырғыздармен шайқас [[Ыстықкөл]] мен [[Шу өзені]]нің жоғарғы ағысы аралығында Кекілік сеңгір тауының қойнауында өтті. ==Кенесары Қасымұлы бастаған көтерілістің жеңілу себептері мен салдары. Көтерілістің тарихи маңызы== [[Таныс]] емес таулы шатқал арасында [[қазақтар]] абайсызда қоршауда қалып қойған болатын. Соңғы [[шайқас]] қарсаңында өткізілген әскери [[кеңес]]те Кенесары ханның серіктері қоршауды бұзып өтіп, ханның [[аман]] құтылуы туралы [[ұсыныс]] жасады. Бірақ хан ол ұсыныстан біржолата бас тартты. Кенесары хан өз [[батыр]]ларын қоршауда қалдырып, жеке өзі қашып құтылуды ар санады. Сұлтан Рүстем мен [[Ұлы жүз]]дің ықпалды биі [[Сыпатай]] жасақтарының кенеттен шегініп кетуі көтерілісшілердің [[жағдай]]ын қиындатып жіберді. Тоқмаққа таяу жерде Кенесары 30-дан астам [[сұлтан]]ымен және аз ғана [[сарбаз]]ымен күші басым қарсыласымен ерлікпен шайқасып, тұтқынға түсті. Көтерілісшілердің шағын тобы қоршауды бұзып шығып қашып құтылды. Қырғыз манаптарының бас қосқан жиынында қолға түскен ханды, [[сұлтан]]дар мен [[сарбаз]]дарды өлім жазасына кесу ұйғарылды. Тұтқындағы хан манаптарды күш біріктіріп, [[Қоқан Хандығы|Қоқан хандығы]] мен [[Ресей империясы]]на қарсы күреске шақырды. Бірақ қырғыздар ханның сөзіне [[құлақ]] аспады. Кенесары мен оның інісі [[Наурызбай Қасымұлы]] осылай қаза тапты. Ресей зерттеушісі Л. Мейер қазақ жауынгерлерінің ең соңғы күндері туралы былай деп жазды: «Олар қырғыздармен үш [[тәулік]] бойы [[ерлік]]пен шайқасты, Сібір қырғыздары көмекке келіп жетер деген [[үміт]]те болды. Бірақ [[патша]] үкіметінің жергілікті өкімет билігінің басшылары олардың келетін жолын бөгеп, тосқауыл қойып үлгерген еді. Үшінші тәулік дегенде көтерілісшілердің бір бөлігі қоршауды бұзып шығып, құтылып кете алды. Ханның көптеген [[сенім]]ді серіктері түгелдей дерлік өлтірілді. Ханның өзі бірнеше [[сұлтан]]дарымен бірге тұтқынға алынды және азапты ауыр [[жаза]]ның салдарынан қаза тапты». Кенесарының және оның жақын [[серік]]терінің көзін жоюға қатысқан қырғыз манаптарының бәрі де патша [[үкімет]]інің наградаларымен марапатталды. [[Халық]]тың сүйікті ханының қапылыста қалай қаза тапқанын ақын [[Нысанбай Жаманқұлұлы]] (1812-1871) «Наурызбай-Қаншайым» дастанында қайғылы сарында баяндайды. Әкесі Кенесарының бастаған ісін оның ұлы [[Сыздық]] сұлтан мен оған шын берілген батырлар жалғастырды. Ханның [[қаза]]сы үшін кек алу [[мақсат]]ымен қазақтар [[Қырғызстан]] аумағына бірнеше рет әскери жорық жасады. Қазақтардың Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық [[көтеріліс]]і осылайша [[жеңіліс]] тапты. Кенесары ханның жасақтары Ресейдің жақсы қаруланған әрі күшті әзірліктен өткен тұрақты әскеріне қарсы тұра алмады. Оның үстіне, Кенесары бірнеше [[бағыт]]та — патша үкіметіне, қырғыз манаптарына және [[Қоқан хандығы]]на қарсы [[соғыс]] жүргізді. Мұның өзі оның негізгі күштерін едәуір шашыратты. [[Сұлтан]]дар мен рубасыларының арасында ауызбірлік болмады. Кенесары Қасымұлы бастаған [[көтеріліс]] қазақ халқының патша [[үкімет]]іне қарсы жаппай қатысқан бұқаралық соғыстарының бірі болды. Көтерілістің жеңіліске ұшырауы патша үкіметінің қырғыз жерлерін, [[Жетісу]]дың аумағын және Оңтүстік Қазақстанды басып алуына жол ашты. Сондай-ақ [[Бұхара]], Қоқан және [[Хиуа]] хандықтарын қосып алудың алғышарттары жасалды. Кенесары Қасымұлы қазақ халқының есінде талантты әскери қолбасшы, аса көрнекті [[мемлекет]] қайраткері ретінде қалды. Хан билігі іс жүзінде жойылған [[жағдай]]дың өзінде ол қазақтың үш жүзінің басын біріктіріп, қазақ [[Мемлекеттілік|мемлекеттілігін]] қайтадан қалпына келтірді. Көптеген зерттеушілер Кенесарының ұлы [[Абылай]] заманындағы егеменді мемлекеттілікті қалпына келтіру үшін жасаған [[әрекет]]терін жоғары бағалады. Оған патша үкіметі әкімшілігінің өкілдері де құрметтеп қарады, ресейлік [[ғалым]]дар Кенесарыны «бүлікшіл сұлтан», «Қырғыз даласының Митридаты» деп атап, оның [[іс-әрекет]]теріне жағымды баға берді. Кенесары Қасымұлының [[өмір]]і мен [[қызмет]]і [[болашақ]] ұрпаққа өшпес өнеге. Қазақтың жүрек жұтқан батыр перзенттерінің бірнеше ұрпағы мен XX ғасырдың бас кезіндегі ұлт-азаттық [[қозғалыс]]ының жетекшілері одан үлгі алып өсті. Кенесары Қасымұлының [[Астана]] қаласында тамаша ескерткіші, оның есімімен аталатын үлкен көше бар. Кенесары қазақ халқын [[бостандық]] пен тәуелсіздік жолындағы [[күрес]]ке жұмылдырды. Кенесары көтерілісі [[табыс]]қа жетпесе де, оның ұлы істері [[халық]] есінде мәңгі сақталады.<ref>Қазақстан тарихы (XVIII ғасыр — 1914 жыл). Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Қабылдинов З.Е., Қайыпбаева А.Т.Алматы: Атамүра, 2008. — 352 бет, суретті, карталы.ISBN 9965-34-816-2</ref> ==Қозғалыстың алғышарттары== XIX ғасырдың 20-жылдарында бұрынғы [[Бөкей хан]] мен [[Уәли хан]]ның иеліктерін біріктіріп, [[Қарқаралы]] округін құру едәуір саяси-әкімшілік жаңалықтар енгізді. Мұның өзі [[патша өкіметі]]не [[Орта жүз|Орта]] және [[Ұлы жүз]] арасындағы жерлерді тездетіп отарлауға, оның қазақ даласындағы иеліктерін нығайта түсуге мүмкіндік берді. Патша өкіметінің бұл шаралары [[қазақ]] халқының мүддесіне қайшы келетінін, бара-бара қазақ мемлекеттілігінің жойылатынын қазақ халқының көреген қайраткерлері болжай білді. Уәли хан өлгеннен кейін ханның жесірі, ұлы ғалым [[Шоқан Уәлиханов]]тың әжесі ақылды, көреген, өз заманына лайықты сауаты бар [[Айғаным патша]] үкіметінің Сыртқы істер [[министр]]лігінің [[Сібір]] комитетімен және [[Азия]] департаментінің шенеуніктерімен жиі хатхабар алысып тұрды. Бірақ Айғаным қанша қабілетті болғанымен, халықтың патша өкіметіне деген қарулы наразылығына басшылық ете алмайтын еді. Осындай күрделі де қиын міндет [[Абылай хан|Абылай]]дың отыз ұлының ең кішісі [[Қасым сұлтан]]ға жүктелді. Оның бел балалары — Саржан, Есенгелді, Ағатай, Бопай, Құшақ және Кенесары бәйбішеден, ал [[Наурызбай]] тоқалдан туған еді. Бұлар патша өкіметінің [[Қазақстан]]ды отарлауына қарсы жиырма жыл бойы жүргізілген ауыр да қиын күрестің белсенді қатысушылары, ал Саржан, Есенгелді, Кенесары сол күрестің ұйымдастырушысы әрі басшылары ретінде тарихта қалды. Осы ұлт-азаттық қозғалыстар патша өкіметінің режіміне аса зор моральдық-саяси апат әкелді. Патша өкіметінің округтік тірек пункттер құру туралы шешіміне ашық қарсы шығып, [[Көкшетау]] өлкесіне беделімен белгілі болған Қасым сұлтан еді. Ол өзінің 1825 жылы 14 маусымда [[Орынбор генерал-губернаторы]]на және басқа да жоғары биліктегі шенеуніктеріне жазған хаттарында патша өкіметінің, оның [[Омбы]]да отырған облыстық бастығының қазақ жерінде қазақтарды отарлау үшін салдырып жатқан тірек пункттерін жоюды талап етті. Мұндай өзгерістер жасау үшін, Абылай заманынан бері сақталып келе жатқан тәртіп бойынша, сол өлкенің сұлтандарының, старшындарының келісімін алу керек деп көрсетті. Хаттың соңында патша ағзамнан қазақтар мен оның болыстарына бұрынғыша, Абылай заманындағыдай, өз салт-дәстүрімен тыныштықта өмір сүруіне мүмкіндік беруін сұрады. Орынбор губернаторының бұл хатқа теріс жауап беруі Қасым сұлтанды алған бетінен қайтара алмады. Ол бұдан кейін де патша губернаторларына хат жазып, казак отрядтарын қазақ даласына жіберіп, әскери-тірек базалар салуды тоқтатуды талап етті. 1826 жылғы 18 сәуірдегі хатында жазалаушы отрядтың бейбіт ауылдарға шабуыл жасап, халыққа көп зардап шектіргенін жазады. [[Орталық Қазақстан|Орталық]] және [[Солтүстік Қазақстан]]ды қамтыған көтерілістің кең етек алуына сұлтандар Ғұбайдолла мен Саржан себепкер болды. Бірақ Ғұбайдулланы патшаның өкімшілік орындары қолға түсіріп, Сібірдегі бір алыс қалашыққа жер аударады. Мұның өзі бүкіл Орта жүзді қамти бастаған қозғалысты бәсеңдете алмады. Ал Қарқаралы округінің ауылдарында қозғалыс күшейе түсті, бұған әсер еткен Қарпық болысындағы көтерілістің өршуі еді. Бұл болыс Саржан сұлтанның иелігінде болатын. Саржан жасақтарының арасында жас сұлтан Кенесары да бар еді. Ол сол кездің өзінде-ақ бостандық туралы ойларымен көзге түсті, кейін Орталық Азиядағы түркі халықтарының «тәуелсіздік жолындағы күрескері» болды. Саржан сұлтан бөлек-бөлек әрекет етіп жүрген жасақтарды біріктіріп, патша өкіметінің қазақ жерін отарлау саясатына қарсы белсене күресті. Жазалаушы отрядтың қысымынан ығысып, әрі Қоқан бектерінің Ресей отарлаушыларына қарсы бірігіп күресеміз дегеніне сеніп, ол өзін қолдаушылармен бірге Қоқан хандығының иелігіне барып қоныстанады. Алайда Қоқан бектері бұрын берген уәделерінен тайып, әрі патша өкіметіне жақсы көріну үшін, 1836 жылы Саржан сұлтан мен оның қасындағыларын жауыздықпен өлтіреді. 1840 жылы сол Қоқан билеушілерінің арандатуынан Қасым сұлтан мен оның жақындары қаза табады. Алайда Қасым сұлтан мен оның балаларының отаршылдыққа қарсы бытыраңқы сипатта жүргізген күресі тоқтап қалмады. Қайта оны әлдеқайда ұйымдасқан сипатта әрі кең көлемде [[Кенесары]] (1802—1847 жж.) сұлтан жалғастырды. ==Ұлт-азаттық қозғалысының мақсаты, себептері, сипаты, қозғаушы күштері== ===Көтерілістің негізгі мақсаты=== Қазақстанның Абылай хан кезіндегі аумақтық тұтастығын қалпына келтіру әрі [[Ресей империясы|Ресей]]дің құрамына кірмеген жерлерді сақтап қалу. ===Көтерілістің басты себептері=== Патша өкіметінің Қазақстандағы отаршылдық саясаты, Орта жүзде хандық билікті жойып, ресейлік әкімшілік басқарудың жүзеге асырыла бастауы, осылардың салдарынан қазақ халқының, әсіресе шаруалардың жағдайының нашарлай түсуі. ===Көтерілістің ұлт-азаттық сипаты=== Қазақ жерін әскери отарлаудан, яғни Ресей бодандығынан, [[Қоқан]] бектерінің озбырлығынан құтқаруға бағытталған азаттық жолындағы күрес болды. ===Көтерілістің қозғауыш күштері=== Қазақ шаруалары. Сонымен қатар тәуелсіздікті қалпына келтіру жолындағы күреске қатартағы егіншілер де, старшындар да, сұлтандар да ат салысты. Әрине, оған қатысқан үстем тап өкілдерінің мақсаттары бірыңғай емес еді. Жасақшыларға қолбасшылық еткендер арасында Ағыбай, Иман ([[Амангелді Иманов]]тың атасы), Басығара, Аңғал, Жанайдар, Жеке, Сураншы, Байсейіт, Жоламан Тіленшиев, Бұқарбай сияқты әйгілі халық батырлары болды. Көтеріліске қатысқандар арасында [[орыстар]], [[өзбектер]], [[қырғыздар]], [[башқұрттар]], [[татарлар]] да кездесетін. ==Кенесары Қасымұлы —ұлт-азаттық қозғалысының қолбасшысы== [[Кенесары Қасымұлы]] тарих сахнасына [[Абылай хан]]ның ісін жалғастырушы болып енді. Патша өкіметінің отарлау саясатында 1822—1824 жылдардағы Сібір, Орынбор қазақтары туралы Жарғылар қабылданғаннан кейін, Қазақстанның қалған аудандарына қауіп төнген болатын. Сондықтан ұлт-азаттық қозғалысын басқаруға талап қылған Кенесары сұлтан қазақтың қалған жерін отарлаудан сақтап қалуға әрекет жасады. Бірақ ол бұл әрекетін әуелі бейбіт жолмен шешуді көздеді. Үкімет әскерінің өздерінің ауылдарына бірнеше рет шабуыл жасағанына қарамастан, Кенесары патша үкіметінің Қазақстаңдағы өкілдеріне бірнеше рет хат жазып, өздеріне қоныстарын қайтаруды сұрайды. «Біздің ата-бабамыз, — деп жазды Кенесары, — бізге мұра етіп қалдырған Есіл, [[Нұра]], [[Ақтау]], [[Өртау]], [[Қарқаралы]], [[Қазылық]], [[Жарқайың (Есіл ауданы)|Жарқайың]], [[Обаған]], [[Тобыл]], Құсмұрын, [[Оқият]], [[Тоғызақ]] төңірегі және [[Жайық]]қа дейінгі жерлер қазіргі патшаның тұсында бізден тартып алынып, оларға әскери бекіністер салынды. Енді біздің жерімізді күн сайын басып алып, оған бекіністер орнатып жатыр. Бұл әрекет халықты барынша ашындырып отыр. Мұның өзі біздің болашағымызға ғана емес, қазіргі тіршілігімізге де зор қауіп туғызып отыр». Бірақ бұған патша да, оның Қазақстандағы әкімдері де құлақ аспай, қайта отаршылдықты үдете түседі. Орынбор генерал-губернаторына жазған хаттарында: «Мен өзімнің қазақтарым егін егу, аң аулау жөне басқа да бейбіт кәсіптермен шұғылданған кезде ғана тыныш өмір сүре аламын» десе, енді бір хатында патша әкімдерін достық-татулық қатынаста болуға шақырады: «Біз достық пен ынтымақта өмір сүрсек, қандай жақсы болар еді», — дейді. Кенесары Қасымұлы патша өкіметімен келісу әрекетінен еш нәтиже шықпағаннан кейін, қару алып күресуге бел байлайды. Бұл туралы патшаның өкімет орындарына жазған соңғы хаттарының бірінде: «1825 жылдан 1840 жылға дейін патша өкіметінің әскерлері біздің ауылдарымызды он бес рет шауып кетті. Сондықтан біздер, қазақтар, мұндай қысымға, талан-таражға, кісі өлтірушілікке шыдай алмай, лажсыздан басымыздың ауған жағына көшіп жүрдік. Бірақ олар сөйтсек те тыныштық бермеді. Сол себепті де мен — Кенесары Қасымұлы, қаруланып алып, ұлы күресті бастауға аттандым», — дейді. ==Азаттық жолындағы қозғалыстың жеңілу себептері мен тарихи маңызы== Сол тарихи кезеңде Қазақстанда қалыптасқан қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономиқалық жағдайда бұл ұлт-азаттық қозғалыстың да түпкілікті жеңіске жетуі мүмкін емес еді. [[Ресей империясы]]ның қуатты, тұрақты әскери күші бар екенін былай қойғанда, жеңілудің басқа да себептері болды. Көтеріліске қатысқан үстем тап өкілдері арасында ауызбіршілік болмады. Өзін қолдамаған туыстарымен, қазақтың ауқатты топтарымен, [[Қоқан хандығы]]мен, ақырында қырғыз ағайындармен күресіп, Кенесары өз күшін әлсіретті. Жікке бөлінген қазақ рулары көтерілісті көбіне өз аймақтарында қолдап, басқа аймақтарға ауысқанда, әсіресе Қоқан және Қырғыз жеріне басып кіргенде, оған қосылмады. Өзін қолдамаған ауылдарды қатаң жазалауы да көтерілісті әлсіретті. Бұл ұлт-азаттық қозғалыстың маңызы зор, ол [[Орта Азия|Орталық Азия]] мен Қазақстан халықтарының тарихында өшпес із қалдырды, кейінгілердің азаттық, тәуелсіздік жолындағы күресіне үлгі-өнеге әрі тарихи сабақ болды. Кенесарының күресі, оның өзінің халықтың мақсат-мүддесіне шын берілгендігі, қолбасшылық өнері, ақылды саясаткер ретіндегі сирек кездесетін қасиеті XIX ғасырдың өзінде-ақ халық тарапынан қадірлеушілік туғызды. [[Патша өкіметі]] тұсында бұл қозғалыстың мүлде сөз болмауы, ал бола қойса, оны бұрмалап теріс түсіндіру себептері белгілі. [[Кеңес өкіметі]] түсында да бұл қозғалыс кертартпа, хандық-феодалдық мемлекетті көксеушілік деп теріс түсіндірілді. Оны тарихи шындық тұрғысынан дұрыс бағалаған ғалымдар қуғын-сүргінге ұшырады. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін ғана Кенесары бастаған ұлт-азаттық қозғалыс өзінің шын бағасына ие болды. Осы қозғалыстың басы-қасында болған Кенесары хан мен оның басқа да қаруластарының есімдері тарихтан лайықты орнын алуда.<ref>Қазақстан тарихы. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық - Алматы: "Мектеп" баспасы, ISBN 9965-36-056-1</ref> == Дереккөздер == <references/> [[Санат:Қазақстан-Ресей қарым-қатынасы]] [[Санат:Қазақстан тарихы]] [[Санат:Кенесары хан]] 1answei6pkrdbl2fwsahzrd814vniss Манго 0 138747 3622683 2408722 2026-06-26T16:58:57Z 1nter pares 146705 3622683 wikitext text/x-wiki '''Манго''' (mango) (Mangifera indica), сумах (қараң. СУМАХ) тұқымдастарының МӘҢГІ ЖАСЫЛ ағашы, тропикалық әлемнің ең маңызды және молынан егілетін дәнді дақылдарының бірі.<ref> "Britannica настольная энциклопедия"ТомI,АСТ-Астрель, Москва, 2006,ISBN 978-5-17-038532-4(Т.1) (АСТ),ISBN 978-5-271-15120-0 (Т.1) (Астрель)</ref>. Сары және сарғылт түсті, шырынды, өзіне тән дәмі бар жемісте А, С және D дәрумендері көп. Манго жемісі пішіні жағынан домалақтан сопаққа дейін, түсі жағынан ашық қызыл және сарыдан көмескі жасылға дейін, көлемі қараөрік немесе қауын сияқты болып түрленуі мүмкін. Жемісі буддалық Тхеравад салтанаты кезінде пайдаланылады. Ұзақ уақыт тіршілік ететін ағаштың биіктігі 15-18 м дейін жетеді, қияқ жапырақтары әрі ұсақ, қызғылт, хош иісті гүлдері бар. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Сумахтар]] 2z64r0j11yx1j2yoqjats5vjua7f8e1 Рис ап Грифид 0 144155 3622681 2429304 2026-06-26T16:57:55Z 1nter pares 146705 3622681 wikitext text/x-wiki '''Рис ап Грифид''' (1132 — 28 сәуір 1197) (валл. Rhys ap Gruffydd) — валлилік Дехейбарт корольдігінің билеушісі. «Лорд Рис» (валл. Yr Arglwydd Rhys, ағылш. Lord Rhys) есімімен танымал, алайда көзі тірісінде бұл атақты қолданбаған екен. == Шыққан тегі мен ертеректегі жылдары == == Бірінші шайқас (1146—1155) == [[Сурет:Llansteffan.jpg|thumb|right|220px|Первая известная битва, в которой принимал участие Рис, — штурм замка Лланстефан]] == Биліктің басы == == Жер аймағынан айрылу(1155—1163) == == Валли көтерілісі (1164-1170) == [[Сурет:Coat of arms of Rhys ap Gruffydd.svg|thumb|right|140px|Герб Риса ап Грифида с тремя во́ронами]] == Кейінгі билік == == Ағылшын королдігімен әлемі (1171—1188) == [[Сурет:Dinefwr Castle.jpg|thumb|250px|left|Замок Диневур был столицей Диневурской династии. Самая ранняя из сохранившихся его частей могла быть построена Рисом или его сыном Рисом Григом.<ref>Rees pp. 127, 167</ref>]] == Кейінгі серіктестік == == Ристің қаза болуы == [[Сурет:StDavidsCathedral.jpg|thumb|left|220px|Рис был похоронен в соборе святого Давида, где до сих пор сохранилось приписываемое ему изображение]] == Рис мінезі және оның іскерлігіне берілген баға == == Балалары== [[Сурет:DSCN4297-strata-florida-arch.JPG|thumb|right|Некоторые дети Риса, включая Майлгуна и Грифида, похоронены в аббатстве [[Страта Флорида]].]] == Сілтемелер == * [http://www.castlewales.com/last_cam.html Статья о последнем походе Риса] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Uncategorized}} exwujn4og9murjk67t1f8hbgcemiajw Николай Семёнович Самокиш 0 148631 3622813 3606184 2026-06-27T04:46:34Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622813 wikitext text/x-wiki '''Николай Семенович Самокиш''' ((25) [[12 қараша]] [[1860 жыл|1860]], [[Нежин]] – [[18 қаңтар]] [[1944 жыл|1944]], [[Симферополь]]) — украина тегінен шыққан, сол сияқты анималистік жанр мен кітап графикасы аясында еңбеке еткен ресейлік және кеңестік суретші-баталист. Императорлық көркемөнер Академиясының мүшесі және Академигі (1913), РКФСР өнерінің еңбегі сіңген қайраткері (1937), Сталиндік екінші дәрежелі сыйлықтың иегері (1941). [[Сурет:SamokishPenWolfNabrosok.jpg|thumb|160px|left|Н. С. Самокиш, «Волк». Из учебного пособия «Рисунок пером»]] == Өмірбаяны == [[Сурет:Kutepov's hunting V.1 - page 188a - Falconer.jpg|thumb|130px|left|Н. С. Самокиш, «Сокольник». Иллюстрация к книге Н. И. Кутепова «Великокняжеская, царская и императорская охота на Руси», т. 1 (СПб., [[1896]]).]] [[Сурет:TatyanaEvgOneginSamokishSudkovskRishar1899.jpg|thumb|130px|Е. П. Самокиш-Судковская, «Татьяна», Изд. Ришар (№ 680). СПб., между 1900 и 1904.]] Николай Самокиш 1860 жылы 13 (25) қазанда Нежинеде (қазіргі Украинаның Чернигов облысында) дүниеге келді. Н.В. Гоголь білім алған танымал оқу орны "Жоғарғы ғылым гимназиясы мен князь Безбородко лицейі" деп аталатын Нежин тарих-филология факультетінің 4 сыныбын тәмамдады.Император Академиясына түсуге бағытталған алғашқы талпынысынан жолы болмады, алайда профессор Б.П. Виллевальденің батальдік шеберлік дәрістерін тыңдауға мүмкіндік алды (1878). Бір жыл білім алғаннан соң, студент болып қабылданды. Императорлық Өнер Академиясында білім алды (1879-1885). Тез арада нәтижеге қол жеткізе бастады. 1881 жылдың өзінде-ақ "Возвращайся воиск на Родину" шығармасына кіші алтын медалін алған болатын. 1882 жылы Л.Е. Дмитриев-Кавказскийдің жетекшілігімен офорттық алғашқы альбомын дүниеге алып келді. Келесі 1883 жылы С.Г.Строгановтың сыйлығын "Помещики на ярмарке" атты туындысына иеленді. == Суретші- әскери корреспондент == [[Сурет:Samokish - On the hill after the assault.jpg|thumb|200px|Н. С. Самокиш, «На сопке после штурма» Война 1904—1905 ([[1908]]).]] [[Сурет:SamokishTroikalavnaya.jpg|thumb|320px|Н. С. Самокиш, «Тройка», конец XIX века.]] == Педагог == [[Сурет:KOTOV-71.jpg|thumb|320px|Н. С. Самокиш с учениками перед отправкой на фронт Первой мировой войны. Из газетной публикации ([[1915]])<ref name="Сайт художников Верхней Масловки"/> (в правом нижнем углу — эмблема сайта художников Верхней Масловки).]] == Кеңес Үкіметімен қарым-қатынасы == [[Сурет:SamokishBitvaZaZnamya.jpg|thumb|320px|Н. С. Самокиш, Бой за знамя. Атака ([[1922]]); центральный фрагмент картины<ref name="Русская история">Комментарий к работе и другие картины — на странице [https://web.archive.org/web/20080601233154/http://www.sgu.ru/rus_hist/authors/?aid=234 Н. С. Самокиш]проекта </ref>]] == Галерея == <gallery> SpeedingTroikaSamokishSaleLondon2006.jpg|Н. С. Самокиш, «Тройка (на разгоне)». «Изображение лошади — это та стихия, в которой художник чувствует себя свободно. Здесь он виртуоз своего дела.» Kutepov's hunting V.2 - page 237 - Savva Storozhevskiy.jpg|Н. С. Самокиш, "Явление св. Саввы Сторожевского", Иллюстрация к поэме Л. Мея «Избавитель», из книги «Великокняжеская, царская и императорская охота на Руси» (1896—1911). CamokishVasilkov1890(UkrStar).jpg|[[Васильковский, Сергей Иванович|С. И. Васильковский]], Н.С. Самокиш, Иллюстрация к Альбому «Из Украинской старины». ([[1900]]) Samokish1NerchinskiiPolk1906Titul.jpg|Н. С. Самокиш, [http://adjudant.ru/p_nerch/00.htm Обложка] ([[1907]]). СамокишПогоняДневник.jpg|Н. С. Самокиш, «Погоня». Война 1904—1905. Из дневника художника ([[1908]]) SamokishJap1.jpg|Н. С. Самокиш, Война 1904—1905. Из дневника художника ([[1908]]). SamokishBorodinoLitograf.jpg|«Атака Шевардинского редута». Литография по русунку Н. Самокиша ([[1910]]).<ref name="Русская история"/> Raevsky saltanovka.jpg|Н. С. Самокиш, «Подвиг солдат Раевского под Салтановкой» ([[1912]]) Самокиш. Атака литовцев.jpg|Н. С. Самокиш, «Атака литовцев» ([[1912]]) В Галиции Кавалерист.jpg|Н. С. Самокиш, «В Галиции. Кавалерист.» ([[1914]]) Николай Самокиш. Бой под Ярославом. Журнал Нива №45, 1914 №45-1914, 8 ноября.jpg|Н. С. Самокиш, «Бой под [[Ярослав (город)|Ярославом]]». [[Гравюра]], Нива № 45, [[1914]] SamokishNaPostoi(konec19veka).jpg|Н. С. Самокиш, «На постой», конец XIX века SamokishVecherVKrymu.jpg|Н. С. Самокиш, «Вечер в Крыму» </gallery> == Сілтемелер== * [http://www.museum.ru/museum/1812/Painting/Borodino/index.html Бородинское сражение в полотнах художников] на сайте [http://www.museum.ru/ Музеи России]. * ''Аксенова Г. В.'' [http://www.portal-slovo.ru/history/35462.php Художник «Царской охоты» — Николай Самокиш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101231035057/http://www.portal-slovo.ru/history/35462.php |date=2010-12-31 }}, Православный образовательный Портал [http://www.portal-slovo.ru/ «Слово»]. * [http://www.artlib.ru/index.php?id=11&idp=15&fp=2&uid=1741&idg=6&user_serie=0 Авторские галереи — Самокиш Николай Семенович] на сайте http://www.artlib.ru * {{Источник/ЭСБЕбк}} [http://www.rulex.ru/01180222.htm] * [http://www.maslovka.org/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=2402 Самокиш Николай Семенович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208070603/http://www.maslovka.org/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=2402 |date=2008-12-08 }} на сайте [http://www.maslovka.org/ Масловка — городок художников]. * [http://gallery.crimea.ua/ru/painters.php?p=104&s=1&page=1 Крымская художественная галерея. Самокиш Н. С.] == Әдебиет == * {{кітап |авторы = Самокиш Н. |бөлімі= |тақырыбы= Война 1904—1905 годов. Из дневника художника. |оригинал = |сілтеме = http://www.voskres.ru/army/library/samokis.htm |басылым = |орны = Санкт-Петербург |баспа = Издание Экспедиции заготовления Государственных бумаг (онлайн доступны записки Н. С. Самокиша из этой книги) |жыл = 1908 |томы = |беттері = |бет = 70 |isbn = }} * {{кітап |авторы = Самокиш М. |бөлімі= |тақырыбы= Як я став художником. Довідка. Життьовий шлях майстра. |оригинал = |сілтеме = |басылым = |орны = Київ |баспа = |жыл = 1937 |томы = |беттері = |бет = |isbn = }} * {{кітап |авторы = Самокиш Н. С. |бөлімі= |тақырыбы= Рисунок пером |оригинал = |сілтеме = http://www.hi-edu.ru/e-books/xbook098/01/index.html?part-005.htm |басылым = |орны = М. |баспа = Изд-во Академии художеств СССР (частично доступно на сайте Московского государственного университета печати как часть учебного пособия «Познавательные изображения») |жыл = 1959 |томы = |беттері = |бет = 24 |isbn = }} * {{кітап |авторы = Лапидус Н. |бөлімі= |тақырыбы= Николай Самокиш; Серия: Мастера живописи |оригинал = |сілтеме = |басылым = |орны = М. |баспа = Белый город |жыл = 2006 |томы = |беттері = |бет = 48 |isbn = }} * {{кітап |авторы = Ткаченко В. Я. |бөлімі= |тақырыбы= Н. С. Самокиш. Жизнь и творчество. 1860—1944 |оригинал = |сілтеме = |басылым = |орны = М. |баспа = Искусство |жыл = 1964 |томы = |беттері = |бет = 130 |isbn = }} * {{кітап |авторы = Яценко В. Ф. |бөлімі= |тақырыбы= Николай Самокиш. (На украинском, русском, английском языках, 98 репродукций) |оригинал = |сілтеме = |басылым = |орны = Киев |баспа = Мистецтво |жыл = 1979 |томы = |беттері = |бет = |isbn = }} ik260mm52wynqipb8kf7ifnbb0wqlbe Норвег тілі 0 176713 3622880 2770067 2026-06-27T08:31:04Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622880 wikitext text/x-wiki '''Норвег тілі''' (''norsk'' [nɔʂːk]) — солтүстік герман тілдерінің батыс-скандинавия тобы, [[Норвегия]]ның ресми тілі. Бұл тілде шамамен 5 млн адам сөйлейді. == Тарихы == [[12 ғасыр]]дың аяғында көне норвег тілі өз бетінше тіл болып қалыптасты. [[15 ғасыр]]дың ортасында норвег тілі көптеген норвегтердің тіліне айналған болатын. Қазіргі норвег тілінің 2 бәсекелес және «ресми» түрі бар — [[букмол]] (норв. ''bokmål'' — кітаби тіл) және [[нюнорск]] (норв. ''nynorsk'' — жаңа норвегиялық). Букмол (риксмол) кең таралған, жазба [[дат тілі]]нен шыққан, Норвегия территориясында [[Дания–Норвегия]] ({{lang-en|Denmark–Norway}}) мемлекеті тұсынан бастап қолданылады. Букмол тілінде үнжария және журналдар жарияланады; ол жазба тіл сапасында пайдаланылады. Жаңа норвег формасы — нюнорск — батыс ауыл диалектілеріне негізделген, [[19 ғасыр]] ортасында көне скандинавия тілдік дәстүрін сақтау үшін [[Ивар Осен]] ([[1813 жыл|1813]]—[[1896 жыл|96]]) ойлап тапқан. Екі тіл де ресми дәрежеде және білім жүйесінде. Екеуін жалпы бірте-бірте бір тіл — самнорск ({{lang-en|samnorsk}}) ету саясаты жоспарда болған, бірақ [[2002 жыл]]ы ресми тоқтатылған болатын. == Норвег әліпбиі == Норвег әліпбиі 29 әріптен құралады: {| border=0 cellpadding=4 cellspacing=1 style="padding:0 .5em .2em; border:1px solid #999; margin:1em 0;" |- style="font-size:large; text-align:center; " | A || B || C || D || E || F || G || H || I || J || K || L || M || N || O || P || Q || R || S || T || U || V || W || X || Y || Z || Æ || Ø || Å |- style="font-size:large; text-align:center; " | a || b || c || d || e || f || g || h || i || j || k || l || m || n || o || p || q || r || s || t || u || v || w || x || y || z || æ || ø || å |} == Сыртқы сілтемелер == * [http://norsk.h14.ru/books/abtspr.html Норвег тілі жайлы] {{ref-ru}} * [http://www.diktionary.net/ Норвег-ағылшын сөздігі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904054440/http://diktionary.net/ |date=2011-09-04 }} {{ref-en}} * [[:no:|Норвегше Уикипедия (букмол)]] * [[:nn:|Норвегше Уикипедия (нюнорск)]] {{Germanic Philology|collapsed}} [[Санат:Скандинав тілдері]] [[Санат:Норвег тілі]] 86n8r2nyz0m60dxfaozsm2sepsdyvh7 Нойхинг 0 205129 3622873 3426388 2026-06-27T07:52:07Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622873 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Нойхинг |шынайы атауы = Neuching |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Neuburg an der Donau COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=14 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=51 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Бавария |кестедегі аймақ = Бавария |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Эрдинг Эрдинг |кестедегі аудан = Эрдинг Эрдинг (аудан){{!}}Эрдинг Эрдинг |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Ханс Пайс |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 19,66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 495 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 2411 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 08123 |пошта индексі = 85467 |пошта индекстері = |автомобиль коды = ED |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 09 1 77 131 |ортаққордағы санаты = Neuching |сайты = http://www.vg-oberneuching.de/ |сайт тілі = de }} '''Нойхинг''' ({{lang-de|Neuching}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Бавария]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Жоғарғы Бавария (округ)|Жоғарғы Бавария]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. [[Эрдинг Эрдинг (аудан)|Эрдинг Эрдинг]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2411 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende)]</ref> Алып жатқан жер аумағы 19,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''09 1 77 131''. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Пайс. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.vg-oberneuching.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924124535/http://www.vg-oberneuching.de/ |date=2015-09-24 }} {{Bavaria-geo-stub}} [[Санат:Бавария елді мекендері]] kkz33huha8uz9ev84b53780fh45kxm1 Плауэ 0 214955 3622812 3576650 2026-06-27T04:22:08Z Gliwi 67438 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen Plaue.jpg]] → [[File:DEU Plaue COA.svg]] JPG → SVG 3622812 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Плауэ |шынайы атауы = Plaue |сурет = Plaue Front.jpg |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Plaue COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=46 |lat_sec=46 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=53 |lon_sec=56 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Ильм |кестедегі аудан = Ильм (аудан){{!}}Ильм |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = қала және 2 ықшам ауданы |басшының түрi = |басшысы = Йёрг Там |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 18,19 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 330 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1837 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 036207 |пошта индексі = 99338 |пошта индекстері = |автомобиль коды = IK |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 70 043 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.plaue-thueringen.de/ |сайт тілі = de }} '''Плауэ''' ({{lang-de|Plaue}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Ильм (аудан)|Ильм]] ауданының құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1837 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Алып жатқан жер аумағы 18,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 70 043''. Қаланың басшысы — Йёрг Там. Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданғаы бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.plaue-thueringen.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091017084248/http://www.plaue-thueringen.de/ |date=2009-10-17 }} {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Ильм ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] aszeikurv6gr7xl34rkl0xd9ew72dwb Неграр 0 230926 3622801 1834383 2026-06-27T01:07:14Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622801 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Неграр |шынайы атауы = Negrar |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=32 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=58 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Венето |кестедегі аймақ = Венето |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Верона (провинция){{!}}Верона |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 40,52 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 190 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 16 705 |санақ жылы = 2004 |тығыздығы = 405 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = negraresi |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 045 |пошта индексі = 37024 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 23052 |ортаққордағы санаты = Negrar |сайты = http://www.comunenegrar.it |сайт тілі = it }} '''Неграр''' ({{lang-it|Negrar}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Венето]] әкімшілік аймағына қарасты [[Верона (провинция)|Верона]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 16 705 адамды құрайды&nbsp;(2004). Халық тығыздығы 405 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 40,52 км² шамасында. Пошта индексі — 37024. Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский.&nbsp;Жыл сайынғы мерекесі — 11 қараша. == Демографиясы == == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comunenegrar.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160328004432/http://www.comunenegrar.it/ |date=2016-03-28 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Верона провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Венето елді мекендері]] 3qnwo7qtnhgeuwtt0fmzt606ez7uejr Мориджерати 0 234975 3622630 2964543 2026-06-26T12:14:17Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622630 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Мориджерати |шынайы атауы = Morigerati |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=40 |lat_min=8 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=15 |lon_min=33 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Кампания (Италия){{!}}Кампания |кестедегі аймақ = Кампания (Италия){{!}}Кампания |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Салерно (провинция){{!}}Салерно |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Cono D’Elia |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 780 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 37 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 974 |пошта индексі = 84030 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 65077 |ортаққордағы санаты = Morigerati |сайты = http://morigerati.asmenet.it |сайт тілі = it }} '''Мориджерати''' ({{lang-it|Morigerati}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Кампания (Италия){{!}}Кампания]] әкімшілік аймағына қарасты [[Салерно (провинция)|Салерно]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 780 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 37 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 84030. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 974 982 016 * Электронды поштасы: morcom@tiscali.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://morigerati.asmenet.it Ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301042154/http://morigerati.asmenet.it/ |date=2012-03-01 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Салерно провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Кампания (Италия){{!}}Кампания елді мекендері]] 7b2ecot5iby0c0ibydv3pk7vmwmxjxb Президенти-Дутра (Мараньян) 0 269795 3622715 2937231 2026-06-26T17:26:01Z Actia Nicopolis 63576 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Bandeira de PD.png]] → [[File:Bandeira de Presidente Dutra (Maranhão).png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) 3622715 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Президенти-Дутра (Мараньян) |шынайы атауы = Presidente Dutra |сурет = |жағдайы = |ел = Бразилия |елтаңба = Brasão de PD.png |ту = Bandeira de Presidente Dutra (Maranhão).png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=S |lat_deg=5 |lat_min=17 |lat_sec=24 |lon_dir=W |lon_deg=44 |lon_min=29 |lon_sec=24 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Штаты |аймағы = Мараньян |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Мезорегионы |ауданы = <!-- Орталық Мараньян (мезорегион){{!}}Орталық Мараньян --> |кестедегі аудан = |қауым түрі = Бразилия әкімшілік бөлінісі{{!}}Микрорегионы |қауым = <!-- Президенти-Дутра (микрорегион){{!}}Президенти-Дутра --> |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Ирени ди Оливейра Соарис |құрылған уақыты = 1948 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 794 |биiктiктiң түрi = Биіктігі |орталығының биiктігі = 112 |климаты = тропикалық |ресми тілі = |тұрғыны = 42420 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = 53,43 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = -3 |DST = бар |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Президенти-Дутра (Мараньян)''' ({{lang-pt|Presidente Dutra}}) — [[Бразилия]]дағы [[муниципалитет]], [[Мараньян (штат)|Мараньян]] штатында орналасқан. [[Орталық Мараньян (мезорегион)|Орталық Мараньян]] мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын [[Президенти-Дутра (микрорегион)|Президенти-Дутра]] экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді. [[2006 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 42420 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 794 км² шамасында. Халық тығыздығы — 53,43 адам/км². == Тарихы == Қала [[1948 жыл]]ы құрылған. {{Президенти-Дутра микрорегионының муниципалитеттері}} {{brazil-geo-stub}} [[Санат:Мараньян елді мекендері]] 3121hsulg5dzagdxsydte8a7iz8ln7z Неймар 0 489813 3622802 3543869 2026-06-27T01:32:30Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622802 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Неймар Жуниор |толық аты = Неймар да Силва Сантос Жуниор |лақап аты = ''Жаңа Робиньо'', ''Ней балақай'', ''Ней [[Диего Армандо Марадона|Марадона]]''<ref>[http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pichon-crack_0_410958981.html Neymaradona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131115171714/http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pichon-crack_0_410958981.html |date=2013-11-15 }}</ref> |сурет = Neymar_with_Santos_against_Água_Santa.jpg |атауы = |туған күні = 05.02.1992 |туған жері = Можи-дас-Крузис |азаматтығы = {{байрақ|Бразилия}} |бойы = 174 [[сантиметр|см]] |салмағы = 64 [[килограмм|кг]] |позиция = шабуылшы, вингер, жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{ту|Бразилия}} [[Сантос (футбол клубы)|Сантос]] |номері = 10 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1999—2009|{{ту|Бразилия}} [[Сантос (футбол клубы)|Сантос]] }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2009—2013|{{ту|Бразилия}} [[Сантос (футбол клубы)|Сантос]]|177 (107) |2013—2017|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|123 (68) |2017—2023|{{ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]|112 (82) |2023—2025|{{ту|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Хилал (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Хилал]]|7 (1) |2025-|{{ту|Бразилия}} [[Сантос (футбол клубы)|Сантос]]|7 (3) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2009|{{ту|Бразилия}} Бразилия-17|3 (1) |2011—2012|{{ту|Бразилия}} Бразилия-20|7 (9) |2012—2016|{{ту|Бразилия}} Бразилия (олимп.)|14 (8) |2010—2023|{{футбол|Бразилия}}|128 (79)}} }} '''Неймар<ref>[http://www.sports.ru/tribuna/blogs/vishnevskiy/468706.html Джастин Неймар. Барселона бразилиялық жұлдызды қалай қарсы алды]{{ref-ru}}</ref> да Силва Сантос Жуниор''' ({{lang-pt|Neymar da Silva Santos Júnior}}) немесе қысқаша '''Неймар''' ([[5 ақпан]] [[1992 жыл|1992]], [[Можи-дас-Крузис]])<ref>{{cite web|url=http://ria.ru/sport/20130603/941146146.html|title=Неймар да Силва Сантос Жуниордың өмірбаяны|publisher=РИА Жаңалықтары|date=2013-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/6H7kJnN9g|archivedate=2013-06-04}}{{ref-ru}}</ref> — бразилиялық футболшы, [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия құрамасы]] мен "[[Сантос (футбол клубы)|Сантос]]" клубының шабуылшысы. == Мансап == === Клубтық === 2008 жылы "[[Сантос (футбол клубы)|Сантоспен]]" тұңғыш кәсіби келісім шартын жасасты. Жас талантты қатарына қосып алушы командалар көбейген соң нарқын тым жоғары бағалап қойды да, балаң футболшыны алуға ешкімнің зауқы соқпады. 2009 жылы 7 наурызда клубтағы тұңғыш ойынын өткізді. 2010 жылы алғашқы жүлдесіне қол жеткізіп, Сан-Паулу штатының чемпионы атанды. 2010 жылы қыркүйекте клуб бапкері Доривал Жуниорды пенальти тепкізбегені үшін сынға алды, онысы үшін ақшалай айыппұл салынды. Осы кикілжіңнің себебімен бапкер бір айдан соң қызметтен кетті. Маусым соңында [[Либертадорес кубогы|Либертадорес кубогының]] иегері атанды. [[Сурет:Cafú, Ganso e Neymar.jpg|left|нобай]] 2012 жылы 6 ақпанда клуб сапындағы 100-ші голын соқты. Жыл соңында 42 голмен Бразилия чемпионатының үздік мергені атанды. 2013 жылы 26 мамырда клуб сапындағы соңғы ойынын "[[Фламенго|Фламенгоға]]" қарсы өткізді. Бұл ойында есеп ашылмады. 2013 жылы мамыр айының соңғы күндерінде 57 млн еуроға "Сантостан" "Барселонаға" ауысты. 3 маусымда Неймарды таныстыру рәсімі өтті. Оған 56 мың көрермен жиналды. "[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]" сапындағы тұңғыш ресми ойынын 18 қыркүйек күні "Левантеге" қарсы өткізді. 24 қыркүйекте Испания чемпионатындағы тұңғыш голын "Реал Сосьедад" қақпасына соқты. 26 қазанда тұңғыш рет "Эль Класикода" ойнап, бір гол соқты. Бұл ойында "Барселона" 2:1 есебімен жеңіске жетті. Жалпы 2013/14 жылғы маусымда 15 гол соқты. 2014/15 жылғы маусымда барлығы 39 гол соқты, УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанды, Испания кубогы мен чемпионатында топ жарды. "Барселона" сапында барлығы 176 ойын өткізіп, 105 голдың авторы атанды, 59 нәтижелі пас шығарды. 2017 жылы 3 тамызда 222 млн еуроға "[[Пари Сен-Жермен|Пари Сен-Жерменге]]" ауысты. Жаңа клубы сапындағы тұңғыш ойынын 13 тамызда "Генгамға" қарсы өткізді. 2017/18 жылғы маусымда Франция чемпионатында 20 кездесу өткізіп, 19 гол соқты да, Франция чемпионы атанды. ====Әл-Хилал ==== [[Сурет:Neymar Jr. with Al Hilal, 3 October 2023 - 07 (cropped).jpg|thumb|Неймар [[Әл-Хилал (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Хилал]] сапында, 2023 жыл]] 2023 жылдың 15 тамызында Неймар [[Футболдан Сауд Арабиясы чемпионаты|Сауд Арабиясының Про-лигасындағы]] [[Әл-Хилал (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Хилал]] клубына екі жылдық келісімшартпен ауысып, Еуропалық лигалардан келген ойыншылар тізіміне қосылды<ref>{{cite web |title=Paris Saint-Germain thank Neymar Jr, a club legend |url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-thank-neymar-jr-a-club-legend |website=Paris Saint-Germain F.C. |date=15 August 2023 |access-date=10 March 2025 |archive-date=15 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815170036/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/paris-saint-germain-thank-neymar-jr-a-club-legend |url-status=live|lang=en }}</ref><ref name="AJ-Hilal">{{cite news |title=Brazil's Neymar signs for Saudi football club Al Hilal |url=https://www.aljazeera.com/sports/2023/8/15/brazils-neymar-signs-for-saudi-football-club-al-hilal |work=Al Jazeera English|date=15 August 2023 |access-date=10 March 2025 |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027002018/https://www.aljazeera.com/sports/2023/8/15/brazils-neymar-signs-for-saudi-football-club-al-hilal |url-status=live |lang=en}}</ref>. Бұл трансфердің құны 90 миллион еуро деп бағаланды, осылайша ол Сауд Арабиясы Про-лигасы тарихындағы ең қымбат сатып алу болды<ref name="AJ-Hilal"/>. Сонымен қатар, оның жылдық жалақысы 150 миллион еуро деп хабарланды, бұл [[Пари Сен-Жермен]] клубындағы табысынан алты есе көп<ref>{{Cite news |title=Neymar - superstar with a legacy unfulfilled? |language=en|work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/66505930 |access-date=10 March 2025|archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028102324/https://www.bbc.com/sport/football/66505930 |url-status=live }}</ref>. [[The Independent]] басылымының мәліметінше, Неймарға шынайы қызығушылық танытқан жалғыз еуропалық клуб Барселона болды, ал басқа топ-клубтар оның жоғары жалақысы мен трансферлік сомасына байланысты келіссөздерден бас тартты<ref>{{Cite web |date=14 August 2023 |title=Neymar agrees Saudi move after only one European club showed interest |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/neymar-saudi-arabia-al-hilal-barcelona-transfer-b2392684.html |access-date=10 March 2025|website=The Independent |language=en |archive-date=23 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231123111040/https://www.independent.co.uk/sport/football/neymar-saudi-arabia-al-hilal-barcelona-transfer-b2392684.html |url-status=live }}</ref>. Кейбір БАҚ Неймарды Еуропада қалмай, жоғары деңгейлі лигада ойнаудан бас тартқаны үшін сынап, оны «Король бола алмаған ханзада» деп атап, «Алтын допты» жеңбей жатып Еуропаны тастап кеткенін меңзеді. Алайда, Неймар лигаға басқа да жұлдызды ойыншылар – [[Криштиану Роналду]] мен [[Кәрім Бензема]] қосылғанын айтып: «Сауд Арабиясы лигасы Франция чемпионатынан да мықтырақ болса, таңғалмаймын» – деп мәлімдеді<ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title='Clock's ticking': Saudi's $9bn sporting blitz explained, what the point is, and why it's just the start |url=https://www.foxsports.com.au/football/saudi-arabian-football-sport-revolution-explained-which-players-have-signed-how-much-has-nation-spent/news-story/42129df147d6dd15c04cdc29035f1bbc |access-date=10 March 2025 |website=Fox Sports |language=en |archive-date=15 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231115093156/https://www.foxsports.com.au/football/saudi-arabian-football-sport-revolution-explained-which-players-have-signed-how-much-has-nation-spent/news-story/42129df147d6dd15c04cdc29035f1bbc |url-status=live }}</ref>. 2023 жылдың 15 қыркүйегінде Неймар Әл-Хилал сапында дебют жасады — [[Әл-Рияд]] командасын 6:1 есебімен ойсырата жеңген матчта алаңға қосалқы ойыншы ретінде шығып, бразилиялық әріптесі [[Малком]]ның голына ассист жасады<ref>{{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/neymar-makes-debut-al-hilal-hand-al-riyadh-6-1-thrashing-2023-09-16/ |title=Neymar makes debut as Al-Hilal hand Al-Riyadh 6-1 thrashing |publisher=Reuters |date=16 September 2023 |access-date=16 March 2025 |archive-date=16 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230916135131/https://www.reuters.com/sports/soccer/neymar-makes-debut-al-hilal-hand-al-riyadh-6-1-thrashing-2023-09-16/ |url-status=live|lang=en}}</ref>. 3 қазан күні, Неймар клуб үшін алғашқы голын соқты — [[АФК Чемпиондар Лигасы 2023/24|АФК Чемпиондар лигасының]] топтық кезеңінде [[Нассаджи Мазандаран]] командасына қарсы ойында 3:0 есебімен сырт алаңда жеңіске жетті<ref>{{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/neymar-target-al-hilal-secure-asian-champions-league-win-2023-10-03/ |title=Neymar on target as Al-Hilal secure Asian Champions League win |website=Reuters |date=3 October 2023 |access-date=16 March 2025|archive-date=3 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003201331/https://www.reuters.com/sports/soccer/neymar-target-al-hilal-secure-asian-champions-league-win-2023-10-03/ |url-status=live |lang=en}}</ref>. 2024 жылдың қаңтарында, Әл-Хилал оны ұзақ мерзімді жарақатына байланысты тіркеуден шығарып, легионерлерге арналған 8 орынның бірін [[Ренан Лоди]]ге босатты<ref>{{Cite web |date=21 January 2024 |title=Renan Lodi replaces Neymar: Al Hilal deregisters him as they run out of space. – Super European League |url=https://supereuropeanleague.com/renan-lodi-replaces-neymar-al-hilal-deregisters-him-as-they-run-out-of-space/ |access-date=16 March 2025|language=en |archive-date=9 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240209183403/https://supereuropeanleague.com/renan-lodi-replaces-neymar-al-hilal-deregisters-him-as-they-run-out-of-space/ |url-status=live }}</ref>. 2024 жылдың 21 қазанында, Неймар ұзақ үзілістен кейін алаңға қайта оралды — Әл-Хилал командасының [[Әл-Айн (футбол клубы)|Әл-Айн]] клубына қарсы АФК Чемпиондар лигасындағы матчында ойнады<ref>{{cite web |url=https://www.beinsports.com/en-mena/football/afc-champions-league/articles-video/neymar-returns-for-al-hilal-in-al-ain-thriller-2024-10-21 |title=Neymar returns for Al Hilal in Al Ain thriller |publisher=beIN SPORTS |date=21 October 2024 }}</ref>. Алайда, бірнеше аптадан кейін ол жамбас бұлшықетінен жарақат алып, жылдың соңына дейін қатардан шығып қалды<ref>{{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/neymar-miss-least-month-due-hamstring-injury-2024-11-06/ |title=Neymar to miss at least a month due to hamstring injury |publisher=Reuters |date=6 November 2024|lang=en}}</ref>. 2025 жылдың 27 қаңтарында, клуб Неймардың келісімшартын екі жақты келісім бойынша тоқтатқанын жариялады<ref>{{Cite tweet |author=AlHilal Saudi Club |user=Alhilal_EN |number=1884015745589518834 |date=27 January 2025 |title=Full club statement 🔹 |access-date=16 March 2025 |link=https://x.com/Alhilal_EN/status/1884015745589518834 |url-status=live|lang=en}}</ref>. Әл-Хилал сапында Неймар 7 матчта ойнап, 1 гол лып, 3 ассист жасады<ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Neymar's Al Hilal Contract Situation Could Pave Way for Inter Miami Transfer |url=https://www.si.com/soccer/neymar-al-hilal-contract-inter-miami-transfer |access-date=16 March 2025|website=SI |language=en}}</ref>. Бірқатар БАҚ бұл трансферді "футбол тарихындағы ең сәтсіз трансфер" деп талқылап, қызу пікірталас тудырды<ref>{{Cite news |last=Staff |first=The Athletic UK |title=Who is football’s worst transfer ever? From Neymar and Antony to Coutinho and Hazard |url=https://www.nytimes.com/athletic/6102516/2025/02/01/transfer-worst-ever-neymar-antony/# |access-date=16 March 2025|work=The New York Times |language=en |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-07 |title=Neymar to Al-Hilal: The worst transfer in football history {{!}} Goal.com UK |url=https://www.goal.com/en-gb/lists/neymar-al-hilal-worst-transfer-football-history/bltb5ae92c60547f31d |access-date=16 March 2025 |website=www.goal.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=published |first=Ryan Dabbs |date=2025-01-29 |title=Is Neymar to Al-Hilal the worst transfer ever? |url=https://www.fourfourtwo.com/news/is-neymar-to-al-hilal-the-worst-transfer-ever |access-date=16 March 2025|website=fourfourtwo.com |language=en}}</ref>. ==== Сантосқа оралу==== ===Ұлттық құрама=== Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2010 жылы 10 тамызда өткізді. 2013 жылғы [[Конфедерациялар кубогы 2013|Конфедерациялар кубогында]] барлық ойында гол соғып, турнирдің үздік ойыншысы әрі жеңімпазы атанды. [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылғы әлем чемпионатында]] 4 гол соқты, ширек финалдағы Колумбиямен ойында ауыр жарақат алып, қалған ойындарға қатыса алмады. 2016 жылы [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|Олимпиада чемпионы]] атанды. [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем чемпионатында]] екі гол соқты. 2019 жылы 10 қазанда Сенегал құрамасына қарсы матчта құрама сапындағы 100-ші кездесуін өткізді. [[Сурет:André Santos, Neymar and Ramires celebrate Neymars goal.jpg|нобай]] ==Жетістіктері== ===Клубтық=== {{ту|Бразилия}} '''[[Сантос (футбол клубы)|Сантос]]''' *Сан-Паулу штатының жеңімпазы '''(3)''': 2010, 2011, 2012 *Бразилия кубогының иегері: 2010: *[[Либертадорес кубогы|Либертадорес кубогының]] иегері: [[Либертадорес кубогы 2011|2011]] *[[Оңтүстік Америка Суперкубогы| Оңтүстік Америка Суперкубогының]] иегері: 2012 {{ту|Испания}} '''[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]''' *[[Футболдан Испания чемпионаты|Испания чемпионы]] '''(2)''': 2014/15, 2015/16 *[[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]: [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2014/15|2014/15]] *[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар арасындағы әлем біріншілігі]]: 2015 *[[УЕФА Суперкубогы]]: [[УЕФА Суперкубогы 2015|2015]] *[[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогы]] '''(3)''': 2014/15, 2015/16, 2016/17 *[[Футболдан Испания суперкубогы|Испания суперкубогы]]: 2013 {{ту|Франция}} '''[[Пари Сен-Жермен]]''' *Франция чемпионы '''(3)''': 2016/18, 2018/19, 2019/20, 2021/22, 2022/23 *[[Футболдан Франция суперкубогы|Франция суперкубогы]] '''(2)''': 2018, 2020, 2022 *[[Футболдан Франция кубогы|Франция кубогы]] '''(3)''': 2017/18, 2019/20, 2020/21 *Франция лигасының кубогы: 2017/18 *[[УЕФА Чемпиондар Лигасы| УЕФА Чемпиондар Лигасының]] финалисті: [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 2019/20|2019/20]] {{ту|Бразилия}} '''[[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия]]''' *[[Олимпиада ойындары|Олимпиада чемпионы]]: [[2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|2016]] *[[Конфедерациялар кубогы]]: [[Конфедерациялар кубогы|2013]] *[[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогының]] финалисті: [[Футболдан Америка кубогы 2021|2021]] ===Жеке=== *[[Бразилия]] күміс добының иегері: 2010 *[[Бразилия]] кубогының үздік шабуылшысы: 2010 (11 гол) *[[Артур Фриденрайх]] сыйлығының иегері: 2010 *[[Оңтүстік Америка]] жастар командалары арасындағы чемптонаттың үздік шабуылшысы: 2011 (9 гол) *[[Оңтүстік Америка]] жастар командалары арасындағы чемптонаттың үздік ойыншысы : 2011 *Либертадорес кубогының үздік ойыншысы : 2011 *Бразилияның жыл ойыншысы: 2011 *[[Оңтүстік Америка]] жыл ойыншысы: 2011, 2012 *Клубтық әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2011 *[[Пушкаш]] сыйлығының иегері: 2011 *Либертадорес кубогының иегері: 2012 *[[Бразилия]] маусымының үздік шабуылшысы: 2012 (42 гол) ===Рекордтары=== *УЕФА Чемпиондар лигасының тарихындағы екі ширек финалда да, екі жартылай финалда да, турнир финалында да гол соққан алғашқы ойыншы (2014/15) *УЕФА Чемпиондар лигасының тарихындағы бір жарыста төрт матчта бір қарсыласқа гол соққан алғашқы ойыншы (2014/15) *Футбол тарихындағы Либертадорес кубогында және УЕФА Чемпиондар лигасында хет-трик жасаған алғашқы ойыншы (2013/14) *УЕФА Чемпиондар лигасы тарихындағы Барселонаның ең жылдам хет-трикін жасады *Олимпиада ойындары тарихындағы ең жылдам голдың авторы == Сілтемелер == * [http://www.neymaroficial.com/ Ресми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120603064822/http://www.neymaroficial.com/ |date=2012-06-03 }} {{ref-pt}} * [http://www.santosfc.com.br/futebol/elenco/jogador.asp?i=2 «Сантос» ФК ресми сайтындағы профилі]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120326072234/http://www.santosfc.com.br/futebol/elenco/jogador.asp?i=2 |date=2012-03-26 }} {{ref-pt}} * [http://en.sambafoot.com/players/4206_Neymar.html СамбаФуттегі профилі ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090603175745/http://en.sambafoot.com/players/4206_Neymar.html |date=2009-06-03 }} {{ref-pt}} * [http://tuttomercatoweb.com/?action=read&id=143807 tuttomercatoweb.com тегі мақала] {{ref-it}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Сантос ФК ойыншылары]] [[Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары]] [[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]] [[Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары]] fqzo6ygf3x069nhl398wp4l8zjyw5bm Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі 4 491233 3622881 3622526 2026-06-27T09:00:19Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3622881 wikitext text/x-wiki {{ambox |type = notice |text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br /> <small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small> }} {{StatInfo}} == Шартты белгілер == [[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген. {| class="wikitable" |+ Админ әрекеттері |- | Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары || |- | Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары || |- | Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері |- | Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері |- | [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы |- |} == Тізім == <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --> {|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff" |- !<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]] |- |align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35395]||623||26||18||263||28||3||34256||8||0||170||0||0||0||0 |- |align=center|2||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28569]||275||6||9||1307||42||7||26221||22||7||300||21||7||328||17 |- |align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0 |- |align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0 |- |align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0 |- |align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2743]||271||7||6||348||8||14||2077||0||4||8||0||0||0||0 |- |align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0 |- |align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0 |- |align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1178]||37||0||0||11||17||0||1102||0||0||11||0||0||0||0 |- |align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0 |- |align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1 |- |align=center|17||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0 |- |align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0 |- |align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0 |- |align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0 |- |align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 417]||15||0||7||31||6||1||341||0||0||16||0||0||0||0 |- |align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0 |- |align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0 |- |align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|26||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0 |- |align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |} <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --> {{clear}} == Администраторлардың_нақты_белсенділіктері == Белсенділіктердің түспен белгіленуі: * <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180]) * <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180]) * <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<]) {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]] j5ih2hcglmkka0io6hyszvjzhvpm3zs Уикипедия:Белсенді қатысушылар 4 492279 3622624 3622155 2026-06-26T12:01:06Z Jembot 36112 Bot: Рейтингті жаңарту 3622624 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2227}}]] || {{Permissions|1nter pares}} |- | 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:2195}}]] || {{Permissions|Sagzhan}} |- | 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1604}}]] || {{Permissions|Мағыпар}} |- | 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:843}}]] || {{Permissions|Орел Карл}} |- | 5 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Nurken}} |- | 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:260}}]] || {{Permissions|Kasymov}} |- | 7 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|ShadZ01}} |- | 8 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:150}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 9 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|Салиха}} |- | 10 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Casserium}} |- | 11 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:126}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}} |- | 12 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:121}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 13 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:114}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} |- | 14 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:105}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}} |- | 15 || [[User:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] || [[Special:Contributions/Kazakhkingofprince|{{formatnum:98}}]] || {{Permissions|Kazakhkingofprince}} |- | 16 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Madi Dos}} |- | 17 || [[User:Көперхан Анаргүл|Көперхан Анаргүл]] || [[Special:Contributions/Көперхан Анаргүл|{{formatnum:74}}]] || {{Permissions|Көперхан Анаргүл}} |- | 18 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:67}}]] || {{Permissions|Nurkhan}} |- | 19 || [[User:Амина Жанаковна|Амина Жанаковна]] || [[Special:Contributions/Амина Жанаковна|{{formatnum:64}}]] || {{Permissions|Амина Жанаковна}} |- | 20 || [[User:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] || [[Special:Contributions/Rasulbek Adil|{{formatnum:63}}]] || {{Permissions|Rasulbek Adil}} |- | 21 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:61}}]] || {{Permissions|Almatrkh}} |- | 22 || [[User:Садықова Ақгүл|Садықова Ақгүл]] || [[Special:Contributions/Садықова Ақгүл|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Садықова Ақгүл}} |- | 23 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 24 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Aldogarov}} |- | 25 || [[User:Bkozhykov|Bkozhykov]] || [[Special:Contributions/Bkozhykov|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Bkozhykov}} |- | 26 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}} |- | 27 || [[User:Aiman Tauman|Aiman Tauman]] || [[Special:Contributions/Aiman Tauman|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Aiman Tauman}} |- | 28 || [[User:NaziraBimakova|NaziraBimakova]] || [[Special:Contributions/NaziraBimakova|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|NaziraBimakova}} |- | 29 || [[User:Арай Дүйсекенова|Арай Дүйсекенова]] || [[Special:Contributions/Арай Дүйсекенова|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Арай Дүйсекенова}} |- | 30 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:42}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}} |- | 31 || [[User:Қызғалдақ 1986|Қызғалдақ 1986]] || [[Special:Contributions/Қызғалдақ 1986|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Қызғалдақ 1986}} |- | 32 || [[User:TalgatSnow|TalgatSnow]] || [[Special:Contributions/TalgatSnow|{{formatnum:34}}]] || {{Permissions|TalgatSnow}} |- | 33 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:31}}]] || {{Permissions|Coffee86}} |- | 34 || [[User:Шерова Ринат Амангелдиевна|Шерова Ринат Амангелдиевна]] || [[Special:Contributions/Шерова Ринат Амангелдиевна|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Шерова Ринат Амангелдиевна}} |- | 35 || [[User:Ashina|Ashina]] || [[Special:Contributions/Ashina|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Ashina}} |- | 36 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}} |- | 37 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}} |- | 38 || [[User:Kas77777|Kas77777]] || [[Special:Contributions/Kas77777|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Kas77777}} |- | 39 || [[User:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] || [[Special:Contributions/Мейіржан Ерсаинов|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Мейіржан Ерсаинов}} |- | 40 || [[User:Balaburgem|Balaburgem]] || [[Special:Contributions/Balaburgem|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Balaburgem}} |- | 41 || [[User:Aidyn93|Aidyn93]] || [[Special:Contributions/Aidyn93|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Aidyn93}} |- | 42 || [[User:Маржан 1973|Маржан 1973]] || [[Special:Contributions/Маржан 1973|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Маржан 1973}} |- | 43 || [[User:Nurtenge|Nurtenge]] || [[Special:Contributions/Nurtenge|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Nurtenge}} |- | 44 || [[User:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] || [[Special:Contributions/Alphy Haydar|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Alphy Haydar}} |- | 45 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 46 || [[User:Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] || [[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Акмарал Абдрашидовна}} |- | 47 || [[User:Lp0 on fire|Lp0 on fire]] || [[Special:Contributions/Lp0 on fire|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Lp0 on fire}} |- | 48 || [[User:Қатысушы Апельсин|Қатысушы Апельсин]] || [[Special:Contributions/Қатысушы Апельсин|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Қатысушы Апельсин}} {{/end}} 7p1q40kzxpa8b50tcfz3qmvn1v3d5fj Қатысушы:Coffee86 2 498117 3622665 3620022 2026-06-26T16:39:01Z Coffee86 27186 3622665 wikitext text/x-wiki {{Biography | subject_name = Кенжигалиев Асхат Токанович | image_name = | image_size = | image_caption = Coffee86 қатысушысы | date_of_birth = 22.08.1986 | place_of_birth = Екібастұз | date_of_death = | place_of_death = | occupation = мүгедек | spouse = }} {{Babel|ru|kk-2|en-2|uz-1|uk-1|az-1|tr-1|tt-1|tg-1}} {{Қатысушы:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Уақыт жетпейді}} {{Портал:Ағымдағы оқиғалар/Күнтізбе}} <small><span style="color:Red">Менің өмірлік психологиясы:</span> 1) Дене жоқ — іс жоқ. 2) Өткен және ұмытылған нәрсе әрқашан қате емес. 3) Өмірде бір нәрсені өзгерту керек сияқты көрінсе, олай емес сияқты. 4) Десе де, уақыт емдейтініне сенімдімін. 5) Рахаттануда ұят жоқ — бұл аман қалу. 6) Кейбіреулер мені бақылап, біраз қорытынды жасады. 7) Оны бөлісетін нәрсеге толы адам. 8) Мен адамдарды «оятпауға» тырысамын. 9) Барлығына күшті жүйке қажет. 10) Сіз бұл дүниені түсініп, ақымақ болмайсыз. 11) Менің өмірім көтерілу мен құлдырауға толы. 12) Маған «проблемадан проблема болған кезде» ұнамайды. 13) Қайта емес, қайта. 14) Жаңалық та жақсы — жаңалық емес. 15) Өз көзіңіздегі бөренені көрмеңіз. 16) Өмір әрқашан үйдегідей жайлы бола бермейді. 17) Менде орташа IQ бар, сондықтан сұхбаттасымның мотивтерін, ниеттерін және эмоцияларын болжау қиын. 18) Табыс — күнделікті жұмыс. 19) Өткенге есік қабырғамен қоршалу керек. 20) 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басы жаман түс сияқты болды. 21) Мен өзім болғанды ​​қалаймын. 22) Мен өз тәжірибемнен кейбір нәрселерді орындау қиын екенін білемін, мысалы, оқу. 23) Асықсаң жұртты күлдіріп жібересің. 24) Тозаққа апаратын жол ізгі ниетпен төселген. 25) Мен өшпенді сыншыларға атап өткім келеді: мен мүлдем жеңілген емеспін, мен жай қайыршымын. Сондықтан әрбір тиын үшін мен өз әрекетімді сілкіп, мұқият ойластыруым керек. 26) Мен қарқынды бақылауға, яғни уағыз айтуға шыдай алмаймын. 27) Менің сіз туралы пікірімді және сізге деген көзқарасымды шатастырмаңыз. Саған деген көзқарас мінез-құлқыңа байланысты қалыптасады, сен туралы пікірім тек өзіме байланысты. 28) Адамдармен келіссөздер жүргізіп, ымыраға келу керек. 29) Адамдар жанжалдасып, татуласады. 30) Жылтырағанның бәрі алтын емес. 31) Біреуге шұңқыр қазба — оған өзің түсесің. 32) Мен саудагерлердің жұмысын құрметтеймін. Сауда жалғасуы керек. 33) Тек шыбынның өзі ұша алмайды. 34) Адамдардың аз болуы оттегінің көп болуын білдіреді. 35) Мен өзім үшін өмір сүргім келеді: жалғыздықта өмірден ләззат ал. 36) Сараң екі рет төлейді. 37) Мен 2 орындыққа отыра алмадым. 38) Саясатпен айналысу үшін мүйізтұмсық терісі болуы керек. 39) Кез келген түсініксіз жағдайда ұйықтаңыз. 40) Егер мәселені ақшамен шешуге болатын болса, онда бұл шығын. 41) Мені тек мемлекет соттай алады. 42) Таң кештен дана. 43) Жаңа нәрсе әрқашан кепілдік берілген мәселелермен бірге келеді. 44) Мен өмірімде мәмбетті көп кездестірдім. Енді мен тек өркениет үшінмін. 45) Дүние жақсы адамдарсыз емес. 46) Үкім шығармаңдар, әйтпесе сотталмайсыңдар. 47) Мен кеше туылған жоқпын. 48) Адамдар әдетте өз бетінше үкім шығарады. 49) Мен өзімнің жауларыма және қаскөйлерге қуат алғым келмейді. 50) Мен мүлде сәнқой емеспін: менің өз стилім бар. 51) Кәрі мен жоқ, мен тым қартайдым. 52) Үміт соңғы болып өледі. 53) Мен тамақ пен киімге ұқыпты қараумен ерекшеленемін. 54) Бақыт тыныштықты жақсы көреді. 55) Адамның өзіндік мені бірден қалыптаспайды. Тұлға 25 жаста қалыптасады. 56) Сән циклдік. 57) Адамның адамға қасқыр екеніне көзіміз жетті. 58) Сандарда қауіпсіздік бар. 59) Өткен реніштерімді кешір. Мен ренжіткен барлық адамдардан кешірім сұраймын. 60) Қазақстан – менің отаным. Мен өз елімді жақсы көремін, ол қандай болса да. 61) Мені ұнатпайтын болсам, жай ғана қалдыр. 62) Біреудің жаны — қараңғылық. 63) Екі қол, екі аяқ, естідім, көремін, тірі ана — өмірге шағымданудың қажеті жоқ. 64) Бұл өмірде сіз нақты нәрсені, белгілі бір нәрсені қаламайсыз. 65) Уақытында кету керек. 66) Өмір сүргің келсе, иіруді біл. 67) Жаман татулық жақсы ұрыстан артық. 68) Адамда жол сілтейтін ішкі өзегі, мінезі болуы керек. Сіз өз бойыңызда мінезді тәрбиелеуіңіз керек. 69) Мен ақылды, ғылымды, технологияны, инновацияны және айқын ойлауды құптаймын. 70) Мен өзіме оңай жау табатыным анық. 71) Өмір сізге екінші мүмкіндік бергенде, сіз оған барынша жабысып, әр минутты бағалай бастайсыз. 72) Үйрену ешқашан кеш емес. 73) Мен өзімді ыңғайлы және жайлы сезіну үшін бірдей киімді кигенді жөн көремін. Көпшіліктен ерекшеленбегені дұрыс. 74) Қазақстанда тұратын адам циркке күлмейді. 75) Менің жылдарым — менің байлығым. 76) Бұл өмір тыйымдарға толы. 77) Менің мейірімділігімді әлсіздік деп қабылдамаңыз. 78) Барлық адамдар әртүрлі. 79) Құлағына кеспе іліп қою. 80) Мен өзім билемеймін, бірақ басқалардың мұны істегенін көргенді ұнатамын. 81) «Онда бірдеңе бар» деп айта алатын қыздар мен әйелдер бар. 82) Мен әйелдердің назарынан тыс қалмаған сияқтымын. 83) Тітіркену теңізі және нәтижесі бар. 84) Өз аймағыңызда жүргеніңіз дұрыс. 85) Өмірде өзіңді қарапайым ұстау керек. 86) Сөз — бұл қуаты. Сіз нарықты бақылап отыруыңыз керек. 87) Тазалық — бұл олардың қоқыс тастамайтын жері емес, тазаламайтын жері. 88) Табиғи нәрсе шіркін емес. 89) Сабыр — барлық есіктерді ашатын соңғы кілт. 90) Жауды жақсы білу керек. 91) Қасқырдың аяқтары оны тамақтандырады. 92) Кім таңертең тұрса, оған Алла береді. 93) Жан біраз уақыттан кейін трендте болатын нәрсені таңдағанда. 94) Мен бөтен адамдар арасында өзімдікі және өзімнің арасында жат адам сияқтымын. 95) Ыңғайсыз шындықты айтуым керек еді. 96) Тегін ірімшік тек тышқан қақпанында келеді. 97) Қазақ әйелі жүйрік атты тоқтатып, жанып тұрған лашықтың ішіне кіреді. 98) Соғыстағыдай алдау еш жерде жоқ. 99) Айла — зеректіктің белгісі. 100) Өмір — бұл азап. Өмір сүру – кесіп өтетін өріс емес. 101) Әр қалжыңның өз үлесі бар. 102) Алыстан дос болу керек. 103) Еш қиналмай, тоғаннан балықты да шығара алмайсың. 104) Бүйректеріңіз істен шыққан кезде Боржомиді ішуге тым кеш. 105) Кейбіреулер мені керемет деп санайтыны бос сөз. 106) Туған жерім сол жерде көмектесті. 107) Мен сезімтал емеспін, бірақ олар менің миыма тамшылағанда, ол маған қатты әсер етеді. 108) Тіпті миллион шыбынның өзі дәреттің дәмді екеніне сендірмейді. 109) Ойлар материалды болып табылады. 110) Ата-ана оқытпаса, халық оқытады. 111) Мен мысықтарды ерекше жақсы көретін емеспін. 112) Тыныш суларда шайтандар бар. 113) Менің көз алдымда адамдардың дөрекі сөздерді (яғни, балағат сөздер айтқанын) ұнатпаймын. Бұл жақсы естілмейді. 114) Өткенді түзетуге тырыспаңыз. Болашаққа нұқсан келтірмеу үшін бар күш-жігерді жұмсаған дұрыс /Венера Нығматулина/. 115) Бастама жазаланады. 116) Тыныш жүрсең, ары қарай жүресің. 117) Әркім сенің жауың емес: кіммен соғысып жүрсің. 118) Сәтсіздіктер мен қателіктер сізді өмірде шыңдайды. 119) Біреу үшін бәрі, біреу үшін ештеңе. 120) Анаңның артына тығылатын уақытты бағала, сонда сен сызбаларда өмір сүресің, бұл қорқынышты және азапты… 121) Егер мен қысты жақсы көрсем, уақыт өте келе мен жазды бағалай бастадым (табиғаттың гүлдену кезеңі). 122) Барлығына ұнауға тырыспау керек. Адамдар әлі де сенің жаныңнан өтіп, тегіс емес екеніңді айтып күңіренеді. 123) Мені және менің мінезімді түсінуге тырысқандар аз. 124) Әзіл мен сарказмды түсіне білу керек. 125) Олар ренжігендерге су тасиды. 126) Маған жиі қатал жауап беруге және мінезді көрсетуге тура келді. 127) Сіз келетін орындар бар және сізді кепілдік проблемалар күтіп тұр. 128) Шыдамдылық пен еңбек бәрін тоздырады. ---- <span style="color:Red">Өзім туралы:</span> Мен принципшіл, турашыл адаммын, бетіме шындықты айтудан қорықпаймын; чайлдфри. Мен жақсы көремін: 1) моноблоктар; 2) мұздатылған кептірілген кофе, капучино; 3) макадамия жаңғағы, фундук, кешью, бадам; 4) кептірілген өрік; 5) манго; 6) манты, тұшпара; 7) монеталар; 8) қыс; 9) жеке өмірге қол сұғылмаушылық; 10) пицца; 11) маркетплейстер; 12) түйелер (бір өркешті және екі өркешті); 13) боран; 14) автобустың артқы жағына отыруға; 15) құймақ, ет және сүзбе қосылған құймақ; 16) самса; 17) лимон қосылған шай; 18) өмір; 19) толтырылған бұрыш, қырыққабат орамдары; 20) халва (самарқан, зығыр және пісте); 21) қамырдағы барабан таяқшалары; 22) аяздар; 23) жағымды тосын сый; 24) инновациялар; 25) сауда орталықтары және сауда үйлері; 26) нан пісіру; 27) бризоль; 28) мандариндер; 29) шынайылық. Маған ұнамайды: 1) жылу; 2) көше жаргоны; 3) түйе синдромы; 4) таныс қарым-қатынастар; 5) кешкі; 6) адамдардың маған деген көңілі қалуы; 7) сәлемдесу; 8) Сіздің атыңызға айтылған сын; 9) мені тәрбиелеп жатқанда немесе оқытқанда; 10) адамдар маған ашуланғанда; 11) деструктивті адамдар мен улы заттар; 12) есікпен ойнағанда.</small> ---- <small>Егер сіз қаржылай көмектесе алғыңыз келсе, міне менің реквизиттерім<ref>Ақшаны аударатындарға үлкен рақмет ғой…</ref>:<br> 1) [[Kaspi Bank|Kaspi]] Gold карта нөмірі: 4400 4303 0898 2971.<br> Уикипедияны қолдауды жалғастыра алуыма қолдау бер.</small> ---- <center><small>'''[[:Санат:Қазақ жазушылары|Қазақ жазушылары]]''' • '''[[Уикипедия:Жедел жою өлшемшарттары]]''' • '''[[Үлгі:Тағам]]''' • '''[[Үлгі:Тұлға]]''' • '''[[Үлгі:Кітап]]''' • '''[[Үлгі:Үңгір]]''' • '''[[Үлгі:Ғимарат]]''' • '''[[Үлгі:Фотоқатар]]''' • '''[[Үлгі:Multiple image]]''' • '''[[Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]]''' • '''[[Үлгі:Өнер туындысы]]''' • '''[[Үлгі:Елді мекен]]''' • '''[[Үлгі:Компания]]''' • '''[[Үлгі:Монумент]]''' • '''[[Үлгі:Мереке]]''' • '''[[Үлгі:Су қоймасы]]''' • '''[[Үлгі:Әкімшілік бірлік]]''' • '''[[Үлгі:Әдеби шығарма]]''' • '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Byzantine_Empire_topics Template:Byzantine_Empire_topics]'''</small></center> ---- <div class="plainlinks" style="float: center; width: 260px; height: 300px; overflow: auto; text-align: center;"> <small style="line-height:1.5em"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; background:#e8f5ff; line-height:1.3em; padding:0.4em">[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=+Coffee86&lang=kk&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=noredirects&getall=1 Бастаған мақалалары:]</div> <div style="text-align:left"> #'''[[Ибн Рушд]]''' #'''[[Әлқисса]]''' #'''[[Дидар]]''' #'''[[Сәбит ибн Курра]]''' #'''[[Рұстақ]]''' #'''[[Соғдылық айналғыш биі]]''' #'''[[Хутэн]]''' #'''[[Куста ибн Лукка]]''' #'''[[Гурек]]''' #'''[[Мурабба (тағам)]]''' #'''[[Мухаллеби]]''' #'''[[Майсор зымырандары]]''' #'''[[Абдаса]]''' #'''[[Гандхара өнері]]''' #'''[[Тумшук]]''' #'''[[Наан (тағам)]]''' #'''[[Кулфи]]''' #'''[[Бастани]]''' #'''[[Фалуде]]''' #'''[[Қуыршақтар алқабы]]''' #'''[[Бұлайық]]''' #'''[[Библияның соғды тіліндегі аудармалары]]''' #'''[[Вешпаркар]]''' #'''[[Фалуда]]''' #'''[[Ах-ай гроты]]''' #'''[[Иверск-Серафим соборы]]''' #'''[[Қызылғаха үңгірлері]]''' #'''[[Безеклик]]''' #'''[[Миран (шұрат)]]''' #'''[[Гирлянда тасушылар]]''' #'''[[Базилика цистернасы]]''' #'''[[I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі]]''' #'''[[Раханч]]''' #'''[[Гандхара]]''' #'''[[Самарқан қағазы]]''' #'''[[Занданачи]]''' #'''[[Кэсы]]''' #'''[[Инпань адамы]]''' #'''[[Черчен адамы]]''' #'''[[Серика]]''' #'''[[Виша Самбхава]]''' #'''[[Музаки кінәздігі]]''' #'''[[Канун (Албания)]]''' #'''[[Нана (Бактрия құдайы)]]''' #'''[[Мафраш]]''' #'''[[Виша Шура]]''' #'''[[Виша Кирти]]''' #'''[[Пісте балмұздақ]]''' #'''[[Хаварнак]]''' #'''[[Мивнай]]''' #'''[[Мабхара]]''' #'''[[Мизан]]''' #'''[[Мастан-Навиан]]''' #'''[[Тукаспадак]]''' #'''[[Шишпир]]''' #'''[[Агоналия]]''' #'''[[Тұрғар]]''' #'''[[Тархун (ихшид)]]''' #'''[[Меликават]]''' #'''[[Гипорхема]]''' #'''[[Гивех]]''' #'''[[Лейпциг бозторғайлары]]''' #'''[[Сериндия өнері]]''' #'''[[Манбидждік Агапий]]''' #'''[[Кафыр-қала (Самарқан)]]''' #'''[[Зергер-Тепе]]''' #'''[[Бетика]]''' #'''[[Реккесвинт тәжі]]''' #'''[[Джулиан (вестготтық граф)]]''' #'''[[Нағиса]]''' #'''[[Хотандық сақ тілі]]''' #'''[[Алмихан Сейіті]]''' #'''[[Духцов сарайы]]''' #'''[[Брагадан Фруктуоз]]''' #'''[[Узуфрукт]]''' #'''[[Гварразардан қазына]]''' #'''[[Вестготтық шындық]]''' #'''[[Вигилан кодексі]]''' #'''[[Соғды жауынгерлері]]''' #'''[[Вестгот патшалығының флоты]]''' #'''[[Юйчи Исэн]]''' #'''[[Түйе жүні]]''' #'''[[Свина (өзен)]]''' #'''[[Цедыня]]''' #'''[[Кельтибериялықтар]]''' #'''[[Севильялық Исидор]]''' #'''[[Ифтехар]]''' #'''[[Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Ыстанбұл)]]''' #'''[[Танның батыс базарының мұражайы]]''' #'''[[Музелес]]''' #'''[[Ливиядағы болгар дәрігерлерінің соты]]''' #'''[[Lundbeck]]''' #'''[[Той түйе (табақ)]]''' #'''[[Қытай қағазы]]''' #'''[[Нимруд линзасы]]''' #'''[[Албания-Болгария қатынастары]]''' #'''[[Қытайдағы жер сілкінісі (2023)]]''' #'''[[Жеті кітаптағы медициналық жинақ]]''' #'''[[Византиялық ғибадатханасы (Судак)]]''' #'''[[Симон Илеуші]]''' #'''[[Әулие Павел шіркеуі (Константинополь)]]''' #'''[[Мирелейон]]''' #'''[[Әулие Ирина шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Анна шіркеуі (Трабзон)]]''' #'''[[Жаккард матасы]]''' #'''[[Яздтағы дахма]]''' #'''[[Кристегі Әулие Андрей шіркеуі]]''' #'''[[Софа]]''' #'''[[Үндістан (Бируни)]]''' #'''[[Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты]]''' #'''[[Лузитания]]''' #'''[[Бұхара тарихы (қолжазба)]]''' #'''[[Таксиладан келген белгісіз меридарх]]''' #'''[[Гуанчжоудағы қырғын]]''' #'''[[Аниково табағы]]''' #'''[[Диолк]]''' #'''[[Кузхайя (монастырь)]]''' #'''[[Кливанион]]''' #'''[[Каббадион]]''' #'''[[Цангион]]''' #'''[[Дивитисий]]''' #'''[[Сериндия]]''' #'''[[Севильялық Иоанн]]''' #'''[[Шеду]]''' #'''[[Сабао (лауазым)]]''' #'''[[Шалимар бақтары]]''' #'''[[Бахур]]''' #'''[[Сенмар]]''' #'''[[Хвадай-намак]]''' #'''[[Мехреган]]''' #'''[[Тирган]]''' #'''[[Петрона Каматир]]''' #'''[[Халчаян]]''' #'''[[Анар сорпасы]]''' #'''[[Шолезард]]''' #'''[[Зарда (тағам)]]''' #'''[[Локакшема]]''' #'''[[Шатьял]]''' #'''[[Византия асханасы]]''' #'''[[Хотан жібек фабрикасы]]''' #'''[[Мұқанна]]''' #'''[[Дендера шамы]]''' #'''[[Бағдат батареясы]]''' #'''[[Ludus duodecim scriptorum]]''' #'''[[Бажаур қобди]]''' #'''[[Табула]]''' #'''[[Екібастұз политехникалық колледжі]]''' #'''[[Павлодар машина жасау колледжі]]''' #'''[[Исабек-ишан]]''' #'''[[Екібастұз бөгені]]''' #'''[[Бутринти]]''' #'''[[Марат Пазылұлы Марденов]]''' #'''[[Плацинда]]''' #'''[[Топрак-қала]]''' #'''[[Лампада]]''' #'''[[Көшк]]''' #'''[[Дөңгелек тақталардағы шахмат]]''' #'''[[Дхармаракша]]''' #'''[[Дунхуан]]''' #'''[[Ад-Дэйр]]''' #'''[[Теңіз органы]]''' #'''[[Қытайдағы зороастризм]]''' #'''[[Айвалық мармелады]]''' #'''[[Қайрақ (құлпытас)]]''' #'''[[Жеміс мұзы]]''' #'''[[Парвин Баби]]''' #'''[[Ан Лушан]]''' #'''[[Гяз]]''' #'''[[Туррон]]''' #'''[[Калаи-Муг]]''' #'''[[Юэяцюань]]''' #'''[[Лимпопо (мультфильм)]]''' #'''[[Лабубу]]''' #'''[[Константин базиликасы (Трир)]]''' #'''[[Максенций базиликасы]]''' #'''[[Әулие Николай базиликасы]]''' #'''[[Теодорик кесенесі]]''' #'''[[Әулие Николай шіркеуі (Демре)]]''' #'''[[Иоанн Кладас]]''' #'''[[Самейру ханымының базиликасы]]''' #'''[[Византиялық жібек]]''' #'''[[Сан-Витале]]''' #'''[[Византия бақтары]]''' #'''[[Аэций Амидалық]]''' #'''[[Византия медицинасы]]''' #'''[[Эгиналық Павел]]''' #'''[[Византия өнертабыстарының тізімі]]''' #'''[[Византия лирасы]]''' #'''[[Византия сигнал мұнаралары жүйесі]]''' #'''[[Византия ғылымы]]''' #'''[[Константинополь жер сілкінісі (557)]]''' #'''[[Мариам Баоуарди]]''' #'''[[Антиохиялық Яхья]]''' #'''[[Шарбел Махлуф]]''' #'''[[Африкада ыстық екен]]''' #'''[[Ниматтулла Кассаб Әл-Хардини]]''' #'''[[Мириобиблион]]''' </div></div> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[en:User:Coffee86]] [[meta:User:Coffee86]] [[ru:Участник:Coffee86]] [[uz:Foydalanuvchi:Coffee86]] [[tr:Kullanıcı:Coffee86]] 5aolc4r2g3gxhk1vug57faw0v117xa7 3622791 3622665 2026-06-26T22:44:42Z Coffee86 27186 3622791 wikitext text/x-wiki {{Biography | subject_name = Кенжигалиев Асхат Токанович | image_name = | image_size = | image_caption = Coffee86 қатысушысы | date_of_birth = 22.08.1986 | place_of_birth = Екібастұз | date_of_death = | place_of_death = | occupation = мүгедек | spouse = }} {{Babel|ru|kk-2|en-2|uz-1|uk-1|az-1|tr-1|tt-1|tg-1}} {{Қатысушы:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Уақыт жетпейді}} {{Портал:Ағымдағы оқиғалар/Күнтізбе}} <small><span style="color:Red">Менің өмірлік психологиясы:</span> 1) Дене жоқ — іс жоқ. 2) Өткен және ұмытылған нәрсе әрқашан қате емес. 3) Өмірде бір нәрсені өзгерту керек сияқты көрінсе, олай емес сияқты. 4) Десе де, уақыт емдейтініне сенімдімін. 5) Рахаттануда ұят жоқ — бұл аман қалу. 6) Кейбіреулер мені бақылап, біраз қорытынды жасады. 7) Оны бөлісетін нәрсеге толы адам. 8) Мен адамдарды «оятпауға» тырысамын. 9) Барлығына күшті жүйке қажет. 10) Сіз бұл дүниені түсініп, ақымақ болмайсыз. 11) Менің өмірім көтерілу мен құлдырауға толы. 12) Маған «проблемадан проблема болған кезде» ұнамайды. 13) Қайта емес, қайта. 14) Жаңалық та жақсы — жаңалық емес. 15) Өз көзіңіздегі бөренені көрмеңіз. 16) Өмір әрқашан үйдегідей жайлы бола бермейді. 17) Менде орташа IQ бар, сондықтан сұхбаттасымның мотивтерін, ниеттерін және эмоцияларын болжау қиын. 18) Табыс — күнделікті жұмыс. 19) Өткенге есік қабырғамен қоршалу керек. 20) 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басы жаман түс сияқты болды. 21) Мен өзім болғанды ​​қалаймын. 22) Мен өз тәжірибемнен кейбір нәрселерді орындау қиын екенін білемін, мысалы, оқу. 23) Асықсаң жұртты күлдіріп жібересің. 24) Тозаққа апаратын жол ізгі ниетпен төселген. 25) Мен өшпенді сыншыларға атап өткім келеді: мен мүлдем жеңілген емеспін, мен жай қайыршымын. Сондықтан әрбір тиын үшін мен өз әрекетімді сілкіп, мұқият ойластыруым керек. 26) Мен қарқынды бақылауға, яғни уағыз айтуға шыдай алмаймын. 27) Менің сіз туралы пікірімді және сізге деген көзқарасымды шатастырмаңыз. Саған деген көзқарас мінез-құлқыңа байланысты қалыптасады, сен туралы пікірім тек өзіме байланысты. 28) Адамдармен келіссөздер жүргізіп, ымыраға келу керек. 29) Адамдар жанжалдасып, татуласады. 30) Жылтырағанның бәрі алтын емес. 31) Біреуге шұңқыр қазба — оған өзің түсесің. 32) Мен саудагерлердің жұмысын құрметтеймін. Сауда жалғасуы керек. 33) Тек шыбынның өзі ұша алмайды. 34) Адамдардың аз болуы оттегінің көп болуын білдіреді. 35) Мен өзім үшін өмір сүргім келеді: жалғыздықта өмірден ләззат ал. 36) Сараң екі рет төлейді. 37) Мен 2 орындыққа отыра алмадым. 38) Саясатпен айналысу үшін мүйізтұмсық терісі болуы керек. 39) Кез келген түсініксіз жағдайда ұйықтаңыз. 40) Егер мәселені ақшамен шешуге болатын болса, онда бұл шығын. 41) Мені тек мемлекет соттай алады. 42) Таң кештен дана. 43) Жаңа нәрсе әрқашан кепілдік берілген мәселелермен бірге келеді. 44) Мен өмірімде мәмбетті көп кездестірдім. Енді мен тек өркениет үшінмін. 45) Дүние жақсы адамдарсыз емес. 46) Үкім шығармаңдар, әйтпесе сотталмайсыңдар. 47) Мен кеше туылған жоқпын. 48) Адамдар әдетте өз бетінше үкім шығарады. 49) Мен өзімнің жауларыма және қаскөйлерге қуат алғым келмейді. 50) Мен мүлде сәнқой емеспін: менің өз стилім бар. 51) Кәрі мен жоқ, мен тым қартайдым. 52) Үміт соңғы болып өледі. 53) Мен тамақ пен киімге ұқыпты қараумен ерекшеленемін. 54) Бақыт тыныштықты жақсы көреді. 55) Адамның өзіндік мені бірден қалыптаспайды. Тұлға 25 жаста қалыптасады. 56) Сән циклдік. 57) Адамның адамға қасқыр екеніне көзіміз жетті. 58) Сандарда қауіпсіздік бар. 59) Өткен реніштерімді кешір. Мен ренжіткен барлық адамдардан кешірім сұраймын. 60) Қазақстан – менің отаным. Мен өз елімді жақсы көремін, ол қандай болса да. 61) Мені ұнатпайтын болсам, жай ғана қалдыр. 62) Біреудің жаны — қараңғылық. 63) Екі қол, екі аяқ, естідім, көремін, тірі ана — өмірге шағымданудың қажеті жоқ. 64) Бұл өмірде сіз нақты нәрсені, белгілі бір нәрсені қаламайсыз. 65) Уақытында кету керек. 66) Өмір сүргің келсе, иіруді біл. 67) Жаман татулық жақсы ұрыстан артық. 68) Адамда жол сілтейтін ішкі өзегі, мінезі болуы керек. Сіз өз бойыңызда мінезді тәрбиелеуіңіз керек. 69) Мен ақылды, ғылымды, технологияны, инновацияны және айқын ойлауды құптаймын. 70) Мен өзіме оңай жау табатыным анық. 71) Өмір сізге екінші мүмкіндік бергенде, сіз оған барынша жабысып, әр минутты бағалай бастайсыз. 72) Үйрену ешқашан кеш емес. 73) Мен өзімді ыңғайлы және жайлы сезіну үшін бірдей киімді кигенді жөн көремін. Көпшіліктен ерекшеленбегені дұрыс. 74) Қазақстанда тұратын адам циркке күлмейді. 75) Менің жылдарым — менің байлығым. 76) Бұл өмір тыйымдарға толы. 77) Менің мейірімділігімді әлсіздік деп қабылдамаңыз. 78) Барлық адамдар әртүрлі. 79) Құлағына кеспе іліп қою. 80) Мен өзім билемеймін, бірақ басқалардың мұны істегенін көргенді ұнатамын. 81) «Онда бірдеңе бар» деп айта алатын қыздар мен әйелдер бар. 82) Мен әйелдердің назарынан тыс қалмаған сияқтымын. 83) Тітіркену теңізі және нәтижесі бар. 84) Өз аймағыңызда жүргеніңіз дұрыс. 85) Өмірде өзіңді қарапайым ұстау керек. 86) Сөз — бұл қуаты. Сіз нарықты бақылап отыруыңыз керек. 87) Тазалық — бұл олардың қоқыс тастамайтын жері емес, тазаламайтын жері. 88) Табиғи нәрсе шіркін емес. 89) Сабыр — барлық есіктерді ашатын соңғы кілт. 90) Жауды жақсы білу керек. 91) Қасқырдың аяқтары оны тамақтандырады. 92) Кім таңертең тұрса, оған Алла береді. 93) Жан біраз уақыттан кейін трендте болатын нәрсені таңдағанда. 94) Мен бөтен адамдар арасында өзімдікі және өзімнің арасында жат адам сияқтымын. 95) Ыңғайсыз шындықты айтуым керек еді. 96) Тегін ірімшік тек тышқан қақпанында келеді. 97) Қазақ әйелі жүйрік атты тоқтатып, жанып тұрған лашықтың ішіне кіреді. 98) Соғыстағыдай алдау еш жерде жоқ. 99) Айла — зеректіктің белгісі. 100) Өмір — бұл азап. Өмір сүру – кесіп өтетін өріс емес. 101) Әр қалжыңның өз үлесі бар. 102) Алыстан дос болу керек. 103) Еш қиналмай, тоғаннан балықты да шығара алмайсың. 104) Бүйректеріңіз істен шыққан кезде Боржомиді ішуге тым кеш. 105) Кейбіреулер мені керемет деп санайтыны бос сөз. 106) Туған жерім сол жерде көмектесті. 107) Мен сезімтал емеспін, бірақ олар менің миыма тамшылағанда, ол маған қатты әсер етеді. 108) Тіпті миллион шыбынның өзі дәреттің дәмді екеніне сендірмейді. 109) Ойлар материалды болып табылады. 110) Ата-ана оқытпаса, халық оқытады. 111) Мен мысықтарды ерекше жақсы көретін емеспін. 112) Тыныш суларда шайтандар бар. 113) Менің көз алдымда адамдардың дөрекі сөздерді (яғни, балағат сөздер айтқанын) ұнатпаймын. Бұл жақсы естілмейді. 114) Өткенді түзетуге тырыспаңыз. Болашаққа нұқсан келтірмеу үшін бар күш-жігерді жұмсаған дұрыс /Венера Нығматулина/. 115) Бастама жазаланады. 116) Тыныш жүрсең, ары қарай жүресің. 117) Әркім сенің жауың емес: кіммен соғысып жүрсің. 118) Сәтсіздіктер мен қателіктер сізді өмірде шыңдайды. 119) Біреу үшін бәрі, біреу үшін ештеңе. 120) Анаңның артына тығылатын уақытты бағала, сонда сен сызбаларда өмір сүресің, бұл қорқынышты және азапты… 121) Егер мен қысты жақсы көрсем, уақыт өте келе мен жазды бағалай бастадым (табиғаттың гүлдену кезеңі). 122) Барлығына ұнауға тырыспау керек. Адамдар әлі де сенің жаныңнан өтіп, тегіс емес екеніңді айтып күңіренеді. 123) Мені және менің мінезімді түсінуге тырысқандар аз. 124) Әзіл мен сарказмды түсіне білу керек. 125) Олар ренжігендерге су тасиды. 126) Маған жиі қатал жауап беруге және мінезді көрсетуге тура келді. 127) Сіз келетін орындар бар және сізді кепілдік проблемалар күтіп тұр. 128) Шыдамдылық пен еңбек бәрін тоздырады. ---- <span style="color:Red">Өзім туралы:</span> Мен принципшіл, турашыл адаммын, бетіме шындықты айтудан қорықпаймын; чайлдфри. Мен жақсы көремін: 1) моноблоктар; 2) мұздатылған кептірілген кофе, капучино; 3) макадамия жаңғағы, фундук, кешью, бадам; 4) кептірілген өрік; 5) манго; 6) манты, тұшпара; 7) монеталар; 8) қыс; 9) жеке өмірге қол сұғылмаушылық; 10) пицца; 11) маркетплейстер; 12) түйелер (бір өркешті және екі өркешті); 13) боран; 14) автобустың артқы жағына отыруға; 15) құймақ, ет және сүзбе қосылған құймақ; 16) самса; 17) лимон қосылған шай; 18) өмір; 19) толтырылған бұрыш, қырыққабат орамдары; 20) халва (самарқан, зығыр және пісте); 21) қамырдағы барабан таяқшалары; 22) аяздар; 23) жағымды тосын сый; 24) инновациялар; 25) сауда орталықтары және сауда үйлері; 26) нан пісіру; 27) бризоль; 28) мандариндер; 29) шынайылық. Маған ұнамайды: 1) жылу; 2) көше жаргоны; 3) түйе синдромы; 4) таныс қарым-қатынастар; 5) кешкі; 6) адамдардың маған деген көңілі қалуы; 7) сәлемдесу; 8) Сіздің атыңызға айтылған сын; 9) мені тәрбиелеп жатқанда немесе оқытқанда; 10) адамдар маған ашуланғанда; 11) деструктивті адамдар мен улы заттар; 12) есікпен ойнағанда.</small> ---- <small>Егер сіз қаржылай көмектесе алғыңыз келсе, міне менің реквизиттерім<ref>Ақшаны аударатындарға үлкен рақмет ғой…</ref>:<br> 1) [[Kaspi Bank|Kaspi]] Gold карта нөмірі: 4400 4303 0898 2971.<br> Уикипедияны қолдауды жалғастыра алуыма қолдау бер.</small> ---- <center><small>'''[[:Санат:Қазақ жазушылары|Қазақ жазушылары]]''' • '''[[Уикипедия:Жедел жою өлшемшарттары]]''' • '''[[Үлгі:Тағам]]''' • '''[[Үлгі:Тұлға]]''' • '''[[Үлгі:Кітап]]''' • '''[[Үлгі:Үңгір]]''' • '''[[Үлгі:Ғимарат]]''' • '''[[Үлгі:Фотоқатар]]''' • '''[[Үлгі:Multiple image]]''' • '''[[Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]]''' • '''[[Үлгі:Өнер туындысы]]''' • '''[[Үлгі:Елді мекен]]''' • '''[[Үлгі:Компания]]''' • '''[[Үлгі:Монумент]]''' • '''[[Үлгі:Мереке]]''' • '''[[Үлгі:Су қоймасы]]''' • '''[[Үлгі:Әкімшілік бірлік]]''' • '''[[Үлгі:Әдеби шығарма]]''' • '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Byzantine_Empire_topics Template:Byzantine_Empire_topics]'''</small></center> ---- <div class="plainlinks" style="float: center; width: 260px; height: 300px; overflow: auto; text-align: center;"> <small style="line-height:1.5em"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; background:#e8f5ff; line-height:1.3em; padding:0.4em">[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=+Coffee86&lang=kk&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=noredirects&getall=1 Бастаған мақалалары:]</div> <div style="text-align:left"> #'''[[Ибн Рушд]]''' #'''[[Әлқисса]]''' #'''[[Дидар]]''' #'''[[Сәбит ибн Курра]]''' #'''[[Рұстақ]]''' #'''[[Соғдылық айналғыш биі]]''' #'''[[Хутэн]]''' #'''[[Куста ибн Лукка]]''' #'''[[Гурек]]''' #'''[[Мурабба (тағам)]]''' #'''[[Мухаллеби]]''' #'''[[Майсор зымырандары]]''' #'''[[Абдаса]]''' #'''[[Гандхара өнері]]''' #'''[[Тумшук]]''' #'''[[Наан (тағам)]]''' #'''[[Кулфи]]''' #'''[[Бастани]]''' #'''[[Фалуде]]''' #'''[[Қуыршақтар алқабы]]''' #'''[[Бұлайық]]''' #'''[[Библияның соғды тіліндегі аудармалары]]''' #'''[[Вешпаркар]]''' #'''[[Фалуда]]''' #'''[[Ах-ай гроты]]''' #'''[[Иверск-Серафим соборы]]''' #'''[[Қызылғаха үңгірлері]]''' #'''[[Безеклик]]''' #'''[[Миран (шұрат)]]''' #'''[[Гирлянда тасушылар]]''' #'''[[Базилика цистернасы]]''' #'''[[I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі]]''' #'''[[Раханч]]''' #'''[[Гандхара]]''' #'''[[Самарқан қағазы]]''' #'''[[Занданачи]]''' #'''[[Кэсы]]''' #'''[[Инпань адамы]]''' #'''[[Черчен адамы]]''' #'''[[Серика]]''' #'''[[Виша Самбхава]]''' #'''[[Музаки кінәздігі]]''' #'''[[Канун (Албания)]]''' #'''[[Нана (Бактрия құдайы)]]''' #'''[[Мафраш]]''' #'''[[Виша Шура]]''' #'''[[Виша Кирти]]''' #'''[[Пісте балмұздақ]]''' #'''[[Хаварнак]]''' #'''[[Мивнай]]''' #'''[[Мабхара]]''' #'''[[Мизан]]''' #'''[[Мастан-Навиан]]''' #'''[[Тукаспадак]]''' #'''[[Шишпир]]''' #'''[[Агоналия]]''' #'''[[Тұрғар]]''' #'''[[Тархун (ихшид)]]''' #'''[[Меликават]]''' #'''[[Гипорхема]]''' #'''[[Гивех]]''' #'''[[Лейпциг бозторғайлары]]''' #'''[[Сериндия өнері]]''' #'''[[Манбидждік Агапий]]''' #'''[[Кафыр-қала (Самарқан)]]''' #'''[[Зергер-Тепе]]''' #'''[[Бетика]]''' #'''[[Реккесвинт тәжі]]''' #'''[[Джулиан (вестготтық граф)]]''' #'''[[Нағиса]]''' #'''[[Хотандық сақ тілі]]''' #'''[[Алмихан Сейіті]]''' #'''[[Духцов сарайы]]''' #'''[[Брагадан Фруктуоз]]''' #'''[[Узуфрукт]]''' #'''[[Гварразардан қазына]]''' #'''[[Вестготтық шындық]]''' #'''[[Вигилан кодексі]]''' #'''[[Соғды жауынгерлері]]''' #'''[[Вестгот патшалығының флоты]]''' #'''[[Юйчи Исэн]]''' #'''[[Түйе жүні]]''' #'''[[Свина (өзен)]]''' #'''[[Цедыня]]''' #'''[[Кельтибериялықтар]]''' #'''[[Севильялық Исидор]]''' #'''[[Ифтехар]]''' #'''[[Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Ыстанбұл)]]''' #'''[[Танның батыс базарының мұражайы]]''' #'''[[Музелес]]''' #'''[[Ливиядағы болгар дәрігерлерінің соты]]''' #'''[[Lundbeck]]''' #'''[[Той түйе (табақ)]]''' #'''[[Қытай қағазы]]''' #'''[[Нимруд линзасы]]''' #'''[[Албания-Болгария қатынастары]]''' #'''[[Қытайдағы жер сілкінісі (2023)]]''' #'''[[Жеті кітаптағы медициналық жинақ]]''' #'''[[Византиялық ғибадатханасы (Судак)]]''' #'''[[Симон Илеуші]]''' #'''[[Әулие Павел шіркеуі (Константинополь)]]''' #'''[[Мирелейон]]''' #'''[[Әулие Ирина шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Анна шіркеуі (Трабзон)]]''' #'''[[Жаккард матасы]]''' #'''[[Яздтағы дахма]]''' #'''[[Кристегі Әулие Андрей шіркеуі]]''' #'''[[Софа]]''' #'''[[Үндістан (Бируни)]]''' #'''[[Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты]]''' #'''[[Лузитания]]''' #'''[[Бұхара тарихы (қолжазба)]]''' #'''[[Таксиладан келген белгісіз меридарх]]''' #'''[[Гуанчжоудағы қырғын]]''' #'''[[Аниково табағы]]''' #'''[[Диолк]]''' #'''[[Кузхайя (монастырь)]]''' #'''[[Кливанион]]''' #'''[[Каббадион]]''' #'''[[Цангион]]''' #'''[[Дивитисий]]''' #'''[[Сериндия]]''' #'''[[Севильялық Иоанн]]''' #'''[[Шеду]]''' #'''[[Сабао (лауазым)]]''' #'''[[Шалимар бақтары]]''' #'''[[Бахур]]''' #'''[[Сенмар]]''' #'''[[Хвадай-намак]]''' #'''[[Мехреган]]''' #'''[[Тирган]]''' #'''[[Петрона Каматир]]''' #'''[[Халчаян]]''' #'''[[Анар сорпасы]]''' #'''[[Шолезард]]''' #'''[[Зарда (тағам)]]''' #'''[[Локакшема]]''' #'''[[Шатьял]]''' #'''[[Византия асханасы]]''' #'''[[Хотан жібек фабрикасы]]''' #'''[[Мұқанна]]''' #'''[[Дендера шамы]]''' #'''[[Бағдат батареясы]]''' #'''[[Ludus duodecim scriptorum]]''' #'''[[Бажаур қобди]]''' #'''[[Табула]]''' #'''[[Екібастұз политехникалық колледжі]]''' #'''[[Павлодар машина жасау колледжі]]''' #'''[[Исабек-ишан]]''' #'''[[Екібастұз бөгені]]''' #'''[[Бутринти]]''' #'''[[Марат Пазылұлы Марденов]]''' #'''[[Плацинда]]''' #'''[[Топрак-қала]]''' #'''[[Лампада]]''' #'''[[Көшк]]''' #'''[[Дөңгелек тақталардағы шахмат]]''' #'''[[Дхармаракша]]''' #'''[[Дунхуан]]''' #'''[[Ад-Дэйр]]''' #'''[[Теңіз органы]]''' #'''[[Қытайдағы зороастризм]]''' #'''[[Айвалық мармелады]]''' #'''[[Қайрақ (құлпытас)]]''' #'''[[Жеміс мұзы]]''' #'''[[Парвин Баби]]''' #'''[[Ан Лушан]]''' #'''[[Гяз]]''' #'''[[Туррон]]''' #'''[[Калаи-Муг]]''' #'''[[Юэяцюань]]''' #'''[[Лимпопо (мультфильм)]]''' #'''[[Лабубу]]''' #'''[[Константин базиликасы (Трир)]]''' #'''[[Максенций базиликасы]]''' #'''[[Әулие Николай базиликасы]]''' #'''[[Теодорик кесенесі]]''' #'''[[Әулие Николай шіркеуі (Демре)]]''' #'''[[Иоанн Кладас]]''' #'''[[Самейру ханымының базиликасы]]''' #'''[[Византиялық жібек]]''' #'''[[Сан-Витале]]''' #'''[[Византия бақтары]]''' #'''[[Аэций Амидалық]]''' #'''[[Византия медицинасы]]''' #'''[[Эгиналық Павел]]''' #'''[[Византия өнертабыстарының тізімі]]''' #'''[[Византия лирасы]]''' #'''[[Византия сигнал мұнаралары жүйесі]]''' #'''[[Византия ғылымы]]''' #'''[[Константинополь жер сілкінісі (557)]]''' #'''[[Мариам Баоуарди]]''' #'''[[Антиохиялық Яхья]]''' #'''[[Шарбел Махлуф]]''' #'''[[Африкада ыстық екен]]''' #'''[[Ниматтулла Кассаб Әл-Хардини]]''' #'''[[Мириобиблион]]''' #'''[[Суда (энциклопедия)]]''' </div></div> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[en:User:Coffee86]] [[meta:User:Coffee86]] [[ru:Участник:Coffee86]] [[uz:Foydalanuvchi:Coffee86]] [[tr:Kullanıcı:Coffee86]] biadopqx57et7j6hafjl2obm02iihm4 Никола Максимович 0 522892 3622811 2182848 2026-06-27T04:13:03Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622811 wikitext text/x-wiki Нико́ла Макси́мович (серб. Никола Максимовић; 25 қараша 1991 жыл, Байина-Башта, Югославия) — Сербия елінің футболисті, «Торино» клубы мен Сербия ұлттық құрамасының орталық қорғаушысы. Оның ойыны «Манчестер Юнайтед» клубының Неманью Видича ойыншысына ұқсайды ==Мансабы== Никола өз мансабын Ужице қаласының «Слобода» клубында бастады. Ол «Слободада» 3 маусым ойнап, Сербияның ең мықты клубтарының біріне «Црвена Звездаға», 330 000 евроға көшті. 2012 жылдың тамызында оны «Ювентуса» клубы байқап қалды. Қарашада оған Ресейдің ЦСКА, «Динамо» және «Спартак» клубтары таласты. Оның бағасы 2-4 мил. евроға жақын болды. 2013 жылы «Ториноға» көшіп кетті. ==Дереккөздер== <ref>http://www.b92.net/sport/fudbal/vesti.php?yyyy=2011&mm=12&dd=26&nav_id=568979</ref> <ref>http://www.transfermarkt.co.uk/en/nikola-maksimovic/transfers/spieler_124715.html</ref> <ref>http://www.vesti-online.com/Sport/Fudbal/247719/Juventus-zeli-Nikolu-Maksimovica {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170828061615/http://www.vesti-online.com/Sport/Fudbal/247719/Juventus-zeli-Nikolu-Maksimovica |date=2017-08-28 }}</ref> <ref>http://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/torino/2013/07/22/news/arriva_maksimovic-63480674/</ref> 3ihuf1pnusfg0389c39npi8xu3evzrc Денис Алексеевич Колодин 0 527856 3622752 2733095 2026-06-26T18:11:24Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары|Алтай ФК (2016) ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622752 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Денис Колодин |толық аты = Денис Алексейұлы Колодин |лақап аты = |сурет = Denis_Kolodin_3.JPG |туған күні = 11.01.1982 |туған жері = Камышин, Волгоград обласы, [[КСРО]] |азаматтығы = {{flagicon|Russia}} [[Ресей]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |бойы = 1.86 см |салмағы = 79 кг |позиция = Қорғаныш |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |номерi = |клубтары = {{футбол карьерасы |2006—2007|{{flagicon|Russia}} [[Уралан (футбол клубы)|Уралан]]|44 (3) |2007—2008|{{flagicon|Russia}} [[Крылья Советов (футбол клубы, Самара)|Крылья Советов]]|39 (2) |2008—2013|{{flagicon|Russia}} [[Динамо (футбол клубы, Мәскеу)|Динамо]]|133 (15) |2012|{{аренда}}{{flagicon|Russia}} [[Ростов (футбол клубы)|Ростов]]|8 (0) |2013—2014|{{flagicon|Russia}} [[Волга (футбол клубы, Төменгі Новгород)|Волга (ТН)]]|21 (0) |2015|{{flagicon|Russia}} [[Сокол (футбольный клуб, Саратов)|Сокол]]|5 (0) |2016|{{flagicon|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай (Семей)]]|22 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2004—2010|{{flagicon|Russia}} [[Ресей Ұлттық футбол құрамасы|Рессей]]|23 (0)}} }} '''Денис Алексейұлы Колодин''' (11 қаңтар [[1982 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/25001</ref>, [[Камышин]], [[Волгоград облысы]]) — қорғаныс шебіндегі орыс ойыншысы. Ресей чемпионатының үшінші орын иегері (2004, 2008). Сонымен қатар Денис Еуропа чемпионатының қола жүлдегері (2008). Британдық Daily Mail атты журнал бойынша, ең үздік Ресей ойыншылары қатарында Денис екінші орында тұр. == Карьерасы == Денис өзінің кәсіби мансабын волгоградтық "Олимпий" футбол клубында бастаған. Ол клубтан соң Денис "Уралан" клубына ауысты. 2004 жылы самаралық "[[Крылья Советов (футбол клубы, Самара)|Крылья Советов]]" клубында өнер көрсеті. Ол командада Денис үздік ойын өнерін көрсетіп, біршама жанкүйерлердің жүрегінен орын алды. Сонымен қатар Денис Колодин "Крылья Советовте" ойнап бірінші рет Ресейдің ұлттық құрамасына шақырылды. 2005 жылы "Крылья Советов" командасы ақшадан қиналып Денисты мәскеулік "Динамо" клубына сатады. 2005 бастап 2010 жылға дейін Денис "[[Динамо (футбол клубы, Мәскеу)|Динамо]]" клубының негізгі сапында өнер көрсетеді. 2011/12 маусымында "Динамо" Денисты "Локомотив" командасына жалға береді. 6 шілде күні 2013 жылы Денис нижненовгородтық "[[Волга (футбол клубы, Төменгі Новгород)|Волга]]" футбол клубына ауысады. {{толықтыру}}<br /> == Жетістіктері == === Командалық === * Ресей кубогының финалисі: 2004 * Еуропа чемпионатының қола жүлдегері; 2008 === Жеке === * Ресей чемпионатындағы үздік 33 (4): № 1 — 2006, 2008; № 2 — 2007; № 3 — 2009. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/10505 Профилі] [[Санат:Ресей футболшылары]] [[Санат:Еуропа біріншілігінің күміс жүлдегерлері]] [[Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Уралан ФК ойыншылары]] [[Санат:Крылья Советов Самара ФК ойыншылары]] [[Санат:Динамо Мәскеу ФК ойыншылары]] [[Санат:Волга Төменгі Новгород ФК ойыншылары]] [[Санат:Ростов ФК ойыншылары]] [[Санат:Сокол ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] nu388pc42v7shic3x6dkp1ze11rvzk1 Фархадбек Равшанұлы Ырысметов 0 533972 3622766 3345556 2026-06-26T18:18:08Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622766 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Фархадбек Ырысметов |толық аты = |лақап аты = Фара |сурет = Farkhadbek Irismetov 2008.JPG |сурет ені = 200px |атауы = |туған күні = 10.08.1981 |туған жері = {{туғанжері|Шымкент|Шымкентте}} |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 178 см |салмағы = 76 кг |позиция = сол қапталдағы қорғаушы |қазіргі клуб = {{flagicon|Kazakhstan}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]] |қызметі = бапкер көмекшісі |клубтары = {{футбол карьерасы |1999—2001|{{flagicon|Russia}} [[Торпедо (футбол клубы, Мәскеу)|Торпедо-2]]| |2001|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Каспий (футбол клубы)|Каспий]]|10 (0) |2002-2004|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|87 (12) |2005-2006|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|37 (1) |2007—2010|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|93 (0) |2011—2012|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|36 (0) |2012|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Сұңқар (футбол клубы)|Сұңқар]]|7 (0) |2013—2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|19 (0) |2014|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|13 (0) |2015|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қайсар]]|23 (0) |2016—2017|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасы]]|8 (0) |2018|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2004—2011|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан]]|34 (0) }}|бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2019|{{ту|Қазақстан}} [[Қыран (футбол клубы)|Қыран]]| |2020—|{{ту|Қазақстан}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|асс }} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = }} '''Фархадбек Равшанұлы Ырысметов''' (10 тамыз 1981<ref>[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/44954 Тransfermarkt.com]</ref>, [[Шымкент]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қазақстандық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. ==Карьерасы== === Клубтық === Фархадбектің ұлты өзбек, Шымкентте дүниеге келген. Жастық шағында Ташкентте де тұрған, 1998 жылы "[[Томирис (футбол клубы)|Достық/Синтез]]" клубында доп тепті. 1999 жылы карьерасын мәскеулік "[[Торпедо (футбол клубы, Мәскеу)|Торпедо]]" клубында бастады. Екі маусым клуб футболшысы атанғанымен, негізгі құрамда ойнай алмады, тек фрам-клуб сапында алаңға шықты. 2001 жылы жазда "[[Каспий (футбол клубы)|Маңқыстау]]" клубына ауысты. Маусым соңында клубтан кетті. 2002 жылы "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]" футболшысы атанды. Жаңа клубы сапында екі рет Қазақстан чемпионы атанды. 2005 жылы "Қайратқа" ауысты. 2005 жылы клуб сапында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері атанды, ал клуб Қазақстан кубогы финалында сүрінді. 2007 жылы [[Дмитрий Алексеевич Огай|Дмитрий Огайдың]] шақыруымен "[[Тобыл]]" футболшысы атанды. "Тобылға" барған алғашқы маусымда [[Интертото кубогы 2007|Интертото кубогы]] иегері атанды, ал 2010 жылы үшінші рет Қазақстан чемпиондығына қол жеткізді. Бірақ бұл кезде Огай бапкерліктен кетіп қалған болатын. 2010 жылы "[[Ордабасы (футбол клубы)|Ордабасыға]]" ауысты. Шымкенттік клуб сапында Қазақстан суперкубогы иегері атанды. 2012 жылы бірінші лигадағы "[[Сұңқар (футбол клубы)|Сұңқар]]" қатарын толықтырды. 2013 жылы "Ордабасыға" қайта оралып, екі маусым ойнады. 2014 жылғы маусымды тағы да [[Тобыл (футбол клубы)|"Тобыл"]] сапында, ал 2015 жылды "[[Қайсар (футбол клубы)|Қайсарда]]" өткізді. 2016-17 жылдары тағы да "Ордабасы" сапында доп тепті. 2018 жылы "[[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]" клубына ауысып, бірден команда капитаны боп тағайындалды. Сол жылы карьерасын аяқтады. === Ұлттық құрамада === Ұлттық құрамаға ресейлік [[Леонид Александрович Пахомов|Леонид Пахомов]] бас бапкер болып тұрған жылдары шақырту алған. Пахомов бапкер «Ертісте» өнер көрсетіп жүрген қорғаушыны [[Әзербайжан Ұлттық футбол құрамасы|Әзірбайжанмен]] өткен жолдастық кездесуде алаңға шығарады. Одан кейін [[Сергей Анатольевич Тимофеев|Сергей Тимофеев]], [[Арно Пайперс]] секілді бапкерлер де ұлттық құрама жиынына тұрақты түрде қатыстырып тұрды. Бас команда сапында жалпы 35 ойын өткізген. === Бапкерлік === 2019 жылы бапкерлік жолын бастап, Шымкенттің "Қыран" клубын жаттықтырды. 2020 жылы [[Атырау (футбол клубы)|"Атырауда]]" бас бапкер көмекшісі боп қызметке тағайындалды. ==Жетістіктері== *Қазақстан чемпионатының жеңімпазы: 2002, 2003, 2010 жылдары *Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2004, 2007, 2008 жылдары *Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2005 жылы *Қазақстан кубогының иегері: 2007, 2011 жылдары *Қазақстан суперкубогының иегері: 2012 жылы *Интертото кубогының иегері: 2007 жылы ==Дереккөздер== {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.national-football-teams.com/player/3528.html Профилі] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Каспий ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]] [[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]] [[Санат:Сұңқар ФК ойыншылары]] [[Санат:Қайсар ФК ойыншылары]] [[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]] [[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Қыран ФК жаттықтырушылары]] slwvzbw163gqmswr8w2t45onj1hlu9d Jus soli 0 535912 3622670 2975261 2026-06-26T16:53:10Z 1nter pares 146705 3622670 wikitext text/x-wiki '''Jus soli''' ({{lang-lat|Jus soli}}, юс соли, тура мағынасы «жер [[заң|құқығы»]]) — [[заң]] термині, "этникалық немесе нәсілдік ерекшеліктеріне" қарамастан, Jus soli қолданылатын ''мемлекеттерде'', осы ''ел аумағында туған тұлғалардың'' ''[[Мемлекет |мемлекеттік]] [[азаматтық|азаматтығын]] алу құқығын'' білдіреді. Jus soli елдердегі тарихи елеулі араласу процестерініің ([[метис]]ация) тараған болатын, белгілі бір аймақта (мысалы, [[Франция]]да мекендеген роман-кельт-неміс халықтарында) және қоныс аударушы елдерде ([[АҚШ|Құрама штаттар]], [[Канада]], және т.б.), бұл [[Конституция]]мен бекітіледі. Jus soli принципіне қарама-қарсы, [[Jus sanguinis]] ([[қан принципі]]) принципі де бар, бұл [[Германия]]да, содан кейін моно-этникалық және басқа да еуропалық елдерде қолданылып келеді. == Jus Soli қолданыста бар мемлекеттер == Nations Granting Birthright Citizenship деректері бойынша<ref name=numbers>{{Cite web|url=https://www.numbersusa.com/content/learn/issues/birthright-citizenship/nations-granting-birthright-citizenship.html|title=Nations Granting Birthright Citizenship|publisher=NumbersUSA|accessdate=2013-03-25}}</ref>. * [[Антигуа және Барбуда]] * [[Аргентина]] * [[Барбадос]] * [[Белиз]] * [[Боливия]] * [[Бразилия]] * [[Венесуэла]] * [[Гренада]] * [[Гватемала]] * [[Гайана]] * [[Гондурас]] * [[Доминика]] * [[Доминикан Республикасы]] * [[Канада]] * [[Колумбия]] * [[Лесото]]<ref>[http://library2.parliament.go.th/giventake/content_cons/lesotho.pdf Конституция Лесото] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182858/http://library2.parliament.go.th/giventake/content_cons/lesotho.pdf |date=2016-03-03 }}, глава IV, секция 38</ref> * [[Малайзия]] * [[Мексика]] * [[Никарагуа]] * [[Пәкістан]] * [[Панама]] * [[Парагвай]] * [[Перу]] * [[Румыния]] * [[Сальвадор]] * [[Сент-Люсия]] * [[Сент-Кристофер және Невис]] * [[Сент-Винсент және Гренадиндер]] * [[Тринидад және Тобаго]] * [[Уругвай]] * [[Фиджи]]<ref>[http://www.servat.unibe.ch/icl/fj00000_.html Конституция Фиджи], глава 3, секция 10</ref> * [[Чили]]<ref>Согласно конституции Чили, глава II, ст. 10, пар. 1 ([http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Chile/chile05.html Spanish text]; [http://confinder.richmond.edu/admin/docs/Chile.pdf English version] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514094542/http://confinder.richmond.edu/admin/docs/Chile.pdf |date=2011-05-14 }} without recent changes)</ref> (<span lang="kk">Чилиде азаматтықты қоныс аударушылар мен шетел дипломаттарының балаларына сұратуы арқылы ғана беріледі</span>) * [[АҚШ]] * [[Эквадор]] * [[Ямайка]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Латын фразалары мен сөйлемдері]] [[Санат:Конституциялық құқық]] j805re50gwvaqr2n3sl2yfkomykqfw4 Үлгі:Құрама 10 537279 3622874 2246705 2026-06-27T07:58:00Z Орел Карл 81620 3622874 wikitext text/x-wiki {{yesno | {{{бағаналар|}}} | yes = {{Бағаналар|width=auto}} {{Бағана|width=48%}} | blank = {{Бағаналар|width=auto}} {{Бағана|width=48%}} }} {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" style="margin: 1em 0;" |- style="background:var(--ruwiki-background-color-blue200, #cfe3ff); color:inherit" class="center" ! scope="col" | № ! scope="col" style="width:24px" | Мемлекет ! scope="col" style="width:10%" | {{abbr|Орны|Ойыншының алаңдағы позициясы|0}} ! scope="col" style="width:65%" | Аты ! scope="col" style="width:15%" | Туған жылы <noinclude> |} {{Col-end}} {{doc}} </noinclude> hs6pn66462j117n7yvbr9djav4bgrj3 3622875 3622874 2026-06-27T08:00:39Z Орел Карл 81620 3622875 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" style="margin: 1em 0;" |- style="background:var(--ruwiki-background-color-blue200, #cfe3ff); color:inherit" class="center" ! scope="col" | № ! scope="col" style="width:24px" | Мемлекет ! scope="col" style="width:10%" | {{abbr|Орны|Ойыншының алаңдағы позициясы|0}} ! scope="col" style="width:65%" | Аты ! scope="col" style="width:15%" | Туған жылы <noinclude> |} {{doc}} </noinclude> oda6zi2w50drni6s33hm8z0krc2xvqv 3622877 3622875 2026-06-27T08:09:14Z Орел Карл 81620 3622877 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" style="margin: 1em 0;" |- style="background:var(--ruwiki-background-color-blue200, #cfe3ff); color:inherit" class="center" ! scope="col" | № ! scope="col" style="width:15px" | Мемлекет ! scope="col" style="width:20%" | {{abbr|Орны|Ойыншының алаңдағы позициясы|0}} ! scope="col" style="width:65%" | Аты ! scope="col" style="width:15%" | Туған жылы <noinclude> |} {{doc}} </noinclude> 735u23pt69x4xz2mn9qwkrfgxdsqae1 3622878 3622877 2026-06-27T08:09:37Z Орел Карл 81620 3622878 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" style="margin: 1em 0;" |- style="background:var(--ruwiki-background-color-blue200, #cfe3ff); color:inherit" class="center" ! scope="col" | № ! scope="col" style="width:10px" | Мемлекет ! scope="col" style="width:10%" | {{abbr|Орны|Ойыншының алаңдағы позициясы|0}} ! scope="col" style="width:65%" | Аты ! scope="col" style="width:15%" | Туған жылы <noinclude> |} {{doc}} </noinclude> 6ag528e45yh60nky5l1y8n5u1of3vd4 3622879 3622878 2026-06-27T08:10:25Z Орел Карл 81620 3622879 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" style="margin: 1em 0;" |- style="background:var(--ruwiki-background-color-blue200, #cfe3ff); color:inherit" class="center" ! scope="col" | № ! scope="col" style="width:20px" | Мемлекет ! scope="col" style="width:10%" | {{abbr|Орны|Ойыншының алаңдағы позициясы|0}} ! scope="col" style="width:65%" | Аты ! scope="col" style="width:15%" | Туған жылы <noinclude> |} {{doc}} </noinclude> 4pevaxufpzbw6erfkguum9abf4g5xin Уикипедия:Уикидеңгей 4 537752 3622816 3622460 2026-06-27T05:00:25Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3622816 wikitext text/x-wiki '''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>) == Деңгей сипаттамасы == [[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]] [[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме) [[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме) [[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме) [[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме) [[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме) [[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме) [[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме) [[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме) == Рейтинг == {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> <center> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !№ !Қатысушы аты !Өңдеме саны !Мақала тексеруі !Тіркелген уақыты ![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]] |- |1 |{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}} | data-sort-value="120022" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022] | data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109] |2012-12-28 |{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}} |- |2 |{{Қатысушы-түж6|Kasymov}} | data-sort-value="96166" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 166] | data-sort-value="1099" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1099] |2011-10-03 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |3 |{{Қатысушы-түж6|Салиха}} | data-sort-value="86567" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567] | data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170] |2012-07-28 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |4 |{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}} | data-sort-value="84362" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 84 362] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2020-06-29 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |5 |{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}} | data-sort-value="84036" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 036] | data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194] |2017-08-21 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |6 |{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}} | data-sort-value="55545" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 545] | data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64] |2012-03-14 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |7 |{{Қатысушы-түж6|Casserium}} | data-sort-value="48586" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 586] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2017-06-26 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |8 |{{Қатысушы-түж6|Sibom}} | data-sort-value="41112" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2010-01-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |9 |{{Қатысушы-түж6|Ulan}} | data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2007-12-01 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |10 |{{Қатысушы-түж6|1nter pares}} | data-sort-value="29097" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 29 097] | data-sort-value="49" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 49] |2023-12-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |11 |{{Қатысушы-түж6|AlefZet}} | data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095] | data-sort-value="0" |0 |2006-05-18 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |12 |{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}} | data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505] | data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979] |2013-10-20 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |13 |{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}} | data-sort-value="22424" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 424] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2018-10-22 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |14 |{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}} | data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |15 |{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}} | data-sort-value="19886" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 19 886] | data-sort-value="128" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 128] |2014-01-01 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |16 |{{Қатысушы-түж6|Nurken}} | data-sort-value="19286" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 286] | data-sort-value="35" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35] |2021-07-07 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |17 |{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}} | data-sort-value="17123" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 123] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2009-06-18 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |18 |{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}} | data-sort-value="16072" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072] | data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173] |2010-05-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |19 |{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}} | data-sort-value="14709" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709] | data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73] |2013-06-16 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |20 |{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}} | data-sort-value="13765" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2014-09-25 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |21 |{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}} | data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |22 |{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}} | data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-10 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |23 |{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}} | data-sort-value="11266" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 266] | data-sort-value="56" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 56] |2009-09-23 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |24 |{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}} | data-sort-value="10104" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 104] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2012-02-12 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |25 |{{Қатысушы-түж6|Тұран}} | data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2022-06-01 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |26 |{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}} | data-sort-value="8336" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2012-11-25 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |27 |{{Қатысушы-түж6|Kas77777}} | data-sort-value="8243" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8243] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |28 |{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}} | data-sort-value="8156" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8156] | data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42] |2022-05-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |29 |{{Қатысушы-түж6|Daniyar}} | data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |30 |{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}} | data-sort-value="7949" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7949] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2020-01-06 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |31 |{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}} | data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |32 |{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}} | data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |33 |{{Қатысушы-түж6|Ashina}} | data-sort-value="7480" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7480] | data-sort-value="15" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15] |2011-03-07 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |34 |{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}} | data-sort-value="7420" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420] | data-sort-value="22" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22] |2023-11-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |35 |{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}} | data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012] | data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12] |2010-04-22 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |36 |{{Қатысушы-түж6|SSE}} | data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |37 |{{Қатысушы-түж6|GaiJin}} | data-sort-value="6703" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703] | data-sort-value="0" |0 |— |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |38 |{{Қатысушы-түж6|Bekus}} | data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |39 |{{Қатысушы-түж6|Alamgir}} | data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196] | data-sort-value="0" |0 |2007-09-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |40 |{{Қатысушы-түж6|Аскаров}} | data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |41 |{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}} | data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-31 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |42 |{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}} | data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |43 |{{Қатысушы-түж6|Aghia7}} | data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |44 |{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}} | data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |45 |{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}} | data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200] | data-sort-value="0" |0 |2010-12-18 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |46 |{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}} | data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2021-05-11 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |47 |{{Қатысушы-түж6|Nick jan}} | data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-16 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |48 |{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}} | data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-03-06 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |49 |{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}} | data-sort-value="4497" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4497] | data-sort-value="24" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24] |2012-09-21 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |50 |{{Қатысушы-түж6|Coffee86}} | data-sort-value="4375" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4375] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-25 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |51 |{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}} | data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2020-09-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |52 |{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}} | data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683] | data-sort-value="0" |0 |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |53 |{{Қатысушы-түж6|Majilis}} | data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630] | data-sort-value="0" |0 |2012-05-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |54 |{{Қатысушы-түж6|Makenzis}} | data-sort-value="3607" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3607] | data-sort-value="0" |0 |2017-11-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |55 |{{Қатысушы-түж6|Esetok}} | data-sort-value="3578" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578] | data-sort-value="0" |0 |2012-11-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |56 |{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}} | data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |57 |{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}} | data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |58 |{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}} | data-sort-value="3396" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3396] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2022-11-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |59 |{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}} | data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |60 |{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}} | data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-18 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |61 |{{Қатысушы-түж6|Hardworking}} | data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |62 |{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}} | data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |63 |{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}} | data-sort-value="3191" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3191] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2016-03-26 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |64 |{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}} | data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |65 |{{Қатысушы-түж6|Qanattan}} | data-sort-value="3117" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2024-02-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |66 |{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}} | data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |67 |{{Қатысушы-түж6|Meruyert}} | data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-30 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |68 |{{Қатысушы-түж6|Абылай}} | data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |69 |{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}} | data-sort-value="2887" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2887] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2024-10-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |70 |{{Қатысушы-түж6|Dauren}} | data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |71 |{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}} | data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2015-12-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |72 |{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}} | data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |73 |{{Қатысушы-түж6|Merey}} | data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |74 |{{Қатысушы-түж6|Магпар}} | data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680] | data-sort-value="0" |0 |2014-12-11 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |75 |{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}} | data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |76 |{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}} | data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |77 |{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}} | data-sort-value="2475" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2016-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |78 |{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}} | data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |79 |{{Қатысушы-түж6|G55}} | data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |80 |{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}} | data-sort-value="2466" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2466] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |81 |{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}} | data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |82 |{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}} | data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |83 |{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}} | data-sort-value="2393" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2393] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2026-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |84 |{{Қатысушы-түж6|Рахман999}} | data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2022-10-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |85 |{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}} | data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2014-02-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |86 |{{Қатысушы-түж6|Drift}} | data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |87 |{{Қатысушы-түж6|Egorkz}} | data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |88 |{{Қатысушы-түж6|Mira01}} | data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-30 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |89 |{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}} | data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |90 |{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}} | data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |91 |{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}} | data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175] | data-sort-value="0" |0 |2012-07-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |92 |{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}} | data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036] | data-sort-value="0" |0 |2010-04-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |93 |{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}} | data-sort-value="2030" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2030] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2025-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |94 |{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}} | data-sort-value="2009" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009] | data-sort-value="0" |0 |2020-03-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |95 |{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}} | data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2019-11-22 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |96 |{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |97 |{{Қатысушы-түж6|Daneker}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |98 |{{Қатысушы-түж6|Esen48}} | data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |99 |{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}} | data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800] | data-sort-value="0" |0 |2021-12-25 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |100 |{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}} | data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795] | data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101] |2015-11-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |101 |{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}} | data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710] | data-sort-value="0" |0 |2011-01-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |102 |{{Қатысушы-түж6|Nelli}} | data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |103 |{{Қатысушы-түж6|Araichik}} | data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |104 |{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}} | data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613] | data-sort-value="0" |0 |2019-08-27 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |105 |{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}} | data-sort-value="1605" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1605] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2018-05-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |106 |{{Қатысушы-түж6|2rk}} | data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |107 |{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}} | data-sort-value="1536" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1536] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2022-04-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |108 |{{Қатысушы-түж6|Gliwi}} | data-sort-value="1526" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1526] | data-sort-value="0" |0 |2017-05-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |109 |{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}} | data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |110 |{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}} | data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490] | data-sort-value="0" |0 |2013-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |111 |{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}} | data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |112 |{{Қатысушы-түж6|DinDK}} | data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |113 |{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}} | data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |114 |{{Қатысушы-түж6|Tulya}} | data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |115 |{{Қатысушы-түж6|Ayauly}} | data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |116 |{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}} | data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314] | data-sort-value="0" |0 |2015-09-06 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |117 |{{Қатысушы-түж6|Tarih}} | data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |118 |{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}} | data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283] | data-sort-value="0" |0 |2011-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |119 |{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}} | data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2020-04-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |120 |{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}} | data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277] | data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65] |2016-06-23 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |121 |{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}} | data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248] | data-sort-value="0" |0 |2011-10-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |122 |{{Қатысушы-түж6|Шілде}} | data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |123 |{{Қатысушы-түж6|IL68}} | data-sort-value="1218" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2017-05-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |124 |{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}} | data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |125 |{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}} | data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2021-01-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |126 |{{Қатысушы-түж6|Ziv}} | data-sort-value="1155" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1155] | data-sort-value="0" |0 |2024-12-09 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |127 |{{Қатысушы-түж6|Aimanber}} | data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |128 |{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}} | data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |129 |{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}} | data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-11-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |130 |{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}} | data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |131 |{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}} | data-sort-value="1102" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102] | data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16] |2024-02-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |132 |{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}} | data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |133 |{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}} | data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |134 |{{Қатысушы-түж6|Kafarik}} | data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075] | data-sort-value="0" |0 |2009-12-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |135 |{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}} | data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |136 |{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}} | data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |137 |{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}} | data-sort-value="1048" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1048] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |138 |{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}} | data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |139 |{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}} | data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987] | data-sort-value="0" |0 |2016-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |140 |{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}} | data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976] | data-sort-value="0" |0 |2014-11-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |141 |{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}} | data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |142 |{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}} | data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |143 |{{Қатысушы-түж6|Aselhan}} | data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |144 |{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}} | data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |145 |{{Қатысушы-түж6|Adiladil}} | data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-09 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |146 |{{Қатысушы-түж6|NErnur98}} | data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |147 |{{Қатысушы-түж6|Касымхан}} | data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |148 |{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}} | data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865] | data-sort-value="0" |0 |2016-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |149 |{{Қатысушы-түж6|Mukhin}} | data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |150 |{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}} | data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |151 |{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}} | data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |152 |{{Қатысушы-түж6|Dambler}} | data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |153 |{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}} | data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |154 |{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}} | data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801] | data-sort-value="0" |0 |2018-11-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |155 |{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}} | data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |156 |{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}} | data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790] | data-sort-value="0" |0 |2014-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |157 |{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}} | data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |158 |{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}} | data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |159 |{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}} | data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |160 |{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}} | data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |161 |{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}} | data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777] | data-sort-value="0" |0 |2022-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |162 |{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}} | data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763] | data-sort-value="0" |0 |2014-01-22 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |163 |{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}} | data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2022-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |164 |{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}} | data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |165 |{{Қатысушы-түж6|Mariko}} | data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-26 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |166 |{{Қатысушы-түж6|Rake}} | data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |167 |{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 723] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2008-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |168 |{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |169 |{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}} | data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2015-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |170 |{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}} | data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |171 |{{Қатысушы-түж6|Alfiya}} | data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |172 |{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}} | data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697] | data-sort-value="0" |0 |2013-02-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |173 |{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}} | data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |174 |{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}} | data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2023-01-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |175 |{{Қатысушы-түж6|Cekli829}} | data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690] | data-sort-value="0" |0 |2009-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |176 |{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}} | data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |177 |{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |178 |{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}} | data-sort-value="674" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 674] | data-sort-value="0" |0 |2024-05-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |179 |{{Қатысушы-түж6|Saken kun}} | data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673] | data-sort-value="0" |0 |2012-01-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |180 |{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}} | data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-08-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |181 |{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}} | data-sort-value="669" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 669] | data-sort-value="0" |0 |2008-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |182 |{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}} | data-sort-value="666" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 666] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-06 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |183 |{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}} | data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658] | data-sort-value="0" |0 |2011-03-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |184 |{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}} | data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |185 |{{Қатысушы-түж6|Баха}} | data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |186 |{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}} | data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651] | data-sort-value="0" |0 |2012-03-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |187 |{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}} | data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |188 |{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}} | data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |189 |{{Қатысушы-түж6|IArhunI}} | data-sort-value="640" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640] | data-sort-value="0" |0 |2011-12-15 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |190 |{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}} | data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |191 |{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}} | data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |192 |{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}} | data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2017-09-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |193 |{{Қатысушы-түж6|Aseke16}} | data-sort-value="617" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2014-01-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |194 |{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}} | data-sort-value="615" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 615] | data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19] |2022-01-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |195 |{{Қатысушы-түж6|Makhanov}} | data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |196 |{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}} | data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601] | data-sort-value="0" |0 |2016-01-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |197 |{{Қатысушы-түж6|Inkar}} | data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |198 |{{Қатысушы-түж6|Mma}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |199 |{{Қатысушы-түж6|Юкке}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |200 |{{Қатысушы-түж6|Mary}} | data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |201 |{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}} | data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587] | data-sort-value="0" |0 |2014-03-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |202 |{{Қатысушы-түж6|Аскар}} | data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584] | data-sort-value="0" |0 |2008-03-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |203 |{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}} | data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575] | data-sort-value="0" |0 |2012-08-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |204 |{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}} | data-sort-value="573" |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 573] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2025-11-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |205 |{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |206 |{{Қатысушы-түж6|Badyroff}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |207 |{{Қатысушы-түж6|Нурия}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |208 |{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}} | data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |209 |{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}} | data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |210 |{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}} | data-sort-value="558" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |211 |{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2022-08-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |212 |{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |213 |{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}} | data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |214 |{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}} | data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |215 |{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}} | data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |216 |{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}} | data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |217 |{{Қатысушы-түж6|Olkikz}} | data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |218 |{{Қатысушы-түж6|Fornax}} | data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528] | data-sort-value="0" |0 |2024-03-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |219 |{{Қатысушы-түж6|Dzhos}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |220 |{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2014-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |221 |{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |222 |{{Қатысушы-түж6|Arachn0}} | data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523] | data-sort-value="0" |0 |2009-02-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |223 |{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}} | data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |224 |{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |225 |{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |226 |{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2014-12-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |227 |{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-05-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |228 |{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |229 |{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |230 |{{Қатысушы-түж6|Albergenius}} | data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-30 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |231 |{{Қатысушы-түж6|Friction27}} | data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506] | data-sort-value="0" |0 |2020-08-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |} </center> <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Анықтама]] [[Санат:Уикипедия:Қауым]] komyyan3hhd5opp2e7kt3dguzeeotzi Мухтасиф Алмұхаммед молла мешіті 0 558632 3622667 2799223 2026-06-26T16:44:26Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622667 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Ашылуы == «Мухтасиф Әлмұхаммед молла» мешіті 1997 жылы Арқалық қаласы Шақшақ Жәнібек көшесіндегі бұрынғы балалар бақшасының екі қабатты ғимаратын мешітке айналдыру ұйғарылды.2001жылы қаңтардан мамыр айына дейін қала мекемелерінің және мешітке жиналған фітір садақасы көмегімен мешіттің ішкі құрылысы толық жөндеуден өткізілді. Жоғарғы қабаттағы шағын бөлмелерді кеңейтіп ерлер мен әйелдер намаз оқитын орынды ыңғайға келтірді. == Толықтай мәлімет == Мешітте жалпы бір мезгілде 400 адам намазға жығыла алады. Сатып алынған 40 кілем әр бөлмеге жарық беретін люстра шамдар мен көз тартатын әсем гүлдер мешітті көріктендірді. Елу адамдық оқу залы мен 150 адамдық асхана жөндеуден өтті. 2003жылы көктемнен бастап қала әкімі Ж. Түбекбаевтың бастауымен мешіттің сыртқы құрылысы толық жөндеуден өтті. Оған мекеме басшылары, қаладағы барлық кәсіпорын иелері,жеке кәсіпкерлер, шаруашылық иелері, қалталы азаматтар, қала халқы бір кісідей ұйымдасып, шамасына қарай өз үлестерін қосты. Нәтижесінде 4 млн 300 мыңға жуық қаражат жиналды. Осы қаржыға құрылыс материалдары сатып алынды. Мешіттің сыртқы көрінісі көз тартатындай көрікті болып шығуына әкімшіліктің құрылыс бөлімінің бастығы Балғабек Жүсіпбеков, орынбасары Рафаэль Мәжитов, Бас сәулетші Рашит Қошпанов, сәулетші Әбдікұлы Қажымұрат жанашырлық жасап басы-қасында болды. «Аллюминқұрылыс» және «Каскад» құрылыс мекемелерінің басшылары Мұқанов Абай мен Попов Аркадий Гаврилович құрылысшыларымен және құрылыс материалдарымен көмектесті. Сыртқы бүкіл қабырғасын оюмен өрнектеп табиғи таспен қалаған шебер Чехакридзе Борис те көп еңбек етті. Мешіт төбесінің шатыры жаңартылып, басқа үлгіде қайта жабдықталды. Терезелерге сырттан қарағанда көгілдір түске боялып тұратын айна секілді шынылар салынды. Мешіттің алдыңғы жағындағы екі бұрыштағы биіктігі 15 метрлік екі мұнара ғибадат үйіне ерекше сән біріп тұр. Түнде осы екі мұнараның ішінен көгілдір түспен жарық шашатын шамдар мен алдыңғы аулаға орнатылған он лампа самаладай жарқырап тұр. Ғимараттың алдыңғы көше жақ ауласының 200 шаршы метр жері асфальтталып, арнаулы қалдырылған орынға гүл дестелері отырғызылды. Екі қабаттағы барлық бөлмелер жылу жүйесіне қосылған. == Сілтеме == http://akmechet.kz/kz/info/mechetiobl/mechetkaz026.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170610170554/http://akmechet.kz/kz/info/mechetiobl/mechetkaz026.html |date=2017-06-10 }} [[Санат:Қазақстан мешіттері]] 0awzvo0bm5k96rk5v8s2fooo0k9ijey Ніл қолтырауыны 0 568228 3622650 3607842 2026-06-26T16:09:39Z Sagzhan 29953 3622650 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:NileCrocodile.jpg|thumb|right|250px|[[Ніл қолтырауыны]] (Crocodylus niloticus)]] '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref>. Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экожүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[сусиыр]], [[керік]], африкалық [[буйвол]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref>. Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref>. Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref>. Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref>. Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref>.<ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] 1clt8wd16irua9dnpjahh5b6y4f8nh0 3622651 3622650 2026-06-26T16:12:09Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622651 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:NileCrocodile.jpg|thumb|right|250px|[[Ніл қолтырауыны]] (Crocodylus niloticus)]] '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref>. Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экожүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[сусиыр]], [[керік]], африкалық [[буйвол]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref>. Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref>. Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref>. Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref>. Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref>.<ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады.[6] Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең.[13] Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан.[14] Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг[15], яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады.[16] Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі.[17][18] Жұмыртқа Дене өлшемдері Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады.[19] Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген.[20][21] Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген.[22] Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады.[23][24][25] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] cqbhv1uph9q8nllluvtyz0z1tcsr1td 3622652 3622651 2026-06-26T16:13:25Z Sagzhan 29953 /* Анатомиясы мен физиологиясы */ 3622652 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:NileCrocodile.jpg|thumb|right|250px|[[Ніл қолтырауыны]] (Crocodylus niloticus)]] '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref>. Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экожүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[сусиыр]], [[керік]], африкалық [[буйвол]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref>. Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref>. Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref>. Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref>. Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref>.<ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады.[19] Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген.[20][21] Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген.[22] Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады.[23][24][25] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] dk6gnx4z7g1sira9lmzvwxusk4jfd3r 3622653 3622652 2026-06-26T16:14:02Z Sagzhan 29953 /* Дене өлшемдері */ 3622653 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:NileCrocodile.jpg|thumb|right|250px|[[Ніл қолтырауыны]] (Crocodylus niloticus)]] '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref>. Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экожүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[сусиыр]], [[керік]], африкалық [[буйвол]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref>. Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref>. Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref>. Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref>. Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref>.<ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] 7qj9di1mjaydws0dkelplf3znoezb92 3622654 3622653 2026-06-26T16:15:41Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622654 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:NileCrocodile.jpg|thumb|right|250px|[[Ніл қолтырауыны]] (Crocodylus niloticus)]] '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref>. Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref>. Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref>. Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref>. Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref>.<ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] lmxyobafikvvvwb4bf79ojo1021h4dd 3622656 3622654 2026-06-26T16:16:46Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622656 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:NileCrocodile.jpg|thumb|right|250px|[[Ніл қолтырауыны]] (Crocodylus niloticus)]] '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады.<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref> Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал.<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref> Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған.<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref> Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді.<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref> Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады.<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] fwei8csv9jd1p455qz9eouk50ci32jc 3622657 3622656 2026-06-26T16:23:05Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622657 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қазан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:NileCrocodile.jpg|thumb|right|250px|[[Ніл қолтырауыны]] (Crocodylus niloticus)]] {{Taxobox | name = Ніл қолтырауыны | status = LC | status_system = iucn3.1 | trend = stable | image = NileCrocodile.jpg | image_caption = Ніл қолтырауыны (''Crocodylus niloticus'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] (Animalia) | phylum = [[Желілілер]] (Chordata) | classis = [[Бауырымен жорғалаушылар]] (Reptilia) | ordo = [[Қолтырауындар]] (Crocodilia) | familia = [[Нағыз қолтырауындар]] (Crocodylidae) | genus = ''[[Нағыз қолтырауындар (туыс)|Crocodylus]]'' | species = '''''C. niloticus''''' | binomial = ''Crocodylus niloticus'' | binomial_authority = [[Йохан Николаус Лоренти|Laurenti]], 1768 | range_map = Nile_crocodile_distribution.png | range_map_width = 250px | range_legend = {{легенда|#008000|Мекендейтін негізгі аумағы}} }} '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады.<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref> Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал.<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref> Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған.<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref> Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді.<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref> Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады.<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] f0oudxzzhz3b0a5jed0qql2ihk5l28y 3622658 3622657 2026-06-26T16:23:25Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622658 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ніл қолтырауыны | status = LC | status_system = iucn3.1 | trend = stable | image = NileCrocodile.jpg | image_caption = Ніл қолтырауыны (''Crocodylus niloticus'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] (Animalia) | phylum = [[Желілілер]] (Chordata) | classis = [[Бауырымен жорғалаушылар]] (Reptilia) | ordo = [[Қолтырауындар]] (Crocodilia) | familia = [[Нағыз қолтырауындар]] (Crocodylidae) | genus = ''[[Нағыз қолтырауындар (туыс)|Crocodylus]]'' | species = '''''C. niloticus''''' | binomial = ''Crocodylus niloticus'' | binomial_authority = [[Йохан Николаус Лоренти|Laurenti]], 1768 | range_map = Nile_crocodile_distribution.png | range_map_width = 250px | range_legend = {{легенда|#008000|Мекендейтін негізгі аумағы}} }} '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады.<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref> Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал.<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref> Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған.<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref> Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді.<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref> Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады.<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] 3xdukn285rjq9dd0q3s2c7mtsji1rqr 3622659 3622658 2026-06-26T16:23:53Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622659 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ніл қолтырауыны | status = LC | status_system = iucn3.1 | trend = stable | image = NileCrocodile.jpg | image_caption = Ніл қолтырауыны (''Crocodylus niloticus'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] (Animalia) | phylum = [[Хордалылар]] (Chordata) | classis = [[Бауырымен жорғалаушылар]] (Reptilia) | ordo = [[Қолтырауындар]] (Crocodilia) | familia = [[Нағыз қолтырауындар]] (Crocodylidae) | genus = ''[[Нағыз қолтырауындар (туыс)|Crocodylus]]'' | species = '''''C. niloticus''''' | binomial = ''Crocodylus niloticus'' | binomial_authority = [[Йохан Николаус Лоренти|Laurenti]], 1768 | range_map = Nile_crocodile_distribution.png | range_map_width = 250px | range_legend = {{легенда|#008000|Мекендейтін негізгі аумағы}} }} '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады.<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref> Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал.<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref> Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған.<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref> Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді.<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref> Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады.<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] 4a0l7x8redbzo2tz0671ijdgpdy5cg1 3622660 3622659 2026-06-26T16:25:33Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622660 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ніл қолтырауыны | status = LC | status_system = iucn3.1 | trend = stable | image = NileCrocodile.jpg | image_caption = Ніл қолтырауыны (''Crocodylus niloticus'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] (Animalia) | phylum = [[Хордалылар]] (Chordata) | classis = [[Бауырымен жорғалаушылар]] (Reptilia) | ordo = [[Қолтырауындар]] (Crocodilia) | familia = [[Нағыз қолтырауындар]] (Crocodylidae) | genus = ''[[Нағыз қолтырауындар (туыс)|Crocodylus]]'' | species = '''''C. niloticus''''' | binomial = ''Crocodylus niloticus'' | binomial_authority = [[Йохан Николаус Лоренти|Laurenti]], 1768 | range_map = Nile_crocodile_distribution.png | range_map_width = 250px | range_legend = {{легенда|#008000|Мекендейтін негізгі аумағы}} }} '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады.<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref> Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал.<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref> Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған.<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref> Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді.<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref> Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады.<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда эволюция барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] etooux0e1qa9r78bsjheoh7kn6czdtv 3622661 3622660 2026-06-26T16:26:57Z Sagzhan 29953 /* Анатомиясы мен физиологиясы */ 3622661 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ніл қолтырауыны | status = LC | status_system = iucn3.1 | trend = stable | image = NileCrocodile.jpg | image_caption = Ніл қолтырауыны (''Crocodylus niloticus'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] (Animalia) | phylum = [[Хордалылар]] (Chordata) | classis = [[Бауырымен жорғалаушылар]] (Reptilia) | ordo = [[Қолтырауындар]] (Crocodilia) | familia = [[Нағыз қолтырауындар]] (Crocodylidae) | genus = ''[[Нағыз қолтырауындар (туыс)|Crocodylus]]'' | species = '''''C. niloticus''''' | binomial = ''Crocodylus niloticus'' | binomial_authority = [[Йохан Николаус Лоренти|Laurenti]], 1768 | range_map = Nile_crocodile_distribution.png | range_map_width = 250px | range_legend = {{легенда|#008000|Мекендейтін негізгі аумағы}} }} '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады.<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref> Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал.<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref> Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған.<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref> Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді.<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref> Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады.<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда [[эволюция]] барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – Африкада тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. Уганда мен Замбиядағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. Кениядағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] k4yeabw6aqrymfglw9773r15yl4qepd 3622662 3622661 2026-06-26T16:27:54Z Sagzhan 29953 /* Дене өлшемдері */ 3622662 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ніл қолтырауыны | status = LC | status_system = iucn3.1 | trend = stable | image = NileCrocodile.jpg | image_caption = Ніл қолтырауыны (''Crocodylus niloticus'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] (Animalia) | phylum = [[Хордалылар]] (Chordata) | classis = [[Бауырымен жорғалаушылар]] (Reptilia) | ordo = [[Қолтырауындар]] (Crocodilia) | familia = [[Нағыз қолтырауындар]] (Crocodylidae) | genus = ''[[Нағыз қолтырауындар (туыс)|Crocodylus]]'' | species = '''''C. niloticus''''' | binomial = ''Crocodylus niloticus'' | binomial_authority = [[Йохан Николаус Лоренти|Laurenti]], 1768 | range_map = Nile_crocodile_distribution.png | range_map_width = 250px | range_legend = {{легенда|#008000|Мекендейтін негізгі аумағы}} }} '''Ніл қолтырауыны''' (лат. ''Crocodylus niloticus'') — нағыз қолтырауындар тұқымдасына жататын ірі [[бауырымен жорғалаушылар|бауырымен жорғалаушы]]. Бұл [[Африка]]ны мекендейтін қолтырауынның үш түрінің ішіндегі ең ірісі және [[тарақ тәрізді қолтырауын]]нан кейінгі әлемдегі көлемі бойынша екінші орындағы қолтырауын түрі болып табылады.<ref>{{cite book |last=Guggisberg |first=C.A.W. |title=Crocodiles: Their Natural History, Folklore and Economic Importance |publisher=David & Charles |year=1972 |isbn=978-0-7153-5272-4 |pages=15-28}}</ref> Ол Африканың сулы және су маңындағы [[экологиялық жүйе]]лерінде ең жоғарғы позицияны иеленеді. Ересек дарақтары қара мүйізтұмсық, [[бегемот]], [[керік]], африкалық [[енеке]], канна және [[арыстан]] сияқты ірі әрі күшті жануарларды да жеңе алады.<ref>{{cite journal |last=Cott |first=H.B. |title=Scientific results of an inquiry into the ecology and economic status of the Nile crocodile (Crocodilus niloticus) in Uganda and Northern Rhodesia |journal=The Transactions of the Zoological Society of London |year=1961 |volume=29 |issue=4 |pages=211-356}}</ref> Бұған қоса, өзінің мекендеу аймағына, өлшемдері мен күшіне байланысты Ніл қолтырауыны адам жейтін қолтырауын ретінде де қайғылы түрде танымал.<ref>{{cite web |author=Sideleau, B. |last2=Britton |first2=A.R.C. |url=http://crocodilian.com |title=A preliminary analysis of crocodile attacks worldwide |work=Crocodilian Biology and Conservation |accessdate=2026-06-17}}</ref> Ежелгі заманда бұл жануар қорқыныш пен табыну нысаны болған.<ref>{{cite book |last=Brier |first=Bob |title=Daily Life of the Ancient Egyptians |publisher=Greenwood Press |year=1999 |isbn=978-0-313-30313-5}}</ref> Қазіргі уақытқа дейін ол нағыз қолтырауындар тұқымдасының ең танымал түрі болып қала береді.<ref>{{cite book |last=Ross |first=Charles A. |title=Crocodiles and Alligators |publisher=Facts on File |year=1989 |isbn=978-0-8160-2174-1 |pages=62-75}}</ref> Кейбір елдердегі популяцияларына жойылып кету қаупі төнсе де, жалпы алғанда бұл түрдің саны салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты болып табылады.<ref>{{cite report |title=Crocodylus niloticus |publisher=IUCN Red List of Threatened Species |year=2019 |url=https://iucnredlist.org |accessdate=2026-06-17}}</ref><ref>{{cite book |last=Pooley |first=A.C. |title=Discoveries of a Crocodile Man |publisher=Collins |year=1982 |isbn=978-0-00-216262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last=Graham |first=A. |title=The Nile Crocodile: An Account of Its Ecology Laws |journal=East African Wildlife Journal |year=1968 |volume=6 |pages=141-148}}</ref><ref>{{cite book |last=Somma |first=Louis A. |title=Crocodilians: Biology and Evolution |publisher=Krieger Publishing |year=2002 |isbn=978-0-89464-916-5}}</ref> == Анатомиясы мен физиологиясы == Қолтырауындардың жүрегі құстардікіндей төрт камералы. Бұл қасиет оларға қаны оттегімен тиімді қанығуды қажет еткен жылы қанды арғы тектерінен мұра болып қалған. Алайда [[эволюция]] барысында жүрек қалқаларының арасында тесік пайда болып, қолтырауындарға артериялық және веналық қанды араластыруға мүмкіндік берді. Әдетте Ніл қолтырауыны 2–5 минутқа суға сүңгиді, бірақ қажет болған жағдайда су астында 30 минутқа дейін, ал белсенділігі төмен кезде екі сағатқа дейін бола алады. Ніл қолтырауынының есту қабілеті өте жақсы және дыбыстар шығару ауқымы кең. Оның терісінде судың қысымы мен температурасының өзгерісіне жауап беретін, сондай-ақ судың химиялық құрамын анықтай алатын арнайы рецепторлар орналасқан. Жақ сүйектері өте күшті болғандықтан, ірі жануарларды ұстап, өлтіре алады. Ұзындығы 5 метрден сәл асатын Ніл қолтырауынының тістеу күші 2268 кг, яғни шамамен 22 113 Ньютон болып өлшенген. Жақтарында 64–68 конус тәрізді тіс болады: жоғарғы жақта – 36–38, төменгі жақта – 28–30. Қолтырауындардың тіс жүйесі гомодонттыдан гөрі гетеродонтты типке жақынырақ, сондықтан олардың тістерін шартты түрде сүтқоректілердің күрек тістері, ит тістері және азу тістеріне сәйкес келетін үш морфофункциялық түрге бөлуге болады. Жұмыртқадан енді ғана шыққан қолтырауындардың тұмсығының алдыңғы бөлігінде «жұмыртқа тісі» деп аталатын арнайы тері қалыңдауы болады. Ол олардың жұмыртқа қабығын жарып шығуына көмектеседі. == Дене өлшемдері == Белгілі ең ірі дарақтың, орташа Ніл қолтырауынының және адамның өлшемдерінің салыстырмасы Ніл қолтырауыны – [[Африка]]да тіршілік ететін ең ірі қолтырауын әрі дүниежүзіндегі көлемі жағынан екінші қолтырауын саналады. Бірінші орында – тарақты қолтырауын. Ересек аталықтарының ұзындығы көбіне 4,5–5,5 м аралығында болады. Алайда ересек дарақтардың басым бөлігі бұдан едәуір кіші, өйткені қолтырауындар жыныстық жетілуге жеткеннен кейін де толық дене мөлшеріне жету үшін ұзақ уақыт өседі (ұзындығы 2–3 м-ге жеткен кез келген қолтырауын жыныстық жағынан жетілген, яғни ересек дарақ болып есептелуі мүмкін). Сондықтан бір зерттеу бойынша, таралу аймағының басым бөлігіндегі ересек Ніл қолтырауындарының ұзындығы әдетте 2,8–3,5 м болса, басқа зерттеуде 3–4,5 м деп көрсетілген. [[Уганда]] мен [[Замбия]]дағы Ніл қолтырауындарының орташа ұзындығы 3,16 м, ал орташа салмағы 137,5 кг деп көрсетілген. [[Кения]]дағы Туркана көлінде жүргізілген кең көлемді зерттеу негізінде олардың орташа ұзындығы 3,66 м, ал орташа салмағы 201,6 кг деп бағаланған. Сонымен қатар, Крюгер ұлттық паркінде мекендейтін ересек қолтырауындардың орташа ұзындығы 3,65 м-ге жететіні туралы деректер бар. Бұл түрдің аталықтары мен аналықтарының өлшемдерін жеке қарастырған зерттеулерде, көптеген популяцияларда ересек аталықтардың орташа ұзындығы шамамен 4 м, салмағы 300 кг-нан асады, ал аналықтары әдетте 3,05 м-ге дейін өсіп, шамамен 116 кг тартады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Бауырымен жорғалаушылар]] [[Санат:Қолтырауындар]] jakcc9au1v2k1wp2t523zstg246u210 Парфюмер (роман) 0 568501 3622649 3622484 2026-06-26T16:04:00Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622649 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Парфюмер. Бір қанішердің тарихы |Шынайы атауы = {{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}} |Сурет = Try vio-violet a new Lundborg perfume (2015646922).jpg |Сурет сипаттамасы = |Жанр = [[Роман]], [[Постмодернизм]] |Авторы = [[Патрик Зюскинд]] |Түпнұсқа тілі = Неміс тілі |Жазылды = 1980—1984 |Жариялануы = 1985 |Жеке басылым = 1985 |Баспа = Diogenes Verlag (Швейцария) |isbn = 3-257-01678-6 |Аударма = |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = |Уикикітап = }} '''Парфюмер. Бір қанішердің тарихы''' ({{lang-de|Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders}}) — неміс драматургы [[Патрик Зюскинд]] әйгілі романы. Ең алғаш рет [[1985 жыл]]ы басылып шықты. Жанры: [[детективтік әдебиет|детектив]], [[фэнтези]]. Бұл роман өзінің басты арманы болған махаббат әтірін жасау жолында өте қауіпті қылмысқа барған Жан-Батис Гренуй жайлы.<ref>Киттель Ч. Введение. — М.: Наука, 1978. — С. 250-262.</ref><ref>Süskind P. Das Parfum. Die Geschichte eines Mörders. — Zürich: Diogenes Verlag, 1985. — 320 S. — ISBN 3-257-01678-6.</ref> == Кейіпкерлер == * ''Жан-Батис Гренуй - басты кейіпкер. Ол иіске өте сезімтал алайда өзінің иісінен айырылған.'' * ''Гренуйдың анасы''- бала өлтірді деген айып тағылған. * ''Террье әке-'' шіркеу қызметкері * ''Мадам Гайер''- балалар үйінің бас қызметкері * ''Грималь''- тері сатушы.Өте қатігез адам * ''Марэ көшесіндегі бейтаныс қыз''- Гренуйдың алғашқы құрбаны * ''Джузеппе Бальдини''- париждік парфюмер * ''Пелисье''- Бальдинидің бақталасы * ''Маркиз де ла Тайад-Эспинасс''- флюидальді теорияның негізін қалаушы * ''Мадам Арнульфи''- Грасстағы парфюмердік жесірі * ''Доминик Дрюо''- Грасстағы парфюмердік ұстасы әрі Мадам Арнульфидің көңілдесі * ''Антуан Риши''-Грасстың екінші Консулы * ''Лаура Риши''- Гренуйдің соңғы құрбаны, Антуан Ришидің қызы.<ref>Зюскинд П. Парфюмер. История одного убийцы / пер. с нем. Э. В. Венгеровой. — М.: Азбука, 2011. — 320 с. — ISBN 978-5-389-01642-2.</ref> == Оқиға желісі == [[Франция]]да он тоғызыншы ғасырдың ең данышпан және ең жексұрын тұлғасы болған адам тұрған. Оны Жан-Батис Гренуй деп атаған. 18 ғасыр. [[Париж]]. Жазда өте жағымсыз иіспен қапырықтың ортасында Жан-Батис Гренуй өмірге келеді. Гренуйдің анасы балық сататын базарда балық бастарының арасында оны &nbsp;өмірге әкеледі. Оның анасын бала қастандығы үшін дарға асады, ал жаңа туған сәбиді тәртіп қызметкерлері бала емізушіге береді. Бала емімуші одан бас тартады оған себеп ретінде ол сәбидің “басқа балалар секілді иісі жоқ, иіссіз ” деп баланы сайтанға теңейді. Сонан соң оны Мадам Гайярдың балалар үйіне өткізеді. Бұнда Гренуй сегіз жасына дейін өмір сүреді. Басқа балалар оны шеттетіп одан алшақ жүреді әрі ол ұсқынсыз болады. Бірақ оның өткір иіссезгіштігі жайлы ешкім білмейді де сезбейді де. Сонан соң мадам Гайяр оны терішіге қара жұмысқа береді. Гренуй өте ауыр жағдайда жұмыс істейді, қара еденде қалдықпен ғана тамақтанады, сонымен қатар түрлі ауруды басынан кешіреді. Бірақ та ол барлық қиындыққа қарсы тұрып, қаймықпады. Оның жалғыз қуанышы бұл жаңа иістерді танып білу. Өткір иіс сезгіштігінен бөлек оның иіске деген өте керемет жады болды. Кез келген иісті бір сезген соң миында мәңгі сақтап қала алатын қабілеті болды. Осылай уақыт өтіп күндердің бір күні керемет хош иісті сезеді және бұл иіс оны магнитше тартады. Хош иістің көзі жас қыз болатын. Хош иіске мастанған Гренуй қызды қылғындырып өлтіреді де ештеңе болмағандай кетіп қалады. Оны ар-ождан мазаламайды, ол хош иістің тұтқынында болады. Бір күні Гренуй тері жеткізу үшін Бальдини деген парфюмерге келеді. Бальдини - парфюмер және ол сол уақытта бәсекелесі Пелисье секілді атақты емес болып шықты. Ол өзінің бәсекелісінің әтірінің формуласын таба алмай бас қатырады. Гренуй кездейсоқтықтан Бальдинидің әтір жасайтын зертханасында тап болады. Ол өзінің жоғары иіссезгіштігің арқасында сол әтірді Бальдинидің көз алдында жасап береді. Бальдини бұндайды өмірінде бұрын соңды көрмеген соң аса қатты таңырқайды. Сол уақыттан бастап Гренуй оның шәкірті атанады. Бальдини оны сублимация әдісін қолдана отырып түрлі гүлдерден хош иісті қалай алуға болатынын үйретеді. Бұл әдістің арқасында Гренуй ереже бойынша әтір шығаруды үйренді. Алайда барлық денелердің иістін бұл әдіспен алуға болмайтынын біліп қайғыға батады. Сонан соң Гренуй адамдардан бөлектеніп үңгірге тап болады. Ол өзінің жеке иісінің жоқ екенін біліп адамдар одан шеттеніп, бөлек көрмес үшін арнайы өзіне әтір ойлап табуды көздейді. Өз панасынан шығып Гренуй маркиз Тайад-Эспинасса “флюид теориясының” негізін қалаған адамның қолында болады. Кейін ол маркизді тастап Грас деген жерге аттанады.Ол жерде мадам Арнульфидің қол астында жұмыс жасайды. Кенеттен ол біреудін бақшасының жанында қайтадан керемет хош иісті сезеді бірақ бұл алдыңға тұншықтырып өлтірген қыздың иісінен анағұрлым керемет болады. Бұл керемет иістің иесі Лаура Риши. Гренуй бұл иісті барлық әтірледің шыңы деп есептейді және өмірің басты туынды: нағыз сұлулықты хош иісі деп біледі. Ол екі жыл бойы иісті алу ғылымында биік белестерге жетіп адамның шашының терісінің иісін маймен өңделеген мата жақсы тартып алатынына көз жеткізді. Сонан кейін қалада түрлі түсініксіз адам өлімдері болады. Өлім құрбандары жас қыздар болып табылады. Бұл Гренуйдің ісі болатын. Ол жас қыздарды өлтіріп олардың иісін майдың арқасында тартып алып отырды. Тұрғындар өлімнің не себептен болғанын түсінбей дал болады. Тек Грасса тұрғындарының арасында бір адам ғана басқаларынан бұрын бұл істердің себебін түсінеді. Бұл адам Лаураның әкесі консул Риши болатын. Ол барлық қайтыс болған қыздардың сұлу болғанын естіп өзінің туған қызын да дәл осылай өлтіріп кетуі мүмкін деп оны жасырын түрде қаладан тыс жерге жасырады. Алайда Гренуй оны тауып алып оны өлтіріп оның иісін тартып алып құтыға сақтап қояды. Енді Гренуй қажетті иістерді жинақтап оларды араластырып мінсіз әтір жасайды. Алайды оны түбінде тауып, алып кетеді. Гренуйді өлім жазасына кесу туралы шешім қабылданады. Гренуйді дарға асу алдында ол өзіне сол әтірді себеді. Әтірдің керемет болғаны сонша халық қаншама жас қыздың қыршынын қиған қаныпезер Гренуйді кешіріп оның аяғына жығылады. Адамдар есінен айырылады. Гренуй осының барлығына қарап тұрып адамдардың осалдығын пайдаланып көзден ғайып болады. Келесі күні халық кеше істеген істерін ұмытуды шешіп Гренуйдің орнына басқа адамның басын шаба салады. Гренуй енді бостандықта. Алайда өте қайғылы. Ол адамдардың өзі жасаған туындыны бағалай алмайтыны жайлы түсінеді. Осылайша ол Париждегі қайтыс болған адамдарды тастайтын зиратқа келеді. Бұл жерде ол оттың басына жиналған үйсіздер мен ұры-қараны көреді. Ол басынан аяғына дейін әтірін сеуіп алады.Жұпар иіске масайған ұры-қараның барлығы бас салып оны аяқ-қолын парша паршасын шығарып ең керемет парфюмер Жан-Батис Гренуйді жеп талап тастайды.<ref>Венгерова Э. В. О Патрике Зюскинде и его романе // Иностранная литература. — 1991. — № 8. — С. 114–117.</ref> Әрине бір жағынан қорқынышты болғанымен өте керемет роман екендігі сөзсіз. Қазіргі таңда неміс тілінде жазылған ең танымал кітап болып есептелінеді. Кітап 45 тілге аударылған. Бұдан бөлек кітап бойынша 2006 жылы фильм түсірілген.<ref>Зюскинд Патрик ,"Парфюмер: История одного убийцы: Роман",Азбука, 2007 г.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://briefly.ru/zjuskind/parfjumer/ Парфюмер. История одного убийцы] [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Патрик Зюскинд романдары]] [[Санат:Сериялық өлтірулер туралы кітаптар]] [[Санат:Неміс тіліндегі романдар]] [[Санат:Париж туралы романдар]] c1i9wxgcxtmjwgi12ormnsotq0kky8f Гайморит 0 568592 3622744 3621792 2026-06-26T18:04:09Z Kasymov 10777 «[[Санат:Мұрын аурулары|Мұрын аурулары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622744 wikitext text/x-wiki {{Ауру |Name = Гайморит |Image = Sinusitis maxillaris Roe 001.jpg |Caption = |DiseasesDB = 12215 |DiseasesDB_mult = |ICD10 = {{ICD10|J|01|0}} |ICD9 = {{ICD9|461.0}} |ICDO = |OMIM = |OMIM_mult = |MedlinePlus = 000647 |eMedicineSubj = ent |eMedicineTopic = 338 |eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|2117}} {{eMedicine2|ped|2112}} }} '''Гайморит''' — [[мұрын]]ның екі жағында орналасқан гаймор қуысының қабынуы. [[Синусит]]тің бір түрі. Оны 1613–1685 жылдары аралығында ағылшын тәнтанушысы Н. Гаймор ашқан. Гаймориттің негізгі қоздырғыштары - [[инфекция]]лар мен [[бактериялар]]. Індет мұрын қуысы және қан арқылы гаймор қуысына түсіп, оны зақымдайды. Гайморит кезінде адам қатты әлсіреп, иммундық жүйесі төмендейді. Егер бұл ауруды дер кезінде емдетпесе мұрындағы ірін миға өтіп, менингит ауруын туғызуы мүмкін.<ref name="DSM_Jiti">{{cite web |url=https://diseases.medelement.com/disease/%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96-%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%82-%D0%B6%C9%99%D0%BD%D0%B5-%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D0%BC%D0%B5%D0%BD-%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3-%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5-%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B-%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3-%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B-%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0-%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD-%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80/13091 |title=Жіті синусит жəне мұрын мен мұрын синустарының өзге аурулары: ҚР ДСМ клиникалық хаттамалары |website=MedElement |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref> == Ауру себептері == Гайморит негізінде [[тұмау]], [[қызамық]], қызылша және тағы басқа [[инфекция]] аурулардың асқынуынан туындайды. Кей жағдайда тіс тамырларының қабынуы да гайморитке әкеп соғады.<ref name="DSM_Odonto">{{cite web |url=https://medelement.com |title=Синусит (тістен тараған): Диагностика мен емдеудің клиникалық хаттамасы |website=MedElement |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref> Бактериялар мен басқа да инфекциялар гаймориттің дамуына жол ашады. Нәтижесіде адам ағзасы әлсіреп, аурулармен күресе алмағандықтан, басқа да ауру түрлері пайда болады. Сәл еңкейген кездегі шыдатпас ауру да гаймориттің белгісі. === Ауру белгілері === Жедел гайморит кезінде науқастың жағдайы күрт нашарлап кетеді. Бастапқыда ауру мұрынның бітеліп, демалудың қиындап, тамақтың ауруымен шектеледі. Одан соң мұрын қуысына түссіз, жасыл немесе сары сұйықтық аға бастайды. Науқастың дене қызуы көтеріліп, өзін әлсіз сезінеді. Сонымен қатар, гайморит кезінде қызу көтеріліп, адам тез шаршайды, тамаққа тәбеті болмай ұйықтау режимі бұзылады.<ref name="TopDoc_Gaymorit">{{cite web |url=https://www.topdoc.kz/kz/diseases/gaymorit/ |title=Гайморит: белгілері, емі және диагностикасы |website=TopDoc.kz |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref> Ал, гаймориттің созылмалы түрінде қызу онша көтерілмейді. Науқастың иіс сезу қабілеті төмендеп, бас ауру көп орын алады. Және науқастың есте сақтау қабілеті де, жұмысқа қабілеттігі де төмендейді. ==== Емдеу жолдары ==== Гаймориттің белгілері біліне салысымен жедел түрде дәрігерге барып емделу керек. Гаймориттің созылмалы түрінде хирургиялық емдеу жолдарын қолданған жөн. Сонымен қатар, бұл ауруды мұрындағы белгілі нүктелерге массаж жасау арқылы да емдеуге болады. Ал, гаймориттің жедел түрін қалыпты жағдайда емдеуге болады. Көп жағдайда гайморит кезінде [[антибиотик]]тер қолданады. Ең маңыздысы мұрын [[гигиена]]сын ұмытпауымыз керек.<ref name="OHKZ_Sinusitis">{{cite web |url=https://www.ohc.kz/kk-kz/post_medenc/%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%82-%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%82/ |title=Синусит (риносинусит) — даму кезеңдері мен түрлері |website=Open Healthcare Kazakhstan |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref> ===== Алдын-алу жолдары ===== Тұмау, қызылша, скарлатина тағы басқа аурулар кезінде жедел түрде емделу. Жұқпалы аурулардан аулақ жүру, өз-өзін жылы ұстау керек.<ref name="OnClinic_Lechenie">{{cite web |url=https://onclinic.kz/kz/method/lechenie-gajmorita |title=Гайморитті тесусіз (пункциясыз) емдеу жолдары және статистикасы |website=On Clinic Kazakhstan |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref><!-- 6. Ресми ақпараттық-сараптамалық медициналық нұсқаулық (Мұрын маңы қойнауларының анатомиялық қабынуы) --><ref name="Aqualor_Prof">{{cite web |url=https://aqualor.kz/kz/articles/profilaktika-i-lechenie-sinusita/ |title=Синуситтің (гаймориттің) алдын алу және шырышты қабықты күту |website=Aqualor Kazakhstan |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref> Сонымен қатар, иммундық жүйені көтеріп отыру керек. Жылына бір рет лор-дәрігерге тексеріліп отыру.<ref>https://medaboutme.ru/zdorove/spravochnik/bolezni/gaymorit_/</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Мұрын аурулары]] e16q71ir4t6o1fr1c9g0dgw8gl6y64c Науруит 0 574588 3622793 3100157 2026-06-26T23:36:36Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622793 wikitext text/x-wiki '''Науруит''' — кен орындары тынық мұхитындағы Науру аралында орналасқан және бұл [[коллофан]]ның түріне атау берген [[фосфориттер]]дің тарихи атауы. Науруит [[доломит]]тен және [[фосфаттар]]дан қалыптасқан жіңішке және морт біртекті бөліктер түрінде кездескен. Кейде фосфатты түйірлер арасындағы цементтеуші зат ретінде қызмет атқарған. Науруиттың химиялық құрамы, басқа фосориттердің құрамымен бірдей. [[Фтор]]дың мөлшері — шамамен 1,9 %. == Сыртқы сілтемелер == * [http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/am/vol28/AM28_215.pdf Clifford Frondel, ''Mineralogy of the calcium phosphates in insular phosphate rock'' in: The American Mineralogist Vol. 28, April 1943, S. 217 (224)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250709223139/https://rruff.geo.arizona.edu/doclib/am/vol28/AM28_215.pdf |date=2025-07-09 }} {{ref-en}} * [http://www.ub.bildarchiv-dkg.uni-frankfurt.de/Bildprojekt/Lexikon/php/suche_db.php?suchname=Nauruit Deutsches Kolonial-Lexikon (1920), Band II, S. 624] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304094409/http://www.ub.bildarchiv-dkg.uni-frankfurt.de/Bildprojekt/Lexikon/php/suche_db.php?suchname=Nauruit |date=2016-03-04 }} {{ref-de}} [[Санат:Шөгінді тау жыныстары]] [[Санат:Пайдалы қазбалар]] [[Санат:Науру]] ozshvovg39yehrvnkovfijxuny3y55s Аммоний тұздары 0 583753 3622758 3621385 2026-06-26T18:16:13Z Kasymov 10777 «[[Санат:Аммоний|Аммоний]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Аммоний тұздары|Аммоний тұздары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622758 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Аммоний тұздарының''' сыртқы түрі және [[физикалық қасиеттер]]і сәйкес сілтілік металдардың тұзына ұқсас. Сонымен бірге аммоний тұздарының бірқатар өзгеше қасиеттері де бар. Аммоний катионының NH4+ сілтілік металдардың катионынан ерекшелігі құрылымы күрделі және белгілі жағдайда ыдырайды. Мысалы, аммоний хлоридін қыздырғанда ол бірден буланады, бірақ бұл NH4Cl молекуласының ұшқыштығының салдарынан емес, тұздың қайтымды айырылуының нәтижесінде жүреді. NH4+ [[катион]]ы [[металл]] ионы сияқты бір валенттік көрсетеді. Аммоний тұздары кристаллдық заттар, суда жақсы ериді және судағы ерітінділерінде иондарға толық диссоциацияланады: NH4Cl= NH4+ + Cl- Аммоний ионына сапалық [[реакция]]. Аммоний тұздары химиялық реакцияларға қабілетті. Мәселен, негіздермен қосып қыздырғанда, олар алмасу реакциясына түсіп, аммиак бөлінеді, оны иісі бойынша анықтайды. Бұл аммоний ионының сапалық реакциясы: NH4Cl(қ) = NaOH=Tº NaCl + NH3↑+H2O Аммоний тұздарының ыдырауы. Егер [[тұз]] ұшқыш [[қышқыл]]дан түзілсе, онда ол қыздырғанда толық ыдырайды, бірақ салқындатқанда бөлінген [[газ]] қайта әрекеттесіп, бастапқы [[зат]] түзіледі: NH4Cl(қ)= NH3(г)+HCl(г) Егер тұз ұшпайтын қышқылдан түзілсе, онда аздап ыдырау жүреді: (NH4)2SO4= NH3↑+NH4HSO4 Анионы тотықтырғыш қасиет көрсететін аммоний тұздарын қыздырғанда [[тотығу]]- [[тотықсыдану]]ға ұшырайды да, нәтижесінде қайтымсыз ыдырау процесі жүреді: NH4NO3=N2O↑+H2O Қолданылуы. Аммоний тұздары кеңінен қолданылады. Аммоний хлориді түтін түзгіш ретінде, ал оның ерітіндісі – мүсәтір металдарды қалайылауда және дәнекерлеуде, [[гальваний элементі]]н жасауда, [[бояу]] өндірісінде қолданылады.<ref>{{кітап|авторы=Н.Нұрахметов, Р.Жұмаділова, С.Әлімжанова |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Химия 11-сынып |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы="Мектеп" |жыл= |томы= |беттері= |барлық беті= |сериясы= |isbn=9965-36-092-8 |тиражы= }}</ref> == Аммоний тұздарының химиялық қасиеттері == # Сулы ерітінділерде диссоциацияланатын күшті электролиттер:<ref>{{кітап|авторы=Глинка Н. Л. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Общая химия : [учеб. пособие для вузов] 30-е изд. |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=М. |орны= |баспасы=Интеграл-Пресс |жыл=2003 |томы= |беттері= |барлық беті=727 |сериясы= |isbn=5-89602-017-1 |тиражы= }}</ref> :: <math>\mathsf{NH_4Cl \rightarrow NH_4^+ + Cl^-}</math> Қыздыру кезінде ыдырайды: * Қышқыл ұшқыш болған жағдайда :: <math>\mathsf{NH_4Cl \rightarrow NH_3 + HCl}</math> :: <math>\mathsf{NH_4HCO_3 \rightarrow NH_3 + H_2O + CO_2}</math> Анион тотықтырғыш қасиетке ие болса :: <math>\mathsf{NH_4NO_3 \rightarrow N_2O + 2H_2O}</math> :: <math>\mathsf{(NH_4)_2Cr_2O_7 \rightarrow N_2 + Cr_2O_3 + 4H_2O}</math> Алмасу реакцияларына қатысады: * Қышқылдармен: :: <math>\mathsf{(NH_4)_2CO_3 + 2HCl \rightarrow 2NH_4Cl + H_2O + CO_2}</math> * Тұздармен: :: <math>\mathsf{(NH_4)_2SO_4 + BaCl_2 \rightarrow BaSO_4 + 2NH_4Cl}</math> Аммоний тұздары гидролизденеді (өйткені олар әлсіз негіз бен күшті қышқылдан түзілген тұздар болып табылады): :: <math>\mathsf{NH_4Cl + H_2O \rightarrow NH_4OH + HCl}</math> Сілтілермен қыздырған кезде аммиак газы бөлінеді (аммоний ионын анықтауға арналған сапалық реакция): :: <math>\mathsf{NH_4Cl + NaOH \rightarrow NaCl + NH_3+ H_2O}</math> == Дереккөздер == [[Санат:Аммоний тұздары]] igzq7ep8rtdp9eh6c7ld3ck3zwn6aq4 3622760 3622758 2026-06-26T18:16:34Z Kasymov 10777 3622760 wikitext text/x-wiki '''Аммоний тұздарының''' сыртқы түрі және [[физикалық қасиеттер]]і сәйкес сілтілік металдардың тұзына ұқсас. Сонымен бірге аммоний тұздарының бірқатар өзгеше қасиеттері де бар. Аммоний катионының NH4+ сілтілік металдардың катионынан ерекшелігі құрылымы күрделі және белгілі жағдайда ыдырайды. Мысалы, аммоний хлоридін қыздырғанда ол бірден буланады, бірақ бұл NH4Cl молекуласының ұшқыштығының салдарынан емес, тұздың қайтымды айырылуының нәтижесінде жүреді. NH4+ [[катион]]ы [[металл]] ионы сияқты бір валенттік көрсетеді. Аммоний тұздары кристаллдық заттар, суда жақсы ериді және судағы ерітінділерінде иондарға толық диссоциацияланады: NH4Cl= NH4+ + Cl- Аммоний ионына сапалық [[реакция]]. Аммоний тұздары химиялық реакцияларға қабілетті. Мәселен, негіздермен қосып қыздырғанда, олар алмасу реакциясына түсіп, аммиак бөлінеді, оны иісі бойынша анықтайды. Бұл аммоний ионының сапалық реакциясы: NH4Cl(қ) = NaOH=Tº NaCl + NH3↑+H2O Аммоний тұздарының ыдырауы. Егер [[тұз]] ұшқыш [[қышқыл]]дан түзілсе, онда ол қыздырғанда толық ыдырайды, бірақ салқындатқанда бөлінген [[газ]] қайта әрекеттесіп, бастапқы [[зат]] түзіледі: NH4Cl(қ)= NH3(г)+HCl(г) Егер тұз ұшпайтын қышқылдан түзілсе, онда аздап ыдырау жүреді: (NH4)2SO4= NH3↑+NH4HSO4 Анионы тотықтырғыш қасиет көрсететін аммоний тұздарын қыздырғанда [[тотығу]]- [[тотықсыдану]]ға ұшырайды да, нәтижесінде қайтымсыз ыдырау процесі жүреді: NH4NO3=N2O↑+H2O Қолданылуы. Аммоний тұздары кеңінен қолданылады. Аммоний хлориді түтін түзгіш ретінде, ал оның ерітіндісі – мүсәтір металдарды қалайылауда және дәнекерлеуде, [[гальваний элементі]]н жасауда, [[бояу]] өндірісінде қолданылады.<ref>{{кітап|авторы=Н.Нұрахметов, Р.Жұмаділова, С.Әлімжанова |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Химия 11-сынып |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы="Мектеп" |жыл= |томы= |беттері= |барлық беті= |сериясы= |isbn=9965-36-092-8 |тиражы= }}</ref> == Аммоний тұздарының химиялық қасиеттері == # Сулы ерітінділерде диссоциацияланатын күшті электролиттер:<ref>{{кітап|авторы=Глинка Н. Л. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Общая химия : [учеб. пособие для вузов] 30-е изд. |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=М. |орны= |баспасы=Интеграл-Пресс |жыл=2003 |томы= |беттері= |барлық беті=727 |сериясы= |isbn=5-89602-017-1 |тиражы= }}</ref> :: <math>\mathsf{NH_4Cl \rightarrow NH_4^+ + Cl^-}</math> Қыздыру кезінде ыдырайды: * Қышқыл ұшқыш болған жағдайда :: <math>\mathsf{NH_4Cl \rightarrow NH_3 + HCl}</math> :: <math>\mathsf{NH_4HCO_3 \rightarrow NH_3 + H_2O + CO_2}</math> Анион тотықтырғыш қасиетке ие болса :: <math>\mathsf{NH_4NO_3 \rightarrow N_2O + 2H_2O}</math> :: <math>\mathsf{(NH_4)_2Cr_2O_7 \rightarrow N_2 + Cr_2O_3 + 4H_2O}</math> Алмасу реакцияларына қатысады: * Қышқылдармен: :: <math>\mathsf{(NH_4)_2CO_3 + 2HCl \rightarrow 2NH_4Cl + H_2O + CO_2}</math> * Тұздармен: :: <math>\mathsf{(NH_4)_2SO_4 + BaCl_2 \rightarrow BaSO_4 + 2NH_4Cl}</math> Аммоний тұздары гидролизденеді (өйткені олар әлсіз негіз бен күшті қышқылдан түзілген тұздар болып табылады): :: <math>\mathsf{NH_4Cl + H_2O \rightarrow NH_4OH + HCl}</math> Сілтілермен қыздырған кезде аммиак газы бөлінеді (аммоний ионын анықтауға арналған сапалық реакция): :: <math>\mathsf{NH_4Cl + NaOH \rightarrow NaCl + NH_3+ H_2O}</math> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Аммоний тұздары]] qfh6rnavwfc7oc8g3ylwxxc1h9f3ie7 Владимир Владимирович Сладкопевцев 0 595411 3622804 2740473 2026-06-27T02:17:49Z FAREO67 159341 https://www.conservatory.ru/esweb/sladkopevcev-vladimir-vladimirovich-1877-1957 3622804 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Владимир Владимирович Сладкопевцев |шынайы есімі = |Сурет = |сурет ені = 200px |сурет атауы = |туған кездегі есімі = |туған күні = 02.01.1876 |туған жері = {{туғанжері|Орынбор|Орынборда}}, [[Ресей империясы]] |мамандығы = {{актер|КСРО}}, [[литератор]], мәнерлеп оқушы-[[импровизатор]], [[театр]] [[педагог]]ы |қайтыс болған күні = 29.11.1957 |қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Санкт-Петербург|Санкт-Петербургте}}, [[РКФСР]], [[КСРО]] |азаматтығы = {{USSR}}<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1954–1991).svg|20px]] [[РКФСР]] (1917-1922)<br>[[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ресей империясы]] (1876-1917) |белсенді жылдары = [[1931]]-[[1946]] |бағыты = |киностудия = |марапаттары = |imdb_id = |сайты = }} '''Владимир Владимирович Сладкопевцев''' ([[3 қаңтар]] [[1876]], [[Орынбор]], [[Ресей империясы]] - [[29 қараша]] [[1957]], [[Ленинград]], [[РКФСР]], [[КСРО]]) — кеңестік актер, литератор, мәнерлеп оқушы-импровизатор, театр педагогы <ref name="KZ2015">[http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/sov/3956/bio/ Владимир Сладкопевцев]</ref>. == Өмірбаяны == Мәскеу университетінің заң факультетін бітірген. Сахналық ісін [[1904 жыл]]ы [[Одесса]]да бастаған болатын. 1907-1917 жж. — А.С. Суворин театрының актері. 1918-1923 жж. — Н.В. Лысенко атындағы Киев музыка-драма институтының профессоры болып жұмыс істеген. 1927 жылдан — Ленинград сахналық өнер техникумының (ЛСӨТ) сахналық сөйлеу кафедрасының меңгерушісі<ref name="KZ2015"></ref>. == Шығармашылығы == Сладкопевцев «Мои воспоминания» (1-2 т., 1912-1914), «Выразительное слово» кітаптарының авторы<ref name="KZ2015"></ref>. == Фильмографиясы == *1931 - ''[[Жалғыз]]'' - ''дәліздегі қарт'' *1932 - ''[[Аноха]]'' - ''Тих Тихыч'' *1932 - ''[[Қарама-қарсы]]'' - ''Геннадий Моргун'' *1932 - ''[[Алғашқы взвод]]'' - ''Шмидт'' *1934 - ''[[Шаруалар]]'' - ''Володька'' *1934 - ''[[Чапаев]]'' - ''генерал'' *1934 - ''[[Максимның жас ғұмыры]]'' - ''эпизод'' *1935 - ''[[Жалынды күндер]]'' - ''Тоняның әкесі'' *1935 - ''[[Инженер Гоф]]'' - ''бүкір'' *1935 - ''[[Құрбылар]]'' - ''трактирге келуші'' *1936 - ''[[Балтиканың депутаты]]'' - ''эпизод'' *1936 - ''[[Демалыста]]'' - ''Николай Николаевич'' *1936 - ''[[Арзурумға саяхат]]'' - ''солдат Мищенко'' *1937 - ''[[Максимның оралуы]]'' - ''метранпаж'' *1938 - ''[[Амангелді (фильм)|Амангелді]]'' - ''губернатор Осип Петрович'' *1942 - ''[[Царицыно қорғанысы]]'' - ''Тимофеич'' *1946 - ''[[Өмір үшін]]'' - ''банкеттегі ғалым'' == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:XX ғасыр актерлері]] [[Санат:Ресей театр педагогтары]] [[Санат:КСРО театр педагогтары]] [[Санат:XX ғасыр театр педагогтары]] kwkr4wiw4mkvvuwktausibcj09h7qy3 3622805 3622804 2026-06-27T02:18:07Z FAREO67 159341 https://www.conservatory.ru/esweb/sladkopevcev-vladimir-vladimirovich-1877-1957 3622805 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Владимир Владимирович Сладкопевцев |шынайы есімі = |Сурет = |сурет ені = 200px |сурет атауы = |туған кездегі есімі = |туған күні = 02.01.1876 |туған жері = {{туғанжері|Орынбор|Орынборда}}, [[Ресей империясы]] |мамандығы = {{актер|КСРО}}, [[литератор]], мәнерлеп оқушы-[[импровизатор]], [[театр]] [[педагог]]ы |қайтыс болған күні = 29.11.1957 |қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Санкт-Петербург|Санкт-Петербургте}}, [[РКФСР]], [[КСРО]] |азаматтығы = {{USSR}}<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1954–1991).svg|20px]] [[РКФСР]] (1917-1922)<br>[[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ресей империясы]] (1876-1917) |белсенді жылдары = [[1931]]-[[1946]] |бағыты = |киностудия = |марапаттары = |imdb_id = |сайты = }} '''Владимир Владимирович Сладкопевцев''' ([[2 қаңтар]] [[1876]], [[Орынбор]], [[Ресей империясы]] - [[29 қараша]] [[1957]], [[Ленинград]], [[РКФСР]], [[КСРО]]) — кеңестік актер, литератор, мәнерлеп оқушы-импровизатор, театр педагогы <ref name="KZ2015">[http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/sov/3956/bio/ Владимир Сладкопевцев]</ref>. == Өмірбаяны == Мәскеу университетінің заң факультетін бітірген. Сахналық ісін [[1904 жыл]]ы [[Одесса]]да бастаған болатын. 1907-1917 жж. — А.С. Суворин театрының актері. 1918-1923 жж. — Н.В. Лысенко атындағы Киев музыка-драма институтының профессоры болып жұмыс істеген. 1927 жылдан — Ленинград сахналық өнер техникумының (ЛСӨТ) сахналық сөйлеу кафедрасының меңгерушісі<ref name="KZ2015"></ref>. == Шығармашылығы == Сладкопевцев «Мои воспоминания» (1-2 т., 1912-1914), «Выразительное слово» кітаптарының авторы<ref name="KZ2015"></ref>. == Фильмографиясы == *1931 - ''[[Жалғыз]]'' - ''дәліздегі қарт'' *1932 - ''[[Аноха]]'' - ''Тих Тихыч'' *1932 - ''[[Қарама-қарсы]]'' - ''Геннадий Моргун'' *1932 - ''[[Алғашқы взвод]]'' - ''Шмидт'' *1934 - ''[[Шаруалар]]'' - ''Володька'' *1934 - ''[[Чапаев]]'' - ''генерал'' *1934 - ''[[Максимның жас ғұмыры]]'' - ''эпизод'' *1935 - ''[[Жалынды күндер]]'' - ''Тоняның әкесі'' *1935 - ''[[Инженер Гоф]]'' - ''бүкір'' *1935 - ''[[Құрбылар]]'' - ''трактирге келуші'' *1936 - ''[[Балтиканың депутаты]]'' - ''эпизод'' *1936 - ''[[Демалыста]]'' - ''Николай Николаевич'' *1936 - ''[[Арзурумға саяхат]]'' - ''солдат Мищенко'' *1937 - ''[[Максимның оралуы]]'' - ''метранпаж'' *1938 - ''[[Амангелді (фильм)|Амангелді]]'' - ''губернатор Осип Петрович'' *1942 - ''[[Царицыно қорғанысы]]'' - ''Тимофеич'' *1946 - ''[[Өмір үшін]]'' - ''банкеттегі ғалым'' == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:XX ғасыр актерлері]] [[Санат:Ресей театр педагогтары]] [[Санат:КСРО театр педагогтары]] [[Санат:XX ғасыр театр педагогтары]] cutz4ke9gzewj1hl5ybwbpix77dyv2r Мұрат Ескендірұлы Әджиев 0 601728 3622782 3608217 2026-06-26T19:09:35Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622782 wikitext text/x-wiki {{Жазушы |Есімі = Мұрат Ескендірұлы Әджи |Шынайы есімі = {{lang-kum|Аджиланы Мурад Эскендерны уланы}} |Суреті = Мұрат Эскендірұлы Әджіев.jpeg |Ені = |Суреттің аты = |Туған кездегі есімі = |Лақап аты = Мұрат Әджі |Туған күні = 09.12.1944 |Туған жері = {{туғанжері|Мәскеу|Мәскеуде}}, [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |Қайтыс болған күні = 07.03.2018 |Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Мәскеу|Мәскеуде}}, [[Ресей]] |Азаматтығы = {{USSR}}→{{RUS}} |Ғылыми аясы = [[география]], [[түркология]], [[экономика]] |Ғылыми дәрежесі = Экономика ғылымдарының кандидаты |Ғылыми атағы = профессор көмекшісі |Альма-матер = [[Мәскеу мемлекеттік университеті]] |Ғылыми жетекші = В. Ф. Бурханов |Атақты шәкірттері = | Несімен белгілі = Кеңес және орыс ғалымы, түрколог, жазушы |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = https://www.adji.ru |Commons = }} '''Мұрат Ескендірұлы Әджиев''' ({{lang-kum|Аджиланы Мурад Эскендерны уланы}}; 1994 жылдан бастап ''Мұрат Әджі'' деген лақап атымен жарияланады; [[9 желтоқсан]] [[1944 жыл|1944]], [[Мәскеу]] - [[7 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], сонда) — кеңестік және ресейлік жазушы, публицист. Көне [[Түркілер|түркілердің]] тарихи отаны, [[Алтай таулары|Алтайда]] М. Әджі кітаптары Ресейде және кейбір түркітілдес елдерде қызығушылық туғызып, танымал болды. Білімі бойынша [[География|географ]], [[экономика]] ғылымдарының кандидаты дәрежесі бар. == Өмірбаяны == === Ғылыми мансабы === [[1964 жыл]]ы [[Мәскеу мемлекеттік университеті]]нің География факультетінің Солтүстік зерттеулер бөліміне түсті. [[1969 жыл]]ы Мәскеу мемлекеттік университетінің география факультетін бітіріп, тағайындалған уақытқа [[аспирантура]]ға қабылданды. КСРО Мемлекеттік жоспарлау комитетінің Өнімді күштерді зерттеу жөніндегі Кеңеске кірді. 1973 жылы «Өнеркәсіптік және құрылыс негіздерін таңдау арқылы КСРО-ның солтүстік-шығысындағы индустриалды даму үдерісін моделдеу және оңтайландыру» тақырыбында [[Докторлық диссертация|кандидаттық диссертацияны]] қорғады. [[Профессор]] В.Ф. Бурханов ғылыми жетекшісі болды. Әджіев аспирантураны бітіргеннен кейін КСРО-ның түсті металлургия министрлігінің Болжау бөлімінде жұмыс істеді. Бірнеше жыл бойы ол Сібірдегі әлеуметтік құрылыс процестерін зерттеді. Әріптестерімен бірлесе отырып, ол Солтүстік өңірді жаңадан құру жобасында жұмыс істеді. 1975 жылдан бастап 15 жыл бойы Бүкілодақтық сырттай қаржы-экономикалық институтында экономикалық география бойынша дәріс оқыды. [[Мұғалім|Педагогикалық]] жұмыстармен қатар елдің солтүстік аумақтарын, Сібір мен Қиыр Шығыс даму мәселелерін зерттеді. 1976 жылы XXIII Халықаралық географиялық конгреске қатысты. 1970 жылдары Әджіев туындыларының кейбір идеялары кеңестік солтүстік аумағының патриархы Г.А. Агранатқа қызығушылық тудырды. «Солтүстік дамудың мүмкіндіктері мен шындықтары: ғаламдық сабақтар» монографиясы Агранатқа 1976 жылы алғаш рет ұсынылған солтүстіктің шекарасы ретінде осы аймақта өндіруге және адам өміріне жалпы энергия шығындарының синтетикалық индикаторы туралы Әджіевтің қызықты идеясына ұқсас екендігін атап өтті. Өкінішке орай, Агранаттың айтуынша, бұл ұсыныс практикалық қолдануға дейін жетілмеді. М.Сигалов пен Е.Плисецкий 1970 және 1980 жылдардағы Әджіевтің шығармаларын жаңа аумақтарды дамыту мәселелерін зерттеуге ықпал еткен ғылыми мектеп ретінде, ал кейбір докторлық және магистрлік диссертацияларда 1982-2011 жылдары осы жұмыстарға сілтемелер бар. Әджіевті БАМ құрылысын «Забайкал және Қиыр Шығыс теміржолдарының кернеуін азайту көзі ретінде ғана емес, Оңтүстік Якутия мен Солтүстік Забайкалдағы пайдалы қазбаларды жүйелі түрде барлау және өндірудің негізгі шарты» ретінде қарастырған экономистер арасында атап өтті. 1982 жылы аумақтардың өндірістік кешендері мен жаңа аумақтардың дамуымен байланысты демографиялық ауысулар тақырыбында «Сібір: XX ғасыр» деген кітабын жариялады. Ол Сібірді көптеген адам, өнеркәсіптік, ғылыми, мәдени мәселелердің өзара байланыстыру орталығы ретінде көрсетті. Bұл басылым, партиялық органдар тарапынан сынға ұшырады, бұл оның докторлық диссертациясын қорғауына кедергі болды деп айтады. Қазіргі уақытта бұл кітап елдің кейбір ЖОО-дарының оқу курстарына немесе қосымша әдебиеттер тізіміне енгізілген<ref name="bilimvein">Özer Z. B. Kaybolan Milletin Sesi: Murad Adji// Bilim ve İnsan Şahsiyetini İnşa Edenler. Editörler: Zeynep Bağlan Özer, Fatih Yapıcı, Şekip Aktay. – Ankara, Gazikitabevi, 2018</ref>. 1989 жылы Әджіев «Криогенді ауыр су концентрациясының феномені» атты мақаласын жариялады, онда ол табиғатта [[ауыр су]]дың концентрациясын болжады<ref name="vodagipoteza">Аджиев М. Э. Явление криогенного концентрирования тяжелой воды // Материалы гляциологических исследований.— Т. 65. 1989. С. 65</ref>. Ол көптеген танымал басылымдарда гипотезаның негізгі ережелерін баяндады<ref name="ostor">Аджиев М. Э. [http://n-t.ru/tp/mr/otv.htm Осторожно, тяжелая вода!] // Наука и жизнь. 1988, № 10</ref><ref name="vodapochemu">Аджиев М. Э. [http://znak.traumlibrary.net/page/zv8903.html Тяжелая вода? Почему бы и нет!] — М.: Знание. 1989, № 3.</ref>. Бұл гипотеза мамандардың қызығушылығын тудырды <ref name="gipo">Мысалы қараңыз * Дягтерев К. [https://web.archive.org/web/20130402110038/http://www.rgo.ru/2011/11/v-poiskax-tyazhyoloj-vody/ В поисках тяжёлой воды] // Русское Географическое общество: Информационный портал. * Цымбал Л. А. [https://books.google.ru/books?id=QRu2AAAAIAAJ&q=%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%B5%D0%B2+%D0%BC.+%D1%86%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%BB&dq=%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%B5%D0%B2+%D0%BC.+%D1%86%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%BB&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjsiPSfku3oAhWGw8QBHYEsDTUQ6AEIKDAA Синергетика информационных процессов: закон информативности и его следствия]. — М.: Наука. 1995. * Андреева Е. А., Константинова Н. А., Буравкова Л. Б., Синяк Ю. Е. Влияние воды различного изотопного состава на пролиферативную активность эндотелиальных клеток in vitro // «Авиакосмическая и экологическая медицина».— Т.39, № 3, 2005. * Турчин А. В. [http://www.humanextinction.ru/globtex.htm Структура глобальной катастрофы: Риски вымирания человечества в XXI веке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200225004801/http://humanextinction.ru/globtex.htm |date=2020-02-25 }}.— М.: ЛКИ, 2011. * Семиков С. [http://semizdat.narod.ru/led.html Лед и пламень] // Инженер. 2005. № 2. * Петров М. Н., Петров И. М. [https://web.archive.org/web/20130109011608/http://bd.patent.su/2366000-2366999/pat/servl/servleta94a.html Патент на изобретение № 2366949]. // Федеральная служба по интеллектуальной собственности, патентам и товарным знакам. * Ирбэ В. А. Выделение в толщах пород интервалов, содержащих углеводороды и воду в различных фазовых состояниях методами разведочной, скважинной геофизики, нетрадиционным методом биолокации. // Геология и нефтегазоносность Западносибирского мегабассейна: Материалы Шестой Всероссийской научно- технической конференции (23 – 24 апреля 2009 год) – Тюмень, 2009. * Будник С. В. [https://b-ok.cc/book/3303324/a5237a Талый сток со склонов]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. – Житомир: Изд-во ЖДУ им. И. Франко, 2010. * Алексеев В. Р. [https://cyberleninka.ru/article/n/etot-zagadochnyy-obyknovennyy-lyod/viewer Этот загадочный обыкновенный лёд] // Наука и техника в Якутии. 2019, №2 (37)</ref>. 1970-80 жылдары Сібір және Сібірдің аумақтық өндірістік кешені, энергия үнемдейтін технологияларға байланысты БАМ-дың жұмысын жариялайды. Сонымен қатар ол елдегі жетекші журналдармен жұмыс істеді: «Новый мир», «Вокруг света», [[Знание - сила (журнал)|«Знание — сила»]] және т.б. Сібір бойынша сарапшы ретінде «На суше и на море» көркем-географиялық альманахтың редакциялық алқасында редактор және жинақтардың құрастырушысы болды. 1989 жылы Әджіев докторлық диссертациядағы жұмысын тастап, «Вокруг света» журналдағы жұмысқа ауысты. Экспедицияларды ұйымдастырды, суретке түсірді, аты шықпаған халықтардың өмірі туралы очерктер жазды. Этнографиялық очерктерінің кейіпкерлері болып Кеңес үкіметінің қайта құру дәуірінде «жоғалып бара жатқан» эвендер, якуттер, талыштер, лезгиндер, табасарандар, қарашайлар, құмықтар және басқа да халықтары болды<ref name="poleshuk">Полещук А.[https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Два измерения Мурада Аджиева] — Вестник тюркского мира. 2017, №1</ref><ref name="proshloe">Огрызко В. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Прошлое глазами гуннов] — Вестник тюркского мира. 2017, №1. С.77 - 81</ref><ref name="bezvechnogo1">Аджи М. Без Вечного Синего Неба: Очерки нашей истории. — М.: АСТ, Астрель, 2010. С. 387 – 388 [http://www.adji.ru/book21.html]</ref>. 90-жылдардың басында ол «қызулы» нүктелерге барып, Кавказдағы әскери операциялар туралы очерктер жазды. Сол кезде, Әджіевтің кейінгі іс-әрекеттерін анықтайтын жаңа тақырыпқа қызығушылығы артты. Өзінің халқы - [[құмықтар]]дың тарихына қызығушылығы туды. === Мектептегі білім беру саласындағы ғылыми-білім беру қызметі === Әджіевтің оқушыларға танымдық кітаптардың авторы ретіндегі дебюті 1976 жылы '''«Жолға жолды қалай іздегені»''' ''(О том, как дороге дорогу искали)'' атты балаларға арналған кітабынан басталды. Кейіннен бұл туынды РКФСР-ның Білім министрлігі ұсынған «Зарница» кітабына РКФСР ұлттық мектептерінің үшінші сынып оқушылары үшін қосымша оқу бағдарламасына енгізілді. 1981 жылы Әджіев «Педагогика» баспасында (авторлардың құрамында) орта және жоғары мектеп жасындағы оқушыларға арнап «Өлкетанушы жас географ энциклопедиялық сөздігін» баспадан шығарды. Басылымдағы аннотацияға сәйкес, «орта мектептің оқушыларын кәсіптік бағдарлау үшін сөздікті пайдалануға болады». 1996 жылы Әджіев «Балаларға арналған энциклопедияда» «Дала діні: (материал құқықтар ретінде жарияланған)» атты мақаланы жариялады, мұнда түркі-[[қыпшақтар]]дың ежелгі діни дәстүрі ретінде [[тәңіршілдік]]тің балама көзқарасын, олардың әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрін сипаттаған. 1999 жылы Әджіев мектеп оқушыларына арналған «Қыпшақтар. Түріктер мен Ұлы даланың көне тарихы» кітабы жарияланады. 2006 жылы бұл кітап Қазақстанда қайта басылып шықты. 2001 жылы ол «Қыпшақтар. Оғыз. Түріктер мен Ұлы дала ортағасырлық тарихы» атты жалғасын жазады. Кітаптарда түркінің Алтайда халық болып қалыптасуы мен Еуразияда қоныстануы, халықтың өмірі мен тұрмысы, рухани мәдениеті, Үндістан мен Персиядағы, Кавказ бен Оралдағы, Византия мен Римдегі, Еуропада Ұлы қоныс аудару іздері туралы авторлық гипотезаны ұсынды. 2007 жылы Жоғарғывюльдік гимназияның шақыруымен Әджіев «Түркітану - азаматтық қоғамды қалыптастырудағы мәдениеттер интеграциясының факторы» атты оқушылар мен мұғалімдерге арналған Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияға қатысты. === Халықтардың ұлы қоныс аудару тұжырымдамасы және [[Түркітану|түркология]] === 1991 жылы түркі халықтары туралы Әджіевтің тарихы зерттеулерінің алғашқы нәтижелері «Заң және этнос» Халықаралық симпозиумында баяндады. Құмықтар үлгісіндегі өз баяндамасында ежелгі түріктердің этногенезі, олардың тұратын жері - Дешті Қыпшақ, осы елдің географиялық шекаралары, мемлекеттік құрылымы мен мәдениеті қарастырылды. Баяндаманың идеясы «Біз - қыпшақтардың тұқымымыз!» кітабының негізіне кірді, оған сәйкес, Әджіевтің сөзіне қарағанда, «Вокруг света» журналының редакциясынан осы сөз үшін шығарылды. Жұмыстан шығарылған соң, Әджіевтің айтуынша, Ресейдің ізашары болған, Дештi Қыпшақ (Ұлы Дала, Қыпшақтардың даласы) елін зерттеуді жалғастырды. 2000 жылдан астам уақыт бұрын Алтайда пайда болған Халықтардың ұлы қоныс аударуы туралы гипотезаны жариялап, ол қоныс аудару кезеңдерін уақытын шамалап көрсетті және оларды географиялық картаға енгізді. Автор жаңа аумақтарда қоныстанып және игерудің нәтижесінде 1-мыңжылдықта Байқалдан Атлантқа дейін созылып, қазіргі заманғы Ресей аумағының үлкен бөлігін қамтитын Дешті Қыпшақ елі қалай қалыптасқанын көрсетуге тырысты. Оның зерттеулерінің нәтижелері 1994 жылы шыққан «Қыпшақ даласының жусаны: құмықтар, қарашайлар балқарлар, казактар, татарлар, қазақтар, чуваштар, якуттер, гагауздар, қырым татарлары, кейбір орыстар, украиндер және тағы басқа түркі (қыпшақ) тамырынан тарайтын халықтар және оны ұмытып кеткендер» атты кітабында жазып кетті. Әджіевтің айтуынша, бұл халықтар 2000 жылдан астам уақыт бұрын Алтайдан Ұлы қоныс аудару бастағандардың ұрпақтары және бірнеше ғасырлар бойы Еуразиялық құрлықтың далалық аймағын бірте-бірте игеріп, қоныстанды. Кітаптың 3-ші басылымының аннотациясында айтылғандай, автордың пікірінше, ресейлік тарих «IX ғасырда басталған жоқ, одан бұрынырақ басталды». Бакудегі славян университетінде «Түркітану» бағыты бойынша «Аударма мәселелері» ғылыми-зерттеу зертханасы түркі тілдері, әдебиеті, тарихы бойынша ең үздік жұмыс ретінде «Қыпшақ даласының жусаны» кітабын аударып, жариялады. Кітаптың өзі Бакудегі славян университетінің білім беру факультетінде оқытылады. «Қыпшақ даласының жусаны» шыққаннан кейін, Әджіев Дағыстандағы Әулие Георгийдің қабірін табуға бағытталған экспедицияны ұйымдастырады. Экспедицияның қорытындысы бойынша «Әулие Георгийдің құпиясы немесе Тәңірдің сыйы: түріктердің рухани мұрасынан» атты кітабын жазды. Бұл кітапта ол Кавказдағы христиандықтың қалыптасуы туралы жазады және оның түркілердің болжамды ежелгі дінімен - Тәңіршілдікпен өзара байланысын іздейді. «Қыпшақ даласының жусаны», «Әулие Георгийдің құпиясы немесе Тәңірдің сыйы» кітабында жүргізілген зерттеу нәтижелері бойынша Әджіев 1998 жылы М.О.Әуезовтің 100 жылдығына арналған Халықаралық семинарда тәңіршілдік туралы баяндама жасады. Баяндамада Әджіев, қыпшақтар - монотеизмді білмейтін пұтқа табынушылар деген қатып қалған қағиданы жоққа шығаруға тырысты. Оның тұжырымдамасы бойынша, Дешті Қыпшақтың тұрғындары монотеисттік Тәңіршілдікті насихаттады, кейінірек ол басқа монотеистік дін - христиан дінін тудырды. 1998 жылы «Мысль» баспасы Халықтардың ұлы қоныс аудару тақырыбын жалғастыратын Әджіевтің «Еуропа. Түріктер. Ұлы дала» кітабын жариялады. Автор Еуразияның әлеуметтік-этникалық тарихының нұсқасын баяндайды, Даланың дамуы мен реттелуі қалай болғаны туралы толығырақ сипаттайды. Ұлы даланың еуропалық мәдениетке қосқан үлесіне ерекше көңіл бөледі. 2004 жылы «Тарихи кітапхана» сериясында «АСТ» баспасы Әджіевтің «Түріктер мен әлем: құпия тарих» атты кітабын жариялады. Онда автор Алтайда пайда болған Халықтардың ұ қоныс аударуы туралы тұжырымдамасының негізгі ережелерін толығымен тұжырымдайды. Кавказдағы бірқатар экспедицияларынан кейін Әджіев 2006 жылы «АСТ» баспасында «Армагеддонның тынысы» атты кітапты шығарады. Бұл кітапта қазіргі заманғы оқырманға белгісіз мемлекет - Кавказ Албаниясының тарихына ерекше көңіл бөлінді. Әджіевтің бұл тақырыпқа қызығушылығы 2001 жылы жазушы-публицист ретінде «Кавказ Албаниясының этномәдени мұрасы» атты халықаралық ғылыми конференцияға қатысқан кезде басталды. Бұл кітапта Әджіев XVI ғасырда басталған және әлі аяқталмаған Кавказ соғыстарының тарихы туралы әңгімелеп берді. 2010 жылы «Тарихи кітапхана» сериясында АСТ баспасы Әджіевтің «Мәңгілік Көк Аспансыз: біздің тарихымыздағы жазулар» атты кітабын жариялады. Кітапта автор көп жылдық әдеби шығармаларын қорытындылай, «Ресейдің ізашары - Дешті Қыпшақ (Ұлы Дала, Қыпшақтардың даласы) далалық ірі мемлекет, осылайша отандық тарих ауқымын мың жылға кеңейткені» туралы әңгімеледі. Автор оқырманды «өзінің қарапайымдылығымен тандандырып: біз бір елдің бір халқы болдық» деген қорытындыға жеткізуге тырысады. 2011-2012 жылдары Әджиев «Түркілер» жобасының тарихи-деректі фильмдерінің қорытынды сериясын жасауға қатысады» <ref name="turkirossii">[http://www.adji.ru/films/]</ref>. Жобаны [[Орыс географиялық қоғамы|Орыс Географиялық қоғамы]] және [[Мир (телерадиокомпания)|Мир телерадиокомпаниясы]] жүзеге асырды <ref name="proektgeoi">[https://www.rgo.ru/ru/grant/proizvodstvo-cikla-dokumentalnyh-filmov-ob-istorii-tyurkov-v-rossii-cikl-dokumentalnyh-filmov] // Русское Географическое общество</ref>. Жобаның мақсаты – «түркі халықтарының еніп, тамыр жайған тарихы арқылы Ресей мен Достастық елдерінің тарихын көрсету, кең аудиторияны түркі халықтарының мәдениетімен таныстыру»<ref name="proektgeoi"/>. Ресей президенті [[Владимир Владимирович Путин|В. Путин]] жоспарды жүзеге асыруға Грант берді <ref name="grantrgo">[https://ria.ru/arctic_news/20100315/220041013.html Путин вручил гранты Русского географического общества на 50 млн руб] // РИА Новости. 15 марта 2010</ref>. 2013 жылы Мәскеудің Татар мәдени орталығында Әджиевтің түркология саласындағы қызметінің 20 жылдығына арналған кездесу өтті<ref name="tatarstan">[https://tatmsk.tatarstan.ru/rus/index.htm/news/186169.htm В Москве состоялась встреча с писателем Мурадом Аджи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180828203249/http://tatmsk.tatarstan.ru/rus/index.htm/news/186169.htm |date=2018-08-28 }} // Пресс-центр Полномочного представительства Республики Татарстан в Российской Федерации, 10.03.2013</ref>. Түрлі ұлт өкілдерінің басын қосқан кездесу ұранмен жасалған: «Біртұтас елдің біртұтас халқы!» Сөз сөйлеудегі ортақ нәрсе-олар Әджиевке түркі халықтарының мәдениетін жандандыруға қосқан үлесі үшін алғыс білдірді<ref name="hasavov">Хасавов А. [http://kumukia.ru/?id=1624 Мурад Аджи: «Равнодушных среди своих читателй не нахожу»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170203025127/http://kumukia.ru/?id=1624 |date=2017-02-03 }} // Ёлдаш/Времена. 15.03.2013</ref><ref name="nemchenko">Немченко Г. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Освоение Евразии] — Вестник тюркского мира. 2017, №1</ref><ref name="agidzvezda">Аги Д.[https://zvezdapovolzhya.ru/obshestvo/murad-adzhi-24-03-2013.html Мурад Аджи] // Звезда Поволжья, 24.03.2013</ref>. 2017 жылы «Вестник тюркского мира» (Түркі әлемінің жаршысы) журналы жарыққа шықты, оның барлық жарияланымдары зерттеуші және жазушы Мұрат Эскендірұлы Әджіевтің (Мұрат Әджі) қызметіне арналған<ref name="halipaeva">Халипаева И. А. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB] — Вестник тюркского мира. 2017, №1. С.8</ref><ref name="nashiavtori">[https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Наши авторы] — Вестник тюркского мира. 2017, №1. С. 5, 139</ref>. Мәскеу мемлекеттік университетінің география факультетін бітіріп, Сібірді дамыту туралы диссертация қорғады, өмір бойы таңдалған тақырыпқа адал болды. Осының арқасында ғалым өз зерттеулерін жалғастыра алды. Мұның нәтижесі Халықтардың ұлы қоныс аудару тұжырымдамасы болды <ref name="halipaeva"/>. 2019 жылы Әджіевтің «Святой Георгий и гунны» (Әулие Георгий және ғұндар) атты соңғы еңбегі жарық көрді. Автор бұл кітапты өмір бойы жазған. Оның Сент-Джорджқа арналған алғашқы жарияланымдары ширек ғасырдан астам уақыт бойы жүргізген зерттеулерінің бастауы болды. Автордың пікірінше, Георгийдің әрекеті халықтардың ұлы қоныс аударуымен байланысты оқиғалардың географиялық және уақытша координаттарымен «сәйкес келді». Нәтижесінде Әджіев күтпеген нәтижелерге қол жеткізді. Бұл географиялық салдары. Оның пікірінше, география нақты ғылым ретінде тарихи оқиғаларға объективті қарауға және саясаттан арылуға мүмкіндік береді. Зерттеуші оның жұмысы біздің дүниетанымымызды өзгертеді деп үміттенеді<ref name="kakgeorgiy">[https://diletant.media/articles/45274945/ Как Георгий Победоносец связан с гуннами?] // Дилетант. 11.12.2019</ref><ref name="gumilevcentr">[https://www.gumilev-center.ru/svyatojj-georgijj-i-gunny-vyzovut-spory/ «Святой Георгий и гунны» вызовут споры] // Центр Льва Гумилёва, 31 мая 2019</ref><ref name="kuriachaya">Курячая М. [https://litrossia.ru/item/budushhee-prinadlezhit-pravde/ Будущее принадлежит правде] // Литературная Россия, 2019 №24, 28.06.2019</ref>. Кітап автор қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Ол қолжазбада соңғы күнге дейін жұмыс істеді<ref name="gumilevcentr"/>. Ол 2018 жылы 7 наурызда Мәскеуде 73 жасында қайтыс болды. Мәскеуде Дон зиратында жерленген<ref name="donskoe">[http://www.adji.ru/news/ Новости] // Официальный сайт М. Аджиева</ref> == Қызметті бағалау == Әджіевді көрнекті зерттеуші, Халықтардың ұлы қоныстануы тұжырымдамасының авторы, түрколог<ref name="halipaeva"/><ref name="gabibbeyly">Габиббейли И. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Всемирный потоп и новая научная версия о Ноевом ковчеге] — Вестник тюркского мира. 2017, №1</ref><ref name="alievs">Алиев С. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Феномен Мурада Аджи и тюркское самосознание] — Вестник тюркского мира. 2017, №1</ref><ref name="nekrolog">[http://turkologiya.org/saylar/turkologiya-2018-2.pdf Мурад Аджи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190214195355/http://turkologiya.org/saylar/turkologiya-2018-2.pdf |date=2019-02-14 }} // Türkologiya. 2018, №2. С. 135</ref><ref name="medvedkoli">Медведко Л.И. Россия, Запад, ислам: «столкновение цивилизаций»? – М., Кучково поле, 2003. С. 67</ref><ref name="vankareotmet">[https://yoldash.ru/people-and-time/Ankara_celebrated_the_75th_ann/ В Анкаре отметили 75-летний юбилей Мурада Аджи] //Ёлдаш, 11 декабря 2019</ref><ref name="mirskorbit">[https://yoldash.ru/upload/iblock/744/16-mart-2018-god.pdf Мир скорбит по Мураду Аджи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180414010353/https://yoldash.ru/upload/iblock/744/16-mart-2018-god.pdf |date=2018-04-14 }}// Ёлдаш / Времена. Вып. 617, 16.03.2018</ref><ref name="ternopol">Özer Z. B. [https://drive.google.com/file/d/0B55GMqRmACBleXBNN0k5YjViVzFrdGswZHQ4cWFiajZxOVBz/view Bilim İnsanı Murad Adji] // Cборник материалов международной научно-практической конференции «Научные знания: история становления и перcпективы развития». 3 декабря 2919. – Тернополь. 2019. С.184–194</ref>, мамандар ғылыми білімнің әмбебаптығына назар аударады: өзінің ғылыми қызметінде ол тарихқа, географияға, экономикаға, лингвистикаға, фольклорға, этнографияға, теологияға және т.б. сүйенді <ref name="gabibbeyly"/><ref name="krodnikam">Озер З. Б. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB К родникам тюркской культуры] — Вестник тюркского мира. 2017, №1</ref>. Оның тарихи зерттеулерге кешенді көзқарасының маңыздылығы атап өтіледі :оларда география ерекше рөл атқарады<ref name=" bilimvein"/>. Мамандардың айтуынша, оның Халықтардың ұлы қоныс аудару Тұжырымдамасы әлемдік тарихқа жаңа көзқараспен қарауға мүмкіндік береді. Әлемдік ғылымдағы жаңа сөз<ref name="bilimvein"/><ref name="gabibbeyly"/><ref name="alievs"/><ref name="krodnikam"/>. Мамандар Әджіевтің есімін атап көрсетеді: ғалым Ұлы Даланы жаппай қоныс аударуға қолайлы мега-аймақ ретінде қарастырды, «географиялық тұрғыдан ол дала ландшафты аймағынан әлдеқайда кең болды»<ref name="chibilev">Чибилев А. А. [https://orenlib.ru/up/new_book/2018/se1.pdf Степная Евразия: региональный обзор природного разнообразия]// Москва – Оренбург. 2017. C. 14</ref><ref name="chibilbogdan">Чибилев А. А., Богданов С. В. [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=12901892 Наследие кочевнических империй в ландшафтах степей Северной Евразии]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Вестник РАН. Т. 79, №9, сентябрь 2009. С. 825</ref>. Оның Алтайда пайда болған халықтардың ұлы қоныс аударуын зерттеуі ежелгі және орта ғасырлардағы жергілікті өркениеттердің қалыптасу мәселесіне жаңа көзқараспен қарауға мүмкіндік береді<ref name="gabibbeyly"/><ref name="ayazbekova">Аязбекова С. Ш. [https://cyberleninka.ru/article/n/kultura-v-evraziyskom-prostranstve-teoriya-praktika-i-sovremennost Культура в евразийском пространстве: теория, практика и современность] // Культура в евразийском пространстве: традиции и новации. 2018. №1 (2)</ref><ref name="ayazbekovas">Аязбекова С. Ш. [https://gisap.eu/node/89941 Социокультурная и психологическая адаптация иммигрантов в условиях трансформации евразийского типа культуры и кризиса мультикультурализма (на примере Германии)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200222190906/http://gisap.eu/node/89941 |date=2020-02-22 }} // 117-ая Международная научно-практическая конференция «Современные особенности формирования личности и её социальной адаптации в условиях кризиса либеральных ценностей». 8 – 15 февраля 2016 г. – Лондон.</ref><ref name="begalkokumb">Бегалинова К., Кокумбаева Б. [http://ayu.edu.kz/wp-content/uploads/2016/12/Turkologya-2017-3.pdf#page=108 Филогенетические истоки динамических процессов в культуре казахских степей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180218224222/http://ayu.edu.kz/wp-content/uploads/2016/12/Turkologya-2017-3.pdf#page=108 |date=2018-02-18 }} // Тyркология. 2017. №3 (83)</ref>. Оның кітаптарын әртүрлі мамандықтағы ғалымдар өз еңбектерінде қолданады. Бұл ғылыми мақалалар <ref name="statja">Мысалы қараңыз * Чибилев А. А., Богданов С. В. [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=12901892 Наследие кочевнических империй в ландшафтах степей Северной Евразии]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Вестник РАН. Т. 79, №9, сентябрь 2009. * Чибилев А. А. [http://www.izdatgeo.ru/pdf/gipr/2009-3/12.pdf Ландшафты степей Евразии как объект исторического степеведения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170329041504/http://www.izdatgeo.ru/pdf/gipr/2009-3/12.pdf |date=2017-03-29 }} // География и природные ресурсы. 2009, 33. * Чибилев А. А. [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=14870276& Кочевнические империи как фактор формирования степных ландшафтов Северной Евразии]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Известия Российской Академии наук. Серия географическая. 2010. №3. * Чаттерджи С. [https://elibrary.ru/download/elibrary_11715453_30836617.pdf Повторное присоединение Сибири] // Гуманитарные науки в Сибири. 2008, №3. * Яковенко И. Г. [http://ecsocman.hse.ru/data/925/572/1217/012_Yakovenko.pdf Цивилизация и варварство в истории России. Статья 3. Казачество] //Общественные науки и современность. 1996. №3 * Боталов С. Г. [http://gendocs.ru/v8296/вестник_южно-уральского_государственного_университет_2006_17_72._серия_социально-гуманитарные_науки_выпуск_7 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305041533/http://gendocs.ru/v8296/%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D1%8E%D0%B6%D0%BD%D0%BE-%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82_2006_17_72._%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE-%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B8_%D0%B2%D1%8B%D0%BF%D1%83%D1%81%D0%BA_7 |date=2016-03-05 }} Кочевая цивилизация Евразии в пространстве и времени]// Вестник Южно-Уральского государственного университета. 2006, №17 (72). Выпуск 7. * Соболева Н. А. Образ св. Георгия в атрибутике Российского государства// Проблема святых и святости в истории России: Материалы ХХ Международного семинара исторических исследований «От Рима к Третьему Риму». Москва, 6-7 сент.; Санкт-Петербург, 11 сент. 2000 г. /Институт российской истории РАН; под ред. А. Н. Сахарова. – М.: Наука, 2006. * Курманов З. [http://library.fes.de/pdf-files/bueros/bischkek/05077.pdf История Кыргызстана и кыргызов]// Центральная Азия: собственный взгляд = Zentralasien: eine Innenansicht/ Пер. А. Трубицин.– Б.: 2006.– 498 с.– Текст на русск., нем. яз. ISBN 9967-23-841-0 * Гыйниятулина Ф. С. [http://www.ite.antat.ru/conference/sbornik_ite-2014-2.pdf Татар халкының мирасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729151246/http://www.ite.antat.ru/conference/sbornik_ite-2014-2.pdf |date=2023-07-29 }} // История России и Татарстана: Итоги и перспективы энциклопедических исследований: сборник статей итоговой научно-практической конференции научных сотрудников Института Татарской энциклопедии АН РТ (г. Казань, 25–26 июня 2014 г.) / Институт Татарской энциклопедии АН РТ. – Казань: «Фолиант», 2014. – Вып. 6. С. 403 * Макушин А. А. [http://lawinfo.ru/catalog/contents-2010/konstitucionnoe-i-municipalnoe-pravo/9/ Конституционный субъективизм и его основные виды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918133002/http://lawinfo.ru/catalog/contents-2010/konstitucionnoe-i-municipalnoe-pravo/9/ |date=2020-09-18 }} // Конституционное и муниципальное право. 2010, № 9. См. [http://www.juristlib.ru/book_8699.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001014158/https://juristlib.ru/book_8699.html |date=2020-10-01 }} * Викторин В. М. Древние верования центра Азии в ритуалах народов Поволжья и Приуралья: основной культовый ареал и отдаленная периферия // Южно-Российский вестник геологии, географии и глобальной энергии. 2006, №6 [http://www.aspu.ru/images/File/Izdatelstvo/Geolog_2006_6(19).pdf]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Абдуллаева Р. [http://mkrf.ru/upload/mkrf/mkdocs2012/15_11_2012_9.pdf Азербайджан в пространстве диалога культур] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124080821/http://www.mkrf.ru/upload/mkrf/mkdocs2012/15_11_2012_9.pdf |date=2013-01-24 }} //Диалог цивилизаций в эпоху становления глобальной культуры. М. 2012 * Саламзаде Э. [http://mkrf.ru/upload/mkrf/mkdocs2012/15_11_2012_9.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124080821/http://www.mkrf.ru/upload/mkrf/mkdocs2012/15_11_2012_9.pdf |date=2013-01-24 }} Священные птицы Евразии: символика и иконография] //Диалог цивилизаций в эпоху становления глобальной культуры. М. 2012 * Тагиров И. Источники по истории татарского народа: направления поиска // Эхо веков. 1997. №1-2 * Борликов Г. М. [http://rudocs.exdat.com/docs/index-179688.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116120123/http://rudocs.exdat.com/docs/index-179688.html |date=2018-11-16 }} Степная культура как феномен самобытной цивилизации] // Мир образования – образование в мире. Научно-методический журнал. № 3 (15), 2004 * Budagov B. [https://www.academia.edu/34588353/Science_Without_Borders_V.3._2008 The Great Silk (Carawan) Way]/ Science without borders. Volume 3. 2007/2008 //International Academy of Science H&E. Innsbruck – 2009. ISSN 2070-0334 ISBN – 978-9952-451-04-7 * Карабулатова И. С. [http://usfiles.us.szc.pl/pliki/plik_1352282427.pdf#page=117 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102030217/http://usfiles.us.szc.pl/pliki/plik_1352282427.pdf#page=117 |date=2013-11-02 }} Homo interculturalis на сломе эпох]// HOMO COMMUNICANS II: человек в пространстве межкультурной кoммуникации. Щецин, 2012 ISBN 978-83-934141-4-7 * Халипаева И. А. [http://repository.enu.kz/bitstream/handle/123456789/3010/halipaeva-mif.pdf Мифология и тенгрианская религия древних тюрков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190713213451/http://repository.enu.kz/bitstream/handle/123456789/3010/halipaeva-mif.pdf |date=2019-07-13 }}// Научный вестник столицы. 2012, № 10 -11 * Масаев М. В. [http://gileya.org/index.php?ng=library&cont=long&id=36 Невидимая структура символа (философско-исторический аспект) ] // ”Гілея (науковий вісник)": Збірник наукових праць. - К., 2009. Випуск 22 * Масаев М. В. [http://dspace.nbuv.gov.ua/bitstream/handle/123456789/36271/67-Masaev.pdf?sequence=1 Крест как символ парадигмального образа эпохи христианской цивилизации] // Культура народов Причерноморья. 2004, № 56. * Илимбетова А. Ф. [https://www.s-vfu.ru/upload/%D0%A1%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%20II%20%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0.pdf Люди – потомки змей в религиозно-мифологических воззрениях башкир] // Материалы II Форума гуманитарных наук «Великая Степь». – Астана: Гылым. 2017 * Помырляну Н. А. [http://www.hses-online.ru/2007/04/09_00_05_09_00_13/2007_04_09.00.05_09.00.13.pdf К вопросу становления и проявления тенгрианства как ранней монотеистической религии тюркоязычных народов Евразийского континента] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180426104726/http://hses-online.ru/2007/04/09_00_05_09_00_13/2007_04_09.00.05_09.00.13.pdf |date=2018-04-26 }} // Гуманитарные и социальные науки. 2007, №4 * Кузьменко В. В., Щербина Т. П. [http://old.istznu.org/page/issues/28/kuzmenko.pdf Всесвiтня iсторiя та мiжнароднi вiдносини] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729151328/http://old.istznu.org/page/issues/28/kuzmenko.pdf |date=2023-07-29 }} // Науковi працi iсторичного факультету Запорiзького нацiонального унiверситету, 2010 , вип. XXVIII * Файзуллин Г. Г., Сатаров Э. И. Правовые основы института татарских мурз и дворян в постсоветской Росии: история и современность //Татарские мурзы и дворяне: история и современность. Сборник статей. Выпуск 1. – Казань: Институт истории им. Ш. Марджани АН РТ, 2010. С. 34 [http://www.tataroved.ru/publicat/murzi/Faiz_Sattarov.pdf] * Амирханов Р. Х. Родословная Амирхановых//Татарские мурзы и дворяне: история и современность. Сборник статей. Выпуск 1. – Казань: Институт истории им. Ш. Марджани АН РТ, 2010. С. 230 [http://www.tataroved.ru/publicat/murzi/Amirhanov3.pdf] * Шергенг Н.А., Баширов Т.А. [http://www.top-technologies.ru/ru/article/view?id=22501 Понятие «право» и понятие «закон» в древнерусском сознании] // Современные наукоемкие технологии. – 2005. № 3 * Саламзаде Э. [http://sias.ru/publications/books/?ELEMENT_ID=1066 Визуальный язык в глобальном мире] //Культура на рубеже XX – XXI веков: глобализационные процессы. СПб.: - Нестор-История, 2009. С. 621 - 624 * Нугманов Р. Г. [https://cyberleninka.ru/article/n/razmyshleniya-o-proroke-kavsere-iz-koranicheskih-tekstov Размышления о пророке Кавсере из коранических текстов] //Вестник Казанского государственного университета культуры и искусств. 2014, № 2 * Герайзаде Л. З. Религиозная символика в творчестве О. Сулейменова и М. Аджи // Международный научно-теоретический журнал. Б., 2008, № 6 (66) [http://philology.bsu.edu.az/ru/content/_docent_kafedri_942 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170413223149/http://philology.bsu.edu.az/ru/content/_docent_kafedri_942 |date=2017-04-13 }}]</ref>, монографиялар және жоғары оқу орындарына арналған оқу құралдары<ref name="monograf">Мысалы қараңыз * Чибилев А. А. [https://orenlib.ru/up/new_book/2018/se1.pdf Степная Евразия: региональный обзор природного разнообразия]// Москва – Оренбург. 2017 * Чибилев А. А. [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=35348169 Картины природы степной Евразии]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Т.1. От предгорий Альп до Южного Урала // Оренбург, Институт степи Уральского отделения РАН. 2018. * Кузьмин С. Б. [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=19734885 Палеоэкологические модели этноприродных взаимодействий]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Новосибирск, Академическое издательство «Гео». 2011 * Султангареева Р. А. [https://kitaptar.bashkort.org/book/277 Жизнь человека в обряде: фольклорно-этнографическое исследование башкирских семейных обрядов]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — Российская Академия наук: Институт истории языка и литературы Уфимского научного центра. Уфа: Гилем, 2005 . ISBN 5-7501-0615-2 * Шинаков Е. А. [https://www.elibrary.ru/item.asp?id=23359456 Образование Древнерусского государства: Сравнительно-исторический аспект]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – Брянск: Брянский государственный университет имени академика И. Г. Петровского, 2002. С. 21 – 22. * Алимгазинов К. Ш. [https://e-history.kz/media/upload/55/2013/08/07/1676f24b5d8128d223e5893942ec3ab8.pdf Электронные источники по современной истории Казахстана: методология и методики анализа] – Алматы: Институт истории и этнологии им. Ч. Ч. Валиханова. 2011. * Егоров В. К. Философия культуры России: контуры и проблемы. – М., РАГС, 2002. С. 68 – 69. * Тагиров И. Р. История национальной государственности татарского народа и Татарстана: Научное издание. – Казань, Казанский государственный университет. 2000. Гл. 4. * [http://shron3.chtyvo.org.ua/Smolii_Valerii/Istoriia_mista_Kyieva_z_naidavnishykh_chasiv_do_2000_roku_Tom_1_Khronolohichnyi_litopys_mista_Kyieva_Knyha_1_Istoriia_Kyieva_z_naidavnishykh_chasiv_do_1861_roku.pdf Історiя мiста КиЕва з найдавнiших часiв до 2000 року]. – Киiв. Інститут історії України Національної Академії наук України. 2009. * Герайзаде Л. [http://turktoday.info/cdn/2016/10/mir-aytmatova-russk.pdf Мир Чингиза Айтматова.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729151830/https://turktoday.info/cdn/2016/10/mir-aytmatova-russk.pdf |date=2023-07-29 }} – Б.: Бийиктик. 2013 * Гуцуляк О. [http://primordial.org.ua/books Пошуки Заповiтного Царства: Мiф – Текст – Реальнiсть.] – Iвано-Франкiвськ, 2007. * Кадыров А. М. [http://www.library.ugatu.ac.ru/fulltxt/Kadirov_Kulturologiya_2011.pdf Культурология. Мировая и отечественная культура: учебное пособие] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181123150512/http://www.library.ugatu.ac.ru/fulltxt/Kadirov_Kulturologiya_2011.pdf |date=2018-11-23 }} – Уфа, 2011. – 532 с. ISBN 978-5-94524-124-4 * Гуцуляк О. [http://journal.asu.ru/wv/article/view/2371/1733 Развитие евразийского мифологического образа Гер/Кер Кер-оглы – сына могилы и правителя Чамбули Мастон] // Мировоззрение населения Южной Сибири и Центральной Азии в исторической ретроспективе. Выпуск 4. – Барнаул: Издательство Алтайского государственного университета. 2010 * Медведко Л. И. Россия, Запад, Ислам: «столкновение цивилизаций»? М., 2003. * [[Бигүл Адамқызы Жетпісбаева|Жетписбаева Б. А.]] [https://docplayer.ru/27298483-Drevnetyurkskaya-literatura.html Древнетюркская литература: Учебник.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219090434/http://docplayer.ru/27298483-Drevnetyurkskaya-literatura.html |date=2020-02-19 }}– Алматы. 2006. * Абдакимов А. История Казахстана: с древнейших времен до наших дней: Учебное пособие. – Алматы. 2003. * Амрахов М. И. [http://anl.az/el_ru/a/am_bqufz.pdf Возникновение государственности и формы землевладения у тюрков. Учебное пособие.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190717194020/http://anl.az/el_ru/a/am_bqufz.pdf |date=2019-07-17 }} – Баку, 2011. С.6. * Кокумбаева Б. Д. [http://xn--80aaa1brkt0a3m.xn--80ao21a/books/130814/130814-001.pdf Культурология тенгрианского искусства] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191126170712/http://xn--80aaa1brkt0a3m.xn--80ao21a/books/130814/130814-001.pdf |date=2019-11-26 }}// Учебное пособие. – Павлодар: Павлодарский государственный педагогический институт. 2012 * Акишев А.А. Инсебаев Т.А., Азербаев А.Д., Дауенов Е.Н., Сметова А.Т. Очерки колонизации Павлодарского Прииртышья царской Россией. Учебно-методическое пособие. – Павлодарский государственный университет им. С. Торайгырова. Павлодар: КЕРЕКУ, 2008. ISBN 9965-583-61-7 * Арын Р.С., Иренов Г.Н. [http://library.psu.kz/fulltext/transactions/392_irenov_g.n_etnopolitika_i_nacionalnie_idei.pdf Этнополитология: учебное пособие]. // Павлодарский государственный университет им. С. Торайгырова. ─ Павлодар: ЭКО, 2008. ISBN 9965-08-323-1:900.88 * [[Махмұд Базарқұлұлы Қасымбеков|Касымбеков М.Б.]], Пралиев С.Ж., Жампеисова К.К. и др. Мәнгілік Ел. Учебник для вузов. – Алматы: Ұлағат, 2015 – 336 с. – ISBN 978-601-298-356-2 [http://kaznpu.kz/docs/ins_pedagogiki_psih/Verstka-Mangilik_El.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331130851/http://kaznpu.kz/docs/ins_pedagogiki_psih/Verstka-Mangilik_El.pdf |date=2020-03-31 }} * Тулешов В. Азиатский путь: история XXI века. - Алматы. 2010</ref>. Ресей, Қазақстан және Әзірбайжанның кейбір жоғары оқу орындары Аджиевтің кітаптарын ұсынылған және қосымша әдебиеттер тізіміне енгізді <ref name="litraadji">* Фортунатов В. В. Отечественная история: Учебное пособие для гуманитарных вузов. – СПб.: Питер, 2009. С. 58 * Фортунатов В. В. Отечественная история: Учебное пособие для технических вузов . – СПб.: Питер, 2006. С. 70 * Федько Р. А. [http://www.bagsurb.ru/upload/doc/28.doc Отечественная история: учебно-методический комплекс для всех специальностей]. 2-е изд., перераб. и доп.// – Башкирская Академия государственной службы и управления при Президенте республики Башкортостан – Уфа: БАГСУ, 2008 *[https://studylib.ru/doc/3788864/temy-lekcionnyh-zanyatij---fakul._tet-sociologii-urgpu Учебно-методический комплекс по дисциплине «История Средних веков»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729151801/https://studylib.ru/doc/3788864/temy-lekcionnyh-zanyatij---fakul._tet-sociologii-urgpu |date=2023-07-29 }} // Уральский государственный педагогический университет. Екатеринбург, 2010 * Абдуллаев Н.А. , Нурышев Г.Ж. , Ерниязов Д.К., Кожакметова Г.К., Есеналина Ж., Шинтемирова А. [https://textarchive.ru/c-2286564-pall.html Учебно-методический комплекс «История Казахстана»] // Актюбинский государственный педагогический институт. – Актобе. 2005 * [https://studydocs.ru/document/615175 Учебно-методический комплекс дисциплины «Культурология»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729151802/https://studydocs.ru/document/615175 |date=2023-07-29 }} — Астана: Высшая школа экономики, бизнеса и социальных наук. Казахский гуманитарно-юридический университет. 2011 * Раздыкова Г. М. [https://psu.kz/arm/upload/umk_pdf/44086.pdf Методические рекомендации по изучению дисциплины «Сравнительная культурология»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729151901/https://tou.edu.kz/arm/upload/umk_pdf/44086.pdf |date=2023-07-29 }}// Павлодарский государственный университет им. С. Торайгырова * [http://ias.kstu.kz/ik/2012/02/28/611/ Учебно-методический комплекс дисциплины «История Казахстана»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120917022813/http://ias.kstu.kz/ik/2012/02/28/611/ |date=2012-09-17 }} Кафедра истории Казахстана // Карагандинский государственный технический университет * Уразова С. А. [https://docplayer.ru/41712359-Istoriya-mirovyh-religiy.html История мировых религий. Методические указания к спецкурсу]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Пензенский государственный университет * Аллабердина Г. И. [https://uchebana5.ru/cont/2428158-p8.html История России: Учебно-методический комплекс.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241210103539/https://uchebana5.ru/cont/2428158-p8.html |date=2024-12-10 }} // Для студентов специальности «История». — Сибай, 2010. 67 с. Сибайский институт (филиал Башкирского государственного университета) * Шубин Е.А., Закиров И.М., Абдрашитов Ю.Ф. [https://refdb.ru/look/1645828-pall.html Отечественная история. Учебно-методический комплекс для студентов юридического факультета] // Академия труда и социальных отношений. Башкирский институт социальных технологий. – Уфа, 2007. *[http://shelly.ksu.ru/pls/student/study_plan_program.practice_print?p_menu%3D530%26p_content%3D85821%26p_h%3D4F0DB8881DF1AF8C929EB28078957540 Программа дисциплины «История Татарстана»]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Направление подготовки «История». Квалификация выпускника – бакалавр // Казанский (Приволжский) федеральный университет – Казань. 2012 * [http://e-kitaptar.com/умк-на-русском/политическая-мысль-казахстана Учебно-методический курс «Политическая мысль Казахстана» для студентов 2 курса специальности 050502 - «Политология»]// Учебно-методические материалы в Казахстане *[https://kpfu.ru/pdf/portal/oop/9747.pdf Программа дисциплины «Мифология города: казус Казани»]{{Deadlink|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Направление подготовки «История». Профиль подготовки: История России: социокультурные и этнополитические исследования. Квалификация выпускника – магистр. //Казанский (Приволжский) федеральный университет – Казань. 2012 * Заболотный В. М. [http://elibrary.bsu.az/books_200/N_77.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180827195612/http://elibrary.bsu.az/books_200/N_77.pdf |date=2018-08-27 }} Древние языки и культуры. Учебно-методический комплекс] // Московский государственный университет экономики, статистики, информатики. Кафедра лингвистики и межкультурной коммуникации * Кадыров А. М., Коровина С. В., Кропачев А. И., Феклина О. Б., Шаяхметова А. М., Ширяев Л. А. [https://studfile.net/preview/957913/page:22/ Методические указания по курсам «Культурология и русский язык», «Культурология»]/ План семинара 9 // Уфимский государственный авиационный технический университет. Кафедра истории Отечества и культурологи * Джагфаров Н.Р., Утегалиева А.Ж., Кабдушев Б.Ж. [http://libr.aues.kz/facultet/fit/kaf_sd/8/umm/sd_2.htm Методические указания к семинарским занятиям для студентов 1 курса очной формы обучения всех специальностей. История Казахстана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200225111559/http://libr.aues.kz/facultet/fit/kaf_sd/8/umm/sd_2.htm |date=2020-02-25 }} // Алматинский университет энергетики и связи – Алматы. 2012 * [http://kaznpu.kz/docs/ums_rums/tup_rus/13_5B011400.pdf Типовая учебная программа «История»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200114093955/http://kaznpu.kz/docs/ums_rums/tup_rus/13_5B011400.pdf |date=2020-01-14 }} // Министерство образования и науки Республики Казахстан – Алматы, 2016 * Мамедов Ф.Т. [http://www.anl.az/el_ru/kniqi/2014/2-815836.pdf Культура управления. Опыт зарубежных стран] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191206182347/http://anl.az/el_ru/kniqi/2014/2-815836.pdf |date=2019-12-06 }} // Учебное пособие – Баку: Апостроф. 2013</ref>. Бүгінгі таңда әртүрлі елдердің ғалымдары Әджіевтің жаңалықтары негізінде жұмысын жалғастыруда <ref name="nekrolog1">[http://turkologiya.org/saylar/turkologiya-2018-2.pdf Мурад Аджи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190214195355/http://turkologiya.org/saylar/turkologiya-2018-2.pdf |date=2019-02-14 }} // Türkologiya. 2018, №2. С. 136</ref>. Оның әлемдік тарих контекстіндегі зерттеулерінің нәтижесінде бұрын зерттелмеген Тәңіршілдік пайда болды тақырыпқа ғалымдардың кең ауқымы жүгінді<ref name="krodnikam"/><ref name="fedorova">Фёдорова Л. В. [https://www.tuva.asia/journal/issue_2-3/3800-fedorova.html Третья Международная научно-практическая конференция «Тэнгрианство и эпическое наследие народов Евразии: истоки и современность»] // Новые исследования Тувы. 2011, №2 – 3</ref><ref name="adjievam">Аджиев А. М. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Ай ванна най, дэсэм. Фольклор в трудах Мурада Аджи.] — Вестник тюркского мира. 2017, №1.</ref>. Әджіевтің бұл мәселедегі ұстанымы адамзат тарихына жаңаша көзқараспен қарауға мәжбүр етеді <ref name="ayupov">Аюпов Н. Г. [http://tengrifund.ru/wp-content/library-tengrifund/Monografiya_Ayupova.pdf Тенгрианство как открытое мировоззрение] — Алматы: КазНПУ имени Абая, 2012. С. 7</ref>. Алтайдағы әлеуметтік сауалнамалар жастардың пікірінше, Әджіев Алтай халықтарының тарихына әсер еткен қайраткерлердің бірі екенін көрсетті <ref name="eroxina">Ерохина Е. А. [https://elibrary.ru/item.asp?id=11718817& Коллективная память в этническом самосознании горноалтайской молодёжи] // Социология образования. 2010, № 1</ref>. Мамандар оның жұмысын этнопедагогикалық білім беру мәселелерін шешуде маңызды рөл атқаратын шығармаларға жатқызады <ref name="etnopedagog">Мысалы қараңыз * Асанова З. Р. Основные источники исследований по этнопедагогике крымских татар//Педагогiчний дискурс. Вып. 15. 2013 * Борликов Г. М. [http://rudocs.exdat.com/docs/index-179688.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116120123/http://rudocs.exdat.com/docs/index-179688.html |date=2018-11-16 }} Степная культура как феномен самобытной цивилизации]// Мир образования – образование в мире. 2004, №3. * Ултургашева Н. Т. [https://studylib.ru/doc/1786786/uchenye-zapiski-nauchno-issledovatel._skogo-instituta Национально-культурные традиции коренных народов Кузбасса – основа этнокультурного образования и воспитания] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729152320/https://studylib.ru/doc/1786786/uchenye-zapiski-nauchno-issledovatel._skogo-instituta |date=2023-07-29 }} // Ученые записки Научно-исследовательского института прикладной культурологии. Т. 2. – Кемерово: Кемеровский государственный университет культуры и искусств. 2006. С.86 * Хайруддинов М. А., Асанова З. Р. [http://www.mspu.by/files/conference/etnopedagogika.pdf История становления и развития этнопедагогики крымскотатарского народа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331135522/http://www.mspu.by/files/conference/etnopedagogika.pdf |date=2020-03-31 }}//Этнопедагогика: история и современность. Материалы Международной научно-практической конференции. Мозырь, 17-18 октября 2013 г. – Мозырь: МГПУ им. И. П. Шамякина. 2013</ref>. Сонымен бірге, ұлтшылдық рухында бапталған авторлардың Әджіевтің шығармашылығы туралы жағымсыз пікірі бар екендігі атап өтіледі<ref name="saparova">Сапарова Ю. А. [https://cyberleninka.ru/article/n/kazahskaya-kultura-mezhdu-evropoy-i-aziey Между Европой и Азией] // Вестник Московского государственного университета культуры и искусств. 2014, № 2 (58)</ref>. Олар әр түрлі жолдармен ғалымның беделін түсіруге тырысады <ref name="memetov">Меметов А. М. [http://sn-philol.cfuv.ru/wp-content/uploads/2016/12/uch-27-3-fililog.pdf Участие киммерийцев и скифов в этногенезе крымских татар]{{Deadlink|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Ученые записки Таврического национального университета им В.И. Вернадского. 2014. Т. 27, №3. С. 3 – 4</ref>. Кейбіреулер оның шығармасы тарихты нашар білетін кітап оқырманына арналған дейді <ref name="eliseevg">Елисеев Г. А. [http://udod.www3.50megs.com/murad.html Выдумки, ложь. Великая Степь] // Русское Средневековье.— М.: Восток, 1999</ref><ref name="bisenbaevak">Бисенбаев А. К. [https://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/bisenb/05.php Центральноазиатский феномен фольк-хистори] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180330093359/http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/bisenb/05.php |date=2018-03-30 }} // Другая Центральная Азия.— Алматы: Аркасс, 2003</ref><ref name="vpetrov">Петров В. Б. [http://fatus.chat.ru/sc&kvazy.html История о квазиистории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200613141717/http://fatus.chat.ru/sc%26kvazy.html |date=2020-06-13 }} // Найдыш В. М., Наука и квазинаучные формы культуры.— М.: МПУ Сигналъ, 1999</ref>. Кейбір авторлар Әджіевтің шығармаларын қабылдамайды <ref name="pantnacion">Мысалы қараңыз * Володихин Д. [https://scepsis.net/library/id_148.html Феномен Фольк-Хистори] // Скепсис. 1999, № 5. * Володихин Д. [http://vivovoco.astronet.ru/VV/PAPERS/HISTORY/FOLKHIST.HTM «Новая хронология» как авангард фольк-хистори] // Новая и новейшая история. 2000, №3 * Юрченко И. Ю. [https://cyberleninka.ru/article/n/kazaki-tyurki-traktovka-problemy-etnicheskogo-proishozhdeniya-kazachestva-v-neopantyurkistskoy-istoriografii-na-primere-novyh-knig Проблема этноидентификации северокавказского казачества в интерпретации новейшего неопантюркизма в произведениях Мурада Аджи (Аджиева М. Э.)] // Наше Отечество. Страницы истории. Сборник научных трудов. Выпуск 5. — М., 2009. * Юрченко И. Ю. Казачество как феномен в жанре «фолк-хистори» постсоветской псевдоисториографии // Сборники конференций НИЦ «Социосфера», 2012.— № 15. * Петров В. Б. [http://fatus.chat.ru/sc&kvazy.html История о квазиистории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200613141717/http://fatus.chat.ru/sc%26kvazy.html |date=2020-06-13 }} // Найдыш В. М., Наука и квазинаучные формы культуры.— М.: МПУ Сигналъ, 1999 * Петров А. [http://vivovoco.astronet.ru/VV/PAPERS/HISTORY/PETROFOM.HTM Перевернутая история. Лженаучные модели прошлого]// Новая и новейшая история. 2004, №3 * Олейников Д. [http://janaberestova.narod.ru/goroschek.htm Книга – Полынь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200810030835/http://janaberestova.narod.ru/goroschek.htm |date=2020-08-10 }}// Володихин Д., Елисеева О., Олейников Д. История России в мелкий горошек. – М.: ЗАО «Мануфактура», ООО «Издательство „Единство“». 1998 * Гаджиев М. С., Кузнецов В. А., Чеченов И. М. Мифы о «великих предках» // История в зеркале паранауки: Критика современной этноцентристской историографии Северного Кавказа. – М.: Ин-т этнологии и антропологии РАН им. Н. Н. Миклухо-Маклая. 2006</ref> және пантюркизм мен ұлтшылдықтың қауіптілігі туралы айтады <ref name="saparova"/><ref name=" bilimvein "/>. Сарапшылардың пікірінше, Әджіев туралы жағымсыз пікірлердің көпшілігі бір нүктеге дейін азаяды: ол тарихшы емес<ref name="bilimvein"/><ref name="perevalovs">Перевалов С. М. [https://cyberleninka.ru/article/n/vosstanie-diletantov-rossiyskaya-istoriografiya-na-rubezhe-vekov-1 Восстание дилетантов: российская историография на рубеже веков] // Вестник Владикавказского научного центра, 2002. Т. 2. № 4</ref>. Мамандардың айтуынша, мұндай мәлімдемелер экономикалық және тарихи география сияқты күрделі Білім салаларымен байланысты ғылыми зерттеулердің ерекшеліктерін түсінбейтіндігін көрсетеді. Әджіевтің ғылымның осы салаларындағы кәсібилігі даусыз <ref name="bilimvein"/><ref name="ternopol"/>. Ғалымның айтуынша, «сыншылар» географиялық ғылым оның зерттеулерінің орталығында екенін түсінбеді<ref name="sokrovischa">[http://mir-azerbaydjana.az/ggg-gggg-g-ggg-gggggg_d1052.html Мурад Аджи о своих сокровищах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806161933/http://www.mir-azerbaydjana.az/ggg-gggg-g-ggg-gggggg_d1052.html |date=2020-08-06 }}//Мир Азербайджана, 2017, октябрь</ref>. Теріс пікірлердің авторларының ешқайсысы <ref name="pantnacion"/> Әджіевтің атына онымен ашық пікірталасқа түскен жоқ <ref name="sokrovischa"/><ref name="beynenson">Бейненсон И. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Талисман слова] — Вестник тюркского мира. 2017, №1. С. 75</ref><ref name="hamidminoj">Миножетдинов Х. К. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB Духовный манифест свободного человека] — Вестник тюркского мира. 2017, №1.</ref>. Олар «бөтен адамды» ұрғысы келді <ref name="perevalovs"/> және басқа адамдардан көмек сұрады<ref name="oleynikovd ">Олейников Д. [http://janaberestova.narod.ru/goroschek.htm Книга – Полынь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200810030835/http://janaberestova.narod.ru/goroschek.htm |date=2020-08-10 }} (Глава «Зоологический национализм»)// Володихин Д., Елисеева О., Олейников Д. История России в мелкий горошек. – М.: ЗАО «Мануфактура», ООО «Издательство „Единство“». 1998</ref>. Әджіевтің қызметі туралы айта отырып, авторлар оның белсенді шығармашылығын еске түсіреді <ref name="nemchenko"/><ref name="aguseynov">Гусейнов А. А. [https://yadi.sk/i/lfXDEQba3NqnEB В «координатах добра»] — Вестник тюркского мира. 2017, №1</ref>, тарихи шындықты анықтауға және оқырмандардың әр түрлі ұрпақтарын рухани тәрбиелеуге қосқан үлесін атап өтеді <ref name="prezident">[https://regnum.ru/news/495184.html Ильхам Алиев принял дагестанского писателя Мурада Аджи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200614160226/https://regnum.ru/news/495184.html |date=2020-06-14 }} // ИА REGNUM, 9.08.2005</ref><ref name=" mirskorbit "/><ref name=" vankareotmet "/><ref name="aspand">Аспандиярова А. [https://www.neweurasia.info/archive/1999/ka_press/08_17_Nazp0503.htm Книга, которая должна была появиться раньше] //Казахстанская правда, 17.08.1999</ref><ref name="etagirov">Тагиров Э. Р. [https://litrossia.ru/item/yantarnoe-runo-v-tjurkskom-mire/ Янтарное руно в тюркском мире. Слово о Мураде Аджи]// Литературная Россия, 26.12.19, №48</ref>. Аджиевтің ғылыми-көпшілік кітаптары ұлттық-мәдени дәстүрлермен танысуға және «бөтен» ұлттық-мәдени кодтарға құрметпен қарауға ықпал етеді <ref name="bilimvein"/><ref name="bilimvein"/><ref name="krodnikam"/><ref name="krodnikam"/>. Оның тұжырымдамасының жаңа тұжырымы зерттеушілерді оның тұжырымдарына мұқият қарауға мәжбүр етеді <ref name="alievs"/>. == Негізгі жұмыстары == * Аджиев М. Э. Сибирь: XX век (Сибір: XX століття). — М.: Мысль, 1982. * Аджиев М. Э. Мы — из рода Половецкого! – Рыбинск, 1992 . * Аджи М. Полынь Половецкого поля: Из родословной кумыков, карачаевцев, балкарцев, казаков, казахов, татар, чувашей, якутов, гагаузов, крымских татар, части русских, украинцев и других народов, ведущих свое начало от тюркского (кипчакского) корня и забывших его (Қыпшақ даласының жусаны). – М.: ТОО «ПИК-КОНТЕКСТ», 1994. ISBN 5-7358-0177-5 * Аджи М. Тайна святого Георгия, или подаренное Тенгри: Из духовного наследия тюрков.— М.: МБФ «Джарган», 1997 * Аджи М. Европа. Тюрки. Великая Степь (Еуропа. Түркілер. Ұлы Дала).— 1-е изд.— М.: Мысль, 1998. ISBN 5-244-00914-1 * Аджи М. Кипчаки. Древняя история тюрков и Великой Степи. Книга для школьников и их родителей (Қыпшақтар. Түріктер мен Ұлы даланың көне тарихы). — М.: «Новости», 1999. ISBN 5-88149-044-4 * Аджи М. Кипчаки. Огузы. Средневековая история тюрков и Великой Степи. Книга для школьников и их родителей.— М.: «Новости», 2001. ISBN 5-88149-076-2 * Аджи М. Тюрки и мир: сокровенная история. — М. : АСТ, 2008. ISBN 5-17-050082-3 ISBN 978-5-17-050082-6 * Аджи М. Азиатская Европа (Азиялық Еуропа).— М.: АСТ, 2008. ISBN 5-17-048283-3 ISBN 978-5-17-048283-2 * Аджи М. Дыхание Армагеддона. — М.: АСТ, Хранитель, 2011. ISBN 5-17-073768-8 ISBN 978-5-17-073768-0 * Аджи М. Без Вечного Синего Неба (Мәңгілік Көк Аспансыз). — М.: АСТ, 2010. ISBN 978-5-17-065941-8; ISBN 978-5-271-27149-6 * Аджи М. Полынный мой путь.— М.: АСТ, 2014.ISBN 978-5-17-082067-2. * Аджи М. Великая Степь. Приношение тюрка. – М.: АСТ,2014. ISBN 978-5-17-083821-9 * Аджи М. История тюрков. Такими знали нас. — М.: АСТ, 2015. ISBN 978-5-17-087192-6 . * Аджи М. Сага о Великой Степи Очерки нашей истории. — М.: АСТ, 2016. ISBN 978-5-17-093309-9. * Аджи М. Святой Георгий и гунны. — М.: АСТ, 2019. ISBN 978-5-17-112807-4. * Adji M. Kıpçaklar. Türklerin ve Büyük Bozkırın Kadim Tarihi. — Ankara, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 2002. ISBN 9751615321. * Adji M. Asia’s Europa. Volume 1. — М.,: АСТ, 2005. ISBN 5-17-030206-1. * Adji M. Avrupa Türkler ve Büyük Bozkır – Kıpçaklar. — Istanbul, Dogu Kitabevi, 2016. ISBN 978-605-9093-64-4. * Adji M. Kaybolan Millet (Deşt-i Kipçak Medeniyeti).— Istanbul, Doğu Kitabevi, 2019. ISBN 978-605-2096-43-7. * Adji M. Türklerin Sakli Tarih. — Istanbul, Kaynak Yayınları, 2019. ISBN 978-605-69217-4-2. == Сілтеме == *[http://www.adji.ru http://www.adji.ru] - Мұрат Әджіевтің ресми сайты [[Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары]] [[Санат:Ресей жазушылары]] nrcei878c694jyhm64nl86xrumpn7ks Алтай (футбол клубы, Өскемен) 0 607301 3622721 3621649 2026-06-26T17:40:34Z Орел Карл 81620 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622721 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{Flagicon|Қазақстан}} Алтай |ағымдағы маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026]] |логотипі = |толық атауы = «Алтай Өскемен» |лақап аты = |құрылған = [[2017 жыл]] |таратылды = |стадионы = «[[Восток (стадион)|Восток]]» |сыйымдылығы = 8 500 |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = {{Ту|Қазақстан}} Нартай Маратпекұлы Чамбилов |жаттықтырушы = {{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |капитаны = {{Ту|Қазақстан}} [[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]] |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = [[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|2026]] |орын = ? |сайты = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = 75AADB | body1 = 75AADB | rightarm1 = 75AADB | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _DIN1718a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _DIN1718a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 2447D5 | socks2 = FFFFFF }} '''«Алтай»''' — [[Шығыс Қазақстан облысы|Шығыс Қазақстан облысындағы]] футбол клубы<ref>https://www.goszakup.gov.kz/ru/registry/show_supplier/250270</ref>. 2017 жылы құрылған. 2023 жылдың желтоқсан айында Өскеменде — «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан Премьер Лигасында]] ойын көрсетеді. == Тарихы == 2015 жылы қаржы үнемдеу мақсатында Шығыс Қазақстандағы екі клуб — «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» пен «[[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]» таратылды да, орнына «Алтай» клубы құрылды. 2017 жылғы ақпанда «Алтай» футбол клубы (президенті Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев) құрылтай кемшіліктерге және өрескел қаржылық бұзушылықтарға байланысты Қазақстан футбол федерациясы барлық лигалардың Қазақстан чемпионатынан шығарылды. Содан кейін клуб 220 миллион теңге қарызға байланысты таратылды<ref>[https://prosports.kz/news/224917 «АЛТАЙский» край]</ref>. Оның орнына "Алтай ШҚО" (толық атауы — ''Алтай футбол клубы, Өскемен'') клубы құрылды. 2017 жылы 1 наурызда Семей қаласында орналасқан жаңа «Алтай» КМҚК КСТАСК құрылды (директоры Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев), ол Қазақстан Чемпионатының Екінші лигасына қатысуға жарияланған. Чемпионат басталғаннан бастап команда «ШҚО-Алтай» болып өзгертіліп, оған Бірінші лигаға шығу міндеті жүктелді. Сергей Тимофеев 1995-1997 жылы туылған жас футболшыларды құрамға алуға уәде берді<ref>[http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko Команда второй лиги переименована в «Алтай ВКО»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180816095211/http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko |date=2018-08-16 }}</ref>. 2017 жылдың қыркүйегінде «Алтай» КМҚК КСТАСК басшылығы мемлекеттік тіркеуді жүргізді және Семей қаласы, Шығыс Қазақстан облысының «Алтай» футбол клубы жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып қайта құрылды<ref>[https://tenderplus.kz/organization/too-futbolnyj-klub-altaj-vostocno-kazahstanskoj-oblasti ТОО «ФУТБОЛЬНЫЙ КЛУБ „АЛТАЙ“ ВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ»]</ref>. 2017 жылғы маусымда «ШҚО Алтай» екінші лига командалары арасында біріншілікті жеңіп алып, алтын медалдарға ие болып<ref>[https://prosports.kz/news/251531 «Алтай» — победитель Второй лиги]</ref>, Бірінші лигаға жалғыз жолдаманы жеңіп алды<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-nagradili-zolotyimi-medalyami-vtoroy-ligi#comments «Алтай» наградили золотыми медалями Второй лиги]</ref>. Команданы жеңіске екінші лиганың үздік жаттықтырушысы болған бас жаттықтырушы [[Сергей Анатольевич Тимофеев|Сергей Тимофеев]]<ref>[http://kazfootball.kz/news/21231 Сергей Тимофеев — лучший тренер Второй лиги — 2017]</ref> алып келді. Клубтың үздік бомбардирі - ойын көрсеткіші бойынша алматылық «Қайрат М» -ден (20 гол) Бақдәулет Жүзбайға ғана есе жіберген, бірақ Екінші Лиганың ең үздік ойыншысы деп танылған Дәурен Қайқыбасов (18 гол) болды<ref>[https://www.sports.kz/news/po-suti-tretya-po-faktu-vtoraya По сути третья, по факту Вторая]</ref>. 2018 жылғы маусымда команда айтарлықтай өзгерді, алдыңғы құрамдағы 7 ойыншы ғана келісімшартты ұзартты: қақпашылар Сапарғалиев пен Асан, қорғаушылар Кунов пен Тәңірбергенов, жартылай қорғаушы Овчинников және шабуылшылар Қайқыбасов пен Нүсіп. Тәжірибелі [[Алексей Юрьевич Шакин|Шакин]], [[Константин Викторович Заречный|Заречный]], [[Фархадбек Равшанұлы Ырысметов|Ырысметов]] және Молтусиновтар келді<ref>[http://kazfootball.kz/news/23945 «Алтай» подписал трех игроков]</ref>. 2018 жылы наурызда Шымкентте өткен 2018 жылғы Қазақстан Кубогының алдын-ала турнирінде ШҚО Алтай [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|«Екібастұз»]] (7-1) және павлодардың «Ақ-Бетін» (4-0) жеңді, бірақ «Тараздан»(1-2) жеңіліп, турнирден ерте шықты<ref>[http://kaz-football.kz/18/cup18_stat.shtml#16 ХХVII КУБОК КАЗАХСТАНА — 2018]</ref>. Бірінші лига чемпионатында команда жақсы өнер көрсетіп, былтыр премьер-лигада жеңіліп қалған [[Оқжетпес (футбол клубы)|«Оқжетпес»]] пен бірден қайтып келген [[Тараз (футбол клубы)|«Тараздан»]] және шымкенттік [[Қыран (футбол клубы)|«Қыраннан»]] 4-орын алды. Алексей Шакин мен Дәурен Қайқыбасов 11 голдан соқты. 2019 маусымы рекордтық 30 пенальтимен (1:1, қосымша уақыт 1:1, пен. 15:14) [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2019|Қазақстан кубогының]] 1/8 кезеңінде елдің бес дүркін чемпионы, елордалық [[Астана (футбол клубы)|«Астананы»]] жеңіп, сенсациялық жеңіспен басталды. Ал «ШҚО Алтай» [[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Бірінші лиганың]] ширек финалға өткен жалғыз клубы болды. Алайда, негізгі уақытта турнирде бірде-бір матчта жеңіліп қалмай, шығысқазақстандықтар 1:3 есебімен пенальти сериясында Премьер-Лига өкілі - [[Атырау (футбол клубы)|«Атырауға»]] жол берді (1:1)<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-ne-proigral-ni-odnogo-matcha-v-tekuschem-rozyigryishe-kubka-kazahstana «Алтай» не проиграл ни одного матча в текущем розыгрыше Кубка Казахстана]</ref>. Чемпионатта клуб бірінші турдан кейін турнир кестесінде бірінші орынды иеленді (13 ойын) екінші орыннан ыңғайлы 4 ұпаймен алға шықты, ал Сергей Дудкин 8 голмен бомбардирлер көшбасшысына айналды<ref>[https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ Первый круг пройден. «Алтай» уверенно лидирует] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722101012/https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ |date=2019-07-22 }}</ref>. 2020 жылғы «COVID» маусымында Бірінші лигаға қатысатын 14 команда екі конференцияға бөлінді. Командалар сапарсыз ойнады, әр айналымда матчтар тек бір қалада өтті, ал «Алтай» өз конференциясында соңғы 7-орынға ие болды. 2021, 2022 және 2023 жылдары «Алтай» командасы Екінші лигада ойнады. 2023 жылдың желтоқсанында «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. Бастапқыда, Екінші лигада ойнау жоспарланған клуб спорт басқармасының қолдауымен Бірінші лигаға ауыстырылды. Бас бапкер болып [[Сергей Анатольевич Лабодовский|Сергей Лабодовский]] тағайындалды<ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/sajt-kontenti/zhaalytar/45364-altaj-skemen-futbol-kluby-birinshi-ligada-ojnajdy.html|title=«Алтай Өскемен» футбол клубы Бірінші лигада ойнайды|publisher=Altainews media centre|date=2024-03-15|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/oialara-sholu/sho/50698-altaj-skemen-birinshi-ligany-soy-ojynyn-zheispen-ajatady.html|title=«Алтай Өскемен» Бірінші лиганың соңғы ойынын жеңіспен аяқтады|publisher=Altainews media centre|date=2024-10-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2024 жылдың маусымында [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] жаңа бас бапкер болды<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/altay-futbol-komandasin-vahid-masudov-zhattiktiradi-06c292/|title=«Алтай» футбол командасын Вахид Масудов жаттықтырады|publisher=«ҚазАқпарат» Халықаралық ақпарат агенттігі|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://bassport.kz/kz/news/14759|title=Вахид Масудов «Алтай» тізгінін ұстады|publisher=BASSPORT.kz|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2025 жылдың 24 қазанында Бірінші лиганың 26-тур ойындары өтті. Маусым қорытындысы бойынша Премьер-лигаға берілетін үшінші жолдаманы «Алтай» командасы жеңіп алды<ref>{{Cite web |url=https://kffleague.kz/kz/news/406|title=Бірінші лига мәреге жетті: «Алтай» Премьер-лигаға жолдама алды|publisher=Қазақстан Премьер-Лигасы|date=2025-10-24|accessdate=2025-12-10}}</ref>. == Жетекшілігі мен жаттықтырушы құрамы == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Директор |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Нартай Чамбилов |- |align="left"|Спорт директоры |align="left"|Вячеслав Федоров |- | align="left" |Бас бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" |Вячеслав Зинюков |- | align="left" |Дене даярлығы бойынша бапкер | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Егор Скулкин |- | align="left" |Қақпашылардың бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Илья Байтеряков |- | align="left" |Дәрігер | align="left" |Рамиль Жамалдинов |- |align="left"|Массажист |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Владимир Долганов |- |} == Ойыншылар құрамы == ''2026 жылдың 24 маусымдағы жағдай бойынша''<ref>[https://kffleague.kz/team/295 Қазақстан Премьер-Лигасы]</ref>: {{Құрама}} {{Ойыншы|1|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әнуар Сапарғалиев||1998}} {{Ойыншы|13|{{Ту|Ресей}}|Қақ|[[Иван Андреевич Коновалов|Иван Коновалов]]||1994}} {{Ойыншы|35|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әбілхайыр Әлиакбар||2006}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|3|{{Ту|Нигерия}}|Қор|Самюэль Одеоибо||1993}} {{Ойыншы|4|{{Ту|Сербия}}|Қор|Неманья Мичевич||1999}} {{Ойыншы|5|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Ораз Сайлыбаев||2000}} {{Ойыншы|6|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Тимур Реджепов||2002}} {{Ойыншы|9|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Елисей Юрьевич Горшунов|Елисей Горшунов]]||2002}} {{Ойыншы|15|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Дмитрий Сергеевич Шмидт|Дмитрий Шмидт]] ''(капитан)''||1993}} {{Ойыншы|23|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Досжан Кенжеғұлов||2000}} {{Ойыншы|88|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Сергей Иванов||2004}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|8|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]] ||1993}} {{Ойыншы|11|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Ибраһим Дадаев||2002}} {{Ойыншы|16|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Юнус Масудов||2008}} {{Ойыншы|17|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Жаннұр Көкеев||2003}} {{Ойыншы|18|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Абылайхан Қанатұлы Назымханов|Абылайхан Назымханов]]||2002}} {{Ойыншы|21|{{Ту|Хорватия}}|ЖҚ|Никола Жамбор||1995}} {{Ойыншы|22|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Аслан Фархадұлы Жанұзақов|Аслан Жанұзақов]]||1993}} {{Ойыншы|37|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Роман Брагин||2007}} {{Ойыншы|46|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Артем Тетерин||2006}} {{Ойыншы|98|{{Ту|Беларусь}}|ЖҚ|Дмитрий Подстрелов||1998}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|7|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Гаврил Эдуардович Кан|Гаврил Кан]]||1999}} {{Ойыншы|10|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Әділет Омарбек||1999}} {{Ойыншы|19|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Захар Гультяев||2005}} {{Ойыншы|29|{{Ту|Грузия}}|Шаб|Элгуджа Лобжанидзе||1992}} {{Ойыншы|70|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Денис Юрьевич Митрофанов|Денис Митрофанов]]||2002}} {{Ойыншы|77|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Сэйф Попов||2004}} {{Ойыншы|91|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Сергей Александрович Хижниченко|Сергей Хижниченко]]||1991}} {{Ойыншы|99|{{Ту|Сербия}}|Шаб|Драган Стоисавлевич||2003}} {{Құрама соңы}} == Жастар командасы == «Алтай-Ж» жастар командасы — 2018–2020 және 2024 маусымдарындағы [[Футболдан Қазақстан екінші лигасы|Екінші лига]] біріншілігінің қатысушысы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футбол клубтары]] [[Санат:2017 жылы құрылған футбол клубтары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК]] [[Санат:Өскемендегі спорт]] pzao4b2md843katudo2upmrzuptz31s 3622818 3622721 2026-06-27T06:10:35Z Орел Карл 81620 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622818 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{Flagicon|Қазақстан}} Алтай |ағымдағы маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|Ағымдағы маусым]] |логотипі = |толық атауы = «Алтай Өскемен» |лақап аты = |құрылған = [[2017 жыл]] |таратылды = |стадионы = «[[Восток (стадион)|Восток]]» |сыйымдылығы = 8 500 |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = {{Ту|Қазақстан}} Нартай Маратпекұлы Чамбилов |жаттықтырушы = {{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |капитаны = {{Ту|Қазақстан}} [[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]] |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = [[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|2026]] |орын = ? |сайты = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = 75AADB | body1 = 75AADB | rightarm1 = 75AADB | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _DIN1718a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _DIN1718a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 2447D5 | socks2 = FFFFFF }} '''«Алтай»''' — [[Шығыс Қазақстан облысы|Шығыс Қазақстан облысындағы]] футбол клубы<ref>https://www.goszakup.gov.kz/ru/registry/show_supplier/250270</ref>. 2017 жылы құрылған. 2023 жылдың желтоқсан айында Өскеменде — «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан Премьер Лигасында]] ойын көрсетеді. == Тарихы == 2015 жылы қаржы үнемдеу мақсатында Шығыс Қазақстандағы екі клуб — «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» пен «[[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]» таратылды да, орнына «Алтай» клубы құрылды. 2017 жылғы ақпанда «Алтай» футбол клубы (президенті Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев) құрылтай кемшіліктерге және өрескел қаржылық бұзушылықтарға байланысты Қазақстан футбол федерациясы барлық лигалардың Қазақстан чемпионатынан шығарылды. Содан кейін клуб 220 миллион теңге қарызға байланысты таратылды<ref>[https://prosports.kz/news/224917 «АЛТАЙский» край]</ref>. Оның орнына "Алтай ШҚО" (толық атауы — ''Алтай футбол клубы, Өскемен'') клубы құрылды. 2017 жылы 1 наурызда Семей қаласында орналасқан жаңа «Алтай» КМҚК КСТАСК құрылды (директоры Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев), ол Қазақстан Чемпионатының Екінші лигасына қатысуға жарияланған. Чемпионат басталғаннан бастап команда «ШҚО-Алтай» болып өзгертіліп, оған Бірінші лигаға шығу міндеті жүктелді. Сергей Тимофеев 1995-1997 жылы туылған жас футболшыларды құрамға алуға уәде берді<ref>[http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko Команда второй лиги переименована в «Алтай ВКО»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180816095211/http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko |date=2018-08-16 }}</ref>. 2017 жылдың қыркүйегінде «Алтай» КМҚК КСТАСК басшылығы мемлекеттік тіркеуді жүргізді және Семей қаласы, Шығыс Қазақстан облысының «Алтай» футбол клубы жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып қайта құрылды<ref>[https://tenderplus.kz/organization/too-futbolnyj-klub-altaj-vostocno-kazahstanskoj-oblasti ТОО «ФУТБОЛЬНЫЙ КЛУБ „АЛТАЙ“ ВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ»]</ref>. 2017 жылғы маусымда «ШҚО Алтай» екінші лига командалары арасында біріншілікті жеңіп алып, алтын медалдарға ие болып<ref>[https://prosports.kz/news/251531 «Алтай» — победитель Второй лиги]</ref>, Бірінші лигаға жалғыз жолдаманы жеңіп алды<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-nagradili-zolotyimi-medalyami-vtoroy-ligi#comments «Алтай» наградили золотыми медалями Второй лиги]</ref>. Команданы жеңіске екінші лиганың үздік жаттықтырушысы болған бас жаттықтырушы [[Сергей Анатольевич Тимофеев|Сергей Тимофеев]]<ref>[http://kazfootball.kz/news/21231 Сергей Тимофеев — лучший тренер Второй лиги — 2017]</ref> алып келді. Клубтың үздік бомбардирі - ойын көрсеткіші бойынша алматылық «Қайрат М» -ден (20 гол) Бақдәулет Жүзбайға ғана есе жіберген, бірақ Екінші Лиганың ең үздік ойыншысы деп танылған Дәурен Қайқыбасов (18 гол) болды<ref>[https://www.sports.kz/news/po-suti-tretya-po-faktu-vtoraya По сути третья, по факту Вторая]</ref>. 2018 жылғы маусымда команда айтарлықтай өзгерді, алдыңғы құрамдағы 7 ойыншы ғана келісімшартты ұзартты: қақпашылар Сапарғалиев пен Асан, қорғаушылар Кунов пен Тәңірбергенов, жартылай қорғаушы Овчинников және шабуылшылар Қайқыбасов пен Нүсіп. Тәжірибелі [[Алексей Юрьевич Шакин|Шакин]], [[Константин Викторович Заречный|Заречный]], [[Фархадбек Равшанұлы Ырысметов|Ырысметов]] және Молтусиновтар келді<ref>[http://kazfootball.kz/news/23945 «Алтай» подписал трех игроков]</ref>. 2018 жылы наурызда Шымкентте өткен 2018 жылғы Қазақстан Кубогының алдын-ала турнирінде ШҚО Алтай [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|«Екібастұз»]] (7-1) және павлодардың «Ақ-Бетін» (4-0) жеңді, бірақ «Тараздан»(1-2) жеңіліп, турнирден ерте шықты<ref>[http://kaz-football.kz/18/cup18_stat.shtml#16 ХХVII КУБОК КАЗАХСТАНА — 2018]</ref>. Бірінші лига чемпионатында команда жақсы өнер көрсетіп, былтыр премьер-лигада жеңіліп қалған [[Оқжетпес (футбол клубы)|«Оқжетпес»]] пен бірден қайтып келген [[Тараз (футбол клубы)|«Тараздан»]] және шымкенттік [[Қыран (футбол клубы)|«Қыраннан»]] 4-орын алды. Алексей Шакин мен Дәурен Қайқыбасов 11 голдан соқты. 2019 маусымы рекордтық 30 пенальтимен (1:1, қосымша уақыт 1:1, пен. 15:14) [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2019|Қазақстан кубогының]] 1/8 кезеңінде елдің бес дүркін чемпионы, елордалық [[Астана (футбол клубы)|«Астананы»]] жеңіп, сенсациялық жеңіспен басталды. Ал «ШҚО Алтай» [[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Бірінші лиганың]] ширек финалға өткен жалғыз клубы болды. Алайда, негізгі уақытта турнирде бірде-бір матчта жеңіліп қалмай, шығысқазақстандықтар 1:3 есебімен пенальти сериясында Премьер-Лига өкілі - [[Атырау (футбол клубы)|«Атырауға»]] жол берді (1:1)<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-ne-proigral-ni-odnogo-matcha-v-tekuschem-rozyigryishe-kubka-kazahstana «Алтай» не проиграл ни одного матча в текущем розыгрыше Кубка Казахстана]</ref>. Чемпионатта клуб бірінші турдан кейін турнир кестесінде бірінші орынды иеленді (13 ойын) екінші орыннан ыңғайлы 4 ұпаймен алға шықты, ал Сергей Дудкин 8 голмен бомбардирлер көшбасшысына айналды<ref>[https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ Первый круг пройден. «Алтай» уверенно лидирует] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722101012/https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ |date=2019-07-22 }}</ref>. 2020 жылғы «COVID» маусымында Бірінші лигаға қатысатын 14 команда екі конференцияға бөлінді. Командалар сапарсыз ойнады, әр айналымда матчтар тек бір қалада өтті, ал «Алтай» өз конференциясында соңғы 7-орынға ие болды. 2021, 2022 және 2023 жылдары «Алтай» командасы Екінші лигада ойнады. 2023 жылдың желтоқсанында «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. Бастапқыда, Екінші лигада ойнау жоспарланған клуб спорт басқармасының қолдауымен Бірінші лигаға ауыстырылды. Бас бапкер болып [[Сергей Анатольевич Лабодовский|Сергей Лабодовский]] тағайындалды<ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/sajt-kontenti/zhaalytar/45364-altaj-skemen-futbol-kluby-birinshi-ligada-ojnajdy.html|title=«Алтай Өскемен» футбол клубы Бірінші лигада ойнайды|publisher=Altainews media centre|date=2024-03-15|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/oialara-sholu/sho/50698-altaj-skemen-birinshi-ligany-soy-ojynyn-zheispen-ajatady.html|title=«Алтай Өскемен» Бірінші лиганың соңғы ойынын жеңіспен аяқтады|publisher=Altainews media centre|date=2024-10-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2024 жылдың маусымында [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] жаңа бас бапкер болды<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/altay-futbol-komandasin-vahid-masudov-zhattiktiradi-06c292/|title=«Алтай» футбол командасын Вахид Масудов жаттықтырады|publisher=«ҚазАқпарат» Халықаралық ақпарат агенттігі|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://bassport.kz/kz/news/14759|title=Вахид Масудов «Алтай» тізгінін ұстады|publisher=BASSPORT.kz|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2025 жылдың 24 қазанында Бірінші лиганың 26-тур ойындары өтті. Маусым қорытындысы бойынша Премьер-лигаға берілетін үшінші жолдаманы «Алтай» командасы жеңіп алды<ref>{{Cite web |url=https://kffleague.kz/kz/news/406|title=Бірінші лига мәреге жетті: «Алтай» Премьер-лигаға жолдама алды|publisher=Қазақстан Премьер-Лигасы|date=2025-10-24|accessdate=2025-12-10}}</ref>. == Жетекшілігі мен жаттықтырушы құрамы == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Директор |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Нартай Чамбилов |- |align="left"|Спорт директоры |align="left"|Вячеслав Федоров |- | align="left" |Бас бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" |Вячеслав Зинюков |- | align="left" |Дене даярлығы бойынша бапкер | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Егор Скулкин |- | align="left" |Қақпашылардың бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Илья Байтеряков |- | align="left" |Дәрігер | align="left" |Рамиль Жамалдинов |- |align="left"|Массажист |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Владимир Долганов |- |} == Ойыншылар құрамы == ''2026 жылдың 24 маусымдағы жағдай бойынша''<ref>[https://kffleague.kz/team/295 Қазақстан Премьер-Лигасы]</ref>: {{Құрама}} {{Ойыншы|1|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әнуар Сапарғалиев||1998}} {{Ойыншы|13|{{Ту|Ресей}}|Қақ|[[Иван Андреевич Коновалов|Иван Коновалов]]||1994}} {{Ойыншы|35|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әбілхайыр Әлиакбар||2006}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|3|{{Ту|Нигерия}}|Қор|Самюэль Одеоибо||1993}} {{Ойыншы|4|{{Ту|Сербия}}|Қор|Неманья Мичевич||1999}} {{Ойыншы|5|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Ораз Сайлыбаев||2000}} {{Ойыншы|6|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Тимур Реджепов||2002}} {{Ойыншы|9|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Елисей Юрьевич Горшунов|Елисей Горшунов]]||2002}} {{Ойыншы|15|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Дмитрий Сергеевич Шмидт|Дмитрий Шмидт]] ''(капитан)''||1993}} {{Ойыншы|23|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Досжан Кенжеғұлов||2000}} {{Ойыншы|88|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Сергей Иванов||2004}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|8|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]] ||1993}} {{Ойыншы|11|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Ибраһим Дадаев||2002}} {{Ойыншы|16|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Юнус Масудов||2008}} {{Ойыншы|17|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Жаннұр Көкеев||2003}} {{Ойыншы|18|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Абылайхан Қанатұлы Назымханов|Абылайхан Назымханов]]||2002}} {{Ойыншы|21|{{Ту|Хорватия}}|ЖҚ|Никола Жамбор||1995}} {{Ойыншы|22|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Аслан Фархадұлы Жанұзақов|Аслан Жанұзақов]]||1993}} {{Ойыншы|37|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Роман Брагин||2007}} {{Ойыншы|46|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Артем Тетерин||2006}} {{Ойыншы|98|{{Ту|Беларусь}}|ЖҚ|Дмитрий Подстрелов||1998}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|7|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Гаврил Эдуардович Кан|Гаврил Кан]]||1999}} {{Ойыншы|10|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Әділет Омарбек||1999}} {{Ойыншы|19|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Захар Гультяев||2005}} {{Ойыншы|29|{{Ту|Грузия}}|Шаб|Элгуджа Лобжанидзе||1992}} {{Ойыншы|70|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Денис Юрьевич Митрофанов|Денис Митрофанов]]||2002}} {{Ойыншы|77|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Сэйф Попов||2004}} {{Ойыншы|91|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Сергей Александрович Хижниченко|Сергей Хижниченко]]||1991}} {{Ойыншы|99|{{Ту|Сербия}}|Шаб|Драган Стоисавлевич||2003}} {{Құрама соңы}} == Жастар командасы == «Алтай-Ж» жастар командасы — 2018–2020 және 2024 маусымдарындағы [[Футболдан Қазақстан екінші лигасы|Екінші лига]] біріншілігінің қатысушысы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футбол клубтары]] [[Санат:2017 жылы құрылған футбол клубтары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК]] [[Санат:Өскемендегі спорт]] kmazn0338lqio368htiu446mznk3da1 3622819 3622818 2026-06-27T06:18:13Z Орел Карл 81620 /* Ойыншылар құрамы */ 3622819 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{Flagicon|Қазақстан}} Алтай |ағымдағы маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|Ағымдағы маусым]] |логотипі = |толық атауы = «Алтай Өскемен» |лақап аты = |құрылған = [[2017 жыл]] |таратылды = |стадионы = «[[Восток (стадион)|Восток]]» |сыйымдылығы = 8 500 |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = {{Ту|Қазақстан}} Нартай Маратпекұлы Чамбилов |жаттықтырушы = {{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |капитаны = {{Ту|Қазақстан}} [[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]] |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = [[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|2026]] |орын = ? |сайты = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = 75AADB | body1 = 75AADB | rightarm1 = 75AADB | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _DIN1718a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _DIN1718a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 2447D5 | socks2 = FFFFFF }} '''«Алтай»''' — [[Шығыс Қазақстан облысы|Шығыс Қазақстан облысындағы]] футбол клубы<ref>https://www.goszakup.gov.kz/ru/registry/show_supplier/250270</ref>. 2017 жылы құрылған. 2023 жылдың желтоқсан айында Өскеменде — «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан Премьер Лигасында]] ойын көрсетеді. == Тарихы == 2015 жылы қаржы үнемдеу мақсатында Шығыс Қазақстандағы екі клуб — «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» пен «[[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]» таратылды да, орнына «Алтай» клубы құрылды. 2017 жылғы ақпанда «Алтай» футбол клубы (президенті Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев) құрылтай кемшіліктерге және өрескел қаржылық бұзушылықтарға байланысты Қазақстан футбол федерациясы барлық лигалардың Қазақстан чемпионатынан шығарылды. Содан кейін клуб 220 миллион теңге қарызға байланысты таратылды<ref>[https://prosports.kz/news/224917 «АЛТАЙский» край]</ref>. Оның орнына "Алтай ШҚО" (толық атауы — ''Алтай футбол клубы, Өскемен'') клубы құрылды. 2017 жылы 1 наурызда Семей қаласында орналасқан жаңа «Алтай» КМҚК КСТАСК құрылды (директоры Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев), ол Қазақстан Чемпионатының Екінші лигасына қатысуға жарияланған. Чемпионат басталғаннан бастап команда «ШҚО-Алтай» болып өзгертіліп, оған Бірінші лигаға шығу міндеті жүктелді. Сергей Тимофеев 1995-1997 жылы туылған жас футболшыларды құрамға алуға уәде берді<ref>[http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko Команда второй лиги переименована в «Алтай ВКО»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180816095211/http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko |date=2018-08-16 }}</ref>. 2017 жылдың қыркүйегінде «Алтай» КМҚК КСТАСК басшылығы мемлекеттік тіркеуді жүргізді және Семей қаласы, Шығыс Қазақстан облысының «Алтай» футбол клубы жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып қайта құрылды<ref>[https://tenderplus.kz/organization/too-futbolnyj-klub-altaj-vostocno-kazahstanskoj-oblasti ТОО «ФУТБОЛЬНЫЙ КЛУБ „АЛТАЙ“ ВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ»]</ref>. 2017 жылғы маусымда «ШҚО Алтай» екінші лига командалары арасында біріншілікті жеңіп алып, алтын медалдарға ие болып<ref>[https://prosports.kz/news/251531 «Алтай» — победитель Второй лиги]</ref>, Бірінші лигаға жалғыз жолдаманы жеңіп алды<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-nagradili-zolotyimi-medalyami-vtoroy-ligi#comments «Алтай» наградили золотыми медалями Второй лиги]</ref>. Команданы жеңіске екінші лиганың үздік жаттықтырушысы болған бас жаттықтырушы [[Сергей Анатольевич Тимофеев|Сергей Тимофеев]]<ref>[http://kazfootball.kz/news/21231 Сергей Тимофеев — лучший тренер Второй лиги — 2017]</ref> алып келді. Клубтың үздік бомбардирі - ойын көрсеткіші бойынша алматылық «Қайрат М» -ден (20 гол) Бақдәулет Жүзбайға ғана есе жіберген, бірақ Екінші Лиганың ең үздік ойыншысы деп танылған Дәурен Қайқыбасов (18 гол) болды<ref>[https://www.sports.kz/news/po-suti-tretya-po-faktu-vtoraya По сути третья, по факту Вторая]</ref>. 2018 жылғы маусымда команда айтарлықтай өзгерді, алдыңғы құрамдағы 7 ойыншы ғана келісімшартты ұзартты: қақпашылар Сапарғалиев пен Асан, қорғаушылар Кунов пен Тәңірбергенов, жартылай қорғаушы Овчинников және шабуылшылар Қайқыбасов пен Нүсіп. Тәжірибелі [[Алексей Юрьевич Шакин|Шакин]], [[Константин Викторович Заречный|Заречный]], [[Фархадбек Равшанұлы Ырысметов|Ырысметов]] және Молтусиновтар келді<ref>[http://kazfootball.kz/news/23945 «Алтай» подписал трех игроков]</ref>. 2018 жылы наурызда Шымкентте өткен 2018 жылғы Қазақстан Кубогының алдын-ала турнирінде ШҚО Алтай [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|«Екібастұз»]] (7-1) және павлодардың «Ақ-Бетін» (4-0) жеңді, бірақ «Тараздан»(1-2) жеңіліп, турнирден ерте шықты<ref>[http://kaz-football.kz/18/cup18_stat.shtml#16 ХХVII КУБОК КАЗАХСТАНА — 2018]</ref>. Бірінші лига чемпионатында команда жақсы өнер көрсетіп, былтыр премьер-лигада жеңіліп қалған [[Оқжетпес (футбол клубы)|«Оқжетпес»]] пен бірден қайтып келген [[Тараз (футбол клубы)|«Тараздан»]] және шымкенттік [[Қыран (футбол клубы)|«Қыраннан»]] 4-орын алды. Алексей Шакин мен Дәурен Қайқыбасов 11 голдан соқты. 2019 маусымы рекордтық 30 пенальтимен (1:1, қосымша уақыт 1:1, пен. 15:14) [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2019|Қазақстан кубогының]] 1/8 кезеңінде елдің бес дүркін чемпионы, елордалық [[Астана (футбол клубы)|«Астананы»]] жеңіп, сенсациялық жеңіспен басталды. Ал «ШҚО Алтай» [[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Бірінші лиганың]] ширек финалға өткен жалғыз клубы болды. Алайда, негізгі уақытта турнирде бірде-бір матчта жеңіліп қалмай, шығысқазақстандықтар 1:3 есебімен пенальти сериясында Премьер-Лига өкілі - [[Атырау (футбол клубы)|«Атырауға»]] жол берді (1:1)<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-ne-proigral-ni-odnogo-matcha-v-tekuschem-rozyigryishe-kubka-kazahstana «Алтай» не проиграл ни одного матча в текущем розыгрыше Кубка Казахстана]</ref>. Чемпионатта клуб бірінші турдан кейін турнир кестесінде бірінші орынды иеленді (13 ойын) екінші орыннан ыңғайлы 4 ұпаймен алға шықты, ал Сергей Дудкин 8 голмен бомбардирлер көшбасшысына айналды<ref>[https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ Первый круг пройден. «Алтай» уверенно лидирует] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722101012/https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ |date=2019-07-22 }}</ref>. 2020 жылғы «COVID» маусымында Бірінші лигаға қатысатын 14 команда екі конференцияға бөлінді. Командалар сапарсыз ойнады, әр айналымда матчтар тек бір қалада өтті, ал «Алтай» өз конференциясында соңғы 7-орынға ие болды. 2021, 2022 және 2023 жылдары «Алтай» командасы Екінші лигада ойнады. 2023 жылдың желтоқсанында «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. Бастапқыда, Екінші лигада ойнау жоспарланған клуб спорт басқармасының қолдауымен Бірінші лигаға ауыстырылды. Бас бапкер болып [[Сергей Анатольевич Лабодовский|Сергей Лабодовский]] тағайындалды<ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/sajt-kontenti/zhaalytar/45364-altaj-skemen-futbol-kluby-birinshi-ligada-ojnajdy.html|title=«Алтай Өскемен» футбол клубы Бірінші лигада ойнайды|publisher=Altainews media centre|date=2024-03-15|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/oialara-sholu/sho/50698-altaj-skemen-birinshi-ligany-soy-ojynyn-zheispen-ajatady.html|title=«Алтай Өскемен» Бірінші лиганың соңғы ойынын жеңіспен аяқтады|publisher=Altainews media centre|date=2024-10-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2024 жылдың маусымында [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] жаңа бас бапкер болды<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/altay-futbol-komandasin-vahid-masudov-zhattiktiradi-06c292/|title=«Алтай» футбол командасын Вахид Масудов жаттықтырады|publisher=«ҚазАқпарат» Халықаралық ақпарат агенттігі|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://bassport.kz/kz/news/14759|title=Вахид Масудов «Алтай» тізгінін ұстады|publisher=BASSPORT.kz|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2025 жылдың 24 қазанында Бірінші лиганың 26-тур ойындары өтті. Маусым қорытындысы бойынша Премьер-лигаға берілетін үшінші жолдаманы «Алтай» командасы жеңіп алды<ref>{{Cite web |url=https://kffleague.kz/kz/news/406|title=Бірінші лига мәреге жетті: «Алтай» Премьер-лигаға жолдама алды|publisher=Қазақстан Премьер-Лигасы|date=2025-10-24|accessdate=2025-12-10}}</ref>. == Жетекшілігі мен жаттықтырушы құрамы == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Директор |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Нартай Чамбилов |- |align="left"|Спорт директоры |align="left"|Вячеслав Федоров |- | align="left" |Бас бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" |Вячеслав Зинюков |- | align="left" |Дене даярлығы бойынша бапкер | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Егор Скулкин |- | align="left" |Қақпашылардың бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Илья Байтеряков |- | align="left" |Дәрігер | align="left" |Рамиль Жамалдинов |- |align="left"|Массажист |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Владимир Долганов |- |} == Ойыншылар құрамы == ''2026 жылдың 24 маусымдағы жағдай бойынша''<ref>[https://kffleague.kz/team/295 Қазақстан Премьер-Лигасы]</ref>: {{Құрама}} {{Ойыншы|1|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әнуар Сапарғалиев||1998||}} {{Ойыншы|13|{{Ту|Ресей}}|Қақ|[[Иван Андреевич Коновалов|Иван Коновалов]]||1994||}} {{Ойыншы|35|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әбілхайыр Әлиакбар||2006||}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|3|{{Ту|Нигерия}}|Қор|Самюэль Одеоибо||1993||}} {{Ойыншы|4|{{Ту|Сербия}}|Қор|Неманья Мичевич||1999||}} {{Ойыншы|5|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Ораз Сайлыбаев||2000||}} {{Ойыншы|6|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Тимур Реджепов||2002||}} {{Ойыншы|9|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Елисей Юрьевич Горшунов|Елисей Горшунов]]||2002||}} {{Ойыншы|15|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Дмитрий Сергеевич Шмидт|Дмитрий Шмидт]] ''(капитан)''||1993||}} {{Ойыншы|23|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Досжан Кенжеғұлов||2000||}} {{Ойыншы|88|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Сергей Иванов||2004||}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|8|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]]||1993||}} {{Ойыншы|11|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Ибраһим Дадаев||2002||}} {{Ойыншы|16|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Юнус Масудов||2008||}} {{Ойыншы|17|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Жаннұр Көкеев||2003||}} {{Ойыншы|18|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Абылайхан Қанатұлы Назымханов|Абылайхан Назымханов]]||2002||}} {{Ойыншы|21|{{Ту|Хорватия}}|ЖҚ|Никола Жамбор||1995||}} {{Ойыншы|22|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Аслан Фархадұлы Жанұзақов|Аслан Жанұзақов]]||1993||}} {{Ойыншы|37|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Роман Брагин||2007||}} {{Ойыншы|46|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Артем Тетерин||2006||}} {{Ойыншы|98|{{Ту|Беларусь}}|ЖҚ|Дмитрий Подстрелов||1998||}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|7|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Гаврил Эдуардович Кан|Гаврил Кан]]||1999||}} {{Ойыншы|10|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Әділет Омарбек||1999||}} {{Ойыншы|19|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Захар Гультяев||2005||}} {{Ойыншы|29|{{Ту|Грузия}}|Шаб|Элгуджа Лобжанидзе||1992||}} {{Ойыншы|70|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Денис Юрьевич Митрофанов|Денис Митрофанов]]||2002||}} {{Ойыншы|77|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Сэйф Попов||2004||}} {{Ойыншы|91|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Сергей Александрович Хижниченко|Сергей Хижниченко]]||1991||}} {{Ойыншы|99|{{Ту|Сербия}}|Шаб|Драган Стоисавлевич||2003||}} {{Құрама соңы}} == Жастар командасы == «Алтай-Ж» жастар командасы — 2018–2020 және 2024 маусымдарындағы [[Футболдан Қазақстан екінші лигасы|Екінші лига]] біріншілігінің қатысушысы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футбол клубтары]] [[Санат:2017 жылы құрылған футбол клубтары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК]] [[Санат:Өскемендегі спорт]] azot32saaj23cek02q56t9ocf75u5h0 3622876 3622819 2026-06-27T08:03:13Z Орел Карл 81620 /* Ойыншылар құрамы */ 3622876 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{Flagicon|Қазақстан}} Алтай |ағымдағы маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|Ағымдағы маусым]] |логотипі = |толық атауы = «Алтай Өскемен» |лақап аты = |құрылған = [[2017 жыл]] |таратылды = |стадионы = «[[Восток (стадион)|Восток]]» |сыйымдылығы = 8 500 |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = {{Ту|Қазақстан}} Нартай Маратпекұлы Чамбилов |жаттықтырушы = {{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |капитаны = {{Ту|Қазақстан}} [[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]] |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = [[Қазақстан Премьер Лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Қазақстан Чемпионаты 2026|2026]] |орын = ? |сайты = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = 75AADB | body1 = 75AADB | rightarm1 = 75AADB | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _DIN1718a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _DIN1718a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 2447D5 | socks2 = FFFFFF }} '''«Алтай»''' — [[Шығыс Қазақстан облысы|Шығыс Қазақстан облысындағы]] футбол клубы<ref>https://www.goszakup.gov.kz/ru/registry/show_supplier/250270</ref>. 2017 жылы құрылған. 2023 жылдың желтоқсан айында Өскеменде — «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан Премьер Лигасында]] ойын көрсетеді. == Тарихы == 2015 жылы қаржы үнемдеу мақсатында Шығыс Қазақстандағы екі клуб — «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» пен «[[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак]]» таратылды да, орнына «Алтай» клубы құрылды. 2017 жылғы ақпанда «Алтай» футбол клубы (президенті Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев) құрылтай кемшіліктерге және өрескел қаржылық бұзушылықтарға байланысты Қазақстан футбол федерациясы барлық лигалардың Қазақстан чемпионатынан шығарылды. Содан кейін клуб 220 миллион теңге қарызға байланысты таратылды<ref>[https://prosports.kz/news/224917 «АЛТАЙский» край]</ref>. Оның орнына "Алтай ШҚО" (толық атауы — ''Алтай футбол клубы, Өскемен'') клубы құрылды. 2017 жылы 1 наурызда Семей қаласында орналасқан жаңа «Алтай» КМҚК КСТАСК құрылды (директоры Сержан Шайжүнісов, бас жаттықтырушы Сергей Тимофеев), ол Қазақстан Чемпионатының Екінші лигасына қатысуға жарияланған. Чемпионат басталғаннан бастап команда «ШҚО-Алтай» болып өзгертіліп, оған Бірінші лигаға шығу міндеті жүктелді. Сергей Тимофеев 1995-1997 жылы туылған жас футболшыларды құрамға алуға уәде берді<ref>[http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko Команда второй лиги переименована в «Алтай ВКО»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180816095211/http://vksport.kz/news/pervaya-liga/komanda-vtoroy-ligi-pereimenovana-v-altay-vko |date=2018-08-16 }}</ref>. 2017 жылдың қыркүйегінде «Алтай» КМҚК КСТАСК басшылығы мемлекеттік тіркеуді жүргізді және Семей қаласы, Шығыс Қазақстан облысының «Алтай» футбол клубы жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып қайта құрылды<ref>[https://tenderplus.kz/organization/too-futbolnyj-klub-altaj-vostocno-kazahstanskoj-oblasti ТОО «ФУТБОЛЬНЫЙ КЛУБ „АЛТАЙ“ ВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ»]</ref>. 2017 жылғы маусымда «ШҚО Алтай» екінші лига командалары арасында біріншілікті жеңіп алып, алтын медалдарға ие болып<ref>[https://prosports.kz/news/251531 «Алтай» — победитель Второй лиги]</ref>, Бірінші лигаға жалғыз жолдаманы жеңіп алды<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-nagradili-zolotyimi-medalyami-vtoroy-ligi#comments «Алтай» наградили золотыми медалями Второй лиги]</ref>. Команданы жеңіске екінші лиганың үздік жаттықтырушысы болған бас жаттықтырушы [[Сергей Анатольевич Тимофеев|Сергей Тимофеев]]<ref>[http://kazfootball.kz/news/21231 Сергей Тимофеев — лучший тренер Второй лиги — 2017]</ref> алып келді. Клубтың үздік бомбардирі - ойын көрсеткіші бойынша алматылық «Қайрат М» -ден (20 гол) Бақдәулет Жүзбайға ғана есе жіберген, бірақ Екінші Лиганың ең үздік ойыншысы деп танылған Дәурен Қайқыбасов (18 гол) болды<ref>[https://www.sports.kz/news/po-suti-tretya-po-faktu-vtoraya По сути третья, по факту Вторая]</ref>. 2018 жылғы маусымда команда айтарлықтай өзгерді, алдыңғы құрамдағы 7 ойыншы ғана келісімшартты ұзартты: қақпашылар Сапарғалиев пен Асан, қорғаушылар Кунов пен Тәңірбергенов, жартылай қорғаушы Овчинников және шабуылшылар Қайқыбасов пен Нүсіп. Тәжірибелі [[Алексей Юрьевич Шакин|Шакин]], [[Константин Викторович Заречный|Заречный]], [[Фархадбек Равшанұлы Ырысметов|Ырысметов]] және Молтусиновтар келді<ref>[http://kazfootball.kz/news/23945 «Алтай» подписал трех игроков]</ref>. 2018 жылы наурызда Шымкентте өткен 2018 жылғы Қазақстан Кубогының алдын-ала турнирінде ШҚО Алтай [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|«Екібастұз»]] (7-1) және павлодардың «Ақ-Бетін» (4-0) жеңді, бірақ «Тараздан»(1-2) жеңіліп, турнирден ерте шықты<ref>[http://kaz-football.kz/18/cup18_stat.shtml#16 ХХVII КУБОК КАЗАХСТАНА — 2018]</ref>. Бірінші лига чемпионатында команда жақсы өнер көрсетіп, былтыр премьер-лигада жеңіліп қалған [[Оқжетпес (футбол клубы)|«Оқжетпес»]] пен бірден қайтып келген [[Тараз (футбол клубы)|«Тараздан»]] және шымкенттік [[Қыран (футбол клубы)|«Қыраннан»]] 4-орын алды. Алексей Шакин мен Дәурен Қайқыбасов 11 голдан соқты. 2019 маусымы рекордтық 30 пенальтимен (1:1, қосымша уақыт 1:1, пен. 15:14) [[Футболдан Қазақстан Кубогы 2019|Қазақстан кубогының]] 1/8 кезеңінде елдің бес дүркін чемпионы, елордалық [[Астана (футбол клубы)|«Астананы»]] жеңіп, сенсациялық жеңіспен басталды. Ал «ШҚО Алтай» [[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Бірінші лиганың]] ширек финалға өткен жалғыз клубы болды. Алайда, негізгі уақытта турнирде бірде-бір матчта жеңіліп қалмай, шығысқазақстандықтар 1:3 есебімен пенальти сериясында Премьер-Лига өкілі - [[Атырау (футбол клубы)|«Атырауға»]] жол берді (1:1)<ref>[https://www.sports.kz/news/altay-ne-proigral-ni-odnogo-matcha-v-tekuschem-rozyigryishe-kubka-kazahstana «Алтай» не проиграл ни одного матча в текущем розыгрыше Кубка Казахстана]</ref>. Чемпионатта клуб бірінші турдан кейін турнир кестесінде бірінші орынды иеленді (13 ойын) екінші орыннан ыңғайлы 4 ұпаймен алға шықты, ал Сергей Дудкин 8 голмен бомбардирлер көшбасшысына айналды<ref>[https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ Первый круг пройден. «Алтай» уверенно лидирует] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722101012/https://www.arnapress.kz/almaty/sports/129449/page/3/ |date=2019-07-22 }}</ref>. 2020 жылғы «COVID» маусымында Бірінші лигаға қатысатын 14 команда екі конференцияға бөлінді. Командалар сапарсыз ойнады, әр айналымда матчтар тек бір қалада өтті, ал «Алтай» өз конференциясында соңғы 7-орынға ие болды. 2021, 2022 және 2023 жылдары «Алтай» командасы Екінші лигада ойнады. 2023 жылдың желтоқсанында «Алтай Өскемен» атты жаңа команда құрылды. Бастапқыда, Екінші лигада ойнау жоспарланған клуб спорт басқармасының қолдауымен Бірінші лигаға ауыстырылды. Бас бапкер болып [[Сергей Анатольевич Лабодовский|Сергей Лабодовский]] тағайындалды<ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/sajt-kontenti/zhaalytar/45364-altaj-skemen-futbol-kluby-birinshi-ligada-ojnajdy.html|title=«Алтай Өскемен» футбол клубы Бірінші лигада ойнайды|publisher=Altainews media centre|date=2024-03-15|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://altainews.kz/kz/oialara-sholu/sho/50698-altaj-skemen-birinshi-ligany-soy-ojynyn-zheispen-ajatady.html|title=«Алтай Өскемен» Бірінші лиганың соңғы ойынын жеңіспен аяқтады|publisher=Altainews media centre|date=2024-10-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2024 жылдың маусымында [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] жаңа бас бапкер болды<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/altay-futbol-komandasin-vahid-masudov-zhattiktiradi-06c292/|title=«Алтай» футбол командасын Вахид Масудов жаттықтырады|publisher=«ҚазАқпарат» Халықаралық ақпарат агенттігі|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://bassport.kz/kz/news/14759|title=Вахид Масудов «Алтай» тізгінін ұстады|publisher=BASSPORT.kz|date=2024-06-25|accessdate=2025-12-10}}</ref>. 2025 жылдың 24 қазанында Бірінші лиганың 26-тур ойындары өтті. Маусым қорытындысы бойынша Премьер-лигаға берілетін үшінші жолдаманы «Алтай» командасы жеңіп алды<ref>{{Cite web |url=https://kffleague.kz/kz/news/406|title=Бірінші лига мәреге жетті: «Алтай» Премьер-лигаға жолдама алды|publisher=Қазақстан Премьер-Лигасы|date=2025-10-24|accessdate=2025-12-10}}</ref>. == Жетекшілігі мен жаттықтырушы құрамы == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Директор |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Нартай Чамбилов |- |align="left"|Спорт директоры |align="left"|Вячеслав Федоров |- | align="left" |Бас бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} [[Вахид Юнусұлы Масудов|Вахид Масудов]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" |Вячеслав Зинюков |- | align="left" |Дене даярлығы бойынша бапкер | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Егор Скулкин |- | align="left" |Қақпашылардың бапкері | align="left" |{{Ту|Қазақстан}} Илья Байтеряков |- | align="left" |Дәрігер | align="left" |Рамиль Жамалдинов |- |align="left"|Массажист |align="left"|{{Ту|Қазақстан}} Владимир Долганов |- |} == Ойыншылар құрамы == ''2026 жылдың 24 маусымдағы жағдай бойынша''<ref>[https://kffleague.kz/team/295 Қазақстан Премьер-Лигасы]</ref>: {{Құрама}} {{Ойыншы|1|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әнуар Сапарғалиев|1998|||}} {{Ойыншы|13|{{Ту|Ресей}}|Қақ|[[Иван Андреевич Коновалов|Иван Коновалов]]|1994|||}} {{Ойыншы|35|{{Ту|Қазақстан}}|Қақ|Әбілхайыр Әлиакбар|2006|||}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|3|{{Ту|Нигерия}}|Қор|Самюэль Одеоибо|1993|||}} {{Ойыншы|4|{{Ту|Сербия}}|Қор|Неманья Мичевич|1999|||}} {{Ойыншы|5|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Ораз Сайлыбаев|2000|||}} {{Ойыншы|6|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Тимур Реджепов|2002|||}} {{Ойыншы|9|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Елисей Юрьевич Горшунов|Елисей Горшунов]]|2002|||}} {{Ойыншы|15|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|[[Дмитрий Сергеевич Шмидт|Дмитрий Шмидт]] ''(капитан)''|1993|||}} {{Ойыншы|23|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Досжан Кенжеғұлов|2000|||}} {{Ойыншы|88|{{Ту|Қазақстан}}|Қор|Сергей Иванов|2004|||}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|8|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Алмас Бақытханұлы Сапарғалиев|Алмас Сапарғалиев]]|1993|||}} {{Ойыншы|11|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Ибраһим Дадаев|2002|||}} {{Ойыншы|16|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Юнус Масудов|2008|||}} {{Ойыншы|17|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Жаннұр Көкеев|2003|||}} {{Ойыншы|18|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Абылайхан Қанатұлы Назымханов|Абылайхан Назымханов]]|2002|||}} {{Ойыншы|21|{{Ту|Хорватия}}|ЖҚ|Никола Жамбор|1995|||}} {{Ойыншы|22|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|[[Аслан Фархадұлы Жанұзақов|Аслан Жанұзақов]]|1993|||}} {{Ойыншы|37|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Роман Брагин|2007|||}} {{Ойыншы|46|{{Ту|Қазақстан}}|ЖҚ|Артем Тетерин|2006|||}} {{Ойыншы|98|{{Ту|Беларусь}}|ЖҚ|Дмитрий Подстрелов|1998|||}} |- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |- bgcolor="#DFEDFD" {{Ойыншы|7|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Гаврил Эдуардович Кан|Гаврил Кан]]|1999|||}} {{Ойыншы|10|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Әділет Омарбек|1999|||}} {{Ойыншы|19|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Захар Гультяев|2005|||}} {{Ойыншы|29|{{Ту|Грузия}}|Шаб|Элгуджа Лобжанидзе|1992|||}} {{Ойыншы|70|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Денис Юрьевич Митрофанов|Денис Митрофанов]]|2002|||}} {{Ойыншы|77|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|Сэйф Попов|2004|||}} {{Ойыншы|91|{{Ту|Қазақстан}}|Шаб|[[Сергей Александрович Хижниченко|Сергей Хижниченко]]|1991|||}} {{Ойыншы|99|{{Ту|Сербия}}|Шаб|Драган Стоисавлевич|2003|||}} {{Құрама соңы}} == Жастар командасы == «Алтай-Ж» жастар командасы — 2018–2020 және 2024 маусымдарындағы [[Футболдан Қазақстан екінші лигасы|Екінші лига]] біріншілігінің қатысушысы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футбол клубтары]] [[Санат:2017 жылы құрылған футбол клубтары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК]] [[Санат:Өскемендегі спорт]] c28q98w7rjoep24u9lu229m8qk54za6 Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі 0 609030 3622633 3622345 2026-06-26T12:41:05Z Nurken 111493 26 маусым; 17:40 ЖАҢАРТУ 3622633 wikitext text/x-wiki {{Футбол құрамаларының жарысы | | өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}} | қалалар = 16 | стадиондар = 16 | іріктеу мерзімі = | финал мерзімі = 11 маусым — 19 шілде 2026 | атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі |tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026 | логотипі = 2026 FIFA World Cup.png | қатысушылар саны = 48 | финалдағы қатысушылар = | чемпион = | рет = | 2 орын = | 3 орын = | 4 орын = | финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]] | ойналған мачтар саны = | іріктеудегі ойындар = | голдар саны = | іріктеудегі голдар саны = | келушілер_саны = | бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]] | бголдар = | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]] | іголдар = | үздік ойыншы = | үздік қақпашы = | үздік жас ойыншы = |алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]] |кел = 2030 }} '''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді. 2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та). == Өтетін жерді таңдау == {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Елдер !Бірінші тур |- | align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}} |- | align="left" |{{MAR}} |65 |} === Өтінішін қайтарып алған елдер === * {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды. * {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады. * {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады.. * {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады. == Чемпионаттың ерекшеліктері == *Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді *Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады. *[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары). *Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады == Іріктеу турнирі == === Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі === {| class="wikitable" |+ !Континент (конфедерация) !Бөлінетін орын !Мүшелер саны |- |Азия (АФК) |'''8''' |46 |- |Африка (КАФ) |'''9''' |54 |- |Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ) |'''6''' |35 |- |Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ) |'''6''' |10 |- |Океания (ОФК) |'''1''' |11 |- |Еуропа (УЕФА) |'''16''' |55 |- |Плей-офф |'''2''' |0 |- !Бары !48 !208+3 |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !Ұлттық құрама !Біліктілік әдісі !Біліктілік берілген күні !Қатысуы !Қатарынан !Соңғы рет қатысқан !Ең жақсы нәтиже |- |АҚШ | rowspan="3" |Ұйымдастырушы | rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы |12 | rowspan="2" |2 | rowspan="3" |2022 |3-ші орын (1930) |- |Канада |3 |Топтық кезең (1986, 2022) |- |Мексика |18 |9 |1/4 финалы (1970, 1986) |} == Қатысушылары== === Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет === {| class="wikitable mw-collapsible" |+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу |- ! width="90" |Континент (конфедерация) ! width="80" |Жалпы орын ! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны ! width="80" |Бос орындар ! width="80" |Барлық тіркелген командалар ! width="80" |Финалға өтті ! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар ! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты ! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды ! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы ! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы |- |Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]]) |'''8''' |47 |8 |0 |0 |0 |0 |0 |қазан 2023 |қараша 2025 |- |Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]]) |'''9''' |54 |9 |0 |0 |0 |0 |0 | | |- |Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]]) |'''6''' |35 |3 |0 |3 |0 |0 |0 | | |- |Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]]) |'''6''' |10 |6 |0 |0 |0 |0 |0 |23 наурыз 2023 | |- |Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]]) |'''1''' |11 |1 |0 |0 |0 |0 |0 | | |- |Еуропа ([[УЕФА]]) |'''16''' |55 |16 |0 |0 |0 |0 |0 |наурыз 2025 |наурыз 2026 |- |Плей-офф |'''2''' |0 |2 |0 |0 |0 |0 |0 | | |- !Барлығы !48 !209+3 !45 !0 !3 !0 !0 !0 ! ! |} [[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref> == Қала мен стадиондары == : 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та): {| class="wikitable" !Мехико !Нью-Йорк !Даллас !Канзас-Сити !Хьюстон |- |[[Ацтека (стадион)|Ацтека]] |[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]] |[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]] |[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]] |[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]] |- |Сыйымдылығы: '''87 523''' |Сыйымдылығы: '''82 500''' |Сыйымдылығы: '''105 000''' |Сыйымдылығы: '''76 416''' |Сыйымдылығы: '''72 220''' |- | | | | | |- !Атланта | colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта''' '''Бостон''' '''Даллас''' '''Хьюстон''' '''Канзас-Сити''' '''Лос-Анджелес''' '''Майами''' '''Нью-Йорк''' '''Филадельфия''' '''Сан-Франциско''' '''Сиэтл''' '''Ванкувер''' '''Торонто''' '''Мехико''' '''Монтеррей''' '''Гвадалахара''' !Лос-Анджелес |- |[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]] |[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]] |- |Сыйымдылығы: '''83 000''' |Сыйымдылығы: '''70 240''' |- | | |- !Филадельфия !Сиэтл |- |[[Линкольн Файненшел Филд]] |[[Люмен Филд]] |- |Сыйымдылығы: '''69 796''' |Сыйымдылығы: '''72 000''' |- | | |- !Сан-Франциско !Бостон |- |[[Ливайс (стадион)|Ливайс]] |[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]] |- |Сыйымдылығы: '''75 000''' |Сыйымдылығы: '''65 878''' |- | | |- !Майами !Ванкувер !Монтеррей !Гвадалахара !Торонто |- |[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]] |[[Би-Си Плэйс]] |[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]] |[[Акрон (стадион)|Акрон]] |[[Бимо Филд]] |- |Сыйымдылығы: '''67,518''' |Сыйымдылығы: '''54 500''' |Сыйымдылығы: '''53 500''' |Сыйымдылығы: '''49 850''' |Сыйымдылығы: '''45 500''' |- | | | | | |} === Финалдық турнирге жолдама алған === Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды: {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !Ұлттық құрама !Біліктілік әдісі !Біліктілік берілген күні !Қатысуы !Қатарынан !Соңғы рет қатысқан !Ең жақсы нәтиже |- |{{футбол|АҚШ}} | rowspan="3" |Ұйымдастырушы | rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы |12 | rowspan="2" |2 | rowspan="3" |2022 |3-орын (1930) |- |{{футбол|Канада}} |3 |Топтық кезең (1986, 2022) |- |{{футбол|Мексика}} |18 |9 |1/4 финалы (1970, 1986) |} == Топтар == === Топтар тізімі === {| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;" |- ! style="width:25%" | A тобы ! style="width:25%" | B тобы ! style="width:25%" | C тобы ! style="width:25%" | D тобы |- | {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}} |- | {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}} |- | {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}} |- | {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}} |- | colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" | |- ! style="width:25%" | E тобы ! style="width:25%" | F тобы ! style="width:25%" | G тобы ! style="width:25%" | H тобы |- | {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}} |- | {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}} |- | {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}} |- | {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}} |- | colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" | |- ! style="width:25%" | I тобы ! style="width:25%" | J тобы ! style="width:25%" | K тобы ! style="width:25%" | L тобы |- | {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}} |- | {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}} |- | {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}} |- | {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}} |- |} == Топтық турнир == {{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}} === A тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Мексика}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|ОАР}} | голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}} | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 80 824 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Чехия}} | голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}} | голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}} | стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]] | көрермендер = 44 895 | төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Чехия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|ОАР}} | голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}} | голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}} | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = 67 442 | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Мексика}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}} | голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}} | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 45 522 | төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Чехия}} | есеп = 0:3 | команда2 = {{футбол|Мексика}} | голдар1 = | голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}} | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 80 824 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|ОАР}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}} | голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}} | голдар2 = | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = 51 243 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]] }} === B тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Қ — Қабылдаушы ел}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Канада}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}} | голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}} | голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}} | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 43 002 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Катар}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Швейцария}} | голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}} | голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 67 966 | төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}} | есеп = 4:1 | команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}} | голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}} | голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]]) | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 026 | төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Канада}} | есеп = 6:0 | команда2 = {{футбол|Катар}} | голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}} | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Канада}} | голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}} | голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}} | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}} | есеп = 3:1 | команда2 = {{футбол|Катар}} | голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}} | голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}} | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = 66 925 | төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]] }} === C тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Марокко}} | голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}} | голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 663 | төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Гаити}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Шотландия}} | голдар1 = | голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}} | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 64 146 | төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Марокко}} | голдар1 = | голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}} | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 64 146 | төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}} | есеп = 3:0 | команда2 = {{футбол|Гаити}} | голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}} | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 324 | төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}} | есеп = 0:3 | команда2 = {{футбол|Бразилия}} | голдар1 = | голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}} | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = 64 478 | төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Марокко}} | есеп = 4:2 | команда2 = {{футбол|Гаити}} | голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}} | голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}} | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = 68 239 | төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]] }} === D тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|0|6|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}}|1|0|1|2|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|0|0|2|0|3}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}} | есеп = 4:1 | команда2 = {{футбол|Парагвай}} | голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}} | голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}} | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 492 | төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|Түркия}} | голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}} | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|Аустралия}} | голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}} | голдар2 = | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = 66 925 | төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Түркия}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Парагвай}} | голдар1 = | голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 68 827 | төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Түркия}} | есеп = 59-матч | команда2 = {{футбол|АҚШ}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]] | төреші = }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}} | есеп = 60-матч | команда2 = {{футбол|Аустралия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]] }} === E тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}} '''(Ө)'''|2|0|1|10|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}} '''(Ө)'''|2|0|1|4|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|2|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}} '''(Ш)'''|0|1|2|1|9}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Германия}} | есеп = 7:1 | команда2 = {{футбол|Кюрасао}} | голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}} | голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}} | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 021 | төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Эквадор}} | голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}} | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 274 | төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Германия}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}} | голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}} | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 43 036 | төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Кюрасао}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = 68 598 | төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}} | есеп = 0:2 | команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | голдар1 = | голдар2 = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}} | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 324 | төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Германия}} | голдар1 = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}<br>[[Гонсало Плата]] {{гол|77}} | голдар2 = [[Лерой Сане]] {{гол|2}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 663 | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]] }} === F тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}} '''(Ө)'''|2|1|0|10|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}} '''(Ө)'''|1|2|0|7|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}} '''(Ө)'''|1|1|1|7|7|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|12}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}} | есеп = 2:2 | команда2 = {{футбол|Жапония}} | голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}} | голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}} | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 69 285 | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Швеция}} | есеп = 5:1 | команда2 = {{футбол|Тунис}} | голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}} | голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}} | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = 50 987 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}} | есеп = 5:1 | команда2 = {{футбол|Швеция}} | голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}} | голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}} | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 777 | төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Тунис}} | есеп = 0:4 | команда2 = {{футбол|Жапония}} | голдар1 = | голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}} | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = 51 243 | төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Жапония}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Швеция}} | голдар1 = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}} | голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|62}} | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 70 137 | төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Тунис}} | есеп = 1:3 | команда2 = {{футбол|Нидерланд}} | голдар1 = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}} | голдар2 = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}<br>[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}} | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = 68 391 | төреші = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]] }} === G тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Мысыр}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Иран}}|0|2|0|2|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Бельгия}}|0|2|0|1|1|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}}|0|1|1|3|5}} {{ФутболКестеСоңы}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Мысыр}} | голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}} | голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}} | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = 66 775 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Иран}} | есеп = 2:2 | команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}} | голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}} | голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}} | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 108 | төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Иран}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref> | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}} | есеп = 1:3 | команда2 = {{футбол|Мысыр}} | голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}} | голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}} | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}} | есеп = 63-матч | команда2 = {{футбол|Иран}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}} | есеп = 64-матч | команда2 = {{футбол|Бельгия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]] }} === H тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}}|1|1|0|4|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Уругвай}}|0|2|0|3|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Кабо-Верде}}|0|2|0|2|2|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}}|0|1|1|1|5}} {{ФутболКестеСоңы}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Испания}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = 67 640 | төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Уругвай}} | голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}} | голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}} | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = 62 764 | төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Испания}} | есеп = 4:0 | команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}} | голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}} | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}} | есеп = 2:2 | команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}} | голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}} | голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}} | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = 64 003 | төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}} | есеп = 65-матч | команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}} | есеп = 66-матч | команда2 = {{футбол|Испания}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]] | көрермендер = | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]] }} === I тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Норвегия}}|2|0|0|6|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Франция}}|2|0|0|7|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}}|0|0|2|3|6|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}}|0|0|2|1|7}} {{ФутболКестеСоңы}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Франция}} | есеп = 3:1 | команда2 = {{футбол|Сенегал}} | голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}} | голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 545 | төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Ирак}} | есеп = 1:4 | команда2 = {{футбол|Норвегия}} | голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}} | голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}} | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 63 106 | төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Франция}} | есеп = 3:0 | команда2 = {{футбол|Ирак}} | голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}} | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 324 | төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}} | есеп = 3:2 | команда2 = {{футбол|Сенегал}} | голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}} | голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 663 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}} | есеп = 61-матч | команда2 = {{футбол|Франция}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}} | есеп = 62-матч | команда2 = {{футбол|Ирак}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]] }} === J тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}} | есеп = 3:0 | команда2 = {{футбол|Алжир}} | голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}} | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = 69 045 | төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}} | есеп = 3:1 | команда2 = {{футбол|Иордания}} | голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}} | голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 68 527 | төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|Аустрия}} | голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}} | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 70 649 | төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Иордания}} | есеп = 1:2 | команда2 = {{футбол|Алжир}} | голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}} | голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 68 371 | төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Алжир}} | есеп = 69-матч | команда2 = {{футбол|Аустрия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Иордания}} | есеп = 70-матч | команда2 = {{футбол|Аргентина}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]] }} === K тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Португалия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} | голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}} | голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}} | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 777 | төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}} | есеп = 1:3 | команда2 = {{футбол|Колумбия}} | голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}} | голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}} | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 80 824 | төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Португалия}} | есеп = 5:0 | команда2 = {{футбол|Өзбекстан}} | голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}} | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 777 | төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} | голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}} | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 45 358 | төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}} | есеп = 71-матч | команда2 = {{футбол|Португалия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}} | есеп = 72-матч | команда2 = {{футбол|Өзбекстан}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]] }} === L тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}} {{ФутболКестеСоңы}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Англия}} | есеп = 4:2 | команда2 = {{футбол|Хорватия}} | голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}} | голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}} | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 70 389 | төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Гана}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Панама}} | голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}} | голдар2 = | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 42 942 | төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Англия}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Гана}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 63 983 | төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Панама}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Хорватия}} | голдар1 = | голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}} | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 43 036 | төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Панама}} | есеп = 67-матч | команда2 = {{футбол|Англия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}} | есеп = 68-матч | команда2 = {{футбол|Гана}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]] }} === 3-орын алғандар рейтингі === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Швеция}} (F) '''(Ө)'''|1|1|1|7|7|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Эквадор}} (E) '''(Ө)'''|1|1|1|2|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Парагвай}} (D)|1|1|1|2|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|5|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|6|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|7|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|8|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|9|{{футбол|Кабо-Верде}} (H)|0|2|0|2|2}} {{ФК-команда|10|{{футбол|Бельгия}} (G)|0|2|0|1|1}} {{ФК-команда|11|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}} {{ФК-команда|12|{{футбол|Сенегал}} (I)|0|0|2|3|6}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті}} == Плей-офф == === Жолдама алғандар === {| class="wikitable" style="text-align:left" ! Тобы ! 1-орын ! 2-орын ! 3-орын ! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз) |- ! [[#A тобы|A]] | {{футбол|Мексика}} | {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} | | |- ! [[#B тобы|B]] | {{футбол|Швейцария}} | {{футбол|Канада}} | {{футбол|Босния және Герцеговина}} | |- ! [[#C тобы|C]] | {{футбол|Бразилия}} | {{футбол|Марокко}} | | |- ! [[#D тобы|D]] | {{футбол|АҚШ}} | {{футбол|Аустралия}} | | |- ! [[#E тобы|E]] | {{футбол|Германия}} | {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | {{футбол|Эквадор}} | |- ! [[#F тобы|F]] | {{футбол|Нидерланд}} | {{футбол|Жапония}} | {{футбол|Швеция}} | |- ! [[#G тобы|G]] | | | | |- ! [[#H тобы|H]] | | | | |- ! [[#I тобы|I]] | | | | {{футбол|Франция}}<br>{{футбол|Норвегия}} |- ! [[#J тобы|J]] | {{футбол|Аргентина}} | | | |- ! [[#K тобы|K]] | | | | {{футбол|Колумбия}} |- ! [[#L тобы|L]] | | | | |- |} === Плей-офф === {{Турнир32 |29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны| |30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны| |28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}| |29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}||{{футбол|Марокко}}| |2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны| |2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны| |1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}| |1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны| |29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Жапония}}| |30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}||I тобының 2-орын алғаны| |30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны| |1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны| |3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны| |3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||G тобының 2-орын алғаны| |2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны| |3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны| |4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы| |4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы| |6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы| |6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы| |5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы| |5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы| |7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы| |7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы| |9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы| |10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы| |11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы| |11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы| |14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы| |15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы| |19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы| |18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны| }} === 32 команда кезеңі === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}} | есеп = 73-матч | команда2 = {{футбол|Канада}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}} | есеп = 76-матч | команда2 = {{футбол|Жапония}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Германия}} | есеп = 74-матч | команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол|Нидерланд}} | есеп = 75-матч | команда2 = {{футбол|Марокко}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | есеп = 78-матч | команда2 = I тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = I тобының жеңімпазы | есеп = 77-матч | команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Мексика}} | есеп = 79-матч | команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = L тобының жеңімпазы | есеп = 80-матч | команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = G тобының жеңімпазы | есеп = 82-матч | команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}} | есеп = 81-матч | команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = H тобының жеңімпазы | есеп = 84-матч | команда2 = J тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = K тобында 2-орын алған | есеп = 83-матч | команда2 = L тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}} | есеп = 85-матч | команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол|Аустралия}} | есеп = 88-матч | команда2 = G тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}} | есеп = 86-матч | команда2 = G тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = K тобының жеңімпазы | есеп = 87-матч | команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = | төреші = }} === 16 команда кезеңі === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 73-матчтың жеңімпазы | есеп = 90-матч | команда2 = 75-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 74-матчтың жеңімпазы | есеп = 89-матч | команда2 = 77-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 76-матчтың жеңімпазы | есеп = 91-матч | команда2 = 78-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = 79-матчтың жеңімпазы | есеп = 92-матч | команда2 = 80-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 83-матчтың жеңімпазы | есеп = 93-матч | команда2 = 84-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = 81-матчтың жеңімпазы | есеп = 94-матч | команда2 = 82-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 86-матчтың жеңімпазы | есеп = 95-матч | команда2 = 88-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = 85-матчтың жеңімпазы | есеп = 96-матч | команда2 = 87-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = | төреші = }} === Ширек финал === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 89-матчтың жеңімпазы | есеп = 97-матч | команда2 = 90-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = 93-матчтың жеңімпазы | есеп = 98-матч | команда2 = 94-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 91-матчтың жеңімпазы | есеп = 99-матч | команда2 = 92-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 95-матчтың жеңімпазы | есеп = 100-матч | команда2 = 96-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = | төреші = }} === Жартылай финал === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 97-матчтың жеңімпазы | есеп = 101-матч | команда2 = 98-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 99-матчтың жеңімпазы | есеп = 102-матч | команда2 = 100-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = }} === 3-орын үшін матч === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 101-матчтың жеңімпазы | есеп = 103-матч | команда2 = 102-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = }} === Финал === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 101-матчтың жеңімпазы | есеп = 104-матч | команда2 = 102-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = }} == Статистика == === Гол салғандар === Чемпионаттың 54 матчында 161 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,98 гол (2026 жылғы 26 маусым ақпаратынша; 17:30 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). ;5 гол *{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]] ;4 гол {{div col|colwidth=20em}} *{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]] *{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]] *{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]] {{div col end}} ;3 гол {{div col|colwidth=20em}} *{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]] *{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]] *{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]] *{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]] *{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]] *{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]] {{div col end}} ;2 гол {{div col|colwidth=20em}} *{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]] *{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]] *{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]] *{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]] *{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]] *{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]] *{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]] *{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]] *{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]] *{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]] *{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]] *{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]] *{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]] *{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]] *{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]] *{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]] *{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]] *{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]] *{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]] *{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]] {{div col end}} == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Футболдан әлем чемпионаттары}} [[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] [[Санат:2026 жылғы футбол]] 05dg1e7nz6vytfpl281wgu6t1lepbmx 3622882 3622633 2026-06-27T09:39:15Z Nurken 111493 3622882 wikitext text/x-wiki {{Футбол құрамаларының жарысы | | өткізу орыны = {{USA}}<br />{{CAN}}<br />{{MEX}} | қалалар = 16 | стадиондар = 16 | іріктеу мерзімі = | финал мерзімі = 11 маусым – 19 шілде 2026 | атауы = Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі |tourney_name = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026 | логотипі = 2026 FIFA World Cup.png | қатысушылар саны = 48 | финалдағы қатысушылар = | чемпион = | рет = | 2 орын = | 3 орын = | 4 орын = | финал өтетін орыны = «[[Метлайф-стэдиум|Метлайф]]», [[Ист-Ратерфорд]] | ойналған мачтар саны = | іріктеудегі ойындар = | голдар саны = | іріктеудегі голдар саны = | келушілер_саны = | бомбардир = {{Ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]] | бголдар = | бомбардирлерді іріктеу = {{Ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанн]] | іголдар = | үздік ойыншы = | үздік қақпашы = | үздік жас ойыншы = |алд = [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі|Катар 2022]] |кел = 2030 }} '''Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі''' — футболдан 23-әлем чемпионаты, 2026 жылы жаздыгүні өтуде. Бастапқыда чемпионаттың финалдық кезеңіне әдеттегідей 32 команда қатысуы керек еді, бірақ 2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА президенті [[Джанни Инфантино]] қатысушылар санын 48-ге дейін ұлғайту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді. 2018 жылғы 13 маусымда [[Мәскеу]]де өткен [[ФИФА]]-ның 68-конгресінің отырысында футболдан әлем чемпионаты қарсаңында турнирді өткізу орны туралы шешім қабылданды. Матчтар 16 қалада өтеді. Ойындарды өткізуге үміткер қалалар: [[Мехико]], [[Гвадалахара]], [[Монтеррей]] (барлығы [[Мексика]]да), [[Эдмонтон]], [[Торонто]], [[Монреаль]] (барлығы [[Канада]]да), [[Нью-Йорк]], [[Филадельфия]], [[Балтимор]], [[Вашингтон]], [[Бостон]], [[Цинциннати]], [[Нэшвилл (Мичиган)|Нашвилл]], [[Атланта]], [[Орландо (Оклахома)|Орландо]], [[Майами]], [[Хьюстон]], [[Даллас]], [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]], [[Сан-Франциско]], [[Денвер]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Сиэтл]] (барлығы АҚШ-та). == Өтетін жерді таңдау == {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Елдер !Бірінші тур |- | align="left" |{{USA}} / {{CAN}} / {{MEX}}|| 134 {{yes|134}} |- | align="left" |{{MAR}} |65 |} === Өтінішін қайтарып алған елдер === * {{CHN}} / {{IND}} — 2 Азия елі чемпионатты бірлесіп өткізуге ниетті болды. Кейін өтініштерін кері қайтарып алынды. * {{IDN}} — басында қызығушылық танытты. Жергілікті белсенділер ел үкіметіне чемпионатты қабылдау туралы петиция ұйымдастыруды ұйғарды, бірақ бұл сәтті болмады. * {{ECU}} / {{BOL}} / {{PER}} / {{PAR}} — Оңтүстік Американың 4 елі бірден әлем чемпионатын бірлесіп өткізетінін жариялады. Бірақ кейін бұл идея тиісті қолдау таппады.. * {{NZL}} — ел алғашында чемпионатты бөлек өткізгісі келді, бірақ кейінірек көршісі — [[Аустралия]]мен бірге өтініш беруге шешім қабылдады. == Чемпионаттың ерекшеліктері == *Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді *Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады. *[[Мексика]] әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын [[Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі|1970]] және [[Футболдан 1986 жылғы әлем біріншілігі|1986]] жылдары). *Бірінші рет 48 команды әлем чемпионатында қатысады == Іріктеу турнирі == === Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі === {| class="wikitable" |+ !Континент (конфедерация) !Бөлінетін орын !Мүшелер саны |- |Азия (АФК) |'''8''' |46 |- |Африка (КАФ) |'''9''' |54 |- |Солт. және Орт. Америка (КОНКАКАФ) |'''6''' |35 |- |Оңт. Америка (КОНМЕБОЛ) |'''6''' |10 |- |Океания (ОФК) |'''1''' |11 |- |Еуропа (УЕФА) |'''16''' |55 |- |Плей-офф |'''2''' |0 |- !Бары !48 !208+3 |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !Ұлттық құрама !Біліктілік әдісі !Біліктілік берілген күні !Қатысуы !Қатарынан !Соңғы рет қатысқан !Ең жақсы нәтиже |- |АҚШ | rowspan="3" |Ұйымдастырушы | rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы |12 | rowspan="2" |2 | rowspan="3" |2022 |3-ші орын (1930) |- |Канада |3 |Топтық кезең (1986, 2022) |- |Мексика |18 |9 |1/4 финалы (1970, 1986) |} == Қатысушылары== === Іріктеу турнирінің барысы туралы жалпы мәлімет === {| class="wikitable mw-collapsible" |+Конфедерациялар бойынша ваучерлерді бөлу |- ! width="90" |Континент (конфедерация) ! width="80" |Жалпы орын ! width="80" |ФИФА мүшелерінің жалпы саны ! width="80" |Бос орындар ! width="80" |Барлық тіркелген командалар ! width="80" |Финалға өтті ! width="80" |Шығу мүмкіндігі барлар ! width="80" |Таңдауға қатысуды жалғастырды, бірақ біліктілік алу мүмкіндігін жоғалтты ! width="80" |Ұтылды немесе шығарылды ! width="115" |Іріктеу турнирінің басталуы ! width="115" |Іріктеу турнирінің аяқталуы |- |Азия ([[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]]) |'''8''' |47 |8 |0 |0 |0 |0 |0 |қазан 2023 |қараша 2025 |- |Африка ([[Африка Футбол Конфедерациясы|КАФ]]) |'''9''' |54 |9 |0 |0 |0 |0 |0 | | |- |Солтүстік және Орталық Америка ([[КОНКАКАФ]]) |'''6''' |35 |3 |0 |3 |0 |0 |0 | | |- |Оңтүстік Америка ([[КОНМЕБОЛ]]) |'''6''' |10 |6 |0 |0 |0 |0 |0 |23 наурыз 2023 | |- |Океания ([[Азия Футбол Конфедерациясы|ОФК]]) |'''1''' |11 |1 |0 |0 |0 |0 |0 | | |- |Еуропа ([[УЕФА]]) |'''16''' |55 |16 |0 |0 |0 |0 |0 |наурыз 2025 |наурыз 2026 |- |Плей-офф |'''2''' |0 |2 |0 |0 |0 |0 |0 | | |- !Барлығы !48 !209+3 !45 !0 !3 !0 !0 !0 ! ! |} [[Америка Құрама Штаттары|А]]ҚШ, [[Канада]] и [[Мексика]] 2026 жылғы әлем чемпионатының финалдық кезеңіне қабылдаушы елдер ретінде автоматты түрде жолдама алды. Конфедерациялар финалдық турнирде кепілдендірілген 43 орынды алады. Құрлықаралық плей-офф кезеңінде әр конфедерациядан бір командадан басқа тағы 2 орын сарапқа салынады. [[УЕФА]], және чемпионатты өткізетін конфедерацияның басқа командасы ([[КОНКАКАФ]]). Ұйымдастырушы елдердің қайсысы финалда автоматты орындар алады деген сұрақ қосымша шешіледі. Бұл орындар жалпы квотаға есептеледі. [[КОНКАКАФ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|title=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|deadlink=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=3/news=bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup™|access-date=2018-06-16|archive-date=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409184031/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D3/news%3Dbureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254.html|deadlink=yes}}</ref> == Қала мен стадиондары == : 23 үміткер қала анықталды, оның ішінде 2020-2021 жылдар аралығында чемпионат өтетін 16 қала таңдалады (2 Канадада, 3 Мексикада және 11 АҚШ-та): {| class="wikitable" !Мехико !Нью-Йорк !Даллас !Канзас-Сити !Хьюстон |- |[[Ацтека (стадион)|Ацтека]] |[[Метлайф-стэдиум (стадион)|Метлайф-стэдиум]] |[[Эй-ти-энд-ти (стадион)|Эй-ти-энд-ти]] |[[Эрроухед (стадион)|Эрроухед]] |[[Эн-ар-джи (стадион)|Эн-ар-джи]] |- |Сыйымдылығы: '''87 523''' |Сыйымдылығы: '''82 500''' |Сыйымдылығы: '''105 000''' |Сыйымдылығы: '''76 416''' |Сыйымдылығы: '''72 220''' |- | | | | | |- !Атланта | colspan="3" rowspan="12" |'''Атланта''' '''Бостон''' '''Даллас''' '''Хьюстон''' '''Канзас-Сити''' '''Лос-Анджелес''' '''Майами''' '''Нью-Йорк''' '''Филадельфия''' '''Сан-Франциско''' '''Сиэтл''' '''Ванкувер''' '''Торонто''' '''Мехико''' '''Монтеррей''' '''Гвадалахара''' !Лос-Анджелес |- |[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]] |[[Соу-Фай (стадион)|Соу-Фай]] |- |Сыйымдылығы: '''83 000''' |Сыйымдылығы: '''70 240''' |- | | |- !Филадельфия !Сиэтл |- |[[Линкольн Файненшел Филд]] |[[Люмен Филд]] |- |Сыйымдылығы: '''69 796''' |Сыйымдылығы: '''72 000''' |- | | |- !Сан-Франциско !Бостон |- |[[Ливайс (стадион)|Ливайс]] |[[Джиллетт (стадион)|Джиллетт Стэдиум]] |- |Сыйымдылығы: '''75 000''' |Сыйымдылығы: '''65 878''' |- | | |- !Майами !Ванкувер !Монтеррей !Гвадалахара !Торонто |- |[[Хард Рок (стадион)|Хард Рок]] |[[Би-Си Плэйс]] |[[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]] |[[Акрон (стадион)|Акрон]] |[[Бимо Филд]] |- |Сыйымдылығы: '''67,518''' |Сыйымдылығы: '''54 500''' |Сыйымдылығы: '''53 500''' |Сыйымдылығы: '''49 850''' |Сыйымдылығы: '''45 500''' |- | | | | | |} === Финалдық турнирге жолдама алған === Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды: {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !Ұлттық құрама !Біліктілік әдісі !Біліктілік берілген күні !Қатысуы !Қатарынан !Соңғы рет қатысқан !Ең жақсы нәтиже |- |{{футбол|АҚШ}} | rowspan="3" |Ұйымдастырушы | rowspan="3" |13 маусым 2018 жылы |12 | rowspan="2" |2 | rowspan="3" |2022 |3-орын (1930) |- |{{футбол|Канада}} |3 |Топтық кезең (1986, 2022) |- |{{футбол|Мексика}} |18 |9 |1/4 финалы (1970, 1986) |} == Топтар == === Топтар тізімі === {| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;" |- ! style="width:25%" | A тобы ! style="width:25%" | B тобы ! style="width:25%" | C тобы ! style="width:25%" | D тобы |- | {{футбол|Мексика}} || {{футбол|Канада}} || {{футбол|Бразилия}} || {{футбол|АҚШ}} |- | {{футбол|ОАР}} || {{футбол|Босния және Герцеговина}} || {{футбол|Марокко}} || {{футбол|Парагвай}} |- | {{футбол|Корея Республикасы}} || {{футбол|Катар}} || {{футбол|Гаити}} || {{футбол|Аустралия}} |- | {{футбол|Чехия}} || {{футбол|Швейцария}} || {{футбол|Шотландия}} || {{футбол|Түркия}} |- | colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" | |- ! style="width:25%" | E тобы ! style="width:25%" | F тобы ! style="width:25%" | G тобы ! style="width:25%" | H тобы |- | {{футбол|Германия}} || {{футбол|Нидерланд}} || {{футбол|Бельгия}} || {{футбол|Испания}} |- | {{футбол|Кюрасао}} || {{футбол|Жапония}} || {{футбол|Мысыр}} || {{футбол|Кабо-Верде}} |- | {{футбол|Кот-д'Ивуар}} || {{футбол|Швеция}} || {{футбол|Иран}} || {{футбол|Сауд Арабиясы}} |- | {{футбол|Эквадор}} || {{футбол|Тунис}} || {{футбол|Жаңа Зеландия}} || {{футбол|Уругвай}} |- | colspan="4" style="background:#FFF; border-width:0;" | |- ! style="width:25%" | I тобы ! style="width:25%" | J тобы ! style="width:25%" | K тобы ! style="width:25%" | L тобы |- | {{футбол|Франция}} || {{футбол|Аргентина}} || {{футбол|Португалия}} || {{футбол|Англия}} |- | {{футбол|Сенегал}} || {{футбол|Алжир}} || {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} || {{футбол|Хорватия}} |- | {{футбол|Ирак}} || {{футбол|Аустрия}} || {{футбол|Өзбекстан}} || {{футбол|Гана}} |- | {{футбол|Норвегия}} || {{футбол|Иордания}} || {{футбол|Колумбия}} || {{футбол|Панама}} |- |} == Топтық турнир == {{small|{{colorbox|palegreen}} — Плей-офф-қа түсті<br>{{colorbox|lightblue}} — Статистикасы бойынша плей-офф-қа түсе алады}} === A тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Мексика}} '''(Қ, Ө)'''|3|0|0|6|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Оңтүстік Корея}}|1|0|2|2|3|түс=lightblue}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Чехия}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|6}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Мексика}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|ОАР}} | голдар1 = [[Хулиан Киньонес]] {{гол|9}}<br>[[Рауль Хименес]] {{гол|67}} | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 80 824 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Корея}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Чехия}} | голдар1 = [[Хван Ин Бом]] {{гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{гол|80}} | голдар2 = [[Ладислав Крейчий (1999)|Ладислав Крейчий]] {{гол|59}} | стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]] | көрермендер = 44 895 | төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Чехия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|ОАР}} | голдар1 = [[Михал Садилек]] {{гол|6}} | голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83|[[Пенальти|пен.]]}} | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = 67 442 | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Мексика}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}} | голдар1 = [[Луис Ромо]] {{гол|50}} | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 45 522 | төреші = {{ту|Уругвай}} [[Густаво Техера]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Чехия}} | есеп = 0:3 | команда2 = {{футбол|Мексика}} | голдар1 = | голдар2 = [[Матео Чавес]] {{гол|55}}<br>[[Хулиан Киньонес]] {{гол|61}}<br>[[Альваро Фидальго]] {{гол|90+4}} | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 80 824 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|ОАР}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Оңтүстік Корея}} | голдар1 = [[Тапело Масеко]] {{гол|63}} | голдар2 = | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = 51 243 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]] }} === B тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Швейцария}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Канада}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Канада 1–1 Босния және Герцеговина. Жалпы голдар айырмашылығы жеңімпазды шешу үшін қолданылды.|name=canbosn}} '''(Қ, Ө)'''|1|1|1|8|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}}{{efn|name=canbosn}} '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Катар}} '''(Ш)'''|0|1|2|2|10}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Қ — Қабылдаушы ел}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Канада}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}} | голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|78}} | голдар2 = [[Йово Лукич]] {{гол|21}} | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 43 002 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Факундо Тельо]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Катар}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Швейцария}} | голдар1 = [[Миро Мухайм]] {{гол|90+4|[[автогол|авто.]]}} | голдар2 = [[Брель Эмболо]] {{гол|17|[[Пенальти|пен.]]}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 67 966 | төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}} | есеп = 4:1 | команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}} | голдар1 = [[Жоан Манзамби]] {{гол|74||90}}<br>[[Рубен Варгас]] {{гол|84}}<br>[[Гранит Джака]] {{гол|90+7|[[Пенальти|пен.]]}} | голдар2 = [[Тебохо Мокоэна (1997)|Тебохо Мокоэна]] {{гол|83}} ([[Пенальти|пен.]]) | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 026 | төреші = {{ту|Португалия}} [[Жуан Пиньейру]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Канада}} | есеп = 6:0 | команда2 = {{футбол|Катар}} | голдар1 = [[Кайл Ларин]] {{гол|16}}<br>[[Джонатан Дэвид]] {{гол|29||45+3||90+2}}<br>[[Нейтан Салиба]] {{гол|64}}<br>[[Мохамед Манай]] {{гол|75|[[Автогол|авто.]]}} | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|Чили}} [[Кристиан Гарай]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Канада}} | голдар1 = [[Рубен Варгас]] {{гол|46}}<br>[[Жоан Манзамби]] {{гол|57}} | голдар2 = [[Промис Дэвид]] {{гол|76}} | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Босния және Герцеговина}} | есеп = 3:1 | команда2 = {{футбол|Катар}} | голдар1 = [[Керим Алайбегович]] {{гол|21}}<br>[[Махмуд Абунада]] {{гол|34|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Эрмин Махмич]] {{гол|80}} | голдар2 = [[Хассан Әл-Хайдос]] {{гол|42}} | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = 66 925 | төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]] }} === C тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Бразилия}} '''(Ө)'''|2|1|0|7|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Марокко}} '''(Ө)'''|2|1|0|6|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Шотландия}}|1|0|2|1|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Гаити}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|8}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Марокко}} | голдар1 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|32}} | голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|21}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 663 | төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Гаити}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Шотландия}} | голдар1 = | голдар2 = [[Джон Макгинн]] {{гол|28}} | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 64 146 | төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Марокко}} | голдар1 = | голдар2 = [[Исмаэль Сайбари]] {{гол|2}} | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 64 146 | төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}} | есеп = 3:0 | команда2 = {{футбол|Гаити}} | голдар1 = [[Матеус Кунья]] {{гол|23||36}}<br>[[Винисиус Жуниор]] {{гол|45+3}} | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 324 | төреші = {{ту|Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Шотландия}} | есеп = 0:3 | команда2 = {{футбол|Бразилия}} | голдар1 = | голдар2 = [[Винисиус Жуниор]] {{гол|7||45+3}}<br>[[Матеус Кунья]] {{гол|60}} | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = 64 478 | төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[24 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Марокко}} | есеп = 4:2 | команда2 = {{футбол|Гаити}} | голдар1 = [[Ашраф Хакими]] {{гол|39}}<br>[[Исмаэль Сайбари]] {{гол|45+1}}<br>[[Суфьян Рахими]] {{гол|78}}<br>[[Джасим Ясин]] {{гол|89}} | голдар2 = [[Яссин Буну]] {{гол|10|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Вильсон Изидор]] {{гол|43}} | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = 68 239 | төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]] }} === D тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|АҚШ}} '''(Қ, Ө)'''|2|0|1|8|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Аустралия}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Парагвай}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Түркия}} '''(Ш)'''|1|0|2|3|5}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Қ — Қабылдаушы ел; Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[12 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}} | есеп = 4:1 | команда2 = {{футбол|Парагвай}} | голдар1 = [[Дамьян Бобадилья]] {{гол|7|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Фоларин Балоган]] {{гол|31||45+5}}<br>[[Джованни Рейна]] {{гол|90+8}} | голдар2 = [[Маурисио Магальяйнс Прадо]] {{гол|73}} | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 492 | төреші = {{ту|Нидерланд}} [[Данни Маккели]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[13 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Аустралия}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|Түркия}} | голдар1 = [[Нестори Иранкунда]] {{гол|27}}<br>[[Коннор Меткалф]] {{гол|75}} | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|Аустралия}} | голдар1 = [[Камерон Берджесс]] {{гол|11|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Алекс Фримен (футболшы)|Алекс Фримен]] {{гол|43}} | голдар2 = | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = 66 925 | төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Түркия}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Парагвай}} | голдар1 = | голдар2 = [[Матиас Галарса (парагвайлық футболшы)|Матиас Галарса]] {{гол|2}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 68 827 | төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Түркия}} | есеп = 3:2 | команда2 = {{футбол|АҚШ}} | голдар1 = [[Арда Гүлер]] {{гол|10}}<br>[[Барыш Йылмаз]] {{гол|31}}<br>[[Каан Айхан]] {{гол|90+8}} | голдар2 = [[Остон Трасти]] {{гол|3}}<br>[[Себастьян Берхалтер]] {{гол|49}} | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 492 | төреші = {{ту|Алжир}} [[Мустафа Горбаль]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Парагвай}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Аустралия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 68 827 | төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]] }} === E тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Германия}}{{efn|Бетпе-бет нәтижесі: Германия 2–1 Кот-д'Ивуар|name=germcote}} '''(Ө)'''|2|0|1|10|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}{{efn|name=germcote}} '''(Ө)'''|2|0|1|4|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Эквадор}} '''(Ө)'''|1|1|1|2|2|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Кюрасао}} '''(Ш)'''|0|1|2|1|9}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Германия}} | есеп = 7:1 | команда2 = {{футбол|Кюрасао}} | голдар1 = [[Феликс Нмеча]] {{гол|6}}<br>[[Нико Шлоттербек]] {{гол|38}}<br>[[Кай Хаверц]] {{гол|45+5|[[Пенальти|пен.]]|88}}<br>[[Жамал Мусиала]] {{гол|47}}<br>[[Натаниэль Браун]] {{гол|68}}<br>[[Дениз Ундав]] {{гол|78}} | голдар2 = [[Ливано Комененсия]] {{гол|21}} | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 021 | төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Кот-д'Ивуар}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Эквадор}} | голдар1 = [[Амад Диалло]] {{гол|90}} | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 274 | төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Германия}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | голдар1 = [[Дениз Ундав]] {{гол|68||90+4}} | голдар2 = [[Франк Кессье]] {{гол|30}} | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 43 036 | төреші = {{ту|Парагвай}} [[Хуан Габриэль Бенитес]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Кюрасао}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = 68 598 | төреші = {{ту|Қытай}} [[Ма Нин]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Кюрасао}} | есеп = 0:2 | команда2 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | голдар1 = | голдар2 = [[Николя Пепе]] {{гол|6||54}} | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 324 | төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Эквадор}} | есеп = 2:1 | команда2 = {{футбол|Германия}} | голдар1 = [[Нильсон Ангуло]] {{гол|9}}<br>[[Гонсало Плата]] {{гол|77}} | голдар2 = [[Лерой Сане]] {{гол|2}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 663 | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Тори Пенсо]] }} === F тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Нидерланд}} '''(Ө)'''|2|1|0|10|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Жапония}} '''(Ө)'''|1|2|0|7|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Швеция}} '''(Ө)'''|1|1|1|7|7|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Тунис}} '''(Ш)'''|0|0|3|2|12}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}} | есеп = 2:2 | команда2 = {{футбол|Жапония}} | голдар1 = [[Вирджил ван Дейк]] {{гол|51}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|64}} | голдар2 = [[Кэйто Накамура]] {{гол|57}}<br>[[Даити Камада]] {{гол|88}} | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 69 285 | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Швеция}} | есеп = 5:1 | команда2 = {{футбол|Тунис}} | голдар1 = [[Ясин Айяри]] {{гол|7||90+6}}<br>[[Александер Исак]] {{гол|30}}<br>[[Виктор Дьёкереш]] {{гол|59}}<br>[[Маттиас Сванберг]] {{гол|84}} | голдар2 = [[Омар Рекик]] {{гол|43}} | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = 50 987 | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Яэль Фалькон]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Нидерланд}} | есеп = 5:1 | команда2 = {{футбол|Швеция}} | голдар1 = [[Брайан Бробби]] {{гол|5||17}}<br>[[Коди Гакпо]] {{гол|47||54}}<br>[[Крисенсио Саммервилл]] {{гол|89}} | голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|59}} | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 777 | төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[20 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>22:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Тунис}} | есеп = 0:4 | команда2 = {{футбол|Жапония}} | голдар1 = | голдар2 = [[Даити Камада]] {{гол|4}}<br>[[Аясэ Уэда]] {{гол|31||83}}<br>[[Дзюня Ито]] {{гол|69}} | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)|Бе-бе-уве-а]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = 51 243 | төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Жапония}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Швеция}} | голдар1 = [[Дайдзэн Маэда]] {{гол|56}} | голдар2 = [[Антони Эланга]] {{гол|62}} | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 70 137 | төреші = {{ту|Сальвадор}} [[Иван Бартон]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[25 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Тунис}} | есеп = 1:3 | команда2 = {{футбол|Нидерланд}} | голдар1 = [[Хазем Мастури]] {{гол|54}} | голдар2 = [[Эльес Схири]] {{гол|3|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Брайан Бробби]] {{гол|7}}<br>[[Ян Паул Ван Хекке]] {{гол|62}} | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = 68 391 | төреші = {{ту|Мексика}} [[Катя Ицель Гарсия]] }} === G тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Бельгия}} '''(Ө)'''|1|2|0|6|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Мысыр}} '''(Ө)'''|1|2|0|5|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Иран}}|0|3|0|3|3|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Жаңа Зеландия}} '''(Ш)'''|0|1|2|4|10}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ш — Шығып кетті; Ө — Келесі раундқа өтті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Мысыр}} | голдар1 = [[Мохамед Хани]] {{гол|66|[[Автогол|авто.]]}} | голдар2 = [[Эмам Ашур]] {{гол|19}} | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = 66 775 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рамон Абатти]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Иран}} | есеп = 2:2 | команда2 = {{футбол|Жаңа Зеландия}} | голдар1 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|32}}<br>[[Мухаммад Мохеби]] {{гол|64}} | голдар2 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|7||54}} | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 108 | төреші = {{ту|Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Бельгия}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Иран}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = 70 317<ref>{{Cite web|url=https://www.bluewin.ch/en/index/belgium-fails-to-beat-iran-either-3290409.html |title=Belgium Can't Beat Iran Either |language=en |work=bluewin.ch |date=2026-06-22 |accessdate=2026-06-22}}</ref> | төреші = {{ту|Аргентина}} [[Дарио Умберто Эррера]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}} | есеп = 1:3 | команда2 = {{футбол|Мысыр}} | голдар1 = [[Финн Серман]] {{гол|15}} | голдар2 = [[Мостафа Зико]] {{гол|58}}<br>[[Мохаммед Салах]] {{гол|67}}<br>[[Махмуд Хассан]] {{гол|82}} | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|БАӘ}} [[Омар Аль-Али]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Мысыр}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Иран}} | голдар1 = [[Махмуд Сабер]] {{гол|5}} | голдар2 = [[Рамин Резаэян]] {{гол|14}} | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = 66 925 | төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Жаңа Зеландия}} | есеп = 1:5 | команда2 = {{футбол|Бельгия}} | голдар1 = [[Элайджа Джаст]] {{гол|84}} | голдар2 = [[Леандро Троссард]] {{гол|28||50}}<br>[[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}<br>[[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}<br>[[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}} | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = 52 497 | төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]] }} === H тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Испания}} '''(Ө)'''|2|1|0|5|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Кабо-Верде}} '''(Ө)'''|0|3|0|2|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Уругвай}} '''(Ш)'''|0|2|1|3|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Сауд Арабиясы}} '''(Ш)'''|0|2|1|1|5}} {{ФутболКестеСоңы}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Испания}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = 67 640 | төреші = {{ту|Иордания}} [[Адхам Махадмех]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Сауд Арабиясы}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Уругвай}} | голдар1 = [[Абдулелах аль-Амри]] {{гол|41}} | голдар2 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|80}} | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = 62 764 | төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Испания}} | есеп = 4:0 | команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}} | голдар1 = [[Ламин Ямаль]] {{гол|10}}<br>[[Микель Оярсабаль]] {{гол|21||24}}<br>[[Хасан ат-Тамбакти]] {{гол|49|[[Автогол|авто.]]}} | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[21 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}} | есеп = 2:2 | команда2 = {{футбол|Кабо-Верде}} | голдар1 = [[Максимилиано Араухо]] {{гол|44}}<br>[[Агустин Каноббио]] {{гол|45+5}} | голдар2 = [[Кевин Ленини]] {{гол|21}}<br>[[Элиу Варела]] {{гол|61}} | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = 64 003 | төреші = {{ту|Норвегия}} [[Эспен Эскос]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Кабо-Верде}} | есеп = 65-матч | команда2 = {{футбол|Сауд Арабиясы}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Франция}} [[Франсуа Летексье]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Уругвай}} | есеп = 66-матч | команда2 = {{футбол|Испания}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Акрон (стадион)|Акрон]], [[Сапопан]] | көрермендер = | төреші = {{ту|АҚШ}} [[Исмаил Эльфат]] }} === I тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Франция}} '''(Ө)'''|3|0|0|10|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Норвегия}} '''(Ө)'''|2|0|0|8|7|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Сенегал}} '''(Ө)'''|1|0|2|8|6|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Ирак}} '''(Ш)'''|0|0|3|1|12}} {{ФутболКестеСоңы}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Франция}} | есеп = 3:1 | команда2 = {{футбол|Сенегал}} | голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|66||90+6}}<br>[[Брадли Баркола]] {{гол|82}} | голдар2 = [[Ибраим Мбайе]] {{гол|90+5}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 545 | төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Ирак}} | есеп = 1:4 | команда2 = {{футбол|Норвегия}} | голдар1 = [[Аймен Хусейн]] {{гол|39}} | голдар2 = [[Эрлинг Холанд]] {{гол|29||43}}<br>[[Лео Эстигор]] {{гол|76}}<br>[[Аймен Хусейн]] {{гол|90+6|[[Автогол|авто.]]}} | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 63 106 | төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Франция}} | есеп = 3:0 | команда2 = {{футбол|Ирак}} | голдар1 = [[Килиан Мбаппе]] {{гол|14||54}}<br>[[Усман Дембеле]] {{гол|66}} | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = 68 324 | төреші = {{ту|Канада}} [[Дрю Фишер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}} | есеп = 3:2 | команда2 = {{футбол|Сенегал}} | голдар1 = [[Маркус Хольмгреен Педерсен]] {{гол|43}}<br>[[Эрлинг Холанд]] {{гол|48||58}} | голдар2 = [[Исмаила Сарр]] {{гол|53||90+3}} | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = 80 663 | төреші = {{ту|Бразилия}} [[Вилтон Сампайо]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Норвегия}} | есеп = 1:4 | команда2 = {{футбол|Франция}} | голдар1 = [[Тело Осгор]] {{гол|21}} | голдар2 = [[Усман Дембеле]] {{гол|7||20||32}}<br>[[Дезире Дуэ]] {{гол|90+4}} | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 64 146 | төреші = {{ту|Англия}} [[Майкл Оливер]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[26 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Сенегал}} | есеп = 5:0 | команда2 = {{футбол|Ирак}} | голдар1 = [[Абиб Диарра]] {{гол|4}}<br>[[Исмаила Сарр]] {{гол|56}}<br>[[Пап Гейе]] {{гол|59||71}}<br>[[Илиман Ндиай]] {{гол|82}} | голдар2 = | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 43 036 | төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]] }} === J тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Аргентина}} '''(Ө)'''|2|0|0|5|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Аустрия}}|1|0|1|3|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Алжир}}|1|0|1|2|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Иордания}} '''(Ш)'''|0|0|2|2|5}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}} | есеп = 3:0 | команда2 = {{футбол|Алжир}} | голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|17||60||76}} | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = 69 045 | төреші = {{ту|Польша}} [[Шимон Марциняк]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[16 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Аустрия}} | есеп = 3:1 | команда2 = {{футбол|Иордания}} | голдар1 = [[Романо Шмид]] {{гол|20}}<br>[[Язан әл-Араб]] {{гол|76|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Марко Арнаутович]] {{гол|90+12|[[Пенальти|пен.]]}} | голдар2 = [[Али Олуан]] {{гол|50}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 68 527 | төреші = {{ту|Мавритания}} [[Дахане Бейда]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}} | есеп = 2:0 | команда2 = {{футбол|Аустрия}} | голдар1 = [[Лионель Месси]] {{гол|38||90+5}} | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 70 649 | төреші = {{ту|Мысыр}} [[Амин Омар]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[22 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Иордания}} | есеп = 1:2 | команда2 = {{футбол|Алжир}} | голдар1 = [[Низар әл-Рашдан]] {{гол|36}} | голдар2 = [[Надир Бенбуали]] {{гол|69}}<br>[[Амин Гуири]] {{гол|82}} | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = 68 371 | төреші = {{ту|Словения}} [[Славко Винчич]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Алжир}} | есеп = 69-матч | команда2 = {{футбол|Аустрия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Өзбекстан}} [[Ильгиз Танташев]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>21:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Иордания}} | есеп = 70-матч | команда2 = {{футбол|Аргентина}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Румыния}} [[Иштван Ковач]] }} === K тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Колумбия}} '''(Ө)'''|2|0|0|4|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Португалия}}|1|1|0|6|1|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}}|0|1|1|1|2|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Өзбекстан}}|0|0|2|1|8}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Португалия}} | есеп = 1:1 | команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} | голдар1 = [[Жуан Невеш]] {{гол|6}} | голдар2 = [[Йоан Висса]] {{гол|45+5}} | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 777 | төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Өзбекстан}} | есеп = 1:3 | команда2 = {{футбол|Колумбия}} | голдар1 = [[Аббосбек Сайджон огли Файзуллаев|Аббосбек Файзуллаев]] {{гол|60}} | голдар2 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|40}}<br>[[Луис Фернандо Диас]] {{гол|65}}<br>[[Хаминтон Кампас]] {{гол|90+9}} | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = 80 824 | төреші = {{ту|Англия}} [[Энтони Тэйлор]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Португалия}} | есеп = 5:0 | команда2 = {{футбол|Өзбекстан}} | голдар1 = [[Криштиану Роналду]] {{гол|6||39}}<br>[[Нуну Мендеш (футболшы, 2002)|Нуну Мендеш]] {{гол|17}}<br>[[Абдувахид Фуркатович Нематов|Абдувахид Нематов]] {{гол|60|[[Автогол|авто.]]}}<br>[[Рафаэл Леан]] {{гол|87}} | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 68 777 | төреші = {{ту|Марокко}} [[Джалаль Джайед]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} | голдар1 = [[Даниэль Муньос Мехия]] {{гол|76}} | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = 45 358 | төреші = {{ту|Италия}} [[Маурицио Мариани]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Колумбия}} | есеп = 71-матч | команда2 = {{футбол|Португалия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Аустралия}} [[Алиреза Фагани]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Конго Демократиялық Республикасы}} | есеп = 72-матч | команда2 = {{футбол|Өзбекстан}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Германия}} [[Феликс Цвайер]] }} === L тобы === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Англия}}|1|1|0|4|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Гана}}|1|1|0|1|0|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Хорватия}}|1|0|1|3|4|түс=lightblue}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Панама}}|0|0|2|0|2}} {{ФутболКестеСоңы}} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Англия}} | есеп = 4:2 | команда2 = {{футбол|Хорватия}} | голдар1 = [[Харри Кейн]] {{гол|12|[[Пенальти|пен.]]|42}}<br>[[Джуд Беллингем]] {{гол|47}}<br>[[Маркус Рашфорд]] {{гол|85}} | голдар2 = [[Мартин Батурина]] {{гол|36}}<br>[[Петар Муса]] {{гол|45+5}} | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = 70 389 | төреші = {{ту|Франция}} [[Клеман Тюрпен]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[17 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Гана}} | есеп = 1:0 | команда2 = {{футбол|Панама}} | голдар1 = [[Калеб Йиренки]] {{гол|90+5}} | голдар2 = | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 42 942 | төреші = {{ту|Швеция}} [[Гленн Нюберг]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Англия}} | есеп = 0:0 | команда2 = {{футбол|Гана}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = 63 983 | төреші = {{ту|Гондурас}} [[Саид Мартинес]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[23 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Панама}} | есеп = 0:1 | команда2 = {{футбол|Хорватия}} | голдар1 = | голдар2 = [[Анте Будимир]] {{гол|54}} | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = 43 036 | төреші = {{ту|Габон}} [[Пьер Ачо]] }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Панама}} | есеп = 67-матч | команда2 = {{футбол|Англия}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Катар}} [[Абдулрахман Аль-Джассим]] }} {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[27 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Хорватия}} | есеп = 68-матч | команда2 = {{футбол|Гана}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = | төреші = {{ту|Канада}} [[Дру Фишер]] }} === 3-орын алғандар рейтингі === {{ФутболКесте}} {{ФК-команда|1|{{футбол|Швеция}} (F) '''(Ө)'''|1|1|1|7|7|түс=palegreen}} {{ФК-команда|2|{{футбол|Эквадор}} (E) '''(Ө)'''|1|1|1|2|2|түс=palegreen}} {{ФК-команда|3|{{футбол|Босния және Герцеговина}} (B) '''(Ө)'''|1|1|1|5|6|түс=palegreen}} {{ФК-команда|4|{{футбол|Парагвай}} (D) '''(Ө)'''|1|1|1|2|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|5|{{футбол|Сенегал}} (I) '''(Ө)'''|1|0|2|8|6|түс=palegreen}} {{ФК-команда|6|{{футбол|Иран}} (G)|0|3|0|3|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|7|{{футбол|Хорватия}} (L)|1|0|1|3|4|түс=palegreen}} {{ФК-команда|8|{{футбол|Оңтүстік Корея}} (A)|1|0|2|2|3|түс=palegreen}} {{ФК-команда|9|{{футбол|Алжир}} (J)|1|0|1|2|4}} {{ФК-команда|10|{{футбол|Шотландия}} (C)|1|0|2|1|4}} {{ФК-команда|11|{{футбол|Уругвай}} (H) '''(Ш)'''|0|2|1|3|4}} {{ФК-команда|12|{{футбол|Конго Демократиялық Республикасы}} (K)|0|1|1|1|2}} {{ФутболКестеСоңы}} {{small|Ө — Келесі раундқа өтті; Ш — Шығып кетті}} == Плей-офф == === Жолдама алғандар === {| class="wikitable" style="text-align:left" ! Тобы ! 1-орын ! 2-орын ! 3-орын ! Жолдама алғандары<br>(позициясы әлі белгісіз) |- ! [[#A тобы|A]] | {{футбол|Мексика}} | {{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}} | | |- ! [[#B тобы|B]] | {{футбол|Швейцария}} | {{футбол|Канада}} | {{футбол|Босния және Герцеговина}} | |- ! [[#C тобы|C]] | {{футбол|Бразилия}} | {{футбол|Марокко}} | | |- ! [[#D тобы|D]] | {{футбол|АҚШ}} | {{футбол|Аустралия}} | {{футбол|Парагвай}} | |- ! [[#E тобы|E]] | {{футбол|Германия}} | {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | {{футбол|Эквадор}} | |- ! [[#F тобы|F]] | {{футбол|Нидерланд}} | {{футбол|Жапония}} | {{футбол|Швеция}} | |- ! [[#G тобы|G]] | {{футбол|Бельгия}} | {{футбол|Мысыр}} | | |- ! [[#H тобы|H]] | {{футбол|Испания}} | {{футбол|Кабо-Верде}} | {{-}} | |- ! [[#I тобы|I]] | {{футбол|Франция}} | {{футбол|Норвегия}} | {{футбол|Сенегал}} | |- ! [[#J тобы|J]] | {{футбол|Аргентина}} | | | |- ! [[#K тобы|K]] | | | | {{футбол|Колумбия}}<br>{{футбол|Португалия}} |- ! [[#L тобы|L]] | | | | {{футбол|Англия}}<br>{{футбол|Гана}} |- |} === Плей-офф === {{Турнир32 |29 маусым – [[Фоксборо]]|{{футбол|Германия}}||A/B/C/D/F 3-орын алғаны| |30 маусым – [[Ист-Ратерфорд]]|I тобының жеңімпазы||C/D/F/G/H 3-орын алғаны| |28 маусым – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|{{футбол|Оңтүстік Африка Республикасы}}||{{футбол|Канада}}| |29 маусым – [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]]|{{футбол|Нидерланд}}||{{футбол|Марокко}}| |2 шілде – [[Торонто]]|K тобының 2-орын алғаны||L тобының 2-орын алғаны| |2 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|H тобының жеңімпазы||J тобының 2-орын алғаны| |1 шілде – [[Санта Клара]]|{{футбол|АҚШ}}||{{футбол|Босния және Герцеговина}}| |1 шілде – [[Сиэтл]]|G тобының жеңімпазы||A/H/I/J тобының 3-орын алғаны| |29 маусым – [[Хьюстон]]|{{футбол|Бразилия}}||{{футбол|Жапония}}| |30 маусым – [[Арлингтон (Мексика)|Арлингтон]]|{{футбол|Кот-д'Ивуар}}||I тобының 2-орын алғаны| |30 маусым – [[Мехико]]|{{футбол|Мексика}}||C/E/F/H/I тобының 3-орын алғаны| |1 шілде – [[Атланта]]|L тобының жеңімпазы||E/H/I/J/K тобының 3-орын алғаны| |3 шілде – [[Майами-Гарденс]]|{{футбол|Аргентина}}||H тобының 2-орын алғаны| |3 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|{{футбол|Аустралия}}||G тобының 2-орын алғаны| |2 шілде – [[Ванкувер]]|{{футбол|Швейцария}}||E/F/G/I/J тобының 3-орын алғаны| |3 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|K тобының жеңімпазы||D/E/I/J/L тобының 3-орын алғаны| |4 шілде – [[Филадельфия]]|74-матчтың жеңімпазы||77-матчтың жеңімпазы| |4 шілде – [[Хьюстон]]|73-матчтың жеңімпазы||75-матчтың жеңімпазы| |6 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|83-матчтың жеңімпазы||84-матчтың жеңімпазы| |6 шілде – [[Сиэтл]]|81-матчтың жеңімпазы||82-матчтың жеңімпазы| |5 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|76-матчтың жеңімпазы||78-матчтың жеңімпазы| |5 шілде – [[Мехико]]|79-матчтың жеңімпазы||80-матчтың жеңімпазы| |7 шілде – [[Атланта]]|86-матчтың жеңімпазы||88-матчтың жеңімпазы| |7 шілде – [[Ванкувер]]|85-матчтың жеңімпазы||87-матчтың жеңімпазы| |9 шілде – [[Фоксборо]]|89-матчтың жеңімпазы||90-матчтың жеңімпазы| |10 шілде – [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]|93-матчтың жеңімпазы||94-матчтың жеңімпазы| |11 шілде – [[Майами-Гарденс]]|91-матчтың жеңімпазы||92-матчтың жеңімпазы| |11 шілде – [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]|95-матчтың жеңімпазы||96-матчтың жеңімпазы| |14 шілде – [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]|97-матчтың жеңімпазы||98-матчтың жеңімпазы| |15 шілде – [[Атланта]]|99-матчтың жеңімпазы||100-матчтың жеңімпазы| |19 шілде – [[Ист-Ратерфорд]]|101-матчтың жеңімпазы||102-матчтың жеңімпазы| |18 шілде – [[Майами-Гарденс]]|101-матчтың ұтылғаны||102-матчтың ұтылғаны| }} === 32 команда кезеңі === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[28 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Оңтүстік Африка Республикасы}} | есеп = 73-матч | команда2 = {{футбол|Канада}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол-rt|Бразилия}} | есеп = 76-матч | команда2 = {{футбол|Жапония}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:30 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Германия}} | есеп = 74-матч | команда2 = A/B/C/D/F тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[29 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол|Нидерланд}} | есеп = 75-матч | команда2 = {{футбол|Марокко}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Бе-бе-уве-а (стадион)]], [[Гуадалупе (Нуэво-Леон)|Гуадалупе]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол|Кот-д'Ивуар}} | есеп = 78-матч | команда2 = I тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = I тобының жеңімпазы | есеп = 77-матч | команда2 = C/D/F/G/H тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[30 маусым]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = {{футбол-rt|Мексика}} | есеп = 79-матч | команда2 = C/E/F/H/I тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = L тобының жеңімпазы | есеп = 80-матч | команда2 = E/H/I/J/K тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = G тобының жеңімпазы | есеп = 82-матч | команда2 = A/H/I/J тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[1 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|АҚШ}} | есеп = 81-матч | команда2 = {{футбол|Босния және Герцеговина}} | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ливайс Стэдиум]], [[Санта Клара]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = H тобының жеңімпазы | есеп = 84-матч | команда2 = J тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>19:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = K тобында 2-орын алған | есеп = 83-матч | команда2 = L тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Бимо Филд]], [[Торонто]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[2 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = {{футбол-rt|Швейцария}} | есеп = 85-матч | команда2 = E/F/G/I/J тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = {{футбол|Аустралия}} | есеп = 88-матч | команда2 = G тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = {{футбол-rt|Аргентина}} | есеп = 86-матч | команда2 = G тобында 2-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[3 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:30 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = K тобының жеңімпазы | есеп = 87-матч | команда2 = D/E/I/J/L тобында 3-орын алған | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = | төреші = }} === 16 команда кезеңі === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 73-матчтың жеңімпазы | есеп = 90-матч | команда2 = 75-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эн-ар-джи Стэдиум]], [[Хьюстон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[4 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 74-матчтың жеңімпазы | есеп = 89-матч | команда2 = 77-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Линкольн Файненшел Филд]], [[Филадельфия]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 76-матчтың жеңімпазы | есеп = 91-матч | команда2 = 78-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[5 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>18:00 [[UTC−6:00|UTC−6]] | команда1 = 79-матчтың жеңімпазы | есеп = 92-матч | команда2 = 80-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Ацтека (стадион)|Ацтека]], [[Мехико]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 83-матчтың жеңімпазы | есеп = 93-матч | команда2 = 84-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[6 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = 81-матчтың жеңімпазы | есеп = 94-матч | команда2 = 82-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Люмен Филд]], [[Сиэтл]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 86-матчтың жеңімпазы | есеп = 95-матч | команда2 = 88-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[7 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>13:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = 85-матчтың жеңімпазы | есеп = 96-матч | команда2 = 87-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Би-Си Плейс]], [[Ванкувер]] | көрермендер = | төреші = }} === Ширек финал === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[9 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>16:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 89-матчтың жеңімпазы | есеп = 97-матч | команда2 = 90-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Джиллетт Стэдиум]], [[Фоксборо]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[10 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>12:00 [[UTC−7:00|UTC−7]] | команда1 = 93-матчтың жеңімпазы | есеп = 98-матч | команда2 = 94-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Соу-Фай Стэдиум]], [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 91-матчтың жеңімпазы | есеп = 99-матч | команда2 = 92-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[11 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>20:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 95-матчтың жеңімпазы | есеп = 100-матч | команда2 = 96-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эрроухед Стэдиум]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]] | көрермендер = | төреші = }} === Жартылай финал === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[14 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>14:00 [[UTC−5:00|UTC−5]] | команда1 = 97-матчтың жеңімпазы | есеп = 101-матч | команда2 = 98-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Эй-ти-энд-ти Стэдиум]], [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]] | көрермендер = | төреші = }} ----------------- {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[15 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 99-матчтың жеңімпазы | есеп = 102-матч | команда2 = 100-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Мерседес-Бенц Стэдиум]], [[Атланта]] | көрермендер = | төреші = }} === 3-орын үшін матч === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[18 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>17:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 101-матчтың жеңімпазы | есеп = 103-матч | команда2 = 102-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Хард Рок Стэдиум]], [[Майами-Гарденс]] | көрермендер = | төреші = }} === Финал === {{матч туралы есептеме | мерзімі = [[19 шілде]] [[2026 жыл|2026]]<br>15:00 [[UTC−4:00|UTC−4]] | команда1 = 101-матчтың жеңімпазы | есеп = 104-матч | команда2 = 102-матчтың жеңімпазы | голдар1 = | голдар2 = | стадион = [[Метлайф-стэдиум]], [[Ист-Ратерфорд]] | көрермендер = | төреші = }} == Статистика == === Гол салғандар === Чемпионаттың 54 матчында 161 гол салынған. Орта есеппен алғанда бұл — матч сайын 2,98 гол (2026 жылғы 26 маусым ақпаратынша; 17:30 [[Қазақстандағы уақыт|UTC+5]]). ;5 гол *{{футбол-ту|Аргентина}} [[Лионель Месси]] ;4 гол {{div col|colwidth=20em}} *{{футбол-ту|Бразилия}} [[Винисиус Жуниор]] *{{футбол-ту|Франция}} [[Килиан Мбаппе]] *{{футбол-ту|Норвегия}} [[Эрлинг Холанд]] {{div col end}} ;3 гол {{div col|colwidth=20em}} *{{футбол-ту|Бразилия}} [[Матеус Кунья]] *{{футбол-ту|Канада}} [[Джонатан Дэвид]] *{{футбол-ту|Германия}} [[Дениз Ундав]] *{{футбол-ту|Марокко}} [[Исмаэль Сайбари]] *{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Брайан Бробби]] *{{футбол-ту|Швейцария}} [[Жоан Манзамби]] {{div col end}} ;2 гол {{div col|colwidth=20em}} *{{футбол-ту|Босния және Герцеговина}} [[Эрмин Махмич]] *{{футбол-ту|Канада}} [[Кайл Ларин]] *{{футбол-ту|Колумбия}} [[Даниэль Муньос Мехия]] *{{футбол-ту|Англия}} [[Харри Кейн]] *{{футбол-ту|Германия}} [[Кай Хаверц]] *{{футбол-ту|Кот-д'Ивуар}} [[Николя Пепе]] *{{футбол-ту|Жапония}} [[Даити Камада]] *{{футбол-ту|Жапония}} [[Аясэ Уэда]] *{{футбол-ту|Мексика}} [[Хулиан Киньонес]] *{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Коди Гакпо]] *{{футбол-ту|Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]] *{{футбол-ту|Жаңа Зеландия}} [[Элайджа Джаст]] *{{футбол-ту|Португалия}} [[Криштиану Роналду]] *{{футбол-ту|Сенегал}} [[Исмаила Сарр]] *{{футбол-ту|Испания}} [[Микель Оярсабаль]] *{{футбол-ту|Швеция}} [[Ясин Айяри]] *{{футбол-ту|Швеция}} [[Антони Эланга]] *{{футбол-ту|Швейцария}} [[Рубен Варгас]] *{{футбол-ту|АҚШ}} [[Фалорин Балоган]] *{{футбол-ту|Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]] {{div col end}} == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Футболдан әлем чемпионаттары}} [[Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] [[Санат:2026 жылғы футбол]] l9tp6ydidwx9jyg1kjo5gb9j1zd64fa Ойбек Ұлықбекұлы Балтабаев 0 620068 3622764 2828182 2026-06-26T18:17:45Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622764 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Ойбек Балтабаев |толық аты = |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |атауы = |туған күні = 13.06.1994 |туған жері = |азаматтығы = {{ту|Қазақстан}} |бойы = 170 |салмағы = 55 |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{Flagicon|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]] |номері = 66 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011|{{Flagicon|Қазақстан}} [[Қайрат Академия|Цесна Алматы]]| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |2012—2015| {{Flagicon|Қазақстан}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|0 (0) |2016|{{Flagicon|Қазақстан}} [[Мақтаарал (футбол клубы)|Мақтаарал]]|24 (0) |2017|{{Flagicon|Қазақстан}} [[Қайрат (футбол клубы)|Қайрат]]|7 (0) |2017| {{Flagicon|Қазақстан}} [[Қайрат Академия|Қайрат А]]|9 (1) |2018|{{Flagicon|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|30 (1) |2019—|{{Flagicon|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2015|{{Flagicon|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар құрама командасы (21)|Қазақстан-21]]|3 (0) }} }} '''Ойбек Ұлықбекұлы Балтабаев''' ([[Өзбек тілі|өзб]]. ''Ойбек Улыгбекулы Балтабаев''; 13 маусым 1994) — қазақстандық футболшы, "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]" клубының жартылай қорғаушысы. [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан жастар құрамасында]] ойнаған. == Карьерасы == "[[Қайрат Академия]]" (2011 жылы "Цесна" деп аталатын еді) клубының түлегі. 2012 жылы "[[Қайрат (футбол клубы)|Қайраттың]]" негізгі клубына тартылғанымен, ұлттық чемпионатта емес, орынбасарлар клубында ғана ойнап жүрді. 2016 жылы "[[Мақтаарал (футбол клубы)|Мақтаарал]]" сапында бірінші лигада тұрақты алаңға шығып, бір маусымнан соң "Қайратқа" қайта оралды. Бұл жолы да негізгі құрамнан орын оншалық көп тие қоймай, арасында [[Қайрат Академия|"Қайрат" жастар клубы]] сапында да ойнап жүрді. 2018 жылы Өскеменнің "[[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]" клубына ауысып, бірінші лигада ойнады. 2019 жылы "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіске]]" ауысты. 2015 жылы Қазақстанның 21 жасқа дейінгі құрамасында үш кездесуде алаңға шықты. == Жетістіктері == === Командалық === *Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2017 *Қазақстан кубогы: 2017 *Қазақстан суперкубогы: 2017 == Сілтемелер == *[http://footballfacts.ru/players/582824-baltabaev-ojbek-ulukbekuly/251 Статистикасы] [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қайрат ФК ойыншылары]] [[Санат:Мақтаарал ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] iedskdmtcvlo1m2o3in6ddqtjjhqzhg Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары 14 620070 3622748 2687036 2026-06-26T18:10:20Z Орел Карл 81620 Орел Карл [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] бетін [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] бетіне жылжытты 2687036 wikitext text/x-wiki [[Санат:Қазақстан клубтары бойынша футболшылар]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК]] 9imd7uhtnux2hmpvx8ifqzou3e9p9bb Константин Викторович Заречный 0 620236 3622754 2977709 2026-06-26T18:12:10Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары|Алтай ФК (2016) ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622754 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Константин Заречный |туған күні = 14.02.1984 |туған жері = {{туғанжері|Павлодар|Павлодарда}} | азаматтығы = {{ту|Қазақстан}} |бойы = 178 |салмағы = 76 |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 12 |клубтары = {{футбол карьерасы |2001—2002|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс (Павлодар)]]|2 (0) |2003|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Екібастұз (футбол клубы, 1979)|Экибастузец]]|27 (1) |2004—2012|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс (Павлодар)]]|165 (17) |2012—2013|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]|32 (2) |2014|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|16 (2) |2015|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Атырау (футбол клубы)|Атырау]]|19 (1) |2016|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] (1 лига)|18 (3) |2017|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|21 (0) |2018—|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] (1 лига)|21 (2) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2004—2005|{{flagicon|Қазақстан|20px}} [[Қазақстан жастар құрама командасы|Қазақстан-21]]|5 (0)}} }} '''Константин Викторович Заречный''' (14 ақпан 1984<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/86358</ref>, [[Павлодар]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. 2004-05 жылдары [[Қазақстан жастар құрама командасы|Қазақстан Жастар құрамасында]] ойнаған. == Жетістіктері == === Клубтық === ; «Ертіс» * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері: 2004 * Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері: 2008, 2010 ; «Тараз» * Қазақстан кубогының финалисі: 2013 ; «Алтай» * 1 лига жеңімпазы 2016 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://ru.uefa.com/teamsandplayers/players/player=95488/profile/index.html Профилі]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Тараз ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] [[Санат:Атырау ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] n4lxbdptt7jviflg2h7rdvilfup1aao Қатысушы талқылауы:Nurtenge 3 632851 3622644 3621596 2026-06-26T14:03:12Z MediaWiki message delivery 28897 /* June 2026 CEE Newsletter is out */ жаңа бөлім 3622644 wikitext text/x-wiki {{archive box| <center> [[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2020|2020]]<br> [[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2021|2021]]<br> [[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2022|2022]]<br> [[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2023|2023]]<br> [[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2024|2024]]<br> [[Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/2025|2025]] <inputbox> type=fulltext prefix=Қатысушы талқылауы:Nurtenge/Мұрағат/ width=20 searchbuttonlabel=Мұрағаттан іздеу </inputbox></center> }} {{астынан}} [[File:Slava Ukraini banner.jpg|center|500px|link=Украина жасасын!]] <!-- ЖАҢА ТАҚЫРЫПТЫ ЕҢ АСТЫНАН БАСТАҢЫЗ --> == Администраторды сайлау == Қайырлы түн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:31, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05) == Сурет == Суретті жүктеп бергеңізге рахмет! Кинопоискке тіркелген адамдар ғана суретті jpeg форматында жүктей алатын сияқты ғой. Айтпақшы, бұрынғы суреттерді жоймаса да болар еді. Рахмет [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:31, 2026 ж. қаңтардың 2 (+05) :Ескі нұсқалары жойылған жоқ, тек администраторлар ғана көре алатын қылып жасырып қойдым. Басқа уикилер еркін емес файлдың ескі нұсқаларын сүйтеді екен :) Керек болса қайтадан көрінетін қылып істесе болады -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 21:00, 2026 ж. қаңтардың 3 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:58, 2026 ж. ақпанның 23 (+05) == Панорама бостандығы == Қайырлы кеш, 1886 жылғы мешіттің бейнесін рұқсат сұрамай салу ешқандай мәселеге әкелмейдіғой? Және егер мен ғимарат иесінің немесе директорының рұқсатымен файлды, сондай-ақ Creative Commons Attribution 4.0 International лицензиясына келісетінін көрсететін қолтаңба мен мөрді тіркесем, 70 жасқа толмаған ғимараттардың фотосуреттерін жариялай аламын ба, себебі сәулетшілер мен жобалау фирмасының атаулары оларға белгісіз және ғимараттың қасбетінің қарапайым фотосуретін жариялау қиын процесс. Шетелдік модераторлар менің жұмысымды жоя ма? [[Қатысушы:Almatoswiki|Almatoswiki]] ([[Қатысушы талқылауы:Almatoswiki|талқылау]]) 23:51, 2026 ж. наурыздың 14 (+05) == CEE Newsletter is out now! == Dear all, The first CEE Newsletter issue of 2026 is now live, and we are happy to share it with you. The past few months have been anything but quiet across our region. From Wikimedia CEE Spring and the CEE Women Campaign, to cross-border collaborations, youth initiatives, and new ideas taking shape, there is a lot happening -- and this issue brings together many of those stories in one place. You will find highlights from community activities, updates from the CEE Hub, international news, and a wide range of contributions from across the region. It is a good snapshot of what we have been working on together at the start of the year. As always, thank you to everyone who contributed -- by writing, sharing updates, or supporting behind the scenes. Take a moment to explore the issue and see what is going on across the region: https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/March_2026 As always, we have prepared a Russian version of the same issue: https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/March_2026/ru Happy reading! On behalf of the CEE Newsletter team, Karo <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE&oldid=30270755 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == Qazaqşa == Hello. I'm looking for Kazakh translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Қатысушы:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Қатысушы талқылауы:Eurohunter|талқылау]]) 12:57, 2026 ж. мамырдың 16 (+05) :{{@|Eurohunter}} hi! Sure, where can I help you? [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:41, 2026 ж. мамырдың 16 (+05) :: I'm looking for both Latin and Cyrylic translations of: ::: "studio album by Basshunter" ::: "compilation album by Basshunter" ::: "song by Käärijä and Basshunter" ::: "single by Käärijä and Basshunter" ::: "promotional single by Basshunter" ::: "music video by Basshunter" ::: "lyric video by Basshunter and Alien Cut" ::: "Basshunter discography" ::: "Basshunter videography" ::: "швед әнші, музыкалық продюсер мен ди-джей" in Latin :::: [[Қатысушы:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Қатысушы талқылауы:Eurohunter|талқылау]]) 03:48, 2026 ж. мамырдың 17 (+05) :::::{{@|Eurohunter}} hi, sorry for late reply, I missed your message. Here they are, if you still need them: :::::"studio album by Basshunter" - "Basshunter студиялық альбомы" - "Basshunter stýdialyq albomy :::::"compilation album by Basshunter" - "Basshunter жинақ альбомы" - "Basshunter jinaq albomy" :::::"song by Käärijä and Basshunter" - "Käärijä мен Basshunter әні" - "Käärijä мен Basshunter äni" :::::"single by Käärijä and Basshunter" - "Käärijä мен Basshunter синглі" - "Käärijä мен Basshunter sińgli" :::::"promotional single by Basshunter" - "Basshunter жарнамалық синглі" - "Basshunter jarnamalyq sińgli" :::::"music video by Basshunter" - "Basshunter музыкалық видеосы" - "Basshunter mýzykalyq videosy" :::::"lyric video by Basshunter and Alien Cut" - "Basshunter мен Alien Cut-тың мәтіндік музыкалық видеосы" - "Basshunter Alien Cut-tyń mätindik mýzykalyq videosy" :::::"Basshunter discography" - "Basshunter дискографиясы" - "Basshunter diskografıasy" :::::"Basshunter videography" - "Basshunter видеографиясы" - "Basshunter videografıasy" :::::"'''швед әншісі, музыкалық продюсер және диджей'''" (correct version) - "shved änshisi, mýzykalyq prodýser jäne didjeı" :::::The Kazakh language still does not have a single, approved Latin alphabet, so the text in Latin may vary. -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 21:40, 2026 ж. маусымның 7 (+05) == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE&oldid=30513878 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --> == CEE MEETING 2026 == Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:54, 2026 ж. мамырдың 20 (+05) == Сен әлі кішкентай баласың == Бала үлкен кісінің өңдемелерін жоққа шығаруға болмайды нұртеңге. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 17:02, 2026 ж. маусымның 1 (+05) :Осыны «нұрбек ЕКІ МЫҢ ЖЕТІ» деген қатысушы айтып жатыр ма? [[File:SMirC-laugh.svg|20px]] -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 17:10, 2026 ж. маусымның 1 (+05) ::Ақылды баласың ғо келесіде олай жоққа шығарма. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 17:22, 2026 ж. маусымның 1 (+05) == Сауатсыздау санат == [[:Санат:Соңғы жылы қайтыс болғандар]] деген қате жазылған атау. Шала болса да тұра берсін деп ойлау да қате, ренжіме... --[[Қатысушы:І Хәріполла|І Хәріполла]] ([[Қатысушы талқылауы:І Хәріполла|талқылау]]) 20:10, 2026 ж. маусымның 24 (+05) == June 2026 CEE Newsletter is out == Dear all, The [https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/June_2026 June 2026 issue] of the CEE Newsletter has been published. After a three years of being an editor of the Newsletter, this will be my last issue. Over the years, I've been putting on multiple hats and now is time to take one off. I would like to share many thanks to everyone I had the honor of collaborating with. Many of you are not only readers, but also authors. It was always a great joy to read all the amazing stories from all around the region, you are the ones making this newsletter special. '''Read the full newsletter [https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/June_2026 here].''' As always, we have prepared a [https://meta.wikimedia.org/wiki/CEE/Newsletter/June_2026/ru Russian version] of the same issue. Happy reading! Take care, Jan --[[User:Janbery|janbery]] ([[User talk:Janbery|talk]]) 19:03, 2026 ж. маусымның 26 (+05) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE&oldid=30548854 тізімін пайдаланып User:Janbery@metawiki деген хабарлама жіберген --> 5tjfkbuefnbyowrr1g26e6bjww6g19o Мэтт Фалюка 0 669505 3622724 2930307 2026-06-26T17:45:48Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622724 wikitext text/x-wiki {{спортшы |есімі = Мэтт Фалюка |суреті = |жынысы = Ер |суреті = |мамандандыру = Регби |азаматтығы = {{байрақ|Ниуэ}} |туған күні = 9.1.1979 |клубы = | медальдары = }} '''Мэтт Фалюка''' {{lang-en|Matt Faleuka}}; 9 қаңтар 1979 жыл) — ниуэлік регбиші. == Өмірбаяны == Ниуе ұлттық командасының капитаны болған. 2002 жылы Жаңа Зеландия Университеттерінің командасында ойнады, 2002 жылы Манчестерде өткен Достастық ойындарында Ниуенің атынан регбиден де, жеңіл атлетикада да өнер көрсетті. 2003 жылдан бастап Жаңа зеландияның "Нортланд" командасында ойнады. 2007 жылы Италияның "Парма" клубы сапында ойнады. == Сілтемелер == * [http://www.itsrugby.co.uk/player-sum-4583.html Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927163041/http://www.itsrugby.co.uk/player-sum-4583.html |date=2021-09-27 }} [[Санат:Алфавит бойынша регбишілер]] [[Санат:Ниуэ регбишілері]] [[Санат:Ниуэ регби құрамасының ойыншылары]] hckdtyu378e6jfairqy9vylmvdw8px6 Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар 4 675070 3622837 3622493 2026-06-27T07:01:02Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3622837 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88021||2859||391||23673||189||54||4350||1453 |- |2||4||{{u|Kasymov}}||96166||76504||11046||228||3383||234||110||5815||741 |- |3||2||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2243||909||49||0||957||136 |- |4||3||{{u|Мағыпар}}||84368||79263||860||635||37||388||0||2884||46 |- |5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84036||68775||1239||147||11309||15||0||1696||24 |- |6||8||{{u|Arystanbek}}||55545||30520||3588||368||5769||944||2238||4782||5187 |- |7||6||{{u|Casserium}}||48586||39877||1759||102||628||17||9||4473||39 |- |8||7||{{u|Sibom}}||41112||38490||884||90||357||62||0||786||381 |- |9||10||{{u|Ulan}}||30436||23963||391||78||4579||14||0||199||209 |- |10||9||{{u|1nter pares}}||29097||27067||213||7||628||70||0||1403||141 |- |11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844 |- |12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980 |- |13||11||{{u|Орел Карл}}||22429||21155||756||39||135||4||0||121||11 |- |14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13875||4118||203||768||812||373||1111||1007 |- |15||12||{{u|Sagzhan}}||19886||18621||403||43||189||10||0||319||86 |- |16||18||{{u|Nurken}}||19286||9949||1344||41||6916||115||8||428||51 |- |17||17||{{u|Kaiyr}}||17123||12156||223||7||133||162||8||2485||355 |- |18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302 |- |19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630 |- |20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12989||207||1||183||2||0||224||42 |- |21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183 |- |22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14 |- |23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11266||6807||508||0||102||512||0||615||55 |- |24||22||{{u|Nurkhan}}||10104||7940||1222||40||4||0||4||333||36 |- |25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32 |- |26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170 |- |27||21||{{u|Kas77777}}||8243||8149||0||9||0||1||0||35||1 |- |28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8156||5727||27||5||1867||204||0||172||52 |- |29||48||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348 |- |30||35||{{u|Nurtenge}}||7949||5421||977||137||628||59||24||532||198 |- |31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1 |- |32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6912||0||0||0||0||0||2||0 |- |33||30||{{u|Ashina}}||7480||5978||189||71||63||88||3||385||325 |- |34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5281||468||132||761||0||64||97||72 |- |35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1 |- |36||29||{{u|SSE}}||6974||6253||254||108||0||1||0||126||23 |- |37||45||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444 |- |38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311 |- |39||44||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24 |- |40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24 |- |41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7 |- |42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5044||20||26||9||26||0||362||59 |- |43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10 |- |44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10 |- |45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308 |- |46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18 |- |47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4357||0||68||0||82||0||62||40 |- |48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26 |- |49||58||{{u|Madi Dos}}||4497||3069||214||63||53||50||0||637||122 |- |50||46||{{u|Coffee86}}||4375||3840||4||0||11||7||0||410||5 |- |51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21 |- |52||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0 |- |53||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0 |- |54||49||{{u|Makenzis}}||3607||3550||5||0||0||0||0||46||5 |- |55||57||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138 |- |56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0 |- |57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2 |- |58||60||{{u|Нурасылл}}||3396||2998||193||0||18||0||0||50||8 |- |59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62 |- |60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0 |- |61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0 |- |62||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1 |- |63||68||{{u|ShadZ01}}||3198||2537||348||110||105||0||0||4||0 |- |64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3225||0||16||0||0||0||5||3 |- |65||59||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0 |- |66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0 |- |67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1 |- |68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144 |- |69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2887||1867||312||0||91||55||0||431||4 |- |70||69||{{u|Dauren}}||2871||2464||0||14||0||0||0||68||6 |- |71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0 |- |72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |- |73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11 |- |74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2 |- |75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30 |- |76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4 |- |77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5 |- |78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0 |- |79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4 |- |80||76||{{u|G55}}||2468||2299||0||50||0||0||0||0||2 |- |81||89||{{u|Balaburgem}}||2466||1750||11||29||31||59||0||182||48 |- |82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2 |- |83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2 |- |84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2393||1985||126||0||13||1||0||177||41 |- |85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35 |- |86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75 |- |87||98||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2 |- |88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2 |- |89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22 |- |90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4 |- |92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48 |- |93||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5 |- |94||90||{{u|RaiymbekZh}}||2030||1732||8||0||19||0||0||76||72 |- |95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1947||1||0||0||0||0||0||0 |- |96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0 |- |97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1 |- |98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2 |- |99||132||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1 |- |100||88||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0 |- |101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29 |- |102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24 |- |103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0 |- |104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1 |- |105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0 |- |106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1605||1339||1||0||105||1||0||5||0 |- |107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0 |- |108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1536||1346||0||0||7||0||0||122||8 |- |109||95||{{u|Gliwi}}||1526||1520||3||0||0||0||0||0||0 |- |110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26 |- |111||118||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22 |- |112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||884||0||91||0||0||0||39||0 |- |113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0 |- |114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0 |- |115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0 |- |116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1 |- |117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0 |- |118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0 |- |119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1 |- |120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0 |- |121||143||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14 |- |122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2 |- |123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0 |- |124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1 |- |125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1 |- |126||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0 |- |127||119||{{u|Ziv}}||1155||1082||60||0||0||2||0||9||2 |- |128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1002||0||61||0||0||0||0||0 |- |129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1 |- |130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10 |- |131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2 |- |132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3 |- |133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0 |- |134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2 |- |135||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4 |- |136||161||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2 |- |137||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0 |- |138||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0 |- |139||144||{{u|Wikuiser}}||1048||752||142||0||62||0||43||18||4 |- |140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0 |- |141||131||{{u|А.С.Кизиров}}||987||891||17||1||8||23||0||109||11 |- |142||142||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3 |- |143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504 |- |145||166||{{u|Aselhan}}||948||627||12||0||9||23||0||82||11 |- |146||139||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3 |- |147||141||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1 |- |148||147||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5 |- |149||160||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5 |- |150||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0 |- |151||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0 |- |152||140||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0 |- |153||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1 |- |154||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10 |- |155||149||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2 |- |157||177||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17 |- |158||151||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1 |- |159||150||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||146||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0 |- |161||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0 |- |162||153||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6 |- |163||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0 |- |164||159||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0 |- |165||148||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0 |- |166||164||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1 |- |167||152||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0 |- |168||155||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3 |- |169||145||{{u|Mheidegger}}||723||748||7||2||0||0||0||6||3 |- |170||162||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0 |- |171||174||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2 |- |172||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1 |- |173||157||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2 |- |174||154||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0 |- |175||163||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24 |- |177||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36 |- |178||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0 |- |179||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2 |- |180||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||674||665||0||1||0||0||0||6||1 |- |181||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0 |- |182||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0 |- |183||165||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||669||630||15||0||0||0||0||2||0 |- |184||158||{{u|Epoxa-HH}}||666||654||0||0||5||0||0||10||1 |- |185||219||{{u|Syrlybek}}||658||390||5||53||4||9||0||68||17 |- |186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0 |- |187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||173||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21 |- |189||175||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0 |- |190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||178||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11 |- |192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2 |- |193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13 |- |194||227||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0 |- |195||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12 |- |196||180||{{u|Bauyr03}}||615||555||0||0||0||0||0||37||0 |- |197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1 |- |198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0 |- |199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3 |- |200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3 |- |202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0 |- |204||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0 |- |205||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6 |- |206||176||{{u|Tuttiorchestra687}}||573||571||0||0||0||0||0||4||2 |- |207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0 |- |208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0 |- |210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0 |- |211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1 |- |212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0 |- |213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2 |- |214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0 |- |215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0 |- |216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0 |- |218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0 |- |219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0 |- |220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0 |- |221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||220||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1 |- |223||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1 |- |224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0 |- |225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0 |- |226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0 |- |227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8 |- |228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12 |- |229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0 |- |230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0 |- |231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0 |- |232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0 |- |233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] lv1s4fei4dnoxhu5e6e14n6tz4sawvk Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар 4 675089 3622901 3622564 2026-06-27T11:00:27Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3622901 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|BolatbekBot}}||515626||380103||110090||1||5897||3||1||19437||23 |- |2||2||{{u|EmausBot}}||145869||131247||957||0||13593||6||0||44||22 |- |3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132327||127411||697||15||62||17||10||2859||1231 |-style="background-color:#ccf" |4||4||{{u|Legobot}}||119564||112798||457||0||6067||15||0||85||142 |- |5||120||{{u|New user message}}||113538||1||0||0||0||0||0||113537||0 |-style="background-color:#ccf" |6||5||{{u|MerlIwBot}}||105852||88196||6297||0||10800||24||0||36||497 |- |7||6||{{u|InternetArchiveBot}}||87861||87861||0||0||0||0||0||0||0 |- |8||7||{{u|GaiJinBot}}||79307||79292||7||0||0||0||0||3||5 |- |9||8||{{u|BekusBot}}||50456||50163||232||3||53||0||0||4||1 |- |10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0 |- |11||10||{{u|Xqbot}}||26596||22821||42||0||3648||2||0||61||22 |- |12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3 |- |13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0 |-style="background-color:#ccf" |14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0 |- |15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14589||13607||432||1||0||83||0||387||41 |- |16||14||{{u|Kasymbot}}||13734||13237||240||4||8||22||0||169||42 |- |17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0 |- |18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134 |- |19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1 |- |20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2 |- |21||16||{{u|Kia content bot}}||9118||9118||0||0||0||0||0||0||0 |- |22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126 |- |23||24||{{u|Nurtenge}}||7976||5421||977||137||628||40||24||532||198 |-style="background-color:#ccf" |24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90 |-style="background-color:#ccf" |25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0 |- |26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0 |- |27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6 |- |28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4 |- |29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2 |-style="background-color:#ccf" |31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0 |- |32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0 |- |33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0 |-style="background-color:#ccf" |34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0 |-style="background-color:#ccf" |36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0 |- |37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0 |- |38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0 |- |39||35||{{u|NurbekBot}}||3245||3242||0||0||0||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6 |- |41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0 |- |42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0 |- |46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2 |- |47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2 |- |48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0 |-style="background-color:#ccf" |49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0 |-style="background-color:#ccf" |53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0 |- |54||50||{{u|Aitan bot}}||1553||1534||0||0||0||0||0||19||0 |-style="background-color:#ccf" |55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1 |- |56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1 |-style="background-color:#ccf" |57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3 |- |58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0 |- |59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1 |- |60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945 |- |61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0 |- |62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1 |-style="background-color:#ccf" |63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3 |- |64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0 |-style="background-color:#ccf" |65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11 |- |66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6 |- |67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1 |- |68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1 |- |69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1 |-style="background-color:#ccf" |70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0 |-style="background-color:#ccf" |71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0 |- |73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0 |- |75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0 |- |76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0 |-style="background-color:#ccf" |77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0 |-style="background-color:#ccf" |78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0 |- |79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13 |-style="background-color:#ccf" |80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0 |- |83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0 |- |84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0 |- |85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2 |- |86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9 |-style="background-color:#ccf" |87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0 |- |88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4 |-style="background-color:#ccf" |89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0 |- |90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14 |-style="background-color:#ccf" |91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0 |- |92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |94||87||{{u|KiranBOT}}||166||164||0||0||0||0||0||2||0 |- |95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152 |- |96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2 |-style="background-color:#ccf" |98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0 |- |101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2 |- |102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0 |-style="background-color:#ccf" |103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3 |-style="background-color:#ccf" |104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2 |-style="background-color:#ccf" |105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0 |- |106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1 |- |107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0 |- |108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0 |- |110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1 |-style="background-color:#ccf" |111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0 |- |112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ccf" |121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0 |- |125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0 |- |127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0 |- |128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0 |-style="background-color:#ccf" |130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0 |- |131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |- |135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]] t7l2at260v1fx7fsuxgkjtd269uber8 Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар 4 675116 3622635 3622165 2026-06-26T13:07:19Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3622635 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия) |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0 |- |1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kia content bot}}||7809||948||164||0||0||0||0||0||0 |- |2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2150||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|NurbekBot}}||3125||121||2||0||0||0||0||0||0 |- |3||{{u|Мағыпар}}||2610||42||0||59||33||593||1||0||0 |- |4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2284||102||13||200||86||0||57||0||4 |- |5||{{u|SSE}}||2186||97||3||165||0||106||0||0||0 |- |6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0 |- |7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0 |- |8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10 |- |9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0 |- |10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0 |- |11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0 |- |12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Aitan bot}}||1343||156||5||0||0||0||0||0||0 |- |13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |14||{{u|Орел Карл}}||1327||314||1||304||87||24||0||0||0 |- |15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78 |- |16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0 |- |17||{{u|Gulzat246}}||1275||97||5||0||0||16||0||0||0 |- |18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0 |- |19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0 |- |20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0 |- |21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52 |- |22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17 |- |23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0 |- |24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25 |- |25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0 |- |26||{{u|Nurkhan}}||974||101||14||344||4||26||0||1||0 |- |27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0 |- |28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0 |- |29||{{u|G55}}||918||42||0||0||0||50||0||0||0 |- |30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0 |- |31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0 |- |32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||71||7||25||3||3 |- |33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0 |- |34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0 |- |35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0 |- |36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3 |- |37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0 |- |38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0 |- |39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0 |- |40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0 |- |41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0 |- |42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0 |- |43||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0 |- |44||{{u|1nter pares}}||556||306||0||10||465||3||0||0||4 |- |45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1631||168||18||7588||188||0||1||11 |- |46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0 |- |47||{{u|Casserium}}||531||185||72||75||331||48||0||7||0 |- |48||{{u|Dauren}}||529||35||1||0||0||14||0||0||0 |- |49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0 |- |50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0 |- |51||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0 |- |52||{{u|Nurken}}||503||481||3||640||4708||32||15||3||4 |- |53||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0 |- |54||{{u|Sagzhan}}||481||82||1||18||139||30||0||0||0 |- |55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0 |- |56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0 |- |57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0 |- |58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0 |- |60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0 |- |61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0 |- |62||{{u|TheNomadEditor}}||423||37||0||0||1599||3||0||0||0 |- |63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0 |- |64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0 |- |65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0 |- |66||{{u|Ashina}}||386||181||3||56||22||38||31||0||21 |- |67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0 |- |68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0 |- |69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0 |- |70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0 |- |73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0 |- |74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0 |- |75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0 |- |76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0 |- |77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0 |- |78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0 |- |79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0 |- |80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0 |- |81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0 |- |83||{{u|Alphy Haydar}}||303||198||4||7||17||1||0||0||0 |- |84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0 |- |85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0 |- |87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4 |- |89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0 |- |90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0 |- |92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0 |- |93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0 |- |94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0 |- |95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0 |- |96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0 |- |97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49 |- |98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0 |- |100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0 |- |103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0 |- |104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0 |- |105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0 |- |111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0 |- |112||{{u|Aimanber}}||203||6||0||0||0||57||0||0||0 |- |113||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0 |- |114||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |115||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |116||{{u|ShadZ01}}||196||23||0||34||81||58||0||0||0 |- |117||{{u|Coffee86}}||195||65||2||0||5||0||0||0||0 |- |118||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |119||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0 |- |120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0 |- |121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49 |- |122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0 |- |123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0 |- |124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21 |- |128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0 |- |129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0 |- |132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0 |- |134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0 |- |135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |136||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||158||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |137||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0 |- |139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6 |- |140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0 |- |141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0 |- |142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308 |- |145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0 |- |148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0 |- |150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0 |- |152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||141||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0 |- |157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0 |- |158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0 |- |159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0 |- |166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0 |- |172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0 |- |173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2 |- |178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0 |- |179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0 |- |182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0 |- |183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0 |- |185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0 |- |187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0 |- |193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0 |- |195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1 |- |196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8 |- |200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0 |- |205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0 |- |206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2 |- |207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||{{u|Aizhok}}||100||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |210||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0 |- |215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0 |- |216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0 |- |218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0 |- |225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0 |- |228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0 |- |230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0 |- |233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0 |- |234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0 |- |236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0 |- |238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0 |- |241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |243||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |244||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |245||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7 |- |246||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0 |- |247||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |248||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |249||{{u|MuratbekErkebulan}}||85||21||0||65||83||0||11||0||0 |- |250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0 |- |251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |253||{{u|Zamantay}}||84||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |254||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |255||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |256||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0 |- |257||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0 |- |258||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |259||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0 |- |260||{{u|Madi Dos}}||82||22||0||55||30||40||6||0||3 |- |261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0 |- |262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2 |- |269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0 |- |270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0 |- |271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0 |- |278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |279||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |280||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0 |- |281||{{u|Amiyeva}}||75||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |282||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |283||{{u|RaiymbekZh}}||75||41||5||1||8||0||0||0||1 |- |284||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |285||{{u|Kasymov}}||74||667||7||2973||521||93||0||38||4 |- |286||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |287||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |288||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |289||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3 |- |290||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |291||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |292||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |293||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |294||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |295||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||28||0||0||1||1||9||0||0 |- |299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0 |- |300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0 |- |301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2 |- |308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0 |- |310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3 |- |317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0 |- |322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2 |- |324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0 |- |331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0 |- |333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0 |- |335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0 |- |341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0 |- |342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0 |- |346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72 |- |352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||35||0||0||0||0||0||0||0 |- |354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0 |- |358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1 |- |360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0 |- |370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1 |- |372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0 |- |375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0 |- |392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |393||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0 |- |394||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |395||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |396||{{u|Syrlybek}}||39||2||0||1||1||29||1||0||2 |- |397||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |398||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |399||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0 |- |400||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |401||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |402||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |403||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |404||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |405||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |406||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |407||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0 |- |408||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0 |- |409||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0 |- |410||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |411||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |412||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |413||{{u|Mheidegger}}||36||18||0||1||0||2||0||0||0 |- |414||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |415||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |416||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |417||{{u|Yessentaikyzy}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |418||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||35||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |419||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |420||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |421||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |422||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |423||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |424||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |425||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |426||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0 |- |427||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |428||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0 |- |429||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |430||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0 |- |431||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |432||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |433||{{u|Andir}}||32||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |436||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0 |- |437||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |438||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |439||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |440||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0 |- |441||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |442||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |443||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |444||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |445||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |446||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |447||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0 |- |448||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0 |- |449||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |450||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |451||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |452||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |453||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |454||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0 |- |455||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |456||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |457||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |458||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |459||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |460||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |461||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |462||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |463||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |464||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0 |- |465||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |466||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0 |- |467||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |468||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0 |- |469||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |470||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |471||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |472||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |473||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |474||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0 |- |475||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |476||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |477||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |478||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |479||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0 |- |480||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |481||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |482||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1 |- |483||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |484||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |485||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0 |- |486||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |487||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |488||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0 |- |489||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |490||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |491||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0 |- |492||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1 |- |493||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |494||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |495||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |496||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |497||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |498||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0 |- |499||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |500||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0 |- |501||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |502||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0 |- |503||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0 |- |504||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |505||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0 |- |506||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0 |- |507||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |508||{{u|Unknown Alash}}||22||28||0||0||0||0||0||0||0 |- |509||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |510||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |511||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |512||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |513||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |514||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |515||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |516||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |517||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |518||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |519||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |520||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0 |- |521||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |522||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |523||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |524||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |525||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |526||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |527||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0 |- |528||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0 |- |529||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0 |- |530||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |531||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |532||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |533||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |534||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |535||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |536||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |537||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |538||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |539||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |540||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0 |- |541||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |542||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |543||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0 |- |544||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0 |- |545||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0 |- |546||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |547||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |548||{{u|Бекемгүл}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |549||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |550||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |551||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |552||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0 |- |553||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |554||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |555||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |556||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0 |- |557||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |558||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |559||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |560||{{u|Tuttiorchestra687}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |561||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |562||{{u|Жанна Ж}}||17||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |563||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0 |- |564||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |565||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |566||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |567||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |568||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |569||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |570||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |571||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0 |- |572||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |573||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |574||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |575||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |576||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |577||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |578||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0 |- |579||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |580||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0 |- |581||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |582||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |583||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0 |- |584||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |585||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0 |- |586||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |587||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1 |- |588||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0 |- |589||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |590||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |591||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |592||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |593||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |594||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |595||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0 |- |596||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |597||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |598||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |599||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |600||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |601||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0 |- |602||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |603||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0 |- |604||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |605||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |606||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |607||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0 |- |608||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |609||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |610||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |611||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |612||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |613||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |614||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |615||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |616||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |617||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |618||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |619||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |620||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |621||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |622||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |623||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0 |- |624||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |625||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |626||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |627||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0 |- |628||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |629||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |630||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |631||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |632||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |633||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |634||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |635||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |636||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |637||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |638||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |639||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |640||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0 |- |641||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |642||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||31||0||0||0||0 |- |643||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1 |- |644||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |645||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |646||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |647||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |648||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0 |- |649||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |650||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |651||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |652||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |653||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |654||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |655||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |656||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |657||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |658||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |659||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0 |- |660||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |661||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |662||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |663||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |664||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0 |- |665||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |666||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |667||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |668||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |669||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |670||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |671||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0 |- |672||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |673||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |674||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |675||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |676||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0 |- |677||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |678||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |679||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |680||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |681||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |682||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |683||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0 |- |684||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0 |- |685||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |686||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |687||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |688||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |689||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |690||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |691||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |692||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |693||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |694||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |695||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |696||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |697||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |698||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |699||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |700||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |701||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |702||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |703||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |704||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |705||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0 |- |706||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |707||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |708||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |709||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |710||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |711||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |712||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |713||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1 |- |714||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |715||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |716||{{u|Gaukhar1980}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |717||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |718||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |719||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0 |- |720||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |721||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |722||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |723||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |724||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |725||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||8||0||1||1||0||0||0||0||0 |- |726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |730||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |731||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |732||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |733||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |734||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |735||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |736||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |737||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |738||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |739||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |740||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |741||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |742||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0 |- |743||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |744||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |745||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |746||{{u|92.47.205.125}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |747||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |748||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0 |- |749||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |750||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |751||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |752||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |753||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0 |- |754||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |755||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |756||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |757||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |758||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |759||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |760||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |761||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |762||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |763||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |764||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |765||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |766||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |767||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0 |- |768||{{u|KAigerim}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |769||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |770||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0 |- |771||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |772||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |773||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |774||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |775||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |776||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |777||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |778||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |779||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |780||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |781||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |782||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0 |- |783||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |784||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |785||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |786||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |787||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |788||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |789||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |790||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |791||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |792||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |793||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |794||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |795||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |796||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |797||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0 |- |798||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |799||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |800||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |801||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |802||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |803||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |804||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |805||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |806||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |807||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |808||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |809||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |810||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |811||{{u|Aglamkhanm29}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |812||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |813||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |814||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |815||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |816||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |817||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |818||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |819||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0 |- |823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0 |- |824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0 |- |827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0 |- |828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0 |- |831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0 |- |832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0 |- |833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |836||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |837||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |838||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |839||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |840||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1 |- |841||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |842||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |843||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |844||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |845||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |846||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |847||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |848||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |849||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0 |- |850||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |851||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |852||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |853||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0 |- |854||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |855||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |856||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |857||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |858||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |859||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |860||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |861||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |862||{{u|Амина Жанаковна}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |863||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |864||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |865||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |866||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |867||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |868||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |869||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |870||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |871||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |872||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |873||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |874||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |875||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |876||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |877||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |878||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |879||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |880||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |881||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |882||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |883||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |884||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |885||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |886||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |887||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0 |- |888||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |889||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |890||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |891||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |892||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |893||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |894||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |895||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |896||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0 |- |897||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |898||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |899||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |900||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0 |- |901||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |902||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |903||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |904||{{u|Ayazhan10}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |905||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |906||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |907||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |908||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |909||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0 |- |910||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |911||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |912||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |913||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |914||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |915||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |916||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |917||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |918||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |919||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |920||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |921||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |922||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |923||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0 |- |924||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |925||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |926||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |927||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0 |- |928||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |929||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |930||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |931||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |932||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |933||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0 |- |934||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |935||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |936||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |937||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |938||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |939||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |940||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |941||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |942||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |943||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |944||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |945||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |946||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |947||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0 |- |948||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |949||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |950||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |951||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |952||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |953||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |954||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |955||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0 |- |956||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |957||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |958||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |959||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |960||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |961||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |962||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |963||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |964||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |965||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |966||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |967||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |968||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |969||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |970||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |971||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |972||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |973||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |974||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |975||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |976||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |977||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |978||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |979||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |980||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |981||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |982||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |983||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |984||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |985||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0 |- |986||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0 |- |987||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |988||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |989||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |990||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |991||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |992||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |993||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |994||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |995||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |996||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |997||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |998||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |999||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1000||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1001||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1002||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1003||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1004||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1005||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1006||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1007||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1008||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1009||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0 |- |1010||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1011||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1012||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1013||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1014||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1015||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1016||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1017||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0 |- |1018||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1019||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1020||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1021||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1022||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |1023||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1024||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0 |- |1025||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1026||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1027||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1028||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1029||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1030||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1031||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1032||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1033||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1034||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0 |- |1035||{{u|Semsk-Karaga}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1036||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1037||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1038||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1039||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1040||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1041||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1042||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1043||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |1044||{{u|Wikuiser}}||4||11||2||47||29||0||0||23||0 |- |1045||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1046||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |1047||{{u|Zhibek2003}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1048||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1049||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1050||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1051||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1052||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1053||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1054||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1055||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0 |- |1056||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1057||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1058||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1059||{{u|Гулжайна Усен}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1060||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0 |- |1061||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1062||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0 |- |1063||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1064||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1065||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1066||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1067||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1068||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1069||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1070||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1071||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1072||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1073||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1074||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1075||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1076||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1077||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1078||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1079||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1080||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1081||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1082||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1083||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1084||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1085||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1086||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1087||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |1088||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0 |- |1089||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1090||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1091||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1092||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1093||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1094||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1095||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1096||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1097||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0 |- |1098||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1099||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1100||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |1101||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0 |- |1102||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1103||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1104||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1105||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1106||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1107||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1108||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1109||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1110||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1111||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1112||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1113||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1114||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1115||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1116||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1117||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1118||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1119||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1120||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1121||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1122||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1123||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1124||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0 |- |1125||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1126||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0 |- |1127||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0 |- |1128||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1129||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1130||{{u|Ahan Zere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1131||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1132||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1133||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1134||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1135||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1136||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1137||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1138||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1139||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1140||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1141||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1142||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1143||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1144||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1145||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |1146||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1147||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1148||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1149||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1150||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1151||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1152||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1153||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1154||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1155||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1156||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1157||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1158||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1159||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1160||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1161||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1162||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1163||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1164||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1165||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1166||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1167||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1168||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1169||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1170||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1171||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1172||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1173||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1174||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1175||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1176||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1177||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0 |- |1178||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1179||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0 |- |1180||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1181||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1182||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1183||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1184||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1185||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1186||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1187||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |1188||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1189||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1190||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1191||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1192||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1193||{{u|Kvazimodo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1194||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0 |- |1195||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1196||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1197||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0 |- |1198||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0 |- |1199||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0 |- |1200||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1201||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1202||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1203||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1204||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1205||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |1206||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1207||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1208||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1209||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1210||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0 |- |1211||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1212||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1213||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1214||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1215||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1216||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1217||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1218||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1219||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1220||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1221||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1222||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1223||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1224||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1225||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1226||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1227||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1228||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0 |- |1229||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1230||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1231||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0 |- |1232||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1233||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1234||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1235||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1236||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1237||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1238||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1239||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1240||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1241||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1242||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1243||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1244||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1245||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1246||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1247||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1248||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1249||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1250||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1251||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1252||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1253||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1254||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1255||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0 |- |1256||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1257||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1258||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1259||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1260||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1261||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1262||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1263||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1264||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1265||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1266||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1267||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1268||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1269||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1270||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1271||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |1272||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1273||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1274||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1275||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1276||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1277||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1278||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1279||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1280||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1281||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1282||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1283||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1284||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1285||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1286||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1287||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1288||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1289||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1290||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1291||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1292||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1293||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1294||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1295||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1296||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1297||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1298||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1299||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1300||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1301||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1302||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1303||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |1304||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1305||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1306||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1307||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0 |- |1308||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1309||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1310||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1311||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1312||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1313||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1314||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1315||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1316||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1317||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1318||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1319||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1320||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1321||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1322||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1323||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1324||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1325||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1326||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1327||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1328||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1329||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1330||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1331||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1332||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1333||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1334||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1335||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1336||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1337||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1338||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1339||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1340||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1341||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1342||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1343||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1344||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1345||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1346||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1347||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1348||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1349||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1350||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1351||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1352||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1353||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1354||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1355||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1356||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1357||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1358||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1359||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1360||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1361||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1362||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1363||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1364||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1365||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1366||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1367||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1368||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1369||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1370||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1371||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1372||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1373||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1374||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1375||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0 |- |1376||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1377||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1378||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1379||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0 |- |1380||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1381||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1382||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1383||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1384||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1385||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1386||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1387||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1388||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1389||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1390||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1391||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1392||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1393||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1394||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1395||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1396||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1397||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |1398||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1399||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1400||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1401||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1402||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |1403||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1404||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1405||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1406||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1407||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1408||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1409||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1410||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1411||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1412||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1413||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1414||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1415||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1416||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1417||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1418||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1419||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1420||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1421||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1422||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1423||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1424||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1425||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |1426||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1427||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1428||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1429||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1430||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1431||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1432||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1433||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1434||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1435||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1436||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1437||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1438||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |1439||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1440||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1441||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1442||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1443||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1444||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1445||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1446||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1447||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1448||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1449||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1450||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1451||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1452||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1453||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1454||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1455||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0 |- |1456||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1457||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1458||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1459||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1460||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1461||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1462||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1463||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1464||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1465||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1466||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1467||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1468||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1469||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1470||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1471||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1472||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1473||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1474||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1475||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1476||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1477||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1478||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1479||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1480||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1481||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1482||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1483||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1484||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1485||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1486||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1487||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1488||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1489||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1490||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1491||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1492||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1493||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1494||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1495||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1496||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1497||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1498||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1499||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1500||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1501||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1502||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1503||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1504||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1505||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1506||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1507||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1508||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1509||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1510||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1511||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1512||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1513||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1514||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1515||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1516||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1517||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1518||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1519||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1520||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1521||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1522||{{u|Omarova. ayagul}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1523||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1524||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1525||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1526||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1527||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |1528||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1529||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1530||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1531||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0 |- |1532||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1533||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1534||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1535||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1536||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1537||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1538||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1539||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1540||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1541||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1542||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1543||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1544||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1545||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1546||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1547||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1548||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1549||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1550||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0 |- |1551||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1552||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1553||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1554||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1555||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1556||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1557||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0 |- |1558||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1559||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1560||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1561||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1562||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0 |- |1563||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1564||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1565||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0 |- |1566||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1567||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1568||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1569||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1570||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1571||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1572||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1573||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1574||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1575||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1576||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1577||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1578||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1579||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1580||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1581||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1582||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1583||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1584||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1585||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1586||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1587||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1588||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1589||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1590||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1591||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1592||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1593||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1594||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1595||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1596||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1597||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1598||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1599||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1600||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1601||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1602||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1603||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1604||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1605||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1606||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1607||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1608||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1609||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1610||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1611||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1612||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1613||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1614||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1615||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1616||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1617||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1618||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1619||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1620||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1621||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1622||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1623||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1624||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1625||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1626||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1627||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1628||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1629||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1630||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1631||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1632||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1633||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1634||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1635||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0 |- |1636||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1637||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1638||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1639||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1640||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1641||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1642||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1643||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1644||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1645||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1646||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1647||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1648||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1649||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1650||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1651||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1652||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1653||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1654||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1655||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1656||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1657||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1658||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1659||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1660||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1661||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1662||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1663||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1664||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1665||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1666||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1667||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1668||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1669||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1670||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1671||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1672||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1673||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1674||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1675||{{u|Сағынғали Айбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1676||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1677||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1678||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1679||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1680||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1681||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1682||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1683||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1684||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1685||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1686||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1687||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1688||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1689||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1690||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1691||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1692||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1693||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1694||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1695||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1696||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1697||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1698||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0 |- |1699||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1700||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1701||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1702||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1703||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0 |- |1704||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1705||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1706||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1707||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1708||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1709||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1710||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1711||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1712||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1713||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1714||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1715||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||257||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] lsijuaqgi0bucaf86hyh76vltztdn6c Қатысушы:Mattennut 2 680920 3622725 3562215 2026-06-26T17:46:01Z Mattennut 114712 3622725 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі="mattennut"|Туған күні=24 қаңтар|Азаматтығы=[[Қазақстан]]|Туған жері=[[Ақтөбе]], [[Қазақстан]]|Сурет атауы=|Сайты=https://mattennut.com|Білімі=[[Назарбаев Университеті]]}} '''"mattennut"''' — [[Ақтөбе|Ақтөбелік]] [[Қазақша Уикипедия|қазақша]] мен [[ағылшынша Уикипедия]] өңдеушісі. [[Бағдарламалау]] мен [[Лингвистика|лингвистикаға]], сондай-ақ графикалық дизайнға қызығады. mattennut-тың [[C Sharp|C#]] және [[JavaScript]] бағдарламалау тілдерімен жұмыс тәжірибесі бар.[[Сурет:Sotsijaldy qazaqstan.jpg|нобай|«Sotsijaldƅ Qazaƣƅstan» (Социалды Қазақстан) — [[Жаңәліп]] жазу жүйесін қолданатын газет сандарының бірі. ]] == Бастаған мақалалары == * [[Ұйғыр геноциді]] немесе Ұйғыр зұлматы — [[Қытай|Қытайдың]] [[Қытай коммунистік партиясы|басқарушы партияның]] саясатының кесірінен, елдегі [[ұйғырлар]] мен басқа [[түркілер]] мен мұсылмандардың бұқаралық тұтқандауы. * {{Flagicon|German Empire|variant=}} [[Герман империясы|Герман Империясы]] — 1871 – 1918 жылдар арасында Германияның тарихи мемлекет. XIX ғасырда белсенді индустриализациямен айналысып, әлемдік [[Ұлы державалар|держава]] болған. [[Аустрия-Мажарстан|Аустрия-Мажарстанның]] одақтасы болғандықтан, [[Бірінші дүниежүзілік соғыс|бірінші дүниежүзілік соғысқа]] қосылып, қақтығыстың соңына қатысқан ел. * [[Трансқұрлықты елдер тізімі]] — Екі немесе одан да көп құрлықта орналасқан елдердің тізімі. * [[Жаңәліп]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одақтағы]] [[Түркі тілдері|түркі]] тілдерге арналған ортақ әліпби жүйесінің нұсқасы. Ол Татарстанда 1924-1928 жылы жетілдіріліп, барлық түркі тілдес республикаларда ([[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақстанды]] санағанда) 1928 – 1940 жылдарында, [[Кириллица|Кирилл]] жазуы келгенше, қолданылған. * {{Flagicon|Ресей}} [[Ресей Республикасы]] — [[Ақпан төңкерісі|Ақпан төңкерісіден]] кейін орнатылған уақытша үкіметтің басқару кезеңіндегі Ресей елі. 1917 жылы [[Ресей империясы|Ресей Империясының]] мұрагер-мемлекеті болып, [[Қазан төңкерісі|Қазан төңкерісінен]] соң басталған [[Ресейдегі азамат соғысы|азамат соғысының]] кесірінен құлдыраған. * [[ЛГБТ қоғамдастығы]] — Лесбиян, гей, бисексуал, трансгендер мен басқа квир адамдарды ортақ субмәдениет және саяси мен әлеуметтік қозғалыс біріктіретін қоғамдастық. == Өңдеген мақалаларының таңдаулылары == * [[Қазақстан тарихы]] — {{Flagicon|Қазақстан}}[[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] тарихы. * [[Алаш партиясы]] — [[Ақпан төңкерісі|Ақпан төңкерісінен]] кейін, [[II Николай|Царь]] тағынан айырылған соң, [[Ресей Республикасы]] орнатылып, [[қазақ зиялылары]] құрған [[Саяси партия|саяси партиясы]]. 1917 жылы құрылып, оның мақсаты — қазақ жерлерінде [[Демократия|демократияшыл]]-[[Ұлтшылдық|ұлтшыл]] мемлекетті құру болған. [[Алаш автономиясы]] - бұл партия құрған прото-мемлекет болған. 1920 жылы [[Кеңес үкіметі]] партияның жұмысына тыйым салып, ол таратылған. * [[Солшыл саясат]] — Францияның үкіметінде қалыптасқан "Сол мен оң" түсінігі бойынша, көне режимге мен [[Бурбондар|монархияға]] қарсы болған, [[демократия]] мен [[зайырлы мемлекет]] орнатқысы келген басқарушылар. Қазіргі заманда, терминді әлеуметтік мәселелерді (мысалы, әлеуметтік теңсіздік пен дискриминация) шешуге бағытталған саясаттарын белгілеу үшін қолданады. * [[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары]] — [[Сұйытылған газ|Сұйытылған газ бағасының]] кенет өсуінен басталған, Қазақстанның ірі қалаларда өткен бұқаралық наразылық шаралары. Шаралар [[Маңғыстау облысы|Маңғыстау облысында]] газдың бағасына ғана байланысты болып басталғанымен, протестер барлық Қазақстанда кенет таралып, наразылық үкіметке қарсы бағытта бастаған. * [[ЛГБТ]] — Лесбиян, Гей, Бисексул, Трансгендер халқын белгілейтін аббревиатура. Бұл аббревиатураны гетеросексуалды және/немесе цисгендерлі емес адамдарды белгілейді. * [[Қазақ хандығы]] — 1465 – 1847 жылдар арасында Қазақ даласында орналасқан мемлекет. [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] ыдырап, қазіргі Қазақстан аумағында үкіметі әлсіз бен жемқор [[Әбілхайыр Ордасы]] құрылған. [[Керей хан|Керей]] мен [[Әз-Жәнібек хан|Жәнібек]] хандары — ең алғашқы хандар болып, елдің тәуелсіздігі үшін көтеріліскен. XVIII ғасырда ел [[Қазақ жүздері|үш жүзге]] бөлінгенін [[Ресей империясы]] өз пайдасына қолданып, отаршылығын бастаған. [[Кенесары хан]] — Қазақтың соңғы ханы, бұл үдерісті тоқтатқысы келіп, 1837 – 1847 [[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс|көтерілістерді]] өткізген. * [[Қаһар]] — [[Көшпенділер (трилогия)|Көшпенділер]] трилогиясының соңғы кітабы. Кітап Қазақ даласының [[Ресей империясы|Ресейдің]] отаршылығына қарсы қақтығысын көркем сипаттайды. * {{Flagicon|Russian SFSR}}[[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы]] — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағының]] ең алғашқы және ең үлкен Социалистік Республика. [[Қазан төңкерісі|Қазан төңкерісінен]] кейін құрылып, ел азамат соғысқа тартылған. 1924 жылы басқа Кеңестік Республикаларымен бірге Кеңес Одағын құрып, 1991 жылына дейін оның мүше елі болған. * [[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] — Сталиндік саясаттарының (олардың қатарында [[Қазақстандағы ұжымдастыру|ұжымдастыру]] мен [[индустрияландыру]]) нәтижесіндегі Қазақстанда өткен ашаршылық оқиғасы. Кейбір тарихшылар бұны — жасанды геноцид деп санайды. {{User:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Қатысушы Ақтөбеден}}{{User:Box/Google Chrome қолданушы}}{{User:Box/Windows 11 қолданушысы}} 5pn3twunuk33hi3gwln5k3r57sbuyoc Үлгі:Yesno-yes 10 681688 3622870 3556080 2026-06-27T07:42:16Z Орел Карл 81620 3622870 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude />yesno|{{{1}}}|yes={{{yes|yes}}}|no={{{no|no}}}|blank={{{blank|yes}}}|¬={{{¬|yes}}}|def={{{def|yes}}}}}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 6hp86em35ieh9b6ir0pt1mg6mmnpgtl Қатысушы:Casserium/зертхана 2 700124 3622890 3607518 2026-06-27T10:19:17Z Casserium 68287 /* */ 3622890 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Басқара бастады = 27 маусым 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] | Ізбасары = | Туған күні = 20.1.1986 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] | Білімі = [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті|Целиноград ауыл шаруашылығы институты]] <br>[[Алматы энергетика және байланыс университеті|Алматы энергетика және байланыс институты]] | Ғылыми дәрежесі = экономика ғылымдарының докторы | Мамандығы = агроном ғалым, инженер-экономист | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов''' ([[20 қаңтар]] [[1986 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, қаржыгер, қоғам және партия қайраткері, 2026 жылдан бастап [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы. Экономика ғылымдарының докторы. == Өмірбаяны == Нұрсұлтан Шоқанов 1986 жылы 20 қаңтарда [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Ол [[Республикалық физика-математика мектебі|Физика-математика мектебін]] бітіргеннен кейін 2003 жылы [[КИМЭП|Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтына]] (КИМЭП) оқуға түсіп, 2006 жылы Іскерлік әкімшілендіру бакалавры дәрежесін алды және «қаржы» мамандығын үздік бітірді. 2018 жылы Лозаннадағы ([[Швейцария]]) бизнестегі қолданбалы мамандықтар бойынша әлемдегі жетекші университеттердің бірі IMD-де Менеджерлерге арналған магистр (MBA) дәрежесін алды. Оқу аясында IMD-ді АҚШ, Қытай, Вьетнам және Швейцариядағы жобаларды сәтті аяқтады. Соңғы жылдары қоғамдық жұмыстармен белсенді айналысты. «D-Mura» Мәдени-тарихи мұраны цифрландыру қорының қамқоршылық кеңесінің мүшесі, жеті ғылыми-қолданбалы мақаланың авторы, Қазақстан кәсіпорындарындағы еңбекті қорғау мәселелері жөніндегі Қазақстандағы жалғыз халықаралық диалог және көрме алаңы «Kazakhstan International Occupational Safety and Health (KIOSH) Conference and Exhibition» авторы және бастамашысы болды. 2021 және 2023 жылдары VII және VIII сайланған [[Алматы қаласы мәслихаты]]ның депутаты болып сайланды. 2023 жылдан бастап қалалық мәслихаттың Құрылыс, сәулет, урбанистика және жер қатынастары жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болды.<ref name="shokan">[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/about/structure/people/31057 Шоқанов Нұрсұлтан Нұрланұлы]</ref> Бірнеше жыл бойы Қазақстан Халық партиясы [[Алматы]] қалалық филиалын басқарды. == Марапаттары == Шоқанов «Әлеуметтік еңбек саласының үздігі», «Заңғар» төсбелгілерімен марапатталған.<ref name="shokan" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Сейфуллин атындағы қазақ агротехникалық университеті түлектері]] [[Санат:Алматы энергетика және байланыс университеті түлектері]] pc25uwc6p8f697wdpvk2rs7uictuehd 3622891 3622890 2026-06-27T10:25:54Z Casserium 68287 3622891 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Басқара бастады = 27 маусым 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] | Ізбасары = | Туған күні = 20.1.1986 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] | Білімі = [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті|Целиноград ауыл шаруашылығы институты]] <br>[[Алматы энергетика және байланыс университеті|Алматы энергетика және байланыс институты]] | Ғылыми дәрежесі = экономика ғылымдарының докторы | Мамандығы = агроном ғалым, инженер-экономист | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов''' ([[20 қаңтар]] [[1986 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, қаржыгер, қоғам және партия қайраткері, 2026 жылдан бастап [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы. Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті. == Өмірбаяны == Нұрсұлтан Шоқанов 1986 жылы 20 қаңтарда [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Ол [[Республикалық физика-математика мектебі|Физика-математика мектебін]] бітіргеннен кейін 2003 жылы [[КИМЭП|Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтына]] (КИМЭП) оқуға түсіп, 2006 жылы Іскерлік әкімшілендіру бакалавры дәрежесін алды және «қаржы» мамандығын үздік бітірді. 2018 жылы Лозаннадағы ([[Швейцария]]) бизнестегі қолданбалы мамандықтар бойынша әлемдегі жетекші университеттердің бірі IMD-де Менеджерлерге арналған магистр (MBA) дәрежесін алды. Оқу аясында IMD-ді АҚШ, Қытай, Вьетнам және Швейцариядағы жобаларды сәтті аяқтады. Соңғы жылдары қоғамдық жұмыстармен белсенді айналысты. «D-Mura» Мәдени-тарихи мұраны цифрландыру қорының қамқоршылық кеңесінің мүшесі, жеті ғылыми-қолданбалы мақаланың авторы, Қазақстан кәсіпорындарындағы еңбекті қорғау мәселелері жөніндегі Қазақстандағы жалғыз халықаралық диалог және көрме алаңы «Kazakhstan International Occupational Safety and Health (KIOSH) Conference and Exhibition» авторы және бастамашысы болды. 2009 жылдан бастап кәсіпкерлікпен айналысады. Ол қоғамдық тамақтану, тағам жеткізу, ретейл, ақпараттық технологиялар, өндіріс және дистрибуция салаларында жұмыс істейтін «OMIR Group» компаниялар тобының директорлар кеңесін басқарады. Бүгінде топқа қарасты кәсіпорындар Қазақстанның алты қаласында және төрт шет мемлекетте қызмет көрсетеді.<ref name="nur">[https://kaz.nur.kz/politics/appointments/2393566-ermuhamet-ertisbaev-qazaqstan-halyq-partiiasynyng-toragalygynan-ketti/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағалығынан кетті]</ref> 2026 жылғы 27 маусымда [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаевтың]] орнына [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы болып сайланды.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Қоғамдық қызметі == 2021 және 2023 жылдары VII және VIII сайланған [[Алматы қаласы мәслихаты]]ның депутаты болып сайланды. 2023 жылдан бастап қалалық мәслихаттың Құрылыс, сәулет, урбанистика және жер қатынастары жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болды.<ref name="shokan">[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/about/structure/people/31057 Шоқанов Нұрсұлтан Нұрланұлы]</ref> 2022 жылғы желтоқсаннан бастап Қазақстан Халық партиясының Алматы қалалық, кейіннен Алматы облыстық филиалдарына жетекшілік еткен. 2023 жылы Алматы қаласының «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палатасын басқарған, кейіннен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары болып сайланған.<ref name="nur" /> Сонымен қатар Нұрсұлтан Шоқанов — Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті.<ref name="nur" /> == Марапаттары == Шоқанов «Әлеуметтік еңбек саласының үздігі», «Заңғар» төсбелгілерімен марапатталған.<ref name="shokan" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Сейфуллин атындағы қазақ агротехникалық университеті түлектері]] [[Санат:Алматы энергетика және байланыс университеті түлектері]] ihdjmin1hsjldt32h1xcozkbfge7z2y 3622896 3622891 2026-06-27T10:34:26Z Casserium 68287 3622896 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Басқара бастады = 27 маусым 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] | Ізбасары = | Туған күні = 20.1.1986 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] | Білімі = [[КИМЭП]] (2006)<br>IMD (Швейцария, 2018) | Ғылыми дәрежесі = | Мамандығы = қаржыгер | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов''' ([[20 қаңтар]] [[1986 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, қаржыгер, қоғам және партия қайраткері, 2026 жылдан бастап [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы. Одан бөлек Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті. == Өмірбаяны == Нұрсұлтан Шоқанов 1986 жылы 20 қаңтарда [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Ол [[Республикалық физика-математика мектебі|Физика-математика мектебін]] бітіргеннен кейін 2003 жылы [[КИМЭП|Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтына]] (КИМЭП) оқуға түсіп, 2006 жылы Іскерлік әкімшілендіру бакалавры дәрежесін алды және «қаржы» мамандығын үздік бітірді. 2018 жылы Лозаннадағы ([[Швейцария]]) бизнестегі қолданбалы мамандықтар бойынша әлемдегі жетекші университеттердің бірі IMD-де Менеджерлерге арналған магистр (MBA) дәрежесін алды. Оқу аясында IMD-ді АҚШ, Қытай, Вьетнам және Швейцариядағы жобаларды сәтті аяқтады. Соңғы жылдары қоғамдық жұмыстармен белсенді айналысты. «D-Mura» Мәдени-тарихи мұраны цифрландыру қорының қамқоршылық кеңесінің мүшесі, жеті ғылыми-қолданбалы мақаланың авторы, Қазақстан кәсіпорындарындағы еңбекті қорғау мәселелері жөніндегі Қазақстандағы жалғыз халықаралық диалог және көрме алаңы «Kazakhstan International Occupational Safety and Health (KIOSH) Conference and Exhibition» авторы және бастамашысы болды. 2009 жылдан бастап кәсіпкерлікпен айналысады. Ол қоғамдық тамақтану, тағам жеткізу, ретейл, ақпараттық технологиялар, өндіріс және дистрибуция салаларында жұмыс істейтін «OMIR Group» компаниялар тобының директорлар кеңесін басқарады. Бүгінде топқа қарасты кәсіпорындар Қазақстанның алты қаласында және төрт шет мемлекетте қызмет көрсетеді.<ref name="nur">[https://kaz.nur.kz/politics/appointments/2393566-ermuhamet-ertisbaev-qazaqstan-halyq-partiiasynyng-toragalygynan-ketti/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағалығынан кетті]</ref> 2026 жылғы 27 маусымда [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаевтың]] орнына [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы болып сайланды.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Қоғамдық қызметі == 2021 және 2023 жылдары VII және VIII сайланған [[Алматы қаласы мәслихаты]]ның депутаты болып сайланды. 2023 жылдан бастап қалалық мәслихаттың Құрылыс, сәулет, урбанистика және жер қатынастары жөніндегі тұрақты комиссиясының төрағасы болды.<ref name="shokan">[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/about/structure/people/31057 Шоқанов Нұрсұлтан Нұрланұлы]</ref> 2022 жылғы желтоқсаннан бастап Қазақстан Халық партиясының Алматы қалалық, кейіннен Алматы облыстық филиалдарына жетекшілік еткен. 2023 жылы Алматы қаласының «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палатасын басқарған, кейіннен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары болып сайланған.<ref name="nur" /> Сонымен қатар Нұрсұлтан Шоқанов — Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті.<ref name="nur" /> == Марапаттары == Шоқанов «Әлеуметтік еңбек саласының үздігі», «Заңғар» төсбелгілерімен марапатталған.<ref name="shokan" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институты түлектері]] 6apwqu4y673zuev130hdnerkh2sdjcw 3622897 3622896 2026-06-27T10:39:13Z Casserium 68287 3622897 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов | Шынайы есімі = | Суреті = Nursultan Shokanov 2026.jpg | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Басқара бастады = 27 маусым 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] | Ізбасары = | Туған күні = 20.1.1986 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] | Білімі = [[КИМЭП]] (2006)<br>IMD (Швейцария, 2018) | Ғылыми дәрежесі = | Мамандығы = қаржыгер | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов''' ([[20 қаңтар]] [[1986 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, қаржыгер, қоғам және партия қайраткері, 2026 жылдан бастап [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы. 2023 жылдан бастап Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті. == Өмірбаяны == Нұрсұлтан Шоқанов 1986 жылы 20 қаңтарда [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Ол [[Республикалық физика-математика мектебі|Физика-математика мектебін]] бітіргеннен кейін 2003 жылы [[КИМЭП|Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтына]] (КИМЭП) оқуға түсіп, 2006 жылы Іскерлік әкімшілендіру бакалавры дәрежесін алды және «қаржы» мамандығын үздік бітірді. 2018 жылы Лозаннадағы ([[Швейцария]]) бизнестегі қолданбалы мамандықтар бойынша әлемдегі жетекші университеттердің бірі IMD-де Менеджерлерге арналған магистр (MBA) дәрежесін алды. Оқу аясында IMD-ді АҚШ, Қытай, Вьетнам және Швейцариядағы жобаларды сәтті аяқтады. Соңғы жылдары қоғамдық жұмыстармен белсенді айналысты. «D-Mura» Мәдени-тарихи мұраны цифрландыру қорының қамқоршылық кеңесінің мүшесі, жеті ғылыми-қолданбалы мақаланың авторы, Қазақстан кәсіпорындарындағы еңбекті қорғау мәселелері жөніндегі Қазақстандағы жалғыз халықаралық диалог және көрме алаңы «Kazakhstan International Occupational Safety and Health (KIOSH) Conference and Exhibition» авторы және бастамашысы болды. 2009 жылдан бастап кәсіпкерлікпен айналысады. Ол қоғамдық тамақтану, тағам жеткізу, ретейл, ақпараттық технологиялар, өндіріс және дистрибуция салаларында жұмыс істейтін «OMIR Group» компаниялар тобының директорлар кеңесін басқарады. Бүгінде топқа қарасты кәсіпорындар Қазақстанның алты қаласында және төрт шет мемлекетте қызмет көрсетеді.<ref name="nur">[https://kaz.nur.kz/politics/appointments/2393566-ermuhamet-ertisbaev-qazaqstan-halyq-partiiasynyng-toragalygynan-ketti/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағалығынан кетті]</ref> 2026 жылғы 27 маусымда [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаевтың]] орнына [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы болып сайланды.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Қоғамдық қызметі == 2021 жылдан 2025 жылға дейін VII және VIII сайланған [[Алматы қаласы мәслихаты]]ның депутаты болды.<ref>[https://bes.media/news/deputat-maslihata-almati-nursultan-shokanov-dosrochno-slozhil-polnomochiya-dc1d59/ Депутат маслихата Алматы Нурсултан Шоканов досрочно сложил полномочия]</ref><ref name="shokan">[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/about/structure/people/31057 Шоқанов Нұрсұлтан Нұрланұлы]</ref> 2022 жылғы желтоқсаннан бастап Қазақстан Халық партиясының Алматы қалалық, кейіннен Алматы облыстық филиалдарына жетекшілік еткен. 2023–2025 жылдары Алматы қаласының «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палатасын басқарған, кейіннен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары болып сайланған.<ref name="nur" /> Сонымен қатар 2023 жылдан бастап ол — Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті.<ref name="nur" /> == Марапаттары == Шоқанов «Әлеуметтік еңбек саласының үздігі», «Заңғар» төсбелгілерімен марапатталған.<ref name="shokan" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институты түлектері]] nksd3onf9f93rmjf6vzf0rb4b7zwdez 3622898 3622897 2026-06-27T10:53:04Z Casserium 68287 3622898 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов | Шынайы есімі = | Суреті = Nursultan Shokanov 2026 (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Шоқанов, 2025 жыл | Титулы = [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Басқара бастады = 27 маусым 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] | Ізбасары = | Туған күні = 20.1.1986 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] | Білімі = [[КИМЭП]] (2006)<br>IMD (Швейцария, 2018) | Ғылыми дәрежесі = | Мамандығы = қаржыгер, бизнес-менеджер | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов''' ([[20 қаңтар]] [[1986 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, кәсіпкер, қоғам қайраткері, 2026 жылдан бастап [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы. Одан бөлек 2023 жылдан бастап Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті. == Өмірбаяны == Нұрсұлтан Шоқанов 1986 жылы 20 қаңтарда [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Ол [[Республикалық физика-математика мектебі|Физика-математика мектебін]] бітіргеннен кейін 2003 жылы [[КИМЭП|Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтына]] (КИМЭП) оқуға түсіп, 2006 жылы Іскерлік әкімшілендіру бакалавры дәрежесін алды және «қаржы» мамандығын үздік бітірді. 2018 жылы Лозаннадағы ([[Швейцария]]) бизнестегі қолданбалы мамандықтар бойынша әлемдегі жетекші университеттердің бірі IMD-де Менеджерлерге арналған магистр (MBA) дәрежесін алды. Оқу аясында IMD-ді АҚШ, Қытай, Вьетнам және Швейцариядағы жобаларды сәтті аяқтады. Соңғы жылдары қоғамдық жұмыстармен белсенді айналысты. «D-Mura» Мәдени-тарихи мұраны цифрландыру қорының қамқоршылық кеңесінің мүшесі, жеті ғылыми-қолданбалы мақаланың авторы, Қазақстан кәсіпорындарындағы еңбекті қорғау мәселелері жөніндегі Қазақстандағы жалғыз халықаралық диалог және көрме алаңы «Kazakhstan International Occupational Safety and Health (KIOSH) Conference and Exhibition» авторы және бастамашысы болды. 2009 жылдан бастап кәсіпкерлікпен айналысады. Ол қоғамдық тамақтану, тағам жеткізу, ретейл, ақпараттық технологиялар, өндіріс және дистрибуция салаларында жұмыс істейтін «OMIR Group» компаниялар тобының директорлар кеңесін басқарады. Бүгінде топқа қарасты кәсіпорындар Қазақстанның алты қаласында және төрт шет мемлекетте қызмет көрсетеді.<ref name="nur">[https://kaz.nur.kz/politics/appointments/2393566-ermuhamet-ertisbaev-qazaqstan-halyq-partiiasynyng-toragalygynan-ketti/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағалығынан кетті]</ref> 2026 жылғы 27 маусымда [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаевтың]] орнына [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы болып сайланды.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Қоғамдық қызметі == 2021 жылдан 2025 жылға дейін VII және VIII сайланған [[Алматы қаласы мәслихаты]]ның депутаты болды.<ref>[https://bes.media/news/deputat-maslihata-almati-nursultan-shokanov-dosrochno-slozhil-polnomochiya-dc1d59/ Депутат маслихата Алматы Нурсултан Шоканов досрочно сложил полномочия]</ref><ref name="shokan">[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/about/structure/people/31057 Шоқанов Нұрсұлтан Нұрланұлы]</ref> 2022 жылғы желтоқсаннан бастап Қазақстан Халық партиясының Алматы қалалық, кейіннен Алматы облыстық филиалдарына жетекшілік еткен. 2023–2025 жылдары Алматы қаласының «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палатасын басқарған, кейіннен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары болып сайланған.<ref name="nur" /> Сонымен қатар 2023 жылдан бастап ол — Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті.<ref name="nur" /> == Марапаттары == Шоқанов «Әлеуметтік еңбек саласының үздігі», «Заңғар» төсбелгілерімен марапатталған.<ref name="shokan" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институты түлектері]] 1daprlkbtcgqqluwjd20gs36tn54jj0 3622899 3622898 2026-06-27T10:53:49Z Casserium 68287 Беттің барлық мағлұматын алып тастады 3622899 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Руслан Қазбекұлы Қайыров 0 702258 3622763 3168337 2026-06-26T18:17:20Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622763 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |туған күні = 18.1.1990 |азаматтығы = {{байрақ|Қазақстан}} |бойы = 168 |салмағы = 67 |позиция = қорғаушы, жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]] |номер = 18 |клубтары = {{футбол карьерасы |2006—2007|{{ту|Қазақстан}} Жастар (Орал)|46 (4) |2008—2016|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|190 (14) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|3 (0) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|17 (0) |2018—|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|57 (3) }} }} ''' Руслан Казбекұлы Қайыров''' (18 қаңтар 1990, [[Орал]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — қазақстандық футболшы, қорғаушы. Жартылай қорғаныста да ойнаған. == Жетістіктері == === Командалық === ; «Ақжайық» * 1 лига жеңімпазы: 2015 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == {{бастама}} {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] 3kpomuk6vpu7em88qigyn93wn9jr39p Еркебұлан Сабырұлы Нұрғалиев 0 702983 3622772 3540030 2026-06-26T18:25:07Z Орел Карл 81620 /* Сілтемелер */ 3622772 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |туған күні=12.9.1993 |азаматтығы = {{байрақ|Қазақстан}} |сурет= |бойы = 170 |салмағы = 64 |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]] |номер = 10 |клубтары = {{футбол карьерасы |2010—2014|{{ту|Қазақстан}} [[Спартак (футбол клубы, Семей)|Спартак (Семей)]]|139 (18) |2015|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс (Павлодар)]]|8 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|17 (5) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес]]|1 (0) |2017|{{аренда}}{{ту|Болгария}} [[Верея (футбол клубы)|Верея]]|8 (0) |2018|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (3) |2019—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Шахтер (футбол клубы, Қарағанды)|Шахтёр ]]|30 (4) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Каспий (футбол клубы)|Каспий]]|12 (0) |2021|{{ту|Қазақстан}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|13 (1) |2022|{{ту|Қазақстан}} [[Каспий (футбол клубы)|Каспий]]|15 (1) |2023—|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|2 (1) }} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} Қазақстан-19|3 (0) }} }} '''Еркебұлан Сабырұлы Нұрғалиев''' ([[12 қыркүйек]] [[1993 жыл]]<ref>[https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/209951 Тransfermarkt.com]</ref>, [[Семей]]) — қазақстандық футболшы, "Елім-ай" клубының жартылай қорғаушысы. 2011 жылы Қазақстанның 19 жасқа дейінгі құрамасында ойнаған. == Жүлделері == === Командалық === ; «Спартак» Семей * 1 лигада 2-орын: 2013 ; «Алтай» * 1 лига жеңімпазы: 2016 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://footballfacts.ru/person/192700 Профилі] {{Бастама}}{{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары]] [[Санат:Каспий ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай-2022 ФК ойыншылары]] 7f1hoih0lne671oixvts95jspoomff1 Ислам Хусиевич Чесноков 0 707859 3622761 3535597 2026-06-26T18:16:57Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622761 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Ислам Чесноков |толық аты = Ислам Хусиевич Чесноков |туған күні = 21.12.1999 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{байрақ|Қазақстан}} |бойы = 185 см |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Шотландия}} [[Харт оф Мидлотиан]] |номері = 99 |клубтары = {{футбол карьерасы |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|15 (1) |2018—2019|{{ту|Қазақстан}} Алтай Ж|50 (5) |2021—2022|{{ту|Беларусь}} [[Белшина (футбол клубы)|Белшина]]|55 (10) |2023—2026|{{ту|Қазақстан}} [[Тобыл (футбол клубы)|Тобыл]]|22 (5) |2026—|{{ту|Шотландия}} [[Харт оф Мидлотиан]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2023—|{{футбол|Қазақстан}}|3 (2)}} }} '''Ислам Хусиевич Чесноков''' ([[21 қараша]] [[1999 жыл|1999]], {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}) — қазақстандық футболшы, "[[Харт оф Мидлотиан]]" клубы мен [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрамасының]] жартылай қорғаушысы. == Мансабы == === Клубтық === Өскемендік "[[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]" клубының түлегі. 2018 жылы команданың дубльінде ойнай бастады. 2020 жылдан бастап негізгі құраммен жаттыға бастады. Ол клуб сапындағы дебютін 2020 жылдың 15 қыркүйегінде "[[Тұран (футбол клубы, Түркістан)|Тұранға]]" қарсы өткізді.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.world/ФК-Алтай_ФК-Туран/index/spielbericht/3433847|title=Алтай vs. Туран|lang=ru|work=transfermarkt.world|date=2020-09-15}}</ref> Тұңғыш голын 2020 жылы 21 қыркүйекте "[[Мақтаарал (футбол клубы)|Мақтааралға]]" қақпасына соқты.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.world/ФК-Алтай_ФК-Мактаарал/index/spielbericht/3433869|title=Алтай vs. Мактаарал|lang=ru|work=transfermarkt.world|date=2020-09-21}}</ref> 2021 жылдың сәуірінде белорусиялық "[[Белшина (футбол клубы)|Белшина]]" клубына ауысты.<ref>[https://news.mail.ru/society/45984259/ Казахстанский футболист перешел в европейский клуб]{{Deadlink|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ол клуб сапындағы дебютін 2021 жылы 24 сәуірде Бірінші лигада "[[Нафтан (футбол клубы)|Нафтанға]]" қарсы өткізді.<ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/04/24/belarus/1-division/fc-belshina-bobruisk/fc-naftan-novopolotsk/3492507/|title=Belshina vs. Naftan|lang=en|work=soccerway.com|date=2021-04-24}}</ref> Алғашқы голын 2021 жылы 19 маусымда "[[Лида (футбол клубы)|Лидаға]]" соқты.<ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/06/19/belarus/1-division/fc-belshina-bobruisk/fc-lida/3492551/|title=Belshina vs. Lida|lang=en|work=soccerway.com|date=2021-06-19}}</ref> Маусымның соңында барлық турнирлерде 30 матч өткізіп, 7 гол соғып, 4 нәтижелі пас берді, сонымен қатар Бірінші лиганың күміс жүлдегері атанды == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Белшина ФК ойыншылары]] [[Санат:Тобыл ФК ойыншылары]] hpesk7h4s733zox1am1smuquod2bz5z Үлгі:Айдың ортақ жұмысы 10 711710 3622785 3614489 2026-06-26T20:15:19Z Nurtenge 93712 3622785 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{/Негіз}} </noinclude>{{#ifexist:Үлгі:Айдың ортақ жұмысы/{{#time:Y|+5 hours}} жылғы {{#time:F}}|{{Айдың ортақ жұмысы/{{#time:Y|+5 hours}} жылғы {{#time:F}}}}|{{#ifexist:Үлгі:Айдың ортақ жұмысы/{{#time:Y|+5 hours}} жылғы {{#time:F|-1 month}}|{{Айдың ортақ жұмысы/{{#time:Y|+5 hours}} жылғы {{#time:F|-1 month}}}}|Таңдалмаған. Оны сіз де жасай аласыз!}}}} hcb2gh4l38snpp1qp8jihzmod746anr ИМТ (футбол клубы) 0 723390 3622625 3477113 2026-06-26T12:01:31Z Makenzis 71333 3622625 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы | атауы = {{ту|Сербия}} ИМТ | құрылған =[[1953 жыл]] | стадионы = ИМТ, [[Белград]] | сыйымдылығы = 1150<ref>https://www.transfermarkt.world/fk-imt-belgrad/startseite/verein/32113</ref> | сайты = https://fkimt.rs/ | жарыс = [[Футболдан Сербия чемпионаты|Суперлига]] | маусым = 2025/26 | орын = 9-орын | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | kit_alt2 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 215CBC | body2 = 215CBC | rightarm2 = 215CBC | shorts2 = 215CBC | socks2 = 215CBC }} «'''ИМТ'''» ({{lang-sr|''Фудбалски клуб «ИМТ»''}}) — [[сербия]]ның [[Белград]] қаласындағы футбол клубы. 1953 жылы құрылған. == Тарихы == Ұзақ жылдар бойы Югославияның ІІІ-ІV лигаларында ойнады. Сербия тәуелсіздік алғасын бірнеше жыл Белградтың аймақтық лигаларында ойнады. 2020 жылы тұңғыш рет Сербия 1-лигасында ойнады. 2023 жылы бірінші лигада жеңімпаз атанды да, тұңғыш рет суперлигаға жолдама алды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *https://www.worldfootball.net/teams/imt-beograd/ [[Санат:Сербия футбол клубтары]] [[Санат:1953 жылы құрылған футбол клубтары]] mqumrz0irpjgdt2zpg5j6amjcro0ery Қатысушы:1nter pares/зертхана 2 725520 3622904 3622132 2026-06-27T11:22:55Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3622904 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Лаура Спелман Рокфеллер]] * [[Оливер Три]] * [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 3w4uace4f76r1rjgs3oh4luxq9rrj6t Окница 0 753840 3622911 3554939 2026-06-27T11:51:35Z Мағыпар 100137 үлгі 3622911 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Окница |шынайы атауы = {{Lang-ro|Ocnița}} |сурет = Ocnița railway station.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Молдова |елтаңба = CoA of Ocnița.gif |ту = Flag of Ocnița.gif |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =48 |lat_min =25 |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =29 |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Окница |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1890 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1994 |жер аумағы = 7,2 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 273 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 9 531 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +373 271 |пошта индексі = |пошта индекстері = MD-7100, MD-7101, MD-7102 |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Ocnița |сайты = |сайт тілі = }} '''Окница''' ({{Lang-ro|Ocnița}}) — [[Молдова]]дағы қала, Окница ауданының орталығы.<ref>{{cite web|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/%D0%9E%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0|title=Окница|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-21 |lang=}}</ref> 2025 жылы Окница қаласының халқы 9 531 адамды құрады. Окница Молдовада халық саны бойынша 59 қаланың ішінде 36-шы орында.<ref>{{cite web|url=https://chislennost.com/ru/md/population_of_ocnita_10877.html|title=Окница тұрғындары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-21 |lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == [[Днестр]] өзенінің оң жағалауында орналасқан. [[Кишинев]]тен 230 км қашықтықта, Украина шекарасымен шекарада орналасқан. Бұл елдегі ең солтүстік теміржол торабы. Окница тұрғындарының этникалық құрамы негізінен молдавандар мен украиндар, сонымен қатар орыстар, гагауздар, болгарлар, поляктар, еврейлер және басқа ұлттар.<ref>{{cite web|url=https://chrontime.com/city-md-Ocnita?ysclid=m7eue3vmie461222882|title=Окница|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-21 |lang=}}</ref> == Тарихы == Қала XIX ғасырдың аяғында Бельцы — Черновцы теміржолының құрылысымен байланысты. Окница қаласы 1897 жылы аттас теміржол вокзалының жанында пайда болды. 1898 жылы 45 жергілікті жер иелерінің учаскелік шекараларын көрсететін алғашқы Окница бас жоспары жасалды. 1903 жылы Окница теміржол вокзалының құрылысы аяқталды. 1904 жылға қарай Окницаның халқы 3240 адамды құрады, бұл жерде екі сыныпты мектеп, шіркеу, земство мекемелері жұмыс істеді. 1910 жылы Окница жергілікті теміржол әкімшілік орталығына айналды. Сол кезде мұнда негізгі қойма мен паровоздарды жөндеу шеберханасы жұмыс істеді. 1918–1940 жылдары Окница вокзалы Атака болысының Липник коммунасының, 1941–1944 жылдары сол болыстың Климауцы коммунасының құрамында болды. 1923 жылы Окницада 3127 адам тұрған. Ауыл шаруашылығы кооперативі, мал сою пункті, бастауыш және орта мектептер, әкімдік, пошта, телеграф, телефон, дәріхана, 6 асхана, т.б.болды. 1946 жылы Окница қалалық типтегі елді мекен мәртебесін алды. 1955 жылы мұнда қуаттылығы 3 миллион кірпіш, 250 мың тақтайша шығаратын кірпіш зауыты ашылды. 1975 жылы 7100 тұрғыны бар Окница аудан орталығына айналды. 1994 жылы ол қала мәртебесін алды, содан кейін Единец уезінің құрамына кірді. 2003 жылдан бастап қала Окница ауданының әкімшілік орталығы болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/112|title=Окница, Окница ауданы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-21 |lang=}}</ref> == Экономикасы == Негізгі өнеркәсіп кәсіпорындары халық тұтынатын тауарлар шығарылатын «Фитинг» АҚ, консерві өнімдерін шығаратын өндірістік комбинат және электр қозғалтқыштарын шығаратын «Нептун-Чертан» кооперативі. Қалада 57 сауда нүктесі, 3 базар, 11 қоғамдық тамақтандыру нысаны, 12 әлеуметтік қызмет көрсету бөлімі, 4 коммерциялық банк филиалы және 2 сақтандыру компаниясы жұмыс істейді. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді 115 шаруа қожалығы мен 2 ірі шаруашылық жүргізуші субъектілер өңдеуде. == Көрікті жерлері == Қаланың ең танымал көрікті жерлерінің бірі - өзінің сәулеттік сұлулығымен және бай тарихымен ерекшеленетін Окница Кремлі. Оның қабырғаларында қала мен оның тұрғындарының тарихына қатысты көптеген қызықты жәдігерлерді көруге болады. Кремльден басқа, Окница өзінің мәдени және тарихи мұражайларымен танымал. Солардың бірі – «Окница» тарихи мұражайы, онда қаланың көне заманнан бүгінгі күнге дейінгі тарихымен танысуға болады. Белсенді демалыс үшін Окницаның айналасындағы аймақ көптеген қызықты маршруттарды ұсынады. Мұнда Дубоссары қорығына баруға болады, онда таза ауада уақыт өткізіп, әсем табиғатты тамашалауға, көркем көлдер мен өзендерге баруға болады.<ref>{{cite web|url=https://townnet.ru/%D0%BE%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0-%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81/|title=Окнита (Молдова): көрікті жерлер, туристік орындар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-21 |lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed"> Сурет:Ocnița 01.jpg Сурет:Ocnița autogara.jpg Сурет:Ocnița 02.jpg Сурет:Pensiunea La Sergentul - panoramio (1).jpg </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] jp0s904dsgzmf1sf4upvpo52r1fb92k Мори кратері 0 755859 3622628 3483966 2026-06-26T12:11:32Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622628 wikitext text/x-wiki '''Мори кратері''' (лат. ''Maury'') – [[Ай (серік)|Ай]]дың көрінетін жағындағы Түс Көлі аймағының солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан шағын соққы [[Кратер|кратері]]. Атауы американдық теңіз офицері, астроном, тарихшы, мұхиттанушы, метеоролог, картограф, геолог [[Мэтью Фонтейн Мори]] (1806—1873) және американдық [[астроном]], орнитолог, [[натуралист]] [[Антония Каэтана Мори]] (1866—1952) құрметіне берілген; Халықаралық [[Астрономия|астрономиялық]] одақ тарапынан 1935 жылы бекітілген. Кратердің қалыптасуы Коперник кезеңіне жатады<ref>[https://web.archive.org/web/20180531115229/http://the-moon.wikispaces.com/MAURY Кратер сипаттамасы: The Moon-Wiki] (ағылш. мақаладан). 2018 жылы 31 мамыр [https://the-moon.wikispaces.com/Maury архивтелген] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180531115229/http://the-moon.wikispaces.com/MAURY |date=2018-05-31 }}</ref>. == Кратер сипаттамасы == Кратердің ең жақын көршілері: солтүстік-батысында Гров кратері; солтүстік-солтүстік-батысында Уильямс кратері; шығыс-солтүстік-шығысында Цефей және Франклин кратерлері; оңтүстік-батысында Холл кратері<ref>Картадағы Мори кратері [https://asc-planetarynames-data.s3.us-west-2.amazonaws.com/Lunar/lac_27_lo.pdf LAC-27]. Қол жеткізген күні: 2 желтоқсан, 2019. 2020 жылы 21 қыркүйек [https://web.archive.org/web/20200921193249/https://planetarynames.wr.usgs.gov/images/Lunar/lac_27_lo.pdf архивтелген]. </ref>. Кратер орталығының селенографиялық координаттары: 37°07′ солтүстік ендік, 39°41′ шығыс бойлықG. Диаметрі – 16,6 км<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/3761 Халықаралық Астрономиялық Одақ анықтамалығы] (ағылш. мақаладан) . Қаралу күні: 2019, 2 желтоқсан. 2020 жылғы 19 қыркүйек [https://web.archive.org/web/20200919165820/https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/3761 архивтелген].</ref>, тереңдігі – 3280 м<ref>[http://fisherka.csolutionshosting.net/astronote/plan/craterdepth/html/CraterDepthFeatureNameWestfall.html John E. Westfall's Atlas of the Lunar Terminator, Cambridge Univ. Press (2000)](ағылш. мақаладан) . Қол жеткізу күні: 14 тамыз, 2015. 2014 жылы 18 желтоқсан.</ref>. Мори кратері дөңгелек пішінді, табаны аздап тегістелген тостаған тәрізді. Жиегі анық көрінеді, солтүстік бөлігі сәл түзетілген. Ішкі беткейі тегіс, жоғары альбедоға ие және радиалды жолақтармен көмкерілген. Жиегінің айналадағы аймақтан биіктігі 730 м-ге жетеді<ref>[https://www.lpi.usra.edu Lunar Impact Crater Database. Losiak A., Kohout T., O’Sulllivan K., Thaisen K., Weider S. (Lunar and Planetary Institute, Lunar Exploration Intern Program, 2009); updated by Öhman T. in 2011](ағылш. мақаладан)</ref>. Кратер шұңқырында бірнеше шағын төбелер орналасқан. Морфологиялық белгілері бойынша ол ''BIO'' типіне жатады (аталған типтің негізгі өкілі – Био кратері). Сонымен қатар, ішкі беткейінде қараңғы радиалды жолақтары бар кратерлер тізіміне енгізілген (Ай және планетарлық астрономия қауымдастығы – ALPO<ref>[https://web.archive.org/web/20131203025135/http://www.zone-vx.com/alpo-bcp-longlist.pdf Ай мен планеталық астрономия қауымдастығының қараңғы радиалды жолақтары бар кратерлер тізімі (ALPO)] (ағылш. мақаладан) . 2013 жылы 3 желтоқсан [https://www.zone-vx.com/alpo-bcp-longlist.pdf архивтелген]</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ай кратерлері]] 5a3judwlbismnhx55k2r2y5dz1ktz8i Дамир Қайратұлы Марат 0 760356 3622759 3476183 2026-06-26T18:16:33Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622759 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Дамир Марат | туған күні = 5.11.2000 | позиция = жартылай қорғаушы | қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес]] | номері = 7 | азаматтығы = {{KAZ}} | клубтары = {{футбол карьерасы |2017—2018|{{ту|Қазақстан}} [[Рузаевка (футбол клубы)|Рузаевка]]|46 (19) |2019|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|21 (3) |2020—2021|{{ту|Қазақстан}} [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|Экибастуз]]|25 (6) |2022—2023|{{ту|Қазақстан}} [[Ақсу (футбол клубы, Ақсу)|Ақсу]]<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/fc-atyrau_fc-aksu/index/spielbericht/3748980|title=FC Atyrau - FC Aksu, Mar 5, 2022 - Premier Liga - Match sheet|lang=en|website=www.transfermarkt.com|access-date=2024-12-25|archive-date=2024-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226180610/https://www.transfermarkt.com/fc-atyrau_fc-aksu/index/spielbericht/3748980|url-status=live}}</ref>|44 (4) |2022—2023|{{ту|Қазақстан}} [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|Экибастуз]]|3 (0) |2024|{{ту|Қазақстан}} [[Каспий (футбол клубы)|Каспий]]|23 (7) |2025—|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|3 (2) }} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2022|{{ту|Қазақстан}} Қазақстан-21|1 (0) }} }} '''Дамир Қайратұлы Марат''' (5 қараша 2000, {{туғанжері|Талғар|Талғарда}}, [[Алматы облысы]]) — қазақ футболшысы, "[[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]" клубының жартылай қорғаушысы. Қазақстан жастар құрамасында ойнаған. == Карьерасы == Алматы футболының түлегі. 2017 жылы "[[Рузаевка (футбол клубы)|Рузаевка]]" клубы сапында кәсіби карьерасын бастады. 2019 жылы "Алтай" сапына ауысты. Кейінгі жылдары "[[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|Екібастұз]]", "[[Ақсу (футбол клубы, Ақсу)|Ақсу]]", "[[Каспий (футбол клубы)|Каспий]]" клубтарында ойнады. 2022 жылы "Ақсу" сапында Қазақстан премьер лигасында доп тепті<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/fc-atyrau_fc-aksu/index/spielbericht/3748980|title=FC Atyrau - FC Aksu, Mar 5, 2022 - Premier Liga - Match sheet|lang=en|website=www.transfermarkt.com|access-date=2024-12-25|archive-date=2024-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226180610/https://www.transfermarkt.com/fc-atyrau_fc-aksu/index/spielbericht/3748980|url-status=live}}</ref>. Сол жылы Қазақстан жастар құрамасына шақыртылды да, 4 маусымда Данияға қарсы ойында алаңға шықты<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/spielbericht/index/spielbericht/3520177|title=Denmark U21 - Kazakhstan U21, Jun 4, 2022 - UEFA European Under-21 Championship Qualifying - Match sheet|lang=en|website=www.transfermarkt.com|access-date=2024-12-25|archive-date=2024-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225132236/https://www.transfermarkt.com/spielbericht/index/spielbericht/3520177|url-status=live}}</ref>. 2025 жылы "[[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпеске]]" ауысып, команданың жетекші ойыншыларының біріне айналды. Көп ұзамай ұлттық құрамаға шақырту алды. == Жетістіктері == '''Каспий''' * Қазақстан бірінші лигасының қола жүлдегері: 2024 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://footballfakts.ru/person/351635 Статистикасы] {{сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Рузаевка ФК ойыншылары]] [[Санат:Екібастұз-2003 ФК ойыншылары]] [[Санат:Каспий ФК ойыншылары]] [[Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары]] bpbmaefawf48pvgt6orrje64bqgx4mz Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json 10 764845 3622781 3622330 2026-06-26T19:01:10Z ArystanbekBot 33174 Bot: Кешегі деректерді жаңарту 3622781 json application/json { "articles": 244132, "pages": 668160, "edits": 3619070, "users": 179213, "activeusers": 331, "admins": 15, "files": 8760 } je5okji9ubi8k7q2ga4tohndp7d564s Энтелоп каньоны 0 768580 3622642 3622619 2026-06-26T13:31:05Z 1nter pares 146705 3622642 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} [[File:Lower Antelope Canyon 478.jpg|thumb|АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Антилопа шатқалындағы эрозия.]] '''Антилопа каньоны''' ({{lang-en|Antelope Canyon}}) — АҚШ-тың Аризона штатындағы Навахо ұлтының аумағында орналасқан тар әрі әсем шөл каньоны. Ол әлемдегі ең танымал жарық сәулелерімен (''light beams'') әйгілі шөл каньондарының бірі болып саналады. Каньон ерекше табиғи эрозия нәтижесінде құмтас жыныстарынан түзілген. == География == Антилопа каньоны АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Аризона штатының Пейдж қаласына жақын маңда орналасқан. Каньон Колорадо үстіртінің құмтас қабатында пайда болған және екі негізгі бөліктен тұрады: * '''Жоғарғы Антилопа каньоны''' (''Upper Antelope Canyon'') — ең танымал және жарық сәулелері жиі түсетін бөлігі. * '''Төменгі Антилопа каньоны''' (''Lower Antelope Canyon'') — тарлау, бұралмалы құрылымы күрделі, түсу-шығуы баспалдақпен жүзеге асады. == Қалыптасуы == Каньон мыңдаған жылдар бойы болған су тасқындары мен жел эрозиясы нәтижесінде пайда болды. Нөсер жауындар кезіндегі су ағыны жыныстардың ішін тіліп, тар әрі толқынды пішіндерді қалыптастырған. Құмтас жыныстарының түстері күн сәулесіне байланысты сарғылттан қызғылт-қызылға дейін өзгереді. == Туризм == Антилопа каньоны — АҚШ-тың ең көп келуші тартатын табиғи нысандарының бірі. Навахо ұлтының қорғалатын аумағы болғандықтан, каньонға тек ресми гид арқылы кіріледі. Туристерді қызықтыратын ерекшеліктер: * Күн сәулесі тік түскен кезде пайда болатын ''жарық бағандары'' (light beams). * Құмтас қабырғаларының түрлі түске боялған табиғи бедері. * Фотографтар үшін әлемдегі ең қолайлы жарық пен табиғи рельеф үйлесімі. Жоғарғы каньон кеңірек әрі жарық, сондықтан фототурлар үшін танымал. Төменгі каньон приключение форматына жақын және тар өткелдерімен ерекшеленеді. == Климат == Аймақтың климаты шөлді. Жазда температура +35–40°C-қа дейін жетеді, қыста салыстырмалы түрде жұмсақ. Ең қауіпті кезең — жаңбырлы маусым, өйткені кенеттен су тасқындары (''flash floods'') каньон ішінде өте қауіпті болуы мүмкін. == Флора және фауна == Каньонның ішінде өсімдіктер аз кездеседі, алайда айналадағы шөлді аймақта шөл бұталары, кактустар өседі. Фаунасы — шөлге бейімделген кесірткелер, майда кеміргіштер және құстар. == Мәдени маңызы == Антилопа каньоны Навахо халқы үшін қасиетті орын болып саналады. Олар бұл жерді табиғаттың рухани күші мен тыныштығы тоғысқан мекен ретінде құрметтейді. ''Tsé bighánílíní'' («Суда ағып жатқан жарқыраған тастар») деген атауы да осыған байланысты. == Қызықты деректер == * Каньонның фотосуреттері әлемдегі ең танымал табиғи пейзаждардың бірі. * 2014 жылы Антилопа каньонының фотосуреті аукционда миллион доллардан аса бағамен сатылған. * Нөсер жауын кезіндегі су тасқындары каньон бедерін әлі күнге дейін өзгерте береді. == Қараңыз == * [[Гранд-Каньон]] * [[Аризона]] * [[Навахо ұлты]] [[Санат:Алфавит бойынша шатқалдар]] [[Санат:Солтүстік Америка]] t20sxfp3vcyvk67ofstpt0nm6t9gpem Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев 0 770335 3622765 3615247 2026-06-26T18:17:59Z RaiymbekZh 170385 «[[Санат:Алғабаста туғандар|Алғабаста туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622765 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Жантаев}}{{Otheruses|Бәйбек}} {{Тұлға | Есімі = Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев | Сурет = Baibek Zhantayev reward.jpg | Сурет атауы = Жантаевтың сыйлық беті («Жауынгерлік еңбегі үшін медалі») | Туған күні = 1911 | Туған жері = [[Алғабас (Қорғалжын ауданы)|№3 ауыл]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 1969 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Ақмола|Астанада}}, [[Қазақстан]] | Белсенді жылдары = 1942–1945 | Не үшін белгілі = Ұлы Отан соғысына қатысқаны үшін | Әкесі = [[Төлепбек Балабекұлы Жантаев|Төлепбек Жантаев]] | Анасы = Қанапияқызы Бағине | Марапаттары = {{Қатар |{{Будапештті алғаны үшін медалі}} |{{Венаны алғаны үшін медалі}} |{{Жауынгерлік еңбегі үшін медалі}} |{{Қызыл жұлдыз ордені}} }} {{Қатар |{{Жауынгерлік еңбегі үшін медалі}} |{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалі}} }} |Балалары=Мақуза}} '''Бәйбек Төлепбекұлы Жантаев''' ([[1911 жыл]], [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола облысы]], [[Ресей империясы]] – [[1969 жыл]], [[Астана|Ақмола]]) — кеңестік әскери, [[Ұлы Отан соғысы]]ның ардагері, Қазақ КСР еңбегін сіңірген қайраткері. == Өмірбаяны == [[File:Award list mentioning B. Zhantayev.jpg|thumb|Бәйбек Жантаевтың марапат тізімі ''(Бәйбек №3)'']] Бәйбек – [[Сабынды ауданы|аудан]] председателінің [[Төлепбек Балабекұлы Жантай|Төлепбек Жантайдың]] ұлы.<ref>[https://m.pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero96055912?last_name=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2&first_name=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA&page=1 Бәйбек Төлепбекұлы]</ref> 1944 жылдан 1950 жылға дейін ол «Вена алу үшін», «Будапештті алған үшін», «1941–1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі», медальдарына ие болған.<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie38379929/?is_doc=true&utm_source=link&utm_medium=doc&utm_campaign=share БӘЙБЕК ЖАНТАЕВ]</ref><ref>[https://batyrlarga-tagzym.kz/ru/hero/689301 Жантаев Байбек Тулепекович//БАТЫРЛАРҒА ТАҒЗЫМ]</ref> == Ерлігі == Дивизия құрамында 2.5 жыл бойы мінсіз қызмет атқарған қызыләскер Жантаев зеңбіректің материалдық бөлігін және арнайы құралдарды жетік меңгерген болатын. Жантаев екі рет жау ұшағын жарып, бір жау ұшағын атып түсірді. 1945 жылғы қаңтар шайқастары кезінде [[Будапешт]] қаласы ауданында жау жаяу әскерінің бір взводын өзі ғана жойды. Ұлы Отан соғысына 1942 жылғы қарашадан бастап қатысты. [[Серафимович]] қаласынан бастап, [[Днестр шатқалы|Днестр]], [[Днепр]], [[Дон]] арқылы [[Будапешт]] пен [[Вена]] қалаларына дейінгі жауынгерлік жолдан өтті. «Жауынгерлік еңбегі үшін» медалімен марапаттауға лайық деп танылды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}}{{Bio-stub}} [[Санат:Ұлы Отан соғысы шайқастарының қатысушылары]] [[Санат:Ұлы Отан соғысы артиллеристері]] [[Санат:Қорғалжын ауданында туғандар]] [[Санат:Алғабаста туғандар]] ps97haf2ygm90ed33t1yiuwwj1qyi05 Үлгі:Yesno-no 10 775079 3622856 3556079 2026-06-27T07:30:41Z Орел Карл 81620 3622856 wikitext text/x-wiki {{yesno|{{{1}}}|yes={{{yes|yes}}}|no={{{no|no}}}|blank={{{blank|no}}}|¬={{{¬|no}}}|def={{{def|no}}}}}<noinclude>{{doc}}</noinclude> {{Doc|Template:Yesno/doc}} [[Санат:Шартты үлгілер]] sbq9w117oea6t9kfjxnnoiu37wou9j6 3622866 3622856 2026-06-27T07:36:42Z Орел Карл 81620 3622866 wikitext text/x-wiki {{yesno|{{{1}}}|yes={{{yes|yes}}}|no={{{no|no}}}|blank={{{blank|no}}}|¬={{{¬|no}}}|def={{{def|no}}}}}<noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Санат:Шартты үлгілер]] sgbc6hls57lg1hghv3a0ycutl0wbmrn Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет 4 775564 3622810 3622448 2026-06-27T03:05:08Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту. 3622810 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !N !Бет !Қаралу саны (соңғы 30 күнде) !Қаралу саны (соңғы 90 күнде) !Қаралу саны (бір жылда) |- |1 |[[Арнайы:Іздеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 23106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 126189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 283743] |- |2 |[[Басты бет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 34885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 120970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 378330] |- |3 |[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 11580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 38104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 86291] |- |4 |[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 26002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127517] |- |5 |[[Абай Құнанбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4918] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 46043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 268859] |- |6 |[[Жоба:Уики-көктем 2026]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 2620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13655] |- |7 |[[КешYOU]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 8305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 15340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 21208] |- |8 |[[Бауыржан Момышұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116619] |- |9 |[[Қазақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 3795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 82649] |- |10 |[[Күнделік.кз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 2248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 12833] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106908] |- |11 |[[Мәңгілік бала бейне]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 8009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16836] |- |12 |[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5749] |- |13 |[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 12719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50561] |- |14 |[[Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16075] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84653] |- |15 |[[Жеті жарғы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 851] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29559] |- |16 |[[Ыбырай Алтынсарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 2690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 22606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 111301] |- |17 |[[Мұхтар Шаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 53372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72789] |- |18 |[[Жәңгір мектебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 46] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 4414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 5201] |- |19 |[[Бесеудің хаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 14105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 27715] |- |20 |[[Қазақстан көлдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23079] |- |21 |[[Мемлекет астаналары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1817] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59513] |- |22 |[[Қазақ халық аңыздары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10460] |- |23 |[[Ұлы Отан соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 9934] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23755] |- |24 |[[Әлемнің жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 9102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64404] |- |25 |[[Компьютер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 6252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 23003] |- |26 |[[Бірқазандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 51] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5273] |- |27 |[[Қазақстан географиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16759] |- |28 |[[Моңғол империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20891] |- |29 |[[Уикипедия:Уикипедия туралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 21252] |- |30 |[[Қазақстанның ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту ісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 4623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 10208] |- |31 |[[Татьяна Николаевна Бурмистрова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4630] |- |32 |[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7670] |- |33 |[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 12296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 66107] |- |34 |[[Батыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15369] |- |35 |[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50507] |- |36 |[[Ахмет Байтұрсынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 121599] |- |37 |[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 100177] |- |38 |[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23273] |- |39 |[[Уикипедия:Форум]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23171] |- |40 |[[Тәуке хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23183] |- |41 |[[Жеңіс күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 79] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5094] |- |42 |[[1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 7926] |- |43 |[[Құралайдың салқыны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 4908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 6817] |- |44 |[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 28400] |- |45 |[[Партизандық соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 18] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3706] |- |46 |[[Мөлдір Әуелбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1986] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8110] |- |47 |[[Халифат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 65] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 3151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 5238] |- |48 |[[Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 37] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 4794] |- |49 |[[Міржақып Дулатұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84724] |- |50 |[[Азаматтық іс жүргізу құқығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 3021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 4274] |- |51 |[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60494] |- |52 |[[Ұлы Жібек жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 6070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 42792] |- |53 |[[Қазақша жыл санау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 2045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 7428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 79775] |- |54 |[[Ақсу-Жабағылы қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 5195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24758] |- |55 |[[Қарахан мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4552] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 33159] |- |56 |[[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10190] |- |57 |[[Отан қорғаушы күні (Қазақстан)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 50] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 3484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 4222] |- |58 |[[Абай жолы (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 8482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38261] |- |59 |[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 26399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 40563] |- |60 |[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 642] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6620] |- |61 |[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8650] |- |62 |[[Сырым Датұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6054] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27313] |- |63 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16447] |- |64 |[[Алкандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 131] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 7498] |- |65 |[[Құрбан айт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 1602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 3155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 4600] |- |66 |[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3991] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7719] |- |67 |[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 59175] |- |68 |[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1094] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40136] |- |69 |[[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18088] |- |70 |[[Зат есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 4471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26852] |- |71 |[[Сөз таптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15430] |- |72 |[[Нарықтық экономика қатынастары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3486] |- |73 |[[Франсиско Франко]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 18] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2624] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2797] |- |74 |[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12038] |- |75 |[[Ғаламдық экологиялық проблемалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 115] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9611] |- |76 |[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 1020] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 7253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 22764] |- |77 |[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77341] |- |78 |[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 10880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29782] |- |79 |[[Нұркен Әбдіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 3700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 5603] |- |80 |[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26054] |- |81 |[[Етіс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 3062] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 9550] |- |82 |[[Саңырауқұлақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11126] |- |83 |[[Әмір Темір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 1117] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 7319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30479] |- |84 |[[Толық ішкі шағылудың шектік бұрышы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 8] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2628] |- |85 |[[Қасым хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35187] |- |86 |[[Серік Қапшықбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2600] |- |87 |[[Ілияс Жансүгіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 7759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43453] |- |88 |[[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 4089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 16188] |- |89 |[[Жәркен Бөдешұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7693] |- |90 |[[Шыңғыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 64296] |- |91 |[[Гамета]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 22] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 2541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 3125] |- |92 |[[Ғұндар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 7515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39378] |- |93 |[[Қазақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1720] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5841] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36647] |- |94 |[[Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5678] |- |95 |[[Өзбекәлі Жәнібеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33470] |- |96 |[[Қасым Қайсенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16876] |- |97 |[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9449] |- |98 |[[Есік Алтын адамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 4053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40758] |- |99 |[[Тәуекел хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5661] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15797] |- |100 |[[Игельстром реформасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 45] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4472] |- |101 |[[Абылай хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6030] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 58653] |- |102 |[[Азаматтық қоғам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 70] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 2732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 5964] |- |103 |[[Вегетативтік көбею]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 4035] |- |104 |[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 7481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 48725] |- |105 |[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6577] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27739] |- |106 |[[Сақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 62812] |- |107 |[[Арғын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 5095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23803] |- |108 |[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7736] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 45998] |- |109 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5717] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29775] |- |110 |[[Домбыра]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 4224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21961] |- |111 |[[Шәмші Қалдаяқов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 7282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 27991] |- |112 |[[Қазақстан экономикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8818] |- |113 |[[Қадыр Мырза Әлі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 1064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 7701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24863] |- |114 |[[Халықаралық ұйымдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 3285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8206] |- |115 |[[Үстеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 4636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20486] |- |116 |[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8212] |- |117 |[[Изосызықтар тәсілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 5] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2107] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2144] |- |118 |[[Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 63] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2333] |- |119 |[[Ұлы жасақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 65] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 2281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 5106] |- |120 |[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 28054] |- |121 |[[Ыңғайлас салалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 41] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 6804] |- |122 |[[Рақымжан Қошқарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10231] |- |123 |[[Батыр Баян (поэма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 3289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 19622] |- |124 |[[Ауыл (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3732] |- |125 |[[Семей полигоны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 6193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28161] |- |126 |[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 736] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16551] |- |127 |[[Қазақ хандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39841] |- |128 |[[Жасақ (Яса)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 57] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 2182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 3976] |- |129 |[[Жаяу Мұса Байжанұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9132] |- |130 |[[Астана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 6622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36581] |- |131 |[[Сайын Мұратбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12379] |- |132 |[[Уикипедия:Анықтама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 973] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 8989] |- |133 |[[Әмір Темір жорықтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 35] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 4968] |- |134 |[[Құрбандық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3416] |- |135 |[[Қызыл кітап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 9673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 27578] |- |136 |[[Шылау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 3252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17603] |- |137 |[[Қазақ әліпбиі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 5096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 27830] |- |138 |[[АҚШ президенттерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10163] |- |139 |[[Дүниежүзілік тұқым қоры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 13] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 2238] |- |140 |[[Махамбет Өтемісұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8088] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54881] |- |141 |[[Әміре Қашаубаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15333] |- |142 |[[Александр Сергеевич Пушкин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 2666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 6251] |- |143 |[[Жетісу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2924] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10215] |- |144 |[[Экологиялық пирамида ережесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 22] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 2190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 2948] |- |145 |[[Қазақ батырлар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29656] |- |146 |[[Жаңа экономикалық саясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12289] |- |147 |[[Қабанбай (Үржар ауданы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 10] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 1942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 2004] |- |148 |[[Ерте темір дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 117] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 10016] |- |149 |[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35250] |- |150 |[[Байқоңыр (ғарыш айлағы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 6648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 16024] |- |151 |[[Салалас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11068] |- |152 |[[Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 5125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31157] |- |153 |[[Қыз Жібек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30540] |- |154 |[[Әл-Фатиха сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4750] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24703] |- |155 |[[Аманкелді Муатқанұлы Сейітханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2107] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2860] |- |156 |[[Қазақстан қорықтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39667] |- |157 |[[Кенжебай Мәденов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2255] |- |158 |[[Сәукеле]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4714] |- |159 |[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16235] |- |160 |[[Қоңырат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 5051] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23665] |- |161 |[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 5260] |- |162 |[[Қазақ хандығының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 3782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 24499] |- |163 |[[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 12262] |- |164 |[[Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 55245] |- |165 |[[:Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 143] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3131] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5119] |- |166 |[[Алтын Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1807] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35673] |- |167 |[[Жаужүрек мың бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 7842] |- |168 |[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 6486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24560] |- |169 |[[Шалғай (Батыс Қазақстан облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2023] |- |170 |[[Бір корпусты сүңгуір қайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 9] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1806] |- |171 |[[Үш Жүз партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9738] |- |172 |[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 53896] |- |173 |[[Ағартушылық дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2888] |- |174 |[[Бәйтерек (монумент)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 6178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27106] |- |175 |[[Қожа Ахмет Ясауи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 907] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 6181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46441] |- |176 |[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 1038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 2970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 6999] |- |177 |[[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 40829] |- |178 |[[Жүйке жасушалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6583] |- |179 |[[Александр Викторович Затаевич]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 44] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 2144] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 3149] |- |180 |[[Жынысты көбею және ұрықтану ерекшеліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2559] |- |181 |[[Алаш партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5097] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 39223] |- |182 |[[Каспий теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 21208] |- |183 |[[Сарқылатын ресурстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 33] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3377] |- |184 |[[Химия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 6740] |- |185 |[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 4420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 21282] |- |186 |[[Қазақ тілі тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4649] |- |187 |[[Сәкен Сейфуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 6704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35652] |- |188 |[[Алакөл (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 13278] |- |189 |[[Алматы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 28349] |- |190 |[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 3917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26823] |- |191 |[[Экологиялық мәдениет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 24] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 1774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 2497] |- |192 |[[Демікпе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 47] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 3294] |- |193 |[[Тұмар ханша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 2430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 10085] |- |194 |[[Түркістан автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13319] |- |195 |[[Болашақ (стипендия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 2701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 4792] |- |196 |[[Гарнизон және қарауыл қызметі жарғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 34] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2203] |- |197 |[[Сыбаға]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 49] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 1780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 2953] |- |198 |[[Аманай мен Заманай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 3422] |- |199 |[[Уикипедия:Қауым порталы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1084] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2984] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8256] |- |200 |[[Махаббат, қызық мол жылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 24550] |- |201 |[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 4788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24195] |- |202 |[[Асан қайғы Сәбитұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3114] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20228] |- |203 |[[:Сурет:Amre Kashaubaev.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 2] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1689] |- |204 |[[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 11261] |- |205 |[[Жылқы малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5108] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36320] |- |206 |[[Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 43] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1741] |- |207 |[[Наймандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26407] |- |208 |[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 854] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 6299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24754] |- |209 |[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 10031] |- |210 |[[Қазақстандық Кеңес Одағының Батырлары (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 6468] |- |211 |[[Үш жүз он екінші атқыштар дивизиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1948] |- |212 |[[Атомдардың құрылысы мен элементтер системасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 41] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 5528] |- |213 |[[Орта білім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 1781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 2334] |- |214 |[[Жүрегім, ойбай, соқпа енді...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 5] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1646] |- |215 |[[Қазақ солдаты (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 152] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4497] |- |216 |[[Қазақстанның кен ресурстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 143] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 6246] |- |217 |[[Қаңлылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 29783] |- |218 |[[Дүниежүзілік сауда ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 235] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6217] |- |219 |[[Уикипедия:Telegram]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 1123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5473] |- |220 |[[Сарматтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 4619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 12493] |- |221 |[[Баланы қырқынан шығару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 4848] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 30961] |- |222 |[[Ақсақ құлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 6344] |- |223 |[[Сәулет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 2371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5210] |- |224 |[[Салқам Жәңгір хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15748] |- |225 |[[Көне түркі жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36372] |- |226 |[[Уикипедия:Видео сабақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5728] |- |227 |[[Ересектер арасындағы сауатсыздықты жою]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 81] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 1750] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 2466] |- |228 |[[Қазақстан демографиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15638] |- |229 |[[Салауат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 22648] |- |230 |[[Өсімдіктер систематикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 43] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1949] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 4002] |- |231 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 8169] |- |232 |[[Сын есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19920] |- |233 |[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 8300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57284] |- |234 |[[Жасанды интеллект]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 5138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 32887] |- |235 |[[Күкірт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 1922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 7605] |- |236 |[[Әбу Насыр Әл-Фараби]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 5643] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65734] |- |237 |[[Жұлын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 2199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 6672] |- |238 |[[Сүйектің құрылысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 28] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3375] |- |239 |[[Қазақстандағы туризм]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 149] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 5559] |- |240 |[[Қазақ шежірелерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 947] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16392] |- |241 |[[Сөзжасам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 1997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8174] |- |242 |[[Сақ-сармат дәуiрiндегi Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 77] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1643] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4504] |- |243 |[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13580] |- |244 |[[Роза Мұқанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4434] |- |245 |[[Мүшел жас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 3945] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 20209] |- |246 |[[Кенесары хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34268] |- |247 |[[Қатысушы талқылауы:Сатыбалды Нурдаулет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1472] |- |248 |[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5213] |- |249 |[[Қазақстан 2050]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 2361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 5988] |- |250 |[[Ғұндар мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17162] |- |251 |[[Әскери форма]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 11] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1544] |- |252 |[[Қазақстанның географиялық орны мен шекаралары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 131] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6084] |- |253 |[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 23653] |- |254 |[[Туыстық атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 28777] |- |255 |[[Синтаксис]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 2047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 7256] |- |256 |[[Жаһандық жылыну]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 50] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 1576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 2859] |- |257 |[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37174] |- |258 |[[Мұстафа Шоқай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 3973] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26662] |- |259 |[[Сұңғыла]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 969] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 4584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 8056] |- |260 |[[Әбілқайыр хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4058] |- |261 |[[Қой малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 796] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9664] |- |262 |[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13512] |- |263 |[[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2967] |- |264 |[[Америка әсерлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 20] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1754] |- |265 |[[Мақаншы ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1791] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3434] |- |266 |[[Құдайберген Тәуекелұлы Сұлтанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 82] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2365] |- |267 |[[АҚШ штаттарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17844] |- |268 |[[Жоғары молекулалы қосылыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 74] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3533] |- |269 |[[Еңбек тәрбиесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 55] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 1494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 2049] |- |270 |[[Сперматозоид]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 1746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 3691] |- |271 |[[Қазақстан аудандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29740] |- |272 |[[Зар Заман ақындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16328] |- |273 |[[Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы заң]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 8] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1528] |- |274 |[[Иван Васильевич Панфилов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 56] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2592] |- |275 |[[Мұхаммед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 5132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 30441] |- |276 |[[Қазақстан жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17183] |- |277 |[[Қазақтың музыкалық аспаптары тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 10266] |- |278 |[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3794] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21043] |- |279 |[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12087] |- |280 |[[Салт-дәстүр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 2113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 10017] |- |281 |[[Қазақстан халқы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 2189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 7551] |- |282 |[[Қазақстан халқының бірлігі күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 90] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 7535] |- |283 |[[Арыстан (арнайы бөлімше)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 32] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 1462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 2349] |- |284 |[[Ауыз әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 62] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5276] |- |285 |[[Атмосфераның ластануы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 5] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 2433] |- |286 |[[Көне дәуірдегі Қазақстан жеріндегі ежелгі этникалық үдерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 25] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 2840] |- |287 |[[Ақ Орда (мемлекет)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 1032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 3164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32112] |- |288 |[[Желтоқсан көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 7253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58368] |- |289 |[[Қазақтың боғауыз сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12480] |- |290 |[[Бәйтерек (мифология)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 40] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1953] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 4690] |- |291 |[[Қабанбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 933] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 23323] |- |292 |[[Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4646] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17143] |- |293 |[[Даладағы дабыл (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 5] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1393] |- |294 |[[Қабанбай (Жетісу облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 26] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1606] |- |295 |[[Әлеуметтік қақтығыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 7] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1893] |- |296 |[[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18624] |- |297 |[[Салт етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 4116] |- |298 |[[Қабанбай (Шығыс Қазақстан облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 9] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1426] |- |299 |[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 4745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 63199] |- |300 |[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23644] |- |301 |[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15871] |- |302 |[[Сын есімнің шырайлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7643] |- |303 |[[Қазақстан қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4840] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 24166] |- |304 |[[Наурыз-думан әні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 97] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1994] |- |305 |[[Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 1583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 3636] |- |306 |[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 1164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 4578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 31735] |- |307 |[[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 30] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1649] |- |308 |[[Үйсін мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 31929] |- |309 |[[Мұңал рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3965] |- |310 |[[Ақиқат пен аңыз (роман-диалог)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 64] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 1771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 4596] |- |311 |[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8094] |- |312 |[[Сөйлем мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22184] |- |313 |[[Әбіш Кекілбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26407] |- |314 |[[Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4431] |- |315 |[[Наурыз мейрамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 4321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29493] |- |316 |[[Қазақстанның пайдалы қазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12625] |- |317 |[[Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 58] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 1595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 3448] |- |318 |[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 3725] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 23280] |- |319 |[[Тас дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 3032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31862] |- |320 |[[Оптика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 42] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2581] |- |321 |[[Жанар Хамитова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2389] |- |322 |[[Қола дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 857] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2841] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29217] |- |323 |[[Магмалық тау жыныстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 61] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5239] |- |324 |[[Қазақстан археологиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 63] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5138] |- |325 |[[Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 18] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1448] |- |326 |[[Астанадағы ең биік ғимараттардың тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 47] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2467] |- |327 |[[Қазақстан қор биржасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 39] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1979] |- |328 |[[Жақып Ақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5270] |- |329 |[[Қожа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 14216] |- |330 |[[Географиялық ақпараттық жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 84] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 7489] |- |331 |[[Атырау облысының климаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 17] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1608] |- |332 |[[Эндокриндік жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 6990] |- |333 |[[Бронх демікпесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 76] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 1483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 3922] |- |334 |[[Қазақ халқының дәстүрі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 20] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 1318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 2049] |- |335 |[[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1838] |- |336 |[[Қазақ газеттері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2287] |- |337 |[[Жай сөйлем және оның түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10573] |- |338 |[[Еуропа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 3907] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 25171] |- |339 |[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16593] |- |340 |[[Үйсін антропологиялық типі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 6] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1437] |- |341 |[[Жүсіпбек Аймауытов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 4581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 30106] |- |342 |[[Алаш автономиясының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 37] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4438] |- |343 |[[Балғабек Қыдырбекұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 235] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5708] |- |344 |[[Қонақжайлылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 38] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2175] |- |345 |[[Бәкір Төлеуұлы Тәжібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4095] |- |346 |[[Дамушы елдер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 7865] |- |347 |[[Андроново мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19613] |- |348 |[[Өкпенің созылмалы обструкциялық ауруы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 31] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2321] |- |349 |[[Жамбыл Жабайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47612] |- |350 |[[Антропология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 62] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 3235] |- |351 |[[Қазақ тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3115] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15314] |- |352 |[[Ауырсынуды басатын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 61] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2167] |- |353 |[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 6242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 18195] |- |354 |[[Balapan (телеарна)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 1426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 3225] |- |355 |[[Ғабиден Мұстафин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 10083] |- |356 |[[Елім-ай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 2065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 5380] |- |357 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9601] |- |358 |[[Салыстырмалы қозғалыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 17] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1175] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2091] |- |359 |[[Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20083] |- |360 |[[Тәуелдік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1930] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 13566] |- |361 |[[Құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11591] |- |362 |[[28 гвардияшы-панфиловшылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 39] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2144] |- |363 |[[Қазақстан Құрылтайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2949] |- |364 |[[Қылмыстық процеске қатысушылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 62] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2227] |- |365 |[[Кәмшат Жолдыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4915] |- |366 |[[Балқаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17757] |- |367 |[[Әбілхан Қастеев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 19878] |- |368 |[[Маңғыстау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13792] |- |369 |[[Зәйтүн тұқымдасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1143] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1229] |- |370 |[[Қазақстан 2030]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 4884] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12177] |- |371 |[[Ұлы отан соғысы жылдарындағы КСРО-ның адам шығыны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 7] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1550] |- |372 |[[:Санат:Қазақстан газ кен орындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 8] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1650] |- |373 |[[Батыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14819] |- |374 |[[Әлімұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2976] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15293] |- |375 |[[Қазақстанның экологиялық проблемалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11814] |- |376 |[[Ұлпан (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40844] |- |377 |[[Шал мен теңіз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 2095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3581] |- |378 |[[Айша бибі кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16801] |- |379 |[[Шежіре-и Түрк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 49] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 1275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 2594] |- |380 |[[Қытай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 752] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 22018] |- |381 |[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23455] |- |382 |[[Қыпшақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26291] |- |383 |[[Адай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 3001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 16122] |- |384 |[[Қорықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32308] |- |385 |[[Арыстанбаб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13426] |- |386 |[[Фариза Оңғарсынова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20042] |- |387 |[[Қазақ хандығы (телесериал)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 1551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 4395] |- |388 |[[Америка Құрама Штаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19588] |- |389 |[[Ілия Жақанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3975] |- |390 |[[Сіргелі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12531] |- |391 |[[Дулат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16766] |- |392 |[[Сексеуіл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 165] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 1516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 5899] |- |393 |[[Арал теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22755] |- |394 |[[Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 64] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2115] |- |395 |[[Қазақ ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15571] |- |396 |[[Мұнай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 10375] |- |397 |[[Қыпшақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1902] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17782] |- |398 |[[Батыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30390] |- |399 |[[Қазақстан мерекелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 871] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5522] |- |400 |[[Аралас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2142] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 4715] |- |401 |[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 2151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10267] |- |402 |[[Бурабай (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 96] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2866] |- |403 |[[Тұрар Рысқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 4212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18248] |- |404 |[[Алланың есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21138] |- |405 |[[Андроново мәдениеті кезеңінің ескерткіштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 43] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2683] |- |406 |[[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7428] |- |407 |[[Мәдениеттану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 1483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 7420] |- |408 |[[Рай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 1504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 5601] |- |409 |[[Қазақстан экономикасының тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3516] |- |410 |[[Септік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16928] |- |411 |[[Қазыбек би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 3029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23453] |- |412 |[[Түркістан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19215] |- |413 |[[Жаныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11649] |- |414 |[[Есімше]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 1747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 10980] |- |415 |[[Түркістан (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18484] |- |416 |[[Табын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 1528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13358] |- |417 |[[Албан руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14414] |- |418 |[[Жатыр миомасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 3757] |- |419 |[[Ашаршылық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 721] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2580] |- |420 |[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12880] |- |421 |[[Шежіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14509] |- |422 |[[XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8529] |- |423 |[[Бірінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 13026] |- |424 |[[Төле би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 3499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28618] |- |425 |[[Етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16364] |- |426 |[[Әт-Тәкуир сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8830] |- |427 |[[Талқылау:Сүңгуір қайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 3] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1015] |- |428 |[[Экологиялық жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 6417] |- |429 |[[Құрманғазы Сағырбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32213] |- |430 |[[Ауыл шаруашылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 9460] |- |431 |[[Эмбрион]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 94] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 1229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 2420] |- |432 |[[Лифт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 21] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1173] |- |433 |[[Жеті қазына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 3191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21572] |- |434 |[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15260] |- |435 |[[Бұзаубас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 1900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 3368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 6975] |- |436 |[[Антропологиялық типтер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 16] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1006] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1079] |- |437 |[[Бактериялар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 2128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 10222] |- |438 |[[Қазақ газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 2676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15352] |- |439 |[[Орбұлақ шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 3151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15746] |- |440 |[[Аңырақай шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 19078] |- |441 |[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 2977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28642] |- |442 |[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13281] |- |443 |[[Ботай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2791] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 26875] |- |444 |[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17060] |- |445 |[[Хақназар хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20584] |- |446 |[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1905] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7271] |- |447 |[[Есімді сөз тіркестері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1235] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3794] |- |448 |[[Ақбөкен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 25462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39613] |- |449 |[[Ыбырай Алтынсарин төсбелгісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 3243] |- |450 |[[Әділет (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 4481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 5095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 5095] |- |451 |[[Туризм]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 131] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 6202] |- |452 |[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1380] |- |453 |[[Ресей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 3143] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17718] |- |454 |[[Жыныстық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2750] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8501] |- |455 |[[Жүктілік кезіндегі гестоз ауруы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 33] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1159] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2376] |- |456 |[[Киіз үй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 3695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 23930] |- |457 |[[Қазақстанның орта ғасырлардағы сәулет өнері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 142] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 1514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4172] |- |458 |[[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26282] |- |459 |[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31331] |- |460 |[[Ақан сері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 3199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16566] |- |461 |[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2072] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8824] |- |462 |[[Түйе малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12674] |- |463 |[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24321] |- |464 |[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20547] |- |465 |[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 1947] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8886] |- |466 |[[Экономикалық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 1266] |- |467 |[[Ысты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2721] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11280] |- |468 |[[Қылмыстық құқық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 1268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 3996] |- |469 |[[Қабдеш Жұмаділов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 6289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16464] |- |470 |[[Конор Макгрегор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 43] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 1011] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 1354] |- |471 |[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1845] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8685] |- |472 |[[Сөз тіркесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1945] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16758] |- |473 |[[Тырнақша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6467] |- |474 |[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21310] |- |475 |[[Жәнібек хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17352] |- |476 |[[Кіші жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16026] |- |477 |[[Тайқазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2169] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9896] |- |478 |[[Салауатты өмір салты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 6713] |- |479 |[[Әзілхан Нұршайықов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1693] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 6008] |- |480 |[[Қазақстандағы жаңа экономикалық саясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 35] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3399] |- |481 |[[Моғолстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19878] |- |482 |[[Нивелир]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1866] |- |483 |[[Ясин сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9125] |- |484 |[[Ресми стиль]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 5904] |- |485 |[[Қаракесек (Арғын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12667] |- |486 |[[Алматы облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17164] |- |487 |[[Есім хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19678] |- |488 |[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15873] |- |489 |[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3293] |- |490 |[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13689] |- |491 |[[Сан есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15728] |- |492 |[[Жапония]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16542] |- |493 |[[Қазақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2943] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 16405] |- |494 |[[Есет Көтібарұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13132] |- |495 |[[Арыстан баб кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13477] |- |496 |[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 3906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18852] |- |497 |[[Өздігінен тозаңдану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 9] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 1114] |- |498 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1166] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3098] |- |499 |[[Қыз Жібек (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 1838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 8875] |- |500 |[[Негізді тау жыныстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 4] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 886] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 908] |- |501 |[[Ұшқан ұя]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 3699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28393] |- |502 |[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2088] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15824] |- |503 |[[Есімдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 2118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18458] |- |504 |[[Жерлеу рәсімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 3772] |- |505 |[[Жылқы өсіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 13] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 933] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 1689] |- |506 |[[Қазақ (этноним)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 1253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 4995] |- |507 |[[Қ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 953] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 2597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 8309] |- |508 |[[Қарғын (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11231] |- |509 |[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1963] |- |510 |[[Жошы хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15827] |- |511 |[[Ескендір Зұлқарнайын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10657] |- |512 |[[Ауа ластануы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 29] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 5527] |- |513 |[[Түр критерийлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1465] |- |514 |[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7530] |- |515 |[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8781] |- |516 |[[Санжар Керімбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 944] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12983] |- |517 |[[Уикипедия:Форум/Басқалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 991] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5000] |- |518 |[[Сөз табы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14725] |- |519 |[[Фототранзистор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 7] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 865] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 909] |- |520 |[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29780] |- |521 |[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1436] |- |522 |[[Әйтеке би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19417] |- |523 |[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 16126] |- |524 |[[Қаһарлы күндер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 44] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 2227] |- |525 |[[Қайрат Нұртас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12085] |- |526 |[[Ысмайыл Ғаспыралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 35] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1946] |- |527 |[[316-атқыштар дивизиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 31] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1984] |- |528 |[[Параллелепипед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 59] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 1063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 2852] |- |529 |[[Қазақстан халқы ассамблеясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 2712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12388] |- |530 |[[Асқазан аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 670] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 21621] |- |531 |[[Бақтыораз Бейсекбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3124] |- |532 |[[Жеті ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15317] |- |533 |[[Ақтабан шұбырынды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17415] |- |534 |[[Хабарды жол-жөнекей ұстау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 2] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 841] |- |535 |[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19356] |- |536 |[[Шығыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19460] |- |537 |[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9544] |- |538 |[[Ескертпе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 6] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 909] |- |539 |[[Оғыз мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23765] |- |540 |[[Бақытсыз Жамал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 2821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25523] |- |541 |[[Қазақ мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5600] |- |542 |[[Шымкент]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 15088] |- |543 |[[Тыныс белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 7880] |- |544 |[[Оралхан Бөкей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 4259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25428] |- |545 |[[Гастрит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 70] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 1113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 3538] |- |546 |[[Қорқыт ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37986] |- |547 |[[Жалпақтал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1475] |- |548 |[[Алаш партиясының бағдарламасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15954] |- |549 |[[Илон Маск]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 144] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 1776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 3863] |- |550 |[[25 мамыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 44] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 1212] |- |551 |[[Қазақстан ұлттық парктерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8921] |- |552 |[[Қазақша Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 8107] |- |553 |[[Невралгия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 32] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1590] |- |554 |[[Әбілхайыр ханның тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 19] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 846] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1182] |- |555 |[[Қатерлі ісік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 1404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 6285] |- |556 |[[Столыпин реформасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 6110] |- |557 |[[Қажығали Мұханбетқалиұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 73] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6389] |- |558 |[[Ислам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14577] |- |559 |[[Ақбілек (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27053] |- |560 |[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12068] |- |561 |[[Уикипедия:Таныстыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 3941] |- |562 |[[Одағай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 2102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 11324] |- |563 |[[Сабақтас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 12020] |- |564 |[[Қасым Аманжолов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12893] |- |565 |[[ChatGPT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ChatGPT 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 2336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ChatGPT 9356] |- |566 |[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5800] |- |567 |[[:Санат:Қазақстан әншілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 799] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12116] |- |568 |[[Кіші Кордяга]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 811] |- |569 |[[Хантавирус инфекциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 57] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 820] |- |570 |[[Тараз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 2192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10937] |- |571 |[[Көзімнің қарасы...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 2483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 19796] |- |572 |[[Назарбаев Университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2742] |- |573 |[[Қарауыл руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6319] |- |574 |[[Талқылау:Деректер қорының жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 969] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 970] |- |575 |[[Әдеби жанрлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 6488] |- |576 |[[Табиғи қорлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1520] |- |577 |[[Көсемше]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 1255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 7075] |- |578 |[[Қан мен тер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 2118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12524] |- |579 |[[Сәукеле кигізу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 18] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 1060] |- |580 |[[Орталық Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8837] |- |581 |[[Қызылорда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 2225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 12013] |- |582 |[[Қазақстан туы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18711] |- |583 |[[Біржан Қожағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11581] |- |584 |[[Петров мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 35] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3048] |- |585 |[[Исатай-Махамбет көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 2270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18992] |- |586 |[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2152] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11165] |- |587 |[[Джек Лондон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 45] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 1271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 2070] |- |588 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7370] |- |589 |[[Қазақстан Ғарыш Сапары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 57] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 949] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 1744] |- |590 |[[Нанотехнология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 4097] |- |591 |[[Қазақстан темір жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8936] |- |592 |[[Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 2544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17762] |- |593 |[[Айдау (Мұнай және газ)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 8] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 929] |- |594 |[[ALEM (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 1966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 16347] |- |595 |[[Тәуекел Мүслім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4238] |- |596 |[[Қызылорда облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11657] |- |597 |[[Қайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 28] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1661] |- |598 |[[Ілияс Есенберлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1965] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12441] |- |599 |[[Қазақ әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8017] |- |600 |[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22602] |- |601 |[[Алтын белгі төсбелгісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1100] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1446] |- |602 |[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3574] |- |603 |[[Көксағыз бақбағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 83] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 1014] |- |604 |[[:Санат:Африка елдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9480] |- |605 |[[Жәңгір-Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6997] |- |606 |[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3685] |- |607 |[[Қазақстанның Қызыл кітабы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 9288] |- |608 |[[1921-1922 жылдардағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 7177] |- |609 |[[Ұлытау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11899] |- |610 |[[Мата атаулары мен түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8951] |- |611 |[[Ақтамберді Сарыұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17654] |- |612 |[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 807] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 4489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 24207] |- |613 |[[Шек беру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 68] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1899] |- |614 |[[Шақ (етістік)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9274] |- |615 |[[Химиялық элементтер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14907] |- |616 |[[Майкл Джексон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 4023] |- |617 |[[Еңлік-Кебек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15925] |- |618 |[[Менің атым Қожа (хикаят)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 3069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20498] |- |619 |[[Көксерек (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24916] |- |620 |[[Шөмекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9702] |- |621 |[[Көшпенділер (трилогия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14291] |- |622 |[[Ұлы жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15940] |- |623 |[[Эссе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7257] |- |624 |[[Айқын Төлепберген]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 2053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6378] |- |625 |[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1552] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6702] |- |626 |[[Керей (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10137] |- |627 |[[Шахмұрат Мүтәліп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 3016] |- |628 |[[Бесін намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 20142] |- |629 |[[Жамбыл облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12932] |- |630 |[[Қаңлы (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8109] |- |631 |[[Өмірзая (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32502] |- |632 |[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6084] |- |633 |[[Түменбай Қуандық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 4615] |- |634 |[[Жүйке жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9753] |- |635 |[[Қызғалдақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 13472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 21525] |- |636 |[[Еліктеу сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 10225] |- |637 |[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9143] |- |638 |[[Мезозой]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 40] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 1048] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 3480] |- |639 |[[Іле Алатауы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 1048] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 4253] |- |640 |[[Екінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1981] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10446] |- |641 |[[Сұлтан Бейбарыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11684] |- |642 |[[Алаштану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 47] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 984] |- |643 |[[Жігіттер тобы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6869] |- |644 |[[Өт айдайтын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9226] |- |645 |[[Қазақстан ғалымдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 86] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4783] |- |646 |[[Бастың ауыруы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 175] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 1169] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 6003] |- |647 |[[Ленинград шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 45] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2835] |- |648 |[[Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19854] |- |649 |[[Білім инновациялық лицейлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3482] |- |650 |[[Құрбақалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 63] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3025] |- |651 |[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 5832] |- |652 |[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5672] |- |653 |[[Қазақстан астанасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7644] |- |654 |[[Ақтөбе облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12178] |- |655 |[[Әлем елдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12609] |- |656 |[[Осман империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13247] |- |657 |[[Электр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 34] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 791] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 1934] |- |658 |[[Менің атым Қожа (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 1729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11385] |- |659 |[[Дулат Исабеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17190] |- |660 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10829] |- |661 |[[Беріш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8391] |- |662 |[[Бөкей Ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10471] |- |663 |[[Сөздің қызметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 884] |- |664 |[[Популяция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 73] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 4169] |- |665 |[[Эйфель мұнарасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 3529] |- |666 |[[Ақмешіт әулие үңгірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 2024] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5865] |- |667 |[[Айдын Ақанұлы Айымбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 10750] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 14403] |- |668 |[[Ақтөбе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12052] |- |669 |[[Абайдың философиялық көзқарасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1091] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 2826] |- |670 |[[Қазақстан өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21952] |- |671 |[[Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3218] |- |672 |[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10000] |- |673 |[[Жай сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2998] |- |674 |[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12267] |- |675 |[[Өзбекстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14578] |- |676 |[[Дулат Бабатайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19638] |- |677 |[[Отырар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 2331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 17131] |- |678 |[[Нәлқожа Ақбалаұлы Ергешбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 35] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 827] |- |679 |[[Күй (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 91] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2508] |- |680 |[[Сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 3802] |- |681 |[[Қаракерей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7574] |- |682 |[[Қазақ даласында өмір сүрген ежелгі тайпалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 90] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 928] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5490] |- |683 |[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9330] |- |684 |[[Тұманбай Молдағалиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8034] |- |685 |[[Мұстафа Кемал Ататүрік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1637] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8765] |- |686 |[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 2407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17395] |- |687 |[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17303] |- |688 |[[Жолжазба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 3] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 714] |- |689 |[[Қуық түбі безінің қабынуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 14660] |- |690 |[[Криштиану Роналду]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 8744] |- |691 |[[Орта жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13298] |- |692 |[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2846] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7353] |- |693 |[[Даңқ ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 87] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 861] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2059] |- |694 |[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 657] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3465] |- |695 |[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12216] |- |696 |[[Түркия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 2233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11431] |- |697 |[[Аңыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 80] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 3558] |- |698 |[[Кәмелеттік жасқа толмағандардың істері бойынша іс жүргізу ерекшеліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 20] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1265] |- |699 |[[Қосай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 933] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 2740] |- |700 |[[Халық қаһарманы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7701] |- |701 |[[Бабалар сөзі (жинақ)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 82] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 1166] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 3224] |- |702 |[[Бәйдібек Қарашаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8280] |- |703 |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3786] |- |704 |[[Біржан мен Сара айтысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 1527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 10534] |- |705 |[[Кірме сөздер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1050] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 5745] |- |706 |[[Жаппас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6918] |- |707 |[[Етеккір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 2163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 16250] |- |708 |[[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 1496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 9270] |- |709 |[[Сөздік қор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 3674] |- |710 |[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8069] |- |711 |[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 73] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 5184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 8668] |- |712 |[[Мақала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2018] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8471] |- |713 |[[Бұқаралық ақпарат құралдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6168] |- |714 |[[Қазақстанның биік тау шыңдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 77] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5967] |- |715 |[[Құнанбай Өскенбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11579] |- |716 |[[Жұмбақтас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 3858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10528] |- |717 |[[Әпке (драма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19222] |- |718 |[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8406] |- |719 |[[Әже]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 1282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 14611] |- |720 |[[Вирустар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 6194] |- |721 |[[Қимақ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24641] |- |722 |[[Қырғызстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11598] |- |723 |[[Робототехника]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 83] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 9402] |- |724 |[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2050] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10782] |- |725 |[[Серке газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3707] |- |726 |[[Көңіл шай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11347] |- |727 |[[Жусан иісі (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18708] |- |728 |[[Уикипедия:Жүктеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 4005] |- |729 |[[Алма Мүтәліпқызы Қыраубаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 72] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 963] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1727] |- |730 |[[Бесікке салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 2526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22616] |- |731 |[[Гелиос]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 21] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 1049] |- |732 |[[Қой]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 1238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 6800] |- |733 |[[Неолит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 1034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 10801] |- |734 |[[18 ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 52] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 6821] |- |735 |[[Күй аңызы (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 112] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 10483] |- |736 |[[Ноғай ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13819] |- |737 |[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6611] |- |738 |[[Коперниктің гелиоцентрлік жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2568] |- |739 |[[Иштуан Қоңыр Мандоки]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 29] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 991] |- |740 |[[Атырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7380] |- |741 |[[Құмкөл мұнай-газ кен орны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 38] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1486] |- |742 |[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3522] |- |743 |[[Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 6281] |- |744 |[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15277] |- |745 |[[Қарағанды облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13678] |- |746 |[[Жау тылындағы бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 20657] |- |747 |[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 7918] |- |748 |[[Құрмет ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5636] |- |749 |[[Шеркеш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 9630] |- |750 |[[Картоп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 2232] |- |751 |[[Орман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 4634] |- |752 |[[Жалаң сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2183] |- |753 |[[Шайтанкөл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 153] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 1350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 2736] |- |754 |[[Қазақ хандықтарының сыртқы саясаты мен дипломатиясы (15-17 ғасыр)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 39] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 3069] |- |755 |[[Суан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8607] |- |756 |[[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9033] |- |757 |[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8506] |- |758 |[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 24017] |- |759 |[[Галстук]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 146] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 1870] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 2681] |- |760 |[[Көпжылдық өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 9] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 711] |- |761 |[[Оянған өлке (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2708] |- |762 |[[Көкбауыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 1008] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 3939] |- |763 |[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7366] |- |764 |[[Ботбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 7932] |- |765 |[[Қоршаған ортаны қорғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 60] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 1266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 9728] |- |766 |[[Табылды Досымов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11745] |- |767 |[[Құран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1934] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10612] |- |768 |[[Алаш автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12334] |- |769 |[[Жүсіп Ақшораев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5637] |- |770 |[[Қазақ ұлттық киімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20433] |- |771 |[[Астана мектеп оқушыларының сарайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 25] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3940] |- |772 |[[Деннис Тито]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 13] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 699] |- |773 |[[Сиқым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8152] |- |774 |[[Айтыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 1954] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 11613] |- |775 |[[Шарын шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11030] |- |776 |[[Төлеген Тоқтаров көшесі (Астана)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 12] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 712] |- |777 |[[Абай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2086] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10811] |- |778 |[[Төлен Әбдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 3083] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 7886] |- |779 |[[Исатай Тайманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15358] |- |780 |[[Үрмелі музыка аспаптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3397] |- |781 |[[Жайылма сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 42] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2952] |- |782 |[[Ким Серікбайұлы Серікбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 800] |- |783 |[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16740] |- |784 |[[Ибраһим]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 1239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 5460] |- |785 |[[Жетісу облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10564] |- |786 |[[Көңіл айту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10652] |- |787 |[[Жақайым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5962] |- |788 |[[Жүсіп Баласағұни]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 2035] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 24520] |- |789 |[[Алшын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7074] |- |790 |[[Әсет Болғанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 23] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1141] |- |791 |[[Ацетилсалицил қышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 78] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 845] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 2813] |- |792 |[[Тоғыз-құмалақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 2498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17321] |- |793 |[[Роман Васильевич Скляр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 1523] |- |794 |[[Табиғат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 2107] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 13612] |- |795 |[[Лейкоз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 88] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 3024] |- |796 |[[Заң Шығару Бастамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 40] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 820] |- |797 |[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1954] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12130] |- |798 |[[Жылқы (қазақ дәстүрі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 87] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 5840] |- |799 |[[Аборт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 10182] |- |800 |[[Соқырішек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 12741] |- |801 |[[Қазақстанның мемлекеттік құрылымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6122] |- |802 |[[Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1051] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9473] |- |803 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4793] |- |804 |[[Таз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 2034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7069] |- |805 |[[Футбол]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12082] |- |806 |[[Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4157] |- |807 |[[Алюминий]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 58] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 940] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 5412] |- |808 |[[Литосфера]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 72] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 877] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 5730] |- |809 |[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 425] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14343] |- |810 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 6563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 12777] |- |811 |[[Өзін-өзі өлтіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8506] |- |812 |[[Желдірме]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 10] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 827] |- |813 |[[Педагогика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7703] |- |814 |[[Ұстаз (цифрлық платформа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 617] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2497] |- |815 |[[Теміреткі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1921] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 13300] |- |816 |[[Қазақ-жоңғар соғыстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10803] |- |817 |[[Қазақстан Республикасы Қорғаныс Министрлігінің кадет корпусы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 22] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 719] |- |818 |[[Жиембет жырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 12651] |- |819 |[[Мұзды өлке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 32] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 1267] |- |820 |[[Қорғалжын қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12340] |- |821 |[[Алаш Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 2005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15354] |- |822 |[[:Санат:Қазақ жазушылары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5619] |- |823 |[[Нүктелі үтір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 56] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 2037] |- |824 |[[Байбақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8099] |- |825 |[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9046] |- |826 |[[:Сурет:SB - Kazakh woman on horse.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 19] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 11671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 17294] |- |827 |[[Өскемен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9571] |- |828 |[[Түргеш қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1624] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24418] |- |829 |[[Мемлекеттік басқару формасы бойынша елдер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 129] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1115] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4774] |- |830 |[[Сақшы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 78] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1899] |- |831 |[[Сиыр малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9557] |- |832 |[[Қатысушы:Алмас Алимжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 614] |- |833 |[[Қарлұқ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22448] |- |834 |[[Матай (ру бірлестігі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7476] |- |835 |[[Жабайы алма (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 7706] |- |836 |[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4941] |- |837 |[[Эмбриология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 76] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1200] |- |838 |[[Ақмола облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2042] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10513] |- |839 |[[Компьютерлік қауіпсіздік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 29] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 2933] |- |840 |[[Оңтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11676] |- |841 |[[Алтынемел ұлттық паркі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 1835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 7317] |- |842 |[[Оксидтер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 51] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 1012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 6743] |- |843 |[[Қазақстандағы ұжымдастыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 2489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11507] |- |844 |[[Лексикалық мағына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 45] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1783] |- |845 |[[Әбділда Тәжібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6153] |- |846 |[[Кіші жүздің Ресейге қосылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1080] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 11223] |- |847 |[[Мәлік Ғабдуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12570] |- |848 |[[Руслан Тай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3170] |- |849 |[[Нуклеин қышқылдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5300] |- |850 |[[Бүйрекүсті безі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 49] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 3419] |- |851 |[[Сырдария]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14136] |- |852 |[[Франция қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1870] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7883] |- |853 |[[Орал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9406] |- |854 |[[Азаматтық іс жүргізудің құқықтық қатынастарына қатысушылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 11] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1122] |- |855 |[[Жалайыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11624] |- |856 |[[Тың игеру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 2472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12122] |- |857 |[[Байұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7822] |- |858 |[[Айқап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7353] |- |859 |[[Әскери қызмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 861] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3328] |- |860 |[[Барыс ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2787] |- |861 |[[Толеранттық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 49] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 891] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 2819] |- |862 |[[Шешендік өнер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 131] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 1049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 6741] |- |863 |[[Көкшетау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6713] |- |864 |[[Эрнест Хемингуэй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 1323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 3802] |- |865 |[[Қазақ есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6657] |- |866 |[[Мәңгілік ел қақпасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 1579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 18227] |- |867 |[[Астана Опера]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 44] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 1270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 4798] |- |868 |[[Абайдың қара сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15396] |- |869 |[[Монополистік, жетілмеген бәсеке. Бәсекенің формалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1009] |- |870 |[[Қызыл жебе (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1895] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 7837] |- |871 |[[Жезқазған]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6622] |- |872 |[[Дауысты дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 16472] |- |873 |[[Шанышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8162] |- |874 |[[Sadraddin]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 1271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 5693] |- |875 |[[Шалкиіз Тіленшіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10863] |- |876 |[[Қазақстанның автомобиль жолдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 75] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1726] |- |877 |[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 967] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1786] |- |878 |[[Бақбақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 1470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 4307] |- |879 |[[Германия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10534] |- |880 |[[Үндістан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15738] |- |881 |[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19409] |- |882 |[[Жалмауыз кемпір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 75] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 1592] |- |883 |[[Шымыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6883] |- |884 |[[Қазақ билері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12192] |- |885 |[[Пейіш. Жұмақ ананың табанының астында]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 956] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4400] |- |886 |[[Тіршілік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 871] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 2539] |- |887 |[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3183] |- |888 |[[Қан топтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12943] |- |889 |[[Аусыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 1085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 2415] |- |890 |[[Назарбаев Зияткерлік мектептері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3693] |- |891 |[[Жүзу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 96] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 2801] |- |892 |[[Қазақстанның сыртқы саясаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 7128] |- |893 |[[Айқындауыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 5686] |- |894 |[[Түрік руна жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 88] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4705] |- |895 |[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5985] |- |896 |[[:Санат:Қазақ батырлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7353] |- |897 |[[Қазақстанның тұңғыш мектептері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 6503] |- |898 |[[Дүние жүзінің саяси картасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 6127] |- |899 |[[Адамаралық қарым-қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 60] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3738] |- |900 |[[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 12196] |- |901 |[[Көшбасшылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 51] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4037] |- |902 |[[Қарақалпақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6836] |- |903 |[[Күлтегін ескерткіші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12442] |- |904 |[[Ақтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9218] |- |905 |[[Шапырашты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 9162] |- |906 |[[Пысықтауыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 10031] |- |907 |[[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 7826] |- |908 |[[Қайым Мұқамедханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 175] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7626] |- |909 |[[Қазақстандағы референдум (2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 6674] |- |910 |[[Астана қаласының бас мешіті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6408] |- |911 |[[Плацента]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 38] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 1420] |- |912 |[[Қасым ханның қасқа жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12218] |- |913 |[[Жошы хан кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4821] |- |914 |[[Ғұндар өркениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 51] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1917] |- |915 |[[Семей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8417] |- |916 |[[Махмұд Қашқари]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 1542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 13187] |- |917 |[[Домалақ ана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8219] |- |918 |[[Қазақстан Республикасының Президенті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9809] |- |919 |[[Термометр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 34] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 3509] |- |920 |[[Талас шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14252] |- |921 |[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12450] |- |922 |[[Жекешелендіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 60] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 1868] |- |923 |[[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8999] |- |924 |[[Аналитикалық тәсіл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 4020] |- |925 |[[Африка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1973] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15894] |- |926 |[[Публицистикалық стиль]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 10266] |- |927 |[[Конституциялық құқық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 84] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 3878] |- |928 |[[Халиди Құрбанғали]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 52] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1624] |- |929 |[[Василий Васильевич Радлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 49] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2565] |- |930 |[[Қаракесек (Әлімұлы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5530] |- |931 |[[Ханзада Жумонг (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7959] |- |932 |[[Бұлшық ет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 1254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 13343] |- |933 |[[Тоқтар Серіков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9561] |- |934 |[[Қазақстан елтаңбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11442] |- |935 |[[Ғылыми әдіс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 38] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 3488] |- |936 |[[Қырғи қабақ соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 12763] |- |937 |[[Таласбек Әсемқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3292] |- |938 |[[Жер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 2535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 14460] |- |939 |[[Аминқышқылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 6947] |- |940 |[[Атығай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 3963] |- |941 |[[Жоңғар шапқыншылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16270] |- |942 |[[Уикипедия:Санаттар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3629] |- |943 |[[Мұражай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 83] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 1361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 5687] |- |944 |[[Заңды өкіл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 12] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 814] |- |945 |[[Жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 9240] |- |946 |[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7334] |- |947 |[[Орталық Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18526] |- |948 |[[Ғани Мұратбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4597] |- |949 |[[Тырысқақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 59] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 3491] |- |950 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 153] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3601] |- |951 |[[Әдет-ғұрыптар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2380] |- |952 |[[Абай лирикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 29] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2730] |- |953 |[[Солтүстік Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9188] |- |954 |[[Райымбек батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 4226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12339] |- |955 |[[Python]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Python 98] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Python 1737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Python 6559] |- |956 |[[Теңіз машығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 0] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 514] |- |957 |[[Жаңабай (Дулат)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4326] |- |958 |[[Күн жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2091] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9040] |- |959 |[[Дәстүрлі билер соты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 29] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 1290] |- |960 |[[Химиялық реакциялардың типтері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 21] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2327] |- |961 |[[Дауыссыз дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15502] |- |962 |[[Нұрлы көш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 53] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 2203] |- |963 |[[Жаңа білім беру жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 5156] |- |964 |[[Христиандық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 8078] |- |965 |[[Жәнібек Ақатұлы Елеуісов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 37] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1035] |- |966 |[[Тұсаукесер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 18105] |- |967 |[[Барлас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 1213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 2567] |- |968 |[[Метафора]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 167] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 12613] |- |969 |[[Сөйлемнің бірыңғай мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9295] |- |970 |[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7267] |- |971 |[[Флеш-жад]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 7] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 857] |- |972 |[[Ағылшын тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6707] |- |973 |[[Жасуша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 1935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29609] |- |974 |[[Қырғыз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6540] |- |975 |[[Қаһар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 14077] |- |976 |[[Тәңіршілдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1042] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5635] |- |977 |[[Түйелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 10417] |- |978 |[[Күш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 134] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 5038] |- |979 |[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9185] |- |980 |[[Елтаңба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 11845] |- |981 |[[Зейнеп Ахметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5730] |- |982 |[[Ішкі қызмет жарғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 49] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1144] |- |983 |[[Сүйінбай Аронұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16623] |- |984 |[[Естай - Қорлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2235] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 12502] |- |985 |[[Қазақ шежіресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6446] |- |986 |[[Түрксіб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 1086] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 7933] |- |987 |[[Үтір намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4500] |- |988 |[[Ақуыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 1169] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 9854] |- |989 |[[Бұрындық хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1830] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10892] |- |990 |[[Жануарлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 2005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12990] |- |991 |[[Тұрлаулы мүшелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 59] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2417] |- |992 |[[Тарақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5935] |- |993 |[[Ислам күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8113] |- |994 |[[Құстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2825] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 12807] |- |995 |[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9283] |- |996 |[[Ортағасыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 88] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 4348] |- |997 |[[Төре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7221] |- |998 |[[Сабақты етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2150] |- |999 |[[Халық саны бойынша дүние жүзі қалалар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5879] |- |1000 |[[Мажарстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4713] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} ku0t062hbdm3q3413uw92gs4rx8cpn1 Ирандағы соғыс (2026) 0 775666 3622892 3620520 2026-06-27T10:28:17Z 1nter pares 146705 /* */ 3622892 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Ирандағы соғыс (2026) |бөлім = |сурет = 2026 Iran war collage 3.jpg |сурет атауы = |дата = [[28 ақпан]] [[2026 жыл]]дан – қазірге дейін |орын = [[Оңтүстік-Батыс Азия]], [[Үнді мұхиты]] |себеп = Мәлімделген мақсаттар: * [[Иран ядролық бағдарламасы|Иранның ядролық қаруға]] ие болуына жол бермеу * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)|Ирандағы жаппай наразылық шерулерін]] қолдау |нәтиже = |статусы = |өзгерістер = |қарсылас1 = {{Байрақ|Израиль}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |қарсылас2 = {{Байрақ|Иран}}<br>{{Байрақ|Хезболла}} |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{Ту|Израиль}} [[Биньямин Нетаньяху]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Исраэль Кац]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Эяль Замир]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Томер Бар]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Дональд Трамп]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Пит Хегсет]] |командир2 = {{Ту|Иран}} [[Әли Хаменеи]] <small>(28.02.2026 дейін)</small><br>{{Ту|Иран}} [[Моджтаба Хаменеи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Масуд Пезешкиан]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әлиреза Арафи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әли Лариджани]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = |ортаққор = |ескерту = }} 2026 жылғы 28 ақпан мен 17 маусым аралығында АҚШ пен Израиль Иранға және оның аймақтағы одақтастарына қарсы соғыс жүргізді.<ref>{{Cite web |url=https://malim.kz/article/iran-eki-ailyq-uzilisten-keiin-munai-eksportyn-qaita-bastady |title=Иран екі айлық үзілістен кейін мұнай экспортын қайта бастады |lang=kk |website=malim.kz |accessdate=2026-06-17}}</ref> Қақтығыс АҚШ пен Израильдің Ирандағы әскери және мемлекеттік нысандарға күтпеген жерден әуе соққыларын жасауынан басталды. Бұл шабуылдар нәтижесінде бірқатар ирандық лауазымды тұлғалар, соның ішінде [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] [[Әли Хаменеи өлтірілуі|қаза тапты]]. Шабуылдар [[Иран ядролық бағдарламасы|Иранның ядролық бағдарламасына]] қатысты мәселелерді талқылау үшін жүргізіліп жатқан Иран-АҚШ келіссөздері аясында жүзеге асырылды. Бұған жауап ретінде Иран Израильге, АҚШ-пен одақтас араб мемлекеттеріне және аймақтағы америкалық әскери базаларға соққылар жасады. Сонымен қатар Иран Ормуз бұғазын іс жүзінде жауып, жаһандық отын дағдарысын туындату арқылы әлемдік экономикаға елеулі әсер етті. Иранның әрекеттері соғыс ауқымының кеңеюіне әкеліп, [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Сауд Арабиясы]] және [[Кувейт]] тарапынан жауап соққыларының жасалуына себеп болды. АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Израиль]]мен бірге [[Иран]]ға соққы бергенін жариялады. Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусының (ИРКК) мүшелерін иммунитет берілуі үшін қаруларын тастауға шақырды және бұл талаптан бас тарту «сөзсіз өлімге» әкелетінін ескертті.<ref name="auto1">{{Cite news |last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government' |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Алғашқы соққылар негізгі лауазымды тұлғаларға, әскери қолбасшылар мен нысаналарға, соның ішінде Жоғарғы көсем [[Әли Хаменеи]]дің резиденциясына бағытталды. Жерсеріктен алынған суреттер резиденцияның қатты зақымдалғанын немесе толықтай қирағанын көрсетеді.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Мәліметтер бойынша, Хаменеимен байланыс үзілген.<ref>{{Cite web |last=Perets |first=Shir |last2=Genn |first2=James |last3=Holcman |first3=Tobias T |last4=Kweller |first4=Idan |date=28 February 2026 |title=Ali Khamenei cut off from contact as Israel, US strike Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-888248 |access-date=28 February 2026 |website=[[The Jerusalem Post ]] |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы [[Әли Шамхани]]дің қаза тапқаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live - Senior Khamenei adviser killed as conflict spirals further |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143#202602289114 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран [[Парсы шығанағы]] мен одан тыс аймақтарға ондаған баллистикалық зымыран ұшырып, Израильдегі<ref name=":14" /> және [[Иордания]], [[Сирия]], [[Кувейт]],<ref name=":0">{{Cite AV media |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |language=en |access-date=28 February 2026 |via=AP News}}</ref> [[Бахрейн]],<ref name=":0" /> [[Катар]],<ref name=":0" /> [[Сауд Арабиясы]] мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі АҚШ әскери базаларын<ref name=":14">{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Fassihi |first3=Farnaz |last4=Bergman |first4=Ronen |date=2026-02-28 |title=U.S.-Led Strike on Iran: Live Updates as Trump Calls for Government Overthrow |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump |access-date=2026-02-28 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> нысанаға алды. Сонымен қатар, хуситтер [[Қызыл теңіз]]дегі шабуылдарын қайта бастайтынын жариялады.<ref name="How Trump's deportation plan could affect the US economy">{{cite web | last = Bennett | first = Tom | title = Iran says it has hit US base in Bahrain, as it launches strikes across region | url = https://www.bbc.com/news/articles/c204px4zddro | publisher = BBC News | date = 28 February 2026 | access-date = 28 February 2026}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |agency=AP |date=28 February 2026 |title=Iranian-backed Houthis say they’ll resume attacks on Israel and on shipping routes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iranian-backed-houthis-say-theyll-resume-attacks-on-israel-and-on-shipping-routes/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Трамп бұл соққылардың мақсаты — Иранның зымырандық және әскери әлеуетін жою, Иранның ядролық қаруға қол жеткізуіне жол бермеу және түптеп келгенде режимді құлату екенін мәлімдеді.<ref name="auto1" /> [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] мен қақтығысқа қатысы жоқ бірқатар елдер бұл шабуылдарды аймақтық тұрақтылыққа нұқсан келтіргені үшін айыптады, ал басқалары Иранның аймақтағы өзге мемлекеттерге жасаған қарымта соққыларын айыптады.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=2026-02-28 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> Соққыларды сынаушылар бұл әрекеттерді ішкі және халықаралық құқық тұрғысынан заңсыз деп атады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Illegal U.S.-Israel Attacks Not Justifiable on Nonproliferation Grounds |url=https://www.armscontrol.org/pressroom/2026-02/illegal-us-israel-attacks-not-justifiable-nonproliferation-grounds |website=Arms Control Association}}</ref> == Алғышарттар == 1953 жылы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] пен [[Ұлыбритания]] қолдаған мемлекеттік төңкеріс нәтижесінде Иран премьер-министрі [[Мұхаммед Мосаддық]] биліктен тайдырылып, шах Мұхаммед Реза Пехлевидің билігі нығайтылды. Төңкеріске Мосаддықтың мұнай өнеркәсібін мемлекет меншігіне алуы себеп болды.<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=4 March 2026 |work=[[News18]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=12 October 2023 |title=In first, CIA acknowledges 1953 coup it backed to overthrow leader of Iran was undemocratic |url=https://www.pbs.org/newshour/world/in-first-cia-acknowledges-1953-coup-it-backed-to-overthrow-leader-of-iran-was-undemocratic |access-date=4 March 2026 |website=PBS News |language=en-us |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kabir |first=Marmar |date=1 February 2026 |title=Iran in the eye of the storm |url=https://mondediplo.com/2026/02/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en}}</ref> Шахтың Батыс мүдделеріне бағынуына және оның автократтық монархиялық билігіне деген наразылық 1979 жылғы революцияға ұласып, шах тақтан тайдырылды.<ref name="News1828" /><ref name="Hubbard-2024">{{Cite news |last1=Hubbard |first1=Ben |last2=Rubin |first2=Alissa J. |date=30 September 2024 |title=Facing a Big Test, Iran's 'Axis of Resistance' Flails |url=https://www.nytimes.com/2024/09/30/world/middleeast/iran-axis-of-resistance.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="Hourcade-20262">{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=1 March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en |quote=}}</ref> Осыдан кейін Иран Ислам Республикасы болып жарияланып, Америка Құрама Штаттарымен және [[Израиль]]мен дипломатиялық қатынастарын үзді.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Mens |first=Jay |date=June 2024 |title=A War Without a Name: The Iran-Israel Relationship in Historical Perspective |url=https://www.belfercenter.org/sites/default/files/2024-08/war-without-name-full-version-june-2024.pdf |website=Harvard Kennedy School, Belfer Center for International Relations |quote=Here is an important difference between the Cold War and the cold war in the modern Middle East. Unlike the United States and the Soviet Union, Israel and Iran do not have diplomatic relations and openly contest the other's moral right to exist.}}</ref><ref name="Asadzade-20192">{{Cite journal |last=Asadzade |first=Peyman |date=1 October 2019 |title=Faith or Ideology? Religiosity, Political Islam, and Anti-Americanism in Iran |url=https://academic.oup.com/jogss/article/4/4/545/5366463 |journal=Journal of Global Security Studies |language=en |volume=4 |issue=4 |pages=545–559 |doi=10.1093/jogss/ogy038 |issn=2057-3170}}</ref> 1980 жылдардағы [[Иран-Ирак соғысы]] кезінде АҚШ Иракқа экономикалық, барлау және жанама әскери қолдау көрсетті. Осы кезеңде Иран Ливандағы Израильге қарсы «[[Хезболла]]<nowiki/>» тобын қолдап, аймақтағы прокси-қақтығыстарға араласа бастады. 2000 жылдары Иран Ирактағы АҚШ-қа қарсы соғысып жатқан жасақтарға қолдау көрсетуге көшті. Бұл прокси топтар Таяу Шығыстағы АҚШ пен Израиль ықпалына қарсы тұруды басты мақсат тұтқан бейресми «Қарсыласу осінің» бөлігіне айналды. АҚШ пен Иран арасындағы текетірес 2020 жылғы қаңтарда, Президент Дональд Трамп өзінің алғашқы мерзімі кезінде «Құдыс» күштерінің қолбасшысы [[Қасым Сүлеймани]]ді өлтіруге бұйрық бергенде тікелей сипат алды.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=4 March 2026 |website=The Conversation |language=en}}</ref> ​7 қазандағы Израильге жасалған шабуылдар мен Газа соғысы басталғаннан кейін Иранның АҚШ және Израильмен қарым-қатынасы одан әрі шиеленісе түсті. Осы қақтығыс кезінде Израиль [[Таяу Шығыс]]тағы Иран қолдайтын қарулы топтардың, соның ішінде Газадағы [[Хамас]],{{efn|Кейде «Қарсылық осіне» жатқызылады.<ref>{{Cite web |date=11 July 2018 |title=Flexible Resistance: How Hezbollah and Hamas Are Mending Ties |url=https://carnegieendowment.org/research/2018/07/flexible-resistance-how-hezbollah-and-hamas-are-mending-ties?lang=en&center=middle-east |access-date=8 February 2026 |website=Carnegie Endowment for International Peace |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 October 2023 |title=What links Hamas to the 'Axis of Resistance' and Iran as its patron? |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2023/10/10/what-links-hamas-to-the-axis-of-resistance-and-iran-as-its-patron/ |access-date=8 February 2026 |newspaper=[[The Irish Times]] |language=en}}</ref>}} [[Хезболла]] және басқа да ұйымдардың позицияларын әлсіретті. Израиль мен Иран 2024 жылдың сәуір және қазан айларында өзара соққылар алмасты, ал 2025 жылғы маусымда олардың арасында [[Израиль-Иран соғысы|12 күндік соғыс]] орын алды. Бұл қақтығыс барысында Америка Құрама Штаттары Иранның ядролық нысандарын жоюға бағытталған әуе соққысын жасады.<ref name="iransconflict" /> === Иранның ядролық мәселесі === Иранның [[AMAD жобасы]]н 2003 жылы Жоғарғы көшбасшы Хаменеи тоқтатты.<ref>{{citation|last1=Khalaji|first1=Mehdi|last2=Collier|first2=Robert|chapter-url=https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|chapter=2. Shiite Jurisprudence, Political Expediency, and Nuclear Weapons |title=Nuclear Fatwa; Religion and Politics in Iran's Proliferation Strategy|page=13-14, 25|publisher=[[Washington Institute for Near East Policy]]|date=September 2011|number=15|archive-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604101105/https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|url-status=dead|quote=Khamenei’s Nuclear Fatwa Khamenei’s statements on the religious prohibition against the production and use of WMD “in any form” were apparently first recorded in October 2003}}</ref><ref>{{Cite web|first=David|last=Gritten|date=18 June 2025|title=Was Iran months away from producing a nuclear bomb?|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn840275p5yo|access-date=2 March 2026|website=BBC|language=en-GB|quote=the US intelligence community "continues to assess that Iran is not building a nuclear weapon and Supreme Leader [Ayatollah Ali] Khamenei has not authorised the nuclear weapons programme that he suspended in 2003". – What do we know about Iran's nuclear programme? a decade-long investigation by the IAEA found evidence that Iran conducted "a range of activities relevant to the development of a nuclear explosive device" from the late 1980s until 2003}}</ref> БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Иранның ядролық бағдарламасына қатысты 2006 жылдан{{efn|The problems indicated by the UNSC during 2006 in their first [[Resolution (law)|resolution]] were specifically "[[uranium enrichment]] <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|date=31 July 2006|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/s/res/1696-%282006%29|title=S/RES/1696 (2006)|publisher=[[United Nations]]|quote=Expresses concern at the intentions of Iran’s nuclear programme and demands that Iran halt its uranium enrichment programme}}</ref> and reprocessing" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1696%20(2006)|title=Resolution 1696 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote=2. ''Demands'', in this context, that Iran shall suspend all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA}}</ref> in the second resolution of that year; additionally use or attempted use of "[[heavy water]]" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1737%20(2006)|title=Resolution 1737 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote= 2. ''Decides'', in this context, that Iran shall without further delay suspend the following proliferation sensitive nuclear activities: (a) all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA; and (b) work on all heavy water-related projects, including the construction of a research reactor moderated by heavy water, also to be verified by the IAEA;}}</ref>}} бергі алаңдаушылығы 2015 жылы Бірлескен жан-жақты іс-қимыл жоспарының (БЖІЖ) құрылуымен шешілді.<ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/content/2231/background?_gl=1*9yohww*_ga*ODAzNjU1MjU1LjE3NzI2NDk4NTI.*_ga_S5EKZKSB78*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NzAkajU3JGwwJGgw*_ga_TK9BQL5X7Z*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NjckajYwJGwwJGgw|title=Resolution 2231 (2015) on Iran Nuclear Issue|publisher=[[United Nations]]|quote=resolutions 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), 1835 (2008) and 1929 (2010) - Background Diplomatic efforts to reach a comprehensive, long-term and proper solution to the Iranian nuclear issue culminated in the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) concluded on 14 July 2015}}</ref> Иран ядролық қаруға ұмтылмайтынын және уран байыту жұмыстары азаматтық мақсатта ядролық энергия өндіруге бағытталғанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|title=Iran reaffirms right to enrich uranium ahead of key talks in Turkiye|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/iran-reaffirms-right-to-enrich-uranium-ahead-of-key-talks-in-turkiye|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en|quote=Western powers, led by the US and backed by Israel, have long accused Tehran of secretly seeking nuclear weapons. Iran has repeatedly denied this, insisting its nuclear programme is solely for civilian purposes such as energy production.}}</ref> Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) Бас директоры Иранның атом бомбасын жасап жатқанына ешқандай дәлел жоқ екенін айтты.<ref>{{Cite web|date=4 February 2026 |title=No Evidence Iran Is Building a Nuclear Bomb: IAEA|url=https://www.newsonair.gov.in/no-evidence-iran-is-building-a-nuclear-bomb-iaea/|access-date=5 March 2026 |website=All India Radio |language=en|quote=[[Rafael Mariano Grossi]], has said that there has been no evidence of Iran building a nuclear bomb. In a social media post, Mr Grossi said that Iran's large stockpile of near-[[Weapons-grade nuclear material|weapons-grade enriched uranium]] and refusal to grant inspectors full access are cause for serious concern.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Give negotiations a chance: How to turn Iran's claimed right to enrich uranium into a new deal—and avoid a war|url=https://thebulletin.org/2026/02/give-negotiations-a-chance-how-to-turn-irans-claimed-right-to-enrich-uranium-into-a-new-deal-and-avoid-a-war/|access-date=5 March 2026 |website=Bulletin of the Atomic Scientists |language=en|quote=Iran has used its enrichment program for leverage in international negotiations.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iran rejects inspections of bombed nuclear sites without IAEA framework|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/24/iran-rejects-inspections-of-bombed-nuclear-sites-without-iaea-framework|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title='Deeply ideological': the rationale behind Iran's insistence on uranium enrichment|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/30/rationale-behind-iran-uranium-enrichment-nuclear-ambitions|access-date=5 March 2026 |website=The Guardian|quote= |language=en}}</ref> Ұлыбритания мен АҚШ-тың кейбір сарапшылары Иран [[ядролық хеджирлеу]] стратегиясын ұстанып отыр деген қорытындыға келді.<ref> :{{cite journal|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|location=[[King's College London]] ([[kcl.ac.uk]])|date=7 March 2014|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13523260.2014.884338|title=Iran's Nuclear Programme: A Case Study in Hedging?|journal=[[Contemporary Security Policy]]|volume=35|issue=1|doi=10.1080/13523260.2014.884338|publisher=[[Taylor & Francis]] (tandfonline.com)|ISSN=1743-8764|quote=this assessment is further complicated by Iran's domestic political context, which has engendered an approach that is as much 'hedging by default' as it is 'hedging by design'. This approach allows Tehran to reconcile restraint with domestic consensus on nuclear advancement.}} :{{cite web|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|date=2015|url=https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/field/field_document/INTA91_4_01_BowenMoran.pdf|title=Living with nuclear hedging: the implications of Iran's nuclear strategy|journal=[[International Relations (journal)|International Affairs]]|volume=91|issue=4|page=688-paragraph 2nd|publisher=[[The Royal Institute of International Affairs]]: [[John Wiley & Sons]]|quote= There is much evidence to suggest Iran is engaged in a more nuanced strategy based on nuclear hedging, rather than outright pursuit of the bomb.}}</ref><ref>{{cite web|last=Eisenstadt|first=Michael|date=29 November 2022 |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/irans-nuclear-hedging-strategy-shaping-islamic-republics-proliferation-calculus|title=Iran's Nuclear Hedging Strategy: Shaping the Islamic Republic's Proliferation Calculus|publisher=[[The Washington Institute for Near East Policy]]}}</ref><ref>{{cite journal|last=Gettel|date=December 2024|first=Christopher|location=[[George Mason University]]|url=https://doaj.org/article/852466ce63b74e73a6608e21d8369846|title=Why Iran is Choosing Nuclear Hedging|journal=Panoply Journal|volume=5|publisher=[[Center for International Relations and International Security Inc]]: [[DOAJ]]|doi=10.71166/2x5v5824|ISSN=2766-2594}}</ref><ref>{{cite book|last=Volpe|first=Tristan|location=[[Naval Postgraduate School]]|date=23 February 2023|chapter-url=https://academic.oup.com/book/45573/chapter-abstract/394740928?redirectedFrom=fulltext&login=false|title=Leveraging Latency: How the Weak Compel the Strong with Nuclear Technology|chapter=Chapter 6: Iran: Abstract|doi=10.1093/oso/9780197669532.003.0006|publisher=[[Oxford University Press]]|quote=Iran developed its nuclear program from 1953 to 2002 and then botched a deception campaign before reconfiguring around a safer hedge posture.}}</ref> == Әскери қимылдар == === Израиль мен АҚШ-тың алғашқы соққылары === Израиль Иран тарапынан соққы болуы мүмкін деген қауіпке байланысты елде төтенше жағдай жариялады.<ref name="LiebermannCNNIsraelStrikeIran"/> Үкімет азаматтарға қорғаныс орындарында қалуды ескерткен соң, бүкіл Израиль аумағында дабыл сиреналары қосылды.<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> АҚШ-тың Израильдегі елшісі [[Майк Хакаби]] АҚШ азаматтарын дабыл естілген бойда дереу қауіпсіздік шараларын жасауға шақырды,<ref>{{Cite web |last=Waldenberg |first=Samantha |date=28 February 2026|title=US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zo2b800003b6r26telgez |access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ал АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] американдықтардың да қаза табуы мүмкін екенін ескертті.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Kevin |date=28 February 2026|title=Trump warns US lives may be lost in mission in Iran|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm60pihp00003b6sojlguzxz|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> Израиль Денсаулық сақтау министрлігі ауруханаларды жерасты нысандарына көшірді.<ref>{{Cite web |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026|title=Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zx2ic00003b6rvnargvaq|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ''Iran International'' басылымының хабарлауынша, Израиль армиясының парсы тілді ресми өкілі, подполковник [[Камал Пенхаси]] әскери өнеркәсіп пен инфрақұрылым нысандарына жақын тұратын Иран азаматтарына дереу эвакуациялану туралы шұғыл ескерту жасап: «Бұл аймақтарда қалуларыңыз өмірлеріңізге қауіп төндіреді», — деп мәлімдеді.<ref name=":03">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка Құрама Штаттарының Иранға соққы беріп жатқанын растап, бұл әрекеттерді «кішігірім соққы емес» деп сипаттады.<ref name=":2">{{Cite web |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Kevin |last2=Liptak |first3=Haley |last3=Britzky |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Американдық шенеуніктің айтуынша, [[Таяу Шығыс]]тағы базаларда орналасқан және бір немесе бірнеше авианосецтен ұшқан шабуылдаушы ұшақтар ондаған соққы жасауда.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Reuters]] агенттігі соққылардың әуеден және теңізден жасалатынын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> Израиль әскерилері бұл соққылардың алдында бірнеше айға созылған жоспарлау жұмыстары жүргізілгенін, бұл оларға нысаналарды дәл анықтауға, «тактикалық тұтқиылдыққа» қол жеткізуге және АҚШ-тың қолдауына ие болуға мүмкіндік бергенін мәлімдеді.<ref>{{cite web |title=Israel says months of planning led to surprise Iran strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.iranintl.com/en/202602286942 |website=[[Iran International|IranIntl]] |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=28 February 2026}}</ref> [[Fars]] ақпарат агенттігі мен [[CNN]] телеарнасы Иранның басқа да қалаларында, соның ішінде [[Құм (қала)|Құм]], [[Керманшах]], [[Исфахан]] және [[Кередж]] қалаларында жарылыстар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Lendon |first=Brad |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zbxlf00053b6pfbdgp516 |access-date=28 February 2026 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Тегеранда зымыран соққылары Университет көшесінде, Жомхури ауданында және қаланың солтүстігіндегі Сейед Хандан аймағында болғаны мәлімделді.<ref>{{Cite web|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising |access-date=28 February 2026 |website=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Шабуылдардан кейін Тегеран бойынша байланыс қызметтерінің жұмысы нашарлап,<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> [[Netblocks]] ұйымы интернеттің толықтай дерлік өшкенін хабарлады.<ref name="auto6">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=US and Israel launch attack on Iran, as Trump says 'major combat operations' under way – follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657|title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social)|date=28 February 2026|website=Mastodon}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/fa/202602281170|title=نت‌بلاکس از خاموشی اینترنت در ایران خبر داد|date=28 February 2026|website=Iran International}}</ref> BBC мәліметі бойынша, соққылар кезінде Жоғарғы көсем Әли Хаменеидің кеңсесі мен Тегерандағы Масуд Пезешкианның президенттік әкімшілігі нысанаға алынған.<ref name="auto3">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> [[Channel 12]] телеарнасы аты-жөні көрсетілмеген израильдік дереккөздерге сілтеме жасай отырып, Израиль тарапы Хаменеидің соққы кезінде қаза тапқан болуы мүмкін екендігіне немесе «кем дегенде жарақат алғанына» қатысты «дәлелдердің көбейіп жатқанын» алға тартты.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Israeli TV report, citing unnamed Israeli sources: Growing indications that Khamenei killed |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-tv-report-citing-unnamed-israeli-sources-growing-indications-that-khamenei-killed/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === АҚШ пен Израиль басшыларының соққылардың мақсаты туралы мәлімдемелері === [[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|АҚШ президенті [[Дональд Трамп]]тың Иранға соққы берілгені туралы бейнеүндеуі.]] 2026 жылғы 28 ақпанда Солтүстік Америкалық шығыс уақыты (EST) бойынша сағат 02:30-да АҚШ президенті Дональд Трамп 8 минуттық бейнеүндеу жариялап, АҚШ-тың Иранға жасаған соққыларының негізгі мақсаты режимді ауыстыру екенін мәлімдеді. Трамп Иранның «қауіпті әрекеттері» АҚШ пен оның одақтастарына қатер төндіретінін айтты. Ол өз сөзінде Ирандағы кепілге алу дағдарысын, Хамас пен Хезболла сияқты прокси-топтарды қолдауды, наразылық білдірушілерді өлтіруді және [[ядролық қару]]ға ұмтылу айыптарын алға тартты.<ref>{{cite web |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |website=CBS News |access-date=28 February 2026}}</ref> Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусын (ИРКК) «қаруды тастап, толық иммунитетке ие болуға немесе, керісінше, сөзсіз өліммен бетпе-бет келуге» шақырды. Иран халқына арнаған сөзінде: «Біз жұмысымызды аяқтағанда, үкіметті өз қолдарыңызға алыңыздар. Ол сіздердікі болады. Бұл, бәлкім, алдағы бірнеше ұрпақ үшін жалғыз мүмкіндік болар», — деді. Сонымен қатар: «Көп жылдар бойы сіздер Америкадан көмек сұрадыңыздар, бірақ оны ала алмадыңыздар... Енді қалай әрекет ететіндеріңізді көрейік. Америка сіздерді зор күш пен жойқын қуатпен қолдап отыр», — деп қосты. Сөзінің соңында: «Қазір өз тағдырларыңызды бақылауға алатын уақыт келді... Бұл — әрекет ететін сәт. Оны жіберіп алмаңыздар», — деп түйіндеді.<ref name="auto1" /><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles |url=https://www.timescall.com/2026/02/27/explosions-rock-northern-israel-as-the-country-works-to-intercept-incoming-iranian-missiles/ |access-date=28 February 2026 |website=Longmont Times-Call |language=en-US}}</ref> Көп ұзамай Биньямин Нетаньяху бейнеүндеу жариялап, Израиль мен Америка Құрама Штаттарының «Ирандағы террорлық режим» деп атаған тараптан төнген «экзистенциалды қауіпті жою» үшін соққы бергенін мәлімдеді. Нетаньяху Иран басшылығын ондаған жылдар бойғы жауласушылық әрекеттері үшін айыптап: «47 жыл бойы Аятолла режимі "Израильге өлім!" және "Америкаға өлім!" деп ұрандатып келеді», — деді. Ол бұл билікті «қанішер террорлық режим» деп сипаттап, оған «ядролық қарумен қарулануға жол бермеу керек» екенін қадап айтты. Ол АҚШ пен Израильдің бірлескен әрекеті «ержүрек Иран халқына өз тағдырын өз қолына алуға жағдай жасайтынын» айтып, Иран халқын «тирандық қамытын лақтырып тастауға» шақырды.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to 'remove the existential threat' posed by Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === Иранның жауабы және Парсы шығанағындағы зымырандық шабуылдар === Иран [[Парсы шығанағы]] аймағындағы АҚШ-тың бірнеше әскери базасын нысанаға алды.<ref name="persian-gulf-1" /> [[Бахрейн]] өз аумағындағы американдық базаларға жасалған шабуыл туралы ескерту үшін әуе дабылы сиреналарын іске қосты; араб БАҚ-тары елорда [[Манама]]да жарылыстар мен түтін көрінгенін хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Кейінірек Бахрейн соққыларды растап, нысана АҚШ Әскери-теңіз күштері Бесінші флотының штаб-пәтері болғанын мәлімдеді.<ref name="WRAL">{{Cite web|title= Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom|url=https://www.wral.com/news/ap/c2f11-bahrain-says-a-missile-attack-targeted-the-us-navys-5th-fleet-headquarters-in-the-island-kingdom/|access-date=28 February 2026|website=[[WRAL-TV]]|agency=[[Associated Press]]|language=en-US}}</ref> Сондай-ақ Кувейт халықаралық әуежайы мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі [[Абу-Даби]]де жарылыстар болғаны хабарланды.<ref>{{Cite news |title= Explosions reported in Kuwait and UAE |url= https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=28 February 2026 |work=Armenia News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Drone attacks targets Kuwait international airport |url=https://www.iranintl.com/en/202602283083 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ''CNN'' мәліметінше, Ислам революциясының күзетшілер корпусы (ИРКК) [[Таяу Шығыс]]тағы АҚШ-тың төрт базасына соққы бергенін мәлімдеді: Катардағы «Әл-Удейд» авиабазасы, Кувейттегі (итальяндық сарбаздар да орналасқан) «Әли әл-Салем» авиабазасы,<ref>{{cite web |title=‘Significant damage’ to runway at Kuwait base hosting Italian troops: Italy |url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/02/28/-significant-damage-to-runway-at-kuwait-base-hosting-italian-troops-italy- |website=Al Arabiya |access-date=28 February 2026}}</ref> БӘӘ-дегі «Әл-Дафра» авиабазасы және Бахрейндегі Бесінші флоттың штаб-пәтері. Сонымен қатар Бахрейндегі база бағытынан көтерілген түтін бейнеленген видео жарияланды.<ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026 |title=Iran's IRGC targeted four US bases in the Middle East, Iranian media reports |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64boa9000m356rh4can18y |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ​[[Сауд Арабиясы]] [[Эр-Рияд]] пен оның Шығыс провинциясына ирандық шабуылдар жасалғанын растады.<ref name=":3">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Корольдік бұл аймақтарға бағытталған шабуылдардың сәтті тойтарылғанын алға тартып, мемлекет өзін қорғау үшін, соның ішінде «агрессияға жауап беру нұсқасын» қоса алғанда, «барлық қажетті шараларды қабылдайтынын» мәлімдеді.<ref name=":13">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Edward Wong |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/cf4d7594-5062-5d61-b577-ca25b4593c94?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Қосымша мәліметтер бойынша, бірнеше ирандық зымыранды сәтті атып түсіргеннен кейін, БӘӘ тұрғын үй кешеніне құлаған зымыранға қарсы жүйенің сынықтарынан азиялық ұлт өкілі болып табылатын бір бейбіт тұрғынның қаза тапқанын хабарлады.<ref name="auto6"/><ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026|title=One person killed in UAE after Iranian strikes |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm65nfwj0004356r92fj4mba |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> [[Катар]] зымыран соққыларының кем дегенде екі толқынын тойтарғанын және зардап шеккендер мен мүліктік шығындар туралы ақпарат жоқ екенін мәлімдеді.<ref name=":5">{{Cite news |author=Abdi Latif Dahir |date=28 February 2026 |title=Iran Hits Back Across the Mideast, Targeting U.S. Bases and Allies |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/world/middleeast/iran-retaliatory-strikes-region.html?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === Наурыз === === 1 наурыз === [[Сурет:Operation Epic Fury Update, President Donald J. Trump.webm|thumb|Президент Трамп соққылар туралы жаңартылған ақпарат беріп, оның ішінде [[Әли Хаменеи]]ге жасалған қастандық туралы да мәлімдеді.]] Иранның жоғары лауазымды қауіпсіздік қызметкері [[Әли Лариджани]] 1 наурызда [[Уақытша басшылық кеңесі]]нің құрылғанын жариялап, АҚШ пен Израильді Иранды ыдыратуға тырысып жатыр деп айыптады. Ол «сепаратистік топтарға» қандай да бір іс-қимылға барған жағдайда оның салдары ауыр болатынын ескертті.<ref name="Reuters-2026">{{Cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Трамп [[NBC News]] телеарнасына берген сұхбатында Иран басшылығының «айтарлықтай бөлігі» өлтірілгенін хабарлады.<ref>{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Trump says 'a large amount' of Iran's leadership is gone |url=https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/trump-responds-reports-ayatollah-death-rcna261149 |access-date=1 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> Израиль ирандық нысандарға қарсы соққылардың жаңа толқынын бастады.<ref name="Reuters-2026" /> === 2 наурыз === ​2 наурызда Дубай, Абу-Даби, Доха<ref name="CNN-2026"/> және [[Беэр-Шева]]<ref>{{Cite news |title=Video shows Iranian missile strike hit Beersheba, Israel |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/3/2/video-shows-iranian-missile-strike-hit-beersheba-israel |access-date=2 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> қалаларына Иран тарапынан соққылар жасалғаны туралы хабарланды. [[Кувейт]]тегі АҚШ елшілігіне соққы тиіп, соның салдарынан ол белгісіз мерзімге жабылды. Қаза тапқандар мен жараланғандар туралы ақпарат түскен жоқ.<ref>{{Cite news |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |title=Live Updates: U.S. death toll in Iran war rises to 6 as Trump says campaign could last 5 weeks |first=Tucker |last=Reals |date=3 March 2026 |work=[[CBS News]]}}</ref><ref name="Reals" /> Сонымен қатар АҚШ туымен жүзген Stena Imperative танкері мен Гондурас туымен жүзген Athe Nova танкеріне соққы берілді.<ref>{{Cite news |date=2 March 2026 |title=US flagged products tanker hit by unknown projectiles in Bahrain port, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-flagged-products-tanker-hit-by-unknown-projectiles-bahrain-port-sources-say-2026-03-02/ |access-date=2 March 2026 |work=Reuters}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) қолбасшысының кеңесшісі болып табылатын жоғары лауазымды шенеунік Ормуз бұғазы арқылы өтетін кез келген кемені өртеп жіберетінін мәлімдеп, аймақтан ешқандай мұнай шығарылмайтынын айтты.<ref>{{cite news |last1=McCreesh |first1=Shawn |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Schmitt |first3=Eric |last4=Cooper |first4=Helene |last5=Pérez-Peña |first5=Richard |title=Live Updates: Trump Suggests Extended War on Iran as U.S. Adds to Forces in Mideast |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/02/world/iran-us-israel-attack-trump |work=The New York Times |date=2 March 2026}}</ref> === 3 наурыз === [[Сурет:Attack around Enghelab Square 9.jpg|thumb|Энгелаб алаңы, Тегеран, 2026 жылғы 3 наурыз]] ​​3 наурызда Израиль мен АҚШ-тың соққылары нәтижесінде [[Тегеран]]дағы Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің (SNSC) штаб-пәтері,<ref>{{cite web |title=Israel strikes Iran leadership compound in central Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603031120 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Мүдделерді анықтау кеңесінің ғимараты<ref>{{cite web |title=Video shows ruins of Iran's Expediency Council building after strikes |url=https://www.iranintl.com/en/202603037480 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> және Израиль шенеуніктері «Мин Задай» деп атаған жерасты ядролық қару нысаны жойылды.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=IDF destroys secret nuclear site, thousands of missile pads |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888715 |access-date=3 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Бушер әуежайына соққы беріліп, әуежай терминалы зақымданды және [[Iran Air]] компаниясының [[Airbus A319]] (EP-IEP) ұшағы жойылды.<ref>{{cite web |title=Iran Air A319 Destroyed on the Ground at Bushehr — Tehran's Mehrabad Airport Was Hit Too |url=https://viewfromthewing.com/iran-air-a319-destroyed-on-the-ground-at-bushehr-tehrans-mehrabad-airport-was-hit-too/ |website=View from the Wing |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Iran Air Airbus A319 destroyed following military escalation in Iran. |url=https://www.aeroflap.com.br/en/iran-air-airbus-a319-destroyed-after-military-escalation-in-ira/ |website=Aeroflap |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Бұл соққылардың Бушер атом электр станциясына жақын жерде (шамамен 12 шақырым қашықтықта) жасалуына байланысты Ресейдің «[[Росатом]]<nowiki/>» агенттігі жаңа блоктардың құрылысын тоқтатып, ирандық шенеуніктермен байланыстың үзілуіне орай маңызды емес қызметкерлерді эвакуациялады.<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/usa/tramp-&#x20;kongreske-iranga-karsyi-sogyis-&#x20;kimyildaryinyin-373924/amp/ Трамп Конгреске соғыстың аяталғаны туралы хабарлады]</ref><ref>{{cite web |title=Civilian Iran Air Passenger Jet Destroyed at Bushehr Airport, Rosatom Nuclear Plant Suspended |url=https://sundayguardianlive.com/world/iran-israel-latest-news-civilian-iran-air-passenger-jet-destroyed-at-bushehr-airport-rosatom-nuclear-plant-suspended-173844/amp/ |website=[[The Sunday Guardian]] |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка қарулы күштері Иранның әскери-теңіз әлеуетіне айтарлықтай зақым келтіргенін мәлімдеді.<ref>[https://qazaqstan.tv/news/224292 Соғыстың бесінші күні: АҚШ пен Израильдің соққылары]</ref> Негізгі соққылар Оман шығанағында жасалып, нәтижесінде бірнеше ирандық әскери кеме жойылды және маңызды базалар істен шықты.<ref>{{Cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=3 March 2026 |website=Naval News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Trevithick |first1=Joseph |last2=Rogoway |first2=Tyler |date=2 March 2026 |title=Iran's Key Naval Base On Strait Of Hormuz Set Ablaze From Strikes |url=https://www.twz.com/news-features/irans-key-naval-base-on-strait-of-hormuz-set-ablaze-from-strikes |access-date=3 March 2026 |website=The War Zone |language=en-US}}</ref> Израиль тарапы Тегеранда Құдыс күштерінің Ливандағы бөлімшесінің қолбасшысы [[Дауд Әлизаде]]ні жойғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=3 March 2026 |title=Top IRGC commander, responsible for Lebanon, killed in Tehran strike — IDF |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/top-irgc-commander-responsible-for-lebanon-killed-in-tehran-strike-idf/ |access-date=3 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Сондай-ақ, зымыран соққысына жауап ретінде «Хезболланың» ондаған мүшесі ұсталды.<ref name="Al Jazeera English"/> ​Әуе соққысынан қалған үйінділер ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген [[Гүлстан сарайы]]на зақым келтірді.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=UNESCO shares concerns over protection of cultural heritage sites |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/03/unesco-expresses-concern-over-the-protection-of-cultural-heritage-sites-in-middle-east |access-date=3 March 2026 |website=euronews |language=en}}</ref> Осыған байланысты [[ЮНЕСКО]] арнайы мәлімдеме жасап, ұйымның меншігі болып табылатын нысандарға зақым келтіру халықаралық құқықты бұзу болып саналатынын ескертті.<ref>{{Cite web |last=Purwar |first=Krati |date=3 March 2026 |title=How Iran Conflict Damaged Golestan Palace, Once Home Of Peacock Throne Looted From Delhi |url=https://www.ndtv.com/lifestyle/how-iran-conflict-damaged-golestan-palace-once-home-of-peacock-throne-looted-from-delhi-11162756/amp/1 |access-date=3 March 2026 |website=NDTV}}</ref> === 4 наурыз === [[Сурет:Operation-Roaring-Lion-0011.jpg|thumb|Израиль Әскери-әуе күштерінің F-35I «Adir» жойғышы ирандық [[Як-130]] ұшағын атып түсірді. Бұл — [[F-35]] ұшағының басқарылатын әскери ұшақты алғаш рет жоюы.]] ​4 наурызда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Иранға қарсы жасалатын АҚШ пен Израильдің біріккен соққылары одан әрі күшейетінін мәлімдеді.<ref name="ABC News-2" /> Израиль әскерилері «Басидж» жасақтарының штаб-пәтеріне соққы берді.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Israel says it hits security headquarters across Tehran, as Iran attacks US sites in Dubai and Qatar |url=https://www.bbc.com/news/live/c62gg44d53xt |access-date=4 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Ирандық дереккөздердің хабарлауынша, [[Әли Хаменеи]]дің үлкен ұлы әрі оның ықтимал мұрагері ретінде қарастырылатын [[Моджтаба Хаменеи]] әуе соққысынан аман қалды.<ref>{{Cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=4 March 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> ​Катар билігі ел аумағында Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) ұяшығы ретінде жұмыс істеген он адамды тұтқындады. Олар Катардың әскери инфрақұрылымы туралы мәліметтер жинаған, ал кейбіреулері дрондарды басқару бойынша арнайы дайындықтан өткен.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Qatar State Security announces the arrest of two cells affiliated with the Iranian Revolutionary Guard |url=https://thepeninsulaqatar.com/article/04/03/2026/qatar-state-security-announces-the-arrest-of-two-cells-affiliated-with-the-iranian-revolutionary-guard |access-date=3 March 2026 |website=The Peninsula |language=en}}</ref> ​Израиль Қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) Тегеран аспанында F-35I «Adir» жойғышы ирандық ресейлік өндірістегі Як-130 жауынгерлік оқу-жаттығу ұшағын атып түсіргенін хабарлады. Бұл оқиға F-35 ұшағының әуе шайқасында басқарылатын жойғыш ұшақты алғаш рет жоюы ретінде тіркелді.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888768|title=Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight|date=5 March 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref> === 5 наурыз === [[Сурет:Armada Española F105 Cristóbal Colón.jpg|thumb|Испания Кипр аралына төнуі мүмкін әуе қауіптерінен қорғау мақсатында аймаққа [[Cristóbal Colón]] фрегатын жіберді.]] ​5 наурызда Әзербайжан үкіметі Иран тарапынан жіберілген екі дронның [[Иранның Әзербайжанға жасаған соққылары (2026)|Әзербайжанның Нахшыван эксклавына соққы]] бергенін мәлімдеді.<ref name="Reuters-2026b">{{Cite news |date=5 March 2026 |title=Missiles, drones coming from Iran fell on airport in Azerbaijan, source says |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/missiles-drones-coming-iran-fell-airport-azerbaijan-source-says-2026-03-05/|work=Reuters|access-date=5 March 2026}}</ref> Сыртқы істер министрлігінің хабарлауынша, бір дрон Нахшыван халықаралық әуежайының терминал ғимаратына түссе, екіншісі [[Шекер-абад]] ауылындағы мектеп ғимаратының жанына құлаған. Соққы салдарынан әуежай зақымданып, екі бейбіт тұрғын жараланды.<ref name="Apa.az">{{Cite web |title=Azerbaijan MFA: Iran carried out drone attack on Nakhchivan, two civilians injured |url=https://en.apa.az/foreign-policy/azerbaijan-mfa-iran-carried-out-drone-attack-on-nakhchivan-two-civilians-injured-statement-494963 |access-date=5 March 2026 |website=Apa.az |language=en}}</ref> Әзербайжан Иран елшісін шақыртып,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Live – Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=5 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> өз дипломаттарын Ираннан кері қайтарды<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan withdraws its diplomats from Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> және әскери жауап қайтаруға уәде берді.<ref>{{Cite news |last=Grove |first=Thomas |title=Azerbaijan Promises Response to Iran Drone Attack |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/azerbaijan-promises-response-to-iran-drone-attack-hvHWhD8clntw8dAbD82l |access-date=5 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Иран Сыртқы істер министрі [[Аббас Аракчи]] бұл оқиғаны Израильдің «жалған ту» операциясы болуы мүмкін деп тұспалдаса,<ref>{{cite news |title=Iran denies its drones hit airport in Azerbaijan's exclave as war widens |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/5/iranian-drones-hit-airport-in-azerbaijans-exclave-as-us-israel-war-widens |date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |pages=5 March 2026}}</ref> [[Azer News]] басылымы Ислам революциясы сақшылары корпусына (ИРСК) қатысы бар Telegram-арнаның Нахшывандағы соққы үшін жауапкершілікті өз мойнына алғанын хабарлады.<ref>{{cite web |url=https://www.azernews.az/nation/255270.html |title=Iranian drones hit Azerbaijan's Nakhchivan Airport, four casualties reported [VIDEO/UPDATED] |date=5 March 2026 |publisher=Azernews |access-date=5 March 2026}}</ref> === 6 наурыз === [[Сурет:Airstrike on the residential town of Shahid Boroujerdi 20 Avash.webp|thumb|right|АҚШ пен Израиль әуе соққыларының салдары, Тегеран, Иран, 2026 жылғы 6 наурыз.]] [[Шри-Ланка Әскери-теңіз күштері]] өз жағалауында ирандық [[IRIS Bushehr]] танкерін және оның 208 адамнан тұратын экипажын ұстап қалды. Бұл — Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі бейтарап елде әскери кеменің мәжбүрлі түрде тоқтатылуының алғашқы оқиғасы.<ref>{{Cite web |title=Sri Lanka Takes Control of Iranian Ship Iris Bushehr and 208 Crew |url=https://english.newsfirst.lk/2026/3/5/sri-lanka-takes-control-of-iranian-ship-iris-bushehr-and-208-crew |access-date=6 March 2026 |website=News First |language=en}}</ref> Трамп соғыстың қанша уақытқа созылатынына қатысты «ешқандай уақыт шектеуі жоқ» екенін мәлімдеді,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Trump says he has 'no time limits' on how long war with Iran could go on |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ал Хегсет соғыстың «жаңа ғана басталғанын» айтты.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Hegseth says the US has "only just begun to fight" in war with Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> АҚШ пен Израильдің әуе соққылары [[Лорестан]]дағы Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) барлау нысанына тиді.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Israeli, US strikes hit IRGC intelligence site in Lorestan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543#202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ливанның оңтүстігінде БҰҰ-ның Ливандағы уақытша күштері ([[UNIFIL]]) құрамындағы Гананың үш бітімгері зымыран соққысына ұшырап, жараланды.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=War in Middle East live: Three Ghanaian peacekeepers in Lebanon wounded in missile attacks |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260306-us-warns-bombardment-surge-as-israel-strikes-iran-lebanon |access-date=6 March 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Әзербайжанда [[Баку-Тбилиси-Жейхан мұнай құбыры]]на, Израиль елшілігіне және [[Баку]]дегі синагогаларға қарсы бағытталған, Иранмен байланысы бар делінген террорлық әрекеттің жолы жергілікті құқық қорғау органдары тарапынан кесілді.<ref>{{Cite web |title=Azerbaijan announces prevention of terrorist attacks planned by Iran against Israeli Embassy and synagogue |url=https://ukranews.com/en/amp/news/1138555-azerbaijan-announces-prevention-of-terrorist-attacks-planned-by-iran-against-the-israeli-embassy |access-date=6 March 2026 |website=Ukranews}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rustamova |first=Saida |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it stopped Iranian terror attack plot and dismantled spy cell |url=https://www.euronews.com/2026/03/06/azerbaijan-says-it-stopped-iranian-terror-attacks-dismantled-terror-cells |access-date=6 March 2026 |work=[[EuroNews]]}}</ref> Осы оқиғаға қатысты айыпталған тұлғалардың соты сол күні басталды. Сот процесі барысында олардың «[[Вилаяти-Хорасан]]<nowiki/>» деп аталатын «Ислам мемлекеті» ұяшығының және Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) мүшелері екені анықталды.<ref>{{Cite web |title=Trial Begins in Azerbaijan for Individuals Accused of Planning Terrorist Attack on Foreign Embassy |url=https://1news.az/en/news/20260306101511518-Trial-Begins-in-Azerbaijan-for-Individuals-Accused-of-Planning-Terrorist-Attack-on-Foreign-Embassy |access-date=6 March 2026 |website=1news.az |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it foiled alleged IRGC plot |url=https://www.iranintl.com/en/202603062469 |access-date=6 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> === 7 наурыз === АҚШ пен Израиль күштері Тегеран мен Исфаһандағы көптеген нысандарға соққы жасады.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Live - Iran will never surrender unconditionally, Pezeshkian says |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Дереккөздердің хабарлауынша, бұл шабуылдардың нысанасы «террорлық режимнің» инфрақұрылымы болған.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Broad wave of strikes begins in Tehran, Isfahan, IDF says |url=https://www.iranintl.com/en/202603078761 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ Израильге 151 миллион доллар көлемінде қару-жарақ сатуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Fulton |first=Adam |last2=Marcos |first2=Coral Murphy |last3=Campbell |first3=Lucy |last4=Badshah |first4=Nadeem |last5=Ho |first5=Vivian |last6=Ali |first6=Taz |last7=Corlett |first7=Eva |date=7 March 2026 |title=Tehran warns Europe to stay out of conflict or face 'retaliation' – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/06/iran-war-live-updates-us-temporarily-lets-india-buy-russian-oil-amid-energy-fears-israeli-military-launches-strikes-on-beirut |access-date=7 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Бұған қоса, АҚШ Таяу Шығысқа үшінші авиатасымалдағышын — [[USS George H. W. Bush]] кемесін жіберді.<ref>{{Cite web |title=Operation Epic Fury: Is US Deploying 3rd Carrier, USS George H.W. Bush (CVN‑77), To The Middle East Amid Iran War? Here's All We Know |url=https://www.freepressjournal.in/world/operation-epic-fury-is-us-deploying-3rd-carrier-uss-george-hw-bush-cvn77-to-the-middle-east-amid-iran-war-heres-all-we-know |access-date=7 March 2026 |website=Free Press Journal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shelbourne |first=Mallory |date=6 March 2026 |title=USS Gerald R. Ford Now in the Red Sea, USS George H.W. Bush Wraps Pre-Deployment Exercises |url=https://news.usni.org/2026/03/06/uss-gerald-r-ford-now-in-the-red-sea-uss-george-h-w-bush-wraps-pre-deployment-exercises |access-date=7 March 2026 |website=USNI News |language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:Cite|web |date=7 March 2026 |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=7 March 2026 |website=[[Azerbaijani Press Agency]]}}</ref> Иранның соққылары нәтижесінде [[Басра]]да орналасқан америкалық [[Halliburton]] компаниясының нысандары мен мұнай өңдеу зауыттары зақымдалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Drone attack on foreign oil compound in Iraq's Basra sets Halliburton and KBR facilities ablaze |url=https://in-cyprus.philenews.com/international/drone-attack-basra-halliburton-kbr-fire-iraq-live/ |access-date=6 March 2026 |website=Philenews |language=en-US}}</ref> Таңға жуық Тегерандағы [[Мехрабад халықаралық әуежайы]]на соққы берілді. Израиль Қорғаныс армиясының (ЦАХАЛ) мәлімдеуінше, бұл шабуыл кезінде «Құдыс күштеріне» тиесілі 16 ұшақ жойылған.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=7 March 2026 |title=IDF says it destroyed 16 aircraft used by Revolutionary Guard's Quds Force in Tehran airport strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-it-destroyed-16-aircraft-used-by-revolutionary-guards-quds-force-in-tehran-airport-strikes/ |access-date=7 March 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Live updates: Huge explosions rock Tehran airport as Trump demands Iran's 'unconditional surrender' |url=https://www.bbc.com/news/live/ceqvwrydzpqt |access-date=7 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> [[NDTV]] телеарнасының хабарлауынша, бір аптаға созылған ұрыс қимылдарынан кейін Иранның иелігінде шамамен бір мыңға жуық баллистикалық зымыран ғана қалуы мүмкін.<ref>{{Cite web |last=Som |first=Vishnu |date=7 March 2026 |title=Iran's Ballistic Missiles Could Be Under 1,000, Drone Attacks Tapering: Ian Bremmer To NDTV |url=https://www.ndtv.com/world-news/us-iran-israel-war-tehrans-ballistic-missiles-could-be-under-1-000-drone-attacks-tapering-ian-bremmer-to-ndtv-11180129/amp/1 |access-date=7 March 2026 |website=[[NDTV]]}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) Мальта туымен жүзген «Prima» мұнай танкеріне дронмен шабуыл жасағанын мәлімдеді. Бұл іс-қимыл «ИРСК Әскери-теңіз күштерінің қозғалысқа тыйым салу және Ормуз бұғазындағы қауіпсіздіктің болмауына қатысты бірнеше рет жасаған ескертулерін елемеуіне» байланысты орын алған.<ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Iran attacks Malta-flagged tanker in Gulf near Strait of Hormuz |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374269 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> Пезешкиан тілшілерге Иран 7 наурыздан бастап көрші елдерге соққы беруді тоқтататынын, бірақ шабуыл сол елдердің аумағынан жасалған жағдайда бұл ереже қолданылмайтынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=7 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> Осы мәлімдемеге қарамастан, кейінірек Дубай халықаралық әуежайына ирандық дрондар тарапынан шабуыл жасалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=7 March 2026 |work=[[Euronews]] |language=en}}</ref> Түркия Солтүстік Кипрді қорғау мақсатында Кипр аралының әуе кеңістігін күзету үшін F-16 жойғыштарын жіберу мәселесін қарастыра бастағаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Turkey considering deployment of F-16s to Cyprus, ministry source says |url=https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1297369/turkey-considering-deployment-of-f-16s-to-cyprus-ministry-source-says/ |access-date=7 March 2026 |website=eKathimerini |language=en}}</ref> ''BBC News'' мәліметінше, Ұлыбританияның Корольдік Әскери-теңіз күштері аймақтағы британдық мүдделерді қорғау және әскери әлеуетті күшейту үшін [[HMS Prince of Wales]] авиатасымалдағышын орналастыруы мүмкін.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=British aircraft carrier HMS Prince of Wales prepped to set sail |url=https://www.bbc.com/news/articles/c39w2nj1rk8o |access-date=7 March 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> === 8 наурыз === Кувейт тарапы өз міндеттерін атқару кезінде екі офицерінің қаза тапқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Kuwait city tower erupts in flames as Iran launches new wave of strikes in the Gulf |url=https://www.the-independent.com/news/world/middle-east/kuwait-city-tower-fire-drones-iran-war-b2934196.html |access-date=2026-03-08 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Din |first=Menna |last2=Muhammad |first2=Al Gebaly |last3=Baum |first3=Bernadette |date=8 March 2026 |title=Two Kuwaiti interior ministry officers killed 'while performing duties' |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-kuwait-fire-officers-killed-while-performing-duties-fire-force-says-2026-03-08/ |work=Reuters}}</ref> Сауд Арабиясының Азаматтық қорғаныс агенттігі [[Әл-Хардж]] қаласындағы нысанға жасалған соққыдан 2 адам қаза тауып, тағы 12 адамның жараланғанын мәлімдеді.<ref name="auto">{{Cite web |date=8 March 2026 |title=2 killed, 12 wounded after projectile hits building in Saudi Arabia |url=https://aje.news/64yl8m?update=4378860 |website=Al Jazeera}}</ref> Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі елдің қарулы күштері Иракқа қарай бағытталған ирандық дронның жолын кескенін растады. Сонымен қатар, министрлік алдағы уақытта әуе қауіптерін анықтауға көмектесу үшін аймаққа [[Merlin тікұшағы]]н жіберу ниетін білдірді.<ref>{{Cite web |last=Kelliher |first=Fiona |last2=Magee |first2=Caolán |title=‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=2026-03-08 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Қызыл жарты ай қоғамының мәліметінше, соғыс басталғаннан бері барлығы 65 мектеп пен 32 медициналық нысан (ауруханалар мен фармацевтикалық мекемелер) шабуылға ұшырады. Сондай-ақ 10 000-нан астам азаматтық нысан зақымданды.<ref name="auto3"/> === 9 наурыз === Таңертең ерте Бахрейн, Кувейт және Катарда бірнеше жарылыс болғаны хабарланды. Манама маңында жасалған ирандық дрон шабуылы салдарынан кемінде 32 Бахрейн азаматы жараланды, олардың төртеуі — «ауыр жағдайда».<ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media |url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post |access-date=9 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Сауд Арабиясы өз күштерінің [[Шайба мұнай кен орны]]н нысанаға алған төрт дронды жойып жібергенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Live updates: Mojtaba Khamenei has been chosen as Iran's new supreme leader |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026#0000019c-d07c-db8e-a5df-f27e8cee0000 |access-date=9 March 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Иран Израильге зымыран соққыларын жасауды жалғастырды, хабарламаларға қарағанда, кем дегенде бір зымыран кассеталық оқтұмсықпен жабдықталған.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=Video shows Iranian cluster bomb submunitions raining over Israel; why the weapon is tricky - The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/video-shows-iranian-cluster-bomb-submunitions-raining-over-israel-why-the-weapon-is-tricky/articleshow/129304415.cms |access-date=2026-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> НАТО Түркияның әуе кеңістігінде екінші баллистикалық зымыранның атып түсірілгенін растады.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=2026-03-09 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Зымыран сынықтары [[Газиантеп]] аймағына құлаған.<ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=NATO Intercepts Iranian Ballistic Missile in Turkish Airspace, Türkiye's Defense Ministry Says |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899194/slug |access-date=2026-03-09 |website=[[Kurdistan24]] |language=en}}</ref> === 10 наурыз === Иран Ислам революциясы күзеті корпусының жоғары лауазымды қолбасшысы Иран тек салмағы 1000 кг және одан жоғары оқтұмсығы бар зымырандарды қолданып жатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=2026|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972}}</ref> AFP агенттігі Иранның бұл шабуылдары соғыс басталғалы бергі «ең қарқынды және ауыр» соққылар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=2026-03-10 |title=Iran-US war latest: Trump threatens heavy escalation after Iran ‘begins laying mines in Strait of Hormuz’ |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=2026-03-11 |work=The Independent |language=en}}</ref> Бұл әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерін шамадан тыс жүктеу тактикасынан жоғары тиімділіктегі тесу соққыларына ауысуды көрсетеді.<ref name="ndtv10march">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran}}</ref> Сирия президенті әкімшілігінің Хезболланы қарусыздандыруды қолдауынан және Сирия армиясының Ливан шекарасында жұмылдыру науқанын бастауынан кейін,<ref name="Middle East Eye-2" /><ref>{{Cite web |last=Chbaro |first=Asrar |date=6 March 2026 |title=What's Going on the Lebanon–Syria Border?|url=https://alhurra.com/en/15595 |access-date=10 March 2026 |website=Alhurra |language=en-US}}</ref> Ливан тарапынан атылған снарядтар Дамаскіден 20 шақырым жердегі, [[Сирия Қарулы Күштері]] орналасқан [[Сергая]] қаласына құлады.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Shells Fired From Lebanon Land West of Syrian Capital, Country's Military Says |url=https://www.nytimes.com/2026/03/09/world/middleeast/syria-hezbollah-iran-lebanon.html |url-access=registration |access-date=10 March 2026 |work=[[The New York Times]]}}</ref> Соққылар туралы ақпаратты [[Сирия армиясы]]ның Жедел басқармасы растады.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=Hezbollah shells hit Syrian army positions near Serghaya |url=https://sana.sy/en/syria/2301565/ |access-date=10 March 2026 |language=en-US}}</ref> Күннің екінші жартысында Израиль Бейруттың оңтүстік маңындағы тұрғындарға шұғыл эвакуациялау туралы ескерту жасады.<ref>{{Cite web |title=Urgent Israeli warning for residents of southern suburbs of Beirut: Evacuate immediately |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/912936/lbci-lebanon-articles/en |access-date=10 March 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}</ref> Хегсет Иранға бұдан да қарқынды, соғыс басталғалы бергі ең қуатты соққылар жасалатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Secretary of War Pete Hegseth says more intense strikes will hit Iran |url=https://www.usatoday.com/videos/news/politics/2026/03/10/pete-hegseth-on-iran-more-intense-strikes-are-coming/89081095007/ |access-date=10 March 2026 |work=[[USA TODAY]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=11 March 2026 |title=Iran-US war latest: Tehran launches 'most intense' barrage of missiles since start of conflict |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=11 March 2026 |work=The Independent |language=en}}</ref> АҚШ адмиралы Брэд Купердің хабарлауынша, Иранның баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыстың алғашқы күнімен салыстырғанда 90%-ға, ал ұшқышсыз ұшу аппараттарын (ҰҰА) ұшыру көрсеткіші 80%-ға төмендеген.<ref name="jpost10march" /><ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=10 March 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Iran Ballistic Missile Attacks Down by 90%, U.S. Admiral Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/JNo5ymksP7KK4x2Rvk2e |access-date=10 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Қорғаныс саласының сарапшысы Эй Джей Джаффтың мәліметінше, зымыран ұшыру көрсеткіші 92%-ға (480-нен 40-қа дейін), ал ҰҰА ұшыру көрсеткіші де 92%-ға (720-дан 60-қа дейін) азайған.<ref name="jpost10march" /> === 11 наурыз === АҚШ-тың он бір B-1 және үш B-52 бомбалаушы ұшағы Ұлыбританиядағы Фэйрфорд корольдік әуе күштері базасына ([[RAF Fairford]]) орналастырылды; алыс қашықтықтан түсірілген фотосуреттер бомбалардың тиеуге дайындалып жатқанын көрсетті.<ref name=":1">[https://24.kz/kz/zha-aly-&#x20;tar/lemde/756371-aks-pen-izrail-iranga-&#x20;karsy-sogys-asty АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыс ашты]</ref><ref name=":1" /> Бұл оқиға АҚШ қорғаныс министрі Пит Хегсеттің бұл күнді «Иран ішіндегі соққылардың ең қарқынды күні» деп атаған мәлімдемесінен кейін орын алды, бірақ миссияның нақты нысаналары белгісіз қалып отыр.<ref>{{Cite news |last1=Ambrose |first1=Tom|last2=Ho |first2=Vivian |last3=Corlett |first3=Eva |date=11 March 2026 |title=Middle East crisis live: three ships hit in strait of Hormuz as Iran calls vessels belonging to US or allies 'legitimate targets' |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/11/iran-war-live-updates-trump-oil-hormuz-protestors-us-israel-beirut-middle-east-latest-news?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-69b1576c8f0828aedd6b1e1c#block-69b1576c8f0828aedd6b1e1c |access-date=11 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Тегерандағы [[Сепах банкі]]нің филиалына соққы жасалды, бұл Ислам революциясы сақшыларының корпусын алдағы уақытта аймақтағы АҚШ немесе Израиль банктеріне жауап ретінде соққы беруі мүмкін екенін ескертуге итермеледі.<ref>{{Cite web |title=Missile Strike Hits Bank Sepah Branch in Tehran, IRGC Warns of Retaliation |url=https://iranwire.com/en/news/150256-missile-strike-hits-bank-sepah-branch-in-tehran-irgc-warns-of-retaliation/ |access-date=12 March 2026 |website=iranwire |language=en}}</ref> Иран АҚШ-та орналасқан медициналық бұйымдар шығаратын компанияға кибершабуыл жасаған көрінеді.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran appears to have conducted a significant cyberattack against a U.S. company, a first since the war started |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-appears-conducted-significant-cyberattack-us-company-first-war-st-rcna263084 |access-date=12 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> === 12 наурыз === [[ЮНИСЕФ]]-тің хабарлауынша, соғыс басталғалы бергі қақтығыстар салдарынан 1100-ден астам бала жарақат алған немесе қаза тапқан (мәліметтер бойынша Иранда 200, Ливанда 91, Израильде 4 және Кувейтте 1 бала қаза тапты), жүздеген мың адам босқынға айналды, ал миллиондаған бала мектепке бару мүмкіндігінен айырылды. Сондай-ақ ұйым бұл көрсеткіштердің әлі де өсуі мүмкін екенін атап өтті.<ref>{{Cite web |last1=Rowlands |first1=Lyndal|last2=Sabah|first2=Zaid |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=12 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Иран барлау министрінің орынбасары Акбар Гаффари әуе соққысынан қаза тапты.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran deputy intelligence minister killed in strikes on Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603125490 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ирандағы куәгерлер бірнеше қалада жарылыстар болғанын және әскерлердің орналастырылып жатқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Witnesses report explosions and troop deployments in Iran cities |url=https://www.iranintl.com/en/202603121626 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Иранның шабуылы салдарынан Ирак жағалауында екі мұнай танкері өртеніп, бір адам қаза тапты; бұл оқиға Иракты барлық мұнай терминалдарының жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті.<ref>{{Cite news |last=Yoon |first=John |last2=Solomon |first2=Erika |date=12 March 2026 |title=Deadly Attack on Oil Tankers Prompts Iraq to Close Oil Terminals |url=https://www.nytimes.com/2026/03/12/world/middleeast/iraq-oil-tankers-attack-iran-war.html |access-date=12 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Сефевидтер дәуіріне жататын тарихи [[Рашк-е Женан]] ғимараты АҚШ пен Израильдің тікелей соққыларынан қирады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Day 13 of the U.S.-Israeli War on Iran: More Than Three Million Displaced |url=https://www.en-hrana.org/day-thirteen-of-the-u-s-israeli-war-on-iran-more-than-three-million-displaced/ |access-date=13 March 2026 |website=HRANA}}</ref> Исфахан провинциясының мәдени мұра жөнінен директор орынбасары Рухолла Сейед әл-Асгаридің мәліметінше, басқа да зақымдалған нысандар қатарында [[Чехел Сотун павильоны]], [[Ракиб Хане зәулім үйі]], [[Теміршілер залы]], [[Ашраф залы]] және [[Али Капу сарайы]]ның терезелері бар.<ref>{{Cite web |title=آسیب به چند بنای تاریخی در حمله اسرائیل به اصفهان |url=https://iranwire.com/fa/news-1/150147-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ |access-date=13 March 2026 |website=iranwire |language=fa}}</ref> Ирак Күрдістанындағы Мала Кара базасында жасалған ұшқышсыз ұшу аппаратының соққысынан алты француз сарбазы жарақат алды. Франция президенті [[Эммануэль Макрон]] 13 наурызда осы шабуыл салдарынан бір француз сарбазының қаза тапқанын мәлімдеді.<ref name="lm13march">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=French soldier killed and several wounded in attack in Iraq's Kurdistan region, confirms Macron |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/13/french-soldier-killed-in-attack-in-iraq-s-kurdistan-region-confirms-macron_6751397_4.html |access-date=13 March 2026 |website=[[Le Monde]]}}</ref> Иракта АҚШ Әскери-әуе күштерінің екі [[Boeing KC-135]] жанармай құю ұшағы апатқа ұшырады. Олардың бірі Ирак аумағына құлап, кем дегенде төрт адам қаза тапты, ал екіншісі зақымдалғанына қарамастан Израильге қонды.<ref>{{cite web |title=Accident Boeing KC-135R Stratotanker 62-3556, Thursday 12 March 2026 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/567873 |publisher=[[Aviation Safety Network]] |date=13 March 2026}}</ref> Бұл — соғыс кезінде жоғалған АҚШ-тың төртінші ұшағы.<ref>{{cite web |last1=Finnerty |first1=Ryan |title=US Air Force KC-135 crashes in western Iraq while supporting Iran air war |url=https://www.flightglobal.com/fixed-wing/us-air-force-kc-135-tanker-crashes-in-iraq/166648.article |work=FlightGlobal |access-date=13 March 2026}}</ref> Иран әскерилері [[Пальмахим]] және [[Овда]] әуе базаларын, сондай-ақ [[Шин-Бет]] штаб-пәтерін қоса алғанда, Израильдің әскери нысаналарына соққы жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=12 February 2026 |title=Iran says it targets Israeli bases, accuses Israel of targeting hospitals|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-says-it-targets-israeli-bases-accuses-israel-of-targeting-hospitals |access-date=13 February 2026 |agency=[[Agence France-Presse]]|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> === 13 наурыз === Соғыстың экономикалық зардаптарымен күресу мақсатында АҚШ Ресей мұнайын сатуға қойылған шектеулерді уақытша алып тастады. Соған қарамастан, бұл шешім мұнай бағасына айтарлықтай әсер етпеді.<ref name="Cooper">{{Cite news |last=Cooper |first=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=13 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Израиль тарапы зымыран соққысынан кейін алған жарақаттарына байланысты 58 адамның ауруханаға жатқызылғанын хабарлады.<ref name="Cooper" /> Иран Парсы шығанағы елдеріне зымырандармен және ұшқышсыз ұшу аппараттарымен қайтадан соққы жасады, бұл мұнай бағасының өсуіне алып келді. Бахрейн жанармай резервуарларына жасалған шабуылдар туралы хабарлады. Кувейтте «жаудың ұшқышсыз ұшу аппараты» тұрғын үйге соққы беріп, екі адам жарақат алды. Кувейт билігі сонымен қатар қорғаныс нысандары мен елдің негізгі халықаралық әуежайына шабуыл жасалғанын, алты электр желісінің істен шыққанын мәлімдеді. AFP Дубай орталығында жарылыстар естілгенін хабарлады. Сонымен қатар, Ұлыбританияның теңіз сауда операциялары агенттігі БАӘ-дегі Джебель-Алиден солтүстікке қарай 65 шақырым жерде контейнер тасушы кемеге шабуыл жасалғанын хабарлады. Al Jazeera Arabic мәліметінше, Иорданияның барлық қаласында әуе дабылы қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=12 March 2026 |website=Aljazeera |language=en}}</ref> Соғыс басталғалы үшінші рет Түркияның әуе кеңістігіне баллистикалық зымырандар еніп, сәтті атып түсірілді; [[Адана]] қаласының маңында жарылыстар естіліп, Инджирлик әуе базасында дабыл қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=13 March 2026 |website=The Independent |language=en}}</ref> === Атысты тоқтату (8 сәуір – қазірге дейін) === ​АҚШ-тың [[Шығыс уақыты]] бойынша 7 сәуір күні сағат 18:32-де ([[Израиль]]де 8 сәуір, 01:32; [[Иран]]да 8 сәуір, 02:02), Президент Трамп Truth Social желісінде АҚШ пен Иранның Пәкістан Премьер-министрі [[Шехбаз Шариф]] пен фельдмаршал [[Асим Мунир]]дің араағайындығымен жасалған 10 тармақтан тұратын ұсыныс негізінде келісімге келгенін хабарлады.<ref>{{cite news |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-trump-deadline-hormuz-infrastructure-ceasefire-rcna267039 |work=[[NBC News]] |date=7 April 2026 |access-date=8 April 2026}}</ref> Трамп Иранның АҚШ-қа 10 тармақтан тұратын жоба жібергенін және АҚШ бұны «келіссөздер жүргізуге болатын негіз» деп санайтынын жазды.<ref name="PoliticoCeasefire">{{Cite news |first1=Jacob |last1=Wendler |first2=Paul |last2=McLeary |date=7 April 2026 |title=Trump announces Iran ceasefire ahead of 8 p.m. deadline |url=https://www.politico.com/news/2026/04/07/donald-trump-iran-war-ceasefire-00863103 |access-date=8 April 2026 |work=[[Politico]] |language=en}}</ref> АҚШ, Израиль және Иран екі апталық атысты тоқтату туралы келісті, оған сәйкес Иран Ормуз бұғазын қайта ашуға міндеттелді. Бұл туралы хабарлама Вашингтонда 7 сәуірде жасалғанымен, келісімді қабылдау және ресми түрде іске асыру Таяу Шығыстың жергілікті уақыты бойынша 8 сәуірде күшіне енді.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=What we know about the US and Iran's ceasefire deal |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce84z6y3ke4o |access-date=8 April 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> Атысты тоқтату туралы хабарламадан кейін Иранның [[Лаван аралы]]ндағы мұнай өңдеу зауыты мен [[Сирри аралы]]ндағы шикі мұнай экспорттау нысандарына «жау тарапынан шабуыл» жасалды. Бұл үшін жауапкершілікті ешбір тарап өз мойнына алған жоқ.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports |url=https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-refining-company-confirms-attack-lavan-refinery-shana-reports-2026-04-08/ |access-date=8 April 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Катар және Бахрейн сияқты Парсы шығанағындағы араб мемлекеттеріне зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы соққы беруді жалғастырды.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/uae-kuwait-bahrain-report-attacks-despite-iran-us-ceasefire |access-date=8 April 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Атысты тоқтату келісімінің нәтижесінде 17 сәуірде Иран Ливандағы бітімгершілік кезінде Ормуз бұғазы арқылы коммерциялық кемелердің өтуіне рұқсат берілетінін хабарлады.<ref>{{Cite web|date=17 April 2026 |title=Iran's foreign minister says passage of vessels via Hormuz Strait is open during ceasefire|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-foreign-minister-says-passage-vessels-via-hormuz-strait-is-open-during-2026-04-17/ |access-date=17 April 2026 |website=Reuters}}</ref> Кейінірек Президент Трамп осы жағдайға қарамастан, АҚШ-тың Иран порттарынан шығатын немесе оған тоқтайтын кемелерге қарсы қоршауы (блокадасы) өз күшінде қалатынын нақтылады.<ref>{{Cite news |date=17 April 2026 |title=Trump says blockade on Iran 'in full force' until deal is reached |url=https://www.reuters.com/world/trump-says-blockade-iran-in-full-force-until-deal-is-reached-2026-04-17/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Блокаданы жалғастыру туралы шешім Иранның Ормуз бұғазын қайта ашудан бас тартуына әкелді, сонымен қатар видеожазбаларда кемелердің бұғаздан кері бұрылып жатқаны көрсетілді.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/04/17/iran-war-ceasefire-lebanon-trump-updates--live/89652291007/|title=Strait of Hormuz won't reopen, Iranian leader tells Trump|first1=Michael|last1=Loria|first2=Christopher|last2=Cann|first3=Andrea|last3=Riquier|work=USA Today|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cnbc.com/2026/04/17/iran-trump-strait-hormuz-oil-tanker-traffic.html|title=Video shows ships turning away from the Strait of Hormuz as confusion persists over whether sea lane is really open|first=Spencer|last=Kendall|work=CNBC|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref> 18 сәуірде Иран АҚШ-тың теңіз қоршауын (блокадасын) тоқтатудан бас тартуына байланысты Ормуз бұғазына бақылауды қайта орнатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|date=18 April 2026 |title=Iran reimposes restrictions on Hormuz, accuses US of violating deal|url=https://www.business-standard.com/world-news/iran-reimposes-restrictions-on-hormuz-accuses-us-of-violating-deal-126041800390_1.html |access-date=18 April 2026 |agency=[[Associated Press]]|website=Business Standard}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ өз қоршауының нәтижесінде Иран порттарына тоқтауға немесе одан шығуға әрекеттенген 23 кеменің жолы кесілгенін хабарлады.<ref>{{Cite tweet |user=CENTCOM|number=2045464604688384243 |title= Littoral combat ship USS Canberra (LCS 30) patrols the Arabian Sea during the U.S. blockade}}</ref> 19 сәуірде Иран парламентінің спикері американдықтармен келіссөздерде «ілгерілеушілік» бар екенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=Iran's top negotiator Ghalibaf says there is 'progress' in talks with US |url=https://www.dw.com/en/irans-top-negotiator-ghalibaf-says-there-is-progress-in-talks-with-us/liveblog-post-76845971 |access-date=2026-04-19 |website=[[Deutsche Welle]]|language=en}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ Әскери-теңіз күштеріне Ормуз бұғазына мина қойып жатқан кез келген ирандық қайықтарды жоюға бұйрық берді.<ref name="telanganatoday23april">{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Trump orders US military to 'shoot and kill' Iranian boats in Hormuz |url=https://telanganatoday.com/trump-orders-us-military-to-shoot-and-kill-iranian-boats-in-hormuz |access-date=23 April 2026|agency=Associated Press|website=Telangana Today}}</ref> Иранның екі жүк кемесін қолға түсіргеніне қарамастан,<ref name="Guardian 24 Apr 26">{{cite news |title=Trump claims US has total control over strait of Hormuz after Iran seizes two container ships |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/23/trump-claims-us-has-total-control-over-strait-of-hormuz-as-iran-seizes-two-container-ships |work=[[The Guardian]] |date=24 April 2026}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ-тың Ормуз бұғазын толық бақылауда ұстап отырғанын мәлімдеді. Сондай-ақ ол бұғазды жауып отырған өзі екенін, себебі оны ашу Иранға «күніне 500 миллион доллар табуға» мүмкіндік беретінін айтты.<ref>{{cite news |title=Trump says he is keeping Strait of Hormuz closed, not Iran |url=https://www.aljazeera.com/amp/video/newsfeed/2026/4/23/trump-says-he-is-keeping-strait-of-hormuz-closed-not-iran |work=[[Al Jazeera English]] |date=23 April 2026}}</ref> [[The Guardian]] басылымы бұл жағдайды «қосарланған қоршау» деп сипаттап, АҚШ Әскери-теңіз күштері Иран порттарын қоршауға алғанымен, Иранның теңіздегі блокадасын тоқтата алмағанын немесе бұғазды АҚШ одақтастары үшін аша алмағанын атап өтті.<ref name="Guardian 24 Apr 26" /> Сол күні Трамп Израиль мен Ливанның атысты тоқтату режимін үш аптаға ұзартуға келіскенін жариялады.<ref>{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Iran war updates: Trump announces three-week Lebanon ceasefire extension |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/23/iran-war-live-israel-kills-lebanese-journalist-tehran-us-talks-stalled |access-date=24 April 2026 |website=Al Jazeera English}}</ref> 24 сәуірде Иран кеме ереже бұзушылықтар жасап, ескертулерді елеусіз қалдырғаннан кейін, оны Америка әскерилерімен сыбайлас болды деген күдікпен қолға түсіргенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=24 April 2026 |title=Iran Seizes Ship Suspected Of Collaborating With US Military, Cites Maritime Violations |url=https://www.news18.com/world/iran-seizes-ship-suspected-of-collaborating-with-us-military-cites-maritime-violations-ws-l-10056440.html |access-date=25 April 2026 |website=[[News 18]]}}</ref> 25 сәуірде Трамп Иранмен келіссөздер жүргізу үшін АҚШ келіссөзшілерінің Пәкістанға жоспарланған сапарын тоқтатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=25 April 2026 |title=US-Iran peace hopes fade despite Araghchi's diplomatic push |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/iran-tensions/iran-war/us-iran-peace-hopes-fade-despite-araghchi-s-diplomatic-push |access-date=26 April 2026 |agency =Reuters |website=Nikkei Asia}}</ref> ​1 мамырда Трамп 1973 жылғы «Соғыс өкілеттіктері туралы резолюцияға» сәйкес (бұл құжат қақтығыстарды 60 күнмен шектейді) Конгресс лидерлеріне хат жолдап, әскери іс-қимылдардың қазіргі уақытта аяқталғанын, бірақ қақтығыстың әлі де сақталып отырғанын хабарлады.<ref name=mang /> ​3 мамырда Трамп Америка Құрама Штаттары келесі күні таңертеңнен бастап Ормуз бұғазындағы кемелердің қозғалысын еркіндікке шығаруға көмектесетінін мәлімдеді.<ref name="internazionale3may">{{Cite web |date=3 May 2026 |title=Trump says US to help free up ships in Strait of Hormuz starting Monday morning |url=https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/03/trump-says-us-to-help-free-up-ships-in-strait-of-hormuz-starting-monday-morning |access-date=3 May 2026 |agency=Reuters |website=Internazionale }}</ref> == Соққылар мен шығындар == ​Иран тарапынан баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыс басталғаннан 4 наурызға дейін төмендеді; сарапшылар мұны ирандық зымырандар мен ұшыру қондырғылары қорының таусылуымен, сондай-ақ ұзаққа созылған соғысқа ресурстарды үнемдеу стратегиясымен түсіндіреді.<ref>{{Cite news |last=Clover |first=Charles |date=4 March 2026 |title=Rate of Iranian ballistic missile launches is declining, western officials say |url=https://www.ft.com/content/bc7b386f-23e9-4b97-8613-9f7abe985be1 |access-date=5 March 2026 |work=Financial Times}}</ref> 2026 жылғы 5 наурызда әскери дереккөз [[Fars ақпарат агенттігі]]не Иранның 28 ақпаннан бері 500-ден астам баллистикалық және теңіз зымырандарын, сондай-ақ 2000-ға жуық ұшқышсыз ұшу аппараттарын ұшырғанын хабарлады. Мәліметтерге сәйкес, ұшырылған снарядтардың шамамен 40 пайызы Израильге, ал 60 пайызы аймақтағы АҚШ нысандарына бағытталған.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Report: Iran launched more than 500 missiles, 2,000 drones since Saturday|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-03-05/ty-article-live/idf-launches-second-wave-of-strikes-on-regime-targets-in-tehran/0000019c-bb20-df64-a59c-fb765d040000?liveBlogItemId=1269733168#1269733168 |website=Haaretz|quote=Iran has launched more than 500 ballistic and naval missiles and about 2,000 drones since Saturday, a military source told Iran's Fars News agency, owned by the Revolutionary Guards. According to the report, about 40 percent of the launches were aimed at Israel, and about 60 percent were fired at American targets in the region.}}</ref> === Иран === ==== Әли Хаменеидің қазасы ==== [[Сурет:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|Хаменеи 2026 жылғы 12 ақпанда, өзіне қастандық жасалудан 16 күн бұрын.]] 2026 жылғы 28 ақпанда [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] қастандықпен өлтірілді. 1 наурыз күні таңертең Иранның мемлекеттік БАҚ-тары Хаменеидің қаза тапқанын ресми түрде жариялады.<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |script-title=fa:اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی |trans-title=Announcement of the martyrdom of His Highness Grand Ayatollah Seyyed Ali Hosseini Khamenei, Leader of the Islamic Revolution |language=fa |work=[[Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772|archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> Ислам революциясы сақшыларының корпусы бақылайтын [[Fars ақпарат агенттігі]] соққылар кезінде Хаменеидің қызы, күйеу баласы, немересі және келіні (Моджтаба Хаменеидің әйелі) Захра Хаддад-Адельдің де қаза тапқанын, ал [[Моджтаба Хаменеи]]дің өзі жараланғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Habibiazad |first=Ghoncheh |date=1 March 2026 |title=Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3Ae4590a21-5229-434d-be0f-4698491513f8#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Khamenei's relatives killed in the attacks too |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3A6e5ae80b-16ca-45fe-afde-a5e0e3fe5890#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=1 March 2026 |agency=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Мемлекетте 40 күндік аза тұту жарияланды.<ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[АҚШ-тың Ирандағы ядролық нысандарға жасаған соққылары]] * [[Венесуэладағы АҚШ әскери операциясы]] == Ескертпелер == {{notelist}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} <references /> [[Санат:2026 жылдағы Иран]] [[Санат:2026 жылғы қақтығыстар]] en1aama869g12xs4yzg5mhnxtzzmuu1 3622893 3622892 2026-06-27T10:28:34Z 1nter pares 146705 /* */ 3622893 wikitext text/x-wiki {{Ағымдағы оқиғалар}} {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Ирандағы соғыс (2026) |бөлім = |сурет = 2026 Iran war collage 3.jpg |сурет атауы = |дата = [[28 ақпан]] [[2026 жыл]]дан – қазірге дейін |орын = [[Оңтүстік-Батыс Азия]], [[Үнді мұхиты]] |себеп = Мәлімделген мақсаттар: * [[Иран ядролық бағдарламасы|Иранның ядролық қаруға]] ие болуына жол бермеу * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)|Ирандағы жаппай наразылық шерулерін]] қолдау |нәтиже = |статусы = |өзгерістер = |қарсылас1 = {{Байрақ|Израиль}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |қарсылас2 = {{Байрақ|Иран}}<br>{{Байрақ|Хезболла}} |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{Ту|Израиль}} [[Биньямин Нетаньяху]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Исраэль Кац]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Эяль Замир]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Томер Бар]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Дональд Трамп]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Пит Хегсет]] |командир2 = {{Ту|Иран}} [[Әли Хаменеи]] <small>(28.02.2026 дейін)</small><br>{{Ту|Иран}} [[Моджтаба Хаменеи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Масуд Пезешкиан]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әлиреза Арафи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әли Лариджани]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = |ортаққор = |ескерту = }} 2026 жылғы 28 ақпан мен 17 маусым аралығында АҚШ пен Израиль Иранға және оның аймақтағы одақтастарына қарсы соғыс жүргізді.<ref>{{Cite web |url=https://malim.kz/article/iran-eki-ailyq-uzilisten-keiin-munai-eksportyn-qaita-bastady |title=Иран екі айлық үзілістен кейін мұнай экспортын қайта бастады |lang=kk |website=malim.kz |accessdate=2026-06-17}}</ref> Қақтығыс АҚШ пен Израильдің Ирандағы әскери және мемлекеттік нысандарға күтпеген жерден әуе соққыларын жасауынан басталды. Бұл шабуылдар нәтижесінде бірқатар ирандық лауазымды тұлғалар, соның ішінде [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] [[Әли Хаменеи өлтірілуі|қаза тапты]]. Шабуылдар [[Иран ядролық бағдарламасы|Иранның ядролық бағдарламасына]] қатысты мәселелерді талқылау үшін жүргізіліп жатқан Иран-АҚШ келіссөздері аясында жүзеге асырылды. Бұған жауап ретінде Иран Израильге, АҚШ-пен одақтас араб мемлекеттеріне және аймақтағы америкалық әскери базаларға соққылар жасады. Сонымен қатар Иран Ормуз бұғазын іс жүзінде жауып, жаһандық отын дағдарысын туындату арқылы әлемдік экономикаға елеулі әсер етті. Иранның әрекеттері соғыс ауқымының кеңеюіне әкеліп, [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Сауд Арабиясы]] және [[Кувейт]] тарапынан жауап соққыларының жасалуына себеп болды. АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Израиль]]мен бірге [[Иран]]ға соққы бергенін жариялады. Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусының (ИРКК) мүшелерін иммунитет берілуі үшін қаруларын тастауға шақырды және бұл талаптан бас тарту «сөзсіз өлімге» әкелетінін ескертті.<ref name="auto1">{{Cite news |last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government' |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Алғашқы соққылар негізгі лауазымды тұлғаларға, әскери қолбасшылар мен нысаналарға, соның ішінде Жоғарғы көсем [[Әли Хаменеи]]дің резиденциясына бағытталды. Жерсеріктен алынған суреттер резиденцияның қатты зақымдалғанын немесе толықтай қирағанын көрсетеді.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Мәліметтер бойынша, Хаменеимен байланыс үзілген.<ref>{{Cite web |last=Perets |first=Shir |last2=Genn |first2=James |last3=Holcman |first3=Tobias T |last4=Kweller |first4=Idan |date=28 February 2026 |title=Ali Khamenei cut off from contact as Israel, US strike Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-888248 |access-date=28 February 2026 |website=[[The Jerusalem Post ]] |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы [[Әли Шамхани]]дің қаза тапқаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live - Senior Khamenei adviser killed as conflict spirals further |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143#202602289114 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран [[Парсы шығанағы]] мен одан тыс аймақтарға ондаған баллистикалық зымыран ұшырып, Израильдегі<ref name=":14" /> және [[Иордания]], [[Сирия]], [[Кувейт]],<ref name=":0">{{Cite AV media |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |language=en |access-date=28 February 2026 |via=AP News}}</ref> [[Бахрейн]],<ref name=":0" /> [[Катар]],<ref name=":0" /> [[Сауд Арабиясы]] мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі АҚШ әскери базаларын<ref name=":14">{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Fassihi |first3=Farnaz |last4=Bergman |first4=Ronen |date=2026-02-28 |title=U.S.-Led Strike on Iran: Live Updates as Trump Calls for Government Overthrow |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump |access-date=2026-02-28 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> нысанаға алды. Сонымен қатар, хуситтер [[Қызыл теңіз]]дегі шабуылдарын қайта бастайтынын жариялады.<ref name="How Trump's deportation plan could affect the US economy">{{cite web | last = Bennett | first = Tom | title = Iran says it has hit US base in Bahrain, as it launches strikes across region | url = https://www.bbc.com/news/articles/c204px4zddro | publisher = BBC News | date = 28 February 2026 | access-date = 28 February 2026}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |agency=AP |date=28 February 2026 |title=Iranian-backed Houthis say they’ll resume attacks on Israel and on shipping routes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iranian-backed-houthis-say-theyll-resume-attacks-on-israel-and-on-shipping-routes/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Трамп бұл соққылардың мақсаты — Иранның зымырандық және әскери әлеуетін жою, Иранның ядролық қаруға қол жеткізуіне жол бермеу және түптеп келгенде режимді құлату екенін мәлімдеді.<ref name="auto1" /> [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] мен қақтығысқа қатысы жоқ бірқатар елдер бұл шабуылдарды аймақтық тұрақтылыққа нұқсан келтіргені үшін айыптады, ал басқалары Иранның аймақтағы өзге мемлекеттерге жасаған қарымта соққыларын айыптады.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=2026-02-28 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> Соққыларды сынаушылар бұл әрекеттерді ішкі және халықаралық құқық тұрғысынан заңсыз деп атады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Illegal U.S.-Israel Attacks Not Justifiable on Nonproliferation Grounds |url=https://www.armscontrol.org/pressroom/2026-02/illegal-us-israel-attacks-not-justifiable-nonproliferation-grounds |website=Arms Control Association}}</ref> == Алғышарттар == 1953 жылы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] пен [[Ұлыбритания]] қолдаған мемлекеттік төңкеріс нәтижесінде Иран премьер-министрі [[Мұхаммед Мосаддық]] биліктен тайдырылып, шах Мұхаммед Реза Пехлевидің билігі нығайтылды. Төңкеріске Мосаддықтың мұнай өнеркәсібін мемлекет меншігіне алуы себеп болды.<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=4 March 2026 |work=[[News18]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=12 October 2023 |title=In first, CIA acknowledges 1953 coup it backed to overthrow leader of Iran was undemocratic |url=https://www.pbs.org/newshour/world/in-first-cia-acknowledges-1953-coup-it-backed-to-overthrow-leader-of-iran-was-undemocratic |access-date=4 March 2026 |website=PBS News |language=en-us |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kabir |first=Marmar |date=1 February 2026 |title=Iran in the eye of the storm |url=https://mondediplo.com/2026/02/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en}}</ref> Шахтың Батыс мүдделеріне бағынуына және оның автократтық монархиялық билігіне деген наразылық 1979 жылғы революцияға ұласып, шах тақтан тайдырылды.<ref name="News1828" /><ref name="Hubbard-2024">{{Cite news |last1=Hubbard |first1=Ben |last2=Rubin |first2=Alissa J. |date=30 September 2024 |title=Facing a Big Test, Iran's 'Axis of Resistance' Flails |url=https://www.nytimes.com/2024/09/30/world/middleeast/iran-axis-of-resistance.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="Hourcade-20262">{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=1 March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en |quote=}}</ref> Осыдан кейін Иран Ислам Республикасы болып жарияланып, Америка Құрама Штаттарымен және [[Израиль]]мен дипломатиялық қатынастарын үзді.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Mens |first=Jay |date=June 2024 |title=A War Without a Name: The Iran-Israel Relationship in Historical Perspective |url=https://www.belfercenter.org/sites/default/files/2024-08/war-without-name-full-version-june-2024.pdf |website=Harvard Kennedy School, Belfer Center for International Relations |quote=Here is an important difference between the Cold War and the cold war in the modern Middle East. Unlike the United States and the Soviet Union, Israel and Iran do not have diplomatic relations and openly contest the other's moral right to exist.}}</ref><ref name="Asadzade-20192">{{Cite journal |last=Asadzade |first=Peyman |date=1 October 2019 |title=Faith or Ideology? Religiosity, Political Islam, and Anti-Americanism in Iran |url=https://academic.oup.com/jogss/article/4/4/545/5366463 |journal=Journal of Global Security Studies |language=en |volume=4 |issue=4 |pages=545–559 |doi=10.1093/jogss/ogy038 |issn=2057-3170}}</ref> 1980 жылдардағы [[Иран-Ирак соғысы]] кезінде АҚШ Иракқа экономикалық, барлау және жанама әскери қолдау көрсетті. Осы кезеңде Иран Ливандағы Израильге қарсы «[[Хезболла]]<nowiki/>» тобын қолдап, аймақтағы прокси-қақтығыстарға араласа бастады. 2000 жылдары Иран Ирактағы АҚШ-қа қарсы соғысып жатқан жасақтарға қолдау көрсетуге көшті. Бұл прокси топтар Таяу Шығыстағы АҚШ пен Израиль ықпалына қарсы тұруды басты мақсат тұтқан бейресми «Қарсыласу осінің» бөлігіне айналды. АҚШ пен Иран арасындағы текетірес 2020 жылғы қаңтарда, Президент Дональд Трамп өзінің алғашқы мерзімі кезінде «Құдыс» күштерінің қолбасшысы [[Қасым Сүлеймани]]ді өлтіруге бұйрық бергенде тікелей сипат алды.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=4 March 2026 |website=The Conversation |language=en}}</ref> ​7 қазандағы Израильге жасалған шабуылдар мен Газа соғысы басталғаннан кейін Иранның АҚШ және Израильмен қарым-қатынасы одан әрі шиеленісе түсті. Осы қақтығыс кезінде Израиль [[Таяу Шығыс]]тағы Иран қолдайтын қарулы топтардың, соның ішінде Газадағы [[Хамас]],{{efn|Кейде «Қарсылық осіне» жатқызылады.<ref>{{Cite web |date=11 July 2018 |title=Flexible Resistance: How Hezbollah and Hamas Are Mending Ties |url=https://carnegieendowment.org/research/2018/07/flexible-resistance-how-hezbollah-and-hamas-are-mending-ties?lang=en&center=middle-east |access-date=8 February 2026 |website=Carnegie Endowment for International Peace |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 October 2023 |title=What links Hamas to the 'Axis of Resistance' and Iran as its patron? |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2023/10/10/what-links-hamas-to-the-axis-of-resistance-and-iran-as-its-patron/ |access-date=8 February 2026 |newspaper=[[The Irish Times]] |language=en}}</ref>}} [[Хезболла]] және басқа да ұйымдардың позицияларын әлсіретті. Израиль мен Иран 2024 жылдың сәуір және қазан айларында өзара соққылар алмасты, ал 2025 жылғы маусымда олардың арасында [[Израиль-Иран соғысы|12 күндік соғыс]] орын алды. Бұл қақтығыс барысында Америка Құрама Штаттары Иранның ядролық нысандарын жоюға бағытталған әуе соққысын жасады.<ref name="iransconflict" /> === Иранның ядролық мәселесі === Иранның [[AMAD жобасы]]н 2003 жылы Жоғарғы көшбасшы Хаменеи тоқтатты.<ref>{{citation|last1=Khalaji|first1=Mehdi|last2=Collier|first2=Robert|chapter-url=https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|chapter=2. Shiite Jurisprudence, Political Expediency, and Nuclear Weapons |title=Nuclear Fatwa; Religion and Politics in Iran's Proliferation Strategy|page=13-14, 25|publisher=[[Washington Institute for Near East Policy]]|date=September 2011|number=15|archive-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604101105/https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|url-status=dead|quote=Khamenei’s Nuclear Fatwa Khamenei’s statements on the religious prohibition against the production and use of WMD “in any form” were apparently first recorded in October 2003}}</ref><ref>{{Cite web|first=David|last=Gritten|date=18 June 2025|title=Was Iran months away from producing a nuclear bomb?|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn840275p5yo|access-date=2 March 2026|website=BBC|language=en-GB|quote=the US intelligence community "continues to assess that Iran is not building a nuclear weapon and Supreme Leader [Ayatollah Ali] Khamenei has not authorised the nuclear weapons programme that he suspended in 2003". – What do we know about Iran's nuclear programme? a decade-long investigation by the IAEA found evidence that Iran conducted "a range of activities relevant to the development of a nuclear explosive device" from the late 1980s until 2003}}</ref> БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Иранның ядролық бағдарламасына қатысты 2006 жылдан{{efn|The problems indicated by the UNSC during 2006 in their first [[Resolution (law)|resolution]] were specifically "[[uranium enrichment]] <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|date=31 July 2006|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/s/res/1696-%282006%29|title=S/RES/1696 (2006)|publisher=[[United Nations]]|quote=Expresses concern at the intentions of Iran’s nuclear programme and demands that Iran halt its uranium enrichment programme}}</ref> and reprocessing" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1696%20(2006)|title=Resolution 1696 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote=2. ''Demands'', in this context, that Iran shall suspend all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA}}</ref> in the second resolution of that year; additionally use or attempted use of "[[heavy water]]" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1737%20(2006)|title=Resolution 1737 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote= 2. ''Decides'', in this context, that Iran shall without further delay suspend the following proliferation sensitive nuclear activities: (a) all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA; and (b) work on all heavy water-related projects, including the construction of a research reactor moderated by heavy water, also to be verified by the IAEA;}}</ref>}} бергі алаңдаушылығы 2015 жылы Бірлескен жан-жақты іс-қимыл жоспарының (БЖІЖ) құрылуымен шешілді.<ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/content/2231/background?_gl=1*9yohww*_ga*ODAzNjU1MjU1LjE3NzI2NDk4NTI.*_ga_S5EKZKSB78*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NzAkajU3JGwwJGgw*_ga_TK9BQL5X7Z*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NjckajYwJGwwJGgw|title=Resolution 2231 (2015) on Iran Nuclear Issue|publisher=[[United Nations]]|quote=resolutions 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), 1835 (2008) and 1929 (2010) - Background Diplomatic efforts to reach a comprehensive, long-term and proper solution to the Iranian nuclear issue culminated in the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) concluded on 14 July 2015}}</ref> Иран ядролық қаруға ұмтылмайтынын және уран байыту жұмыстары азаматтық мақсатта ядролық энергия өндіруге бағытталғанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|title=Iran reaffirms right to enrich uranium ahead of key talks in Turkiye|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/iran-reaffirms-right-to-enrich-uranium-ahead-of-key-talks-in-turkiye|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en|quote=Western powers, led by the US and backed by Israel, have long accused Tehran of secretly seeking nuclear weapons. Iran has repeatedly denied this, insisting its nuclear programme is solely for civilian purposes such as energy production.}}</ref> Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) Бас директоры Иранның атом бомбасын жасап жатқанына ешқандай дәлел жоқ екенін айтты.<ref>{{Cite web|date=4 February 2026 |title=No Evidence Iran Is Building a Nuclear Bomb: IAEA|url=https://www.newsonair.gov.in/no-evidence-iran-is-building-a-nuclear-bomb-iaea/|access-date=5 March 2026 |website=All India Radio |language=en|quote=[[Rafael Mariano Grossi]], has said that there has been no evidence of Iran building a nuclear bomb. In a social media post, Mr Grossi said that Iran's large stockpile of near-[[Weapons-grade nuclear material|weapons-grade enriched uranium]] and refusal to grant inspectors full access are cause for serious concern.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Give negotiations a chance: How to turn Iran's claimed right to enrich uranium into a new deal—and avoid a war|url=https://thebulletin.org/2026/02/give-negotiations-a-chance-how-to-turn-irans-claimed-right-to-enrich-uranium-into-a-new-deal-and-avoid-a-war/|access-date=5 March 2026 |website=Bulletin of the Atomic Scientists |language=en|quote=Iran has used its enrichment program for leverage in international negotiations.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iran rejects inspections of bombed nuclear sites without IAEA framework|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/24/iran-rejects-inspections-of-bombed-nuclear-sites-without-iaea-framework|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title='Deeply ideological': the rationale behind Iran's insistence on uranium enrichment|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/30/rationale-behind-iran-uranium-enrichment-nuclear-ambitions|access-date=5 March 2026 |website=The Guardian|quote= |language=en}}</ref> Ұлыбритания мен АҚШ-тың кейбір сарапшылары Иран [[ядролық хеджирлеу]] стратегиясын ұстанып отыр деген қорытындыға келді.<ref> :{{cite journal|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|location=[[King's College London]] ([[kcl.ac.uk]])|date=7 March 2014|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13523260.2014.884338|title=Iran's Nuclear Programme: A Case Study in Hedging?|journal=[[Contemporary Security Policy]]|volume=35|issue=1|doi=10.1080/13523260.2014.884338|publisher=[[Taylor & Francis]] (tandfonline.com)|ISSN=1743-8764|quote=this assessment is further complicated by Iran's domestic political context, which has engendered an approach that is as much 'hedging by default' as it is 'hedging by design'. This approach allows Tehran to reconcile restraint with domestic consensus on nuclear advancement.}} :{{cite web|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|date=2015|url=https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/field/field_document/INTA91_4_01_BowenMoran.pdf|title=Living with nuclear hedging: the implications of Iran's nuclear strategy|journal=[[International Relations (journal)|International Affairs]]|volume=91|issue=4|page=688-paragraph 2nd|publisher=[[The Royal Institute of International Affairs]]: [[John Wiley & Sons]]|quote= There is much evidence to suggest Iran is engaged in a more nuanced strategy based on nuclear hedging, rather than outright pursuit of the bomb.}}</ref><ref>{{cite web|last=Eisenstadt|first=Michael|date=29 November 2022 |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/irans-nuclear-hedging-strategy-shaping-islamic-republics-proliferation-calculus|title=Iran's Nuclear Hedging Strategy: Shaping the Islamic Republic's Proliferation Calculus|publisher=[[The Washington Institute for Near East Policy]]}}</ref><ref>{{cite journal|last=Gettel|date=December 2024|first=Christopher|location=[[George Mason University]]|url=https://doaj.org/article/852466ce63b74e73a6608e21d8369846|title=Why Iran is Choosing Nuclear Hedging|journal=Panoply Journal|volume=5|publisher=[[Center for International Relations and International Security Inc]]: [[DOAJ]]|doi=10.71166/2x5v5824|ISSN=2766-2594}}</ref><ref>{{cite book|last=Volpe|first=Tristan|location=[[Naval Postgraduate School]]|date=23 February 2023|chapter-url=https://academic.oup.com/book/45573/chapter-abstract/394740928?redirectedFrom=fulltext&login=false|title=Leveraging Latency: How the Weak Compel the Strong with Nuclear Technology|chapter=Chapter 6: Iran: Abstract|doi=10.1093/oso/9780197669532.003.0006|publisher=[[Oxford University Press]]|quote=Iran developed its nuclear program from 1953 to 2002 and then botched a deception campaign before reconfiguring around a safer hedge posture.}}</ref> == Әскери қимылдар == === Израиль мен АҚШ-тың алғашқы соққылары === Израиль Иран тарапынан соққы болуы мүмкін деген қауіпке байланысты елде төтенше жағдай жариялады.<ref name="LiebermannCNNIsraelStrikeIran"/> Үкімет азаматтарға қорғаныс орындарында қалуды ескерткен соң, бүкіл Израиль аумағында дабыл сиреналары қосылды.<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> АҚШ-тың Израильдегі елшісі [[Майк Хакаби]] АҚШ азаматтарын дабыл естілген бойда дереу қауіпсіздік шараларын жасауға шақырды,<ref>{{Cite web |last=Waldenberg |first=Samantha |date=28 February 2026|title=US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zo2b800003b6r26telgez |access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ал АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] американдықтардың да қаза табуы мүмкін екенін ескертті.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Kevin |date=28 February 2026|title=Trump warns US lives may be lost in mission in Iran|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm60pihp00003b6sojlguzxz|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> Израиль Денсаулық сақтау министрлігі ауруханаларды жерасты нысандарына көшірді.<ref>{{Cite web |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026|title=Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zx2ic00003b6rvnargvaq|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ''Iran International'' басылымының хабарлауынша, Израиль армиясының парсы тілді ресми өкілі, подполковник [[Камал Пенхаси]] әскери өнеркәсіп пен инфрақұрылым нысандарына жақын тұратын Иран азаматтарына дереу эвакуациялану туралы шұғыл ескерту жасап: «Бұл аймақтарда қалуларыңыз өмірлеріңізге қауіп төндіреді», — деп мәлімдеді.<ref name=":03">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка Құрама Штаттарының Иранға соққы беріп жатқанын растап, бұл әрекеттерді «кішігірім соққы емес» деп сипаттады.<ref name=":2">{{Cite web |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Kevin |last2=Liptak |first3=Haley |last3=Britzky |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Американдық шенеуніктің айтуынша, [[Таяу Шығыс]]тағы базаларда орналасқан және бір немесе бірнеше авианосецтен ұшқан шабуылдаушы ұшақтар ондаған соққы жасауда.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Reuters]] агенттігі соққылардың әуеден және теңізден жасалатынын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> Израиль әскерилері бұл соққылардың алдында бірнеше айға созылған жоспарлау жұмыстары жүргізілгенін, бұл оларға нысаналарды дәл анықтауға, «тактикалық тұтқиылдыққа» қол жеткізуге және АҚШ-тың қолдауына ие болуға мүмкіндік бергенін мәлімдеді.<ref>{{cite web |title=Israel says months of planning led to surprise Iran strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.iranintl.com/en/202602286942 |website=[[Iran International|IranIntl]] |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=28 February 2026}}</ref> [[Fars]] ақпарат агенттігі мен [[CNN]] телеарнасы Иранның басқа да қалаларында, соның ішінде [[Құм (қала)|Құм]], [[Керманшах]], [[Исфахан]] және [[Кередж]] қалаларында жарылыстар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Lendon |first=Brad |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zbxlf00053b6pfbdgp516 |access-date=28 February 2026 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Тегеранда зымыран соққылары Университет көшесінде, Жомхури ауданында және қаланың солтүстігіндегі Сейед Хандан аймағында болғаны мәлімделді.<ref>{{Cite web|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising |access-date=28 February 2026 |website=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Шабуылдардан кейін Тегеран бойынша байланыс қызметтерінің жұмысы нашарлап,<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> [[Netblocks]] ұйымы интернеттің толықтай дерлік өшкенін хабарлады.<ref name="auto6">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=US and Israel launch attack on Iran, as Trump says 'major combat operations' under way – follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657|title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social)|date=28 February 2026|website=Mastodon}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/fa/202602281170|title=نت‌بلاکس از خاموشی اینترنت در ایران خبر داد|date=28 February 2026|website=Iran International}}</ref> BBC мәліметі бойынша, соққылар кезінде Жоғарғы көсем Әли Хаменеидің кеңсесі мен Тегерандағы Масуд Пезешкианның президенттік әкімшілігі нысанаға алынған.<ref name="auto3">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> [[Channel 12]] телеарнасы аты-жөні көрсетілмеген израильдік дереккөздерге сілтеме жасай отырып, Израиль тарапы Хаменеидің соққы кезінде қаза тапқан болуы мүмкін екендігіне немесе «кем дегенде жарақат алғанына» қатысты «дәлелдердің көбейіп жатқанын» алға тартты.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Israeli TV report, citing unnamed Israeli sources: Growing indications that Khamenei killed |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-tv-report-citing-unnamed-israeli-sources-growing-indications-that-khamenei-killed/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === АҚШ пен Израиль басшыларының соққылардың мақсаты туралы мәлімдемелері === [[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|АҚШ президенті [[Дональд Трамп]]тың Иранға соққы берілгені туралы бейнеүндеуі.]] 2026 жылғы 28 ақпанда Солтүстік Америкалық шығыс уақыты (EST) бойынша сағат 02:30-да АҚШ президенті Дональд Трамп 8 минуттық бейнеүндеу жариялап, АҚШ-тың Иранға жасаған соққыларының негізгі мақсаты режимді ауыстыру екенін мәлімдеді. Трамп Иранның «қауіпті әрекеттері» АҚШ пен оның одақтастарына қатер төндіретінін айтты. Ол өз сөзінде Ирандағы кепілге алу дағдарысын, Хамас пен Хезболла сияқты прокси-топтарды қолдауды, наразылық білдірушілерді өлтіруді және [[ядролық қару]]ға ұмтылу айыптарын алға тартты.<ref>{{cite web |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |website=CBS News |access-date=28 February 2026}}</ref> Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусын (ИРКК) «қаруды тастап, толық иммунитетке ие болуға немесе, керісінше, сөзсіз өліммен бетпе-бет келуге» шақырды. Иран халқына арнаған сөзінде: «Біз жұмысымызды аяқтағанда, үкіметті өз қолдарыңызға алыңыздар. Ол сіздердікі болады. Бұл, бәлкім, алдағы бірнеше ұрпақ үшін жалғыз мүмкіндік болар», — деді. Сонымен қатар: «Көп жылдар бойы сіздер Америкадан көмек сұрадыңыздар, бірақ оны ала алмадыңыздар... Енді қалай әрекет ететіндеріңізді көрейік. Америка сіздерді зор күш пен жойқын қуатпен қолдап отыр», — деп қосты. Сөзінің соңында: «Қазір өз тағдырларыңызды бақылауға алатын уақыт келді... Бұл — әрекет ететін сәт. Оны жіберіп алмаңыздар», — деп түйіндеді.<ref name="auto1" /><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles |url=https://www.timescall.com/2026/02/27/explosions-rock-northern-israel-as-the-country-works-to-intercept-incoming-iranian-missiles/ |access-date=28 February 2026 |website=Longmont Times-Call |language=en-US}}</ref> Көп ұзамай Биньямин Нетаньяху бейнеүндеу жариялап, Израиль мен Америка Құрама Штаттарының «Ирандағы террорлық режим» деп атаған тараптан төнген «экзистенциалды қауіпті жою» үшін соққы бергенін мәлімдеді. Нетаньяху Иран басшылығын ондаған жылдар бойғы жауласушылық әрекеттері үшін айыптап: «47 жыл бойы Аятолла режимі "Израильге өлім!" және "Америкаға өлім!" деп ұрандатып келеді», — деді. Ол бұл билікті «қанішер террорлық режим» деп сипаттап, оған «ядролық қарумен қарулануға жол бермеу керек» екенін қадап айтты. Ол АҚШ пен Израильдің бірлескен әрекеті «ержүрек Иран халқына өз тағдырын өз қолына алуға жағдай жасайтынын» айтып, Иран халқын «тирандық қамытын лақтырып тастауға» шақырды.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to 'remove the existential threat' posed by Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === Иранның жауабы және Парсы шығанағындағы зымырандық шабуылдар === Иран [[Парсы шығанағы]] аймағындағы АҚШ-тың бірнеше әскери базасын нысанаға алды.<ref name="persian-gulf-1" /> [[Бахрейн]] өз аумағындағы американдық базаларға жасалған шабуыл туралы ескерту үшін әуе дабылы сиреналарын іске қосты; араб БАҚ-тары елорда [[Манама]]да жарылыстар мен түтін көрінгенін хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Кейінірек Бахрейн соққыларды растап, нысана АҚШ Әскери-теңіз күштері Бесінші флотының штаб-пәтері болғанын мәлімдеді.<ref name="WRAL">{{Cite web|title= Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom|url=https://www.wral.com/news/ap/c2f11-bahrain-says-a-missile-attack-targeted-the-us-navys-5th-fleet-headquarters-in-the-island-kingdom/|access-date=28 February 2026|website=[[WRAL-TV]]|agency=[[Associated Press]]|language=en-US}}</ref> Сондай-ақ Кувейт халықаралық әуежайы мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі [[Абу-Даби]]де жарылыстар болғаны хабарланды.<ref>{{Cite news |title= Explosions reported in Kuwait and UAE |url= https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=28 February 2026 |work=Armenia News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Drone attacks targets Kuwait international airport |url=https://www.iranintl.com/en/202602283083 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ''CNN'' мәліметінше, Ислам революциясының күзетшілер корпусы (ИРКК) [[Таяу Шығыс]]тағы АҚШ-тың төрт базасына соққы бергенін мәлімдеді: Катардағы «Әл-Удейд» авиабазасы, Кувейттегі (итальяндық сарбаздар да орналасқан) «Әли әл-Салем» авиабазасы,<ref>{{cite web |title=‘Significant damage’ to runway at Kuwait base hosting Italian troops: Italy |url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/02/28/-significant-damage-to-runway-at-kuwait-base-hosting-italian-troops-italy- |website=Al Arabiya |access-date=28 February 2026}}</ref> БӘӘ-дегі «Әл-Дафра» авиабазасы және Бахрейндегі Бесінші флоттың штаб-пәтері. Сонымен қатар Бахрейндегі база бағытынан көтерілген түтін бейнеленген видео жарияланды.<ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026 |title=Iran's IRGC targeted four US bases in the Middle East, Iranian media reports |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64boa9000m356rh4can18y |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ​[[Сауд Арабиясы]] [[Эр-Рияд]] пен оның Шығыс провинциясына ирандық шабуылдар жасалғанын растады.<ref name=":3">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Корольдік бұл аймақтарға бағытталған шабуылдардың сәтті тойтарылғанын алға тартып, мемлекет өзін қорғау үшін, соның ішінде «агрессияға жауап беру нұсқасын» қоса алғанда, «барлық қажетті шараларды қабылдайтынын» мәлімдеді.<ref name=":13">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Edward Wong |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/cf4d7594-5062-5d61-b577-ca25b4593c94?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Қосымша мәліметтер бойынша, бірнеше ирандық зымыранды сәтті атып түсіргеннен кейін, БӘӘ тұрғын үй кешеніне құлаған зымыранға қарсы жүйенің сынықтарынан азиялық ұлт өкілі болып табылатын бір бейбіт тұрғынның қаза тапқанын хабарлады.<ref name="auto6"/><ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026|title=One person killed in UAE after Iranian strikes |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm65nfwj0004356r92fj4mba |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> [[Катар]] зымыран соққыларының кем дегенде екі толқынын тойтарғанын және зардап шеккендер мен мүліктік шығындар туралы ақпарат жоқ екенін мәлімдеді.<ref name=":5">{{Cite news |author=Abdi Latif Dahir |date=28 February 2026 |title=Iran Hits Back Across the Mideast, Targeting U.S. Bases and Allies |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/world/middleeast/iran-retaliatory-strikes-region.html?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === Наурыз === === 1 наурыз === [[Сурет:Operation Epic Fury Update, President Donald J. Trump.webm|thumb|Президент Трамп соққылар туралы жаңартылған ақпарат беріп, оның ішінде [[Әли Хаменеи]]ге жасалған қастандық туралы да мәлімдеді.]] Иранның жоғары лауазымды қауіпсіздік қызметкері [[Әли Лариджани]] 1 наурызда [[Уақытша басшылық кеңесі]]нің құрылғанын жариялап, АҚШ пен Израильді Иранды ыдыратуға тырысып жатыр деп айыптады. Ол «сепаратистік топтарға» қандай да бір іс-қимылға барған жағдайда оның салдары ауыр болатынын ескертті.<ref name="Reuters-2026">{{Cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Трамп [[NBC News]] телеарнасына берген сұхбатында Иран басшылығының «айтарлықтай бөлігі» өлтірілгенін хабарлады.<ref>{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Trump says 'a large amount' of Iran's leadership is gone |url=https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/trump-responds-reports-ayatollah-death-rcna261149 |access-date=1 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> Израиль ирандық нысандарға қарсы соққылардың жаңа толқынын бастады.<ref name="Reuters-2026" /> === 2 наурыз === ​2 наурызда Дубай, Абу-Даби, Доха<ref name="CNN-2026"/> және [[Беэр-Шева]]<ref>{{Cite news |title=Video shows Iranian missile strike hit Beersheba, Israel |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/3/2/video-shows-iranian-missile-strike-hit-beersheba-israel |access-date=2 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> қалаларына Иран тарапынан соққылар жасалғаны туралы хабарланды. [[Кувейт]]тегі АҚШ елшілігіне соққы тиіп, соның салдарынан ол белгісіз мерзімге жабылды. Қаза тапқандар мен жараланғандар туралы ақпарат түскен жоқ.<ref>{{Cite news |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |title=Live Updates: U.S. death toll in Iran war rises to 6 as Trump says campaign could last 5 weeks |first=Tucker |last=Reals |date=3 March 2026 |work=[[CBS News]]}}</ref><ref name="Reals" /> Сонымен қатар АҚШ туымен жүзген Stena Imperative танкері мен Гондурас туымен жүзген Athe Nova танкеріне соққы берілді.<ref>{{Cite news |date=2 March 2026 |title=US flagged products tanker hit by unknown projectiles in Bahrain port, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-flagged-products-tanker-hit-by-unknown-projectiles-bahrain-port-sources-say-2026-03-02/ |access-date=2 March 2026 |work=Reuters}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) қолбасшысының кеңесшісі болып табылатын жоғары лауазымды шенеунік Ормуз бұғазы арқылы өтетін кез келген кемені өртеп жіберетінін мәлімдеп, аймақтан ешқандай мұнай шығарылмайтынын айтты.<ref>{{cite news |last1=McCreesh |first1=Shawn |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Schmitt |first3=Eric |last4=Cooper |first4=Helene |last5=Pérez-Peña |first5=Richard |title=Live Updates: Trump Suggests Extended War on Iran as U.S. Adds to Forces in Mideast |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/02/world/iran-us-israel-attack-trump |work=The New York Times |date=2 March 2026}}</ref> === 3 наурыз === [[Сурет:Attack around Enghelab Square 9.jpg|thumb|Энгелаб алаңы, Тегеран, 2026 жылғы 3 наурыз]] ​​3 наурызда Израиль мен АҚШ-тың соққылары нәтижесінде [[Тегеран]]дағы Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің (SNSC) штаб-пәтері,<ref>{{cite web |title=Israel strikes Iran leadership compound in central Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603031120 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Мүдделерді анықтау кеңесінің ғимараты<ref>{{cite web |title=Video shows ruins of Iran's Expediency Council building after strikes |url=https://www.iranintl.com/en/202603037480 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> және Израиль шенеуніктері «Мин Задай» деп атаған жерасты ядролық қару нысаны жойылды.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=IDF destroys secret nuclear site, thousands of missile pads |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888715 |access-date=3 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Бушер әуежайына соққы беріліп, әуежай терминалы зақымданды және [[Iran Air]] компаниясының [[Airbus A319]] (EP-IEP) ұшағы жойылды.<ref>{{cite web |title=Iran Air A319 Destroyed on the Ground at Bushehr — Tehran's Mehrabad Airport Was Hit Too |url=https://viewfromthewing.com/iran-air-a319-destroyed-on-the-ground-at-bushehr-tehrans-mehrabad-airport-was-hit-too/ |website=View from the Wing |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Iran Air Airbus A319 destroyed following military escalation in Iran. |url=https://www.aeroflap.com.br/en/iran-air-airbus-a319-destroyed-after-military-escalation-in-ira/ |website=Aeroflap |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Бұл соққылардың Бушер атом электр станциясына жақын жерде (шамамен 12 шақырым қашықтықта) жасалуына байланысты Ресейдің «[[Росатом]]<nowiki/>» агенттігі жаңа блоктардың құрылысын тоқтатып, ирандық шенеуніктермен байланыстың үзілуіне орай маңызды емес қызметкерлерді эвакуациялады.<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/usa/tramp-&#x20;kongreske-iranga-karsyi-sogyis-&#x20;kimyildaryinyin-373924/amp/ Трамп Конгреске соғыстың аяталғаны туралы хабарлады]</ref><ref>{{cite web |title=Civilian Iran Air Passenger Jet Destroyed at Bushehr Airport, Rosatom Nuclear Plant Suspended |url=https://sundayguardianlive.com/world/iran-israel-latest-news-civilian-iran-air-passenger-jet-destroyed-at-bushehr-airport-rosatom-nuclear-plant-suspended-173844/amp/ |website=[[The Sunday Guardian]] |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка қарулы күштері Иранның әскери-теңіз әлеуетіне айтарлықтай зақым келтіргенін мәлімдеді.<ref>[https://qazaqstan.tv/news/224292 Соғыстың бесінші күні: АҚШ пен Израильдің соққылары]</ref> Негізгі соққылар Оман шығанағында жасалып, нәтижесінде бірнеше ирандық әскери кеме жойылды және маңызды базалар істен шықты.<ref>{{Cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=3 March 2026 |website=Naval News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Trevithick |first1=Joseph |last2=Rogoway |first2=Tyler |date=2 March 2026 |title=Iran's Key Naval Base On Strait Of Hormuz Set Ablaze From Strikes |url=https://www.twz.com/news-features/irans-key-naval-base-on-strait-of-hormuz-set-ablaze-from-strikes |access-date=3 March 2026 |website=The War Zone |language=en-US}}</ref> Израиль тарапы Тегеранда Құдыс күштерінің Ливандағы бөлімшесінің қолбасшысы [[Дауд Әлизаде]]ні жойғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=3 March 2026 |title=Top IRGC commander, responsible for Lebanon, killed in Tehran strike — IDF |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/top-irgc-commander-responsible-for-lebanon-killed-in-tehran-strike-idf/ |access-date=3 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Сондай-ақ, зымыран соққысына жауап ретінде «Хезболланың» ондаған мүшесі ұсталды.<ref name="Al Jazeera English"/> ​Әуе соққысынан қалған үйінділер ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген [[Гүлстан сарайы]]на зақым келтірді.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=UNESCO shares concerns over protection of cultural heritage sites |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/03/unesco-expresses-concern-over-the-protection-of-cultural-heritage-sites-in-middle-east |access-date=3 March 2026 |website=euronews |language=en}}</ref> Осыған байланысты [[ЮНЕСКО]] арнайы мәлімдеме жасап, ұйымның меншігі болып табылатын нысандарға зақым келтіру халықаралық құқықты бұзу болып саналатынын ескертті.<ref>{{Cite web |last=Purwar |first=Krati |date=3 March 2026 |title=How Iran Conflict Damaged Golestan Palace, Once Home Of Peacock Throne Looted From Delhi |url=https://www.ndtv.com/lifestyle/how-iran-conflict-damaged-golestan-palace-once-home-of-peacock-throne-looted-from-delhi-11162756/amp/1 |access-date=3 March 2026 |website=NDTV}}</ref> === 4 наурыз === [[Сурет:Operation-Roaring-Lion-0011.jpg|thumb|Израиль Әскери-әуе күштерінің F-35I «Adir» жойғышы ирандық [[Як-130]] ұшағын атып түсірді. Бұл — [[F-35]] ұшағының басқарылатын әскери ұшақты алғаш рет жоюы.]] ​4 наурызда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Иранға қарсы жасалатын АҚШ пен Израильдің біріккен соққылары одан әрі күшейетінін мәлімдеді.<ref name="ABC News-2" /> Израиль әскерилері «Басидж» жасақтарының штаб-пәтеріне соққы берді.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Israel says it hits security headquarters across Tehran, as Iran attacks US sites in Dubai and Qatar |url=https://www.bbc.com/news/live/c62gg44d53xt |access-date=4 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Ирандық дереккөздердің хабарлауынша, [[Әли Хаменеи]]дің үлкен ұлы әрі оның ықтимал мұрагері ретінде қарастырылатын [[Моджтаба Хаменеи]] әуе соққысынан аман қалды.<ref>{{Cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=4 March 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> ​Катар билігі ел аумағында Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) ұяшығы ретінде жұмыс істеген он адамды тұтқындады. Олар Катардың әскери инфрақұрылымы туралы мәліметтер жинаған, ал кейбіреулері дрондарды басқару бойынша арнайы дайындықтан өткен.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Qatar State Security announces the arrest of two cells affiliated with the Iranian Revolutionary Guard |url=https://thepeninsulaqatar.com/article/04/03/2026/qatar-state-security-announces-the-arrest-of-two-cells-affiliated-with-the-iranian-revolutionary-guard |access-date=3 March 2026 |website=The Peninsula |language=en}}</ref> ​Израиль Қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) Тегеран аспанында F-35I «Adir» жойғышы ирандық ресейлік өндірістегі Як-130 жауынгерлік оқу-жаттығу ұшағын атып түсіргенін хабарлады. Бұл оқиға F-35 ұшағының әуе шайқасында басқарылатын жойғыш ұшақты алғаш рет жоюы ретінде тіркелді.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888768|title=Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight|date=5 March 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref> === 5 наурыз === [[Сурет:Armada Española F105 Cristóbal Colón.jpg|thumb|Испания Кипр аралына төнуі мүмкін әуе қауіптерінен қорғау мақсатында аймаққа [[Cristóbal Colón]] фрегатын жіберді.]] ​5 наурызда Әзербайжан үкіметі Иран тарапынан жіберілген екі дронның [[Иранның Әзербайжанға жасаған соққылары (2026)|Әзербайжанның Нахшыван эксклавына соққы]] бергенін мәлімдеді.<ref name="Reuters-2026b">{{Cite news |date=5 March 2026 |title=Missiles, drones coming from Iran fell on airport in Azerbaijan, source says |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/missiles-drones-coming-iran-fell-airport-azerbaijan-source-says-2026-03-05/|work=Reuters|access-date=5 March 2026}}</ref> Сыртқы істер министрлігінің хабарлауынша, бір дрон Нахшыван халықаралық әуежайының терминал ғимаратына түссе, екіншісі [[Шекер-абад]] ауылындағы мектеп ғимаратының жанына құлаған. Соққы салдарынан әуежай зақымданып, екі бейбіт тұрғын жараланды.<ref name="Apa.az">{{Cite web |title=Azerbaijan MFA: Iran carried out drone attack on Nakhchivan, two civilians injured |url=https://en.apa.az/foreign-policy/azerbaijan-mfa-iran-carried-out-drone-attack-on-nakhchivan-two-civilians-injured-statement-494963 |access-date=5 March 2026 |website=Apa.az |language=en}}</ref> Әзербайжан Иран елшісін шақыртып,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Live – Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=5 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> өз дипломаттарын Ираннан кері қайтарды<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan withdraws its diplomats from Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> және әскери жауап қайтаруға уәде берді.<ref>{{Cite news |last=Grove |first=Thomas |title=Azerbaijan Promises Response to Iran Drone Attack |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/azerbaijan-promises-response-to-iran-drone-attack-hvHWhD8clntw8dAbD82l |access-date=5 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Иран Сыртқы істер министрі [[Аббас Аракчи]] бұл оқиғаны Израильдің «жалған ту» операциясы болуы мүмкін деп тұспалдаса,<ref>{{cite news |title=Iran denies its drones hit airport in Azerbaijan's exclave as war widens |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/5/iranian-drones-hit-airport-in-azerbaijans-exclave-as-us-israel-war-widens |date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |pages=5 March 2026}}</ref> [[Azer News]] басылымы Ислам революциясы сақшылары корпусына (ИРСК) қатысы бар Telegram-арнаның Нахшывандағы соққы үшін жауапкершілікті өз мойнына алғанын хабарлады.<ref>{{cite web |url=https://www.azernews.az/nation/255270.html |title=Iranian drones hit Azerbaijan's Nakhchivan Airport, four casualties reported [VIDEO/UPDATED] |date=5 March 2026 |publisher=Azernews |access-date=5 March 2026}}</ref> === 6 наурыз === [[Сурет:Airstrike on the residential town of Shahid Boroujerdi 20 Avash.webp|thumb|right|АҚШ пен Израиль әуе соққыларының салдары, Тегеран, Иран, 2026 жылғы 6 наурыз.]] [[Шри-Ланка Әскери-теңіз күштері]] өз жағалауында ирандық [[IRIS Bushehr]] танкерін және оның 208 адамнан тұратын экипажын ұстап қалды. Бұл — Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі бейтарап елде әскери кеменің мәжбүрлі түрде тоқтатылуының алғашқы оқиғасы.<ref>{{Cite web |title=Sri Lanka Takes Control of Iranian Ship Iris Bushehr and 208 Crew |url=https://english.newsfirst.lk/2026/3/5/sri-lanka-takes-control-of-iranian-ship-iris-bushehr-and-208-crew |access-date=6 March 2026 |website=News First |language=en}}</ref> Трамп соғыстың қанша уақытқа созылатынына қатысты «ешқандай уақыт шектеуі жоқ» екенін мәлімдеді,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Trump says he has 'no time limits' on how long war with Iran could go on |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ал Хегсет соғыстың «жаңа ғана басталғанын» айтты.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Hegseth says the US has "only just begun to fight" in war with Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> АҚШ пен Израильдің әуе соққылары [[Лорестан]]дағы Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) барлау нысанына тиді.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Israeli, US strikes hit IRGC intelligence site in Lorestan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543#202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ливанның оңтүстігінде БҰҰ-ның Ливандағы уақытша күштері ([[UNIFIL]]) құрамындағы Гананың үш бітімгері зымыран соққысына ұшырап, жараланды.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=War in Middle East live: Three Ghanaian peacekeepers in Lebanon wounded in missile attacks |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260306-us-warns-bombardment-surge-as-israel-strikes-iran-lebanon |access-date=6 March 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Әзербайжанда [[Баку-Тбилиси-Жейхан мұнай құбыры]]на, Израиль елшілігіне және [[Баку]]дегі синагогаларға қарсы бағытталған, Иранмен байланысы бар делінген террорлық әрекеттің жолы жергілікті құқық қорғау органдары тарапынан кесілді.<ref>{{Cite web |title=Azerbaijan announces prevention of terrorist attacks planned by Iran against Israeli Embassy and synagogue |url=https://ukranews.com/en/amp/news/1138555-azerbaijan-announces-prevention-of-terrorist-attacks-planned-by-iran-against-the-israeli-embassy |access-date=6 March 2026 |website=Ukranews}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rustamova |first=Saida |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it stopped Iranian terror attack plot and dismantled spy cell |url=https://www.euronews.com/2026/03/06/azerbaijan-says-it-stopped-iranian-terror-attacks-dismantled-terror-cells |access-date=6 March 2026 |work=[[EuroNews]]}}</ref> Осы оқиғаға қатысты айыпталған тұлғалардың соты сол күні басталды. Сот процесі барысында олардың «[[Вилаяти-Хорасан]]<nowiki/>» деп аталатын «Ислам мемлекеті» ұяшығының және Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) мүшелері екені анықталды.<ref>{{Cite web |title=Trial Begins in Azerbaijan for Individuals Accused of Planning Terrorist Attack on Foreign Embassy |url=https://1news.az/en/news/20260306101511518-Trial-Begins-in-Azerbaijan-for-Individuals-Accused-of-Planning-Terrorist-Attack-on-Foreign-Embassy |access-date=6 March 2026 |website=1news.az |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it foiled alleged IRGC plot |url=https://www.iranintl.com/en/202603062469 |access-date=6 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> === 7 наурыз === АҚШ пен Израиль күштері Тегеран мен Исфаһандағы көптеген нысандарға соққы жасады.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Live - Iran will never surrender unconditionally, Pezeshkian says |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Дереккөздердің хабарлауынша, бұл шабуылдардың нысанасы «террорлық режимнің» инфрақұрылымы болған.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Broad wave of strikes begins in Tehran, Isfahan, IDF says |url=https://www.iranintl.com/en/202603078761 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ Израильге 151 миллион доллар көлемінде қару-жарақ сатуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Fulton |first=Adam |last2=Marcos |first2=Coral Murphy |last3=Campbell |first3=Lucy |last4=Badshah |first4=Nadeem |last5=Ho |first5=Vivian |last6=Ali |first6=Taz |last7=Corlett |first7=Eva |date=7 March 2026 |title=Tehran warns Europe to stay out of conflict or face 'retaliation' – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/06/iran-war-live-updates-us-temporarily-lets-india-buy-russian-oil-amid-energy-fears-israeli-military-launches-strikes-on-beirut |access-date=7 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Бұған қоса, АҚШ Таяу Шығысқа үшінші авиатасымалдағышын — [[USS George H. W. Bush]] кемесін жіберді.<ref>{{Cite web |title=Operation Epic Fury: Is US Deploying 3rd Carrier, USS George H.W. Bush (CVN‑77), To The Middle East Amid Iran War? Here's All We Know |url=https://www.freepressjournal.in/world/operation-epic-fury-is-us-deploying-3rd-carrier-uss-george-hw-bush-cvn77-to-the-middle-east-amid-iran-war-heres-all-we-know |access-date=7 March 2026 |website=Free Press Journal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shelbourne |first=Mallory |date=6 March 2026 |title=USS Gerald R. Ford Now in the Red Sea, USS George H.W. Bush Wraps Pre-Deployment Exercises |url=https://news.usni.org/2026/03/06/uss-gerald-r-ford-now-in-the-red-sea-uss-george-h-w-bush-wraps-pre-deployment-exercises |access-date=7 March 2026 |website=USNI News |language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:Cite|web |date=7 March 2026 |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=7 March 2026 |website=[[Azerbaijani Press Agency]]}}</ref> Иранның соққылары нәтижесінде [[Басра]]да орналасқан америкалық [[Halliburton]] компаниясының нысандары мен мұнай өңдеу зауыттары зақымдалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Drone attack on foreign oil compound in Iraq's Basra sets Halliburton and KBR facilities ablaze |url=https://in-cyprus.philenews.com/international/drone-attack-basra-halliburton-kbr-fire-iraq-live/ |access-date=6 March 2026 |website=Philenews |language=en-US}}</ref> Таңға жуық Тегерандағы [[Мехрабад халықаралық әуежайы]]на соққы берілді. Израиль Қорғаныс армиясының (ЦАХАЛ) мәлімдеуінше, бұл шабуыл кезінде «Құдыс күштеріне» тиесілі 16 ұшақ жойылған.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=7 March 2026 |title=IDF says it destroyed 16 aircraft used by Revolutionary Guard's Quds Force in Tehran airport strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-it-destroyed-16-aircraft-used-by-revolutionary-guards-quds-force-in-tehran-airport-strikes/ |access-date=7 March 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Live updates: Huge explosions rock Tehran airport as Trump demands Iran's 'unconditional surrender' |url=https://www.bbc.com/news/live/ceqvwrydzpqt |access-date=7 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> [[NDTV]] телеарнасының хабарлауынша, бір аптаға созылған ұрыс қимылдарынан кейін Иранның иелігінде шамамен бір мыңға жуық баллистикалық зымыран ғана қалуы мүмкін.<ref>{{Cite web |last=Som |first=Vishnu |date=7 March 2026 |title=Iran's Ballistic Missiles Could Be Under 1,000, Drone Attacks Tapering: Ian Bremmer To NDTV |url=https://www.ndtv.com/world-news/us-iran-israel-war-tehrans-ballistic-missiles-could-be-under-1-000-drone-attacks-tapering-ian-bremmer-to-ndtv-11180129/amp/1 |access-date=7 March 2026 |website=[[NDTV]]}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) Мальта туымен жүзген «Prima» мұнай танкеріне дронмен шабуыл жасағанын мәлімдеді. Бұл іс-қимыл «ИРСК Әскери-теңіз күштерінің қозғалысқа тыйым салу және Ормуз бұғазындағы қауіпсіздіктің болмауына қатысты бірнеше рет жасаған ескертулерін елемеуіне» байланысты орын алған.<ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Iran attacks Malta-flagged tanker in Gulf near Strait of Hormuz |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374269 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> Пезешкиан тілшілерге Иран 7 наурыздан бастап көрші елдерге соққы беруді тоқтататынын, бірақ шабуыл сол елдердің аумағынан жасалған жағдайда бұл ереже қолданылмайтынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=7 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> Осы мәлімдемеге қарамастан, кейінірек Дубай халықаралық әуежайына ирандық дрондар тарапынан шабуыл жасалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=7 March 2026 |work=[[Euronews]] |language=en}}</ref> Түркия Солтүстік Кипрді қорғау мақсатында Кипр аралының әуе кеңістігін күзету үшін F-16 жойғыштарын жіберу мәселесін қарастыра бастағаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Turkey considering deployment of F-16s to Cyprus, ministry source says |url=https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1297369/turkey-considering-deployment-of-f-16s-to-cyprus-ministry-source-says/ |access-date=7 March 2026 |website=eKathimerini |language=en}}</ref> ''BBC News'' мәліметінше, Ұлыбританияның Корольдік Әскери-теңіз күштері аймақтағы британдық мүдделерді қорғау және әскери әлеуетті күшейту үшін [[HMS Prince of Wales]] авиатасымалдағышын орналастыруы мүмкін.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=British aircraft carrier HMS Prince of Wales prepped to set sail |url=https://www.bbc.com/news/articles/c39w2nj1rk8o |access-date=7 March 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> === 8 наурыз === Кувейт тарапы өз міндеттерін атқару кезінде екі офицерінің қаза тапқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Kuwait city tower erupts in flames as Iran launches new wave of strikes in the Gulf |url=https://www.the-independent.com/news/world/middle-east/kuwait-city-tower-fire-drones-iran-war-b2934196.html |access-date=2026-03-08 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Din |first=Menna |last2=Muhammad |first2=Al Gebaly |last3=Baum |first3=Bernadette |date=8 March 2026 |title=Two Kuwaiti interior ministry officers killed 'while performing duties' |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-kuwait-fire-officers-killed-while-performing-duties-fire-force-says-2026-03-08/ |work=Reuters}}</ref> Сауд Арабиясының Азаматтық қорғаныс агенттігі [[Әл-Хардж]] қаласындағы нысанға жасалған соққыдан 2 адам қаза тауып, тағы 12 адамның жараланғанын мәлімдеді.<ref name="auto">{{Cite web |date=8 March 2026 |title=2 killed, 12 wounded after projectile hits building in Saudi Arabia |url=https://aje.news/64yl8m?update=4378860 |website=Al Jazeera}}</ref> Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі елдің қарулы күштері Иракқа қарай бағытталған ирандық дронның жолын кескенін растады. Сонымен қатар, министрлік алдағы уақытта әуе қауіптерін анықтауға көмектесу үшін аймаққа [[Merlin тікұшағы]]н жіберу ниетін білдірді.<ref>{{Cite web |last=Kelliher |first=Fiona |last2=Magee |first2=Caolán |title=‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=2026-03-08 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Қызыл жарты ай қоғамының мәліметінше, соғыс басталғаннан бері барлығы 65 мектеп пен 32 медициналық нысан (ауруханалар мен фармацевтикалық мекемелер) шабуылға ұшырады. Сондай-ақ 10 000-нан астам азаматтық нысан зақымданды.<ref name="auto3"/> === 9 наурыз === Таңертең ерте Бахрейн, Кувейт және Катарда бірнеше жарылыс болғаны хабарланды. Манама маңында жасалған ирандық дрон шабуылы салдарынан кемінде 32 Бахрейн азаматы жараланды, олардың төртеуі — «ауыр жағдайда».<ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media |url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post |access-date=9 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Сауд Арабиясы өз күштерінің [[Шайба мұнай кен орны]]н нысанаға алған төрт дронды жойып жібергенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Live updates: Mojtaba Khamenei has been chosen as Iran's new supreme leader |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026#0000019c-d07c-db8e-a5df-f27e8cee0000 |access-date=9 March 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Иран Израильге зымыран соққыларын жасауды жалғастырды, хабарламаларға қарағанда, кем дегенде бір зымыран кассеталық оқтұмсықпен жабдықталған.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=Video shows Iranian cluster bomb submunitions raining over Israel; why the weapon is tricky - The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/video-shows-iranian-cluster-bomb-submunitions-raining-over-israel-why-the-weapon-is-tricky/articleshow/129304415.cms |access-date=2026-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> НАТО Түркияның әуе кеңістігінде екінші баллистикалық зымыранның атып түсірілгенін растады.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=2026-03-09 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Зымыран сынықтары [[Газиантеп]] аймағына құлаған.<ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=NATO Intercepts Iranian Ballistic Missile in Turkish Airspace, Türkiye's Defense Ministry Says |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899194/slug |access-date=2026-03-09 |website=[[Kurdistan24]] |language=en}}</ref> === 10 наурыз === Иран Ислам революциясы күзеті корпусының жоғары лауазымды қолбасшысы Иран тек салмағы 1000 кг және одан жоғары оқтұмсығы бар зымырандарды қолданып жатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=2026|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972}}</ref> AFP агенттігі Иранның бұл шабуылдары соғыс басталғалы бергі «ең қарқынды және ауыр» соққылар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=2026-03-10 |title=Iran-US war latest: Trump threatens heavy escalation after Iran ‘begins laying mines in Strait of Hormuz’ |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=2026-03-11 |work=The Independent |language=en}}</ref> Бұл әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерін шамадан тыс жүктеу тактикасынан жоғары тиімділіктегі тесу соққыларына ауысуды көрсетеді.<ref name="ndtv10march">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran}}</ref> Сирия президенті әкімшілігінің Хезболланы қарусыздандыруды қолдауынан және Сирия армиясының Ливан шекарасында жұмылдыру науқанын бастауынан кейін,<ref name="Middle East Eye-2" /><ref>{{Cite web |last=Chbaro |first=Asrar |date=6 March 2026 |title=What's Going on the Lebanon–Syria Border?|url=https://alhurra.com/en/15595 |access-date=10 March 2026 |website=Alhurra |language=en-US}}</ref> Ливан тарапынан атылған снарядтар Дамаскіден 20 шақырым жердегі, [[Сирия Қарулы Күштері]] орналасқан [[Сергая]] қаласына құлады.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Shells Fired From Lebanon Land West of Syrian Capital, Country's Military Says |url=https://www.nytimes.com/2026/03/09/world/middleeast/syria-hezbollah-iran-lebanon.html |url-access=registration |access-date=10 March 2026 |work=[[The New York Times]]}}</ref> Соққылар туралы ақпаратты [[Сирия армиясы]]ның Жедел басқармасы растады.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=Hezbollah shells hit Syrian army positions near Serghaya |url=https://sana.sy/en/syria/2301565/ |access-date=10 March 2026 |language=en-US}}</ref> Күннің екінші жартысында Израиль Бейруттың оңтүстік маңындағы тұрғындарға шұғыл эвакуациялау туралы ескерту жасады.<ref>{{Cite web |title=Urgent Israeli warning for residents of southern suburbs of Beirut: Evacuate immediately |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/912936/lbci-lebanon-articles/en |access-date=10 March 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}</ref> Хегсет Иранға бұдан да қарқынды, соғыс басталғалы бергі ең қуатты соққылар жасалатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Secretary of War Pete Hegseth says more intense strikes will hit Iran |url=https://www.usatoday.com/videos/news/politics/2026/03/10/pete-hegseth-on-iran-more-intense-strikes-are-coming/89081095007/ |access-date=10 March 2026 |work=[[USA TODAY]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=11 March 2026 |title=Iran-US war latest: Tehran launches 'most intense' barrage of missiles since start of conflict |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=11 March 2026 |work=The Independent |language=en}}</ref> АҚШ адмиралы Брэд Купердің хабарлауынша, Иранның баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыстың алғашқы күнімен салыстырғанда 90%-ға, ал ұшқышсыз ұшу аппараттарын (ҰҰА) ұшыру көрсеткіші 80%-ға төмендеген.<ref name="jpost10march" /><ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=10 March 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Iran Ballistic Missile Attacks Down by 90%, U.S. Admiral Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/JNo5ymksP7KK4x2Rvk2e |access-date=10 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Қорғаныс саласының сарапшысы Эй Джей Джаффтың мәліметінше, зымыран ұшыру көрсеткіші 92%-ға (480-нен 40-қа дейін), ал ҰҰА ұшыру көрсеткіші де 92%-ға (720-дан 60-қа дейін) азайған.<ref name="jpost10march" /> === 11 наурыз === АҚШ-тың он бір B-1 және үш B-52 бомбалаушы ұшағы Ұлыбританиядағы Фэйрфорд корольдік әуе күштері базасына ([[RAF Fairford]]) орналастырылды; алыс қашықтықтан түсірілген фотосуреттер бомбалардың тиеуге дайындалып жатқанын көрсетті.<ref name=":1">[https://24.kz/kz/zha-aly-&#x20;tar/lemde/756371-aks-pen-izrail-iranga-&#x20;karsy-sogys-asty АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыс ашты]</ref><ref name=":1" /> Бұл оқиға АҚШ қорғаныс министрі Пит Хегсеттің бұл күнді «Иран ішіндегі соққылардың ең қарқынды күні» деп атаған мәлімдемесінен кейін орын алды, бірақ миссияның нақты нысаналары белгісіз қалып отыр.<ref>{{Cite news |last1=Ambrose |first1=Tom|last2=Ho |first2=Vivian |last3=Corlett |first3=Eva |date=11 March 2026 |title=Middle East crisis live: three ships hit in strait of Hormuz as Iran calls vessels belonging to US or allies 'legitimate targets' |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/11/iran-war-live-updates-trump-oil-hormuz-protestors-us-israel-beirut-middle-east-latest-news?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-69b1576c8f0828aedd6b1e1c#block-69b1576c8f0828aedd6b1e1c |access-date=11 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Тегерандағы [[Сепах банкі]]нің филиалына соққы жасалды, бұл Ислам революциясы сақшыларының корпусын алдағы уақытта аймақтағы АҚШ немесе Израиль банктеріне жауап ретінде соққы беруі мүмкін екенін ескертуге итермеледі.<ref>{{Cite web |title=Missile Strike Hits Bank Sepah Branch in Tehran, IRGC Warns of Retaliation |url=https://iranwire.com/en/news/150256-missile-strike-hits-bank-sepah-branch-in-tehran-irgc-warns-of-retaliation/ |access-date=12 March 2026 |website=iranwire |language=en}}</ref> Иран АҚШ-та орналасқан медициналық бұйымдар шығаратын компанияға кибершабуыл жасаған көрінеді.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran appears to have conducted a significant cyberattack against a U.S. company, a first since the war started |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-appears-conducted-significant-cyberattack-us-company-first-war-st-rcna263084 |access-date=12 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> === 12 наурыз === [[ЮНИСЕФ]]-тің хабарлауынша, соғыс басталғалы бергі қақтығыстар салдарынан 1100-ден астам бала жарақат алған немесе қаза тапқан (мәліметтер бойынша Иранда 200, Ливанда 91, Израильде 4 және Кувейтте 1 бала қаза тапты), жүздеген мың адам босқынға айналды, ал миллиондаған бала мектепке бару мүмкіндігінен айырылды. Сондай-ақ ұйым бұл көрсеткіштердің әлі де өсуі мүмкін екенін атап өтті.<ref>{{Cite web |last1=Rowlands |first1=Lyndal|last2=Sabah|first2=Zaid |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=12 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Иран барлау министрінің орынбасары Акбар Гаффари әуе соққысынан қаза тапты.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran deputy intelligence minister killed in strikes on Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603125490 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ирандағы куәгерлер бірнеше қалада жарылыстар болғанын және әскерлердің орналастырылып жатқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Witnesses report explosions and troop deployments in Iran cities |url=https://www.iranintl.com/en/202603121626 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Иранның шабуылы салдарынан Ирак жағалауында екі мұнай танкері өртеніп, бір адам қаза тапты; бұл оқиға Иракты барлық мұнай терминалдарының жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті.<ref>{{Cite news |last=Yoon |first=John |last2=Solomon |first2=Erika |date=12 March 2026 |title=Deadly Attack on Oil Tankers Prompts Iraq to Close Oil Terminals |url=https://www.nytimes.com/2026/03/12/world/middleeast/iraq-oil-tankers-attack-iran-war.html |access-date=12 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Сефевидтер дәуіріне жататын тарихи [[Рашк-е Женан]] ғимараты АҚШ пен Израильдің тікелей соққыларынан қирады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Day 13 of the U.S.-Israeli War on Iran: More Than Three Million Displaced |url=https://www.en-hrana.org/day-thirteen-of-the-u-s-israeli-war-on-iran-more-than-three-million-displaced/ |access-date=13 March 2026 |website=HRANA}}</ref> Исфахан провинциясының мәдени мұра жөнінен директор орынбасары Рухолла Сейед әл-Асгаридің мәліметінше, басқа да зақымдалған нысандар қатарында [[Чехел Сотун павильоны]], [[Ракиб Хане зәулім үйі]], [[Теміршілер залы]], [[Ашраф залы]] және [[Али Капу сарайы]]ның терезелері бар.<ref>{{Cite web |title=آسیب به چند بنای تاریخی در حمله اسرائیل به اصفهان |url=https://iranwire.com/fa/news-1/150147-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ |access-date=13 March 2026 |website=iranwire |language=fa}}</ref> Ирак Күрдістанындағы Мала Кара базасында жасалған ұшқышсыз ұшу аппаратының соққысынан алты француз сарбазы жарақат алды. Франция президенті [[Эммануэль Макрон]] 13 наурызда осы шабуыл салдарынан бір француз сарбазының қаза тапқанын мәлімдеді.<ref name="lm13march">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=French soldier killed and several wounded in attack in Iraq's Kurdistan region, confirms Macron |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/13/french-soldier-killed-in-attack-in-iraq-s-kurdistan-region-confirms-macron_6751397_4.html |access-date=13 March 2026 |website=[[Le Monde]]}}</ref> Иракта АҚШ Әскери-әуе күштерінің екі [[Boeing KC-135]] жанармай құю ұшағы апатқа ұшырады. Олардың бірі Ирак аумағына құлап, кем дегенде төрт адам қаза тапты, ал екіншісі зақымдалғанына қарамастан Израильге қонды.<ref>{{cite web |title=Accident Boeing KC-135R Stratotanker 62-3556, Thursday 12 March 2026 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/567873 |publisher=[[Aviation Safety Network]] |date=13 March 2026}}</ref> Бұл — соғыс кезінде жоғалған АҚШ-тың төртінші ұшағы.<ref>{{cite web |last1=Finnerty |first1=Ryan |title=US Air Force KC-135 crashes in western Iraq while supporting Iran air war |url=https://www.flightglobal.com/fixed-wing/us-air-force-kc-135-tanker-crashes-in-iraq/166648.article |work=FlightGlobal |access-date=13 March 2026}}</ref> Иран әскерилері [[Пальмахим]] және [[Овда]] әуе базаларын, сондай-ақ [[Шин-Бет]] штаб-пәтерін қоса алғанда, Израильдің әскери нысаналарына соққы жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=12 February 2026 |title=Iran says it targets Israeli bases, accuses Israel of targeting hospitals|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-says-it-targets-israeli-bases-accuses-israel-of-targeting-hospitals |access-date=13 February 2026 |agency=[[Agence France-Presse]]|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> === 13 наурыз === Соғыстың экономикалық зардаптарымен күресу мақсатында АҚШ Ресей мұнайын сатуға қойылған шектеулерді уақытша алып тастады. Соған қарамастан, бұл шешім мұнай бағасына айтарлықтай әсер етпеді.<ref name="Cooper">{{Cite news |last=Cooper |first=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=13 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Израиль тарапы зымыран соққысынан кейін алған жарақаттарына байланысты 58 адамның ауруханаға жатқызылғанын хабарлады.<ref name="Cooper" /> Иран Парсы шығанағы елдеріне зымырандармен және ұшқышсыз ұшу аппараттарымен қайтадан соққы жасады, бұл мұнай бағасының өсуіне алып келді. Бахрейн жанармай резервуарларына жасалған шабуылдар туралы хабарлады. Кувейтте «жаудың ұшқышсыз ұшу аппараты» тұрғын үйге соққы беріп, екі адам жарақат алды. Кувейт билігі сонымен қатар қорғаныс нысандары мен елдің негізгі халықаралық әуежайына шабуыл жасалғанын, алты электр желісінің істен шыққанын мәлімдеді. AFP Дубай орталығында жарылыстар естілгенін хабарлады. Сонымен қатар, Ұлыбританияның теңіз сауда операциялары агенттігі БАӘ-дегі Джебель-Алиден солтүстікке қарай 65 шақырым жерде контейнер тасушы кемеге шабуыл жасалғанын хабарлады. Al Jazeera Arabic мәліметінше, Иорданияның барлық қаласында әуе дабылы қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=12 March 2026 |website=Aljazeera |language=en}}</ref> Соғыс басталғалы үшінші рет Түркияның әуе кеңістігіне баллистикалық зымырандар еніп, сәтті атып түсірілді; [[Адана]] қаласының маңында жарылыстар естіліп, Инджирлик әуе базасында дабыл қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=13 March 2026 |website=The Independent |language=en}}</ref> === Атысты тоқтату (8 сәуір – қазірге дейін) === ​АҚШ-тың [[Шығыс уақыты]] бойынша 7 сәуір күні сағат 18:32-де ([[Израиль]]де 8 сәуір, 01:32; [[Иран]]да 8 сәуір, 02:02), Президент Трамп Truth Social желісінде АҚШ пен Иранның Пәкістан Премьер-министрі [[Шехбаз Шариф]] пен фельдмаршал [[Асим Мунир]]дің араағайындығымен жасалған 10 тармақтан тұратын ұсыныс негізінде келісімге келгенін хабарлады.<ref>{{cite news |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-trump-deadline-hormuz-infrastructure-ceasefire-rcna267039 |work=[[NBC News]] |date=7 April 2026 |access-date=8 April 2026}}</ref> Трамп Иранның АҚШ-қа 10 тармақтан тұратын жоба жібергенін және АҚШ бұны «келіссөздер жүргізуге болатын негіз» деп санайтынын жазды.<ref name="PoliticoCeasefire">{{Cite news |first1=Jacob |last1=Wendler |first2=Paul |last2=McLeary |date=7 April 2026 |title=Trump announces Iran ceasefire ahead of 8 p.m. deadline |url=https://www.politico.com/news/2026/04/07/donald-trump-iran-war-ceasefire-00863103 |access-date=8 April 2026 |work=[[Politico]] |language=en}}</ref> АҚШ, Израиль және Иран екі апталық атысты тоқтату туралы келісті, оған сәйкес Иран Ормуз бұғазын қайта ашуға міндеттелді. Бұл туралы хабарлама Вашингтонда 7 сәуірде жасалғанымен, келісімді қабылдау және ресми түрде іске асыру Таяу Шығыстың жергілікті уақыты бойынша 8 сәуірде күшіне енді.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=What we know about the US and Iran's ceasefire deal |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce84z6y3ke4o |access-date=8 April 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> Атысты тоқтату туралы хабарламадан кейін Иранның [[Лаван аралы]]ндағы мұнай өңдеу зауыты мен [[Сирри аралы]]ндағы шикі мұнай экспорттау нысандарына «жау тарапынан шабуыл» жасалды. Бұл үшін жауапкершілікті ешбір тарап өз мойнына алған жоқ.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports |url=https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-refining-company-confirms-attack-lavan-refinery-shana-reports-2026-04-08/ |access-date=8 April 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Катар және Бахрейн сияқты Парсы шығанағындағы араб мемлекеттеріне зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы соққы беруді жалғастырды.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/uae-kuwait-bahrain-report-attacks-despite-iran-us-ceasefire |access-date=8 April 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Атысты тоқтату келісімінің нәтижесінде 17 сәуірде Иран Ливандағы бітімгершілік кезінде Ормуз бұғазы арқылы коммерциялық кемелердің өтуіне рұқсат берілетінін хабарлады.<ref>{{Cite web|date=17 April 2026 |title=Iran's foreign minister says passage of vessels via Hormuz Strait is open during ceasefire|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-foreign-minister-says-passage-vessels-via-hormuz-strait-is-open-during-2026-04-17/ |access-date=17 April 2026 |website=Reuters}}</ref> Кейінірек Президент Трамп осы жағдайға қарамастан, АҚШ-тың Иран порттарынан шығатын немесе оған тоқтайтын кемелерге қарсы қоршауы (блокадасы) өз күшінде қалатынын нақтылады.<ref>{{Cite news |date=17 April 2026 |title=Trump says blockade on Iran 'in full force' until deal is reached |url=https://www.reuters.com/world/trump-says-blockade-iran-in-full-force-until-deal-is-reached-2026-04-17/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Блокаданы жалғастыру туралы шешім Иранның Ормуз бұғазын қайта ашудан бас тартуына әкелді, сонымен қатар видеожазбаларда кемелердің бұғаздан кері бұрылып жатқаны көрсетілді.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/04/17/iran-war-ceasefire-lebanon-trump-updates--live/89652291007/|title=Strait of Hormuz won't reopen, Iranian leader tells Trump|first1=Michael|last1=Loria|first2=Christopher|last2=Cann|first3=Andrea|last3=Riquier|work=USA Today|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cnbc.com/2026/04/17/iran-trump-strait-hormuz-oil-tanker-traffic.html|title=Video shows ships turning away from the Strait of Hormuz as confusion persists over whether sea lane is really open|first=Spencer|last=Kendall|work=CNBC|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref> 18 сәуірде Иран АҚШ-тың теңіз қоршауын (блокадасын) тоқтатудан бас тартуына байланысты Ормуз бұғазына бақылауды қайта орнатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|date=18 April 2026 |title=Iran reimposes restrictions on Hormuz, accuses US of violating deal|url=https://www.business-standard.com/world-news/iran-reimposes-restrictions-on-hormuz-accuses-us-of-violating-deal-126041800390_1.html |access-date=18 April 2026 |agency=[[Associated Press]]|website=Business Standard}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ өз қоршауының нәтижесінде Иран порттарына тоқтауға немесе одан шығуға әрекеттенген 23 кеменің жолы кесілгенін хабарлады.<ref>{{Cite tweet |user=CENTCOM|number=2045464604688384243 |title= Littoral combat ship USS Canberra (LCS 30) patrols the Arabian Sea during the U.S. blockade}}</ref> 19 сәуірде Иран парламентінің спикері американдықтармен келіссөздерде «ілгерілеушілік» бар екенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=Iran's top negotiator Ghalibaf says there is 'progress' in talks with US |url=https://www.dw.com/en/irans-top-negotiator-ghalibaf-says-there-is-progress-in-talks-with-us/liveblog-post-76845971 |access-date=2026-04-19 |website=[[Deutsche Welle]]|language=en}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ Әскери-теңіз күштеріне Ормуз бұғазына мина қойып жатқан кез келген ирандық қайықтарды жоюға бұйрық берді.<ref name="telanganatoday23april">{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Trump orders US military to 'shoot and kill' Iranian boats in Hormuz |url=https://telanganatoday.com/trump-orders-us-military-to-shoot-and-kill-iranian-boats-in-hormuz |access-date=23 April 2026|agency=Associated Press|website=Telangana Today}}</ref> Иранның екі жүк кемесін қолға түсіргеніне қарамастан,<ref name="Guardian 24 Apr 26">{{cite news |title=Trump claims US has total control over strait of Hormuz after Iran seizes two container ships |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/23/trump-claims-us-has-total-control-over-strait-of-hormuz-as-iran-seizes-two-container-ships |work=[[The Guardian]] |date=24 April 2026}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ-тың Ормуз бұғазын толық бақылауда ұстап отырғанын мәлімдеді. Сондай-ақ ол бұғазды жауып отырған өзі екенін, себебі оны ашу Иранға «күніне 500 миллион доллар табуға» мүмкіндік беретінін айтты.<ref>{{cite news |title=Trump says he is keeping Strait of Hormuz closed, not Iran |url=https://www.aljazeera.com/amp/video/newsfeed/2026/4/23/trump-says-he-is-keeping-strait-of-hormuz-closed-not-iran |work=[[Al Jazeera English]] |date=23 April 2026}}</ref> [[The Guardian]] басылымы бұл жағдайды «қосарланған қоршау» деп сипаттап, АҚШ Әскери-теңіз күштері Иран порттарын қоршауға алғанымен, Иранның теңіздегі блокадасын тоқтата алмағанын немесе бұғазды АҚШ одақтастары үшін аша алмағанын атап өтті.<ref name="Guardian 24 Apr 26" /> Сол күні Трамп Израиль мен Ливанның атысты тоқтату режимін үш аптаға ұзартуға келіскенін жариялады.<ref>{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Iran war updates: Trump announces three-week Lebanon ceasefire extension |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/23/iran-war-live-israel-kills-lebanese-journalist-tehran-us-talks-stalled |access-date=24 April 2026 |website=Al Jazeera English}}</ref> 24 сәуірде Иран кеме ереже бұзушылықтар жасап, ескертулерді елеусіз қалдырғаннан кейін, оны Америка әскерилерімен сыбайлас болды деген күдікпен қолға түсіргенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=24 April 2026 |title=Iran Seizes Ship Suspected Of Collaborating With US Military, Cites Maritime Violations |url=https://www.news18.com/world/iran-seizes-ship-suspected-of-collaborating-with-us-military-cites-maritime-violations-ws-l-10056440.html |access-date=25 April 2026 |website=[[News 18]]}}</ref> 25 сәуірде Трамп Иранмен келіссөздер жүргізу үшін АҚШ келіссөзшілерінің Пәкістанға жоспарланған сапарын тоқтатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=25 April 2026 |title=US-Iran peace hopes fade despite Araghchi's diplomatic push |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/iran-tensions/iran-war/us-iran-peace-hopes-fade-despite-araghchi-s-diplomatic-push |access-date=26 April 2026 |agency =Reuters |website=Nikkei Asia}}</ref> ​1 мамырда Трамп 1973 жылғы «Соғыс өкілеттіктері туралы резолюцияға» сәйкес (бұл құжат қақтығыстарды 60 күнмен шектейді) Конгресс лидерлеріне хат жолдап, әскери іс-қимылдардың қазіргі уақытта аяқталғанын, бірақ қақтығыстың әлі де сақталып отырғанын хабарлады.<ref name=mang /> ​3 мамырда Трамп Америка Құрама Штаттары келесі күні таңертеңнен бастап Ормуз бұғазындағы кемелердің қозғалысын еркіндікке шығаруға көмектесетінін мәлімдеді.<ref name="internazionale3may">{{Cite web |date=3 May 2026 |title=Trump says US to help free up ships in Strait of Hormuz starting Monday morning |url=https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/03/trump-says-us-to-help-free-up-ships-in-strait-of-hormuz-starting-monday-morning |access-date=3 May 2026 |agency=Reuters |website=Internazionale }}</ref> == Соққылар мен шығындар == ​Иран тарапынан баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыс басталғаннан 4 наурызға дейін төмендеді; сарапшылар мұны ирандық зымырандар мен ұшыру қондырғылары қорының таусылуымен, сондай-ақ ұзаққа созылған соғысқа ресурстарды үнемдеу стратегиясымен түсіндіреді.<ref>{{Cite news |last=Clover |first=Charles |date=4 March 2026 |title=Rate of Iranian ballistic missile launches is declining, western officials say |url=https://www.ft.com/content/bc7b386f-23e9-4b97-8613-9f7abe985be1 |access-date=5 March 2026 |work=Financial Times}}</ref> 2026 жылғы 5 наурызда әскери дереккөз [[Fars ақпарат агенттігі]]не Иранның 28 ақпаннан бері 500-ден астам баллистикалық және теңіз зымырандарын, сондай-ақ 2000-ға жуық ұшқышсыз ұшу аппараттарын ұшырғанын хабарлады. Мәліметтерге сәйкес, ұшырылған снарядтардың шамамен 40 пайызы Израильге, ал 60 пайызы аймақтағы АҚШ нысандарына бағытталған.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Report: Iran launched more than 500 missiles, 2,000 drones since Saturday|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-03-05/ty-article-live/idf-launches-second-wave-of-strikes-on-regime-targets-in-tehran/0000019c-bb20-df64-a59c-fb765d040000?liveBlogItemId=1269733168#1269733168 |website=Haaretz|quote=Iran has launched more than 500 ballistic and naval missiles and about 2,000 drones since Saturday, a military source told Iran's Fars News agency, owned by the Revolutionary Guards. According to the report, about 40 percent of the launches were aimed at Israel, and about 60 percent were fired at American targets in the region.}}</ref> === Иран === ==== Әли Хаменеидің қазасы ==== [[Сурет:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|Хаменеи 2026 жылғы 12 ақпанда, өзіне қастандық жасалудан 16 күн бұрын.]] 2026 жылғы 28 ақпанда [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] қастандықпен өлтірілді. 1 наурыз күні таңертең Иранның мемлекеттік БАҚ-тары Хаменеидің қаза тапқанын ресми түрде жариялады.<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |script-title=fa:اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی |trans-title=Announcement of the martyrdom of His Highness Grand Ayatollah Seyyed Ali Hosseini Khamenei, Leader of the Islamic Revolution |language=fa |work=[[Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772|archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> Ислам революциясы сақшыларының корпусы бақылайтын [[Fars ақпарат агенттігі]] соққылар кезінде Хаменеидің қызы, күйеу баласы, немересі және келіні (Моджтаба Хаменеидің әйелі) Захра Хаддад-Адельдің де қаза тапқанын, ал [[Моджтаба Хаменеи]]дің өзі жараланғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Habibiazad |first=Ghoncheh |date=1 March 2026 |title=Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3Ae4590a21-5229-434d-be0f-4698491513f8#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Khamenei's relatives killed in the attacks too |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3A6e5ae80b-16ca-45fe-afde-a5e0e3fe5890#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=1 March 2026 |agency=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Мемлекетте 40 күндік аза тұту жарияланды.<ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[АҚШ-тың Ирандағы ядролық нысандарға жасаған соққылары]] * [[Венесуэладағы АҚШ әскери операциясы]] == Ескертпелер == {{notelist}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} <references /> [[Санат:2026 жылдағы Иран]] [[Санат:2026 жылғы қақтығыстар]] ghvxrzkhvepje17hx2gy11gh4u1wy2c 3622894 3622893 2026-06-27T10:28:55Z 1nter pares 146705 /* */ 3622894 wikitext text/x-wiki {{Ағымдағы оқиғалар}} {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Ирандағы соғыс (2026) |бөлім = |сурет = 2026 Iran war collage 3.jpg |сурет атауы = |дата = [[28 ақпан]] [[2026 жыл]]дан – қазірге дейін |орын = [[Оңтүстік-Батыс Азия]], [[Үнді мұхиты]] |себеп = Мәлімделген мақсаттар: * [[Иран ядролық бағдарламасы|Иранның ядролық қаруға]] ие болуына жол бермеу * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)|Ирандағы жаппай наразылық шерулерін]] қолдау |нәтиже = |статусы = ''жалғасуда'' |өзгерістер = |қарсылас1 = {{Байрақ|Израиль}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |қарсылас2 = {{Байрақ|Иран}}<br>{{Байрақ|Хезболла}} |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{Ту|Израиль}} [[Биньямин Нетаньяху]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Исраэль Кац]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Эяль Замир]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Томер Бар]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Дональд Трамп]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Пит Хегсет]] |командир2 = {{Ту|Иран}} [[Әли Хаменеи]] <small>(28.02.2026 дейін)</small><br>{{Ту|Иран}} [[Моджтаба Хаменеи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Масуд Пезешкиан]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әлиреза Арафи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әли Лариджани]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = |ортаққор = |ескерту = }} 2026 жылғы 28 ақпан мен 17 маусым аралығында АҚШ пен Израиль Иранға және оның аймақтағы одақтастарына қарсы соғыс жүргізді.<ref>{{Cite web |url=https://malim.kz/article/iran-eki-ailyq-uzilisten-keiin-munai-eksportyn-qaita-bastady |title=Иран екі айлық үзілістен кейін мұнай экспортын қайта бастады |lang=kk |website=malim.kz |accessdate=2026-06-17}}</ref> Қақтығыс АҚШ пен Израильдің Ирандағы әскери және мемлекеттік нысандарға күтпеген жерден әуе соққыларын жасауынан басталды. Бұл шабуылдар нәтижесінде бірқатар ирандық лауазымды тұлғалар, соның ішінде [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] [[Әли Хаменеи өлтірілуі|қаза тапты]]. Шабуылдар [[Иран ядролық бағдарламасы|Иранның ядролық бағдарламасына]] қатысты мәселелерді талқылау үшін жүргізіліп жатқан Иран-АҚШ келіссөздері аясында жүзеге асырылды. Бұған жауап ретінде Иран Израильге, АҚШ-пен одақтас араб мемлекеттеріне және аймақтағы америкалық әскери базаларға соққылар жасады. Сонымен қатар Иран Ормуз бұғазын іс жүзінде жауып, жаһандық отын дағдарысын туындату арқылы әлемдік экономикаға елеулі әсер етті. Иранның әрекеттері соғыс ауқымының кеңеюіне әкеліп, [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Сауд Арабиясы]] және [[Кувейт]] тарапынан жауап соққыларының жасалуына себеп болды. АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Израиль]]мен бірге [[Иран]]ға соққы бергенін жариялады. Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусының (ИРКК) мүшелерін иммунитет берілуі үшін қаруларын тастауға шақырды және бұл талаптан бас тарту «сөзсіз өлімге» әкелетінін ескертті.<ref name="auto1">{{Cite news |last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government' |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Алғашқы соққылар негізгі лауазымды тұлғаларға, әскери қолбасшылар мен нысаналарға, соның ішінде Жоғарғы көсем [[Әли Хаменеи]]дің резиденциясына бағытталды. Жерсеріктен алынған суреттер резиденцияның қатты зақымдалғанын немесе толықтай қирағанын көрсетеді.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Мәліметтер бойынша, Хаменеимен байланыс үзілген.<ref>{{Cite web |last=Perets |first=Shir |last2=Genn |first2=James |last3=Holcman |first3=Tobias T |last4=Kweller |first4=Idan |date=28 February 2026 |title=Ali Khamenei cut off from contact as Israel, US strike Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-888248 |access-date=28 February 2026 |website=[[The Jerusalem Post ]] |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы [[Әли Шамхани]]дің қаза тапқаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live - Senior Khamenei adviser killed as conflict spirals further |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143#202602289114 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран [[Парсы шығанағы]] мен одан тыс аймақтарға ондаған баллистикалық зымыран ұшырып, Израильдегі<ref name=":14" /> және [[Иордания]], [[Сирия]], [[Кувейт]],<ref name=":0">{{Cite AV media |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |language=en |access-date=28 February 2026 |via=AP News}}</ref> [[Бахрейн]],<ref name=":0" /> [[Катар]],<ref name=":0" /> [[Сауд Арабиясы]] мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі АҚШ әскери базаларын<ref name=":14">{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Fassihi |first3=Farnaz |last4=Bergman |first4=Ronen |date=2026-02-28 |title=U.S.-Led Strike on Iran: Live Updates as Trump Calls for Government Overthrow |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump |access-date=2026-02-28 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> нысанаға алды. Сонымен қатар, хуситтер [[Қызыл теңіз]]дегі шабуылдарын қайта бастайтынын жариялады.<ref name="How Trump's deportation plan could affect the US economy">{{cite web | last = Bennett | first = Tom | title = Iran says it has hit US base in Bahrain, as it launches strikes across region | url = https://www.bbc.com/news/articles/c204px4zddro | publisher = BBC News | date = 28 February 2026 | access-date = 28 February 2026}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |agency=AP |date=28 February 2026 |title=Iranian-backed Houthis say they’ll resume attacks on Israel and on shipping routes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iranian-backed-houthis-say-theyll-resume-attacks-on-israel-and-on-shipping-routes/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Трамп бұл соққылардың мақсаты — Иранның зымырандық және әскери әлеуетін жою, Иранның ядролық қаруға қол жеткізуіне жол бермеу және түптеп келгенде режимді құлату екенін мәлімдеді.<ref name="auto1" /> [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] мен қақтығысқа қатысы жоқ бірқатар елдер бұл шабуылдарды аймақтық тұрақтылыққа нұқсан келтіргені үшін айыптады, ал басқалары Иранның аймақтағы өзге мемлекеттерге жасаған қарымта соққыларын айыптады.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=2026-02-28 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> Соққыларды сынаушылар бұл әрекеттерді ішкі және халықаралық құқық тұрғысынан заңсыз деп атады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Illegal U.S.-Israel Attacks Not Justifiable on Nonproliferation Grounds |url=https://www.armscontrol.org/pressroom/2026-02/illegal-us-israel-attacks-not-justifiable-nonproliferation-grounds |website=Arms Control Association}}</ref> == Алғышарттар == 1953 жылы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] пен [[Ұлыбритания]] қолдаған мемлекеттік төңкеріс нәтижесінде Иран премьер-министрі [[Мұхаммед Мосаддық]] биліктен тайдырылып, шах Мұхаммед Реза Пехлевидің билігі нығайтылды. Төңкеріске Мосаддықтың мұнай өнеркәсібін мемлекет меншігіне алуы себеп болды.<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=4 March 2026 |work=[[News18]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=12 October 2023 |title=In first, CIA acknowledges 1953 coup it backed to overthrow leader of Iran was undemocratic |url=https://www.pbs.org/newshour/world/in-first-cia-acknowledges-1953-coup-it-backed-to-overthrow-leader-of-iran-was-undemocratic |access-date=4 March 2026 |website=PBS News |language=en-us |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kabir |first=Marmar |date=1 February 2026 |title=Iran in the eye of the storm |url=https://mondediplo.com/2026/02/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en}}</ref> Шахтың Батыс мүдделеріне бағынуына және оның автократтық монархиялық билігіне деген наразылық 1979 жылғы революцияға ұласып, шах тақтан тайдырылды.<ref name="News1828" /><ref name="Hubbard-2024">{{Cite news |last1=Hubbard |first1=Ben |last2=Rubin |first2=Alissa J. |date=30 September 2024 |title=Facing a Big Test, Iran's 'Axis of Resistance' Flails |url=https://www.nytimes.com/2024/09/30/world/middleeast/iran-axis-of-resistance.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="Hourcade-20262">{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=1 March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en |quote=}}</ref> Осыдан кейін Иран Ислам Республикасы болып жарияланып, Америка Құрама Штаттарымен және [[Израиль]]мен дипломатиялық қатынастарын үзді.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Mens |first=Jay |date=June 2024 |title=A War Without a Name: The Iran-Israel Relationship in Historical Perspective |url=https://www.belfercenter.org/sites/default/files/2024-08/war-without-name-full-version-june-2024.pdf |website=Harvard Kennedy School, Belfer Center for International Relations |quote=Here is an important difference between the Cold War and the cold war in the modern Middle East. Unlike the United States and the Soviet Union, Israel and Iran do not have diplomatic relations and openly contest the other's moral right to exist.}}</ref><ref name="Asadzade-20192">{{Cite journal |last=Asadzade |first=Peyman |date=1 October 2019 |title=Faith or Ideology? Religiosity, Political Islam, and Anti-Americanism in Iran |url=https://academic.oup.com/jogss/article/4/4/545/5366463 |journal=Journal of Global Security Studies |language=en |volume=4 |issue=4 |pages=545–559 |doi=10.1093/jogss/ogy038 |issn=2057-3170}}</ref> 1980 жылдардағы [[Иран-Ирак соғысы]] кезінде АҚШ Иракқа экономикалық, барлау және жанама әскери қолдау көрсетті. Осы кезеңде Иран Ливандағы Израильге қарсы «[[Хезболла]]<nowiki/>» тобын қолдап, аймақтағы прокси-қақтығыстарға араласа бастады. 2000 жылдары Иран Ирактағы АҚШ-қа қарсы соғысып жатқан жасақтарға қолдау көрсетуге көшті. Бұл прокси топтар Таяу Шығыстағы АҚШ пен Израиль ықпалына қарсы тұруды басты мақсат тұтқан бейресми «Қарсыласу осінің» бөлігіне айналды. АҚШ пен Иран арасындағы текетірес 2020 жылғы қаңтарда, Президент Дональд Трамп өзінің алғашқы мерзімі кезінде «Құдыс» күштерінің қолбасшысы [[Қасым Сүлеймани]]ді өлтіруге бұйрық бергенде тікелей сипат алды.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=4 March 2026 |website=The Conversation |language=en}}</ref> ​7 қазандағы Израильге жасалған шабуылдар мен Газа соғысы басталғаннан кейін Иранның АҚШ және Израильмен қарым-қатынасы одан әрі шиеленісе түсті. Осы қақтығыс кезінде Израиль [[Таяу Шығыс]]тағы Иран қолдайтын қарулы топтардың, соның ішінде Газадағы [[Хамас]],{{efn|Кейде «Қарсылық осіне» жатқызылады.<ref>{{Cite web |date=11 July 2018 |title=Flexible Resistance: How Hezbollah and Hamas Are Mending Ties |url=https://carnegieendowment.org/research/2018/07/flexible-resistance-how-hezbollah-and-hamas-are-mending-ties?lang=en&center=middle-east |access-date=8 February 2026 |website=Carnegie Endowment for International Peace |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 October 2023 |title=What links Hamas to the 'Axis of Resistance' and Iran as its patron? |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2023/10/10/what-links-hamas-to-the-axis-of-resistance-and-iran-as-its-patron/ |access-date=8 February 2026 |newspaper=[[The Irish Times]] |language=en}}</ref>}} [[Хезболла]] және басқа да ұйымдардың позицияларын әлсіретті. Израиль мен Иран 2024 жылдың сәуір және қазан айларында өзара соққылар алмасты, ал 2025 жылғы маусымда олардың арасында [[Израиль-Иран соғысы|12 күндік соғыс]] орын алды. Бұл қақтығыс барысында Америка Құрама Штаттары Иранның ядролық нысандарын жоюға бағытталған әуе соққысын жасады.<ref name="iransconflict" /> === Иранның ядролық мәселесі === Иранның [[AMAD жобасы]]н 2003 жылы Жоғарғы көшбасшы Хаменеи тоқтатты.<ref>{{citation|last1=Khalaji|first1=Mehdi|last2=Collier|first2=Robert|chapter-url=https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|chapter=2. Shiite Jurisprudence, Political Expediency, and Nuclear Weapons |title=Nuclear Fatwa; Religion and Politics in Iran's Proliferation Strategy|page=13-14, 25|publisher=[[Washington Institute for Near East Policy]]|date=September 2011|number=15|archive-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604101105/https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|url-status=dead|quote=Khamenei’s Nuclear Fatwa Khamenei’s statements on the religious prohibition against the production and use of WMD “in any form” were apparently first recorded in October 2003}}</ref><ref>{{Cite web|first=David|last=Gritten|date=18 June 2025|title=Was Iran months away from producing a nuclear bomb?|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn840275p5yo|access-date=2 March 2026|website=BBC|language=en-GB|quote=the US intelligence community "continues to assess that Iran is not building a nuclear weapon and Supreme Leader [Ayatollah Ali] Khamenei has not authorised the nuclear weapons programme that he suspended in 2003". – What do we know about Iran's nuclear programme? a decade-long investigation by the IAEA found evidence that Iran conducted "a range of activities relevant to the development of a nuclear explosive device" from the late 1980s until 2003}}</ref> БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Иранның ядролық бағдарламасына қатысты 2006 жылдан{{efn|The problems indicated by the UNSC during 2006 in their first [[Resolution (law)|resolution]] were specifically "[[uranium enrichment]] <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|date=31 July 2006|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/s/res/1696-%282006%29|title=S/RES/1696 (2006)|publisher=[[United Nations]]|quote=Expresses concern at the intentions of Iran’s nuclear programme and demands that Iran halt its uranium enrichment programme}}</ref> and reprocessing" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1696%20(2006)|title=Resolution 1696 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote=2. ''Demands'', in this context, that Iran shall suspend all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA}}</ref> in the second resolution of that year; additionally use or attempted use of "[[heavy water]]" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1737%20(2006)|title=Resolution 1737 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote= 2. ''Decides'', in this context, that Iran shall without further delay suspend the following proliferation sensitive nuclear activities: (a) all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA; and (b) work on all heavy water-related projects, including the construction of a research reactor moderated by heavy water, also to be verified by the IAEA;}}</ref>}} бергі алаңдаушылығы 2015 жылы Бірлескен жан-жақты іс-қимыл жоспарының (БЖІЖ) құрылуымен шешілді.<ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/content/2231/background?_gl=1*9yohww*_ga*ODAzNjU1MjU1LjE3NzI2NDk4NTI.*_ga_S5EKZKSB78*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NzAkajU3JGwwJGgw*_ga_TK9BQL5X7Z*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NjckajYwJGwwJGgw|title=Resolution 2231 (2015) on Iran Nuclear Issue|publisher=[[United Nations]]|quote=resolutions 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), 1835 (2008) and 1929 (2010) - Background Diplomatic efforts to reach a comprehensive, long-term and proper solution to the Iranian nuclear issue culminated in the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) concluded on 14 July 2015}}</ref> Иран ядролық қаруға ұмтылмайтынын және уран байыту жұмыстары азаматтық мақсатта ядролық энергия өндіруге бағытталғанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|title=Iran reaffirms right to enrich uranium ahead of key talks in Turkiye|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/iran-reaffirms-right-to-enrich-uranium-ahead-of-key-talks-in-turkiye|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en|quote=Western powers, led by the US and backed by Israel, have long accused Tehran of secretly seeking nuclear weapons. Iran has repeatedly denied this, insisting its nuclear programme is solely for civilian purposes such as energy production.}}</ref> Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) Бас директоры Иранның атом бомбасын жасап жатқанына ешқандай дәлел жоқ екенін айтты.<ref>{{Cite web|date=4 February 2026 |title=No Evidence Iran Is Building a Nuclear Bomb: IAEA|url=https://www.newsonair.gov.in/no-evidence-iran-is-building-a-nuclear-bomb-iaea/|access-date=5 March 2026 |website=All India Radio |language=en|quote=[[Rafael Mariano Grossi]], has said that there has been no evidence of Iran building a nuclear bomb. In a social media post, Mr Grossi said that Iran's large stockpile of near-[[Weapons-grade nuclear material|weapons-grade enriched uranium]] and refusal to grant inspectors full access are cause for serious concern.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Give negotiations a chance: How to turn Iran's claimed right to enrich uranium into a new deal—and avoid a war|url=https://thebulletin.org/2026/02/give-negotiations-a-chance-how-to-turn-irans-claimed-right-to-enrich-uranium-into-a-new-deal-and-avoid-a-war/|access-date=5 March 2026 |website=Bulletin of the Atomic Scientists |language=en|quote=Iran has used its enrichment program for leverage in international negotiations.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iran rejects inspections of bombed nuclear sites without IAEA framework|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/24/iran-rejects-inspections-of-bombed-nuclear-sites-without-iaea-framework|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title='Deeply ideological': the rationale behind Iran's insistence on uranium enrichment|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/30/rationale-behind-iran-uranium-enrichment-nuclear-ambitions|access-date=5 March 2026 |website=The Guardian|quote= |language=en}}</ref> Ұлыбритания мен АҚШ-тың кейбір сарапшылары Иран [[ядролық хеджирлеу]] стратегиясын ұстанып отыр деген қорытындыға келді.<ref> :{{cite journal|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|location=[[King's College London]] ([[kcl.ac.uk]])|date=7 March 2014|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13523260.2014.884338|title=Iran's Nuclear Programme: A Case Study in Hedging?|journal=[[Contemporary Security Policy]]|volume=35|issue=1|doi=10.1080/13523260.2014.884338|publisher=[[Taylor & Francis]] (tandfonline.com)|ISSN=1743-8764|quote=this assessment is further complicated by Iran's domestic political context, which has engendered an approach that is as much 'hedging by default' as it is 'hedging by design'. This approach allows Tehran to reconcile restraint with domestic consensus on nuclear advancement.}} :{{cite web|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|date=2015|url=https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/field/field_document/INTA91_4_01_BowenMoran.pdf|title=Living with nuclear hedging: the implications of Iran's nuclear strategy|journal=[[International Relations (journal)|International Affairs]]|volume=91|issue=4|page=688-paragraph 2nd|publisher=[[The Royal Institute of International Affairs]]: [[John Wiley & Sons]]|quote= There is much evidence to suggest Iran is engaged in a more nuanced strategy based on nuclear hedging, rather than outright pursuit of the bomb.}}</ref><ref>{{cite web|last=Eisenstadt|first=Michael|date=29 November 2022 |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/irans-nuclear-hedging-strategy-shaping-islamic-republics-proliferation-calculus|title=Iran's Nuclear Hedging Strategy: Shaping the Islamic Republic's Proliferation Calculus|publisher=[[The Washington Institute for Near East Policy]]}}</ref><ref>{{cite journal|last=Gettel|date=December 2024|first=Christopher|location=[[George Mason University]]|url=https://doaj.org/article/852466ce63b74e73a6608e21d8369846|title=Why Iran is Choosing Nuclear Hedging|journal=Panoply Journal|volume=5|publisher=[[Center for International Relations and International Security Inc]]: [[DOAJ]]|doi=10.71166/2x5v5824|ISSN=2766-2594}}</ref><ref>{{cite book|last=Volpe|first=Tristan|location=[[Naval Postgraduate School]]|date=23 February 2023|chapter-url=https://academic.oup.com/book/45573/chapter-abstract/394740928?redirectedFrom=fulltext&login=false|title=Leveraging Latency: How the Weak Compel the Strong with Nuclear Technology|chapter=Chapter 6: Iran: Abstract|doi=10.1093/oso/9780197669532.003.0006|publisher=[[Oxford University Press]]|quote=Iran developed its nuclear program from 1953 to 2002 and then botched a deception campaign before reconfiguring around a safer hedge posture.}}</ref> == Әскери қимылдар == === Израиль мен АҚШ-тың алғашқы соққылары === Израиль Иран тарапынан соққы болуы мүмкін деген қауіпке байланысты елде төтенше жағдай жариялады.<ref name="LiebermannCNNIsraelStrikeIran"/> Үкімет азаматтарға қорғаныс орындарында қалуды ескерткен соң, бүкіл Израиль аумағында дабыл сиреналары қосылды.<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> АҚШ-тың Израильдегі елшісі [[Майк Хакаби]] АҚШ азаматтарын дабыл естілген бойда дереу қауіпсіздік шараларын жасауға шақырды,<ref>{{Cite web |last=Waldenberg |first=Samantha |date=28 February 2026|title=US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zo2b800003b6r26telgez |access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ал АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] американдықтардың да қаза табуы мүмкін екенін ескертті.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Kevin |date=28 February 2026|title=Trump warns US lives may be lost in mission in Iran|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm60pihp00003b6sojlguzxz|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> Израиль Денсаулық сақтау министрлігі ауруханаларды жерасты нысандарына көшірді.<ref>{{Cite web |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026|title=Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zx2ic00003b6rvnargvaq|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ''Iran International'' басылымының хабарлауынша, Израиль армиясының парсы тілді ресми өкілі, подполковник [[Камал Пенхаси]] әскери өнеркәсіп пен инфрақұрылым нысандарына жақын тұратын Иран азаматтарына дереу эвакуациялану туралы шұғыл ескерту жасап: «Бұл аймақтарда қалуларыңыз өмірлеріңізге қауіп төндіреді», — деп мәлімдеді.<ref name=":03">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка Құрама Штаттарының Иранға соққы беріп жатқанын растап, бұл әрекеттерді «кішігірім соққы емес» деп сипаттады.<ref name=":2">{{Cite web |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Kevin |last2=Liptak |first3=Haley |last3=Britzky |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Американдық шенеуніктің айтуынша, [[Таяу Шығыс]]тағы базаларда орналасқан және бір немесе бірнеше авианосецтен ұшқан шабуылдаушы ұшақтар ондаған соққы жасауда.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Reuters]] агенттігі соққылардың әуеден және теңізден жасалатынын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> Израиль әскерилері бұл соққылардың алдында бірнеше айға созылған жоспарлау жұмыстары жүргізілгенін, бұл оларға нысаналарды дәл анықтауға, «тактикалық тұтқиылдыққа» қол жеткізуге және АҚШ-тың қолдауына ие болуға мүмкіндік бергенін мәлімдеді.<ref>{{cite web |title=Israel says months of planning led to surprise Iran strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.iranintl.com/en/202602286942 |website=[[Iran International|IranIntl]] |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=28 February 2026}}</ref> [[Fars]] ақпарат агенттігі мен [[CNN]] телеарнасы Иранның басқа да қалаларында, соның ішінде [[Құм (қала)|Құм]], [[Керманшах]], [[Исфахан]] және [[Кередж]] қалаларында жарылыстар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Lendon |first=Brad |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zbxlf00053b6pfbdgp516 |access-date=28 February 2026 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Тегеранда зымыран соққылары Университет көшесінде, Жомхури ауданында және қаланың солтүстігіндегі Сейед Хандан аймағында болғаны мәлімделді.<ref>{{Cite web|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising |access-date=28 February 2026 |website=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Шабуылдардан кейін Тегеран бойынша байланыс қызметтерінің жұмысы нашарлап,<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> [[Netblocks]] ұйымы интернеттің толықтай дерлік өшкенін хабарлады.<ref name="auto6">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=US and Israel launch attack on Iran, as Trump says 'major combat operations' under way – follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657|title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social)|date=28 February 2026|website=Mastodon}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/fa/202602281170|title=نت‌بلاکس از خاموشی اینترنت در ایران خبر داد|date=28 February 2026|website=Iran International}}</ref> BBC мәліметі бойынша, соққылар кезінде Жоғарғы көсем Әли Хаменеидің кеңсесі мен Тегерандағы Масуд Пезешкианның президенттік әкімшілігі нысанаға алынған.<ref name="auto3">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> [[Channel 12]] телеарнасы аты-жөні көрсетілмеген израильдік дереккөздерге сілтеме жасай отырып, Израиль тарапы Хаменеидің соққы кезінде қаза тапқан болуы мүмкін екендігіне немесе «кем дегенде жарақат алғанына» қатысты «дәлелдердің көбейіп жатқанын» алға тартты.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Israeli TV report, citing unnamed Israeli sources: Growing indications that Khamenei killed |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-tv-report-citing-unnamed-israeli-sources-growing-indications-that-khamenei-killed/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === АҚШ пен Израиль басшыларының соққылардың мақсаты туралы мәлімдемелері === [[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|АҚШ президенті [[Дональд Трамп]]тың Иранға соққы берілгені туралы бейнеүндеуі.]] 2026 жылғы 28 ақпанда Солтүстік Америкалық шығыс уақыты (EST) бойынша сағат 02:30-да АҚШ президенті Дональд Трамп 8 минуттық бейнеүндеу жариялап, АҚШ-тың Иранға жасаған соққыларының негізгі мақсаты режимді ауыстыру екенін мәлімдеді. Трамп Иранның «қауіпті әрекеттері» АҚШ пен оның одақтастарына қатер төндіретінін айтты. Ол өз сөзінде Ирандағы кепілге алу дағдарысын, Хамас пен Хезболла сияқты прокси-топтарды қолдауды, наразылық білдірушілерді өлтіруді және [[ядролық қару]]ға ұмтылу айыптарын алға тартты.<ref>{{cite web |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |website=CBS News |access-date=28 February 2026}}</ref> Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусын (ИРКК) «қаруды тастап, толық иммунитетке ие болуға немесе, керісінше, сөзсіз өліммен бетпе-бет келуге» шақырды. Иран халқына арнаған сөзінде: «Біз жұмысымызды аяқтағанда, үкіметті өз қолдарыңызға алыңыздар. Ол сіздердікі болады. Бұл, бәлкім, алдағы бірнеше ұрпақ үшін жалғыз мүмкіндік болар», — деді. Сонымен қатар: «Көп жылдар бойы сіздер Америкадан көмек сұрадыңыздар, бірақ оны ала алмадыңыздар... Енді қалай әрекет ететіндеріңізді көрейік. Америка сіздерді зор күш пен жойқын қуатпен қолдап отыр», — деп қосты. Сөзінің соңында: «Қазір өз тағдырларыңызды бақылауға алатын уақыт келді... Бұл — әрекет ететін сәт. Оны жіберіп алмаңыздар», — деп түйіндеді.<ref name="auto1" /><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles |url=https://www.timescall.com/2026/02/27/explosions-rock-northern-israel-as-the-country-works-to-intercept-incoming-iranian-missiles/ |access-date=28 February 2026 |website=Longmont Times-Call |language=en-US}}</ref> Көп ұзамай Биньямин Нетаньяху бейнеүндеу жариялап, Израиль мен Америка Құрама Штаттарының «Ирандағы террорлық режим» деп атаған тараптан төнген «экзистенциалды қауіпті жою» үшін соққы бергенін мәлімдеді. Нетаньяху Иран басшылығын ондаған жылдар бойғы жауласушылық әрекеттері үшін айыптап: «47 жыл бойы Аятолла режимі "Израильге өлім!" және "Америкаға өлім!" деп ұрандатып келеді», — деді. Ол бұл билікті «қанішер террорлық режим» деп сипаттап, оған «ядролық қарумен қарулануға жол бермеу керек» екенін қадап айтты. Ол АҚШ пен Израильдің бірлескен әрекеті «ержүрек Иран халқына өз тағдырын өз қолына алуға жағдай жасайтынын» айтып, Иран халқын «тирандық қамытын лақтырып тастауға» шақырды.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to 'remove the existential threat' posed by Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === Иранның жауабы және Парсы шығанағындағы зымырандық шабуылдар === Иран [[Парсы шығанағы]] аймағындағы АҚШ-тың бірнеше әскери базасын нысанаға алды.<ref name="persian-gulf-1" /> [[Бахрейн]] өз аумағындағы американдық базаларға жасалған шабуыл туралы ескерту үшін әуе дабылы сиреналарын іске қосты; араб БАҚ-тары елорда [[Манама]]да жарылыстар мен түтін көрінгенін хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Кейінірек Бахрейн соққыларды растап, нысана АҚШ Әскери-теңіз күштері Бесінші флотының штаб-пәтері болғанын мәлімдеді.<ref name="WRAL">{{Cite web|title= Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom|url=https://www.wral.com/news/ap/c2f11-bahrain-says-a-missile-attack-targeted-the-us-navys-5th-fleet-headquarters-in-the-island-kingdom/|access-date=28 February 2026|website=[[WRAL-TV]]|agency=[[Associated Press]]|language=en-US}}</ref> Сондай-ақ Кувейт халықаралық әуежайы мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі [[Абу-Даби]]де жарылыстар болғаны хабарланды.<ref>{{Cite news |title= Explosions reported in Kuwait and UAE |url= https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=28 February 2026 |work=Armenia News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Drone attacks targets Kuwait international airport |url=https://www.iranintl.com/en/202602283083 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ''CNN'' мәліметінше, Ислам революциясының күзетшілер корпусы (ИРКК) [[Таяу Шығыс]]тағы АҚШ-тың төрт базасына соққы бергенін мәлімдеді: Катардағы «Әл-Удейд» авиабазасы, Кувейттегі (итальяндық сарбаздар да орналасқан) «Әли әл-Салем» авиабазасы,<ref>{{cite web |title=‘Significant damage’ to runway at Kuwait base hosting Italian troops: Italy |url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/02/28/-significant-damage-to-runway-at-kuwait-base-hosting-italian-troops-italy- |website=Al Arabiya |access-date=28 February 2026}}</ref> БӘӘ-дегі «Әл-Дафра» авиабазасы және Бахрейндегі Бесінші флоттың штаб-пәтері. Сонымен қатар Бахрейндегі база бағытынан көтерілген түтін бейнеленген видео жарияланды.<ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026 |title=Iran's IRGC targeted four US bases in the Middle East, Iranian media reports |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64boa9000m356rh4can18y |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ​[[Сауд Арабиясы]] [[Эр-Рияд]] пен оның Шығыс провинциясына ирандық шабуылдар жасалғанын растады.<ref name=":3">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Корольдік бұл аймақтарға бағытталған шабуылдардың сәтті тойтарылғанын алға тартып, мемлекет өзін қорғау үшін, соның ішінде «агрессияға жауап беру нұсқасын» қоса алғанда, «барлық қажетті шараларды қабылдайтынын» мәлімдеді.<ref name=":13">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Edward Wong |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/cf4d7594-5062-5d61-b577-ca25b4593c94?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Қосымша мәліметтер бойынша, бірнеше ирандық зымыранды сәтті атып түсіргеннен кейін, БӘӘ тұрғын үй кешеніне құлаған зымыранға қарсы жүйенің сынықтарынан азиялық ұлт өкілі болып табылатын бір бейбіт тұрғынның қаза тапқанын хабарлады.<ref name="auto6"/><ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026|title=One person killed in UAE after Iranian strikes |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm65nfwj0004356r92fj4mba |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> [[Катар]] зымыран соққыларының кем дегенде екі толқынын тойтарғанын және зардап шеккендер мен мүліктік шығындар туралы ақпарат жоқ екенін мәлімдеді.<ref name=":5">{{Cite news |author=Abdi Latif Dahir |date=28 February 2026 |title=Iran Hits Back Across the Mideast, Targeting U.S. Bases and Allies |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/world/middleeast/iran-retaliatory-strikes-region.html?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === Наурыз === === 1 наурыз === [[Сурет:Operation Epic Fury Update, President Donald J. Trump.webm|thumb|Президент Трамп соққылар туралы жаңартылған ақпарат беріп, оның ішінде [[Әли Хаменеи]]ге жасалған қастандық туралы да мәлімдеді.]] Иранның жоғары лауазымды қауіпсіздік қызметкері [[Әли Лариджани]] 1 наурызда [[Уақытша басшылық кеңесі]]нің құрылғанын жариялап, АҚШ пен Израильді Иранды ыдыратуға тырысып жатыр деп айыптады. Ол «сепаратистік топтарға» қандай да бір іс-қимылға барған жағдайда оның салдары ауыр болатынын ескертті.<ref name="Reuters-2026">{{Cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Трамп [[NBC News]] телеарнасына берген сұхбатында Иран басшылығының «айтарлықтай бөлігі» өлтірілгенін хабарлады.<ref>{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Trump says 'a large amount' of Iran's leadership is gone |url=https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/trump-responds-reports-ayatollah-death-rcna261149 |access-date=1 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> Израиль ирандық нысандарға қарсы соққылардың жаңа толқынын бастады.<ref name="Reuters-2026" /> === 2 наурыз === ​2 наурызда Дубай, Абу-Даби, Доха<ref name="CNN-2026"/> және [[Беэр-Шева]]<ref>{{Cite news |title=Video shows Iranian missile strike hit Beersheba, Israel |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/3/2/video-shows-iranian-missile-strike-hit-beersheba-israel |access-date=2 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> қалаларына Иран тарапынан соққылар жасалғаны туралы хабарланды. [[Кувейт]]тегі АҚШ елшілігіне соққы тиіп, соның салдарынан ол белгісіз мерзімге жабылды. Қаза тапқандар мен жараланғандар туралы ақпарат түскен жоқ.<ref>{{Cite news |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |title=Live Updates: U.S. death toll in Iran war rises to 6 as Trump says campaign could last 5 weeks |first=Tucker |last=Reals |date=3 March 2026 |work=[[CBS News]]}}</ref><ref name="Reals" /> Сонымен қатар АҚШ туымен жүзген Stena Imperative танкері мен Гондурас туымен жүзген Athe Nova танкеріне соққы берілді.<ref>{{Cite news |date=2 March 2026 |title=US flagged products tanker hit by unknown projectiles in Bahrain port, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-flagged-products-tanker-hit-by-unknown-projectiles-bahrain-port-sources-say-2026-03-02/ |access-date=2 March 2026 |work=Reuters}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) қолбасшысының кеңесшісі болып табылатын жоғары лауазымды шенеунік Ормуз бұғазы арқылы өтетін кез келген кемені өртеп жіберетінін мәлімдеп, аймақтан ешқандай мұнай шығарылмайтынын айтты.<ref>{{cite news |last1=McCreesh |first1=Shawn |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Schmitt |first3=Eric |last4=Cooper |first4=Helene |last5=Pérez-Peña |first5=Richard |title=Live Updates: Trump Suggests Extended War on Iran as U.S. Adds to Forces in Mideast |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/02/world/iran-us-israel-attack-trump |work=The New York Times |date=2 March 2026}}</ref> === 3 наурыз === [[Сурет:Attack around Enghelab Square 9.jpg|thumb|Энгелаб алаңы, Тегеран, 2026 жылғы 3 наурыз]] ​​3 наурызда Израиль мен АҚШ-тың соққылары нәтижесінде [[Тегеран]]дағы Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің (SNSC) штаб-пәтері,<ref>{{cite web |title=Israel strikes Iran leadership compound in central Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603031120 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Мүдделерді анықтау кеңесінің ғимараты<ref>{{cite web |title=Video shows ruins of Iran's Expediency Council building after strikes |url=https://www.iranintl.com/en/202603037480 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> және Израиль шенеуніктері «Мин Задай» деп атаған жерасты ядролық қару нысаны жойылды.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=IDF destroys secret nuclear site, thousands of missile pads |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888715 |access-date=3 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Бушер әуежайына соққы беріліп, әуежай терминалы зақымданды және [[Iran Air]] компаниясының [[Airbus A319]] (EP-IEP) ұшағы жойылды.<ref>{{cite web |title=Iran Air A319 Destroyed on the Ground at Bushehr — Tehran's Mehrabad Airport Was Hit Too |url=https://viewfromthewing.com/iran-air-a319-destroyed-on-the-ground-at-bushehr-tehrans-mehrabad-airport-was-hit-too/ |website=View from the Wing |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Iran Air Airbus A319 destroyed following military escalation in Iran. |url=https://www.aeroflap.com.br/en/iran-air-airbus-a319-destroyed-after-military-escalation-in-ira/ |website=Aeroflap |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Бұл соққылардың Бушер атом электр станциясына жақын жерде (шамамен 12 шақырым қашықтықта) жасалуына байланысты Ресейдің «[[Росатом]]<nowiki/>» агенттігі жаңа блоктардың құрылысын тоқтатып, ирандық шенеуніктермен байланыстың үзілуіне орай маңызды емес қызметкерлерді эвакуациялады.<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/usa/tramp-&#x20;kongreske-iranga-karsyi-sogyis-&#x20;kimyildaryinyin-373924/amp/ Трамп Конгреске соғыстың аяталғаны туралы хабарлады]</ref><ref>{{cite web |title=Civilian Iran Air Passenger Jet Destroyed at Bushehr Airport, Rosatom Nuclear Plant Suspended |url=https://sundayguardianlive.com/world/iran-israel-latest-news-civilian-iran-air-passenger-jet-destroyed-at-bushehr-airport-rosatom-nuclear-plant-suspended-173844/amp/ |website=[[The Sunday Guardian]] |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка қарулы күштері Иранның әскери-теңіз әлеуетіне айтарлықтай зақым келтіргенін мәлімдеді.<ref>[https://qazaqstan.tv/news/224292 Соғыстың бесінші күні: АҚШ пен Израильдің соққылары]</ref> Негізгі соққылар Оман шығанағында жасалып, нәтижесінде бірнеше ирандық әскери кеме жойылды және маңызды базалар істен шықты.<ref>{{Cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=3 March 2026 |website=Naval News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Trevithick |first1=Joseph |last2=Rogoway |first2=Tyler |date=2 March 2026 |title=Iran's Key Naval Base On Strait Of Hormuz Set Ablaze From Strikes |url=https://www.twz.com/news-features/irans-key-naval-base-on-strait-of-hormuz-set-ablaze-from-strikes |access-date=3 March 2026 |website=The War Zone |language=en-US}}</ref> Израиль тарапы Тегеранда Құдыс күштерінің Ливандағы бөлімшесінің қолбасшысы [[Дауд Әлизаде]]ні жойғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=3 March 2026 |title=Top IRGC commander, responsible for Lebanon, killed in Tehran strike — IDF |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/top-irgc-commander-responsible-for-lebanon-killed-in-tehran-strike-idf/ |access-date=3 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Сондай-ақ, зымыран соққысына жауап ретінде «Хезболланың» ондаған мүшесі ұсталды.<ref name="Al Jazeera English"/> ​Әуе соққысынан қалған үйінділер ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген [[Гүлстан сарайы]]на зақым келтірді.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=UNESCO shares concerns over protection of cultural heritage sites |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/03/unesco-expresses-concern-over-the-protection-of-cultural-heritage-sites-in-middle-east |access-date=3 March 2026 |website=euronews |language=en}}</ref> Осыған байланысты [[ЮНЕСКО]] арнайы мәлімдеме жасап, ұйымның меншігі болып табылатын нысандарға зақым келтіру халықаралық құқықты бұзу болып саналатынын ескертті.<ref>{{Cite web |last=Purwar |first=Krati |date=3 March 2026 |title=How Iran Conflict Damaged Golestan Palace, Once Home Of Peacock Throne Looted From Delhi |url=https://www.ndtv.com/lifestyle/how-iran-conflict-damaged-golestan-palace-once-home-of-peacock-throne-looted-from-delhi-11162756/amp/1 |access-date=3 March 2026 |website=NDTV}}</ref> === 4 наурыз === [[Сурет:Operation-Roaring-Lion-0011.jpg|thumb|Израиль Әскери-әуе күштерінің F-35I «Adir» жойғышы ирандық [[Як-130]] ұшағын атып түсірді. Бұл — [[F-35]] ұшағының басқарылатын әскери ұшақты алғаш рет жоюы.]] ​4 наурызда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Иранға қарсы жасалатын АҚШ пен Израильдің біріккен соққылары одан әрі күшейетінін мәлімдеді.<ref name="ABC News-2" /> Израиль әскерилері «Басидж» жасақтарының штаб-пәтеріне соққы берді.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Israel says it hits security headquarters across Tehran, as Iran attacks US sites in Dubai and Qatar |url=https://www.bbc.com/news/live/c62gg44d53xt |access-date=4 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Ирандық дереккөздердің хабарлауынша, [[Әли Хаменеи]]дің үлкен ұлы әрі оның ықтимал мұрагері ретінде қарастырылатын [[Моджтаба Хаменеи]] әуе соққысынан аман қалды.<ref>{{Cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=4 March 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> ​Катар билігі ел аумағында Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) ұяшығы ретінде жұмыс істеген он адамды тұтқындады. Олар Катардың әскери инфрақұрылымы туралы мәліметтер жинаған, ал кейбіреулері дрондарды басқару бойынша арнайы дайындықтан өткен.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Qatar State Security announces the arrest of two cells affiliated with the Iranian Revolutionary Guard |url=https://thepeninsulaqatar.com/article/04/03/2026/qatar-state-security-announces-the-arrest-of-two-cells-affiliated-with-the-iranian-revolutionary-guard |access-date=3 March 2026 |website=The Peninsula |language=en}}</ref> ​Израиль Қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) Тегеран аспанында F-35I «Adir» жойғышы ирандық ресейлік өндірістегі Як-130 жауынгерлік оқу-жаттығу ұшағын атып түсіргенін хабарлады. Бұл оқиға F-35 ұшағының әуе шайқасында басқарылатын жойғыш ұшақты алғаш рет жоюы ретінде тіркелді.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888768|title=Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight|date=5 March 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref> === 5 наурыз === [[Сурет:Armada Española F105 Cristóbal Colón.jpg|thumb|Испания Кипр аралына төнуі мүмкін әуе қауіптерінен қорғау мақсатында аймаққа [[Cristóbal Colón]] фрегатын жіберді.]] ​5 наурызда Әзербайжан үкіметі Иран тарапынан жіберілген екі дронның [[Иранның Әзербайжанға жасаған соққылары (2026)|Әзербайжанның Нахшыван эксклавына соққы]] бергенін мәлімдеді.<ref name="Reuters-2026b">{{Cite news |date=5 March 2026 |title=Missiles, drones coming from Iran fell on airport in Azerbaijan, source says |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/missiles-drones-coming-iran-fell-airport-azerbaijan-source-says-2026-03-05/|work=Reuters|access-date=5 March 2026}}</ref> Сыртқы істер министрлігінің хабарлауынша, бір дрон Нахшыван халықаралық әуежайының терминал ғимаратына түссе, екіншісі [[Шекер-абад]] ауылындағы мектеп ғимаратының жанына құлаған. Соққы салдарынан әуежай зақымданып, екі бейбіт тұрғын жараланды.<ref name="Apa.az">{{Cite web |title=Azerbaijan MFA: Iran carried out drone attack on Nakhchivan, two civilians injured |url=https://en.apa.az/foreign-policy/azerbaijan-mfa-iran-carried-out-drone-attack-on-nakhchivan-two-civilians-injured-statement-494963 |access-date=5 March 2026 |website=Apa.az |language=en}}</ref> Әзербайжан Иран елшісін шақыртып,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Live – Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=5 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> өз дипломаттарын Ираннан кері қайтарды<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan withdraws its diplomats from Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> және әскери жауап қайтаруға уәде берді.<ref>{{Cite news |last=Grove |first=Thomas |title=Azerbaijan Promises Response to Iran Drone Attack |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/azerbaijan-promises-response-to-iran-drone-attack-hvHWhD8clntw8dAbD82l |access-date=5 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Иран Сыртқы істер министрі [[Аббас Аракчи]] бұл оқиғаны Израильдің «жалған ту» операциясы болуы мүмкін деп тұспалдаса,<ref>{{cite news |title=Iran denies its drones hit airport in Azerbaijan's exclave as war widens |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/5/iranian-drones-hit-airport-in-azerbaijans-exclave-as-us-israel-war-widens |date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |pages=5 March 2026}}</ref> [[Azer News]] басылымы Ислам революциясы сақшылары корпусына (ИРСК) қатысы бар Telegram-арнаның Нахшывандағы соққы үшін жауапкершілікті өз мойнына алғанын хабарлады.<ref>{{cite web |url=https://www.azernews.az/nation/255270.html |title=Iranian drones hit Azerbaijan's Nakhchivan Airport, four casualties reported [VIDEO/UPDATED] |date=5 March 2026 |publisher=Azernews |access-date=5 March 2026}}</ref> === 6 наурыз === [[Сурет:Airstrike on the residential town of Shahid Boroujerdi 20 Avash.webp|thumb|right|АҚШ пен Израиль әуе соққыларының салдары, Тегеран, Иран, 2026 жылғы 6 наурыз.]] [[Шри-Ланка Әскери-теңіз күштері]] өз жағалауында ирандық [[IRIS Bushehr]] танкерін және оның 208 адамнан тұратын экипажын ұстап қалды. Бұл — Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі бейтарап елде әскери кеменің мәжбүрлі түрде тоқтатылуының алғашқы оқиғасы.<ref>{{Cite web |title=Sri Lanka Takes Control of Iranian Ship Iris Bushehr and 208 Crew |url=https://english.newsfirst.lk/2026/3/5/sri-lanka-takes-control-of-iranian-ship-iris-bushehr-and-208-crew |access-date=6 March 2026 |website=News First |language=en}}</ref> Трамп соғыстың қанша уақытқа созылатынына қатысты «ешқандай уақыт шектеуі жоқ» екенін мәлімдеді,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Trump says he has 'no time limits' on how long war with Iran could go on |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ал Хегсет соғыстың «жаңа ғана басталғанын» айтты.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Hegseth says the US has "only just begun to fight" in war with Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> АҚШ пен Израильдің әуе соққылары [[Лорестан]]дағы Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) барлау нысанына тиді.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Israeli, US strikes hit IRGC intelligence site in Lorestan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543#202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ливанның оңтүстігінде БҰҰ-ның Ливандағы уақытша күштері ([[UNIFIL]]) құрамындағы Гананың үш бітімгері зымыран соққысына ұшырап, жараланды.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=War in Middle East live: Three Ghanaian peacekeepers in Lebanon wounded in missile attacks |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260306-us-warns-bombardment-surge-as-israel-strikes-iran-lebanon |access-date=6 March 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Әзербайжанда [[Баку-Тбилиси-Жейхан мұнай құбыры]]на, Израиль елшілігіне және [[Баку]]дегі синагогаларға қарсы бағытталған, Иранмен байланысы бар делінген террорлық әрекеттің жолы жергілікті құқық қорғау органдары тарапынан кесілді.<ref>{{Cite web |title=Azerbaijan announces prevention of terrorist attacks planned by Iran against Israeli Embassy and synagogue |url=https://ukranews.com/en/amp/news/1138555-azerbaijan-announces-prevention-of-terrorist-attacks-planned-by-iran-against-the-israeli-embassy |access-date=6 March 2026 |website=Ukranews}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rustamova |first=Saida |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it stopped Iranian terror attack plot and dismantled spy cell |url=https://www.euronews.com/2026/03/06/azerbaijan-says-it-stopped-iranian-terror-attacks-dismantled-terror-cells |access-date=6 March 2026 |work=[[EuroNews]]}}</ref> Осы оқиғаға қатысты айыпталған тұлғалардың соты сол күні басталды. Сот процесі барысында олардың «[[Вилаяти-Хорасан]]<nowiki/>» деп аталатын «Ислам мемлекеті» ұяшығының және Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) мүшелері екені анықталды.<ref>{{Cite web |title=Trial Begins in Azerbaijan for Individuals Accused of Planning Terrorist Attack on Foreign Embassy |url=https://1news.az/en/news/20260306101511518-Trial-Begins-in-Azerbaijan-for-Individuals-Accused-of-Planning-Terrorist-Attack-on-Foreign-Embassy |access-date=6 March 2026 |website=1news.az |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it foiled alleged IRGC plot |url=https://www.iranintl.com/en/202603062469 |access-date=6 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> === 7 наурыз === АҚШ пен Израиль күштері Тегеран мен Исфаһандағы көптеген нысандарға соққы жасады.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Live - Iran will never surrender unconditionally, Pezeshkian says |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Дереккөздердің хабарлауынша, бұл шабуылдардың нысанасы «террорлық режимнің» инфрақұрылымы болған.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Broad wave of strikes begins in Tehran, Isfahan, IDF says |url=https://www.iranintl.com/en/202603078761 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ Израильге 151 миллион доллар көлемінде қару-жарақ сатуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Fulton |first=Adam |last2=Marcos |first2=Coral Murphy |last3=Campbell |first3=Lucy |last4=Badshah |first4=Nadeem |last5=Ho |first5=Vivian |last6=Ali |first6=Taz |last7=Corlett |first7=Eva |date=7 March 2026 |title=Tehran warns Europe to stay out of conflict or face 'retaliation' – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/06/iran-war-live-updates-us-temporarily-lets-india-buy-russian-oil-amid-energy-fears-israeli-military-launches-strikes-on-beirut |access-date=7 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Бұған қоса, АҚШ Таяу Шығысқа үшінші авиатасымалдағышын — [[USS George H. W. Bush]] кемесін жіберді.<ref>{{Cite web |title=Operation Epic Fury: Is US Deploying 3rd Carrier, USS George H.W. Bush (CVN‑77), To The Middle East Amid Iran War? Here's All We Know |url=https://www.freepressjournal.in/world/operation-epic-fury-is-us-deploying-3rd-carrier-uss-george-hw-bush-cvn77-to-the-middle-east-amid-iran-war-heres-all-we-know |access-date=7 March 2026 |website=Free Press Journal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shelbourne |first=Mallory |date=6 March 2026 |title=USS Gerald R. Ford Now in the Red Sea, USS George H.W. Bush Wraps Pre-Deployment Exercises |url=https://news.usni.org/2026/03/06/uss-gerald-r-ford-now-in-the-red-sea-uss-george-h-w-bush-wraps-pre-deployment-exercises |access-date=7 March 2026 |website=USNI News |language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:Cite|web |date=7 March 2026 |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=7 March 2026 |website=[[Azerbaijani Press Agency]]}}</ref> Иранның соққылары нәтижесінде [[Басра]]да орналасқан америкалық [[Halliburton]] компаниясының нысандары мен мұнай өңдеу зауыттары зақымдалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Drone attack on foreign oil compound in Iraq's Basra sets Halliburton and KBR facilities ablaze |url=https://in-cyprus.philenews.com/international/drone-attack-basra-halliburton-kbr-fire-iraq-live/ |access-date=6 March 2026 |website=Philenews |language=en-US}}</ref> Таңға жуық Тегерандағы [[Мехрабад халықаралық әуежайы]]на соққы берілді. Израиль Қорғаныс армиясының (ЦАХАЛ) мәлімдеуінше, бұл шабуыл кезінде «Құдыс күштеріне» тиесілі 16 ұшақ жойылған.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=7 March 2026 |title=IDF says it destroyed 16 aircraft used by Revolutionary Guard's Quds Force in Tehran airport strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-it-destroyed-16-aircraft-used-by-revolutionary-guards-quds-force-in-tehran-airport-strikes/ |access-date=7 March 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Live updates: Huge explosions rock Tehran airport as Trump demands Iran's 'unconditional surrender' |url=https://www.bbc.com/news/live/ceqvwrydzpqt |access-date=7 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> [[NDTV]] телеарнасының хабарлауынша, бір аптаға созылған ұрыс қимылдарынан кейін Иранның иелігінде шамамен бір мыңға жуық баллистикалық зымыран ғана қалуы мүмкін.<ref>{{Cite web |last=Som |first=Vishnu |date=7 March 2026 |title=Iran's Ballistic Missiles Could Be Under 1,000, Drone Attacks Tapering: Ian Bremmer To NDTV |url=https://www.ndtv.com/world-news/us-iran-israel-war-tehrans-ballistic-missiles-could-be-under-1-000-drone-attacks-tapering-ian-bremmer-to-ndtv-11180129/amp/1 |access-date=7 March 2026 |website=[[NDTV]]}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) Мальта туымен жүзген «Prima» мұнай танкеріне дронмен шабуыл жасағанын мәлімдеді. Бұл іс-қимыл «ИРСК Әскери-теңіз күштерінің қозғалысқа тыйым салу және Ормуз бұғазындағы қауіпсіздіктің болмауына қатысты бірнеше рет жасаған ескертулерін елемеуіне» байланысты орын алған.<ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Iran attacks Malta-flagged tanker in Gulf near Strait of Hormuz |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374269 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> Пезешкиан тілшілерге Иран 7 наурыздан бастап көрші елдерге соққы беруді тоқтататынын, бірақ шабуыл сол елдердің аумағынан жасалған жағдайда бұл ереже қолданылмайтынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=7 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> Осы мәлімдемеге қарамастан, кейінірек Дубай халықаралық әуежайына ирандық дрондар тарапынан шабуыл жасалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=7 March 2026 |work=[[Euronews]] |language=en}}</ref> Түркия Солтүстік Кипрді қорғау мақсатында Кипр аралының әуе кеңістігін күзету үшін F-16 жойғыштарын жіберу мәселесін қарастыра бастағаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Turkey considering deployment of F-16s to Cyprus, ministry source says |url=https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1297369/turkey-considering-deployment-of-f-16s-to-cyprus-ministry-source-says/ |access-date=7 March 2026 |website=eKathimerini |language=en}}</ref> ''BBC News'' мәліметінше, Ұлыбританияның Корольдік Әскери-теңіз күштері аймақтағы британдық мүдделерді қорғау және әскери әлеуетті күшейту үшін [[HMS Prince of Wales]] авиатасымалдағышын орналастыруы мүмкін.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=British aircraft carrier HMS Prince of Wales prepped to set sail |url=https://www.bbc.com/news/articles/c39w2nj1rk8o |access-date=7 March 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> === 8 наурыз === Кувейт тарапы өз міндеттерін атқару кезінде екі офицерінің қаза тапқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Kuwait city tower erupts in flames as Iran launches new wave of strikes in the Gulf |url=https://www.the-independent.com/news/world/middle-east/kuwait-city-tower-fire-drones-iran-war-b2934196.html |access-date=2026-03-08 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Din |first=Menna |last2=Muhammad |first2=Al Gebaly |last3=Baum |first3=Bernadette |date=8 March 2026 |title=Two Kuwaiti interior ministry officers killed 'while performing duties' |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-kuwait-fire-officers-killed-while-performing-duties-fire-force-says-2026-03-08/ |work=Reuters}}</ref> Сауд Арабиясының Азаматтық қорғаныс агенттігі [[Әл-Хардж]] қаласындағы нысанға жасалған соққыдан 2 адам қаза тауып, тағы 12 адамның жараланғанын мәлімдеді.<ref name="auto">{{Cite web |date=8 March 2026 |title=2 killed, 12 wounded after projectile hits building in Saudi Arabia |url=https://aje.news/64yl8m?update=4378860 |website=Al Jazeera}}</ref> Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі елдің қарулы күштері Иракқа қарай бағытталған ирандық дронның жолын кескенін растады. Сонымен қатар, министрлік алдағы уақытта әуе қауіптерін анықтауға көмектесу үшін аймаққа [[Merlin тікұшағы]]н жіберу ниетін білдірді.<ref>{{Cite web |last=Kelliher |first=Fiona |last2=Magee |first2=Caolán |title=‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=2026-03-08 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Қызыл жарты ай қоғамының мәліметінше, соғыс басталғаннан бері барлығы 65 мектеп пен 32 медициналық нысан (ауруханалар мен фармацевтикалық мекемелер) шабуылға ұшырады. Сондай-ақ 10 000-нан астам азаматтық нысан зақымданды.<ref name="auto3"/> === 9 наурыз === Таңертең ерте Бахрейн, Кувейт және Катарда бірнеше жарылыс болғаны хабарланды. Манама маңында жасалған ирандық дрон шабуылы салдарынан кемінде 32 Бахрейн азаматы жараланды, олардың төртеуі — «ауыр жағдайда».<ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media |url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post |access-date=9 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Сауд Арабиясы өз күштерінің [[Шайба мұнай кен орны]]н нысанаға алған төрт дронды жойып жібергенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Live updates: Mojtaba Khamenei has been chosen as Iran's new supreme leader |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026#0000019c-d07c-db8e-a5df-f27e8cee0000 |access-date=9 March 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Иран Израильге зымыран соққыларын жасауды жалғастырды, хабарламаларға қарағанда, кем дегенде бір зымыран кассеталық оқтұмсықпен жабдықталған.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=Video shows Iranian cluster bomb submunitions raining over Israel; why the weapon is tricky - The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/video-shows-iranian-cluster-bomb-submunitions-raining-over-israel-why-the-weapon-is-tricky/articleshow/129304415.cms |access-date=2026-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> НАТО Түркияның әуе кеңістігінде екінші баллистикалық зымыранның атып түсірілгенін растады.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=2026-03-09 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Зымыран сынықтары [[Газиантеп]] аймағына құлаған.<ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=NATO Intercepts Iranian Ballistic Missile in Turkish Airspace, Türkiye's Defense Ministry Says |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899194/slug |access-date=2026-03-09 |website=[[Kurdistan24]] |language=en}}</ref> === 10 наурыз === Иран Ислам революциясы күзеті корпусының жоғары лауазымды қолбасшысы Иран тек салмағы 1000 кг және одан жоғары оқтұмсығы бар зымырандарды қолданып жатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=2026|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972}}</ref> AFP агенттігі Иранның бұл шабуылдары соғыс басталғалы бергі «ең қарқынды және ауыр» соққылар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=2026-03-10 |title=Iran-US war latest: Trump threatens heavy escalation after Iran ‘begins laying mines in Strait of Hormuz’ |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=2026-03-11 |work=The Independent |language=en}}</ref> Бұл әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерін шамадан тыс жүктеу тактикасынан жоғары тиімділіктегі тесу соққыларына ауысуды көрсетеді.<ref name="ndtv10march">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran}}</ref> Сирия президенті әкімшілігінің Хезболланы қарусыздандыруды қолдауынан және Сирия армиясының Ливан шекарасында жұмылдыру науқанын бастауынан кейін,<ref name="Middle East Eye-2" /><ref>{{Cite web |last=Chbaro |first=Asrar |date=6 March 2026 |title=What's Going on the Lebanon–Syria Border?|url=https://alhurra.com/en/15595 |access-date=10 March 2026 |website=Alhurra |language=en-US}}</ref> Ливан тарапынан атылған снарядтар Дамаскіден 20 шақырым жердегі, [[Сирия Қарулы Күштері]] орналасқан [[Сергая]] қаласына құлады.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Shells Fired From Lebanon Land West of Syrian Capital, Country's Military Says |url=https://www.nytimes.com/2026/03/09/world/middleeast/syria-hezbollah-iran-lebanon.html |url-access=registration |access-date=10 March 2026 |work=[[The New York Times]]}}</ref> Соққылар туралы ақпаратты [[Сирия армиясы]]ның Жедел басқармасы растады.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=Hezbollah shells hit Syrian army positions near Serghaya |url=https://sana.sy/en/syria/2301565/ |access-date=10 March 2026 |language=en-US}}</ref> Күннің екінші жартысында Израиль Бейруттың оңтүстік маңындағы тұрғындарға шұғыл эвакуациялау туралы ескерту жасады.<ref>{{Cite web |title=Urgent Israeli warning for residents of southern suburbs of Beirut: Evacuate immediately |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/912936/lbci-lebanon-articles/en |access-date=10 March 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}</ref> Хегсет Иранға бұдан да қарқынды, соғыс басталғалы бергі ең қуатты соққылар жасалатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Secretary of War Pete Hegseth says more intense strikes will hit Iran |url=https://www.usatoday.com/videos/news/politics/2026/03/10/pete-hegseth-on-iran-more-intense-strikes-are-coming/89081095007/ |access-date=10 March 2026 |work=[[USA TODAY]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=11 March 2026 |title=Iran-US war latest: Tehran launches 'most intense' barrage of missiles since start of conflict |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=11 March 2026 |work=The Independent |language=en}}</ref> АҚШ адмиралы Брэд Купердің хабарлауынша, Иранның баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыстың алғашқы күнімен салыстырғанда 90%-ға, ал ұшқышсыз ұшу аппараттарын (ҰҰА) ұшыру көрсеткіші 80%-ға төмендеген.<ref name="jpost10march" /><ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=10 March 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Iran Ballistic Missile Attacks Down by 90%, U.S. Admiral Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/JNo5ymksP7KK4x2Rvk2e |access-date=10 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Қорғаныс саласының сарапшысы Эй Джей Джаффтың мәліметінше, зымыран ұшыру көрсеткіші 92%-ға (480-нен 40-қа дейін), ал ҰҰА ұшыру көрсеткіші де 92%-ға (720-дан 60-қа дейін) азайған.<ref name="jpost10march" /> === 11 наурыз === АҚШ-тың он бір B-1 және үш B-52 бомбалаушы ұшағы Ұлыбританиядағы Фэйрфорд корольдік әуе күштері базасына ([[RAF Fairford]]) орналастырылды; алыс қашықтықтан түсірілген фотосуреттер бомбалардың тиеуге дайындалып жатқанын көрсетті.<ref name=":1">[https://24.kz/kz/zha-aly-&#x20;tar/lemde/756371-aks-pen-izrail-iranga-&#x20;karsy-sogys-asty АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыс ашты]</ref><ref name=":1" /> Бұл оқиға АҚШ қорғаныс министрі Пит Хегсеттің бұл күнді «Иран ішіндегі соққылардың ең қарқынды күні» деп атаған мәлімдемесінен кейін орын алды, бірақ миссияның нақты нысаналары белгісіз қалып отыр.<ref>{{Cite news |last1=Ambrose |first1=Tom|last2=Ho |first2=Vivian |last3=Corlett |first3=Eva |date=11 March 2026 |title=Middle East crisis live: three ships hit in strait of Hormuz as Iran calls vessels belonging to US or allies 'legitimate targets' |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/11/iran-war-live-updates-trump-oil-hormuz-protestors-us-israel-beirut-middle-east-latest-news?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-69b1576c8f0828aedd6b1e1c#block-69b1576c8f0828aedd6b1e1c |access-date=11 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Тегерандағы [[Сепах банкі]]нің филиалына соққы жасалды, бұл Ислам революциясы сақшыларының корпусын алдағы уақытта аймақтағы АҚШ немесе Израиль банктеріне жауап ретінде соққы беруі мүмкін екенін ескертуге итермеледі.<ref>{{Cite web |title=Missile Strike Hits Bank Sepah Branch in Tehran, IRGC Warns of Retaliation |url=https://iranwire.com/en/news/150256-missile-strike-hits-bank-sepah-branch-in-tehran-irgc-warns-of-retaliation/ |access-date=12 March 2026 |website=iranwire |language=en}}</ref> Иран АҚШ-та орналасқан медициналық бұйымдар шығаратын компанияға кибершабуыл жасаған көрінеді.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran appears to have conducted a significant cyberattack against a U.S. company, a first since the war started |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-appears-conducted-significant-cyberattack-us-company-first-war-st-rcna263084 |access-date=12 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> === 12 наурыз === [[ЮНИСЕФ]]-тің хабарлауынша, соғыс басталғалы бергі қақтығыстар салдарынан 1100-ден астам бала жарақат алған немесе қаза тапқан (мәліметтер бойынша Иранда 200, Ливанда 91, Израильде 4 және Кувейтте 1 бала қаза тапты), жүздеген мың адам босқынға айналды, ал миллиондаған бала мектепке бару мүмкіндігінен айырылды. Сондай-ақ ұйым бұл көрсеткіштердің әлі де өсуі мүмкін екенін атап өтті.<ref>{{Cite web |last1=Rowlands |first1=Lyndal|last2=Sabah|first2=Zaid |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=12 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Иран барлау министрінің орынбасары Акбар Гаффари әуе соққысынан қаза тапты.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran deputy intelligence minister killed in strikes on Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603125490 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ирандағы куәгерлер бірнеше қалада жарылыстар болғанын және әскерлердің орналастырылып жатқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Witnesses report explosions and troop deployments in Iran cities |url=https://www.iranintl.com/en/202603121626 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Иранның шабуылы салдарынан Ирак жағалауында екі мұнай танкері өртеніп, бір адам қаза тапты; бұл оқиға Иракты барлық мұнай терминалдарының жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті.<ref>{{Cite news |last=Yoon |first=John |last2=Solomon |first2=Erika |date=12 March 2026 |title=Deadly Attack on Oil Tankers Prompts Iraq to Close Oil Terminals |url=https://www.nytimes.com/2026/03/12/world/middleeast/iraq-oil-tankers-attack-iran-war.html |access-date=12 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Сефевидтер дәуіріне жататын тарихи [[Рашк-е Женан]] ғимараты АҚШ пен Израильдің тікелей соққыларынан қирады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Day 13 of the U.S.-Israeli War on Iran: More Than Three Million Displaced |url=https://www.en-hrana.org/day-thirteen-of-the-u-s-israeli-war-on-iran-more-than-three-million-displaced/ |access-date=13 March 2026 |website=HRANA}}</ref> Исфахан провинциясының мәдени мұра жөнінен директор орынбасары Рухолла Сейед әл-Асгаридің мәліметінше, басқа да зақымдалған нысандар қатарында [[Чехел Сотун павильоны]], [[Ракиб Хане зәулім үйі]], [[Теміршілер залы]], [[Ашраф залы]] және [[Али Капу сарайы]]ның терезелері бар.<ref>{{Cite web |title=آسیب به چند بنای تاریخی در حمله اسرائیل به اصفهان |url=https://iranwire.com/fa/news-1/150147-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ |access-date=13 March 2026 |website=iranwire |language=fa}}</ref> Ирак Күрдістанындағы Мала Кара базасында жасалған ұшқышсыз ұшу аппаратының соққысынан алты француз сарбазы жарақат алды. Франция президенті [[Эммануэль Макрон]] 13 наурызда осы шабуыл салдарынан бір француз сарбазының қаза тапқанын мәлімдеді.<ref name="lm13march">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=French soldier killed and several wounded in attack in Iraq's Kurdistan region, confirms Macron |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/13/french-soldier-killed-in-attack-in-iraq-s-kurdistan-region-confirms-macron_6751397_4.html |access-date=13 March 2026 |website=[[Le Monde]]}}</ref> Иракта АҚШ Әскери-әуе күштерінің екі [[Boeing KC-135]] жанармай құю ұшағы апатқа ұшырады. Олардың бірі Ирак аумағына құлап, кем дегенде төрт адам қаза тапты, ал екіншісі зақымдалғанына қарамастан Израильге қонды.<ref>{{cite web |title=Accident Boeing KC-135R Stratotanker 62-3556, Thursday 12 March 2026 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/567873 |publisher=[[Aviation Safety Network]] |date=13 March 2026}}</ref> Бұл — соғыс кезінде жоғалған АҚШ-тың төртінші ұшағы.<ref>{{cite web |last1=Finnerty |first1=Ryan |title=US Air Force KC-135 crashes in western Iraq while supporting Iran air war |url=https://www.flightglobal.com/fixed-wing/us-air-force-kc-135-tanker-crashes-in-iraq/166648.article |work=FlightGlobal |access-date=13 March 2026}}</ref> Иран әскерилері [[Пальмахим]] және [[Овда]] әуе базаларын, сондай-ақ [[Шин-Бет]] штаб-пәтерін қоса алғанда, Израильдің әскери нысаналарына соққы жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=12 February 2026 |title=Iran says it targets Israeli bases, accuses Israel of targeting hospitals|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-says-it-targets-israeli-bases-accuses-israel-of-targeting-hospitals |access-date=13 February 2026 |agency=[[Agence France-Presse]]|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> === 13 наурыз === Соғыстың экономикалық зардаптарымен күресу мақсатында АҚШ Ресей мұнайын сатуға қойылған шектеулерді уақытша алып тастады. Соған қарамастан, бұл шешім мұнай бағасына айтарлықтай әсер етпеді.<ref name="Cooper">{{Cite news |last=Cooper |first=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=13 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Израиль тарапы зымыран соққысынан кейін алған жарақаттарына байланысты 58 адамның ауруханаға жатқызылғанын хабарлады.<ref name="Cooper" /> Иран Парсы шығанағы елдеріне зымырандармен және ұшқышсыз ұшу аппараттарымен қайтадан соққы жасады, бұл мұнай бағасының өсуіне алып келді. Бахрейн жанармай резервуарларына жасалған шабуылдар туралы хабарлады. Кувейтте «жаудың ұшқышсыз ұшу аппараты» тұрғын үйге соққы беріп, екі адам жарақат алды. Кувейт билігі сонымен қатар қорғаныс нысандары мен елдің негізгі халықаралық әуежайына шабуыл жасалғанын, алты электр желісінің істен шыққанын мәлімдеді. AFP Дубай орталығында жарылыстар естілгенін хабарлады. Сонымен қатар, Ұлыбританияның теңіз сауда операциялары агенттігі БАӘ-дегі Джебель-Алиден солтүстікке қарай 65 шақырым жерде контейнер тасушы кемеге шабуыл жасалғанын хабарлады. Al Jazeera Arabic мәліметінше, Иорданияның барлық қаласында әуе дабылы қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=12 March 2026 |website=Aljazeera |language=en}}</ref> Соғыс басталғалы үшінші рет Түркияның әуе кеңістігіне баллистикалық зымырандар еніп, сәтті атып түсірілді; [[Адана]] қаласының маңында жарылыстар естіліп, Инджирлик әуе базасында дабыл қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=13 March 2026 |website=The Independent |language=en}}</ref> === Атысты тоқтату (8 сәуір – қазірге дейін) === ​АҚШ-тың [[Шығыс уақыты]] бойынша 7 сәуір күні сағат 18:32-де ([[Израиль]]де 8 сәуір, 01:32; [[Иран]]да 8 сәуір, 02:02), Президент Трамп Truth Social желісінде АҚШ пен Иранның Пәкістан Премьер-министрі [[Шехбаз Шариф]] пен фельдмаршал [[Асим Мунир]]дің араағайындығымен жасалған 10 тармақтан тұратын ұсыныс негізінде келісімге келгенін хабарлады.<ref>{{cite news |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-trump-deadline-hormuz-infrastructure-ceasefire-rcna267039 |work=[[NBC News]] |date=7 April 2026 |access-date=8 April 2026}}</ref> Трамп Иранның АҚШ-қа 10 тармақтан тұратын жоба жібергенін және АҚШ бұны «келіссөздер жүргізуге болатын негіз» деп санайтынын жазды.<ref name="PoliticoCeasefire">{{Cite news |first1=Jacob |last1=Wendler |first2=Paul |last2=McLeary |date=7 April 2026 |title=Trump announces Iran ceasefire ahead of 8 p.m. deadline |url=https://www.politico.com/news/2026/04/07/donald-trump-iran-war-ceasefire-00863103 |access-date=8 April 2026 |work=[[Politico]] |language=en}}</ref> АҚШ, Израиль және Иран екі апталық атысты тоқтату туралы келісті, оған сәйкес Иран Ормуз бұғазын қайта ашуға міндеттелді. Бұл туралы хабарлама Вашингтонда 7 сәуірде жасалғанымен, келісімді қабылдау және ресми түрде іске асыру Таяу Шығыстың жергілікті уақыты бойынша 8 сәуірде күшіне енді.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=What we know about the US and Iran's ceasefire deal |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce84z6y3ke4o |access-date=8 April 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> Атысты тоқтату туралы хабарламадан кейін Иранның [[Лаван аралы]]ндағы мұнай өңдеу зауыты мен [[Сирри аралы]]ндағы шикі мұнай экспорттау нысандарына «жау тарапынан шабуыл» жасалды. Бұл үшін жауапкершілікті ешбір тарап өз мойнына алған жоқ.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports |url=https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-refining-company-confirms-attack-lavan-refinery-shana-reports-2026-04-08/ |access-date=8 April 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Катар және Бахрейн сияқты Парсы шығанағындағы араб мемлекеттеріне зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы соққы беруді жалғастырды.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/uae-kuwait-bahrain-report-attacks-despite-iran-us-ceasefire |access-date=8 April 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Атысты тоқтату келісімінің нәтижесінде 17 сәуірде Иран Ливандағы бітімгершілік кезінде Ормуз бұғазы арқылы коммерциялық кемелердің өтуіне рұқсат берілетінін хабарлады.<ref>{{Cite web|date=17 April 2026 |title=Iran's foreign minister says passage of vessels via Hormuz Strait is open during ceasefire|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-foreign-minister-says-passage-vessels-via-hormuz-strait-is-open-during-2026-04-17/ |access-date=17 April 2026 |website=Reuters}}</ref> Кейінірек Президент Трамп осы жағдайға қарамастан, АҚШ-тың Иран порттарынан шығатын немесе оған тоқтайтын кемелерге қарсы қоршауы (блокадасы) өз күшінде қалатынын нақтылады.<ref>{{Cite news |date=17 April 2026 |title=Trump says blockade on Iran 'in full force' until deal is reached |url=https://www.reuters.com/world/trump-says-blockade-iran-in-full-force-until-deal-is-reached-2026-04-17/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Блокаданы жалғастыру туралы шешім Иранның Ормуз бұғазын қайта ашудан бас тартуына әкелді, сонымен қатар видеожазбаларда кемелердің бұғаздан кері бұрылып жатқаны көрсетілді.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/04/17/iran-war-ceasefire-lebanon-trump-updates--live/89652291007/|title=Strait of Hormuz won't reopen, Iranian leader tells Trump|first1=Michael|last1=Loria|first2=Christopher|last2=Cann|first3=Andrea|last3=Riquier|work=USA Today|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cnbc.com/2026/04/17/iran-trump-strait-hormuz-oil-tanker-traffic.html|title=Video shows ships turning away from the Strait of Hormuz as confusion persists over whether sea lane is really open|first=Spencer|last=Kendall|work=CNBC|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref> 18 сәуірде Иран АҚШ-тың теңіз қоршауын (блокадасын) тоқтатудан бас тартуына байланысты Ормуз бұғазына бақылауды қайта орнатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|date=18 April 2026 |title=Iran reimposes restrictions on Hormuz, accuses US of violating deal|url=https://www.business-standard.com/world-news/iran-reimposes-restrictions-on-hormuz-accuses-us-of-violating-deal-126041800390_1.html |access-date=18 April 2026 |agency=[[Associated Press]]|website=Business Standard}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ өз қоршауының нәтижесінде Иран порттарына тоқтауға немесе одан шығуға әрекеттенген 23 кеменің жолы кесілгенін хабарлады.<ref>{{Cite tweet |user=CENTCOM|number=2045464604688384243 |title= Littoral combat ship USS Canberra (LCS 30) patrols the Arabian Sea during the U.S. blockade}}</ref> 19 сәуірде Иран парламентінің спикері американдықтармен келіссөздерде «ілгерілеушілік» бар екенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=Iran's top negotiator Ghalibaf says there is 'progress' in talks with US |url=https://www.dw.com/en/irans-top-negotiator-ghalibaf-says-there-is-progress-in-talks-with-us/liveblog-post-76845971 |access-date=2026-04-19 |website=[[Deutsche Welle]]|language=en}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ Әскери-теңіз күштеріне Ормуз бұғазына мина қойып жатқан кез келген ирандық қайықтарды жоюға бұйрық берді.<ref name="telanganatoday23april">{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Trump orders US military to 'shoot and kill' Iranian boats in Hormuz |url=https://telanganatoday.com/trump-orders-us-military-to-shoot-and-kill-iranian-boats-in-hormuz |access-date=23 April 2026|agency=Associated Press|website=Telangana Today}}</ref> Иранның екі жүк кемесін қолға түсіргеніне қарамастан,<ref name="Guardian 24 Apr 26">{{cite news |title=Trump claims US has total control over strait of Hormuz after Iran seizes two container ships |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/23/trump-claims-us-has-total-control-over-strait-of-hormuz-as-iran-seizes-two-container-ships |work=[[The Guardian]] |date=24 April 2026}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ-тың Ормуз бұғазын толық бақылауда ұстап отырғанын мәлімдеді. Сондай-ақ ол бұғазды жауып отырған өзі екенін, себебі оны ашу Иранға «күніне 500 миллион доллар табуға» мүмкіндік беретінін айтты.<ref>{{cite news |title=Trump says he is keeping Strait of Hormuz closed, not Iran |url=https://www.aljazeera.com/amp/video/newsfeed/2026/4/23/trump-says-he-is-keeping-strait-of-hormuz-closed-not-iran |work=[[Al Jazeera English]] |date=23 April 2026}}</ref> [[The Guardian]] басылымы бұл жағдайды «қосарланған қоршау» деп сипаттап, АҚШ Әскери-теңіз күштері Иран порттарын қоршауға алғанымен, Иранның теңіздегі блокадасын тоқтата алмағанын немесе бұғазды АҚШ одақтастары үшін аша алмағанын атап өтті.<ref name="Guardian 24 Apr 26" /> Сол күні Трамп Израиль мен Ливанның атысты тоқтату режимін үш аптаға ұзартуға келіскенін жариялады.<ref>{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Iran war updates: Trump announces three-week Lebanon ceasefire extension |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/23/iran-war-live-israel-kills-lebanese-journalist-tehran-us-talks-stalled |access-date=24 April 2026 |website=Al Jazeera English}}</ref> 24 сәуірде Иран кеме ереже бұзушылықтар жасап, ескертулерді елеусіз қалдырғаннан кейін, оны Америка әскерилерімен сыбайлас болды деген күдікпен қолға түсіргенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=24 April 2026 |title=Iran Seizes Ship Suspected Of Collaborating With US Military, Cites Maritime Violations |url=https://www.news18.com/world/iran-seizes-ship-suspected-of-collaborating-with-us-military-cites-maritime-violations-ws-l-10056440.html |access-date=25 April 2026 |website=[[News 18]]}}</ref> 25 сәуірде Трамп Иранмен келіссөздер жүргізу үшін АҚШ келіссөзшілерінің Пәкістанға жоспарланған сапарын тоқтатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=25 April 2026 |title=US-Iran peace hopes fade despite Araghchi's diplomatic push |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/iran-tensions/iran-war/us-iran-peace-hopes-fade-despite-araghchi-s-diplomatic-push |access-date=26 April 2026 |agency =Reuters |website=Nikkei Asia}}</ref> ​1 мамырда Трамп 1973 жылғы «Соғыс өкілеттіктері туралы резолюцияға» сәйкес (бұл құжат қақтығыстарды 60 күнмен шектейді) Конгресс лидерлеріне хат жолдап, әскери іс-қимылдардың қазіргі уақытта аяқталғанын, бірақ қақтығыстың әлі де сақталып отырғанын хабарлады.<ref name=mang /> ​3 мамырда Трамп Америка Құрама Штаттары келесі күні таңертеңнен бастап Ормуз бұғазындағы кемелердің қозғалысын еркіндікке шығаруға көмектесетінін мәлімдеді.<ref name="internazionale3may">{{Cite web |date=3 May 2026 |title=Trump says US to help free up ships in Strait of Hormuz starting Monday morning |url=https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/03/trump-says-us-to-help-free-up-ships-in-strait-of-hormuz-starting-monday-morning |access-date=3 May 2026 |agency=Reuters |website=Internazionale }}</ref> == Соққылар мен шығындар == ​Иран тарапынан баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыс басталғаннан 4 наурызға дейін төмендеді; сарапшылар мұны ирандық зымырандар мен ұшыру қондырғылары қорының таусылуымен, сондай-ақ ұзаққа созылған соғысқа ресурстарды үнемдеу стратегиясымен түсіндіреді.<ref>{{Cite news |last=Clover |first=Charles |date=4 March 2026 |title=Rate of Iranian ballistic missile launches is declining, western officials say |url=https://www.ft.com/content/bc7b386f-23e9-4b97-8613-9f7abe985be1 |access-date=5 March 2026 |work=Financial Times}}</ref> 2026 жылғы 5 наурызда әскери дереккөз [[Fars ақпарат агенттігі]]не Иранның 28 ақпаннан бері 500-ден астам баллистикалық және теңіз зымырандарын, сондай-ақ 2000-ға жуық ұшқышсыз ұшу аппараттарын ұшырғанын хабарлады. Мәліметтерге сәйкес, ұшырылған снарядтардың шамамен 40 пайызы Израильге, ал 60 пайызы аймақтағы АҚШ нысандарына бағытталған.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Report: Iran launched more than 500 missiles, 2,000 drones since Saturday|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-03-05/ty-article-live/idf-launches-second-wave-of-strikes-on-regime-targets-in-tehran/0000019c-bb20-df64-a59c-fb765d040000?liveBlogItemId=1269733168#1269733168 |website=Haaretz|quote=Iran has launched more than 500 ballistic and naval missiles and about 2,000 drones since Saturday, a military source told Iran's Fars News agency, owned by the Revolutionary Guards. According to the report, about 40 percent of the launches were aimed at Israel, and about 60 percent were fired at American targets in the region.}}</ref> === Иран === ==== Әли Хаменеидің қазасы ==== [[Сурет:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|Хаменеи 2026 жылғы 12 ақпанда, өзіне қастандық жасалудан 16 күн бұрын.]] 2026 жылғы 28 ақпанда [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] қастандықпен өлтірілді. 1 наурыз күні таңертең Иранның мемлекеттік БАҚ-тары Хаменеидің қаза тапқанын ресми түрде жариялады.<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |script-title=fa:اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی |trans-title=Announcement of the martyrdom of His Highness Grand Ayatollah Seyyed Ali Hosseini Khamenei, Leader of the Islamic Revolution |language=fa |work=[[Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772|archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> Ислам революциясы сақшыларының корпусы бақылайтын [[Fars ақпарат агенттігі]] соққылар кезінде Хаменеидің қызы, күйеу баласы, немересі және келіні (Моджтаба Хаменеидің әйелі) Захра Хаддад-Адельдің де қаза тапқанын, ал [[Моджтаба Хаменеи]]дің өзі жараланғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Habibiazad |first=Ghoncheh |date=1 March 2026 |title=Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3Ae4590a21-5229-434d-be0f-4698491513f8#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Khamenei's relatives killed in the attacks too |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3A6e5ae80b-16ca-45fe-afde-a5e0e3fe5890#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=1 March 2026 |agency=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Мемлекетте 40 күндік аза тұту жарияланды.<ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[АҚШ-тың Ирандағы ядролық нысандарға жасаған соққылары]] * [[Венесуэладағы АҚШ әскери операциясы]] == Ескертпелер == {{notelist}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} <references /> [[Санат:2026 жылдағы Иран]] [[Санат:2026 жылғы қақтығыстар]] pxqrlwbza8skr4m1mnhyty3n4f1hhjv 3622895 3622894 2026-06-27T10:34:24Z 1nter pares 146705 /* */ 3622895 wikitext text/x-wiki {{Ағымдағы оқиғалар}} {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Ирандағы соғыс (2026) |бөлім = |сурет = 2026 Iran war collage 3.jpg |сурет атауы = |дата = [[28 ақпан]] [[2026 жыл]]дан – қазірге дейін |орын = [[Оңтүстік-Батыс Азия]], [[Үнді мұхиты]] |себеп = Мәлімделген мақсаттар: * [[Иран ядролық бағдарламасы|Иранның ядролық қаруға]] ие болуына жол бермеу * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)|Ирандағы жаппай наразылық шерулерін]] қолдау |нәтиже = |статусы = ''жалғасуда'' |өзгерістер = |қарсылас1 = {{Байрақ|Израиль}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |қарсылас2 = {{Байрақ|Иран}}<br>{{Байрақ|Хезболла}} |қарсылас3 = |қарсылас4 = |командир1 = {{Ту|Израиль}} [[Биньямин Нетаньяху]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Исраэль Кац]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Эяль Замир]]<br>{{Ту|Израиль}} [[Томер Бар]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Дональд Трамп]]<br>{{Ту|АҚШ}} [[Пит Хегсет]] |командир2 = {{Ту|Иран}} [[Әли Хаменеи]] <small>(28.02.2026 дейін)</small><br>{{Ту|Иран}} [[Моджтаба Хаменеи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Масуд Пезешкиан]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әлиреза Арафи]]<br>{{Ту|Иран}} [[Әли Лариджани]] |командир3 = |командир4 = |күштер1 = |күштер2 = |күштер3 = |күштер4 = |шығындар1 = |шығындар2 = |шығындар3 = |шығындар4 = |жалпы шығындар = |азаматтық шығындар = |ортаққор = |ескерту = }} 2026 жылғы 28 ақпаннан бастап Америка Құрама Штаттары мен Израиль Иранға және оның аймақтық одақтастарына қарсы соғыс жүргізіп келеді. Қақтығыс АҚШ пен Израильдің Иранның әскери және мемлекеттік нысандарына жасаған әуе шабуылдарынан кейін басталды. Соның салдарынан Иранның бірқатар жоғары лауазымды шенеуніктері мен жоғарғы көшбасшысы [[Әли Хаменеи]] қаза тапты. Бұл шабуылдар Иран мен АҚШ арасында ядролық бейбіт келісімге қол жеткізу жөніндегі келіссөздер жүріп жатқан кезде жасалды. Бұған жауап ретінде Иран Израильге, АҚШ-пен одақтас араб мемлекеттеріне және АҚШ-тың әскери базаларына зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттарымен соққы жасады. [[Біріккен Араб Әмірліктері]], [[Сауд Арабиясы]] және [[Кувейт]] жауап соққыларын жасады. Иран [[Ормуз бұғазы]]н жауып, соның салдарынан жанармай дағдарысы туындап, әлемдік экономикаға елеулі кері әсер етті. АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тың [[Израиль]]мен бірге [[Иран]]ға соққы бергенін жариялады. Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусының (ИРКК) мүшелерін иммунитет берілуі үшін қаруларын тастауға шақырды және бұл талаптан бас тарту «сөзсіз өлімге» әкелетінін ескертті.<ref name="auto1">{{Cite news |last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government' |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Алғашқы соққылар негізгі лауазымды тұлғаларға, әскери қолбасшылар мен нысаналарға, соның ішінде Жоғарғы көсем [[Әли Хаменеи]]дің резиденциясына бағытталды. Жерсеріктен алынған суреттер резиденцияның қатты зақымдалғанын немесе толықтай қирағанын көрсетеді.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Мәліметтер бойынша, Хаменеимен байланыс үзілген.<ref>{{Cite web |last=Perets |first=Shir |last2=Genn |first2=James |last3=Holcman |first3=Tobias T |last4=Kweller |first4=Idan |date=28 February 2026 |title=Ali Khamenei cut off from contact as Israel, US strike Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/article-888248 |access-date=28 February 2026 |website=[[The Jerusalem Post ]] |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің хатшысы [[Әли Шамхани]]дің қаза тапқаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live - Senior Khamenei adviser killed as conflict spirals further |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143#202602289114 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран [[Парсы шығанағы]] мен одан тыс аймақтарға ондаған баллистикалық зымыран ұшырып, Израильдегі<ref name=":14" /> және [[Иордания]], [[Сирия]], [[Кувейт]],<ref name=":0">{{Cite AV media |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |language=en |access-date=28 February 2026 |via=AP News}}</ref> [[Бахрейн]],<ref name=":0" /> [[Катар]],<ref name=":0" /> [[Сауд Арабиясы]] мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі АҚШ әскери базаларын<ref name=":14">{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Fassihi |first3=Farnaz |last4=Bergman |first4=Ronen |date=2026-02-28 |title=U.S.-Led Strike on Iran: Live Updates as Trump Calls for Government Overthrow |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump |access-date=2026-02-28 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> нысанаға алды. Сонымен қатар, хуситтер [[Қызыл теңіз]]дегі шабуылдарын қайта бастайтынын жариялады.<ref name="How Trump's deportation plan could affect the US economy">{{cite web | last = Bennett | first = Tom | title = Iran says it has hit US base in Bahrain, as it launches strikes across region | url = https://www.bbc.com/news/articles/c204px4zddro | publisher = BBC News | date = 28 February 2026 | access-date = 28 February 2026}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |agency=AP |date=28 February 2026 |title=Iranian-backed Houthis say they’ll resume attacks on Israel and on shipping routes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iranian-backed-houthis-say-theyll-resume-attacks-on-israel-and-on-shipping-routes/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Трамп бұл соққылардың мақсаты — Иранның зымырандық және әскери әлеуетін жою, Иранның ядролық қаруға қол жеткізуіне жол бермеу және түптеп келгенде режимді құлату екенін мәлімдеді.<ref name="auto1" /> [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] мен қақтығысқа қатысы жоқ бірқатар елдер бұл шабуылдарды аймақтық тұрақтылыққа нұқсан келтіргені үшін айыптады, ал басқалары Иранның аймақтағы өзге мемлекеттерге жасаған қарымта соққыларын айыптады.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=2026-02-28 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> Соққыларды сынаушылар бұл әрекеттерді ішкі және халықаралық құқық тұрғысынан заңсыз деп атады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Illegal U.S.-Israel Attacks Not Justifiable on Nonproliferation Grounds |url=https://www.armscontrol.org/pressroom/2026-02/illegal-us-israel-attacks-not-justifiable-nonproliferation-grounds |website=Arms Control Association}}</ref> == Алғышарттар == 1953 жылы [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] пен [[Ұлыбритания]] қолдаған мемлекеттік төңкеріс нәтижесінде Иран премьер-министрі [[Мұхаммед Мосаддық]] биліктен тайдырылып, шах Мұхаммед Реза Пехлевидің билігі нығайтылды. Төңкеріске Мосаддықтың мұнай өнеркәсібін мемлекет меншігіне алуы себеп болды.<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=4 March 2026 |work=[[News18]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gambrell |first=Jon |date=12 October 2023 |title=In first, CIA acknowledges 1953 coup it backed to overthrow leader of Iran was undemocratic |url=https://www.pbs.org/newshour/world/in-first-cia-acknowledges-1953-coup-it-backed-to-overthrow-leader-of-iran-was-undemocratic |access-date=4 March 2026 |website=PBS News |language=en-us |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kabir |first=Marmar |date=1 February 2026 |title=Iran in the eye of the storm |url=https://mondediplo.com/2026/02/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en}}</ref> Шахтың Батыс мүдделеріне бағынуына және оның автократтық монархиялық билігіне деген наразылық 1979 жылғы революцияға ұласып, шах тақтан тайдырылды.<ref name="News1828" /><ref name="Hubbard-2024">{{Cite news |last1=Hubbard |first1=Ben |last2=Rubin |first2=Alissa J. |date=30 September 2024 |title=Facing a Big Test, Iran's 'Axis of Resistance' Flails |url=https://www.nytimes.com/2024/09/30/world/middleeast/iran-axis-of-resistance.html |work=The New York Times}}</ref><ref name="Hourcade-20262">{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=1 March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=4 March 2026 |website=Le Monde diplomatique |language=en |quote=}}</ref> Осыдан кейін Иран Ислам Республикасы болып жарияланып, Америка Құрама Штаттарымен және [[Израиль]]мен дипломатиялық қатынастарын үзді.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Mens |first=Jay |date=June 2024 |title=A War Without a Name: The Iran-Israel Relationship in Historical Perspective |url=https://www.belfercenter.org/sites/default/files/2024-08/war-without-name-full-version-june-2024.pdf |website=Harvard Kennedy School, Belfer Center for International Relations |quote=Here is an important difference between the Cold War and the cold war in the modern Middle East. Unlike the United States and the Soviet Union, Israel and Iran do not have diplomatic relations and openly contest the other's moral right to exist.}}</ref><ref name="Asadzade-20192">{{Cite journal |last=Asadzade |first=Peyman |date=1 October 2019 |title=Faith or Ideology? Religiosity, Political Islam, and Anti-Americanism in Iran |url=https://academic.oup.com/jogss/article/4/4/545/5366463 |journal=Journal of Global Security Studies |language=en |volume=4 |issue=4 |pages=545–559 |doi=10.1093/jogss/ogy038 |issn=2057-3170}}</ref> 1980 жылдардағы [[Иран-Ирак соғысы]] кезінде АҚШ Иракқа экономикалық, барлау және жанама әскери қолдау көрсетті. Осы кезеңде Иран Ливандағы Израильге қарсы «[[Хезболла]]<nowiki/>» тобын қолдап, аймақтағы прокси-қақтығыстарға араласа бастады. 2000 жылдары Иран Ирактағы АҚШ-қа қарсы соғысып жатқан жасақтарға қолдау көрсетуге көшті. Бұл прокси топтар Таяу Шығыстағы АҚШ пен Израиль ықпалына қарсы тұруды басты мақсат тұтқан бейресми «Қарсыласу осінің» бөлігіне айналды. АҚШ пен Иран арасындағы текетірес 2020 жылғы қаңтарда, Президент Дональд Трамп өзінің алғашқы мерзімі кезінде «Құдыс» күштерінің қолбасшысы [[Қасым Сүлеймани]]ді өлтіруге бұйрық бергенде тікелей сипат алды.<ref name="News1828" /><ref>{{Cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=4 March 2026 |website=The Conversation |language=en}}</ref> ​7 қазандағы Израильге жасалған шабуылдар мен Газа соғысы басталғаннан кейін Иранның АҚШ және Израильмен қарым-қатынасы одан әрі шиеленісе түсті. Осы қақтығыс кезінде Израиль [[Таяу Шығыс]]тағы Иран қолдайтын қарулы топтардың, соның ішінде Газадағы [[Хамас]],{{efn|Кейде «Қарсылық осіне» жатқызылады.<ref>{{Cite web |date=11 July 2018 |title=Flexible Resistance: How Hezbollah and Hamas Are Mending Ties |url=https://carnegieendowment.org/research/2018/07/flexible-resistance-how-hezbollah-and-hamas-are-mending-ties?lang=en&center=middle-east |access-date=8 February 2026 |website=Carnegie Endowment for International Peace |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 October 2023 |title=What links Hamas to the 'Axis of Resistance' and Iran as its patron? |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2023/10/10/what-links-hamas-to-the-axis-of-resistance-and-iran-as-its-patron/ |access-date=8 February 2026 |newspaper=[[The Irish Times]] |language=en}}</ref>}} [[Хезболла]] және басқа да ұйымдардың позицияларын әлсіретті. Израиль мен Иран 2024 жылдың сәуір және қазан айларында өзара соққылар алмасты, ал 2025 жылғы маусымда олардың арасында [[Израиль-Иран соғысы|12 күндік соғыс]] орын алды. Бұл қақтығыс барысында Америка Құрама Штаттары Иранның ядролық нысандарын жоюға бағытталған әуе соққысын жасады.<ref name="iransconflict" /> === Иранның ядролық мәселесі === Иранның [[AMAD жобасы]]н 2003 жылы Жоғарғы көшбасшы Хаменеи тоқтатты.<ref>{{citation|last1=Khalaji|first1=Mehdi|last2=Collier|first2=Robert|chapter-url=https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|chapter=2. Shiite Jurisprudence, Political Expediency, and Nuclear Weapons |title=Nuclear Fatwa; Religion and Politics in Iran's Proliferation Strategy|page=13-14, 25|publisher=[[Washington Institute for Near East Policy]]|date=September 2011|number=15|archive-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604101105/https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus115.pdf|url-status=dead|quote=Khamenei’s Nuclear Fatwa Khamenei’s statements on the religious prohibition against the production and use of WMD “in any form” were apparently first recorded in October 2003}}</ref><ref>{{Cite web|first=David|last=Gritten|date=18 June 2025|title=Was Iran months away from producing a nuclear bomb?|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn840275p5yo|access-date=2 March 2026|website=BBC|language=en-GB|quote=the US intelligence community "continues to assess that Iran is not building a nuclear weapon and Supreme Leader [Ayatollah Ali] Khamenei has not authorised the nuclear weapons programme that he suspended in 2003". – What do we know about Iran's nuclear programme? a decade-long investigation by the IAEA found evidence that Iran conducted "a range of activities relevant to the development of a nuclear explosive device" from the late 1980s until 2003}}</ref> БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Иранның ядролық бағдарламасына қатысты 2006 жылдан{{efn|The problems indicated by the UNSC during 2006 in their first [[Resolution (law)|resolution]] were specifically "[[uranium enrichment]] <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|date=31 July 2006|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/s/res/1696-%282006%29|title=S/RES/1696 (2006)|publisher=[[United Nations]]|quote=Expresses concern at the intentions of Iran’s nuclear programme and demands that Iran halt its uranium enrichment programme}}</ref> and reprocessing" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1696%20(2006)|title=Resolution 1696 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote=2. ''Demands'', in this context, that Iran shall suspend all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA}}</ref> in the second resolution of that year; additionally use or attempted use of "[[heavy water]]" <ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://docs.un.org/en/s/res/1737%20(2006)|title=Resolution 1737 (2006) |page=2|publisher=[[United Nations]]|quote= 2. ''Decides'', in this context, that Iran shall without further delay suspend the following proliferation sensitive nuclear activities: (a) all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA; and (b) work on all heavy water-related projects, including the construction of a research reactor moderated by heavy water, also to be verified by the IAEA;}}</ref>}} бергі алаңдаушылығы 2015 жылы Бірлескен жан-жақты іс-қимыл жоспарының (БЖІЖ) құрылуымен шешілді.<ref>{{cite web|author=[[UN Security Council]]|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/content/2231/background?_gl=1*9yohww*_ga*ODAzNjU1MjU1LjE3NzI2NDk4NTI.*_ga_S5EKZKSB78*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NzAkajU3JGwwJGgw*_ga_TK9BQL5X7Z*czE3NzI2ODc0NjckbzIkZzAkdDE3NzI2ODc0NjckajYwJGwwJGgw|title=Resolution 2231 (2015) on Iran Nuclear Issue|publisher=[[United Nations]]|quote=resolutions 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), 1835 (2008) and 1929 (2010) - Background Diplomatic efforts to reach a comprehensive, long-term and proper solution to the Iranian nuclear issue culminated in the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) concluded on 14 July 2015}}</ref> Иран ядролық қаруға ұмтылмайтынын және уран байыту жұмыстары азаматтық мақсатта ядролық энергия өндіруге бағытталғанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|title=Iran reaffirms right to enrich uranium ahead of key talks in Turkiye|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/iran-reaffirms-right-to-enrich-uranium-ahead-of-key-talks-in-turkiye|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en|quote=Western powers, led by the US and backed by Israel, have long accused Tehran of secretly seeking nuclear weapons. Iran has repeatedly denied this, insisting its nuclear programme is solely for civilian purposes such as energy production.}}</ref> Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) Бас директоры Иранның атом бомбасын жасап жатқанына ешқандай дәлел жоқ екенін айтты.<ref>{{Cite web|date=4 February 2026 |title=No Evidence Iran Is Building a Nuclear Bomb: IAEA|url=https://www.newsonair.gov.in/no-evidence-iran-is-building-a-nuclear-bomb-iaea/|access-date=5 March 2026 |website=All India Radio |language=en|quote=[[Rafael Mariano Grossi]], has said that there has been no evidence of Iran building a nuclear bomb. In a social media post, Mr Grossi said that Iran's large stockpile of near-[[Weapons-grade nuclear material|weapons-grade enriched uranium]] and refusal to grant inspectors full access are cause for serious concern.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Give negotiations a chance: How to turn Iran's claimed right to enrich uranium into a new deal—and avoid a war|url=https://thebulletin.org/2026/02/give-negotiations-a-chance-how-to-turn-irans-claimed-right-to-enrich-uranium-into-a-new-deal-and-avoid-a-war/|access-date=5 March 2026 |website=Bulletin of the Atomic Scientists |language=en|quote=Iran has used its enrichment program for leverage in international negotiations.}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iran rejects inspections of bombed nuclear sites without IAEA framework|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/24/iran-rejects-inspections-of-bombed-nuclear-sites-without-iaea-framework|access-date=5 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title='Deeply ideological': the rationale behind Iran's insistence on uranium enrichment|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/30/rationale-behind-iran-uranium-enrichment-nuclear-ambitions|access-date=5 March 2026 |website=The Guardian|quote= |language=en}}</ref> Ұлыбритания мен АҚШ-тың кейбір сарапшылары Иран [[ядролық хеджирлеу]] стратегиясын ұстанып отыр деген қорытындыға келді.<ref> :{{cite journal|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|location=[[King's College London]] ([[kcl.ac.uk]])|date=7 March 2014|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13523260.2014.884338|title=Iran's Nuclear Programme: A Case Study in Hedging?|journal=[[Contemporary Security Policy]]|volume=35|issue=1|doi=10.1080/13523260.2014.884338|publisher=[[Taylor & Francis]] (tandfonline.com)|ISSN=1743-8764|quote=this assessment is further complicated by Iran's domestic political context, which has engendered an approach that is as much 'hedging by default' as it is 'hedging by design'. This approach allows Tehran to reconcile restraint with domestic consensus on nuclear advancement.}} :{{cite web|last1=Bowen|first1=Wyn|last2=Moran|first2=Matthew|date=2015|url=https://www.chathamhouse.org/sites/default/files/field/field_document/INTA91_4_01_BowenMoran.pdf|title=Living with nuclear hedging: the implications of Iran's nuclear strategy|journal=[[International Relations (journal)|International Affairs]]|volume=91|issue=4|page=688-paragraph 2nd|publisher=[[The Royal Institute of International Affairs]]: [[John Wiley & Sons]]|quote= There is much evidence to suggest Iran is engaged in a more nuanced strategy based on nuclear hedging, rather than outright pursuit of the bomb.}}</ref><ref>{{cite web|last=Eisenstadt|first=Michael|date=29 November 2022 |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/irans-nuclear-hedging-strategy-shaping-islamic-republics-proliferation-calculus|title=Iran's Nuclear Hedging Strategy: Shaping the Islamic Republic's Proliferation Calculus|publisher=[[The Washington Institute for Near East Policy]]}}</ref><ref>{{cite journal|last=Gettel|date=December 2024|first=Christopher|location=[[George Mason University]]|url=https://doaj.org/article/852466ce63b74e73a6608e21d8369846|title=Why Iran is Choosing Nuclear Hedging|journal=Panoply Journal|volume=5|publisher=[[Center for International Relations and International Security Inc]]: [[DOAJ]]|doi=10.71166/2x5v5824|ISSN=2766-2594}}</ref><ref>{{cite book|last=Volpe|first=Tristan|location=[[Naval Postgraduate School]]|date=23 February 2023|chapter-url=https://academic.oup.com/book/45573/chapter-abstract/394740928?redirectedFrom=fulltext&login=false|title=Leveraging Latency: How the Weak Compel the Strong with Nuclear Technology|chapter=Chapter 6: Iran: Abstract|doi=10.1093/oso/9780197669532.003.0006|publisher=[[Oxford University Press]]|quote=Iran developed its nuclear program from 1953 to 2002 and then botched a deception campaign before reconfiguring around a safer hedge posture.}}</ref> == Әскери қимылдар == === Израиль мен АҚШ-тың алғашқы соққылары === Израиль Иран тарапынан соққы болуы мүмкін деген қауіпке байланысты елде төтенше жағдай жариялады.<ref name="LiebermannCNNIsraelStrikeIran"/> Үкімет азаматтарға қорғаныс орындарында қалуды ескерткен соң, бүкіл Израиль аумағында дабыл сиреналары қосылды.<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28 February 2026|website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> АҚШ-тың Израильдегі елшісі [[Майк Хакаби]] АҚШ азаматтарын дабыл естілген бойда дереу қауіпсіздік шараларын жасауға шақырды,<ref>{{Cite web |last=Waldenberg |first=Samantha |date=28 February 2026|title=US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zo2b800003b6r26telgez |access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ал АҚШ президенті [[Дональд Трамп]] американдықтардың да қаза табуы мүмкін екенін ескертті.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Kevin |date=28 February 2026|title=Trump warns US lives may be lost in mission in Iran|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm60pihp00003b6sojlguzxz|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> Израиль Денсаулық сақтау министрлігі ауруханаларды жерасты нысандарына көшірді.<ref>{{Cite web |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026|title=Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zx2ic00003b6rvnargvaq|access-date=28 February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> ''Iran International'' басылымының хабарлауынша, Израиль армиясының парсы тілді ресми өкілі, подполковник [[Камал Пенхаси]] әскери өнеркәсіп пен инфрақұрылым нысандарына жақын тұратын Иран азаматтарына дереу эвакуациялану туралы шұғыл ескерту жасап: «Бұл аймақтарда қалуларыңыз өмірлеріңізге қауіп төндіреді», — деп мәлімдеді.<ref name=":03">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International|language=en}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка Құрама Штаттарының Иранға соққы беріп жатқанын растап, бұл әрекеттерді «кішігірім соққы емес» деп сипаттады.<ref name=":2">{{Cite web |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Kevin |last2=Liptak |first3=Haley |last3=Britzky |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Американдық шенеуніктің айтуынша, [[Таяу Шығыс]]тағы базаларда орналасқан және бір немесе бірнеше авианосецтен ұшқан шабуылдаушы ұшақтар ондаған соққы жасауда.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Reuters]] агенттігі соққылардың әуеден және теңізден жасалатынын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref> Израиль әскерилері бұл соққылардың алдында бірнеше айға созылған жоспарлау жұмыстары жүргізілгенін, бұл оларға нысаналарды дәл анықтауға, «тактикалық тұтқиылдыққа» қол жеткізуге және АҚШ-тың қолдауына ие болуға мүмкіндік бергенін мәлімдеді.<ref>{{cite web |title=Israel says months of planning led to surprise Iran strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.iranintl.com/en/202602286942 |website=[[Iran International|IranIntl]] |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=28 February 2026}}</ref> [[Fars]] ақпарат агенттігі мен [[CNN]] телеарнасы Иранның басқа да қалаларында, соның ішінде [[Құм (қала)|Құм]], [[Керманшах]], [[Исфахан]] және [[Кередж]] қалаларында жарылыстар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Lendon |first=Brad |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5zbxlf00053b6pfbdgp516 |access-date=28 February 2026 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> Тегеранда зымыран соққылары Университет көшесінде, Жомхури ауданында және қаланың солтүстігіндегі Сейед Хандан аймағында болғаны мәлімделді.<ref>{{Cite web|title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising |access-date=28 February 2026 |website=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Шабуылдардан кейін Тегеран бойынша байланыс қызметтерінің жұмысы нашарлап,<ref>{{Cite web |author1=Edna Mohamed |author2=Federica Marsi |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> [[Netblocks]] ұйымы интернеттің толықтай дерлік өшкенін хабарлады.<ref name="auto6">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=US and Israel launch attack on Iran, as Trump says 'major combat operations' under way – follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657|title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social)|date=28 February 2026|website=Mastodon}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/fa/202602281170|title=نت‌بلاکس از خاموشی اینترنت در ایران خبر داد|date=28 February 2026|website=Iran International}}</ref> BBC мәліметі бойынша, соққылар кезінде Жоғарғы көсем Әли Хаменеидің кеңсесі мен Тегерандағы Масуд Пезешкианның президенттік әкімшілігі нысанаға алынған.<ref name="auto3">{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> [[Channel 12]] телеарнасы аты-жөні көрсетілмеген израильдік дереккөздерге сілтеме жасай отырып, Израиль тарапы Хаменеидің соққы кезінде қаза тапқан болуы мүмкін екендігіне немесе «кем дегенде жарақат алғанына» қатысты «дәлелдердің көбейіп жатқанын» алға тартты.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Israeli TV report, citing unnamed Israeli sources: Growing indications that Khamenei killed |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-tv-report-citing-unnamed-israeli-sources-growing-indications-that-khamenei-killed/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === АҚШ пен Израиль басшыларының соққылардың мақсаты туралы мәлімдемелері === [[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|АҚШ президенті [[Дональд Трамп]]тың Иранға соққы берілгені туралы бейнеүндеуі.]] 2026 жылғы 28 ақпанда Солтүстік Америкалық шығыс уақыты (EST) бойынша сағат 02:30-да АҚШ президенті Дональд Трамп 8 минуттық бейнеүндеу жариялап, АҚШ-тың Иранға жасаған соққыларының негізгі мақсаты режимді ауыстыру екенін мәлімдеді. Трамп Иранның «қауіпті әрекеттері» АҚШ пен оның одақтастарына қатер төндіретінін айтты. Ол өз сөзінде Ирандағы кепілге алу дағдарысын, Хамас пен Хезболла сияқты прокси-топтарды қолдауды, наразылық білдірушілерді өлтіруді және [[ядролық қару]]ға ұмтылу айыптарын алға тартты.<ref>{{cite web |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |website=CBS News |access-date=28 February 2026}}</ref> Ол Ислам революциясының күзетшілер корпусын (ИРКК) «қаруды тастап, толық иммунитетке ие болуға немесе, керісінше, сөзсіз өліммен бетпе-бет келуге» шақырды. Иран халқына арнаған сөзінде: «Біз жұмысымызды аяқтағанда, үкіметті өз қолдарыңызға алыңыздар. Ол сіздердікі болады. Бұл, бәлкім, алдағы бірнеше ұрпақ үшін жалғыз мүмкіндік болар», — деді. Сонымен қатар: «Көп жылдар бойы сіздер Америкадан көмек сұрадыңыздар, бірақ оны ала алмадыңыздар... Енді қалай әрекет ететіндеріңізді көрейік. Америка сіздерді зор күш пен жойқын қуатпен қолдап отыр», — деп қосты. Сөзінің соңында: «Қазір өз тағдырларыңызды бақылауға алатын уақыт келді... Бұл — әрекет ететін сәт. Оны жіберіп алмаңыздар», — деп түйіндеді.<ref name="auto1" /><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles |url=https://www.timescall.com/2026/02/27/explosions-rock-northern-israel-as-the-country-works-to-intercept-incoming-iranian-missiles/ |access-date=28 February 2026 |website=Longmont Times-Call |language=en-US}}</ref> Көп ұзамай Биньямин Нетаньяху бейнеүндеу жариялап, Израиль мен Америка Құрама Штаттарының «Ирандағы террорлық режим» деп атаған тараптан төнген «экзистенциалды қауіпті жою» үшін соққы бергенін мәлімдеді. Нетаньяху Иран басшылығын ондаған жылдар бойғы жауласушылық әрекеттері үшін айыптап: «47 жыл бойы Аятолла режимі "Израильге өлім!" және "Америкаға өлім!" деп ұрандатып келеді», — деді. Ол бұл билікті «қанішер террорлық режим» деп сипаттап, оған «ядролық қарумен қарулануға жол бермеу керек» екенін қадап айтты. Ол АҚШ пен Израильдің бірлескен әрекеті «ержүрек Иран халқына өз тағдырын өз қолына алуға жағдай жасайтынын» айтып, Иран халқын «тирандық қамытын лақтырып тастауға» шақырды.<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to 'remove the existential threat' posed by Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> === Иранның жауабы және Парсы шығанағындағы зымырандық шабуылдар === Иран [[Парсы шығанағы]] аймағындағы АҚШ-тың бірнеше әскери базасын нысанаға алды.<ref name="persian-gulf-1" /> [[Бахрейн]] өз аумағындағы американдық базаларға жасалған шабуыл туралы ескерту үшін әуе дабылы сиреналарын іске қосты; араб БАҚ-тары елорда [[Манама]]да жарылыстар мен түтін көрінгенін хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/ |access-date=28 February 2026 |website=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> Кейінірек Бахрейн соққыларды растап, нысана АҚШ Әскери-теңіз күштері Бесінші флотының штаб-пәтері болғанын мәлімдеді.<ref name="WRAL">{{Cite web|title= Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom|url=https://www.wral.com/news/ap/c2f11-bahrain-says-a-missile-attack-targeted-the-us-navys-5th-fleet-headquarters-in-the-island-kingdom/|access-date=28 February 2026|website=[[WRAL-TV]]|agency=[[Associated Press]]|language=en-US}}</ref> Сондай-ақ Кувейт халықаралық әуежайы мен [[Біріккен Араб Әмірліктері]]ндегі [[Абу-Даби]]де жарылыстар болғаны хабарланды.<ref>{{Cite news |title= Explosions reported in Kuwait and UAE |url= https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=28 February 2026 |work=Armenia News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Drone attacks targets Kuwait international airport |url=https://www.iranintl.com/en/202602283083 |access-date=28 February 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> ''CNN'' мәліметінше, Ислам революциясының күзетшілер корпусы (ИРКК) [[Таяу Шығыс]]тағы АҚШ-тың төрт базасына соққы бергенін мәлімдеді: Катардағы «Әл-Удейд» авиабазасы, Кувейттегі (итальяндық сарбаздар да орналасқан) «Әли әл-Салем» авиабазасы,<ref>{{cite web |title=‘Significant damage’ to runway at Kuwait base hosting Italian troops: Italy |url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/02/28/-significant-damage-to-runway-at-kuwait-base-hosting-italian-troops-italy- |website=Al Arabiya |access-date=28 February 2026}}</ref> БӘӘ-дегі «Әл-Дафра» авиабазасы және Бахрейндегі Бесінші флоттың штаб-пәтері. Сонымен қатар Бахрейндегі база бағытынан көтерілген түтін бейнеленген видео жарияланды.<ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026 |title=Iran's IRGC targeted four US bases in the Middle East, Iranian media reports |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64boa9000m356rh4can18y |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ​[[Сауд Арабиясы]] [[Эр-Рияд]] пен оның Шығыс провинциясына ирандық шабуылдар жасалғанын растады.<ref name=":3">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Корольдік бұл аймақтарға бағытталған шабуылдардың сәтті тойтарылғанын алға тартып, мемлекет өзін қорғау үшін, соның ішінде «агрессияға жауап беру нұсқасын» қоса алғанда, «барлық қажетті шараларды қабылдайтынын» мәлімдеді.<ref name=":13">{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Edward Wong |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/cf4d7594-5062-5d61-b577-ca25b4593c94?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Қосымша мәліметтер бойынша, бірнеше ирандық зымыранды сәтті атып түсіргеннен кейін, БӘӘ тұрғын үй кешеніне құлаған зымыранға қарсы жүйенің сынықтарынан азиялық ұлт өкілі болып табылатын бір бейбіт тұрғынның қаза тапқанын хабарлады.<ref name="auto6"/><ref>{{Cite web |last=Salem |first=Mostafa |date=28 February 2026|title=One person killed in UAE after Iranian strikes |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm65nfwj0004356r92fj4mba |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> [[Катар]] зымыран соққыларының кем дегенде екі толқынын тойтарғанын және зардап шеккендер мен мүліктік шығындар туралы ақпарат жоқ екенін мәлімдеді.<ref name=":5">{{Cite news |author=Abdi Latif Dahir |date=28 February 2026 |title=Iran Hits Back Across the Mideast, Targeting U.S. Bases and Allies |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/world/middleeast/iran-retaliatory-strikes-region.html?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> === Наурыз === === 1 наурыз === [[Сурет:Operation Epic Fury Update, President Donald J. Trump.webm|thumb|Президент Трамп соққылар туралы жаңартылған ақпарат беріп, оның ішінде [[Әли Хаменеи]]ге жасалған қастандық туралы да мәлімдеді.]] Иранның жоғары лауазымды қауіпсіздік қызметкері [[Әли Лариджани]] 1 наурызда [[Уақытша басшылық кеңесі]]нің құрылғанын жариялап, АҚШ пен Израильді Иранды ыдыратуға тырысып жатыр деп айыптады. Ол «сепаратистік топтарға» қандай да бір іс-қимылға барған жағдайда оның салдары ауыр болатынын ескертті.<ref name="Reuters-2026">{{Cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Трамп [[NBC News]] телеарнасына берген сұхбатында Иран басшылығының «айтарлықтай бөлігі» өлтірілгенін хабарлады.<ref>{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Trump says 'a large amount' of Iran's leadership is gone |url=https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/trump-responds-reports-ayatollah-death-rcna261149 |access-date=1 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> Израиль ирандық нысандарға қарсы соққылардың жаңа толқынын бастады.<ref name="Reuters-2026" /> === 2 наурыз === ​2 наурызда Дубай, Абу-Даби, Доха<ref name="CNN-2026"/> және [[Беэр-Шева]]<ref>{{Cite news |title=Video shows Iranian missile strike hit Beersheba, Israel |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/3/2/video-shows-iranian-missile-strike-hit-beersheba-israel |access-date=2 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> қалаларына Иран тарапынан соққылар жасалғаны туралы хабарланды. [[Кувейт]]тегі АҚШ елшілігіне соққы тиіп, соның салдарынан ол белгісіз мерзімге жабылды. Қаза тапқандар мен жараланғандар туралы ақпарат түскен жоқ.<ref>{{Cite news |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |title=Live Updates: U.S. death toll in Iran war rises to 6 as Trump says campaign could last 5 weeks |first=Tucker |last=Reals |date=3 March 2026 |work=[[CBS News]]}}</ref><ref name="Reals" /> Сонымен қатар АҚШ туымен жүзген Stena Imperative танкері мен Гондурас туымен жүзген Athe Nova танкеріне соққы берілді.<ref>{{Cite news |date=2 March 2026 |title=US flagged products tanker hit by unknown projectiles in Bahrain port, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-flagged-products-tanker-hit-by-unknown-projectiles-bahrain-port-sources-say-2026-03-02/ |access-date=2 March 2026 |work=Reuters}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) қолбасшысының кеңесшісі болып табылатын жоғары лауазымды шенеунік Ормуз бұғазы арқылы өтетін кез келген кемені өртеп жіберетінін мәлімдеп, аймақтан ешқандай мұнай шығарылмайтынын айтты.<ref>{{cite news |last1=McCreesh |first1=Shawn |last2=Pager |first2=Tyler |last3=Schmitt |first3=Eric |last4=Cooper |first4=Helene |last5=Pérez-Peña |first5=Richard |title=Live Updates: Trump Suggests Extended War on Iran as U.S. Adds to Forces in Mideast |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/02/world/iran-us-israel-attack-trump |work=The New York Times |date=2 March 2026}}</ref> === 3 наурыз === [[Сурет:Attack around Enghelab Square 9.jpg|thumb|Энгелаб алаңы, Тегеран, 2026 жылғы 3 наурыз]] ​​3 наурызда Израиль мен АҚШ-тың соққылары нәтижесінде [[Тегеран]]дағы Жоғарғы ұлттық қауіпсіздік кеңесінің (SNSC) штаб-пәтері,<ref>{{cite web |title=Israel strikes Iran leadership compound in central Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603031120 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Мүдделерді анықтау кеңесінің ғимараты<ref>{{cite web |title=Video shows ruins of Iran's Expediency Council building after strikes |url=https://www.iranintl.com/en/202603037480 |website=Iran International |access-date=3 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> және Израиль шенеуніктері «Мин Задай» деп атаған жерасты ядролық қару нысаны жойылды.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=IDF destroys secret nuclear site, thousands of missile pads |url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888715 |access-date=3 March 2026 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> Сондай-ақ, Бушер әуежайына соққы беріліп, әуежай терминалы зақымданды және [[Iran Air]] компаниясының [[Airbus A319]] (EP-IEP) ұшағы жойылды.<ref>{{cite web |title=Iran Air A319 Destroyed on the Ground at Bushehr — Tehran's Mehrabad Airport Was Hit Too |url=https://viewfromthewing.com/iran-air-a319-destroyed-on-the-ground-at-bushehr-tehrans-mehrabad-airport-was-hit-too/ |website=View from the Wing |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Iran Air Airbus A319 destroyed following military escalation in Iran. |url=https://www.aeroflap.com.br/en/iran-air-airbus-a319-destroyed-after-military-escalation-in-ira/ |website=Aeroflap |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> Бұл соққылардың Бушер атом электр станциясына жақын жерде (шамамен 12 шақырым қашықтықта) жасалуына байланысты Ресейдің «[[Росатом]]<nowiki/>» агенттігі жаңа блоктардың құрылысын тоқтатып, ирандық шенеуніктермен байланыстың үзілуіне орай маңызды емес қызметкерлерді эвакуациялады.<ref>[https://kaz.tengrinews.kz/usa/tramp-&#x20;kongreske-iranga-karsyi-sogyis-&#x20;kimyildaryinyin-373924/amp/ Трамп Конгреске соғыстың аяталғаны туралы хабарлады]</ref><ref>{{cite web |title=Civilian Iran Air Passenger Jet Destroyed at Bushehr Airport, Rosatom Nuclear Plant Suspended |url=https://sundayguardianlive.com/world/iran-israel-latest-news-civilian-iran-air-passenger-jet-destroyed-at-bushehr-airport-rosatom-nuclear-plant-suspended-173844/amp/ |website=[[The Sunday Guardian]] |access-date=4 March 2026 |date=3 March 2026}}</ref> АҚШ шенеуніктері Америка қарулы күштері Иранның әскери-теңіз әлеуетіне айтарлықтай зақым келтіргенін мәлімдеді.<ref>[https://qazaqstan.tv/news/224292 Соғыстың бесінші күні: АҚШ пен Израильдің соққылары]</ref> Негізгі соққылар Оман шығанағында жасалып, нәтижесінде бірнеше ирандық әскери кеме жойылды және маңызды базалар істен шықты.<ref>{{Cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=3 March 2026 |website=Naval News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Trevithick |first1=Joseph |last2=Rogoway |first2=Tyler |date=2 March 2026 |title=Iran's Key Naval Base On Strait Of Hormuz Set Ablaze From Strikes |url=https://www.twz.com/news-features/irans-key-naval-base-on-strait-of-hormuz-set-ablaze-from-strikes |access-date=3 March 2026 |website=The War Zone |language=en-US}}</ref> Израиль тарапы Тегеранда Құдыс күштерінің Ливандағы бөлімшесінің қолбасшысы [[Дауд Әлизаде]]ні жойғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=3 March 2026 |title=Top IRGC commander, responsible for Lebanon, killed in Tehran strike — IDF |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/top-irgc-commander-responsible-for-lebanon-killed-in-tehran-strike-idf/ |access-date=3 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Сондай-ақ, зымыран соққысына жауап ретінде «Хезболланың» ондаған мүшесі ұсталды.<ref name="Al Jazeera English"/> ​Әуе соққысынан қалған үйінділер ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген [[Гүлстан сарайы]]на зақым келтірді.<ref>{{Cite web |date=3 March 2026 |title=UNESCO shares concerns over protection of cultural heritage sites |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/03/unesco-expresses-concern-over-the-protection-of-cultural-heritage-sites-in-middle-east |access-date=3 March 2026 |website=euronews |language=en}}</ref> Осыған байланысты [[ЮНЕСКО]] арнайы мәлімдеме жасап, ұйымның меншігі болып табылатын нысандарға зақым келтіру халықаралық құқықты бұзу болып саналатынын ескертті.<ref>{{Cite web |last=Purwar |first=Krati |date=3 March 2026 |title=How Iran Conflict Damaged Golestan Palace, Once Home Of Peacock Throne Looted From Delhi |url=https://www.ndtv.com/lifestyle/how-iran-conflict-damaged-golestan-palace-once-home-of-peacock-throne-looted-from-delhi-11162756/amp/1 |access-date=3 March 2026 |website=NDTV}}</ref> === 4 наурыз === [[Сурет:Operation-Roaring-Lion-0011.jpg|thumb|Израиль Әскери-әуе күштерінің F-35I «Adir» жойғышы ирандық [[Як-130]] ұшағын атып түсірді. Бұл — [[F-35]] ұшағының басқарылатын әскери ұшақты алғаш рет жоюы.]] ​4 наурызда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Иранға қарсы жасалатын АҚШ пен Израильдің біріккен соққылары одан әрі күшейетінін мәлімдеді.<ref name="ABC News-2" /> Израиль әскерилері «Басидж» жасақтарының штаб-пәтеріне соққы берді.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Israel says it hits security headquarters across Tehran, as Iran attacks US sites in Dubai and Qatar |url=https://www.bbc.com/news/live/c62gg44d53xt |access-date=4 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Ирандық дереккөздердің хабарлауынша, [[Әли Хаменеи]]дің үлкен ұлы әрі оның ықтимал мұрагері ретінде қарастырылатын [[Моджтаба Хаменеи]] әуе соққысынан аман қалды.<ref>{{Cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=4 March 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> ​Катар билігі ел аумағында Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) ұяшығы ретінде жұмыс істеген он адамды тұтқындады. Олар Катардың әскери инфрақұрылымы туралы мәліметтер жинаған, ал кейбіреулері дрондарды басқару бойынша арнайы дайындықтан өткен.<ref>{{Cite web |date=4 March 2026 |title=Qatar State Security announces the arrest of two cells affiliated with the Iranian Revolutionary Guard |url=https://thepeninsulaqatar.com/article/04/03/2026/qatar-state-security-announces-the-arrest-of-two-cells-affiliated-with-the-iranian-revolutionary-guard |access-date=3 March 2026 |website=The Peninsula |language=en}}</ref> ​Израиль Қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) Тегеран аспанында F-35I «Adir» жойғышы ирандық ресейлік өндірістегі Як-130 жауынгерлік оқу-жаттығу ұшағын атып түсіргенін хабарлады. Бұл оқиға F-35 ұшағының әуе шайқасында басқарылатын жойғыш ұшақты алғаш рет жоюы ретінде тіркелді.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888768|title=Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight|date=5 March 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref> === 5 наурыз === [[Сурет:Armada Española F105 Cristóbal Colón.jpg|thumb|Испания Кипр аралына төнуі мүмкін әуе қауіптерінен қорғау мақсатында аймаққа [[Cristóbal Colón]] фрегатын жіберді.]] ​5 наурызда Әзербайжан үкіметі Иран тарапынан жіберілген екі дронның [[Иранның Әзербайжанға жасаған соққылары (2026)|Әзербайжанның Нахшыван эксклавына соққы]] бергенін мәлімдеді.<ref name="Reuters-2026b">{{Cite news |date=5 March 2026 |title=Missiles, drones coming from Iran fell on airport in Azerbaijan, source says |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/missiles-drones-coming-iran-fell-airport-azerbaijan-source-says-2026-03-05/|work=Reuters|access-date=5 March 2026}}</ref> Сыртқы істер министрлігінің хабарлауынша, бір дрон Нахшыван халықаралық әуежайының терминал ғимаратына түссе, екіншісі [[Шекер-абад]] ауылындағы мектеп ғимаратының жанына құлаған. Соққы салдарынан әуежай зақымданып, екі бейбіт тұрғын жараланды.<ref name="Apa.az">{{Cite web |title=Azerbaijan MFA: Iran carried out drone attack on Nakhchivan, two civilians injured |url=https://en.apa.az/foreign-policy/azerbaijan-mfa-iran-carried-out-drone-attack-on-nakhchivan-two-civilians-injured-statement-494963 |access-date=5 March 2026 |website=Apa.az |language=en}}</ref> Әзербайжан Иран елшісін шақыртып,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Live – Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=5 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> өз дипломаттарын Ираннан кері қайтарды<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan withdraws its diplomats from Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> және әскери жауап қайтаруға уәде берді.<ref>{{Cite news |last=Grove |first=Thomas |title=Azerbaijan Promises Response to Iran Drone Attack |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/azerbaijan-promises-response-to-iran-drone-attack-hvHWhD8clntw8dAbD82l |access-date=5 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Иран Сыртқы істер министрі [[Аббас Аракчи]] бұл оқиғаны Израильдің «жалған ту» операциясы болуы мүмкін деп тұспалдаса,<ref>{{cite news |title=Iran denies its drones hit airport in Azerbaijan's exclave as war widens |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/5/iranian-drones-hit-airport-in-azerbaijans-exclave-as-us-israel-war-widens |date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |pages=5 March 2026}}</ref> [[Azer News]] басылымы Ислам революциясы сақшылары корпусына (ИРСК) қатысы бар Telegram-арнаның Нахшывандағы соққы үшін жауапкершілікті өз мойнына алғанын хабарлады.<ref>{{cite web |url=https://www.azernews.az/nation/255270.html |title=Iranian drones hit Azerbaijan's Nakhchivan Airport, four casualties reported [VIDEO/UPDATED] |date=5 March 2026 |publisher=Azernews |access-date=5 March 2026}}</ref> === 6 наурыз === [[Сурет:Airstrike on the residential town of Shahid Boroujerdi 20 Avash.webp|thumb|right|АҚШ пен Израиль әуе соққыларының салдары, Тегеран, Иран, 2026 жылғы 6 наурыз.]] [[Шри-Ланка Әскери-теңіз күштері]] өз жағалауында ирандық [[IRIS Bushehr]] танкерін және оның 208 адамнан тұратын экипажын ұстап қалды. Бұл — Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі бейтарап елде әскери кеменің мәжбүрлі түрде тоқтатылуының алғашқы оқиғасы.<ref>{{Cite web |title=Sri Lanka Takes Control of Iranian Ship Iris Bushehr and 208 Crew |url=https://english.newsfirst.lk/2026/3/5/sri-lanka-takes-control-of-iranian-ship-iris-bushehr-and-208-crew |access-date=6 March 2026 |website=News First |language=en}}</ref> Трамп соғыстың қанша уақытқа созылатынына қатысты «ешқандай уақыт шектеуі жоқ» екенін мәлімдеді,<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Trump says he has 'no time limits' on how long war with Iran could go on |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> ал Хегсет соғыстың «жаңа ғана басталғанын» айтты.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Hegseth says the US has "only just begun to fight" in war with Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 |access-date=6 March 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> АҚШ пен Израильдің әуе соққылары [[Лорестан]]дағы Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) барлау нысанына тиді.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Israeli, US strikes hit IRGC intelligence site in Lorestan |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543#202603063094 |access-date=6 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ливанның оңтүстігінде БҰҰ-ның Ливандағы уақытша күштері ([[UNIFIL]]) құрамындағы Гананың үш бітімгері зымыран соққысына ұшырап, жараланды.<ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=War in Middle East live: Three Ghanaian peacekeepers in Lebanon wounded in missile attacks |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260306-us-warns-bombardment-surge-as-israel-strikes-iran-lebanon |access-date=6 March 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Әзербайжанда [[Баку-Тбилиси-Жейхан мұнай құбыры]]на, Израиль елшілігіне және [[Баку]]дегі синагогаларға қарсы бағытталған, Иранмен байланысы бар делінген террорлық әрекеттің жолы жергілікті құқық қорғау органдары тарапынан кесілді.<ref>{{Cite web |title=Azerbaijan announces prevention of terrorist attacks planned by Iran against Israeli Embassy and synagogue |url=https://ukranews.com/en/amp/news/1138555-azerbaijan-announces-prevention-of-terrorist-attacks-planned-by-iran-against-the-israeli-embassy |access-date=6 March 2026 |website=Ukranews}}</ref><ref>{{Cite news |last=Rustamova |first=Saida |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it stopped Iranian terror attack plot and dismantled spy cell |url=https://www.euronews.com/2026/03/06/azerbaijan-says-it-stopped-iranian-terror-attacks-dismantled-terror-cells |access-date=6 March 2026 |work=[[EuroNews]]}}</ref> Осы оқиғаға қатысты айыпталған тұлғалардың соты сол күні басталды. Сот процесі барысында олардың «[[Вилаяти-Хорасан]]<nowiki/>» деп аталатын «Ислам мемлекеті» ұяшығының және Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) мүшелері екені анықталды.<ref>{{Cite web |title=Trial Begins in Azerbaijan for Individuals Accused of Planning Terrorist Attack on Foreign Embassy |url=https://1news.az/en/news/20260306101511518-Trial-Begins-in-Azerbaijan-for-Individuals-Accused-of-Planning-Terrorist-Attack-on-Foreign-Embassy |access-date=6 March 2026 |website=1news.az |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2026 |title=Azerbaijan says it foiled alleged IRGC plot |url=https://www.iranintl.com/en/202603062469 |access-date=6 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> === 7 наурыз === АҚШ пен Израиль күштері Тегеран мен Исфаһандағы көптеген нысандарға соққы жасады.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Live - Iran will never surrender unconditionally, Pezeshkian says |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202603053543 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Дереккөздердің хабарлауынша, бұл шабуылдардың нысанасы «террорлық режимнің» инфрақұрылымы болған.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Broad wave of strikes begins in Tehran, Isfahan, IDF says |url=https://www.iranintl.com/en/202603078761 |access-date=7 March 2026 |website=Iran International |language=en}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ Израильге 151 миллион доллар көлемінде қару-жарақ сатуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Fulton |first=Adam |last2=Marcos |first2=Coral Murphy |last3=Campbell |first3=Lucy |last4=Badshah |first4=Nadeem |last5=Ho |first5=Vivian |last6=Ali |first6=Taz |last7=Corlett |first7=Eva |date=7 March 2026 |title=Tehran warns Europe to stay out of conflict or face 'retaliation' – as it happened |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/06/iran-war-live-updates-us-temporarily-lets-india-buy-russian-oil-amid-energy-fears-israeli-military-launches-strikes-on-beirut |access-date=7 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Бұған қоса, АҚШ Таяу Шығысқа үшінші авиатасымалдағышын — [[USS George H. W. Bush]] кемесін жіберді.<ref>{{Cite web |title=Operation Epic Fury: Is US Deploying 3rd Carrier, USS George H.W. Bush (CVN‑77), To The Middle East Amid Iran War? Here's All We Know |url=https://www.freepressjournal.in/world/operation-epic-fury-is-us-deploying-3rd-carrier-uss-george-hw-bush-cvn77-to-the-middle-east-amid-iran-war-heres-all-we-know |access-date=7 March 2026 |website=Free Press Journal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shelbourne |first=Mallory |date=6 March 2026 |title=USS Gerald R. Ford Now in the Red Sea, USS George H.W. Bush Wraps Pre-Deployment Exercises |url=https://news.usni.org/2026/03/06/uss-gerald-r-ford-now-in-the-red-sea-uss-george-h-w-bush-wraps-pre-deployment-exercises |access-date=7 March 2026 |website=USNI News |language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:Cite|web |date=7 March 2026 |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=7 March 2026 |website=[[Azerbaijani Press Agency]]}}</ref> Иранның соққылары нәтижесінде [[Басра]]да орналасқан америкалық [[Halliburton]] компаниясының нысандары мен мұнай өңдеу зауыттары зақымдалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Drone attack on foreign oil compound in Iraq's Basra sets Halliburton and KBR facilities ablaze |url=https://in-cyprus.philenews.com/international/drone-attack-basra-halliburton-kbr-fire-iraq-live/ |access-date=6 March 2026 |website=Philenews |language=en-US}}</ref> Таңға жуық Тегерандағы [[Мехрабад халықаралық әуежайы]]на соққы берілді. Израиль Қорғаныс армиясының (ЦАХАЛ) мәлімдеуінше, бұл шабуыл кезінде «Құдыс күштеріне» тиесілі 16 ұшақ жойылған.<ref>{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=7 March 2026 |title=IDF says it destroyed 16 aircraft used by Revolutionary Guard's Quds Force in Tehran airport strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-it-destroyed-16-aircraft-used-by-revolutionary-guards-quds-force-in-tehran-airport-strikes/ |access-date=7 March 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Live updates: Huge explosions rock Tehran airport as Trump demands Iran's 'unconditional surrender' |url=https://www.bbc.com/news/live/ceqvwrydzpqt |access-date=7 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> [[NDTV]] телеарнасының хабарлауынша, бір аптаға созылған ұрыс қимылдарынан кейін Иранның иелігінде шамамен бір мыңға жуық баллистикалық зымыран ғана қалуы мүмкін.<ref>{{Cite web |last=Som |first=Vishnu |date=7 March 2026 |title=Iran's Ballistic Missiles Could Be Under 1,000, Drone Attacks Tapering: Ian Bremmer To NDTV |url=https://www.ndtv.com/world-news/us-iran-israel-war-tehrans-ballistic-missiles-could-be-under-1-000-drone-attacks-tapering-ian-bremmer-to-ndtv-11180129/amp/1 |access-date=7 March 2026 |website=[[NDTV]]}}</ref> Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) Мальта туымен жүзген «Prima» мұнай танкеріне дронмен шабуыл жасағанын мәлімдеді. Бұл іс-қимыл «ИРСК Әскери-теңіз күштерінің қозғалысқа тыйым салу және Ормуз бұғазындағы қауіпсіздіктің болмауына қатысты бірнеше рет жасаған ескертулерін елемеуіне» байланысты орын алған.<ref>{{Cite news |date=7 March 2026 |title=Iran attacks Malta-flagged tanker in Gulf near Strait of Hormuz |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374269 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref> Пезешкиан тілшілерге Иран 7 наурыздан бастап көрші елдерге соққы беруді тоқтататынын, бірақ шабуыл сол елдердің аумағынан жасалған жағдайда бұл ереже қолданылмайтынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=7 March 2026 |work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> Осы мәлімдемеге қарамастан, кейінірек Дубай халықаралық әуежайына ирандық дрондар тарапынан шабуыл жасалды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=7 March 2026 |work=[[Euronews]] |language=en}}</ref> Түркия Солтүстік Кипрді қорғау мақсатында Кипр аралының әуе кеңістігін күзету үшін F-16 жойғыштарын жіберу мәселесін қарастыра бастағаны хабарланды.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Turkey considering deployment of F-16s to Cyprus, ministry source says |url=https://www.ekathimerini.com/politics/foreign-policy/1297369/turkey-considering-deployment-of-f-16s-to-cyprus-ministry-source-says/ |access-date=7 March 2026 |website=eKathimerini |language=en}}</ref> ''BBC News'' мәліметінше, Ұлыбританияның Корольдік Әскери-теңіз күштері аймақтағы британдық мүдделерді қорғау және әскери әлеуетті күшейту үшін [[HMS Prince of Wales]] авиатасымалдағышын орналастыруы мүмкін.<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=British aircraft carrier HMS Prince of Wales prepped to set sail |url=https://www.bbc.com/news/articles/c39w2nj1rk8o |access-date=7 March 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> === 8 наурыз === Кувейт тарапы өз міндеттерін атқару кезінде екі офицерінің қаза тапқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=2026-03-08 |title=Kuwait city tower erupts in flames as Iran launches new wave of strikes in the Gulf |url=https://www.the-independent.com/news/world/middle-east/kuwait-city-tower-fire-drones-iran-war-b2934196.html |access-date=2026-03-08 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Din |first=Menna |last2=Muhammad |first2=Al Gebaly |last3=Baum |first3=Bernadette |date=8 March 2026 |title=Two Kuwaiti interior ministry officers killed 'while performing duties' |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-kuwait-fire-officers-killed-while-performing-duties-fire-force-says-2026-03-08/ |work=Reuters}}</ref> Сауд Арабиясының Азаматтық қорғаныс агенттігі [[Әл-Хардж]] қаласындағы нысанға жасалған соққыдан 2 адам қаза тауып, тағы 12 адамның жараланғанын мәлімдеді.<ref name="auto">{{Cite web |date=8 March 2026 |title=2 killed, 12 wounded after projectile hits building in Saudi Arabia |url=https://aje.news/64yl8m?update=4378860 |website=Al Jazeera}}</ref> Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі елдің қарулы күштері Иракқа қарай бағытталған ирандық дронның жолын кескенін растады. Сонымен қатар, министрлік алдағы уақытта әуе қауіптерін анықтауға көмектесу үшін аймаққа [[Merlin тікұшағы]]н жіберу ниетін білдірді.<ref>{{Cite web |last=Kelliher |first=Fiona |last2=Magee |first2=Caolán |title=‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=2026-03-08 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Қызыл жарты ай қоғамының мәліметінше, соғыс басталғаннан бері барлығы 65 мектеп пен 32 медициналық нысан (ауруханалар мен фармацевтикалық мекемелер) шабуылға ұшырады. Сондай-ақ 10 000-нан астам азаматтық нысан зақымданды.<ref name="auto3"/> === 9 наурыз === Таңертең ерте Бахрейн, Кувейт және Катарда бірнеше жарылыс болғаны хабарланды. Манама маңында жасалған ирандық дрон шабуылы салдарынан кемінде 32 Бахрейн азаматы жараланды, олардың төртеуі — «ауыр жағдайда».<ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media |url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post |access-date=9 March 2026 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Сауд Арабиясы өз күштерінің [[Шайба мұнай кен орны]]н нысанаға алған төрт дронды жойып жібергенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Live updates: Mojtaba Khamenei has been chosen as Iran's new supreme leader |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026#0000019c-d07c-db8e-a5df-f27e8cee0000 |access-date=9 March 2026 |website=AP News |language=en}}</ref> Иран Израильге зымыран соққыларын жасауды жалғастырды, хабарламаларға қарағанда, кем дегенде бір зымыран кассеталық оқтұмсықпен жабдықталған.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=Video shows Iranian cluster bomb submunitions raining over Israel; why the weapon is tricky - The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/video-shows-iranian-cluster-bomb-submunitions-raining-over-israel-why-the-weapon-is-tricky/articleshow/129304415.cms |access-date=2026-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> НАТО Түркияның әуе кеңістігінде екінші баллистикалық зымыранның атып түсірілгенін растады.<ref>{{Cite news |date=2026-03-09 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=2026-03-09 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Зымыран сынықтары [[Газиантеп]] аймағына құлаған.<ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=NATO Intercepts Iranian Ballistic Missile in Turkish Airspace, Türkiye's Defense Ministry Says |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/899194/slug |access-date=2026-03-09 |website=[[Kurdistan24]] |language=en}}</ref> === 10 наурыз === Иран Ислам революциясы күзеті корпусының жоғары лауазымды қолбасшысы Иран тек салмағы 1000 кг және одан жоғары оқтұмсығы бар зымырандарды қолданып жатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=2026|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972}}</ref> AFP агенттігі Иранның бұл шабуылдары соғыс басталғалы бергі «ең қарқынды және ауыр» соққылар болғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=2026-03-10 |title=Iran-US war latest: Trump threatens heavy escalation after Iran ‘begins laying mines in Strait of Hormuz’ |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=2026-03-11 |work=The Independent |language=en}}</ref> Бұл әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерін шамадан тыс жүктеу тактикасынан жоғары тиімділіктегі тесу соққыларына ауысуды көрсетеді.<ref name="ndtv10march">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972|title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran}}</ref> Сирия президенті әкімшілігінің Хезболланы қарусыздандыруды қолдауынан және Сирия армиясының Ливан шекарасында жұмылдыру науқанын бастауынан кейін,<ref name="Middle East Eye-2" /><ref>{{Cite web |last=Chbaro |first=Asrar |date=6 March 2026 |title=What's Going on the Lebanon–Syria Border?|url=https://alhurra.com/en/15595 |access-date=10 March 2026 |website=Alhurra |language=en-US}}</ref> Ливан тарапынан атылған снарядтар Дамаскіден 20 шақырым жердегі, [[Сирия Қарулы Күштері]] орналасқан [[Сергая]] қаласына құлады.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Shells Fired From Lebanon Land West of Syrian Capital, Country's Military Says |url=https://www.nytimes.com/2026/03/09/world/middleeast/syria-hezbollah-iran-lebanon.html |url-access=registration |access-date=10 March 2026 |work=[[The New York Times]]}}</ref> Соққылар туралы ақпаратты [[Сирия армиясы]]ның Жедел басқармасы растады.<ref>{{Cite web |date=10 March 2026 |title=Hezbollah shells hit Syrian army positions near Serghaya |url=https://sana.sy/en/syria/2301565/ |access-date=10 March 2026 |language=en-US}}</ref> Күннің екінші жартысында Израиль Бейруттың оңтүстік маңындағы тұрғындарға шұғыл эвакуациялау туралы ескерту жасады.<ref>{{Cite web |title=Urgent Israeli warning for residents of southern suburbs of Beirut: Evacuate immediately |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/912936/lbci-lebanon-articles/en |access-date=10 March 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}</ref> Хегсет Иранға бұдан да қарқынды, соғыс басталғалы бергі ең қуатты соққылар жасалатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=10 March 2026 |title=Secretary of War Pete Hegseth says more intense strikes will hit Iran |url=https://www.usatoday.com/videos/news/politics/2026/03/10/pete-hegseth-on-iran-more-intense-strikes-are-coming/89081095007/ |access-date=10 March 2026 |work=[[USA TODAY]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Trew |first=Bel |date=11 March 2026 |title=Iran-US war latest: Tehran launches 'most intense' barrage of missiles since start of conflict |url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-us-trump-war-oil-prices-israel-qatar-latest-news-b2935224.html |access-date=11 March 2026 |work=The Independent |language=en}}</ref> АҚШ адмиралы Брэд Купердің хабарлауынша, Иранның баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыстың алғашқы күнімен салыстырғанда 90%-ға, ал ұшқышсыз ұшу аппараттарын (ҰҰА) ұшыру көрсеткіші 80%-ға төмендеген.<ref name="jpost10march" /><ref>{{Cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=10 March 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Iran Ballistic Missile Attacks Down by 90%, U.S. Admiral Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-conflict-2026/card/JNo5ymksP7KK4x2Rvk2e |access-date=10 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US}}</ref> Қорғаныс саласының сарапшысы Эй Джей Джаффтың мәліметінше, зымыран ұшыру көрсеткіші 92%-ға (480-нен 40-қа дейін), ал ҰҰА ұшыру көрсеткіші де 92%-ға (720-дан 60-қа дейін) азайған.<ref name="jpost10march" /> === 11 наурыз === АҚШ-тың он бір B-1 және үш B-52 бомбалаушы ұшағы Ұлыбританиядағы Фэйрфорд корольдік әуе күштері базасына ([[RAF Fairford]]) орналастырылды; алыс қашықтықтан түсірілген фотосуреттер бомбалардың тиеуге дайындалып жатқанын көрсетті.<ref name=":1">[https://24.kz/kz/zha-aly-&#x20;tar/lemde/756371-aks-pen-izrail-iranga-&#x20;karsy-sogys-asty АҚШ пен Израиль Иранға қарсы соғыс ашты]</ref><ref name=":1" /> Бұл оқиға АҚШ қорғаныс министрі Пит Хегсеттің бұл күнді «Иран ішіндегі соққылардың ең қарқынды күні» деп атаған мәлімдемесінен кейін орын алды, бірақ миссияның нақты нысаналары белгісіз қалып отыр.<ref>{{Cite news |last1=Ambrose |first1=Tom|last2=Ho |first2=Vivian |last3=Corlett |first3=Eva |date=11 March 2026 |title=Middle East crisis live: three ships hit in strait of Hormuz as Iran calls vessels belonging to US or allies 'legitimate targets' |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/mar/11/iran-war-live-updates-trump-oil-hormuz-protestors-us-israel-beirut-middle-east-latest-news?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-69b1576c8f0828aedd6b1e1c#block-69b1576c8f0828aedd6b1e1c |access-date=11 March 2026 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Тегерандағы [[Сепах банкі]]нің филиалына соққы жасалды, бұл Ислам революциясы сақшыларының корпусын алдағы уақытта аймақтағы АҚШ немесе Израиль банктеріне жауап ретінде соққы беруі мүмкін екенін ескертуге итермеледі.<ref>{{Cite web |title=Missile Strike Hits Bank Sepah Branch in Tehran, IRGC Warns of Retaliation |url=https://iranwire.com/en/news/150256-missile-strike-hits-bank-sepah-branch-in-tehran-irgc-warns-of-retaliation/ |access-date=12 March 2026 |website=iranwire |language=en}}</ref> Иран АҚШ-та орналасқан медициналық бұйымдар шығаратын компанияға кибершабуыл жасаған көрінеді.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran appears to have conducted a significant cyberattack against a U.S. company, a first since the war started |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-appears-conducted-significant-cyberattack-us-company-first-war-st-rcna263084 |access-date=12 March 2026 |website=NBC News |language=en}}</ref> === 12 наурыз === [[ЮНИСЕФ]]-тің хабарлауынша, соғыс басталғалы бергі қақтығыстар салдарынан 1100-ден астам бала жарақат алған немесе қаза тапқан (мәліметтер бойынша Иранда 200, Ливанда 91, Израильде 4 және Кувейтте 1 бала қаза тапты), жүздеген мың адам босқынға айналды, ал миллиондаған бала мектепке бару мүмкіндігінен айырылды. Сондай-ақ ұйым бұл көрсеткіштердің әлі де өсуі мүмкін екенін атап өтті.<ref>{{Cite web |last1=Rowlands |first1=Lyndal|last2=Sabah|first2=Zaid |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=12 March 2026 |website=Al Jazeera English |language=en}}</ref> Иран барлау министрінің орынбасары Акбар Гаффари әуе соққысынан қаза тапты.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Iran deputy intelligence minister killed in strikes on Tehran |url=https://www.iranintl.com/en/202603125490 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Ирандағы куәгерлер бірнеше қалада жарылыстар болғанын және әскерлердің орналастырылып жатқанын хабарлады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Witnesses report explosions and troop deployments in Iran cities |url=https://www.iranintl.com/en/202603121626 |access-date=12 March 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref> Иранның шабуылы салдарынан Ирак жағалауында екі мұнай танкері өртеніп, бір адам қаза тапты; бұл оқиға Иракты барлық мұнай терминалдарының жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті.<ref>{{Cite news |last=Yoon |first=John |last2=Solomon |first2=Erika |date=12 March 2026 |title=Deadly Attack on Oil Tankers Prompts Iraq to Close Oil Terminals |url=https://www.nytimes.com/2026/03/12/world/middleeast/iraq-oil-tankers-attack-iran-war.html |access-date=12 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Сефевидтер дәуіріне жататын тарихи [[Рашк-е Женан]] ғимараты АҚШ пен Израильдің тікелей соққыларынан қирады.<ref>{{Cite web |date=12 March 2026 |title=Day 13 of the U.S.-Israeli War on Iran: More Than Three Million Displaced |url=https://www.en-hrana.org/day-thirteen-of-the-u-s-israeli-war-on-iran-more-than-three-million-displaced/ |access-date=13 March 2026 |website=HRANA}}</ref> Исфахан провинциясының мәдени мұра жөнінен директор орынбасары Рухолла Сейед әл-Асгаридің мәліметінше, басқа да зақымдалған нысандар қатарында [[Чехел Сотун павильоны]], [[Ракиб Хане зәулім үйі]], [[Теміршілер залы]], [[Ашраф залы]] және [[Али Капу сарайы]]ның терезелері бар.<ref>{{Cite web |title=آسیب به چند بنای تاریخی در حمله اسرائیل به اصفهان |url=https://iranwire.com/fa/news-1/150147-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ |access-date=13 March 2026 |website=iranwire |language=fa}}</ref> Ирак Күрдістанындағы Мала Кара базасында жасалған ұшқышсыз ұшу аппаратының соққысынан алты француз сарбазы жарақат алды. Франция президенті [[Эммануэль Макрон]] 13 наурызда осы шабуыл салдарынан бір француз сарбазының қаза тапқанын мәлімдеді.<ref name="lm13march">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=French soldier killed and several wounded in attack in Iraq's Kurdistan region, confirms Macron |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/03/13/french-soldier-killed-in-attack-in-iraq-s-kurdistan-region-confirms-macron_6751397_4.html |access-date=13 March 2026 |website=[[Le Monde]]}}</ref> Иракта АҚШ Әскери-әуе күштерінің екі [[Boeing KC-135]] жанармай құю ұшағы апатқа ұшырады. Олардың бірі Ирак аумағына құлап, кем дегенде төрт адам қаза тапты, ал екіншісі зақымдалғанына қарамастан Израильге қонды.<ref>{{cite web |title=Accident Boeing KC-135R Stratotanker 62-3556, Thursday 12 March 2026 |url=https://aviation-safety.net/wikibase/567873 |publisher=[[Aviation Safety Network]] |date=13 March 2026}}</ref> Бұл — соғыс кезінде жоғалған АҚШ-тың төртінші ұшағы.<ref>{{cite web |last1=Finnerty |first1=Ryan |title=US Air Force KC-135 crashes in western Iraq while supporting Iran air war |url=https://www.flightglobal.com/fixed-wing/us-air-force-kc-135-tanker-crashes-in-iraq/166648.article |work=FlightGlobal |access-date=13 March 2026}}</ref> Иран әскерилері [[Пальмахим]] және [[Овда]] әуе базаларын, сондай-ақ [[Шин-Бет]] штаб-пәтерін қоса алғанда, Израильдің әскери нысаналарына соққы жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite news |date=12 February 2026 |title=Iran says it targets Israeli bases, accuses Israel of targeting hospitals|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-says-it-targets-israeli-bases-accuses-israel-of-targeting-hospitals |access-date=13 February 2026 |agency=[[Agence France-Presse]]|publisher=[[Al Jazeera]]}}</ref> === 13 наурыз === Соғыстың экономикалық зардаптарымен күресу мақсатында АҚШ Ресей мұнайын сатуға қойылған шектеулерді уақытша алып тастады. Соған қарамастан, бұл шешім мұнай бағасына айтарлықтай әсер етпеді.<ref name="Cooper">{{Cite news |last=Cooper |first=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=13 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Израиль тарапы зымыран соққысынан кейін алған жарақаттарына байланысты 58 адамның ауруханаға жатқызылғанын хабарлады.<ref name="Cooper" /> Иран Парсы шығанағы елдеріне зымырандармен және ұшқышсыз ұшу аппараттарымен қайтадан соққы жасады, бұл мұнай бағасының өсуіне алып келді. Бахрейн жанармай резервуарларына жасалған шабуылдар туралы хабарлады. Кувейтте «жаудың ұшқышсыз ұшу аппараты» тұрғын үйге соққы беріп, екі адам жарақат алды. Кувейт билігі сонымен қатар қорғаныс нысандары мен елдің негізгі халықаралық әуежайына шабуыл жасалғанын, алты электр желісінің істен шыққанын мәлімдеді. AFP Дубай орталығында жарылыстар естілгенін хабарлады. Сонымен қатар, Ұлыбританияның теңіз сауда операциялары агенттігі БАӘ-дегі Джебель-Алиден солтүстікке қарай 65 шақырым жерде контейнер тасушы кемеге шабуыл жасалғанын хабарлады. Al Jazeera Arabic мәліметінше, Иорданияның барлық қаласында әуе дабылы қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=12 March 2026 |website=Aljazeera |language=en}}</ref> Соғыс басталғалы үшінші рет Түркияның әуе кеңістігіне баллистикалық зымырандар еніп, сәтті атып түсірілді; [[Адана]] қаласының маңында жарылыстар естіліп, Инджирлик әуе базасында дабыл қосылды.<ref>{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=13 March 2026 |website=The Independent |language=en}}</ref> === Атысты тоқтату (8 сәуір – қазірге дейін) === ​АҚШ-тың [[Шығыс уақыты]] бойынша 7 сәуір күні сағат 18:32-де ([[Израиль]]де 8 сәуір, 01:32; [[Иран]]да 8 сәуір, 02:02), Президент Трамп Truth Social желісінде АҚШ пен Иранның Пәкістан Премьер-министрі [[Шехбаз Шариф]] пен фельдмаршал [[Асим Мунир]]дің араағайындығымен жасалған 10 тармақтан тұратын ұсыныс негізінде келісімге келгенін хабарлады.<ref>{{cite news |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-trump-deadline-hormuz-infrastructure-ceasefire-rcna267039 |work=[[NBC News]] |date=7 April 2026 |access-date=8 April 2026}}</ref> Трамп Иранның АҚШ-қа 10 тармақтан тұратын жоба жібергенін және АҚШ бұны «келіссөздер жүргізуге болатын негіз» деп санайтынын жазды.<ref name="PoliticoCeasefire">{{Cite news |first1=Jacob |last1=Wendler |first2=Paul |last2=McLeary |date=7 April 2026 |title=Trump announces Iran ceasefire ahead of 8 p.m. deadline |url=https://www.politico.com/news/2026/04/07/donald-trump-iran-war-ceasefire-00863103 |access-date=8 April 2026 |work=[[Politico]] |language=en}}</ref> АҚШ, Израиль және Иран екі апталық атысты тоқтату туралы келісті, оған сәйкес Иран Ормуз бұғазын қайта ашуға міндеттелді. Бұл туралы хабарлама Вашингтонда 7 сәуірде жасалғанымен, келісімді қабылдау және ресми түрде іске асыру Таяу Шығыстың жергілікті уақыты бойынша 8 сәуірде күшіне енді.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=What we know about the US and Iran's ceasefire deal |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce84z6y3ke4o |access-date=8 April 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> Атысты тоқтату туралы хабарламадан кейін Иранның [[Лаван аралы]]ндағы мұнай өңдеу зауыты мен [[Сирри аралы]]ндағы шикі мұнай экспорттау нысандарына «жау тарапынан шабуыл» жасалды. Бұл үшін жауапкершілікті ешбір тарап өз мойнына алған жоқ.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports |url=https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-refining-company-confirms-attack-lavan-refinery-shana-reports-2026-04-08/ |access-date=8 April 2026 |work=[[Reuters]]}}</ref> Бұған жауап ретінде Иран Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Катар және Бахрейн сияқты Парсы шығанағындағы араб мемлекеттеріне зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы соққы беруді жалғастырды.<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/uae-kuwait-bahrain-report-attacks-despite-iran-us-ceasefire |access-date=8 April 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref> Атысты тоқтату келісімінің нәтижесінде 17 сәуірде Иран Ливандағы бітімгершілік кезінде Ормуз бұғазы арқылы коммерциялық кемелердің өтуіне рұқсат берілетінін хабарлады.<ref>{{Cite web|date=17 April 2026 |title=Iran's foreign minister says passage of vessels via Hormuz Strait is open during ceasefire|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-foreign-minister-says-passage-vessels-via-hormuz-strait-is-open-during-2026-04-17/ |access-date=17 April 2026 |website=Reuters}}</ref> Кейінірек Президент Трамп осы жағдайға қарамастан, АҚШ-тың Иран порттарынан шығатын немесе оған тоқтайтын кемелерге қарсы қоршауы (блокадасы) өз күшінде қалатынын нақтылады.<ref>{{Cite news |date=17 April 2026 |title=Trump says blockade on Iran 'in full force' until deal is reached |url=https://www.reuters.com/world/trump-says-blockade-iran-in-full-force-until-deal-is-reached-2026-04-17/ |work=[[Reuters]]}}</ref> Блокаданы жалғастыру туралы шешім Иранның Ормуз бұғазын қайта ашудан бас тартуына әкелді, сонымен қатар видеожазбаларда кемелердің бұғаздан кері бұрылып жатқаны көрсетілді.<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/04/17/iran-war-ceasefire-lebanon-trump-updates--live/89652291007/|title=Strait of Hormuz won't reopen, Iranian leader tells Trump|first1=Michael|last1=Loria|first2=Christopher|last2=Cann|first3=Andrea|last3=Riquier|work=USA Today|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cnbc.com/2026/04/17/iran-trump-strait-hormuz-oil-tanker-traffic.html|title=Video shows ships turning away from the Strait of Hormuz as confusion persists over whether sea lane is really open|first=Spencer|last=Kendall|work=CNBC|date=April 17, 2026|accessdate=April 18, 2026}}</ref> 18 сәуірде Иран АҚШ-тың теңіз қоршауын (блокадасын) тоқтатудан бас тартуына байланысты Ормуз бұғазына бақылауды қайта орнатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web|date=18 April 2026 |title=Iran reimposes restrictions on Hormuz, accuses US of violating deal|url=https://www.business-standard.com/world-news/iran-reimposes-restrictions-on-hormuz-accuses-us-of-violating-deal-126041800390_1.html |access-date=18 April 2026 |agency=[[Associated Press]]|website=Business Standard}}</ref> Сонымен қатар, АҚШ өз қоршауының нәтижесінде Иран порттарына тоқтауға немесе одан шығуға әрекеттенген 23 кеменің жолы кесілгенін хабарлады.<ref>{{Cite tweet |user=CENTCOM|number=2045464604688384243 |title= Littoral combat ship USS Canberra (LCS 30) patrols the Arabian Sea during the U.S. blockade}}</ref> 19 сәуірде Иран парламентінің спикері американдықтармен келіссөздерде «ілгерілеушілік» бар екенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=Iran's top negotiator Ghalibaf says there is 'progress' in talks with US |url=https://www.dw.com/en/irans-top-negotiator-ghalibaf-says-there-is-progress-in-talks-with-us/liveblog-post-76845971 |access-date=2026-04-19 |website=[[Deutsche Welle]]|language=en}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ Әскери-теңіз күштеріне Ормуз бұғазына мина қойып жатқан кез келген ирандық қайықтарды жоюға бұйрық берді.<ref name="telanganatoday23april">{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Trump orders US military to 'shoot and kill' Iranian boats in Hormuz |url=https://telanganatoday.com/trump-orders-us-military-to-shoot-and-kill-iranian-boats-in-hormuz |access-date=23 April 2026|agency=Associated Press|website=Telangana Today}}</ref> Иранның екі жүк кемесін қолға түсіргеніне қарамастан,<ref name="Guardian 24 Apr 26">{{cite news |title=Trump claims US has total control over strait of Hormuz after Iran seizes two container ships |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/apr/23/trump-claims-us-has-total-control-over-strait-of-hormuz-as-iran-seizes-two-container-ships |work=[[The Guardian]] |date=24 April 2026}}</ref> 23 сәуірде Трамп АҚШ-тың Ормуз бұғазын толық бақылауда ұстап отырғанын мәлімдеді. Сондай-ақ ол бұғазды жауып отырған өзі екенін, себебі оны ашу Иранға «күніне 500 миллион доллар табуға» мүмкіндік беретінін айтты.<ref>{{cite news |title=Trump says he is keeping Strait of Hormuz closed, not Iran |url=https://www.aljazeera.com/amp/video/newsfeed/2026/4/23/trump-says-he-is-keeping-strait-of-hormuz-closed-not-iran |work=[[Al Jazeera English]] |date=23 April 2026}}</ref> [[The Guardian]] басылымы бұл жағдайды «қосарланған қоршау» деп сипаттап, АҚШ Әскери-теңіз күштері Иран порттарын қоршауға алғанымен, Иранның теңіздегі блокадасын тоқтата алмағанын немесе бұғазды АҚШ одақтастары үшін аша алмағанын атап өтті.<ref name="Guardian 24 Apr 26" /> Сол күні Трамп Израиль мен Ливанның атысты тоқтату режимін үш аптаға ұзартуға келіскенін жариялады.<ref>{{Cite web |date=23 April 2026 |title=Iran war updates: Trump announces three-week Lebanon ceasefire extension |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/23/iran-war-live-israel-kills-lebanese-journalist-tehran-us-talks-stalled |access-date=24 April 2026 |website=Al Jazeera English}}</ref> 24 сәуірде Иран кеме ереже бұзушылықтар жасап, ескертулерді елеусіз қалдырғаннан кейін, оны Америка әскерилерімен сыбайлас болды деген күдікпен қолға түсіргенін мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=24 April 2026 |title=Iran Seizes Ship Suspected Of Collaborating With US Military, Cites Maritime Violations |url=https://www.news18.com/world/iran-seizes-ship-suspected-of-collaborating-with-us-military-cites-maritime-violations-ws-l-10056440.html |access-date=25 April 2026 |website=[[News 18]]}}</ref> 25 сәуірде Трамп Иранмен келіссөздер жүргізу үшін АҚШ келіссөзшілерінің Пәкістанға жоспарланған сапарын тоқтатқанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=25 April 2026 |title=US-Iran peace hopes fade despite Araghchi's diplomatic push |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/iran-tensions/iran-war/us-iran-peace-hopes-fade-despite-araghchi-s-diplomatic-push |access-date=26 April 2026 |agency =Reuters |website=Nikkei Asia}}</ref> ​1 мамырда Трамп 1973 жылғы «Соғыс өкілеттіктері туралы резолюцияға» сәйкес (бұл құжат қақтығыстарды 60 күнмен шектейді) Конгресс лидерлеріне хат жолдап, әскери іс-қимылдардың қазіргі уақытта аяқталғанын, бірақ қақтығыстың әлі де сақталып отырғанын хабарлады.<ref name=mang /> ​3 мамырда Трамп Америка Құрама Штаттары келесі күні таңертеңнен бастап Ормуз бұғазындағы кемелердің қозғалысын еркіндікке шығаруға көмектесетінін мәлімдеді.<ref name="internazionale3may">{{Cite web |date=3 May 2026 |title=Trump says US to help free up ships in Strait of Hormuz starting Monday morning |url=https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/03/trump-says-us-to-help-free-up-ships-in-strait-of-hormuz-starting-monday-morning |access-date=3 May 2026 |agency=Reuters |website=Internazionale }}</ref> == Соққылар мен шығындар == ​Иран тарапынан баллистикалық зымырандарды ұшыру көрсеткіші соғыс басталғаннан 4 наурызға дейін төмендеді; сарапшылар мұны ирандық зымырандар мен ұшыру қондырғылары қорының таусылуымен, сондай-ақ ұзаққа созылған соғысқа ресурстарды үнемдеу стратегиясымен түсіндіреді.<ref>{{Cite news |last=Clover |first=Charles |date=4 March 2026 |title=Rate of Iranian ballistic missile launches is declining, western officials say |url=https://www.ft.com/content/bc7b386f-23e9-4b97-8613-9f7abe985be1 |access-date=5 March 2026 |work=Financial Times}}</ref> 2026 жылғы 5 наурызда әскери дереккөз [[Fars ақпарат агенттігі]]не Иранның 28 ақпаннан бері 500-ден астам баллистикалық және теңіз зымырандарын, сондай-ақ 2000-ға жуық ұшқышсыз ұшу аппараттарын ұшырғанын хабарлады. Мәліметтерге сәйкес, ұшырылған снарядтардың шамамен 40 пайызы Израильге, ал 60 пайызы аймақтағы АҚШ нысандарына бағытталған.<ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Report: Iran launched more than 500 missiles, 2,000 drones since Saturday|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-03-05/ty-article-live/idf-launches-second-wave-of-strikes-on-regime-targets-in-tehran/0000019c-bb20-df64-a59c-fb765d040000?liveBlogItemId=1269733168#1269733168 |website=Haaretz|quote=Iran has launched more than 500 ballistic and naval missiles and about 2,000 drones since Saturday, a military source told Iran's Fars News agency, owned by the Revolutionary Guards. According to the report, about 40 percent of the launches were aimed at Israel, and about 60 percent were fired at American targets in the region.}}</ref> === Иран === ==== Әли Хаменеидің қазасы ==== [[Сурет:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|Хаменеи 2026 жылғы 12 ақпанда, өзіне қастандық жасалудан 16 күн бұрын.]] 2026 жылғы 28 ақпанда [[Иран жоғарғы көсемі|Иранның Жоғарғы көсемі]] [[Әли Хаменеи]] қастандықпен өлтірілді. 1 наурыз күні таңертең Иранның мемлекеттік БАҚ-тары Хаменеидің қаза тапқанын ресми түрде жариялады.<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |script-title=fa:اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی |trans-title=Announcement of the martyrdom of His Highness Grand Ayatollah Seyyed Ali Hosseini Khamenei, Leader of the Islamic Revolution |language=fa |work=[[Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772|archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> Ислам революциясы сақшыларының корпусы бақылайтын [[Fars ақпарат агенттігі]] соққылар кезінде Хаменеидің қызы, күйеу баласы, немересі және келіні (Моджтаба Хаменеидің әйелі) Захра Хаддад-Адельдің де қаза тапқанын, ал [[Моджтаба Хаменеи]]дің өзі жараланғанын хабарлады.<ref>{{Cite news |last=Habibiazad |first=Ghoncheh |date=1 March 2026 |title=Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3Ae4590a21-5229-434d-be0f-4698491513f8#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Khamenei's relatives killed in the attacks too |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3A6e5ae80b-16ca-45fe-afde-a5e0e3fe5890#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=1 March 2026 |agency=[[Associated Press]] |language=en}}</ref> Мемлекетте 40 күндік аза тұту жарияланды.<ref>{{Cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=1 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> == Тағы қараңыз == * [[АҚШ-тың Ирандағы ядролық нысандарға жасаған соққылары]] * [[Венесуэладағы АҚШ әскери операциясы]] == Ескертпелер == {{notelist}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} <references /> [[Санат:2026 жылдағы Иран]] [[Санат:2026 жылғы қақтығыстар]] 0g925wdwmohqat3cdtrbll82cusu5fd Әйел дирижёрлер (тізім) 0 777758 3622902 3621377 2026-06-27T11:01:39Z Tuttiorchestra687 173049 3622902 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} [[Сурет:Aeolian Ladies' Orchestra.jpg|нобай|Розабель Уотсон басқаратын Эолиялық әйелдер оркестрі,1912 жыл]] '''Әйел дирижёрлер''' — музыка тарихындағы ұзақ уақыт бойы ер адамдар басым болған кәсіби саланың өкілдері. Дирижёрлік өнердің алғашқы белгілері орта ғасырлардағы шіркеулік хор жетекшілері мен регенттердің қызметінен байқалады. Кейбір әйел музыканттар діни хорларды басқарумен, орындаушыларды оқытумен, музыкалық интерпретациямен және ансамбль үйлесімділігін қамтамасыз етумен айналысты. Кейінгі ғасырларда әйел дирижёрлер опералық, симфониялық, камералық, хор, әскери, үрмелі, эстрадалық және халық аспаптары оркестрлерінде қызмет атқарды. Тарихтың әртүрлі кезеңдерінде көптеген әйел дирижёрлер кәсіби шектеулерге, қоғамдық сынға және оркестрлердегі гендерлік теңсіздікке тап болды. Соған қарамастан, олар халықаралық музыка мәдениетінің дамуына елеулі үлес қосты. Олардың қатарында Қазақстандағы кәсіби әйел дирижёрлер буынының көрнекті өкілі [[Раиса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Садықова]] (1944–2020); америкалық дирижёр [[Марин Олсоп]] (1956); ресейлік дирижёр [[Вероника Дударова]] (1916–2009); және қазіргі буынның халықаралық деңгейде танылған дирижёрлердің ішінде [[Элим Чан]] (1986); [[Йоана Мальвиц]] (1986); [[Алондра де ла Парра]] (1980); [[Мирга Гражините-Тила]] (1986) бар. Тізімге [[Еуропа]], [[Солтүстік Америка|Солтүстік]] және [[Оңтүстік Америка]], [[Азия]] және [[Таяу Шығыс]] елдерінің дирижёрлері енгізілген. Мұнда [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Германия]], [[Франция]], [[Италия]], [[Ресей]], [[Қазақстан]], [[Қытай]], [[Жапония]], [[Оңтүстік Кореяның екінші Республикасы|Оңтүстік]] және [[Солтүстік Корея]], [[Аустралия]], [[Түркия]], [[Украина]] және басқа да мемлекеттердің өкілдерімен қатар [[Ауғанстан]], [[Үндістан]], [[Палестина]], [[Иран]], [[Мысыр]], [[Оңтүстік Африка Республикасы]], [[Колумбия]] және өзге де елдерден шыққан дирижёрлер туралы мәліметтер қамтылған. Бұл тізімдегі тұлғалар есімдерінің ресми жазылуына сәйкес алфавиттік тәртіп бойынша орналастырылған және әртүрлі дәуірлерде қызмет атқарған әйел дирижёрлер туралы қысқаша мәліметтерді қамтиды. 2026 жылғы маусым айындағы мәлімет бойынша мақалада 250 әйел дирижёр қамтылған және тізім жаңа деректерге байланысты тұрақты түрде толықтырылып отырады. '''А''' * '''Антония Луиза Брико''' (1902–1989; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – нидерланд текті америкалық [[Дирижер|дирижёр]]. Немістің дирижëрлік мектебінің өкілі әрі философия ғылымдарының докторы [[Карл Мук]] дирижëрлік мектебінің бірегей шәкірті әрі мұрагері. Оның кәсіби дирижëр ретінде халықаралық танылуы 1930 жылы Берлин филармониялық оркестрімен [[Георг Гендель|Г. Гендельдің]] ре минор кончерто гроссосын, [[Роберт Шуманн|Р. Шуманның]] фортепиано мен оркестрге арналған ля минор концертін және [[Антонин Дворжак|А. Дворжактың]] №7 ре минор [[Симфония|симфониясын]] дирижëрлегеннен кейін басталды. 1934 жылы [[Нью-Йорк|Нью-Йоркте]] әйел музыканттардан құралған симфониялық оркестр ұйымдастырып, оның концерттерінің біріне АҚШ-тың бірінші ханымы [[Элеонора Рузвельт]] қатысып, дирижëрдің шығармашылығына қолдау білдірген.<ref name=":0">{{Cite web|title=Antonia Brico <nowiki>|</nowiki> American Female Conductor & Musician <nowiki>|</nowiki> Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Antonia-Brico|accessdate=01.05.2026}}</ref> * '''Алевтина Николаевна Иоффе''' (1978; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 2025 жылдан бастап [[Швейцария|Швейцариядағы]] Берн опералық театрының бас дирижëрі және «Staatskapelle Weimar» неміс оркестрінің шақырылған бас дирижëрі. 2011–2023 жылдары Н.И. Сац атындағы балалар музыкалық театрының бас дирижëрі лауазымын атқарған. 2018 жылы «Deutsche Oper Berlin» неміс опералық театрында [[Пётр Ильич Чайковский|Пëтр Ильич Чайковскийдің]] «<nowiki/>[[Аққу көлі]]<nowiki/>» балетімен дебют өткізді.<ref name=":1">{{Cite web|title=Алевтина Иоффе - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/47585/|accessdate=02.05.2026}}</ref> * '''[[Ану Тали]]''' (1972; [[Эстония]]) – эстондық дирижëр. 1997 жылы Кадри Тали егізімен бірге Солтүстік симфониялық оркестрінің негізін қалаушысы және бас дирижëрі. 2003 жылы оның «Swan Flight» атты дебюттік альбомы Вельо Тормис шығармалары негізінде ECHO Klassik неміс сыйлығында «Young Artist of the Year» аталымын жеңіп алды. 2013–2019 жылдар аралығында АҚШ-тағы «Sarasota Orchestra» симфониялық оркестрінің музыкалық директоры қызметін атқарды.<ref>{{Cite web|title=Anu Tali - Dallas Symphony Orchestra|url=https://www.dallassymphony.org/people/anu-tali/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Алондра де ла Парра''' (1980; [[Мексика]]) – мексикалық дирижëр және Мексиканың ресми елшісі. 2004 жылы Philarmonic Orchestra of the Americas (POA) оркестрінің негізін қалаушысы. Оркестрдің «Mi Alma Mexicana» атты альбомы Billboard Classical Charts рейтингінің алғашқы ондығына кіріп, небәрі екі ай ішінде күйтабақ Мексикада платиналы мәртебе алған алғашқы классикалық музыкалық альбомдардың бірі болды. 2024 жылдан бастап Испанияда Orquestra y Coro de la Comunidad de Madrid (ORCAM) оркестрдің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі лауазымын атқарады.<ref>{{Cite web|title=Alondra de la Parra - Mexican Conductor|url=https://alondradelaparra.com/en/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Анастасия Вельт''' (1995; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. Липецк қаласының мемлекеттік филармониясының симфониялық оркестрінде екінші дирижëр қызметін атқарады. Мәскеуде «Жаңа Опера» театры, «Musica Viva» мәскеулік камералық оркестрі, Жаңасібірдің опера және балет театры, «Симфония плюс» камералық оркестрі, Соллертинский атындағы симфониялық оркестрі сынды ұжымдарда дирижëрлік еткен. 2022 жылы Луганск мемлекеттік симфониялық оркестрімен Д. Шостаковичтің «Фашизм мен соғыс құрбандарын еске алу» симфониясын орындап, концерт көрермендер тарапынан эмоционалды қабылданып, филармония тарихындағы есте қалған концерттердің бірі ретінде аталды. <ref>{{Cite web|title=МУЗЫКА ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЫ <nowiki>|</nowiki> Липецкая государственная филармония (Унион) Анастасия Вельт|url=https://unionzal.ru/node/952|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Анна Скрылëва''' (1975; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]], [[Германия]]) – Орыс текті неміс дирижëр. 2019–2025 жылдар аралығында Магдебург театрының бас музыкалық директоры қызметін атқарып, опера және балет қойылымдарына жетекшілік етті. 2024 жылы Юджин Энгельдің «Grete Minde» атты ұмыт қалған операсын қайта жаңғыртып, Магдебург филармониялық оркестрімен жазылған жоба үшін «Opus Klassik Award» немістің классикалық сыйлығына ие болды. Әлемнің жетекші симфониялық оркестрлерімен: Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, Gewandhausorchester Leipzig, Copenhagen Phil, Royal Swedish Opera, Dallas Opera, La Scala, Sydney Opera House деген музыкалық ұжымдармен жұмыс істеген. <ref>{{Cite web|title=Anna Skryleva - Conductor/Composer - Home|url=https://www.annaskryleva.com/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Анна Семëновна Закирова-Гулишамбарова''' (1976; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Татарстан]]) – ресейлік дирижëр. Дирижëр, ҚазКСР-інің, ТатарАКСР-інің және РФ-ның халық әртісі [[Фуат Шәкірұлы Мансұров|Фуат Шәкірұлы Мансұровтың]] шәкірті болған. 2021 жылы музыка өнерінің дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Татарстан Республикасының Халық әртісі» атағына ие болды. Композитор [[София Губайдулина|София Губайдулинаның]] заманауи музыка орталығының камералық оркестрінде бас дирижëр және көркемдік жетекші қызметтерін атқарған. 2023 жылдан бастап «Жаңа Музыка» атты Жастар симфониялық оркестрдің дирижëрі және көркемдік жетекшісі. <ref>{{Cite web|title=Художественному руководителю и дирижеру оркестра Анне Гулишамбаровой присвоили звание "Народный артист Республики Татарстан"|url=https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm|accessdate=26.04.2026}}</ref> * [[Анна Ракитина|'''Анна Леонидовна Ракитина''']] (1989; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 2017 жылы Кёльн қаласында өткен «Deutscher Dirigentenpreis» халықаралық дирижёрлер байқауының III орын иегері, ал 2018 жылы Копенгагендегі Николай Малько атындағы халықаралық дирижёрлер байқауында II орын алды. 2019–2023 жылдары АҚШ-тағы Бостон симфониялық оркестрінде (BSO) бас дирижёр [[Андрис Нельсонс]] жетекшілігімен ассистенттік қызмет атқарып, оркестр тарихындағы осы лауазымға тағайындалған екінші әйел дирижёр атанды. 2025 жылы классикалық музыка өнеріне қосқан үлесі үшін «European Culture Prize» еуропалық мәдениет сыйлығымен марапатталды. <ref>{{Cite web|title=Anna Rakitina <nowiki>|</nowiki> conductor|url=https://www.annarakitina.com/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Анна-Мария Хельсинг''' (1971; [[Швеция]], [[Финляндия]]) – шведтік-финдік дирижëр. 2010–2013 жылдары Финляндиядағы Oulu Symphony Orchestra оркестрінің бас дирижëрі қызметінде тағайындалған алғашқы әйел дирижëрі болды. 2023 жылдан бастап Ұлыбританиядағы BBC Concert Orchestra оркестрдің алғашқы әйел бас дирижëрі қызметін атқарды. 2025 жылдан бері Финляндияда Vaasa City Orchestra-ның бас дирижëрі. Finnish Radio Symphony, Helsinki Philharmonic, Royal Stockholm Philharmonic, Iceland Symphony, BBC Philharmonic, Barcelona Symphony, Vancouver Symphony сияқты жетекші ұжымдармен жұмыс істеген. <ref>{{Cite web|title=Conductor Anna-Maria Helsing|url=https://www.annamariahelsing.com/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Алла Анатольевна Кульбаба''' (1968; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Украина]]) – украиндық дирижëр. 1994 жылы С. Турчак атындағы Бірінші дирижëрлер байқауының III орын иегері атанды. 1999 жылдан бастап Киевтегі Тарас Шевченко атындағы Украинаның Ұлттық опера театрының дирижëрі қызметін атқарады. Театр сахнасында «Евгений Онегин», «Пиковая дама», «Иоланта», «Аида», «Травиата», «Макбет», «Набукко», «Тоска», «Манон Леско», «Мадам Баттерфляй», «Кармен», «Тайный брак», «Фауст», «Кіт у чоботях», «Ромео мен Джульетта», «Севиль шаштаразы», «Щелкунчик», «Махаббат сусыны», «Запорожец за Дунаем» және басқа да көптеген қойылымдарды өткізген. 2019 жылы «Украинаның Халық әртісі» атағына ие болды.<ref>{{Cite web|title=Кульбаба Алла Анатоліївна — Енциклопедія Сучасної України|url=https://esu.com.ua/article-51417|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Алëна Грон''' (1993; [[Чехия]]) – чехиялық дирижëр. 2024 жылдан бастап Jihočeská fiharmonie, (Ческе-Будеëвице филармониялық оркестрі) ұжымының бас дирижëрі қызметіне тағайындалған алғашқы кәсіби әйел дирижëр атанды. 2024 жылдан бері АҚШ-та дирижëр Марин Олсоп жетекшілік еткен «TAKI Alsop Conducting Fellowship» халықаралық әйел дирижëрлер бағдарламасының мүшесі болып, Чикаго симфониялық оркестрімен дирижëрлік етті. Чехиялық композитор әрі дирижëр Витезслава Капралованың шығармашылығын насихаттаумен белсенді айналысып, оның оркестрге арналған туындыларын толықтай Janáček Philarmonic Orchestra оркестрімен жазып шықты.<ref>{{Cite web|title=Alena Hron <nowiki>|</nowiki> Taki Alsop Conducting Fellowship|url=https://takialsop.org/fellows/alena-hron/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Агнешка Дучмаль''' (1946; [[Польша]]) – поляк дирижëр. 1968 жылы [[Познань]] қаласында студент кезінде Orkiestra Kameralna Polskiego Radia Amadeus поляк радиосының ресми камералық оркестрдің негізін қалаушысы. 2024 жылы оркестрдің бас дирижëр лауазымын туған дирижëр қызына – Анна Дучмаль Мрожға табыстады. 2021 жылы дирижëрлік өнердегі жетістіктері және поляк музыкасын шетелде танытқаны үшін «Diamentowa Batuta» поляк радиосының сыйлығына ие болды. 2026 жылы «Dama Orderu Orła Białego» атты Польшаның дәрежесі биік сыйлығына марапатталды. <ref>{{Cite web|title=Agnieszka Duczmal (Conductor) - Short Biography|url=https://bach-cantatas.com/Bio/Duczmal-Agnieszka.htm|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Амандин Бейер''' (1974; [[Франция]]) – француздық дирижëр, скрипкашы. 2006 жылы «Gil Incogniti» камералық оркестрдің негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі. Барокко оркестрлерінде: Tafelmusic (Торонто), Freiburger Barockorchester, Akademie für Alte Musik Berlin, European Union Baroque Orchestra, Orchestre Français des Jeunes деген ұжымдармен шақырылған дирижëр ретінде қызмет еткен. 2012 жылы И.С. Бахтың жеке скрипкаға арналған сонаталар мен партиталардың үздік жазбалары үшін Diapason d'Or de l'année, Choc de Classica de l'année, Gramophone Editor's Choise премиялардың иегері болды. <ref>{{Cite web|title=Biography / Amandine Beyer|url=https://amandinebeyer.com/en/bio.html|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Алиса Фарнем''' (1970; [[Ұлыбритания]]) – британдық дирижëр. 1997–2000 жылдар арылығында Н. Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында дирижëрлеу кафедрасын профессор [[Илья Александрович Мусин|Илья Александрович Мусинның]] сыныбында оқыған. The Royal Ballet, English National Ballet, Birmingham Royal Ballet, BBC Concert Orchestra, Royal Scottish National Orchestra, Longborough Festival Opera сынды музыкалық ұжымдармен концерттер өткізген. 2013 жылдан бері «Women Conductors» Ұлыбританиядағы әйел дирижëрлерді қолдау жобасының көркемдік жетекшісі. 2023 жылы «''In Good Hands: The Making of a Modern Conductor''» деген дирижëрлерге арналған кітапты жазып шығарған. <ref>{{Cite web|title=About - Alice Farnham|url=https://alicefarnham.com/pages/about|accessdate=27.04.2026}}</ref> * '''Аида Кеңесбаевна Абдуллаева''' (1962; [[Қарақалпақстан]]) – қарақалпақтық дирижëр. 1998 жылдан бастап [[Ташкент|Ташкенттегі]] [[Әлішер Науаи атындағы Үлкен театр|Әлішер Науаи атындағы мемлекеттік академиялық Үлкен театрдың]] дирижëрі. 1999 жылы «Қарақалпақстанның Халық әртісі» атағын алды. 2006 жылдары Санкт-Петербургтегі Мариин театрында тағылымдамадан өткен. Дирижëр репертуарында «Иоланта», «Щелкунчик», «Золушка», «Травиата», «Аида», «Бал-маскарад», «Свадьба Фигаро», «Мадам Баттерфляй» сияқты тағы да басқа көптеген опера және балет қойылымдары бар. <ref>{{Cite web|title=Абдуллаева Аида Кенгесбаевна » Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик академиялық музыкалы театры|url=https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html|accessdate=27.04.2026}}</ref> * '''Анюта Николаевна Иванова''' ([[Саха Республикасы]], [[Саха Республикасы|Якутия]]) – якутиялық дирижëр. 2008 жылдан бері Сахадағы С.А. Зверев-Кыыл Уола атындағы Ұлттық би театрының халық аспаптар оркестрінің дирижëрі. Ресей, Италия, Швейцария, Франция, Испания мемлекеттердің халықаралық фестивальдеріне қатысқан. Саха Республикасының ұлттық музыкасын Якутияда және шет елдерде насихаттағаны үшін «Саха Республикасының Мәдениет саласының үздігі» лауазымына ие болған. <ref>{{Cite web|title=«Покажу себя с новых сторон»: дирижер Анюта Иванова Театра танца Якутии — о профессии и юбилейном концерте|url=https://sakhatime.ru/culture/65889/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Ася Георгиевна Фурта''' ([[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 1991 жылдан бастап [[Хабаровск|Хабаровсктағы]] өнер колледжінің (ХККИ) студенттік орыс халық аспаптар оркестрінің дирижëрі және дирижëрлеу, арнайы аспап, оркестрлік сынып пәндерінің оқытушысы. 2010–2019 жылдары аралығында Хабаровск өлкесінің филармониясының орыс халық аспаптар оркестрінің бас дирижëрі және оркестрдің көркемдік жетекшісі лауазымдарын атқарған. 2023 жылы наурызда «Хабаровск өлкесінің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері» атағын алды.<ref>{{Cite web|title=Без фальши <nowiki>|</nowiki> Словесница Искусств Ася Фурта|url=https://www.slovoart.ru/node/2857|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Ализе Леон''' ([[Франция]]) – француздық дирижëр. 2024 жылы Копенгагенде Николай Малько атындағы Халықаралық жас дирижëрлерге арналған байқауда кезеңнен өтіп, [[Дания|Данияның]] ұлттық симфониялық оркестрімен өнер көрсеткен. [[Гштаадт|Гштаадта]] өткен дирижëр [[Неэме Ярви]] академиясының екінші сыйлықтың иегері. 2026 жылы [[Франция|Францияда]] өткен Халықаралық әйел дирижëрлерге арналған «La Maestra» байқауының III орын иегері және «Prix Generation Opera» арнайы сыйлығының жеңімпазы. Orchestre National de Bordeaux, Orchestre National de Montpellier, Orchestre Colonne, Opera de Tours сынды ұжымдармен дирижëрлік еткен. Францияның «Revelation Chef d'Ochestre» номинациясының дирижëр ретінде лауреаты. <ref>{{Cite web|title=Bio — ALIZE LÉHON|url=https://alizelehon.com/about|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Айгуль Юсуповна Джумашева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр. Дирижëр, ҚР халық әртісі, Герберт фон Караян атындағы дирижëрлер байқауының дипломанты [[Төлепберген Әбдірәшев|Төлепберген Әбдірәшевтің]] шәкірті болған. А. Джумашева [[Орал]] қаласындағы Жастар Мәдениет үйінің орыс халық аспаптар оркестрінің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі. 2018 жылы оркестр ұжымымен бірге Түркияда өткен оркестрлер байқауында I орын және Қазан қаласында өткен Халықаралық байқауда Гран-при жүлдесіне ие болды. 2024 жылы Ресейдің Санкт-Петербург қаласында өткен «Русское чудо» Халықаралық фестиваліне қатысып, Қазақстандағы орыс халық аспаптары оркестрінің кәсіби деңгейін танытты. <ref>{{Cite web|title=«Русское чудо» по-казахски: Айгуль Джумашева о балалайке, традициях и будущем оркестра - FRESH CITY - городской журнал|url=https://freshcity.info/russkoe-chudo-po-kazahski-ajgul-dzhumasheva-o-balalajke-tradicijah-i-budushhem-orkestra/|accessdate=26.04.2026}}</ref> * '''Алия Нурланкызы Сали''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр. Елордадағы Н.Ә. Назарбаев атындағы университеттің «NU Orchestra» студенттік оркестрінің бас дирижёры және көркемдік жетекшісі. [[Алматы|Алматыдағы]] Нұрғиса Тілендиев атындағы, [[Атырау|Атыраудағы]] Рыспай Ғабдиев атындағы және [[Талдықорған|Талдықорғандағы]] Мұқан Төлебаев атындағы Республикалық дирижёрлер байқауларының жүлдегері әрі қатысушысы. 2026 жылы [[Бейбітшілік және келісім сарайы|Бейбітшілік және келісім сарайында]] өткен «Around the World» (қаз. «Дүниежүзілік саяхат») атты концерттік жоба аясында халық, классикалық және заманауи музыкалық аспаптар бір сахнада үйлесімді тоғысып, 13 мемлекеттің мәдениетін насихаттайтын 24 шығарма орындалды. Концертке 1500 көрермен жиналып, жоба үлкен аншлагпен өтті. <ref>{{Cite web|title=Юбилейная симфония студенческого духа: NU Оркестр отмечает десятилетие <nowiki>|</nowiki> Yestate|url=https://yestate.kz/news/yubilejnaya-simfoniya-studencheskogo-duha-nu-orkestr-otmechaet-desyatiletie|accessdate=10.05.2026}}</ref> * '''Ария Каррильо Сильесар''' ([[Коста-Рика]]) – коста-рикалық дирижëр, скрипкашы. АҚШ-тың [[Миннесота]] штатында Golden Valley Orchestra және Buffalo Community Orchestra ұжымдарының көркемдік жетекшісі және дирижëрі қызметтерін атқарады. Сонымен қатар, [[Оңтүстік Дакота|Оңтүстік Дакотадағы]] симфониялық оркестрінің бірінші скрипкалар тобының тұрақты мүшесі. Қазіргі уақытта Миннесота университетінде оркестрлік дирижëрлеу мамандығы бойынша докторантурада білім алып, дирижëр [[Марк Рассел Смит|Марк Рассел Смиттің]] сыныбында оқуын жалғастыруда. <ref>{{Cite web|title=Aria Carrillo Siliezar’s - Golden Valley Orchestra|url=https://gvomusic.org/about-us/aria-carrillo-siliezar/|accessdate=20.05.2026}}</ref> * '''Ана Эрчулий''' ([[Словения]]) – словениялық дирижëр. 2022 жылы [[Любляна]] қаласындағы Музыкалық академияда оркестрлік дирижëрлеу курсын тәмамдап, шеберлігі үшін академияның Прешерн сыйлығына ие болды. Сонымен қатар, Словенияның Радио және телехабар тарату симфониялық оркестрімен «Imago Sloveniae» фестивалінде әрі композитор және дирижëр Владимир Ловецтің 100-жылдығына арналған Копер театрындағы концерттерде дирижëрлік өткен. 2023 жылы [[Венеция|Венецияда]] [[Падуя]] және Венецияның оркестрлерімен, сондай-ақ [[Дубровник|Дубровниктегі]] симфониялық оркестрмен қызметтестік орнатқан. <ref>{{Cite web|title=Ana Erčulj » SNG Opera in balet Ljubljana|url=https://www.opera.si/sl/kdo-smo/opera/ana-erculj|accessdate=20.05.2026}}</ref> * '''Амина Азатқызы Ибраева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр, қобызшы. 2025 жылы Алматыдағы Жамбыл Жабаев атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық филармониясында өткен [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев|Нұрғиса Тілендиев]] атындағы Республикалық дирижëрлер байқауының қатысушысы. Байқауда Н. Тілендиев атындағы «[[Отырар сазы|Отыра]]<nowiki/>[[Отырар сазы|р сазы]]<nowiki/>» фольклорлық-этнографиялық халық аспаптар оркестрімен Н. Тілендиевтің [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев|Мұқағали Мақатаевтың]] өлеңіне жазылған «[[Кел еркем, Алатауыңа|Кел еркем, Ала]]<nowiki/>[[Кел еркем, Алатауыңа|тауыңа]]<nowiki/>» және [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазының]] шығармасын өңдеген «[[Қызыл қайың-серпер|Қызыл қайың-]]<nowiki/>[[Қызыл қайың-серпер|серпер]]<nowiki/>» туындыларына дирижëрлік еткен. <ref>{{Cite web|title=Итоги VІІ республиканского конкурса «Акберен» среди творческих школьников - Новости - Cmrito SKO-Bilim Agartu|url=https://cmrito.sko-bilim.kz/news?lang=ru&pkid=1608046190711750|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''Ә''' * '''Әлия Жанәбілқызы Темірбекова''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық хор дирижëр. Алматыдағы Абай атындағы ұлттық мемлекеттік академиялық опера және балет театрының (ГАТОБ) бас хормейстері. 2024 жылы 21 маусымда ҚР Мәдениет және өнер қызметкерлерінің мерекесі күнінде мемлекет басшысы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]<nowiki/>» құрметті атағын табыс етті. Ә. Темірбекова бас хормейстер болып жұмыс істеген жылдары хорды әлемнің және қазақ репертуарынан бірқатар ірі шығармаларды, соның ішінде Дж. Вердидің «Риголетто» және «Травиата», Дж. Пуччинидің «Тоска», П. Чайковскийдің «Евгений Онегин» операсы, «Щелкунчик» балеті, Дж. Россинидің «Золушка», қазақ операларынан [[Евгений Григорьевич Брусиловский|Е. Брусиловскийдің]] «Қыз Жібек», [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|А. Ж]]<nowiki/>[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|ұбановтың]], [[Латиф Абдулхайұлы Хамиди|Л. Хамидидың]] «Абай», [[Мұқан Төлебаев|М. Төлебаевтың]] «[[Біржан - Сара (опера)|Біржан-Сара]]<nowiki/>», [[Сыдық Мұхамеджанов|С. Мұхамеджановтың]] «[[Жұмбақ қыз]]<nowiki/>» және басқа да көптеген спектакльдерді орындауға дайындады. <ref>{{Cite web|title=Aliya Temirbekova, Хормейстер <nowiki>|</nowiki> Архив, выступления, билеты и видео <nowiki>|</nowiki> Operabase|url=https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/ru|accessdate=26.04.2026}}</ref> '''Б''' * '''Барбара Ханниган''' (1971; [[Канада]]) – канадалық дирижëр, сопрано әнші. 2019 жылдан бастап Швециядағы Göteborgs Symfoniker оркестрдің шақырылған бас дирижëрі. 2025 жылы «Polar Music Prize 2025» музыкалық сыйлығының лауреаты атанды. Б. Ханниган сахнада бір уақытта ән айтып әрі дирижëрлік етуімен танымал. Оның репертуарында «Mysteries of the Macabre», «La Voix humaine», «The Rake's Progress», «Knoxvillie: Summer of 1915» деген шығармалары бар. 2026 жылдан бастап Исландияның симфониялық оркестрдің бас дирижëрі лауазымын атқарады. <ref>{{Cite web|title=Barbara Hannigan|url=https://www.barbarahannigan.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Барбара Поплавска''' ([[Қазақстан]]) – поляк текті қазақстандық дирижëр. Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясының құрметті профессоры, хор дирижëрі [[Бақыт Тұяқбаева|Бақыт Тұяқбаеваның]] шәкірті. Польшада Вроцлавтағы Кароль Липинский атындағы музыка академиясында (AMKL) опера және симфониялық дирижëрлеу мамандығын [[Марëк Пияровский]] сыныбын тәмамдаған. Үндістанның [[Мумбаи]] қаласындағы білікті кәсіби Symphony Orchestra of India (SOI) оркестрімен дирижëр ретінде қызметтес болған. 2025 жылдан бастап Құрманғазы атындағы ұлттық консерваторияның студенттік симфониялық оркестрдің бас дирижëрі қызметін атқарады. <ref>{{Cite web|title=Classical music has survived war, the pandemic and a lot more: Barbara Poplawska - The Hindu|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Барбара Скоукрофт''' ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық дирижëр. 1996 жылдан бастап Utah Youth Symphony ұжымының музыкалық директоры және бас дирижëрі қызметтерін атқарады. Оның жетекшілігімен оркестр 2002 жылы Солт-Лейк-Ситиде өткен Қысқы Олимпиада ойындарының мәдени олимпиадасына қатысты. 2006 жылдың сәуірінде Солт-Лейк симфониялық оркестрінің тарихындағы алғашқы әйел дирижëрі болды. 2008 жылы Юта жастар филармониясының негізін қалап, бұл оның жетекшілігімен екінші толық кәсіби оркестрге айналды. <ref>{{Cite web|title=Barbara Scowcroft – Salt Lake Symphony|url=https://saltlakesymphony.org/barbara-scowcroft/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * '''Бар Авни-Палентин''' (1989; [[Израиль]]) – израильдік дирижëр. 2021–2024 жылы Германиядағы Bayer Philarmoniker оркестрінің алғашқы әйел бас дирижëрі. 2024 жылы Парижде өткен La Maestra әйел дирижëрлерге арналған Халықаралық байқаудың I орын жүлдегері және қосымша арнайы сыйлықтардың Echo Prize, Arte Prize, Prize of the Pariz Mozart Orchestra әрі Prize of French concert hall and orchestras иегері. 2026 жылдың ақпанында Orchestre National Bordeaux Aquitaine оркестрімен «Symphonies in 3 Movements» сирек орындалатын шығармалардан тұратын дебюттік альбомын жазып шығарды. <ref>{{Cite web|title=Bar Avni–Pallentin <nowiki>|</nowiki> Malko Competition|url=https://www.malkocompetition.dk/conductor/2021/bar-avni-pallentin|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Бақыт Жұмағалиқызы Тұяқбаева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық хор дирижëр. ҚР Білім беру ісінің үздігі, еңбек ардагері, қазақстандық сазгерлердің хор жинақтарының құрастырушысы болып табылады, сондай-ақ «Краткий курс лекций по казахской хоровой литературе» оқулығының авторы. 2015 жылы 7 маусымда Пётр Чайковскийдің 175 жылдық мерейтойына арналған іс-шаралар аясында Б. Тұяқбаеваның жетекшілігіндегі П. И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің «Алатау» жастар хоры Ресейдің Воткинск қаласында өнер көрсетті. Ұжым Благовещенск соборында, Преображенский храмында және Воткинск музыкалық мектебінде концерттер берген. <ref>{{Cite web|title=Митрополичий хор принял участие в концерте известных музыкальных коллективов Алма-Аты - PRS|url=https://prs.kz/press/9816/Mitropolichij-hor-prinyal-uchastie-v-koncerte-izvestnih-muzikalnih-kollektivov-Alma-Ati|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Беверли Эверетт''' ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық дирижëр, музыка ғылымдарының докторы. 2008 жылдан бастап [[Солтүстік Дакота|Солтүстік Дакотадағы]] Bismarck-Mandan Symphony Orchestra және 20 жылдан астам уақыт бойы Bemidji Symphony Orchestra-ның музыкалық директоры және дирижëрі лауазымдарын атқарады. 2010 жылы The American Prize-тан «Excellence in Music Education» сыйлығымен марапатталды. 2011 жылы дирижëр ДжоАнн Фалеттамен кәсіби дайындықтан өтуге арналған Region 2 Arts / McKnight Career advancement Fellowship стипендиясының алғашқы екі иегерінің бірі атанды. Сонымен қатар, туған қаласы [[Техас]] штатындағы Ваксахачи қаласының Бейнелеу өнері даңқ залына алғашқылардың бірі болып енгізілген. <ref>{{Cite web|title=Beverly Everett - Home page of the official Web Site of Beverly Everett|url=https://www.beverlyeverett.org/#:~:text=Beverly%20Everett%3A%20Music%20Director%20and,Creative%20Pear%20Graphic%20Design%2C%20LLC|accessdate=11.05.2026}}</ref> '''В''' * '''Вероника Борисовна Дударова''' (1916–2009; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]]) – кеңестік және ресейлік дирижëр. [[Гиннесс рекордтар кітабы|Гиннестің рекордтар кітабына]] енген әлемдегі ірі симфониялық оркестрлерді 50 жылдан астам уақыт бойы үзіліссіз басқарған жалғыз әйел дирижёр. 1960—1989 жылдары аралығында Мәскеудің мемлекеттік симфониялық оркестрінде бас дирижёр әрі көркемдік жетекші лауазымдарын атқарған және 1991—2009 жылға дейін Ресейдің симфониялық оркестрдің негізін қалап, өмірдің соңына дейін жетекші қызметін атқарды. 1986 жылы В. Дударованың құрметіне [[астероид]] (9737) «Dudarova» есімі және Бүкілресейлік оркестрлік дирижёрлер байқауы ұйымдастырылып В. Дударованың есімі берілді. <ref>{{Cite web|title=Вероника Дударова из Баку - первая в СССР женщина-дирижер <nowiki>|</nowiki> Вестник Кавказа|url=https://vestikavkaza.ru/articles/veronika-dudarova-iz-baku-pervaa-v-sssr-zensina-dirizer.html|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Виктория Леонидовна Добровольская''' (1986; [[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. 2024 жылы ресейлік-бахрейндік симфониялық оркестрмен бірге [[Бахрейн]] Ұлттық театрында концерт беріп, Бахрейн Корольдігі тарихындағы концерт басқарған алғашқы әйел дирижёр атанды. 2022 жылдан бастап қытайлық дирижёр Тунжо Чжэнмен бірге (РКСО) Ресейлік-қытайлық симфониялық оркестр мен академиялық хордың көркемдік жетекшісі және бас дирижёры қызметтерін атқарады. Бұл ұжым әлемдегі әртүрлі мемлекеттерден шыққан екі бас дирижёр бірлесіп басқаратын санаулы оркестрлердің бірі болып табылады. 2024 жылы [[Эрмитаж]] театрында «Щелкунчик», «Ромео мен Джульетта» балеттерін дирижёрлеген. <ref>{{Cite web|title=Виктория Добровольская - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/72691/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Валентина Викторовна Голубева''' ([[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. 1987 жылы студенттік камералық оркестр негізінде құрылған Вологодск облысындағы жалғыз Череповец симфониялық оркестрінің негізін қалаушысы, көркемдік жетекшісі және бас дирижёры. Оның кәсіби қалыптасуына профессорлар [[Израиль Гусман]] мен [[Маргарита Саморукова]] ықпал етті. 2001 жылдан бастап оркестрдің қатысуымен «Үміт көктемі» атты ашық қалалық балалар музыкалық фестивалі тұрақты түрде өткізіліп келеді. Фестивальге музыкалық мектептердің үздік оқушылары, Череповец өнер колледжінің және Ресей консерваторияларының студенттері қатысады. <ref>{{Cite web|title=Симфонический оркестр<nowiki>|</nowiki>Концертный центр "Череповец"|url=https://concert-cherepovets.ru/simforkestr|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Валерия Александровна Рыбинская''' ([[Беларусь]]) – белорустық дирижёр. 2021 жылдан бастап Беларусь Республикасының мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің дирижёрі қызметін атқарады. Бұған дейін, 2018 жылы аталған оркестрдің ұрмалы аспаптар тобында солист болған. Беларусьтің Үлкен театрында А. Бородиннің «Князь Игорь» операсы және Э. Григтің «Пер Гюнт» балетінің қойылымдарына қатысқан. Сонымен қатар, ұстазы, дирижëр, Беларусьтің Халық әртісі [[Александр Михайлович Анисимов|Александр Михайлович Анисимовтың]] қасында қоюшы ассистент-дирижёрі ретінде қызмет атқарған. <ref>{{Cite web|title=Рыбинская Валерия (дирижёр) <nowiki>|</nowiki> Белорусская государственная филармония|url=https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Витезслава Капралова''' (1915–1940; [[Чехия]]) – чехиялық дирижёр, сазгер. 1937 жылы авторлық туынды «Military Sinfonietta» симфониеттасымен Чехия филармониясының оркестріне дирижёрлік етіп, аталған ұжыммен өнер көрсеткен алғашқы әйел дирижёр болды. 1938 жылы Лондонда өткен ISCM халықаралық заманауи музыка фестивалінде BBC Orchestra оркестрімен дирижёрлік етті. В. Капралова 25 жасында [[Туберкулез|туберкулёз]] ауруынан қайтыс болды. Соған қарамастан, қысқа ғұмырында шамамен 50 музыкалық шығарма жазып қалдырды. 1946 жылы чех музыкасына қосқан ерекше үлесі үшін Чехия ғылым және өнер академиясының мүшесі болып сайланды. 1998 жылы оның құрметіне [[Торонто|Торонтода]] «Капралова Қоғамы» құрылды. Ұйым әйелдердің музыка өнеріне қосқан үлесін насихаттаумен айналысады және әйел музыканттар туралы ауқымды дерекқорлар жүргізеді. Қоғамның арнайы дерекқорында 600-ден астам әйел дирижёрлер туралы мәліметтер жинақталған. <ref>{{Cite web|title=Витезслава Капралова <nowiki>|</nowiki> Radio Prague International|url=https://ruski.radio.cz/vitezslava-kapralova-8685711|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Виттория (Раффаэлла) Алеотти''' (1575–*1646; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр, сазгер және ерте кезеңдегі әйел дирижёрлердің бірі. Ол [[Сан-Вито]] монастырындағы әйелдер музыкалық ансамблін басқарған және өмірінің соңына дейін монастырьдың музыкалық жетекшісі қызметін атқарған. Замандастары оның [[орган]], [[клавесин]] және үрмелі аспаптардағы шеберлігін жоғары бағалаған. 1593 жылы Сан-Вито монастырының хорына арналған «Sacrae cantiones: quinque, septem, octo & decem vocibus decantande» мотеттер жинағын жариялады. Бұл әйел автор жазған әрі баспадан жарық көрген алғашқы діни музыка шығармаларының бірі саналады. Итальяндық музыкант және ғалым Эрколе Боттригари өз еңбектерінде Алеоттидің музыкалық ансамбльді басқару қабілетін ерекше атап өткен. <ref>{{Cite web|title=Биография Виттории Алеотти <nowiki>|</nowiki> Музыка эпохи Барокко|url=https://baroquemusic.ru/encyclopedia/composers/aleotti-vittoria|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Вирджиния Аллен''' (1953; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық әскери дирижëр, музыка ғылымының докторы. Вест-Пойнттағы Әскери академиясы оркестрінің (U.S. Military Academy Band at West Point), сондай-ақ Cadet Glee Club пен Cadet Band ұжымдарының алғашқы әйел дирижёры болды. Ол Army Bands бағдарламасында 20 жыл қызмет атқарып, лейтенант-полковник әскери шеніне дейін көтерілді. Кейін [[Вашингтон|Вашингтондағы]] АҚШ армиясының оркестрлік қызметі бойынша жауапты офицері ретінде әлемнің әртүрлі елдеріндегі 100-ден астам әскери оркестрдің жұмысын үйлестірді. Сонымен қатар, The Curtis Institute of Music және Columbia University жанындағы Teachers College оқу орындарында дирижёрлік өнер мен музыка тарихынан дәріс берген. 2005 жылы «Woman of Achievement» атағымен марапатталған. <ref>{{Cite web|title=Virginia Allen <nowiki>|</nowiki> composer / arranger - concert band Noten & Partituren - HeBu Musikverlag GmbH|url=https://www.hebu-music.com/en/musician/virginia-allen.31527/|accessdate=05,05,2026}}</ref> * '''Вирджиния Марьяни Кампольетти''' (1869–1941; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр, сазгер. 1892 жылы Дж. Россини атындағы мемлекеттік консерваторияны тәмамдады. 1899 жылы 6 маусымда туған қаласында [[Генуя|Генуяда]] Politeama Genovese театрында «Dal sogno alla vita» (''Түстен өмірге'') атты үш актілі авторлық операсының тұсаукесеріне дирижëрлік етті. Либреттосын жазған ақын [[Фульвио Фульгонио]]. 1900 жылы сәуірде Моден қаласында Storchi театрында операның қойылымын қайта басқарды. 1976 жылы оның ұлы, дирижëр әрі сазгер [[Луиджи Кампольетти]] анасының құрметіне және естелігіне Дж. Россини атындағы консерваториясының кітапханасына шамамен 5000 том кітаптар, партитуралар, музыкалық басылымдарды сыйға тартып, консерватория тарихындағы ірі қайырымдылықтардың бірі саналады. <ref>{{Cite web|title=Virginia Mariani Campolieti Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Virginia_Mariani_Campolieti|accessdate=10.05.2026}}</ref> * '''Вера Францевна Родэ-Чиджавадзе''' (1907–1975; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) – француз текті кеңестік әскери дирижëр. Ресей әскери музыкасы тарихындағы алғашқы әйел әскери дирижëрлердің бірі ретінде белгілі. Мәскеу консерваториясында дирижëрлікте білім алып жүрген кезінде 1941 жылы майданға аттанып, Мәскеу халықтық жасақтарының 4-дивизиясы құрамына қосылды. Соғыс жылдарында оның әскери ұжымы Мәскеуден Шығыс Пруссия мен Кëнигсбергке дейінгі жорықтарға қатысты. Кейін музыкалық взводтың командирі болып тағайындалып, аға лейтенант әскери шенін алды. 1944 жылы «[[Қызыл жұлдыз ордені|Қызыл жұлдыз]]<nowiki/>» орденімен марапатталды. Соғыстан кейін консерваторияны аяқтап, Мәскеу облыстық филармониясының оркестрімен П. Чайковский 5-симфониясының финалын, «Щелкунчиктен» үзінділер, «Половецкие пляски», Евгений Онегин операсынан үзінділерді дирижëрледі. <ref>{{Cite web|title=Родэ Вера Францевна <nowiki>|</nowiki> Официальный портал программы Памяти Московского Народного Ополчения|url=https://mosopolchenie.ru/militiaman/rode-vera-francevna-3941|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Вэнь Чин Лю-Янг''' ([[Малайзия]]) – қытай текті малайзиялық хор дирижëр. 2005 жылдан бастап Young Choral Academy ұйымында хормейстер, пианист және вокалдық оқытушы болып жұмыс істейді. 2022–2023 жылдары [[Иллинойс]] штатында Heritage Chorale хорының көркемдік жетекші әрі бас дирижëрі қызметтерін атқарды. Ол малайзиялық және Оңтүстік-Шығыс Азия хор музыкасын АҚШ-та белсенді насихаттап, музыкалық жобаларға қатысады. 2025 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі «Carnegie Hall» сахнасында Heritage Chorale және басқа хор ұжымдарымен бірге дебют жасады. Сонымен қатар, Малайзиядағы хор байқауларында қазылар алқасының мүшесі ретінде қызмет атқарып, шеберлік сыныптар өткізеді. <ref>{{Cite web|title=Malaysian-born Artistic director for Heritage Chorale chose music over medicine  - Wednesday Journal|url=https://www.oakpark.com/2024/11/12/wen-chin-liu-young-heritage-chorale/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * '''Ванесса Бенелли Мозелл''' (1987; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр. <ref>{{Cite web|title=home – Vanessa Benelli Mosell|url=https://www.vanessabenellimosell.com/|accessdate=10.05.2026}}</ref> '''Г''' * [[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова]] (1956) (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=Мырзабекова Гаухар Құрманбекқызы - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/Gauhar-M/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Галина Михайловна Кривошапко (1916–2013) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=Омское музыкальное училище им. В.Я.Шебалина|url=https://shebalina.ru/pages/krivoshapko-galina-mihajlovna|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Галина Викторовна Крутикова (Галь Раше) АҚШ, Ресей <ref>{{Cite web|title=Dirigentin Gal Rasche|url=https://www.galrasche.com/v3/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Гвендолен Эйврил Кольридж-Тейлор (1903–1998) [[Англия]] <ref>{{Cite web|title=Composer Spotlight: Avril Coleridge-Taylor – Classics for Kids|url=https://www.classicsforkids.com/composer-spotlight-avril-coleridge-taylor/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Глория Исабель Рамос Триано (1964) [[Испания]] <ref>{{Cite web|title=DIRIGENTIN <nowiki>|</nowiki> ramostriano.com|url=https://www.ramostriano.com/?lang=en|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Голнуш Халеги (1941–2021) [[Иран]], АҚШ <ref>{{Cite web|title=WEBSITE OF WORKS BY GOLNOUSH KHALEGHI تارنمای آثار گلنوش خالقی - Home|url=https://golnava.com/index.html|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Гүлдана Жеңісқызы Баритова (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=Руководство и педагоги отделения|url=https://college.muscomplexpavl.edu.kz/index.php/ru/otdeleniya/otdelenie-muzykalnoe-iskusstvo-estrady/rukovodstvo-i-pedagogi-otdeleniya-emi|accessdate=10.05.2026}}</ref> * Грете Педерсен (1960) Норвегия <ref>{{Cite web|title=Artist-Portrait <nowiki>|</nowiki> Konzertdirektion Hörtnagel Berlin|url=https://hoertnagel.com/en/artists/artist-portrait/grete-pedersen|accessdate=11.05.2026}}</ref> '''Д''' * Даяна Айдаровна Гофман (1991) Ресей <ref>{{Cite web|title=Московская консерватория - персоналии - Гофман Даяна Айдаровна|url=https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Дильбар Гулямовна Абдурахманова (1936-2018) КСРО, [[Өзбекстан]] <ref>{{Cite web|title=Поэтесса дирижерской палочки|url=https://uza.uz/ru/posts/poetessa-dirizherskoy-palochki-05-05-2020|accessdate=05.05.2026}}</ref> * ДжоАнн Фаллетта (1954) АҚШ <ref>{{Cite web|title=JoAnn Falletta - Biography|url=https://joannfalletta.com/biography.html|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Джулия Джонс (1961) [[Ұлыбритания]] <ref>{{Cite web|title=Macao Youth Symphony Orchestra Association|url=http://macauyso.org.mo/en/Julia_Jones.php|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Дениола Кураджа ([[Албания]]) <ref>{{Cite web|title=deniolakuraja.com <nowiki>|</nowiki> Deniola Kuraja Conductor,pianist, vocal coach|url=https://deniolakuraja.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * [[Динара Нұрғисақызы Тілендиева|Дінзуһра (Динара) Нұрғисақызы Тілендиева]] (1985) Қазақстан <ref>{{Cite web|title=Қайталанбас тұлғаның тұяғы <nowiki>|</nowiki> Otbasym|url=https://kz.otbasym.kz/news/bud-zdorov/2016-10-25/aytalanbas-t-l-any-t-ya-y|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Далия Атлас (1933) Израиль, АҚШ <ref>{{Cite web|title=Dalia Atlas|url=https://www.dalia-atlas.com/Biography.html|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Далия Андреевна Стасевская (Украина, Финляндия) <ref>{{Cite web|title=Conductor Dalia Stasevska <nowiki>|</nowiki> Official Website|url=https://www.daliastasevska.com/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Джухи Бансал ([[Үндістан]], [[Гонконг]]) <ref>{{Cite web|title=Juhi Bansal – Composer, Conductor, Teacher|url=https://juhibansal.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Дана Муриева (2000) Ресей <ref>{{Cite web|title=Дана Муриева <nowiki>|</nowiki> Тольяттинская филармония|url=https://filarman.ru/murievad/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Джессика Коттис (1979) [[Аустралия]], Ұлыбритания <ref>{{Cite web|title=HOME <nowiki>|</nowiki> jessicacottis|url=https://www.jessicacottis.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Джипсс Рут (1921–1999) Ұлыбритания <ref>{{Cite web|title=Gipps, Ruth - Classical Music|url=https://www.classical-music.com/features/composers/gipps-ruth|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Джаннат Музаффаровна Хусейнзода (*2006) [[Тәжікстан]] <ref>{{Cite web|title=Первый сольный концерт Джаннат Хусейнзода - Anhor.uz|url=https://anhor.uz/culture/perviy-solyniy-koncert-dzhannat-huseynzoda/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Дебра Чеверино (1976) Италия <ref>{{Cite web|title=Divine Fulbright – Debra Cheverino – Italy 2004 – Fulbright.org|url=https://fulbright.org/2021/05/26/divine-fulbright-debra-cheverino-italy-2004/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Деляна Лазарова (Болгария) <ref>{{Cite web|title=Delyana Lazarova|url=https://www.delyanalazarova.com/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Дора Христова (Болгария) <ref>{{Cite web|title=Дора Христова: Фольклор - это всегда национальная идея - Российская газета|url=https://rg.ru/2006/05/03/hor.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Дина Ардақ (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=19 қараша күні Үкілі Ыбырай атындағы Ақмола облыстық филармониясының сахна төрінде симфониялық оркестрдің концерті өтті.|url=https://fil-akmol.kz/2015-02-19-07-41-59/arkhiv-novostej/47-top-stories/zha-aly-tar/965-19-arasha-k-ni-kili-ybyraj-atynda-y-a-mola-oblysty-filarmoniyasyny-sakhna-t-rinde-simfoniyaly-orkestrdi-kontserti-tti.html|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''Е''' * Елизавета Петровна Кудрявцева-Мурина (1914–2004) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=КУДРЯВЦЕВА, Елизавета Петровна (1914–2004) <nowiki>|</nowiki> Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова|url=https://www.conservatory.ru/esweb/kudryavceva-elizaveta-petrovna-1914-2004|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Еп Вин Си (1960) [[Қытай]] <ref>{{Cite web|title=Yip Wing-sie (Chinese conductor) - sin80|url=https://sin80.com/en/artist/yip-wing-sie|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Елена Евстратенко (майор) Қазақстан <ref>{{Cite web|title=Единственная в СНГ женщина-дирижер руководит популярным военным оркестром в Казахстане|url=https://almaty.tv/ru/news/obschestvo/1622-kazakstandagy-dgalgyz-askeri-diridger-ayel-30-dgyl-boyy-osy-kyzmettemin|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Елизавета Сергеевна Корнеева (Ресей) <ref>{{Cite web|title=Special Guest. Дирижер Елизавета Корнеева  «Любовь, Смерть, и..|url=https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/#acceptLicense|accessdate=05.05.2026}}</ref> '''Ë''' * Ëко Мацуо (1953) [[Жапония]] <ref>{{Cite web|title=Yoko Matsuo - 松尾 葉子 - KAJIMOTO|url=https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/|accessdate=05.05.2026}}</ref> '''Ж''' * Жанна (Шевалье) Эврар (1893–1984) Франция <ref>{{Cite web|title=Jane Evrard, une femme à la baguette <nowiki>|</nowiki> France Musique|url=https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/musicopolis/jane-evrard-une-femme-a-la-baguette-8096048|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Жизель Бен-Дор (1955) [[Уругвай]], Израиль, АҚШ <ref>{{Cite web|title=BIOGRAPHY – Gisele Ben-Dor Conductor|url=https://giseleben-dor.com/biography/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Жоанидия Нуньес Содре (1903–1975) [[Бразилия]] <ref>{{Cite web|title=(PDF) Joanídia Sodré, A Maestra Sufragista - Andrea Huguenin Botelho|url=https://www.academia.edu/79291583/Joanídia_Sodré_A_Maestra_Sufragista_Andrea_Huguenin_Botelho|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Жюльетт Надя Буланже (1887–1979) Франция <ref>{{Cite web|title=О Наде Буланже|url=https://mus.academy/articles/o-nade-bulanzhe|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Жуану Карнейру (Португалия) <ref>{{Cite web|title=Joana Carneiro <nowiki>|</nowiki> Gulbenkian Orchestra <nowiki>|</nowiki> Gulbenkian Music|url=https://gulbenkian.pt/musica/en/biography/joana-carneiro/|accessdate=11.05.2026}}</ref> '''З''' * Зои Зениоди (1976) [[Грекия]] <ref>{{Cite web|title=Zoe Zeniodi - Opéra national de Paris|url=https://www.operadeparis.fr/en/artists/zoe-zeniodi|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Захия-Дихия Зиуани (1978) Франция <ref>{{Cite web|title=Zahia Ziouani|url=https://www.music-cinema.com/en/?view=article&id=558:zahia-ziouani&catid=92|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Зарифа Ахмедовна Абдуллаева (1952) [[Дағыстан]] <ref>{{Cite web|title=Музыка – она во мне… <nowiki>|</nowiki> ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»|url=https://женщинадагестана.рф/node/3952|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Зарифа Адиба ([[Ауғанстан]]) <ref>{{Cite web|title=Zarifa Adiba ⋆ MUSE|url=https://museonline.org/profile/zarifa-adiba/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Зиада Нагиевна Накибаева (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=Интернет штурмуем с музыкой|url=https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/|accessdate=05.05.2026}}</ref> '''И''' * Ирис Маргарет Элси Лемар (1902–1997) Ұлыбритания <ref>{{Cite web|title=Iris Lemare, Composer – HerStoryYork|url=https://www.herstoryyork.org.uk/iris-lemare-composer/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Инма Шара (1972) Испания <ref>{{Cite web|title=Inma Shara I Director and composer|url=https://inmashara.com/en/home/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Инджи Ëздиль ([[Түркия]]) <ref>{{Cite web|title=Turkish Culture Portal|url=https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Ингрид Табита Боргхильд Берглунд (1989) Норвегия <ref>{{Cite web|title=Tabita Berglund steps in to conduct at the Festival Internacional de Música y Danza de Granada <nowiki>|</nowiki> HarrisonParrott|url=https://www.harrisonparrott.com/news/2024-06-14/tabita-berglund-steps-in-to-conduct-at-the-festival-internacional|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Иман Аль-Джунайди ([[Мысыр]]) <ref>{{Cite web|title=Exclusive <nowiki>|</nowiki> Iman Al-Junaidi, Egypt’s First Female Maestro on Breaking Barriers, The Grand Egyptian Museum, and a Meeting with President El-Sisi <nowiki>|</nowiki> NileFM <nowiki>|</nowiki> EGYPT'S#1 FOR HIT MUSIC|url=https://nilefm.com/beats/article/13544/exclusive-iman-al-junaidi-egypt-s-first-female-maestro-on-breaking-barriers-the-grand-egyptian-museum-and-a-meeting-with-president-el-sisi|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Иман Эль-Генеди (Мысыр) <ref>{{Cite web|title=أول قائدة أوركسترا في مصر لـ"العين الإخبارية": أنا صعيدية أحلم بالعالمية|url=https://al-ain.com/article/iman-egypt-conductor-orchestra|accessdate=05.05.2026}}</ref> '''Й''' * Йоана Мальвиц (1986) [[Германия]] <ref>{{Cite web|title=Joana Mallwitz - Conductor <nowiki>|</nowiki> Home|url=https://www.joanamallwitz.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Йозефина Аманн Вайнлих (1848–1887) [[Аустрия]] <ref>{{Cite web|title=First Woman Conductor: Josephine Amann-Weinlich Story|url=https://interlude.hk/josephine-weinlich-the-first-major-woman-conductor/|accessdate=05.05.2026}}</ref> '''К''' * Камилла Александровна Кольчинская (1937–2016) КСРО, Ресей, АҚШ <ref>{{Cite web|title=simfoniya_sudby_1ch.pdf Камилла Кольчинская|url=https://www.oleg-yurganov.com/sites/default/files/statyi/simfoniya_sudby_1ch.pdf|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Камелия Хоанг (Фам Ча Ми) Вьетнам, Ресей <ref>{{Cite web|title=Камелия Хоанг|url=https://gasorb.ru/orchestra/artists/guest-artists/kameliya-khoang/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Катарина Морин (1994) Германия <ref>{{Cite web|title=Katharina Morin|url=https://katharinamorin.de/biography/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Катарина Винкор (1995) Аустрия <ref>{{Cite web|title=Katharina Wincor <nowiki>|</nowiki> conductor|url=https://www.katharinawincor.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Ксения Геннадиевна Жарко (КСРО, Ресей) <ref>{{Cite web|title=Ксения Жарко. Официальный сайт.|url=https://ksenia-zharko.ru/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Клер Жибо (1945) Франция <ref>{{Cite web|title=Клэр Гибо|url=https://alphapedia.ru/w/Claire_Gibault|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Карина Канеллакис (1981) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Karina Canellakis|url=https://karinacanellakis.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Кристиина Поска (1978) [[Эстония]] <ref>{{Cite web|title=Kristiina Poska <nowiki>|</nowiki> Conductor|url=https://www.kristiinaposka.com/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Каролин Мари (Лина) Коэн (1878–1952) Франция, АҚШ <ref>{{Cite web|title=WOMAN WIELDS THE BATON.; Lina Coen Conducts a Performance of "Carmen" in Garden Theatre. - The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1917/02/08/archives/woman-wields-the-baton-lina-coen-conducts-a-performance-of-carmen.html|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Катрине Виннес (Норвегия) <ref>{{Cite web|title=NMH <nowiki>|</nowiki> Cathrine Winnes|url=https://nmh.no/en/contact-us/employees/cathrine-winnes|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Каталин Кишш (Венгрия) <ref>{{Cite web|title=Katalin Kiss (Conductor) - Convivium Records|url=https://conviviumrecords.co.uk/artist-profile/katalin-kiss/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Кэролайн Б. Никольс (1864–1939) АҚШ <ref>{{Cite web|title=The Cambridge Companion to Conducting - Google Книги|url=https://books.google.kz/books?id=rVMiAwAAQBAJ&q=Caroline+B.+Nichols&pg=PT326&redir_esc=y#v=snippet&q=Caroline%20B.%20Nichols&f=false|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Красимира Александрова Костова (1948–2022) КСРО, [[Болгария]] <ref>{{Cite web|title=Почина Красимира Костова : Черноморски фар - новини от Бургас и региона|url=https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Куми Нариман Вадиа (Үндістан) <ref>{{Cite web|title=Coomi Nariman Wadia – India’s First Female Conductor of Choral Music - My Words & Thoughts|url=https://mywordsnthoughts.com/coomi-nariman-wadia-indias-first-female-conductor-of-choral-music/|accessdate=05.05.2026}}</ref> * Кэй Джордж Робертс (1950) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Kay George Roberts Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Kay_George_Roberts|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Коллин Пак (Парк) Оңтүстік Корея <ref>{{Cite web|title=Kolleen Park (Kolleen Sue Park) - MyDramaList|url=https://mydramalist.com/people/115437-kolleen-park#:~:text=Kolleen%20Park%20is%20a%20South,Music%20from%20Seoul%20National%20University|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''Л''' * Ламар Элиас ([[Палестина]]) <ref>{{Cite web|title=Lamar Elias - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Людмила Александровна, Павлова-Арбенина (1916–1996; КСРО, Ресей) <ref>{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996|url=https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Людмила Михайловна Калиновская (Беларусь) <ref>{{Cite web|title=Калиновская Людмила Михайловна - Белорусская государственная академия музыки|url=https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/orkestrovyj/kafedra-strunnyh-smychkovyh-instrumentov/kalinovskaya-lyudmila-mihajlovna/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Людмила Ивановна Ханжова (1956) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=Ханжова Людмила Ивановна, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Ханжова,_Людмила_Ивановна|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Летиция Труве (Франция) <ref>{{Cite web|title=Laëtitia Trouvé – Chef d'orchestre|url=https://laetitiatrouve.fr/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Лидия Янковская (1986) Ресей, АҚШ <ref>{{Cite web|title=Lidiya Yankovskaya|url=https://lidiyayankovskaya.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Лидия Валерьяновна Аксëнова (1923-2019; КСРО, [[Молдова]]) <ref>{{Cite web|title=Аксенова Лидия Валерьяновна|url=https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Лижия Амадио (1964) Бразилия <ref>{{Cite web|title=Ligia Amadio|url=https://www.ligiaamadio.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Лижия О`Риордан (Ирландия, Росиия) <ref>{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/63022/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Любовь Носова (Ресей) <ref>{{Cite web|title=Любовь Носова — Дирижер|url=https://liubov-nosova.com/ru|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Лиса Ксантопулу (1968) Грекия <ref>{{Cite web|title=Biography <nowiki>|</nowiki> maestrox|url=https://lisaxanthopoulou.wixsite.com/maestrox/copy-of-biography-1|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Лиана Александровна Исакадзе (1946–2024; КСРО, [[Грузия]], Германия) <ref>{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/38124/|accessdate=06.06.2026}}</ref> '''М''' * Марин Олсоп (1956) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Marin Alsop|url=https://www.marinalsop.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Маргарита Дварëнайте (1928–2008) [[Латвия]] <ref>{{Cite web|title=Дварёнайте Маргарита, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Дварёнайте,_Маргарита|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Маргарита Львовна Хейфец (1921–1999; КСРО, Ресей) <ref>{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999|url=https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Маргарита Александровна Саморукова (1925–2002) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=Саморукова Маргарита Александровна, биография — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Саморукова,_Маргарита_Александровна|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Марина Николаевна Третьякова (1969) Беларусь <ref>{{Cite web|title=Третьякова Марина Николаевна - Белорусская государственная академия музыки|url=https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/vokalno-horovoj-fakultet/kafedra-opernoj-podgotovki-i-horeografii/tretyakova-marina-nikolaevna/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мирга Гражините-Тила (1986) [[Литва]] <ref>{{Cite web|title=Mirga Gražinytė-Tyla|url=https://mirgagrazinytetyla.com/index.htm|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мари-Жанна Сереро (Франция) <ref>{{Cite web|title=Marie-Jeanne Serero|url=https://www.mariejeanneserero.fr/Home/view/fr/Marie-Jeanne-Serero.html|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Мария Бадстуэ (1982) [[Дания]] <ref>{{Cite web|title=MARIA BADSTUE|url=https://www.mariabadstue.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мария Йозефина Агнес Вюрм (Мэри Вурм) (1860–1938) Британия, Германия <ref>{{Cite web|title=Mary Wurm Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Mary_Wurm|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мария Арманда Матильда де Полиньяк (1876–1962) Франция <ref>{{Cite web|title=Armande de Polignac Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Armande_de_Polignac|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мария Константиновна Курочкина (1989) Ресей <ref>{{Cite web|title=Московская консерватория - персоналии - Курочкина Мария Константиновна|url=https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мария Александровна Романова (Ресей) <ref>{{Cite web|title=Романова Мария Александровна|url=https://www.unioncomposers.ru/composer/view/?id=978|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мария Макраки (Греция) <ref>{{Cite web|title=Maria Makraki - Conductor|url=https://www.mariamakraki.com/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Мария Эклунд (1973) Россия <ref>{{Cite web|title=Home Page|url=https://mariaeklund.net/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Марта Реммерт (1853–1941) Германия <ref>{{Cite web|title=Martha Remmert|url=https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/martha-remmert/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Марта Линц фон Кригнер (1898–1982) [[Австро-Венгрия|Аустро-Венгрия]] <ref>{{Cite web|title=Marta Linz: Birthday & Death (1898-1982), Age and Zodiac|url=https://happyhappybirthday.net/en/age/marta-linz-person_syxllyfq|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мадлен Тереза Бушери Ле-Фор (1879–1960) Франция <ref>{{Cite web|title=Magdeleine Boucherit Le Faure Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Magdeleine_Boucherit_Le_Faure|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Михаэла Сильвия Рошка (1957–2026) [[Румыния]]<ref>{{Cite web|title=Mihaela Silvia Rosca, Дирижер <nowiki>|</nowiki> Архив, выступления, билеты и видео <nowiki>|</nowiki> Operabase|url=https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/ru|accessdate=06.06.2026}}</ref> * [[Маралжан Мырзақұлова|Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова]] (1974–2025) Қазақстан <ref>{{Cite web|title=Мырзақұлова Маралжан Қазбекқызы - KazTheatre|url=https://kaztheatre.kz/priests/мырзақұлова-маралжан-қазбекқызы/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Маргарет Хилис (1921–1998) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Margaret Hillis: University Honors and Awards: Indiana University|url=https://honorsandawards.iu.edu/awards/honoree/94.html|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мун-ëн Хо (1960) КХДР ([[Солтүстік Корея|Корей Халық Демократиялық Республикасы]]) <ref>{{Cite web|title=Heo Moon-young (conductor) - NamuWiki|url=https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자)|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Муборак Бахруллаевна Лутфуллаева (1976) Өзбекстан <ref>{{Cite web|title=Браво, Муборак! - Kultura.uz|url=https://kultura.uz/view_6_r_13941.html|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мишель Рейкерс (майор) АҚШ <ref>{{Cite web|title=— The Cleveland Orchestra|url=https://www.clevelandorchestra.com/people/michelle-rakers|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мойца Лавренчич ([[Словения]]) <ref>{{Cite web|title=MOJCA LAVRENČIČ - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/mojca-lavrencic/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мадинат Магометовна Яндиева (1942) [[Ингушетия]] <ref>{{Cite web|title=Ингушская прима дирижерского искусства Мадинат Яндиева не представляет свою жизнь без музыки <nowiki>|</nowiki> Ингушетия/ГIалгIайче — интернет-газета|url=https://gazetaingush.ru/kultura/ingushskaya-prima-dirizherskogo-iskusstva-madinat-yandieva-ne-predstavlyaet-svoyu-zhizn-bez|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Мадина Маратқызы Қабижанова (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=Достойный пример|url=https://avestnik.kz/dostojnyj-primer-2/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Маржена Дьякун (1981) [[Польша]] <ref>{{Cite web|title=Marzena Diakun|url=https://www.diakun.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Марлен Урбай (Куба) <ref>{{Cite web|title=Marlene Urbay|url=https://www.facecuba.org/post/marlene-urbay|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Мируерт Талапқызы Мұқанова (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=Талант, дисциплина и абсолютный слух|url=https://kazpravda.kz/n/talant-distsiplina-i-absolyutnyy-sluh/|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''Н''' * Нил Вендитти (Түркия, Италия) <ref>{{Cite web|title=NILVENDITTI|url=https://www.nilvenditti.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Негин Хпалвак (1997) Ауғанстан <ref>{{Cite web|title=Negin Khpalwak: Afghanistan's Only Female Orchestra Conductor|url=https://www.rejectedprincesses.com/blog/modern-worthies/negin-khpalwak|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Нина Дмитриевна Кравченко (1952) КСРО, Қазақстан <ref>{{Cite web|title=Алматинский Музыкальный Колледж имени П.Чайковского|url=https://music-college.kz/news/46/single/82|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Нина Ракич ([[Сербия]]) <ref>{{Cite web|title=Kad umetnost ima ime i prezime: Zašto je važno pomoći Nini Rakić - Ozon Media|url=https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Ниа Имани Франклин (1993) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Nia Imani Franklin <nowiki>|</nowiki> Winston-Salem Symphony|url=https://www.wssymphony.org/guest-artists/nia-imani-franklin/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Наталья Владимировна Базалева (1958) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=Базалева Наталья Владимировна — Рувики: Интернет-энциклопедия|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Базалева,_Наталья_Владимировна|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Наталья Сергеевна Вильянова (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=Вильянова Наталья Сергеевна|url=https://filarmonia.kz/?p=1476&lang=ru|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Наталья Борисовна Пономарчук (Украина) <ref>{{Cite web|title=Natalia Ponomarchuk – Official website|url=https://ponomarchuk.org/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Натали Штуцман (1965) Франция <ref>{{Cite web|title=Nathalie Stutzmann, conductor and contralto|url=https://nathaliestutzmann.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Нисан Ак (Түркия) <ref>{{Cite web|title=Nisan Ak <nowiki>|</nowiki> Conductor - Home|url=https://nisanak.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Нежат Амири ([[Иран]]) <ref>{{Cite web|title=İran’da tabuları yıkan orkestra şefi: Nezhat Amiri - Umut Gazetesi|url=https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Назанин Агахани (1980) Аустрия <ref>{{Cite web|title=Nazanin AGHAKHANI Conductor*Composer|url=https://www.nazaninaghakhani.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Николетт Элла Фрайон (1960) Аустралия <ref>{{Cite web|title=Nicolette Fraillon|url=https://www.nicolettefraillon.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Наргиза Курманова ([[Қырғызстан]]) <ref>{{Cite web|title=Наргиза Курманова » Союз Композиторов Кыргызской Республики|url=http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Нурбана Эмин ([[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданы]]) <ref>{{Cite web|title=Happy Women's Day. This is Xinjiang's first female conductor, Nurbana Emin, a Uyghur lady. : r/MarxistCulture|url=https://www.reddit.com/r/MarxistCulture/comments/1j5ywtn/happy_womens_day_this_is_xinjiangs_first_female/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Наоми Мунаката (1955–2020) Жапония, Бразилия <ref>{{Cite web|title=Мунаката Наоми, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мунаката,_Наоми|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Нварт Андреасян (Армения, Франция) <ref>{{Cite web|title=Нварт Андреасян: «В XXI веке дирижер – деловой человек…» :: Культура / ВЗГЛЯД|url=https://vz.ru/culture/2008/5/8/166305.html|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Нодока Окисава (Жапония) <ref>{{Cite web|title=Nodoka Okisawa — Gallery|url=https://www.nodokaokisawa.com/gallery|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''О''' * Ольга Евгеньевна Вольф (1907–1992) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992|url=https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Ольга Максимилиановна Берг (1907–1991) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991|url=https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Ольга Власова (Ресей) <ref>{{Cite web|title=Ольга Власова ▪ Новая Опера / Балет Москва|url=https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Ольга Николаевна Полякова ([[Бурятия]]) <ref>{{Cite web|title=Заслуженный работник культуры Российской Федерации - Новости -|url=https://minkultrb.ru/news/news/5111-zasluzhennyy-rabotnik-kultury-rossiyskoy-federatsii/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Ольга Матильда Агнес фон Радецки (1858–1933) Латвия, КСРО <ref>{{Cite web|title=Radecki, Olga von - Sophie Drinker Institut|url=https://www.sophie-drinker-institut.de/radecki-olga-von|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Ольга Владимировна Сердюкова (Калмыкия) <ref>{{Cite web|title=Ольга Владимировна Сердюкова — Яндекс: нашлось 190 тыс. результатов|url=https://kalmfil.ru/index.php/kollektivy/khudozhestvennye-rukovoditeli/150-serdyukova-olga-vladimirovna|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Оксана Ярославовна Лынив (1978) [[Украина]] <ref>{{Cite web|title=Oksana Lyniv|url=https://oksanalyniv.com/en|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Оксана Кротик (Украина) <ref>{{Cite web|title=Oksana Krotyk - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Офенце Дикеледи Кеорапетсе Пице (1992) [[Оңтүстік Африка Республикасы]] <ref>{{Cite web|title=Ofentse Pitse is first black woman to own an all-black orchestra|url=https://iol.co.za/pretoria-news/news/2023-06-05-ofentse-pitse-is-first-black-woman-to-own-an-all-black-orchestra/|accessdate=06.06.2026}}</ref> '''П''' * Полина Лебедева (Украина) <ref>{{Cite web|title=Polina Lebedieva - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Паниз Фарьюсефи (Иран) <ref>{{Cite web|title=Паниз Фарьюсефи стала первой женщиной-дирижером в истории Тегеранского симфонического оркестра <nowiki>|</nowiki> Музыкальная жизнь|url=https://muzlifemagazine.ru/paniz-faryusefi-stala-pervoy-zhenshhino/|accessdate=06.06.2026}}</ref> '''Р''' * [[Раиса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Құдайбергенқызы Садықова]] (1944–2020) Қазақстан <ref>{{Cite web|title=Раиса Садықова|url=https://qazaqculture.com/kk/cultural-objects/246ef525-7a73-4d2e-93d6-45fca37b5dd0|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Ребекка Тонг (1985) [[Индонезия]] <ref>{{Cite web|title=Rebecca Tong|url=https://www.rebeccatong.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Рахила Орынқызы Ерғалиева (Құлсариева) Қазақстан <ref>{{Cite web|title=Дирижер|url=https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Радосвета Бояджиева (1923–2018) Болгария <ref>{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/18681/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Розмари Йорганджи (Албания) <ref>{{Cite web|title=Rozmari Jorgaqi passed away at the age of 83, the first Albanian Orchestra Conductor|url=https://www.ocnal.com/2020/09/rozmari-jorgaqi-passed-away-at-age-of.html|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Росила Самир (Мысыр) <ref>{{Cite web|title=Alexandria Opera witnesses the birth of the first female maestro in a singing concert .. - Egyptfwd.org|url=https://egyptfwd.org/Article/6/3091/Alexandria-Opera-witnesses-the-birth-of-the-first-female-maestro|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Рут Райнхардт (Германия) <ref>{{Cite web|title=Ruth Reinhardt|url=https://ruth-reinhardt.com/about/#:~:text=Ruth%20Reinhardt%20is%20the%20newly,Paulo%20State%20Symphony%20Orchestra%20(OSESP)|accessdate=11.05.2026}}</ref> '''С''' * Сабрие Искандеровна Бекирова (1965) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=Сабрие Бекирова - дирижер|url=https://sabrie-bekirova.ru/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Себрина Мария Альфонсо (АҚШ) <ref>{{Cite web|title=Biography • SFSO|url=https://southfloridasymphony.org/biography/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Сара Колдуэлл (1924–2006) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Sarah Caldwell <nowiki>|</nowiki> Pioneer, Conductor, Producer <nowiki>|</nowiki> Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Sarah-Caldwell|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Сильвия Кадуфф (1937) [[Швейцария]] <ref>{{Cite web|title=Caduff, Sylvia (1937—) <nowiki>|</nowiki> Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/caduff-sylvia-1937|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Сиëн Сон (1975) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] <ref>{{Cite web|title=Seong Siyeon - NamuWiki|url=https://en.namu.wiki/w/성시연|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Селия Томаса Торра (1884–1962) [[Аргентина]] <ref>{{Cite web|title=Celia Torrá Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Celia_Torrá|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Светлана Борисовна Безродная (1934) КСРО, Ресей <ref>{{Cite web|title=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Безродная,_Светлана_Борисовна|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Безродная,_Светлана_Борисовна|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Сусанна Мялкки (1969) [[Финляндия]] <ref>{{Cite web|title=Susanna Mälkki|url=https://susannamalkki.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Симона Маргарет Янг (1961) Аустралия <ref>{{Cite web|title=Янг Симона, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Янг,_Симона|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Симона Струнгару (Румыния) <ref>{{Cite web|title=Strungaru Simona|url=https://festivalenescu.ro/en/george-enescu-international-festival/artists/all/soloists/strungaru-simona-2028791847#:~:text=Simona%20Strungaru%20is%20a%20versatile,Composers%20and%20Musicologists%20of%20Romania|accessdate=06.06.2026}}</ref> * София Шарлотта Ганноверская (1668–1705) Германия <ref>{{Cite web|title=София Шарлотта Ганноверская — Рувики: Интернет-энциклопедия|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/София_Шарлотта_Ганноверская|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Сиан (Шарн) Эдвардс (1959) Ұлыбритания <ref>{{Cite web|title=Sian Edwards (born March 27, 1959), British conductor <nowiki>|</nowiki> World Biographical Encyclopedia|url=https://prabook.com/web/sian.edwards/1889120#:~:text=Sian%20Edwards%20is%20an%20English,National%20Opera%20in%20the%201990s|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Сузанна Павловски ([[Колумбия]]) <ref>{{Cite web|title=meet the maestra|url=https://suzannapavlovsky.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Стефани Роудс Рассел (АҚШ) <ref>{{Cite web|title=Conductor <nowiki>|</nowiki> Stephanie Rhodes Russell|url=https://www.stephanierhodesrussell.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Севиль Иншалла кызы Гаджиева (1975) [[Әзербайжан]] <ref>{{Cite web|title=Севиль Гаджиева: Важной составляющей для любого музыкального руководителя является служение исключительно творческим интересам коллектива - ИНТЕРВЬЮ - АЗЕРТАДЖ|url=https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Сперанца Скаппуччи (Италия) <ref>{{Cite web|title=Speranza Scappucci|url=https://www.speranzascappucci.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Сьюзен Хейг (АҚШ) <ref>{{Cite web|title=Susan Haig - Biography|url=https://susanhaig.com/bio.html|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Сайра Сиверсон (АҚШ) <ref>{{Cite web|title=Знакомьтесь: Сайра Сиверсон <nowiki>|</nowiki> Музыкальный руководитель и дирижер Молодежного симфонического оркестра Сан-Хуана — SHOUTOUT COLORADO|url=https://shoutoutcolorado.com/meet-sayra-siverson-music-director-and-conductor-of-the-san-juan-symphony-youth-orchestra/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Соль Чин (1987) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] <ref>{{Cite web|title=Conductor Sol Chin|url=https://www.sol-chin.com/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Сун Хи Ньюболд (АҚЩ, Оңтүстік Корея) <ref>{{Cite web|title=Soon Hee Newbold – Telling stories through music|url=https://www.soonheenewbold.com/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Сая Жұмашева (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=ЕЕ ПРИЗВАНИЕ - ДИРИЖЕР|url=https://pricom.kz/obshhestvo/ee-prizvanie-dirizher.html|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Сәуле Халимқызы Рахымғалиева (Қазақстан) <ref>{{Cite web|title=Карагандинский оркестр казахских народных инструментов имени Таттимбета даёт концерт|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/490384|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''Т''' * Татьяна Михайловна Коломийцева (1914–1994) КСРО, Беларусь <ref>{{Cite web|title=Женщина-дирижер — Белорусский государственный архив кинофотофонодокументов|url=https://bgakffd.by/exhibition/zhenshhina-dirizher/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Татьяна Перес Эрнандес (Колумбия) <ref>{{Cite web|title=Tatiana Pérez-Hernández - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Татьяна Александровна Шипулина (1950–2021) КСРО, [[Татарстан]] <ref>{{Cite web|title=Шипулина Татьяна Александровна|url=https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Тьянли Лу (Қытай, [[Жаңа Зеландия]]) <ref>{{Cite web|title=Tianyi Lu <nowiki>|</nowiki> Conductor|url=https://www.tianyi-lu.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * [[Томоми Нисимото]] (1970) Жапония <ref>{{Cite web|title=Home <nowiki>|</nowiki> Tomomi Nishimoto|url=https://www.tomomi-n.com/en/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Танатчая (Таня) Чанпханитпорнкит (Таиланд) <ref>{{Cite web|title=Tanatchaya “Tanya” Chanphanitpornkit - Yamaha Music|url=https://yamahaycastg.wpengine.com/music-educators/40-under-40/2025/chanphanitpornkit-tanatchaya/|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''У''' * Ульяна Созанская (Украина) <ref>{{Cite web|title=От дирижера военного оркестра до десантного подразделения: история Ульяны Созанской - vinnychanka.info|url=https://vinnychanka.info/ru/eternal/ot-dirizhera-voennogo-orkestra-do-desantnogo-podrazdeleniya-istoriya-ulyany-sozanskoj|accessdate=06.06.2026}}</ref> '''Ф''' * Фрида Белинфанте (1904–1995) [[Нидерланд]] <ref>{{Cite web|title=Frieda Belinfante|url=https://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/frieda-belinfante/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Фиона Монбет (1989) Франция, [[Ирландия]] <ref>{{Cite web|title=- Fiona Monbet|url=https://fionamonbet.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Флорика Димитриу (1915–1993) Румыния <ref>{{Cite web|title=Florica Dimitriu Discography: Vinyl, CDs, & More <nowiki>|</nowiki> Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Фредерика Петридис (1903–1983) [[Бельгия]], АҚШ <ref>{{Cite web|title=Frédérique Petrides Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Frédérique_Petrides|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Фанни Мендельсон Бартольди (Гензель) (1805–1847) Германия <ref>{{Cite web|title=Мендельсон Фанни, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мендельсон,_Фанни|accessdate=06.06.2026}}</ref> * [[Фаузия Хәкімбекқызы Тажина|Фаузия Тажина]] (1990; Қазақстан) – Ресейдің Түмен филармониясындағы Батыс Сібірдің ішіндегі жалғыз «Сібір Камератасы» камералық оркестрдің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі.<ref>{{Cite web|title=Знакомьтесь, Фаузия Тажина: оркестр «Камерата Сибири» с новым лицом|url=https://tgf.kto72.ru/news/23417/|accessdate=06.06.2026}}</ref> '''Х''' * Хан На-Чанг (1982) Оңтүстік Корея <ref>{{Cite web|title=Han-Na Chang Conductor Official Website|url=https://www.hannachangmusic.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Хильдегарда Шарлотта Аврора Вернер (1834–1911) Швеция <ref>{{Cite web|title=Hildegard Werner - Discography of American Historical Recordings|url=https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/115496/Werner_Hildegard|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Хильдегарда Бингенская (1098–1179) (шіркеудің хор маэстрасы) [[Рим империясы]] <ref>{{Cite web|title=Хильдегарда Бингенская — день памяти, житие, почитание — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Хильдегарда_Бингенская|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Хелен Куач (1940–2013) [[Вьетнам]] <ref>{{Cite web|title=Conductor Helen Quach, dragon lady of the podium; 73 <nowiki>|</nowiki> Lifestyle.INQ <nowiki>|</nowiki> Lifestyle.INQ|url=https://lifestyle.inquirer.net/119611/conductor-helen-quach-dragon-lady-of-the-podium-73/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Хелен Мэй Батлер (1867-1957) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Helen May Butler - Wind Repertory Project|url=https://www.windrep.org/Helen_May_Butler|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Хелен Л. Вайс (1920–1948) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Helen L. Weiss Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Helen_L._Weiss|accessdate=10.05.2026}}</ref> * Хелен Ча Пë (Оңтүстік Корея) <ref>{{Cite web|title=О Хелен Ча-Пё, Биография|url=https://www.peoples.ru/art/music/conductor/helen_cha-pyo/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Хатидже Инджи Чайырлы (1935–2021) Түркия <ref>{{Cite web|title=İnci ÇAYIRLI - hatirlatalimdedik.com|url=https://hatirlatalimdedik.com/inci-cayirli|accessdate=10.05.2026}}</ref> '''Ц''' * Цзяцзин Лай (Қытай) <ref>{{Cite web|title=Jiajing Lai - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/jiajing-lai-2/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}</ref> '''Ч''' * Чжэн Сяоин (1929) Қытай <ref>{{Cite web|title=Чжэн Сяоин, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Чжэн_Сяоин|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Чонним Чо (1940) [[Солтүстік Корея|КХДР]] <ref>{{Cite web|title=First Woman Conductor – Paektu Solidarity Alliance|url=https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Чаовэнь Тин (Қытай) <ref>{{Cite web|title=Chaowen Ting - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/chaowen-ting/?lang=en|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Челси Галло (АҚШ) <ref>{{Cite web|title=Chelsea Gallo – Conductor|url=https://chelseagallo.com/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * '''Чанг Бинь Нгуен''' (1933–2025; [[Вьетнам]]) – вьетнамдық дирижëр. Вьетнамның алғашқы кәсіби әйел дирижëрі, еңбек сіңірген әртісі (NSUT). [[Мәскеу|Мәскеудегі]] П.И. Чайковский атындағы мемлекеттік консерваториясын «Хор дирижëрлігі» мамандығы бойынша бітірген. Кейін [[Ханой]] және [[Хошимин]] консерваторияларында оқытушы болып жұмыс істеген әрі композиция және дирижëрлік теориясы кафедрасы меңгерушісінің орынбасары қызметтерін атқарған. Ол хор дирижëрлігі бойынша оқулықтар құрастырды, хорларға арналған шығармаларды өңдеді және симфониялық оркестрлермен концерттер өткізді. <ref>{{Cite web|title=Binh Trang, Vietnam's first female conductor|url=https://www.vietnam.vn/en/nu-nhac-truong-dau-tien-cua-viet-nam-nsut-binh-trang-vua-qua-doi|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''Ш''' * Шикинья Гонзага Франсиска Эдвижес Невес (1847–1935) Бразилия <ref>{{Cite web|title=Women in Music Weekly Highlight: Chiquinha Gonzaga|url=https://www.yourclassical.org/story/2018/03/30/women-in-music-weekly-highlight-chiquinha-gonzaga|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Шогуфа Сафи (Ауғанстан) <ref>{{Cite web|title=Why Shogufa Safi and Afghanistan's first all-female orchestra have been forced to flee their country - Classical Music|url=https://www.classical-music.com/articles/why-shogufa-safi-and-afghanistans-first-all-female-orchestra-have-been-forced-to-flee-their-country|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Шайма Хусейн (Мысыр) <ref>{{Cite web|title=Egypt’s orchestra for blind women is challenging stereotypes with incredible... - Classic FM|url=https://www.classicfm.com/discover-music/egypt-orchestra-for-blind-women-challenging-stereotypes/|accessdate=06.06.2026}}</ref> '''Ы''' * Ын Сон Ким (Оңтүстік Корея) <ref>{{Cite web|title=Eun Sun Kim bio|url=https://www.sfopera.com/about/bios/administration/Eun-Sun-Kim/|accessdate=13.05.2026}}</ref> '''Э''' * Элим Чан (1986) [[Гонконг|Британдық Гонконг]] <ref>{{Cite web|title=Conductor - Elim Chan - Conductor|url=https://www.elimchan.nl/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Элизабет Йоханна Ламина Кëйпер (1877–1953) Нидерланд <ref>{{Cite web|title=Kuyper, Rediscovering a Dutch Master - Feminae Records|url=https://www.feminaerecords.com/releases/kuyper-rediscovering-a-dutch-master/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Элизабет Уолдо (Энн Денцель, 1917 немесе 1918 – 2026) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Elisabeth Waldo Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Elisabeth_Waldo|accessdate=10.05.2026}}</ref> * Элизабет Айона Браун (1941–2004) Британия <ref>{{Cite web|title=Браун Элизабет Айона, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Браун,_Элизабет_Айона|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Элизабет А. Бейкер (АҚШ) <ref>{{Cite web|title=RECORDINGS – The Honourable Elizabeth A. Baker|url=https://elizabethabaker.com/recordings/|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Этель Легинска (1886–1970) Британия <ref>{{Cite web|title=Ethel Leginska <nowiki>|</nowiki> Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethel-leginska|accessdate=10.05.2026}}</ref> * Эльфрида Андре (1841–1929) Швеция <ref>{{Cite web|title=Elfrida Andrée Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Elfrida_Andrée|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Эсин Айдингоз (1993) Түркия <ref>{{Cite web|title=Esin Aydingoz <nowiki>|</nowiki> Home|url=https://www.esinaydingoz.com/|accessdate=06.06.2026}}</ref> * Эмма Роберто Стейнер (1856 –1929) АҚШ <ref>{{Cite web|title=Conductor, Composer, Philanthropist; the Life of Emma Roberto Steiner|url=https://uafs.edu/academics/academic-resources/symposium/_documents/hayden-melissa.pdf|accessdate=10.05.2026}}</ref> * Эуджения Калоссо (1878–*1914) Италия <ref>{{Cite web|title=Eugenia Calosso Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Eugenia_Calosso|accessdate=10.05.2026}}</ref> * Элени Ламбири (1882*1883* немесе 1889–1960) Грекия <ref>{{Cite web|title=Eleni Lambiri Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Eleni_Lambiri|accessdate=10.05.2026}}</ref> * Элена Шварц (Аустралия, Швейцария) <ref>{{Cite web|title=Elena Swartz - Henry Luce|url=https://lucescholars.org/scholar-directory/elena-swartz/|accessdate=13.05.2026}}</ref> * Энн Ланди (АҚШ) <ref>{{Cite web|title=Conductor: The First African American|url=https://www.quaereliving.com/post/conductors-the-first-african-american|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Эмилия Робертовна Шихрагимова (Дағыстан) <ref>{{Cite web|title=Музыка – мое призвание! <nowiki>|</nowiki> ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»|url=https://женщинадагестана.рф/node/11838|accessdate=11.05.2026}}</ref> * Элиза Вегас (Вьетнам) <ref>{{Cite web|title=Elisa Vegas <nowiki>|</nowiki> Directora|url=https://www.elisavegas.com/en|accessdate=11.05.2026}}</ref> == Статистика == 2026 жылдың маусым айының статистикасы бойынша тізімде 250 әйел дирижёрлердің есімі берілген. Аздағы уақытта тізім жаңа есімдермен толықтырылып, мақалаға соңғы 300 есім енгізіледі. == Әдебиет == * '''Орлов, Дмитрий Михайлович'''. Женщины дирижёры - в оркестрах стран мира : [16+] / Д. М. Орлов. — Москва : КнигИздат, 2023. — 273 с. : портр. : 21 см.; <nowiki>ISBN 978-5-4492-0528-5</nowiki>. * Т.Н. Бабич «Женщины-дирижеры симфонических и театральных оркестров: Феномен музыкально исполнительского искуства» 2010 г. * L. Hamer «Women on the Podium - Issues and Strategies of Women Conductors» , Article Version .pdf * KAY LAWSON «Women Conductors: Credibility in a Male-Dominated Profession» 1991 * Jing Zhang «Female Orchestral Conductors: Negotiating Gender And Leadership In The Classical Music World» 2018 г. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан дирижерлері]] [[Санат:Елдер бойынша дирижерлер]] [[Санат:Германия дирижерлері]] [[Санат:Ресей дирижерлері]] [[Санат:Әзербайжан дирижерлері]] knizq35d4pjv9wasrspjm9x32byn4fa Наргиз Ариф қызы Пашаева 0 777859 3622790 3594582 2026-06-26T22:44:27Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622790 wikitext text/x-wiki {{Ғалым|Есімі=Наргиз Пашаева|Шынайы есімі={{Lang-az|Nərgiz Arif qızı Paşayeva}}|Суреті=Presenting Russian state decorations to foreign citizens. Rector of Baku branch of Moscow State University Nargiz Pashayeva Azerbaijan receives the Order of Friendship.jpeg|Туған күні=13.12.1962|Туған жері=[[Баку]], [[Әзербайжан Кеңестік Социалистік Республикасы|Әзербайжан КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]|Азаматтығы={{USSR}}<br />{{AZE}}|Ғылыми аясы=әдебиеттанушы, филолог|Жұмыс орны=М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Баку филиалы|Ғылыми дәрежесі=филология ғылымдары докторы|Commons=Nargiz Pashayeva|Альма-матер=[[Баку мемлекеттік университеті]]|Ғылыми атағы=профессор|Марапаттары={{Достық ордені (Ресей)}} {{Даңқ ордені (Әзербайжан)}}}} '''Наргиз Ариф қызы Пашаева''' ({{Lang-az|Nərgiz Arif qızı Paşayeva}}; [[13 желтоқсан]] [[1962 жыл|1962]], [[Баку]]) — филология ғылымдарының докторы, [[профессор]], М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті Баку филиалының ректоры, [[Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясы]] вице-президенті, академияның толық мүшесі (2017 жыл 2 мамыр),<ref>{{Cite web |url=http://www.science.gov.az/news/open/5580 |title=AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvlüyünə keçirilən seçkilərin nəticələri açıqlanıb |accessdate=2020-09-16 |archivedate=2020-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201028213805/http://www.science.gov.az/news/open/5580 |url-status=live }}</ref> «Англо-әзербайжан қайырымдылық қоғамының» тең төрайымы, Оксфорд университеті жанындағы Низами Гәнжауи атындағы Әзербайжан және Кавказтану ғылыми орталығының жетекшісі.<ref>{{Cite web |url=http://turkustan.info/3324-N%C9%99rgiz-Pa%C5%9Fayeva-R%C9%99sulzad%C9%99-haqq%C4%B1nda-bu-s%C3%B6zl%C9%99ri-dedi.html |title=Nərgiz Paşayeva Rəsulzadə haqqında bu sözləri dedi |accessdate=2022-07-23 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412221957/http://turkustan.info/3324-N%C9%99rgiz-Pa%C5%9Fayeva-R%C9%99sulzad%C9%99-haqq%C4%B1nda-bu-s%C3%B6zl%C9%99ri-dedi.html |url-status=live }}</ref> 2009 жылы Әзербайжанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері атағын алған. == Өмірбаяны == Наргиз Пашаева 1962 жылғы 13 желтоқсанда Баку қаласында туған. Әкесі — Ариф Мир-Джалал оғлы Пашаев. Анасы — Аида Насир қызы Имангулиева. Наргиз Пашаеваның туған әпкесі — Мехрибан Алиева, мемлекет, саяси және қоғам қайраткері, [[Әзербайжан вице-президенті]]. 1968–1978 жылдары Бюльбюль атындағы орта арнаулы музыкалық мектепте оқыды. 1978 жылы [[Баку мемлекеттік университеті|Әзербайжан мемлекеттік университетінің]] филология факультетінің күндізгі бөліміне түсіп, 1983 жылы оны үздік бітірді. 1983 жылы күндізгі аспирантураға түсіп, «М.Ә. Сабирдің жаңашылдығы» тақырыбындағы диссертациясын мерзімінен бұрын аяқтап, сәтті қорғады. 1987 жылғы 23 қыркүйекте филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алды. 1987 жылдың наурыз айынан бастап Баку мемлекеттік университетінің филология факультетіндегі «Әзербайжан әдебиетінің тарихы» кафедрасында ассистент, оқытушы, аға оқытушы, доцент қызметтерін атқарды. 1994–2008 жылдары Баку музыкалық академиясының «Тіл және әдебиет» кафедрасын басқарды. 2004 жылы «Қазіргі әзербайжан әдебиетіндегі адамның көркем-эстетикалық дарыны (халық жазушысы Эльчиннің шығармашылығы негізінде)» тақырыбында докторлық диссертациясын сәтті қорғады. 2005 жылғы 11 ақпанда филология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін, 2005 жылғы 30 наурызда профессор ғылыми атағын алды. 2006–2008 жылдары Баку мемлекеттік университетінде халықаралық байланыстар жөніндегі проректор қызметін атқарды. 2007 жылдан бастап Әзербайжан Жазушылар одағының мүшесі. 2008 жылғы 23 маусымда Әзербайжан Республикасы Президенті [[Ильхам Хейдарұлы Әлиев|Ильхам Алиев]] №2886 өкімімен М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің Баку филиалының ректоры болып тағайындалды. 2009 жылдың қазан айынан бастап Баку мемлекеттік университетінің «Классикалық әзербайжан әдебиеті» кафедрасын басқарады. 2014 жылғы 30 маусымда Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі болып сайланды. 2017 жылғы 2 мамырда осы академияның толық мүшесі (академигі) болып сайланды. 2018 жылғы 8 маусымда Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының вице-президенті болып сайланды.<ref>{{Cite web |url=http://modern.az/az/news/167962#gsc.tab=0 |title=Nərgiz Paşayeva və daha 6 alim AMEA-nın vitse-prezidenti seçildi |accessdate=2020-09-16 |archivedate=2019-05-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190501040512/http://modern.az/az/news/167962#gsc.tab=0 |url-status=live }}</ref> 2019 жылғы 27 ақпанда Наргиз Пашаева академик В. Садовничийдің ұсынысы бойынша Ресей білім академиясының академигі (шетелдік мүше) болып сайланды.<ref>AMEA-nın həqiqi üzvü Nərgiz Paşayeva Rusiya Təhsil Akademiyasının akademiki (xarici üzvü) seçilib //Azərbaycan müəllimi.- 2019.- 7 mart.- s. 4.</ref> Наргиз Пашаева отбасылы, жұбайы белгілі суретші Алтай Садыхзаде. Екі қызы бар: Аида (1982 жыл 10 қаңтар) және Ұльвия (1985 жыл 13 қаңтар). == Белсенділігі == 2012 жылы Наргиз Пашаева Ұлыбритания Парламенті Төменгі палатасының «Черчилль» залында баяндама жасады. 2013 жылы Ұлыбританияның [[Оксфорд университеті]]нде «Низами Гәнжауидің шығармашылығы және ғылыми мұрасы» тақырыбында баяндама жасады. Наргиз Пашаеваның бастамасымен «Молла Насреддин» журналы қайта басылып шықты, «Самед Вургуннің естеліктері» кітабы дайындалып, жарық көрді, «Әзербайжан халық аспаптары» каталогы жасалды. 2013 жылы Оксфорд университеті Шығыстану департаментінде «Оксфорд университеті жанындағы Низами Гәнжауи атындағы Әзербайжан және Кавказтану ғылыми орталығы» құрылуының бастамашысы ретінде меморандумға қол қойды. «Әзербайжан мәдениеті достары» қайырымдылық қорының басқарма мүшесі болып табылады. 2006 жылдан бастап «ÜNS» шығармашылық сахнасының авторы және көркем жетекшісі.<ref>{{Cite web |url=http://anl.az/down/meqale/exo/2011/aprel/170810.htm |title=Театр Uns отметил юбилей |accessdate=2020-09-16 |archivedate=2020-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200115163521/http://www.anl.az/down/meqale/exo/2011/aprel/170810.htm |url-status=live }}</ref> 2007 жылдан бері «Англо-әзербайжан қайырымдылық қоғамының» тең төрайымы.<ref>[http://anl.az/down/meqale/exo/2014/noyabr/400566.htm «Цель Общества Англия-Азербайджан заключается в содействии сближению гражданских обществ двух стран»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251104103708/http://anl.az/down/meqale/exo/2014/noyabr/400566.htm |date=2025-11-04 }}</ref> Наргиз Пашаева «Қарабах-наме» операсының [[либретто]]сының авторы болып табылады. == Марапаттары == * «Театр қайраткері» алтын медалі (2007, Әзербайжан театр қайраткерлері одағы). * «Достыққа қосқан үлесі үшін» белгісі (2008 жыл 18 қараша) — Ресей мен Әзербайжан арасындағы достық және ынтымақтастыққа қосқан үлесі үшін.<ref>Удостоверение № 1213 от 18 ноября 2008 года</ref> * Әзербайжанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (2009 жыл 30 қазан) — Әзербайжанда білім беру мен ғылымды дамытудағы еңбегі үшін.<ref>[https://azertag.az/xeber/457851 Распоряжение Президента Азербайджанской Республики о присвоении почётных званий сотрудникам Бакинского государственного университета]</ref> * «Мәдениет алуандығы» медалі (2011 жыл сәуір, ЮНЕСКО) — мәдениет саласындағы еңбегі үшін. * Достық ордені (2011 жыл 20 сәуір, Ресей) — Ресей мен Әзербайжан арасындағы мәдени байланыстарды дамытуға және орыс өнерін шетелде насихаттауға қосқан үлесі үшін.<ref>[http://kremlin.ru/acts/bank/32994 Указ Президента Российской Федерации от 20 апреля 2011 года № 483 «О награждении орденом Дружбы Пашаевой Н. А.»]</ref><ref>[http://eng.kremlin.ru/news/2434 Dmitry Medvedev presented Russian state decorations to foreign citizens for their great contribution to building friendship and cooperation with Russia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140724071523/http://eng.kremlin.ru/news/2434 |date=2014-07-24 }}. kremlin.ru {{en}}</ref> * Құрметті командорлық крест, Еңбегі ордені (2012 жыл 11 наурыз, [[Мажарстан]]). * «Еуропалық сауда, коммерция және өнеркәсіп палатасының» алтын ордені (2012 жыл).<ref>{{Cite web |url=https://vestikavkaza.ru/news/Professor-Nargiz-Pashaeva-nagrazhdena-Zolotym-ordenom-Evropeyskoy-ekonomicheskoy-palaty-Torgovli-Kom.html |title=Профессор Наргиз Пашаева награждена Золотым орденом Европейской экономической палаты Торговли, Коммерции и Промышленности |accessdate=2020-09-16 |archivedate=2013-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130317025219/http://www.vestikavkaza.ru/news/Professor-Nargiz-Pashaeva-nagrazhdena-Zolotym-ordenom-Evropeyskoy-ekonomicheskoy-palaty-Torgovli-Kom.html |url-status=live }}</ref> * Академиялық пальмалар орденінің офицері (2013 жыл, Франция) — Әзербайжан мен Франция арасындағы ынтымақтастықты дамытудағы жемісті қызметі үшін.<ref>[https://vestikavkaza.ru/news/Frantsiya-nagradila-Nargiz-Pashaevu-Ordenom-Akademicheskikh-Palm-ofitserskoy-stepeni.html Франция наградила Наргиз Пашаеву Орденом Академических Пальм офицерской степени]</ref> * Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессоры дипломы (2015 жыл 26 қаңтар). * Молдова ғылым академиясының дипломы (2015).<ref>{{Cite web |url=https://azertag.az/ru/xeber/rektor_bakinskogo_filiala_mgu_professor_nargiz_pashaeva_nagrazhdena_diplomom_an_moldovy-873147 |title=Ректор Бакинского филиала МГУ, профессор Наргиз Пашаева награждена дипломом АН Молдовы |accessdate=2024-04-06 |archivedate=2015-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150728074328/http://azertag.az/ru/xeber/Rektor_Bakinskogo_filiala_MGU_professor_Nargiz_Pashaeva_nagrazhdena_diplomom_AN_Moldovy-873147 |url-status=live }}</ref> * Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының Низами Гәнжауи атындағы алтын медалі (2017 жыл 19 сәуір) — Оксфорд университетінде халықаралық ғылыми-білім жобасы ретінде жұмыс істейтін Низами Гәнжауи атындағы Әзербайжан және Кавказтану ғылыми орталығын құру және тиімді қызметін қамтамасыз етудегі ерекше еңбегі үшін.<ref>[https://vestikavkaza.ru/news/Nargiz-Pashaeva-TSentr-Nizami-v-Oksfordskom-universitete-sostoyalsya.html Наргиз Пашаева: Центр Низами в Оксфордском университете]</ref> * Низами атындағы алтын медаль (2017 жыл, Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясы).<ref>{{Cite web |url=https://azertag.az/ru/xeber/v_londone_sostoyalas_prezentaciya_pervogo_perevoda_na_angliiskii_yazyk_knigi_ebertelsa_velikii_azerbaidzhanskii_poet_nizami-1069068 |title=В Лондоне состоялась презентация первого перевода на английский язык книги Е.Бертельса «Великий азербайджанский поэт Низами» |accessdate=2024-04-26 |archivedate=2019-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107031714/https://azertag.az/ru/xeber/V_Londone_sostoyalas_prezentaciya_pervogo_perevoda_na_angliiskii_yazyk_knigi_EBertelsa_Velikii_azerbaidzhanskii_poet_Nizami-1069068 |url-status=live }}</ref> * ТМД арасындағы «Бірлік жұлдыздары» мемлекетаралық сыйлығы (2017).<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://massa.az/news/ru/1412/nargiz-pashaeva-nagrajdena-premiej-zvezdy-sodrujestva|title=Наргиз Пашаева награждена премией «Звезды Содружества».|website=massa.az|accessdate=2022-12-23|archivedate=2022-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221225023043/http://massa.az/news/ru/1412/nargiz-pashaeva-nagrajdena-premiej-zvezdy-sodrujestva|url-status=live}}</ref> * «Даңқ» ордені (2019 жыл 25 қараша) — Баку мемлекеттік университетінің 100 жылдығына орай және Әзербайжанда білім беру мен ғылымды дамытудағы еңбегі үшін.<ref>[https://ru.president.az/articles/34954 Распоряжение Президента Азербайджанской Республики o награждении сотрудников Бакинского государственного университета]</ref><ref>[https://moscow- baku.ru/news/novosti_azerbaydzhana/ilkham_aliev_nagradil_vitse_prezidenta_natsionalnoy_akademii_nauk_nargiz_pashaevu_ordenom_shokhrat/Ректор Бакинского филиала МГУ Наргиз Пашаева награждена орденом «Шохрат»]</ref> * «Құрмет» ордені (2022 жыл 13 желтоқсан) — Әзербайжан Республикасында ғылым мен білімді дамытудағы елеулі еңбегі үшін.<ref>{{Cite web |url=https://azertag.az/ru/xeber/Rasporyazhenie_Prezidenta_Azerbaidzhanskoi_Respubliki__O_nagrazhdenii_NAPashaevoi_ordenom_SHaraf-2407055 |title=Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении Н.А.Пашаевой орденом «Шараф» |accessdate=2022-12-14 |archivedate=2022-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221219231925/http://azertag.az/ru/xeber/Rasporyazhenie_Prezidenta_Azerbaidzhanskoi_Respubliki__O_nagrazhdenii_NAPashaevoi_ordenom_SHaraf-2407055 |url-status=live }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ректорлар]] [[Санат:Бакуде туғандар]] [[Санат:Әзербайжан филологтары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әзербайжан профессорлары]] [[Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессорлары]] [[Санат:Баку мемлекеттік университеті түлектері]] dzirs57by8kex87cz3cagqbstzizx7d Арабиялық Лоуренс (фильм) 0 778205 3622886 3610628 2026-06-27T10:03:17Z ~2026-36929-30 182935 /* */ 1942 жылы шыққан деген қате, 1962 жыл деп өзерттім, "эпопеяның" орнына 'эпикалық" деп өзгерттім 3622886 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Арабиялық Лоуренс |Шынайы атауы = {{lang-en|Lawrence of Arabia}} |Суреті = Lawrence of arabia ver3 xxlg.jpg |Сурет ені = 250 |Сурет атауы = Фильм постері |Жанры = [[тарихи фильм]]<br>[[эпикалық]]<br>[[драма]] |Режиссёрі = [[Дэвид Лин]] |Продюсері = [[Сэм Шпигель]] |Сценарист = [[Роберт Болт]]<br>[[Майкл Уилсон]] |Актерлер = [[Питер О’Тул]]<br>[[Омар Шариф]]<br>[[Алек Гиннесс]] |Операторы = [[Фредди Янг]] |Композиторы = [[Морис Жарр]] |Компания = [[Horizon Pictures]] |Дистрибьютор = [[Columbia Pictures]] |Ұзақтығы = 227 мин. |Бюджеті = 15 млн [[АҚШ доллары|$]] |Түсім = 70 млн [[АҚШ доллары|$]] |Мемлекет = {{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 1962 |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0056172 |Сайты = }} '''«Арабиялық Лоуренс»''' ({{lang-en|Lawrence of Arabia}}) — 1962 жылы режиссер [[Дэвид Лин]] түсірген тарихи [[эпопея|эпопеялық]] драмалық фильм. Фильм [[Томас Эдвард Лоуренс]]тің өміріне және оның 1926 жылғы «Даналықтың жеті тірегі» (немесе «Шөлдегі көтеріліс») атты кітабына негізделген. Басты рөлдерде — Лоуренстің рөлін сомдаған [[Питер О’Тул]] және [[I Файсал|Файсал ханзаданы]] ойнаған [[Алек Гиннесс]]. Арабиялық Лоуренс фильмінде Лоуренстің [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарындағы [[Осман империясы]]ның иелігінде болған [[Хиджаз|Хижаз]] бен [[Сирия]] аймақтарындағы бастан кешкен оқиғалары суреттеледі. Туындыда оның [[Араб көтерілісі]]не (1916—1918) тікелей қатысуы, соның ішінде [[Ақаба (қала)|Ақаба]] мен [[Дамаск]]іге жасалған стратегиялық шабуылдарды ұйымдастыруы мен Араб ұлттық кеңесінің жұмысына араласуы ерекше орын алған. Фильмнің негізгі желісі — соғыс қатыгездігімен бетпе-бет келген Лоуренстің ішкі арпалысы, өз болмысын тануға ұмтылысы және өзінің Отаны Ұлыбритания мен шөл даладағы жаңа серіктестері — араб тайпалары арасындағы екіұдай адалдығы мен рухани тартысы. 1963 жылы «Арабиялық Лоуренс» фильмі 35-ші «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» марапаттау рәсімінде он номинация бойынша ұсынылып, соның ішінде «[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» және «[[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссер]]» сияқты жеті алтын мүсіншені жеңіп алды. Сонымен қатар, туынды «Үздік драмалық фильм» номинациясында «[[Алтын глобус]]қа» және [[BAFTA]]-ның «Үздік фильм» және «Үздік британдық фильм» сыйлықтарына ие болды. Сыншылар тарапынан Морис Жаррдың әсерлі музыкасы мен Фредди Янгтың Super Panavision 70 форматындағы операторлық жұмысы жоғары бағаланды. «Арабиялық Лоуренс» әлемдік кино тарихындағы ең ұлы туындылардың бірі болып саналады. 1991 жылы АҚШ [[Конгресс кітапханасы]] бұл фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан құнды» деп танып, оны [[АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]]нде сақтауға таңдап алды.<ref>{{cite web |title=Complete National Film Registry Listing |url=https://www.loc.gov/programs/national-film-preservation-board/film-registry/complete-national-film-registry-listing/ |website=[[Library of Congress]] |access-date=8 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008184509/https://www.loc.gov/programs/national-film-preservation-board/film-registry/complete-national-film-registry-listing/ |archive-date=8 October 2020 |url-status=live}}</ref><ref name="USFilmRegistry">{{cite news |last=Andrews |first=Robert M. |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-09-26-ca-4030-story.html |title=25 Classics Join U.S. Film Registry |work=[[Los Angeles Times]] |date=26 September 1991 |access-date=4 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150915010517/http://articles.latimes.com/1991-09-26/entertainment/ca-4030_1_national-film-registry |archive-date=15 September 2015 |url-status=live |url-access=limited}}</ref> [[Америка кино институты]] (AFI) 1998 жылы фильмді ең үздік америкалық туындылар тізімінде 5-орынға, ал 2007 жылы жаңартылған тізімде 7-орынға жайғастырды. Өз кезегінде [[Британия кинематография институты]] (BFI) 1999 жылы «Арабиялық Лоуренсті» үшінші ең үздік британдық фильм деп атады. [[Empire]] журналы жүргізген сауалнама нәтижесінде бұл туынды «Барлық уақыттағы ең үздік жүз британдық фильм» тізімінде бірінші орынға ие болды.<ref>{{Cite web |url=http://www.empireonline.com/100britishfilms/film.asp?film=1 |title=The 100 Best British Films Ever |access-date=2011-10-12 |archive-date=2012-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120310001349/http://www.empireonline.com/100britishfilms/film.asp?film=1 |url-status=live }}</ref> Әйгілі режиссер [[Стивен Спилберг]] бұл туындыны өзінің ең сүйікті фильмі деп атап, оның кинорежиссерлік жолын таңдауына үлкен шабыт бергенін атап өткен. == Сюжеті == Фильм отставкадағы полковник Лоуренстің мотоцикл апатынан қаза табуымен басталады. [[Лондон]]дағы Әулие Павел соборында өткен қоштасу рәсімінде тілшілер оны көзі көрген замандастарынан сұхбат алып, тұлғасын ашуға тырысады. Осы сәттегі естеліктер көрерменді алыс қияға, Лоуренстің тағдырын айқындаған соғыс жылдарына жетелейді. Карта жасаумен айналысатын лейтенант Лоуренс араб тайпаларының [[Осман империясы]]на қарсы көтерілісінің барысын анықтау үшін Арабия шөліне аттанады. Жолда ол [[I Файсал|Файсал ханзада]]мен кездесіп, оның сеніміне ие болады. Лоуренс арабтардың бытыраңқы күштерін біріктіріп, түріктерге қарсы соғысуды көздейді. Лоуренс ешкім өте алмайды деп есептелген Нефуд шөлі арқылы өтіп, стратегиялық маңызы зор [[Ақаба (қала)|Ақаба]] портына тұтқиылдан шабуыл жасауды ұсынады. Ол Шеріф Әлимен және Ховейтат тайпасының көсемі Ауда ибу Тайимен одақтасып, қаланы басып алады. Бұл жеңіс оны арабтар арасында аңызға айналдырып, «Эль-Ауренс» деген есім береді. Осыдан кейін Лоуренс араб жасақтарын бастап, түріктердің теміржолдары мен керуендеріне партизандық шабуылдар ұйымдастырады. Алайда соғыстың қатыгездігі мен түрік тұтқынында көрген қорлығы оның психикасына ауыр соққы болып тиеді. Ол өзінің британдық офицер немесе араб батыры екендігі туралы ішкі арпалысқа түседі. Ақырында Лоуренстің бастауымен араб әскерлері британдықтардан бұрын [[Дамаск]]іге басып кіреді. Ол мұнда Араб ұлттық кеңесін құрып, арабтардың өз алдына мемлекет болуына жағдай жасамақ болады. Бірақ тайпалар арасындағы алауыздық пен ірі державалардың (Ұлыбритания мен Франция) [[Сайкс-Пико келісімі|құпия келісімдері]] бұл мақсаттың орындалуына кедергі келтіреді. Саяси ойындардан көңілі қалған Лоуренс полковник шенінде Англияға қайтады. Фильм оның шөл даламен қоштасуымен және артында қалған күрделі геосаяси жағдайды көрсетумен аяқталады. == Рөлдерде == {{РөлдердеҮсті}} {{Рөлдерде|[[Питер О’Тул]]||[[Томас Эдвард Лоуренс]]}} {{Рөлдерде|[[Алек Гиннесс]]|ханзада|[[I Файсал|Файсал]]}} {{Рөлдерде|[[Энтони Куинн]]||[[Ауда ибу Тайи]]}} {{Рөлдерде|[[Джек Хокинс]]|генерал|[[Эдмунд Алленби|Алленби]]}} {{Рөлдерде|[[Омар Шариф]]||Шериф Әли ибн әл-Хариш}} {{Рөлдерде|[[Хосе Феррер]]||түрік бейі}} {{Рөлдерде|[[Энтони Куэйл]]|полковник|Гарри Брайтон}} {{Рөлдерде|[[Клод Рейнс]]|мырза|Драйден}} {{Рөлдерде|[[Артур Кеннеди]]||Джексон Бентли}} {{Рөлдерде|[[Дональд Вулфит]]|генерал|[[Арчибальд Мюррей|Мюррей]]}} {{Рөлдерде|[[Майкл Рэй]]||Фаррадж}} {{Рөлдерде|[[Джон Димек]]||Дауд}} {{Рөлдерде|[[И. С. Джохар]]||Гасим}} {{Рөлдерде|[[Зиа Мойеддин]]||Тафас}} {{Рөлдерде|[[Гамиль Ратиб]]|Маджид|(дыбыстаған [[Роберт Риетти]])}} {{Рөлдерде|[[Хью Миллер]]|медициналық қызмет полковнигі|}} {{Рөлдерде|[[Фернандо Санчо]]|түрік сержанты|}} {{РөлдердеАсты}} == Өндіріс == Фильмді Horizon Pictures студиясы түсіріп, [[Columbia Pictures]] компаниясы таратты. Негізгі түсірілім жұмыстары 1961 жылғы 15 мамырда басталып, 1962 жылғы 21 қыркүйекте аяқталды. Шөл даладағы көріністер [[Иордания]] мен [[Марокко]]да, сондай-ақ [[Испания]]ның [[Альмерия (провинция)|Альмерия]] және Доньяна аймақтарында түсірілді. Бастапқыда фильм толығымен Иорданияда түсірілуі тиіс болатын; Король [[Хусейн бен Талал|Хусейн]]нің үкіметі логистикалық көмек көрсетуде, түсірілім орындарын анықтауда, көлікпен және қосымша қызметтермен қамтамасыз етуде ерекше ілтипат танытты. Хусейн түсірілім барысында алаңға бірнеше рет келіп, актерлермен және түсірілім тобымен тығыз қарым-қатынаста болды. Түсірілім кезіндегі жалғыз түсініспеушілік иорданиялық шенеуніктер ағылшын актері Генри Оскардың арабша білмейтінін, бірақ кадрда [[Құран]] оқитынын білгенде туындады. Құран [[аят]]тарының бұрмаланбауын қадағалау үшін түсірілімге арнайы [[имам]]ның қатысуы шартымен ғана рұқсат берілді. == Шығарылымы және қабылдануы == Фильмнің тұсаукесері 1962 жылы 10 желтоқсанда Лондондағы «Одеон Лестер-сквер» кинотеатрында өтті, ал АҚШ-та 16 желтоқсаннан бастап көрсетіле бастады. Фильмнің алғашқы нұсқасының ұзақтығы шамамен 222 минутты құрады (бұған увертюра, антракт және финалдық музыка да кіреді). Осылайша, «Арабиялық Лоуренс» туындысы «[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]» фильмінен бір минутқа ұзағырақ болып шықты. Бұл көрсеткіш оны «[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» санатында «Оскар» жеңіп алған ең ұзақ туынды ретінде тарихқа енгізді.<ref>{{Cite news |last=Collins |first=Hannah |date=3 October 2024 |title=What is the longest movie to win an Oscar for 'Best Picture'? |url=https://faroutmagazine.co.uk/longest-film-win-oscar-best-picture/ |access-date=9 August 2025 |work=Far Out Magazine}}</ref> «Арабиялық Лоуренс» жарыққа шыққаннан кейін орасан зор қаржылық табысқа кенеліп, сыншылар мен көрермендердің жоғары бағасын алды. Фильмнің визуалды шешімдері, әсерлі саундтрегі, шебер жазылған сценарийі мен Питер О’Тулдың тамаша актерлік ойыны жалпыхалықтық қошеметке ие болды. Туынды әлемдік кино өнерінің жауһары әрі тарихтағы ең ұлы фильмдердің бірі ретінде кеңінен танылды. «Арабиялық Лоуренс» қазіргі таңда [[Metacritic]] агрегаторындағы ең жоғары рейтингке ие туындылардың бірі саналады. Жеті кәсіби рецензия негізінде фильмге мінсіз 100/100 ұпайы берілген, бұл кино туындының «жаппай мойындалғанын» айғақтайды.<ref>{{cite web |url=https://metacritic.com/movie/lawrence-of-arabia-re-release |title=Lawrence of Arabia (re-release) |website=[[Metacritic]] |publisher=Red Ventures |access-date=14 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519204200/https://www.metacritic.com/movie/lawrence-of-arabia-re-release/|archive-date=19 May 2025 |url-status=live}}</ref> Сонымен қатар, [[Rotten Tomatoes]] сайтындағы 125 сыншының пікіріне негізделген мақұлдау рейтингі 94%-ды құрап, орташа бағасы 10-нан 9,30 ұпайға жетті.<ref>{{cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/lawrence_of_arabia |title=Lawrence of Arabia (1962) |website=Rotten Tomatoes |access-date=14 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250511230023/https://www.rottentomatoes.com/m/lawrence_of_arabia|archive-date=11 May 2025 |url-status=live}}</ref> 1998 жылы [[Америка кино институты]] (AFI) «Арабиялық Лоуренсті» «100 жыл... 100 фильм» тізімінде 5-орынға қойды. 2006 жылы AFI бұл туындыны ең жігерлендіретін фильмдер тізімінде 30-орынға жайғастырды.<ref>{{Cite web |title=AFI's 100 Years...100 Cheers |url=https://www.afi.com/afis-100-years-100-cheers/ |access-date=13 December 2023 |website=American Film Institute |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214154257/https://www.afi.com/afis-100-years-100-cheers/ |archive-date=14 February 2024 |url-status=live}}</ref> 2007 жылы жаңартылған тізімде ол 7-орынға ие болып, «эпикалық» жанрындағы ең ұлы америкалық фильмдердің көшбасшысы атанды. 1991 жылы АҚШ [[Конгресс кітапханасы]] бұл фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан құнды» деп танып, оны Ұлттық фильмдер тізілімінде сақтауға таңдап алды. 1999 жылы Британия кино институты (BFI) жүргізген сауалнамада туынды XX ғасырдағы ең үздік британдық фильмдер арасында 3-орынға ие болды. 2001 жылы Total Film журналы оны «кино тарихындағы ең көрікті, терең әрі мінсіз туынды» деп сипаттады.<ref>{{cite web |url=http://www.totalfilm.com/reviews/dvd/lawrence-of-arabia-two-disc-set |title=Lawrence Of Arabia: Two-Disc Set Review |date=18 September 2010 |website=Total Film |archive-url=https://web.archive.org/web/20101119081739/http://www.totalfilm.com/reviews/dvd/lawrence-of-arabia-two-disc-set |archive-date=19 November 2010 |url-status=dead}}</ref> 2002 жылы [[Sight & Sound]] журналының режиссерлер арасында жүргізген сауалнамасында фильм барлық уақыттағы ең үздік он туындының қатарына енді.<ref>{{cite web |url=http://old.bfi.org.uk/sightandsound/polls/topten/poll/directors.html |title=The directors' top ten films |publisher=British Film Institute |access-date=9 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170620112407/http://old.bfi.org.uk/sightandsound/polls/topten/poll/directors.html|archive-date=20 June 2017|url-status=dead}}</ref> 2004 жылы The Sunday Telegraph басылымы Британияның 200-ден астам жетекші киногерлері арасында жүргізген сауалнама нәтижесінде «Арабиялық Лоуренс» барлық уақыттағы ең үздік британдық фильм деп танылды.<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1469436/Stars-vote-Lawrence-of-Arabia-the-best-British-film-of-all-time.html |work=The Daily Telegraph |location=London |title=Stars vote Lawrence of Arabia the best British film of all time |first1=Chris |last1=Hastings |first2=Fiona |last2=Govan |date=15 August 2004 |access-date=2 May 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090706021548/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1469436/Stars-vote-Lawrence-of-Arabia-the-best-British-film-of-all-time.html |archive-date=6 July 2009 |url-status=live}}</ref> Питер О’Тулдың ойыны кино тарихындағы ең үздік актерлік жұмыстардың бірі болып саналады және Entertainment Weekly мен Première тізімдерінде көш бастап тұр. AFI нұсқасы бойынша О’Тул кейіптеген Лоуренс кино тарихындағы ең ұлы он кейіпкердің бірі ретінде таңдалды. 2006 жылы Америка сценаристер гильдиясы (WGA) фильм сценарийін ең үздік 101 сценарий тізімінде 14-орынға қойса,<ref>{{Cite news |title=101 Greatest Screenplays |url=https://www.wga.org/writers-room/101-best-lists/101-greatest-screenplays/list |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518183340/https://www.wga.org/writers-room/101-best-lists/101-greatest-screenplays/list |archive-date=2021-05-18 |access-date=2026-01-02 |language=en}}</ref> 2012 жылы Америка киномонтаждаушылар гильдиясы оны монтаж сапасы бойынша әлемдегі жетінші үздік туынды деп атады.<ref>{{cite journal |title=The 75 Best Edited Films |journal=Editors Guild Magazine |date=May 2012 |volume=1 |issue=3 |url=https://www.editorsguild.com/magazine.cfm?ArticleID=1102 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317101140/https://www.editorsguild.com/magazine.cfm?ArticleID=1102 |archive-date=17 March 2015}}</ref> 2024 жылдың наурызында The Telegraph сыншысы Робби Коллин «Арабиялық Лоуренсті» барлық уақыттағы ең ұлы өмірбаяндық фильм деп бағалады.<ref>{{cite web |last=Collin |first=Robbie |url=https://www.telegraph.co.uk/films/0/best-biopics-of-all-time-ranked-oscars/ |title=From Raging Bull to Oppenheimer: The 40 greatest biopics of all time, ranked |website=The Telegraph |date=6 March 2024 |access-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308121621/https://www.telegraph.co.uk/films/0/best-biopics-of-all-time-ranked-oscars/ |archive-date=8 March 2024 |url-status=live}}</ref> == Марапаттары мен номинациялары == {| class="wikitable" style="font-size: 95%; width: 100%;" border="2" cellpadding="3" |- align="center" ! style="background: #CCCCCC; width: 10%;" | Марапат ! style="background: #CCCCCC;" | Санат ! style="background: #CCCCCC;" | Номинант ! style="background: #CCCCCC; width: 10%;" | Нәтиже ! style="background: #CCCCCC; width: 5%;" | Дереккөз |- ! scope="row" rowspan="10" | [[Оскар (1963)|Оскар]] | [[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]] | [[Сэм Шпигель]] | {{Жеңіс}} | align="center" rowspan="10" | <ref>{{cite web |url=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1963 |title=The 35th Academy Awards (1963) Nominees and Winners |publisher=[[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]}}</ref> |- | [[Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы|Үздік режиссёр]] | [[Дэвид Лин]] | {{Жеңіс}} |- | [[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]] | [[Питер О’Тул]] | {{Номинация}} |- | [[Үздік көмекші актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік көмекші актер]] | [[Омар Шариф]] | {{Номинация}} |- | [[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]] | [[Роберт Болт]], [[Майкл Уилсон]] | {{Номинация}} |- | [[Үздік қоюшы суретші жұмысы үшін Оскар сыйлығы|Үздік қоюшы суретші жұмысы (түрлі-түсті фильм)]] | [[Джон Бокс]], [[Джон Столл]], [[Дарио Симони]] | {{Жеңіс}} |- | [[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік операторлық жұмыс (түрлі-түсті фильм)]] | [[Фредди Янг]] | {{Жеңіс}} |- | [[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]] | [[Энн В. Коутс]] | {{Жеңіс}} |- | [[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік түпнұсқалық музыка]] | [[Морис Жарр]] | {{Жеңіс}} |- | [[Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік дыбыс]] | [[Джон Кокс]] | {{Жеңіс}} |- ! scope="row" rowspan="5" | [[BAFTA]] | Үздік фильм | Арабиялық Лоуренс | {{Жеңіс}} | align="center" rowspan="5" | <ref>{{cite web |url=http://awards.bafta.org/award/1963/film |title=BAFTA Awards: Film in 1963 |publisher=[[BAFTA]]}}</ref> |- | Үздік британдық фильм | Арабиялық Лоуренс | {{Жеңіс}} |- | Үздік британдық актер | Питер О’Тул | {{Жеңіс}} |- | Үздік шетелдік актер | [[Энтони Куинн]] | {{Номинация}} |- | Үздік британдық сценарий | Роберт Болт | {{Жеңіс}} |- ! scope="row" rowspan="7" | [[Алтын глобус]] | Үздік фильм — драма | Арабиялық Лоуренс | {{Жеңіс}} | align="center" rowspan="7" | <ref>https://www.goldenglobes.com/film/lawrence-arabia</ref> |- | Үздік режиссер | Дэвид Лин | {{Жеңіс}} |- | Үздік көмекші актер | Омар Шариф | {{Жеңіс}} |- | Үздік актер — драма | Питер О’Тул / Энтони Куинн | {{Номинация}} |- | Жылдың жаңа жұлдызы — Актер | Питер О’Тул / Омар Шариф | {{Жеңіс}} |- | Үздік операторлық жұмыс (түрлі-түсті фильм) | Фредди Янг | {{Жеңіс}} |- | Үздік музыка | Морис Жарр | {{Номинация}} |} == Маңызы мен ықпалы == Фильмнің визуалды стилі көптеген режиссерлерге, соның ішінде [[Джордж Лукас]], [[Сэм Пекинпа]], [[Стэнли Кубрик]], [[Мартин Скорсезе]], [[Ридли Скотт]], [[Брайан Де Пальма]], [[Оливер Стоун]], [[Дени Вильнёв]] және бұл туындыны «ғажайып» деп атаған [[Стивен Спилберг]]ке үлкен ықпал етті.<ref>{{cite web |last=Stephens |first=Dan |url=http://www.top10films.co.uk/archives/3244 |title='Lawrence of Arabia': The film that inspired Steven Spielberg |date=16 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101117112948/http://www.top10films.co.uk/archives/3244 |archive-date=17 November 2010 |website=Top 10 Films |url-status=live}}</ref> Спилберг бұл фильмді өзінің ең сүйікті туындысы және режиссер болуына жол ашқан негізгі себепкер деп санайды.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0363762/?ref_=nv_sr_srsg_1|title=Lawrence of Arabia: A Conversation with Steven Spielberg|access-date=2022-11-05|archive-date=2022-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105153243/https://www.imdb.com/title/tt0363762/?ref_=nv_sr_srsg_1|url-status=live}}</ref> Фильм жарыққа шыққанда оны төрт апта бойы қатарынан көрген Спилберг былай дейді: «Бұл фильмді көру барысында мен алғаш рет кинода тек сюжеттік қана емес, сонымен бірге кейіпкердің ішкі әлемі мен тұлғалық болмысына тән терең тақырыптардың болатынын түсіндім. Сол сәтте мен бұл жолдан енді қайтпайтынымды және өмірімді кино өнеріне арнайтынымды ұғындым».<ref name=":0" /> Режиссер [[Кэтрин Бигелоу]] да бұл туындыны өзінің ең сүйікті фильмдерінің бірі деп санайды. Оның айтуынша, дәл осы фильм оны «[[Дауыл билеушісі]]» туындысын [[Иордания]]да түсіруге шабыттандырған.<ref>{{Cite web |date=3 April 2022 |title=Kathryn Bigelow's 5 favourite films |url=https://faroutmagazine.co.uk/kathryn-bigelows-five-favourite-films-of-all-time/ |website=Far Out Magazine |access-date=9 April 2022 |language=en-US}}</ref> «Арабиялық Лоуренс», сонымен қатар, қазіргі заманғы поп-мәдениеттегі көптеген шытырман оқиғалы, [[ғылыми фантастика]]лық және [[фэнтези]] жанрындағы шығармаларға, соның ішінде [[Фрэнк Герберт]]тің «Дөң» франшизасына, [[Джордж Лукас]]тың «[[Жұлдызды соғыстар]]», [[Джеймс Кэмерон]]ның «[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]», [[Ридли Скотт]]ың «Прометей» және [[Джордж Миллер]]дің «Ессіз Макс: Қаһарлы жол» фильмдеріне негізгі идеялық ықпал етті.<ref>{{cite web |title='Lawrence Of Arabia' Is The Unlikely Prequel To 'Star Wars,' 'Dune,' And All Your Favorite Fantasy Epics |url=https://decider.com/2015/12/03/lawrence-of-arabia-star-wars-dune-sci-fi/ |website=[[Decider.com]] |publisher=[[New York Post]] |access-date=14 June 2019 |date=3 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190616084717/https://decider.com/2015/12/03/lawrence-of-arabia-star-wars-dune-sci-fi/ |archive-date=16 June 2019 |url-status=live}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы}} [[Санат:1962 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:1962 жылғы Ұлыбритания фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Дэвид Лин фильмдері]] [[Санат:Horizon Pictures фильмдері]] [[Санат:Columbia Pictures фильмдері]] [[Санат:Ұлыбритания драма-фильмдері]] [[Санат:АҚШ драма-фильмдері]] [[Санат:Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы фильмдер]] [[Санат:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығының иегерлері (фильмдер)]] [[Санат:АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі]] gqpz522rn7o6ndwcnjjhgs913w7x7rd Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (Астана) 0 778295 3622887 3612496 2026-06-27T10:05:10Z RaiymbekZh 170385 /* */ 3622887 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Kozhakhmetov street (2026).jpg|alt=Нұрмұхамбет Қожахметов және Оқжетпес көшелерінің қиылысы|ортаға|240x240 нүкте|Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (02.03.2026)|thumb|Қожахметов және [[Оқжетпес көшесі (Астана)|Оқжетпес]] көшелерінің қиылысы]] '''Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі''' (кейде – '''''Сұлтанбек Қожахметов'''''; ресми түрде — '''Қожахметов'''<ref>[https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3A%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_2026.pdf&page=14 Астана қаласындағы көшелер рейестрі – 14-і бет.]</ref>) [[Агроқалашық (Ақмола облысы)|"Агроқалашық" тұрғын алабында]] орналасқан. {{Coord|51.188367|71.387514|name=Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (Астана)}} Қожахметов көшесі 1965 жылдан бері, ең ұзақ уақыт бойы атауын өзгертпеген көше.<ref>[https://bilim-all.kz/article/25541 Астанадағы ең-ең көшелер//ЖАНТАЕВ]</ref> Ол [[Сыдық Мұхамеджанов]] көшесінен басталып, [[Ақан сері Қорамсаұлы атындағы көшесі (Астана)|Ақан Сері көшесімен]] бітіп, және [[Оқжетпес көшесі (Астана)|Оқжетпес көшесінен]] басталып, [[Мұса Жәлел көшесі (Астана)|Мұса Жәлел көшесімен]] аяқталады. [[Күләш Байсейітова көшесі (Астана)|Күләш Байсейітова]] және [[Шабал Бейсекова көшесі (Астана)|Шабал Бейсекова]] көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1315 м. Астанадағы тірі адамның атымен аталған бірінші көше<ref>Қазақстан Республикасының аумағында тірі адамдар атына берілген бірнеше адамдарға арналған көшелер бар. Олар - Сұлтанбек Қожахметов және [[Нұрсұлтан Назарбаев даңғылы (Алматы)|Нұрсұлтан Назарбаев көшелері]].</ref>. Атында екі адамның есімі бар бірінші көше (екінші - [[Керей мен Жәнібек хандар көшесі (Астана)|Керей мен Жәнібек хандар көшесі]]). == Тарихы == 1965 жылдың 12 ақпан күні осы көшенің атын өзгертуге жарғы шықты: «..Депутаттар Целиноград қалалық Кеңесі атқару комитетінің шешімі: Болотная көшесі Қожахметов көшесі болып өзгертілсін.»<ref>[https://litlife.club/books/253004/read?page=21 Көк шинель] — Жантаев Р., Шәуіл А., Кузнецов Ю.; 1967 ж. (2025 жылы қазақ тілге аударылған), 21-22 б.</ref> [[Сурет:Ulitsa_Bolotnaya-Kozhakhmetova.jpg|alt=Болотная көшесін Қожахметов көшесі деп өзгерту туралы шешім|ортаға|320x320 нүкте]] Осы көше негізінде [[Нұрмұхамбет Қожахметов]] атына берілсің деп ойлауда болған. Бірақ та, КСРО кезінде көп көшелердің атын тек тегін ретінде жазған (Мысалы: Ленин көшесі; Қожахметов көшесі). Қазақстан тәуелсіздігін алған кезде, көшелердің атын қайта өзгерту болып жатқан кезде, Қожахметов туралы актіні тіркеуін таба алмай, көшеге КСРО-дағы танымал ғалымға Сұлтанбек Қожахметов атауын берген. [[File:Kozhakhmetov street 1983.jpg|thumb|1983 жылғы Қожахметов көшесі]] 2005 жылдың желтоқсан айында ІІҚ-ның бұрыңғы капитаны - Ю. Кузнецов, Астанаға оралған кезде, өзіннің бұрыңғы кіші-сержант атын, Сұлтанбекке ауыстырғаның көріп, әкімдікке бірнеше хаттама жіберді. Жауабын күте алмай, 2006 жылы Кузнецов қайтыс болады. 2007 жылы көше өз шыңайы атын, Нұрмұхамбет Қожахметов атын алды. Алайда әлі күнге дейін бұл көшедегі бірнеше нысан – Сұлтанбек Қожахметов есіміне ие. [[File:Kozhakhmetov street diversity.jpg|thumb|Қожахметов көшесіндегі көршілес үйлердегі екі түрлі мекенжаяттар]] == Тұлға == [[Нұрмұхамбет Қожахметов]] (1930-1962) — Милиция қызметкері, кіші-сержант. [[Сурет:Nurmukhambet Kozh1.jpg|жиекті|ортаға|223x223 нүкте|thumb|Нұрмұхамбеттің суреті]] [[Сұлтанбек Мырзахметұлы Қожахметов|Сұлтанбек Қожахметов]] (1935 ж.т.) — Қазақстандық ғалым, Өзбекстанның мемлекеттік сыйлығының лауреаты. == Ғимараттар == Көше бойында 86 ғимарат (үй) орналасқан.<ref>[https://bizgid.kz/postal/astana/rayon_v_gorode_saryarka/ulica_ozhahmetov.html НҰРМҰХАМБЕТ ҚОЖАХМЕТОВ КӨШЕСІ — ПОШТ ИНДЕСКТЕРІ]</ref> === Азық-түлік және басқа орталықтар === «У Петровича» дүкені — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, 18В үй. === Пошта индекстері === # Z11C3F6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №10 # Z11C3F7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №10/2 # Z11C3F8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №10А # Z11C3F9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №11А # Z11C3G0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №13 # Z11C3G1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №14 # Z11C3G2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №15 # Z11C3G3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №15А # Z11C3G4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №16 # Z11C3G5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №17<sup>(жанды)</sup> # Z11C3G6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №18 # Z11C3G7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №18/1 # Z11C3G8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №18/2 # Z11C3G9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №18/3 # Z11C3H0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №18Б # Z11C3H1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №18В # Z11C3H2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №19 # Z11C3H3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №20 # Z11C3H4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №20/1 # Z11C3H5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №20/2 # Z11C3H6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №21 # Z11C3H7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №22 # Z11C3H8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №23 # Z11C3H9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №24 # Z11C3K0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №25 # Z11C3K1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №26 # Z19Y4E0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №26/1 # Z11C3K2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №27 # Z11C3K3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №27А # Z11C3K4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №28 # Z11C3K5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №29 # Z11C3K6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №32 # Z11C3K7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №33 # Z11C3K8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №34 # Z11C3K9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №35 # Z11C3M0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №35/1 # Z11C3M1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №35А # Z11C3M2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №35Б # Z11C3M3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №36 # Z11C3M4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №36/1 # Z11C3M5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №36/2 # Z11C3M6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №37 # Z11C3M7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №38 # Z11C3M8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №39 # Z11C3M9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №39/1 # Z11C3P0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №39/2 # Z11C3P1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №39/3 # Z11C3P2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №40 # Z11C3P3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №41 # Z11C3P4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №42 # Z11C3P5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №43 # Z11C3P6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №43/1 # Z11C3P7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №43/2 # Z11C3P8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №44 # Z11C3P9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №45 # Z11C3T0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №45В # Z11C3T1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №46 # Z11C3T2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №47 # Z11C3T3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №48 # Z11C3T4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №49 # Z11C3T5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №49А # Z11C3T6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №5 # Z11C3T7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №50 # Z11C3T8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №51 # Z11C3T9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №52 # Z11C3X0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №53 # Z11C3X1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №53А # Z11C3X2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №54 # Z11C3X3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №55 # Z11C3X4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №56 # Z11C3X5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №57 # Z11C3X6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №58 # Z11C3X7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №6 # Z11C3X8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №60 # Z11C3X9 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №61 # Z11C3Y0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №62 # Z11C3Y1 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №64 # Z11C3Y2 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №66 # Z11C3Y3 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №68 # Z11C3Y4 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №7 # Z11C3Y5 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №8 # Z11C3Y6 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №8А # Z11C3Y7 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №9 # Z11C3Y8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №9А # Z11E5E0 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №20А # Z11F4T8 — Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі, үй №23Б (''Кейбір үйлердің мекенжайы Сұлтанбек Қожахметов деп келуі мүмкін'') == Оқиғалар == [[2026 жыл|2026 жылдың]] [[25 қаңтар]] күні Қожахметов 17 мекенжайы бойынша тұрғын үйінде 250 шаршы метр аумақты қамтыған [[өрт]] шыққан.<ref>[https://dknews.kz/ru/v-strane/382420-pozhar-v-astane-mog-zakonchitsya-vzryvom Астанадағы өрт. Қожахметов көшесіндегі жарылыс.]</ref><ref>[https://airpres.kz/novosti/v-astane-zagorelsya-chastnyj-zhiloj-dom-iz-zdaniya-vynesli-dva-gazovyh-ballona/ АСТАНАДАҒЫ ӨРТ ЖАРЫЛЫСҚА ӘКЕЛДІ]</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Астана көшелері]] 3tzvkzarkorn4o11zji17w7v5nxawzm Наурыз Ахмет хан 0 778898 3622794 3583505 2026-06-26T23:38:44Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622794 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Наурыз Ахмет хан | Шынайы есімі = {{lang-uz|Navroʻz Ahmadxon / Наврўз Аҳмадхон}} | Суреті = Barakhan..jpg | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Бұхара хандығы]]ның [[Бұхара ханы|ханы]] | Ту = War flag of Khanate of Bukhara.svg | Ту2 = | Басқара бастады = 1552 | Басқаруын аяқтады = 1556 | Президент = | Ізашары = [[Әбділәтіп хан]]<br>[[Әбділәзиз хан]] | Ізбасары = [[Пірмұхаммед хан]] | Титулы_2 = [[Ташкент уәлаяты]]ның [[хан]]ы | Ту_2 = War flag of Khanate of Bukhara.svg | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = 1532 | Басқаруын аяқтады_2 = 1551 | Ізашары_2 = [[Келді Мұхаммед]] | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = 1510 | Туған жері = [[Бұхара хандығы]] | Қайтыс болған күні = 1556 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Самарқан|Самарқанда}}, [[Бұхара хандығы]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = [[Сүйінішқожа хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Дербіш​<br>Жалал​<br>[[Баба сұлтан]]​<br>​Әмин​<br>​Достым​<br>​Қасым​<br>​Хорезмшах​<br>​Тайыр | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Наурыз Ахмет хан''' ({{lang-uz|Navroʻz Ahmadxon / Наврўз Аҳмадхон}}; 1510/12–1556) — [[Бұхара хандығы]]ндағы Шайбанилер әулетінен шыққан өзбек<ref name="Barthold, W 1954, p.46">{{кітап|авторы=Barthold, W.|бөлімі="ʿAbd Allāhb.Iskandar." in Encyclopedia of Islam|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=1954|томы=I|беттері=46|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}</ref><ref>[http://old.runivers.ru/doc/isl/element.php?ELEMENT_ID=3389&SECTION_ID=283&IBLOCK_ID=43 Политическая история исламского мира]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ханы. Ол 1552–1556 жылдары билік жүргізді. == Өмірбаяны == [[Ұлықбек|Мырза Ұлықбектің]] қызы Рәбия сұлтан бегімнің немересі, шибанилік [[Сүйінішқожа хан]]ның екінші ұлы Наурыз Ахмет хан дереккөздерде Барақ хан деген есіммен де танымал.<ref name=":1">{{кітап|авторы=|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=Материалы по истории казахских ханств XV-XVIII веков. (Извлечения из персидских и тюркских сочинений)|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=Алма-Ата|баспасы=Наука|жыл=1969|томы=|беттері=354—355|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}</ref> Оның тәрбиесімен ақын Уасифи айналысқан. ​Наурыз Ахмет ханның [[Келді Мұхаммед|Келді Мұхаммед хан]] есімді ағасы болған. == Саясаты == [[Сурет:MongolCavalrymen.jpg|thumb|Наурыз Ахмет хан атты әскерінің шабуылы, XIV ғасырдың басы.]] Бастапқыда Наурыз Ахмет хан Шайбанилердің Ташкент үлесінің билеушісі болды. XVI ғасырдың ортасында Шайбанилер мемлекетінде бірнеше үлес болды: бірі — [[Самарқан]]да, онда [[Әбділәтіп хан]] билік жүргізді, екіншісі — [[Бұхара]]да, онда [[Ұбайдулла]]ның ұлы [[Әбділәзиз хан]] патшалық етті. 1551 жылы Әбділәтіп хан қайтыс болғаннан кейін Наурыз Ахмет хан Самарқанды басып алып, Шайбанилердің жоғарғы билеушісі болды. Ол өзбектердің жоғарғы ханы болып жарияланды.<ref name="Barthold, W 1954, p.46" /> Наурыз Ахмет хан халықтың мүддесін көздей отырып, жаңа ирригациялық жұмыстарды ұйымдастырды, елде экономикалық реформалар жүргізуге тырысты. Ол [[Бұхара]], [[Самарқан]], [[Ташкент]] және [[Балх]] қалаларында «өз заманындағы хақандардың ішіндегі ең әділдісі, хақан ұлы хақан Әбілғазы баһадүр хан» деген лауазымдармен монеталар шығарды.<ref>{{Cite web|lang=uz|url=https://shosh.uz/500-yillik-kumush-tanga/|title=Navro‘z Ahmadxon (Baroqxon) tomonidan zarb etilgan kumush tanga|access-date=2022-05-30|archive-date=2022-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530121559/https://shosh.uz/500-yillik-kumush-tanga/|url-status=live}}</ref> Наурыз Ахмет ханның сегіз ұлы болған: Дербіш сұлтан, Жалал сұлтан, [[Баба сұлтан|Баба хан]], Әмин сұлтан, Достым сұлтан, Қасым сұлтан, Хорезмшах сұлтан, Тайыр сұлтан.<ref name=":1" /> == Наурыз Ахмет ханның салған ғимараттары == ​Наурыз Ахмет хан [[Ташкент]]тегі әкесінің кесенесіне өз есімімен аталатын медресе салдырды. Сондай-ақ Наурыз Ахмет хан Сайрамдағы Әбділәзиз баб кесенесін салуға бұйрық берген.<ref>Мухтар Кожа. Памятники Сайрама. Путеводитель. — Алтын алқа, 2009</ref> == Қайтыс болуы == ​Наурыз Ахмет хан [[Самарқан]]да бір деректер бойынша 1556 жылдың 10 қыркүйегінде,<ref>{{кітап|авторы=Burton Audrey|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=The Bukharans. A dynastic, diplomatic and commercial history 1550-1702|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=Curzon|баспасы=|жыл=1997|томы=|беттері=11|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}}</ref> басқа деректер бойынша 1556 жылдың 23 қарашасында<ref>{{Cite web |url=http://www.vostlit.info/Texts/rus14/Vasifi/pred2.phtml?id=1452 |title=ЗАЙН АД-ДИН МАХМУД БЕН АБД АЛ-ДЖАЛИЛ ВАСИФИ. УДИВИТЕЛЬНЫЕ СОБЫТИЯ |access-date=2012-01-22 |archive-date=2013-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121025604/http://www.vostlit.info/Texts/rus14/Vasifi/pred2.phtml?id=1452 |url-status=live }}</ref> дүниеден өтті. Ол қалалық зиратта сопылықтың [[Нақшбандийа тариқаты|нақшбандия тариқатының]] жетекшісі — [[Қожа Ахрар]]дың қабірінің жанына жерленді. Одан кейін Шайбанилер мемлекетіндегі жоғарғы билік [[Пірмұхаммед хан]]ға көшті. == Әдебиет == * {{кітап|авторы=|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=История Узбекистана|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=|басылым=|орны=|баспасы=|жыл=1993|томы=3|беттері=|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}} * {{кітап|авторы=|бөлімі=|бөлім сілтемесі=|тақырыбы=История Узбекистана в источниках|шынайы атауы=|сілтеме=|уикитека=|жауапты=Сост. Б.В. Лунин|басылым=|орны=Таш.|баспасы=|жыл=1990|томы=|беттері=|барлық беті=|сериясы=|isbn=|тиражы=}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Шайбани әулеті]] hvll8erm82wvcesezvnmvqec8zgbk04 Виктор Николаевич Сивец 0 780594 3622640 3622618 2026-06-26T13:30:21Z 1nter pares 146705 «[[Санат:1919 жылы туғандар|1919 жылы туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622640 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]). == Өмірбаяны == 1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды. 1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады. 1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. 1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады. [[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген. == Марапаттары мен атақтары == * Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969) * Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978) * КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973) * Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974) * Құрметті авиақұрылысшы * Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971) * Ленин ордені (02.03.1962) * Ленин ордені (22.07.1966) * Ленин ордені (26.04.1971) * Ленин ордені (25.03.1974) * Ленин ордені (23.12.1976) * Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981) * «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950) == Естелік == В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген. == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты. [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] [[Санат:Социалистік еңбек ерлері]] [[Санат:1984 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] 4s7tmwmmj88tji524kwl17tf47reruh 3622641 3622640 2026-06-26T13:30:26Z 1nter pares 146705 «[[Санат:1984 жылы қайтыс болғандар|1984 жылы қайтыс болғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622641 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]—[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]). == Өмірбаяны == 1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды. 1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады. 1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. 1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады. [[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген. == Марапаттары мен атақтары == * Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969) * Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978) * КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973) * Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974) * Құрметті авиақұрылысшы * Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971) * Ленин ордені (02.03.1962) * Ленин ордені (22.07.1966) * Ленин ордені (26.04.1971) * Ленин ордені (25.03.1974) * Ленин ордені (23.12.1976) * Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981) * «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950) == Естелік == В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген. == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты. [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] [[Санат:Социалистік еңбек ерлері]] [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] 4lv1ck3weo7omtq1dvfze2gwqittbnx 3622643 3622641 2026-06-26T13:31:36Z 1nter pares 146705 /* */ 3622643 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сивец Виктор Николаевич''' ([[1919 жыл|1919]]–[[1984 жыл|1984]]) — кеңестік өнеркәсіп қайраткері, В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры, [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] ([[1971 жыл|1971]]). == Өмірбаяны == 1919 жылғы [[4 мамыр|4 мамырда]] Пржевальск қаласында (қазіргі [[Қырғызстан|Қырғызстанның]] [[Ыстықкөл облысы]]) дүниеге келген. 1943 жылы Қазан авиация институтын тәмамдаған. Еңбек жолын 1943 жылы Өзбек КСР-індегі Ташкент авиация зауытында шебер болып бастады, 1944 жылдан бастап құрастыру цехында аға шебер қызметін атқарды. 1945 жылдың басында «зауыттың үздік шебері» деп танылды. 1947—1963 жылдары цех бастығы, өндіріс бастығы, бас инженердің орынбасары қызметтерін атқарды. 1963—1969 жылдары №84 зауыттың бас инженері болды. 1969—1973 жылдары КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент авиация зауытының директоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен 1969 жылы зауыт [[Антонов Ан-22|Ан-22]] «Антей» ауыр әскери-көлік ұшақтарын сериялық өндіруді бастады. 1971 жылғы 26 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Виктор Николаевич Сивецке Ленин ордені мен «Орақ пен Балға» алтын медалін тапсыру арқылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. 1973 жылдан бастап — КСРО авиация өнеркәсібі министрлігіне қарасты В. П. Чкалов атындағы Ташкент өндірістік авиациялық бірлестігінің (ТАПО) бас директоры. Сол жылдан бастап бірлестікте Ил-76 орташа десанттық-көлік ұшағы және оның модификациялары шығарыла бастады. [[1984 жыл|1984]] жылғы [[9 желтоқсан|9 желтоқсанда]] қайтыс болды. Ташкент қаласындағы «Чигатай» мемориалдық зиратында жерленген. == Марапаттары мен атақтары == * Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген инженері (1969) * Лениндік сыйлықтың лауреаты (1978) * КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1973) * Өзбек КСР-інің Әбу Райхан Бируни атындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974) * Құрметті авиақұрылысшы * Социалистік Еңбек Ері (26.04.1971) * Ленин ордені (02.03.1962) * Ленин ордені (22.07.1966) * Ленин ордені (26.04.1971) * Ленин ордені (25.03.1974) * Ленин ордені (23.12.1976) * Қазан төңкерісі ордені (10.02.1981) * «Еңбек ерлігі үшін» медалі (16.01.1950) == Естелік == В. Н. Сивецтің есімі Ташкент қаласындағы көшелердің біріне және ТАПОиЧ мәдениет және техника сарайына берілген. == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=19862 Сивец Виктор Николаевич]. "Ел батырлары" сайты. [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] [[Санат:Социалистік еңбек ерлері]] [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] 2c2ape5ur71bn2l57q2ngukn5d25k65 Борис Ксаверьевич Судравский 0 780599 3622637 3622622 2026-06-26T13:29:01Z 1nter pares 146705 «[[Санат:1875 жылы туғандар|1875 жылы туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622637 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Судравский Борис Ксаверьевич''' ([[1875 жыл|1875]] жылғы [[24 қазан]], Киев губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[1915 жыл|1915]] жылғы [[10 шілде]]) — генерал-майор (1916, қаза болғаннан кейін), [[Бірінші дүниежүзілік соғыс|Бірінші дүниежүзілік соғысқа]] қатысушы. == Өмірбаяны == 1875 жылғы 24 қазанда дүниеге келген, Киев губерниясының дворяндар әулетінен шыққан. Білімін Владимир-Киев кадет корпусында алған, оны тәмамдағаннан кейін 1893 жылғы 1 қыркүйекте 1-ші әскери Павлов училищесіне қабылданды. 1894 жылғы 8 тамызда 49-шы жаяу әскер Брест полкіне подпоручик шенінде шығарылды, 1895 жылғы 12 тамызда сол шенімен лейб-гвардия Гренадер полкіне ауыстырылды. Кейін Судравский біртіндеп поручик (1899 жылғы 12 тамыз), штабс-капитан (1903 жылғы 12 тамыз) және капитан (1907 жылғы 12 тамыз) шендерін алды. == Бірінші дүниежүзілік соғыс == [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталғаннан кейін Судравский полковник шенін алды. 1915 жылғы 31 мамырдағы Жоғарғы бұйрықпен ол Георгий қаруымен марапатталды: ''"[[1915 жыл|1915]] жылғы 7-нен 8 ақпан түні Едвабно посадын шабуылдау кезінде қарсыластың күшті оғы астында өз батальонының басында болып, оны найзалық шабуылға бастап, нәтижесінде бүкіл посадтың алынуына қол жеткізгені үшін."'' 1915 жылғы 10 шілдеде Судравский шайқаста қаза тапты. 1916 жылғы 5 ақпандағы Жоғарғы бұйрықпен ол қаза болғаннан кейін Әулие Георгий орденінің 4-дәрежесімен марапатталды, ал 1916 жылғы 26 маусымда генерал-майор шеніне көтерілді (1915 жылғы 10 шілдеден бастап еңбек өтілімен). == Отбасы == Оның ағасы [[Судравский, Владимир Ксаверьевич|Владимир]] белгілі [[Әскери тарих|әскери тарихшы]] болған және ол да Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан. == Марапаттары == Судравскийдің ордендері: * [[Әулие Станислав ордені]], 3-дәрежелі ([[1910 жыл|1910]] жыл) * [[Әулие Станислав ордені]], 2-дәрежелі, қылыштармен [[1914 жыл|(1914]] жылғы 10 қараша) * Георгий қаруы ([[1915 жыл|1915]] жылғы 31 мамыр) * [[Әулие Георгий ордені]], 4-дәрежелі ([[1916 жыл|1916]] жылғы 5 ақпан) * [[Әулие Владимир ордені]], 4-дәрежелі, қылыштармен және бантымен (1916 жылғы 19 қараша) == Дереккөздер == * Әскери ведомство бойынша Жоғарғы бұйрықтар. «Разведчик» журналының №1293 саны. — 864-бет. * Гвардиялық жаяу әскер капитандарының аға шенділік бойынша тізімі. 1913 жылғы 1 қыркүйекке қарай құрастырылған. — Санкт-Петербург, 1913. * Шабанов В. М. ''Әулие Ұлы азапкер және Жеңімпаз Георгийдің әскери ордені. 1769—1920 жылдардағы атаулы тізімдер. Биобиблиографиялық анықтамалық.'' — Мәскеу, 2004. — 776-бет. — <nowiki>ISBN 5-89577-059-2</nowiki>. [[Санат:24 қазанда туғандар]] 117cdvv2wsjwzkntbraukxm46tbjadc 3622638 3622637 2026-06-26T13:29:06Z 1nter pares 146705 «[[Санат:24 қазанда туғандар|24 қазанда туғандар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622638 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Судравский Борис Ксаверьевич''' ([[1875 жыл|1875]] жылғы [[24 қазан]], Киев губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[1915 жыл|1915]] жылғы [[10 шілде]]) — генерал-майор (1916, қаза болғаннан кейін), [[Бірінші дүниежүзілік соғыс|Бірінші дүниежүзілік соғысқа]] қатысушы. == Өмірбаяны == 1875 жылғы 24 қазанда дүниеге келген, Киев губерниясының дворяндар әулетінен шыққан. Білімін Владимир-Киев кадет корпусында алған, оны тәмамдағаннан кейін 1893 жылғы 1 қыркүйекте 1-ші әскери Павлов училищесіне қабылданды. 1894 жылғы 8 тамызда 49-шы жаяу әскер Брест полкіне подпоручик шенінде шығарылды, 1895 жылғы 12 тамызда сол шенімен лейб-гвардия Гренадер полкіне ауыстырылды. Кейін Судравский біртіндеп поручик (1899 жылғы 12 тамыз), штабс-капитан (1903 жылғы 12 тамыз) және капитан (1907 жылғы 12 тамыз) шендерін алды. == Бірінші дүниежүзілік соғыс == [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталғаннан кейін Судравский полковник шенін алды. 1915 жылғы 31 мамырдағы Жоғарғы бұйрықпен ол Георгий қаруымен марапатталды: ''"[[1915 жыл|1915]] жылғы 7-нен 8 ақпан түні Едвабно посадын шабуылдау кезінде қарсыластың күшті оғы астында өз батальонының басында болып, оны найзалық шабуылға бастап, нәтижесінде бүкіл посадтың алынуына қол жеткізгені үшін."'' 1915 жылғы 10 шілдеде Судравский шайқаста қаза тапты. 1916 жылғы 5 ақпандағы Жоғарғы бұйрықпен ол қаза болғаннан кейін Әулие Георгий орденінің 4-дәрежесімен марапатталды, ал 1916 жылғы 26 маусымда генерал-майор шеніне көтерілді (1915 жылғы 10 шілдеден бастап еңбек өтілімен). == Отбасы == Оның ағасы [[Судравский, Владимир Ксаверьевич|Владимир]] белгілі [[Әскери тарих|әскери тарихшы]] болған және ол да Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан. == Марапаттары == Судравскийдің ордендері: * [[Әулие Станислав ордені]], 3-дәрежелі ([[1910 жыл|1910]] жыл) * [[Әулие Станислав ордені]], 2-дәрежелі, қылыштармен [[1914 жыл|(1914]] жылғы 10 қараша) * Георгий қаруы ([[1915 жыл|1915]] жылғы 31 мамыр) * [[Әулие Георгий ордені]], 4-дәрежелі ([[1916 жыл|1916]] жылғы 5 ақпан) * [[Әулие Владимир ордені]], 4-дәрежелі, қылыштармен және бантымен (1916 жылғы 19 қараша) == Дереккөздер == * Әскери ведомство бойынша Жоғарғы бұйрықтар. «Разведчик» журналының №1293 саны. — 864-бет. * Гвардиялық жаяу әскер капитандарының аға шенділік бойынша тізімі. 1913 жылғы 1 қыркүйекке қарай құрастырылған. — Санкт-Петербург, 1913. * Шабанов В. М. ''Әулие Ұлы азапкер және Жеңімпаз Георгийдің әскери ордені. 1769—1920 жылдардағы атаулы тізімдер. Биобиблиографиялық анықтамалық.'' — Мәскеу, 2004. — 776-бет. — <nowiki>ISBN 5-89577-059-2</nowiki>. qjawo46ugd60almoooc5g9owcnwnk23 3622639 3622638 2026-06-26T13:29:25Z 1nter pares 146705 3622639 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Судравский Борис Ксаверьевич''' ([[1875 жыл|1875]] жылғы [[24 қазан]], Киев губерниясы, [[Ресей империясы]] — [[1915 жыл|1915]] жылғы [[10 шілде]]) — генерал-майор (1916, қаза болғаннан кейін), [[Бірінші дүниежүзілік соғыс|Бірінші дүниежүзілік соғысқа]] қатысушы. == Өмірбаяны == 1875 жылғы 24 қазанда дүниеге келген, Киев губерниясының дворяндар әулетінен шыққан. Білімін Владимир-Киев кадет корпусында алған, оны тәмамдағаннан кейін 1893 жылғы 1 қыркүйекте 1-ші әскери Павлов училищесіне қабылданды. 1894 жылғы 8 тамызда 49-шы жаяу әскер Брест полкіне подпоручик шенінде шығарылды, 1895 жылғы 12 тамызда сол шенімен лейб-гвардия Гренадер полкіне ауыстырылды. Кейін Судравский біртіндеп поручик (1899 жылғы 12 тамыз), штабс-капитан (1903 жылғы 12 тамыз) және капитан (1907 жылғы 12 тамыз) шендерін алды. == Бірінші дүниежүзілік соғыс == [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] басталғаннан кейін Судравский полковник шенін алды. 1915 жылғы 31 мамырдағы Жоғарғы бұйрықпен ол Георгий қаруымен марапатталды: ''"[[1915 жыл|1915]] жылғы 7-нен 8 ақпан түні Едвабно посадын шабуылдау кезінде қарсыластың күшті оғы астында өз батальонының басында болып, оны найзалық шабуылға бастап, нәтижесінде бүкіл посадтың алынуына қол жеткізгені үшін."'' 1915 жылғы 10 шілдеде Судравский шайқаста қаза тапты. 1916 жылғы 5 ақпандағы Жоғарғы бұйрықпен ол қаза болғаннан кейін Әулие Георгий орденінің 4-дәрежесімен марапатталды, ал 1916 жылғы 26 маусымда генерал-майор шеніне көтерілді (1915 жылғы 10 шілдеден бастап еңбек өтілімен). == Отбасы == Оның ағасы [[Судравский, Владимир Ксаверьевич|Владимир]] белгілі [[Әскери тарих|әскери тарихшы]] болған және ол да Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан. == Марапаттары == Судравскийдің ордендері: * [[Әулие Станислав ордені]], 3-дәрежелі ([[1910 жыл|1910]] жыл) * [[Әулие Станислав ордені]], 2-дәрежелі, қылыштармен [[1914 жыл|(1914]] жылғы 10 қараша) * Георгий қаруы ([[1915 жыл|1915]] жылғы 31 мамыр) * [[Әулие Георгий ордені]], 4-дәрежелі ([[1916 жыл|1916]] жылғы 5 ақпан) * [[Әулие Владимир ордені]], 4-дәрежелі, қылыштармен және бантымен (1916 жылғы 19 қараша) == Әдебиет == * Әскери ведомство бойынша Жоғарғы бұйрықтар. «Разведчик» журналының №1293 саны. — 864-бет. * Гвардиялық жаяу әскер капитандарының аға шенділік бойынша тізімі. 1913 жылғы 1 қыркүйекке қарай құрастырылған. — Санкт-Петербург, 1913. * Шабанов В. М. ''Әулие Ұлы азапкер және Жеңімпаз Георгийдің әскери ордені. 1769—1920 жылдардағы атаулы тізімдер. Биобиблиографиялық анықтамалық.'' — Мәскеу, 2004. — 776-бет. — ISBN 5-89577-059-2. rmap8lmsp97rxoqo6aranb2i8uh9te9 Уикипедия:Кешегі ең көп қаралған 1000 мақала 4 780876 3622645 3622195 2026-06-26T15:00:43Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3622645 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-06-25'''. {| class="standard sortable ts-stickytableheader" ! N ! Бет ! Қаралу саны |- | data-sort-value="1" | 1 | [[Басты бет]] | data-sort-value="1037" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 037] |- | data-sort-value="2" | 2 | [[Орталық Азия]] | data-sort-value="551" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 551] |- | data-sort-value="3" | 3 | [[Күй]] | data-sort-value="383" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 383] |- | data-sort-value="4" | 4 | [[Елім-ай]] | data-sort-value="368" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 368] |- | data-sort-value="5" | 5 | [[Тігін машинасы]] | data-sort-value="339" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 339] |- | data-sort-value="6" | 6 | [[Арнайы:Іздеу]] | data-sort-value="337" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 337] |- | data-sort-value="7" | 7 | [[Абсорбция]] | data-sort-value="336" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 336] |- | data-sort-value="8" | 8 | [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] | data-sort-value="314" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 314] |- | data-sort-value="9" | 9 | [[Жұмыс уақыты]] | data-sort-value="290" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 290] |- | data-sort-value="10" | 10 | [[Әсел Маратқызы Сәдуақасова]] | data-sort-value="263" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 263] |- | data-sort-value="11" | 11 | [[Колледж]] | data-sort-value="259" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 259] |- | data-sort-value="12" | 12 | [[Skrill]] | data-sort-value="238" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Skrill 238] |- | data-sort-value="13" | 13 | [[Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы]] | data-sort-value="231" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 231] |- | data-sort-value="14" | 14 | [[Менің атым Қожа (хикаят)]] | data-sort-value="227" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 227] |- | data-sort-value="15" | 15 | [[Қазақстан Республикасының әлеуметтік құрылымдар өзгерістері]] | data-sort-value="227" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 227] |- | data-sort-value="16" | 16 | [[Честерфилд (футбол клубы)]] | data-sort-value="225" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A7%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%B4_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 225] |- | data-sort-value="17" | 17 | [[Жезқазған мыс кен орны]] | data-sort-value="209" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 209] |- | data-sort-value="18" | 18 | [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] | data-sort-value="206" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 206] |- | data-sort-value="19" | 19 | [[Атырау облысы]] | data-sort-value="202" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 202] |- | data-sort-value="20" | 20 | [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] | data-sort-value="201" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 201] |- | data-sort-value="21" | 21 | [[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] | data-sort-value="197" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 197] |- | data-sort-value="22" | 22 | [[Мұхаммед]] | data-sort-value="193" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 193] |- | data-sort-value="23" | 23 | [[Халықаралық әйелдер күні]] | data-sort-value="190" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 190] |- | data-sort-value="24" | 24 | [[Абай Құнанбайұлы]] | data-sort-value="189" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 189] |- | data-sort-value="25" | 25 | [[Бұрыш (геометрия)]] | data-sort-value="187" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 187] |- | data-sort-value="26" | 26 | [[Сара Тастанбекқызы]] | data-sort-value="182" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 182] |- | data-sort-value="27" | 27 | [[Көбең, ала көбең]] | data-sort-value="181" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D2%A3%2C_%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D2%A3 181] |- | data-sort-value="28" | 28 | [[Қиямет күні сағаты]] | data-sort-value="177" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D1%8F%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 177] |- | data-sort-value="29" | 29 | [[Жалақы және еңбектi нормалау]] | data-sort-value="175" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%82i_%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83 175] |- | data-sort-value="30" | 30 | [[Мұхаммед Хайдар Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]] | data-sort-value="174" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 174] |- | data-sort-value="31" | 31 | [[Мекке]] | data-sort-value="171" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 171] |- | data-sort-value="32" | 32 | [[Эйнштейн постулаттары]] | data-sort-value="171" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 171] |- | data-sort-value="33" | 33 | [[Прожектор]] | data-sort-value="165" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 165] |- | data-sort-value="34" | 34 | [[:Санат:Атырау облысының әкімдері|Санат:Атырау облысының әкімдері]] | data-sort-value="164" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 164] |- | data-sort-value="35" | 35 | [[Дәрілік өсімдіктер]] | data-sort-value="163" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 163] |- | data-sort-value="36" | 36 | [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] | data-sort-value="160" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 160] |- | data-sort-value="37" | 37 | [[Ахмет Байтұрсынұлы]] | data-sort-value="159" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 159] |- | data-sort-value="38" | 38 | [[Нота (музыка)]] | data-sort-value="158" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D1%82%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%29 158] |- | data-sort-value="39" | 39 | [[Хақназар хан]] | data-sort-value="156" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 156] |- | data-sort-value="40" | 40 | [[Дос-жаран]] | data-sort-value="153" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD 153] |- | data-sort-value="41" | 41 | [[Шамалды-Сай]] | data-sort-value="151" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B-%D0%A1%D0%B0%D0%B9 151] |- | data-sort-value="42" | 42 | [[Көтергіш кран]] | data-sort-value="150" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%88_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%BD 150] |- | data-sort-value="43" | 43 | [[Серке газеті]] | data-sort-value="148" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 148] |- | data-sort-value="44" | 44 | [[Бидай (астық)]] | data-sort-value="147" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 147] |- | data-sort-value="45" | 45 | [[Ұрыс хан]] | data-sort-value="147" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 147] |- | data-sort-value="46" | 46 | [[Алматы]] | data-sort-value="140" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 140] |- | data-sort-value="47" | 47 | [[Ұлы Жібек Жолы]] | data-sort-value="139" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 139] |- | data-sort-value="48" | 48 | [[Қазақ хандығының құрылуы]] | data-sort-value="137" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 137] |- | data-sort-value="49" | 49 | [[Сенат]] | data-sort-value="136" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%82 136] |- | data-sort-value="50" | 50 | [[Көнерген сөздер]] | data-sort-value="136" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 136] |- | data-sort-value="51" | 51 | [[Атырау облысының әкімшілік бөлінісі]] | data-sort-value="135" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 135] |- | data-sort-value="52" | 52 | [[Халел Досмұхамедов]] | data-sort-value="134" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 134] |- | data-sort-value="53" | 53 | [[Максимович рауғашы]] | data-sort-value="134" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 134] |- | data-sort-value="54" | 54 | [[Қоңырат]] | data-sort-value="132" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 132] |- | data-sort-value="55" | 55 | [[Өтте тас байлану]] | data-sort-value="131" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 131] |- | data-sort-value="56" | 56 | [[Хиуаз Доспанова халықаралық әуежайы]] | data-sort-value="130" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 130] |- | data-sort-value="57" | 57 | [[Қазақстан Республикасының азаматтығы]] | data-sort-value="130" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 130] |- | data-sort-value="58" | 58 | [[Аркадий Кемерханұлы Топаев]] | data-sort-value="129" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 129] |- | data-sort-value="59" | 59 | [[Марс]] | data-sort-value="129" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%81 129] |- | data-sort-value="60" | 60 | [[Атырау облысының халқы, орналасуы, этностары]] | data-sort-value="128" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%2C_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B%2C_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 128] |- | data-sort-value="61" | 61 | [[Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры]] | data-sort-value="125" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 125] |- | data-sort-value="62" | 62 | [[Грамматика]] | data-sort-value="125" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 125] |- | data-sort-value="63" | 63 | [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="124" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 124] |- | data-sort-value="64" | 64 | [[Шәкір Кейкінұлы Кейкин]] | data-sort-value="119" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B8%D0%BD 119] |- | data-sort-value="65" | 65 | [[Сергей Александрович Климов]] | data-sort-value="118" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 118] |- | data-sort-value="66" | 66 | [[Ақтабан шұбырынды]] | data-sort-value="115" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 115] |- | data-sort-value="67" | 67 | [[Жұлдыз]] | data-sort-value="114" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 114] |- | data-sort-value="68" | 68 | [[Әйел дирижёрлер (тізім)]] | data-sort-value="114" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 114] |- | data-sort-value="69" | 69 | [[Жұлдыз (журнал)]] | data-sort-value="114" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 114] |- | data-sort-value="70" | 70 | [[Қалың мал]] | data-sort-value="113" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 113] |- | data-sort-value="71" | 71 | [[Поллюция]] | data-sort-value="113" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F 113] |- | data-sort-value="72" | 72 | [[Бөле]] | data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BB%D0%B5 112] |- | data-sort-value="73" | 73 | [[Маңғыстау техникалық колледжі]] | data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 112] |- | data-sort-value="74" | 74 | [[Жәнібек Әлімханұлы]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 111] |- | data-sort-value="75" | 75 | [[Қазақстан үкімет басшыларының тізімі]] | data-sort-value="110" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 110] |- | data-sort-value="76" | 76 | [[Фридрих Мерц]] | data-sort-value="109" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%86 109] |- | data-sort-value="77" | 77 | [[Қазақ батырлар тізімі]] | data-sort-value="108" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 108] |- | data-sort-value="78" | 78 | [[Тыныс алу жиілігі]] | data-sort-value="107" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D0%B8%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 107] |- | data-sort-value="79" | 79 | [[Қазақстан премьер-министрі]] | data-sort-value="107" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 107] |- | data-sort-value="80" | 80 | [[Самұрық-Қазына]] | data-sort-value="107" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 107] |- | data-sort-value="81" | 81 | [[Бәйдібек баба ұрпақтарының шежіресі]] | data-sort-value="106" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0_%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 106] |- | data-sort-value="82" | 82 | [[Мәдениеттану]] | data-sort-value="106" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 106] |- | data-sort-value="83" | 83 | [[Жойғыш ұшақ]] | data-sort-value="106" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%88_%D2%B1%D1%88%D0%B0%D2%9B 106] |- | data-sort-value="84" | 84 | [[Ажырасу]] | data-sort-value="106" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83 106] |- | data-sort-value="85" | 85 | [[Алаш партиясы программасының жобасы]] | data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 105] |- | data-sort-value="86" | 86 | [[Әлемдік діндер]] | data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 105] |- | data-sort-value="87" | 87 | [[Ұшықтау]] | data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 105] |- | data-sort-value="88" | 88 | [[Қазақ ұлттық киімдері]] | data-sort-value="101" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 101] |- | data-sort-value="89" | 89 | [[Виктор Гюго]] | data-sort-value="100" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80_%D0%93%D1%8E%D0%B3%D0%BE 100] |- | data-sort-value="90" | 90 | [[Шкала]] | data-sort-value="100" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 100] |- | data-sort-value="91" | 91 | [[Сайын Мұратбеков]] | data-sort-value="99" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 99] |- | data-sort-value="92" | 92 | [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] | data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 98] |- | data-sort-value="93" | 93 | [[Ораз Ахун (Оразмұхаммед) Бекетайұлы]] | data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%90%D1%85%D1%83%D0%BD_%28%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4%29_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 98] |- | data-sort-value="94" | 94 | [[М.Х. Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]] | data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 98] |- | data-sort-value="95" | 95 | [[Супер келіншек]] | data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA 98] |- | data-sort-value="96" | 96 | [[Қазақ халық аңыздары]] | data-sort-value="97" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 97] |- | data-sort-value="97" | 97 | [[Бұлшық ет ткані]] | data-sort-value="97" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%96 97] |- | data-sort-value="98" | 98 | [[Mia Boyka]] | data-sort-value="97" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Mia_Boyka 97] |- | data-sort-value="99" | 99 | [[Қазақстандағы АЭС туралы референдум]] | data-sort-value="97" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%90%D0%AD%D0%A1_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC 97] |- | data-sort-value="100" | 100 | [[Көш, бір көш жер]] | data-sort-value="96" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%2C_%D0%B1%D1%96%D1%80_%D0%BA%D3%A9%D1%88_%D0%B6%D0%B5%D1%80 96] |- | data-sort-value="101" | 101 | [[Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2021]] | data-sort-value="96" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B_2021 96] |- | data-sort-value="102" | 102 | [[Орынбор қазақтары жөніндегі жарғы]] | data-sort-value="95" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 95] |- | data-sort-value="103" | 103 | [[Морзе әліппесі]] | data-sort-value="95" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D1%80%D0%B7%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 95] |- | data-sort-value="104" | 104 | [[Әлемдік экономика]] | data-sort-value="95" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0 95] |- | data-sort-value="105" | 105 | [[Иіс]] | data-sort-value="95" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%96%D1%81 95] |- | data-sort-value="106" | 106 | [[Қазақ хандығы]] | data-sort-value="95" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 95] |- | data-sort-value="107" | 107 | [[Әлімұлы]] | data-sort-value="94" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 94] |- | data-sort-value="108" | 108 | [[Клавдия Николаевна Чернышева]] | data-sort-value="94" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 94] |- | data-sort-value="109" | 109 | [[Қазақстан]] | data-sort-value="94" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 94] |- | data-sort-value="110" | 110 | [[Айналмақ]] | data-sort-value="94" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%9B 94] |- | data-sort-value="111" | 111 | [[Қазақтың музыкалық аспаптары тарихы]] | data-sort-value="94" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 94] |- | data-sort-value="112" | 112 | [[Әдебиеттану саласының терминдері]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 92] |- | data-sort-value="113" | 113 | [[Көш]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88 92] |- | data-sort-value="114" | 114 | [[Бұзаубас]] | data-sort-value="91" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 91] |- | data-sort-value="115" | 115 | [[Қазақстан Парламентінің Сенаты]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 90] |- | data-sort-value="116" | 116 | [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 90] |- | data-sort-value="117" | 117 | [[:Санат:Алматы театрлары|Санат:Алматы театрлары]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 90] |- | data-sort-value="118" | 118 | [[Ас беру]] | data-sort-value="89" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 89] |- | data-sort-value="119" | 119 | [[Қытай]] | data-sort-value="89" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 89] |- | data-sort-value="120" | 120 | [[Алаш партиясының бағдарламасы]] | data-sort-value="88" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 88] |- | data-sort-value="121" | 121 | [[Апатани]] | data-sort-value="87" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8 87] |- | data-sort-value="122" | 122 | [[Мұхаммед әл-Мұнтасыр]] | data-sort-value="87" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D3%99%D0%BB-%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 87] |- | data-sort-value="123" | 123 | [[Болашақ ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)]] | data-sort-value="87" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 87] |- | data-sort-value="124" | 124 | [[Өтірікшілік]] | data-sort-value="86" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 86] |- | data-sort-value="125" | 125 | [[Крейсер]] | data-sort-value="86" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D1%80 86] |- | data-sort-value="126" | 126 | [[Баланы қырқынан шығару]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 85] |- | data-sort-value="127" | 127 | [[Дәстүрлі мәдениет]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 85] |- | data-sort-value="128" | 128 | [[Зейнетақы]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%8B 85] |- | data-sort-value="129" | 129 | [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 85] |- | data-sort-value="130" | 130 | [[Реттеуші]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83%D1%88%D1%96 85] |- | data-sort-value="131" | 131 | [[Кәсіпорын]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD 85] |- | data-sort-value="132" | 132 | [[Ұлтшылдық]] | data-sort-value="84" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B 84] |- | data-sort-value="133" | 133 | [[Пайыздық мөлшерлеме]] | data-sort-value="84" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%A9%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5 84] |- | data-sort-value="134" | 134 | [[Тұтыну қоры]] | data-sort-value="84" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 84] |- | data-sort-value="135" | 135 | [[Самурай]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B9 83] |- | data-sort-value="136" | 136 | [[Стоматит]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%82 83] |- | data-sort-value="137" | 137 | [[Білге қаған]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 83] |- | data-sort-value="138" | 138 | [[Осмий]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B8%D0%B9 83] |- | data-sort-value="139" | 139 | [[Мира (жұлдыз)]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B0_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 83] |- | data-sort-value="140" | 140 | [[Махаббат]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82 82] |- | data-sort-value="141" | 141 | [[Өзбекстан Республикасының Мемлекеттік қауіпсіздік қызметі]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 82] |- | data-sort-value="142" | 142 | [[Ерзен хан]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B7%D0%B5%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BD 82] |- | data-sort-value="143" | 143 | [[Шығыс Түрік қағанаты]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 82] |- | data-sort-value="144" | 144 | [[Әділет (партия)]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 82] |- | data-sort-value="145" | 145 | [[Жансая Әлкейқызы]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%8F_%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 82] |- | data-sort-value="146" | 146 | [[Қазақтың антропологиялық типі]] | data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 81] |- | data-sort-value="147" | 147 | [[Қыз Жібек (фильм)]] | data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 81] |- | data-sort-value="148" | 148 | [[Шаңды жорық]] | data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B 81] |- | data-sort-value="149" | 149 | [[Жатыр мойны эрозиясы]] | data-sort-value="80" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 80] |- | data-sort-value="150" | 150 | [[Тайлақ]] | data-sort-value="80" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%9B 80] |- | data-sort-value="151" | 151 | [[Ұрпақ]] | data-sort-value="80" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0%D2%9B 80] |- | data-sort-value="152" | 152 | [[Ақ болып кетті]] | data-sort-value="79" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96 79] |- | data-sort-value="153" | 153 | [[Қысқаша тұйықталу]] | data-sort-value="79" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D1%82%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%83 79] |- | data-sort-value="154" | 154 | [[Салт-дәстүр]] | data-sort-value="79" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 79] |- | data-sort-value="155" | 155 | [[Қарқара көтерілісі]] | data-sort-value="79" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 79] |- | data-sort-value="156" | 156 | [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] | data-sort-value="79" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 79] |- | data-sort-value="157" | 157 | [[Болашақ (Маңғыстау облысы)]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 78] |- | data-sort-value="158" | 158 | [[Автобус]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%83%D1%81 78] |- | data-sort-value="159" | 159 | [[Adidas]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Adidas 78] |- | data-sort-value="160" | 160 | [[Адам сүйегінің құрылысы]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 78] |- | data-sort-value="161" | 161 | [[:Сурет:Карта к статье «Кашгария». Военная энциклопедия Сытина (Санкт-Петербург, 1911-1915).jpg|Сурет:Карта к статье «Кашгария». Военная энциклопедия Сытина (Санкт-Петербург, 1911-1915).jpg]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3A%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BA_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D0%B5_%C2%AB%D0%9A%D0%B0%D1%88%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F%C2%BB._%D0%92%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%28%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82-%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3%2C_1911-1915%29.jpg 78] |- | data-sort-value="162" | 162 | [[Қотыр (ауру)]] | data-sort-value="77" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%29 77] |- | data-sort-value="163" | 163 | [[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]] | data-sort-value="77" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 77] |- | data-sort-value="164" | 164 | [[Софы Қалыбекұлы Сматаев]] | data-sort-value="77" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77] |- | data-sort-value="165" | 165 | [[Ауғанстан]] | data-sort-value="77" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 77] |- | data-sort-value="166" | 166 | [[PubMed]] | data-sort-value="76" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=PubMed 76] |- | data-sort-value="167" | 167 | [[Спитамен]] | data-sort-value="76" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD 76] |- | data-sort-value="168" | 168 | [[Талқан]] | data-sort-value="76" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD 76] |- | data-sort-value="169" | 169 | [[Қайрат Рысқұлбеков көшесі (Астана)]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 75] |- | data-sort-value="170" | 170 | [[Кәрім Мыңбаев]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D0%9C%D1%8B%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 75] |- | data-sort-value="171" | 171 | [[Навигация]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 75] |- | data-sort-value="172" | 172 | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 75] |- | data-sort-value="173" | 173 | [[Верификация]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 75] |- | data-sort-value="174" | 174 | [[Ұрық]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B 75] |- | data-sort-value="175" | 175 | [[Кір жуу]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80_%D0%B6%D1%83%D1%83 74] |- | data-sort-value="176" | 176 | [[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 74] |- | data-sort-value="177" | 177 | [[Міржақып Дулатұлы]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 74] |- | data-sort-value="178" | 178 | [[Ойыншықтар хикаясы 5]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 74] |- | data-sort-value="179" | 179 | [[Сандро Боттичелли]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE_%D0%91%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8 74] |- | data-sort-value="180" | 180 | [[Сэмюэл Морзе]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8D%D0%BC%D1%8E%D1%8D%D0%BB_%D0%9C%D0%BE%D1%80%D0%B7%D0%B5 73] |- | data-sort-value="181" | 181 | [[Тыныс алу жүйесі]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 73] |- | data-sort-value="182" | 182 | [[Уикипедия:Уикипедия туралы]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 73] |- | data-sort-value="183" | 183 | [[Пинк]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B8%D0%BD%D0%BA 73] |- | data-sort-value="184" | 184 | [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72] |- | data-sort-value="185" | 185 | [[Реферат]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82 72] |- | data-sort-value="186" | 186 | [[Сугавара но Митидзане]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D0%BE_%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%B4%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B5 72] |- | data-sort-value="187" | 187 | [[Намаз]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7 72] |- | data-sort-value="188" | 188 | [[Ерен еңбегі үшін медалі]] | data-sort-value="71" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 71] |- | data-sort-value="189" | 189 | [[Атырау]] | data-sort-value="71" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 71] |- | data-sort-value="190" | 190 | [[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 70] |- | data-sort-value="191" | 191 | [[Аман]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD 70] |- | data-sort-value="192" | 192 | [[Қазіргі заманғы ғылымдар жүйесіндегі мәдениеттанудың алатын орны және оның басқа ғылым салаларымен байланысы]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D1%80%D0%B3%D1%96_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D1%8B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%8B 70] |- | data-sort-value="193" | 193 | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 70] |- | data-sort-value="194" | 194 | [[Френель линзасы]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D1%81%D1%8B 69] |- | data-sort-value="195" | 195 | [[Атырау облысы мектептерінің тізімі]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 69] |- | data-sort-value="196" | 196 | [[Парасат]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82 69] |- | data-sort-value="197" | 197 | [[Бәлләй]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%BB%D0%BB%D3%99%D0%B9 69] |- | data-sort-value="198" | 198 | [[Биласувар]] | data-sort-value="68" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%80 68] |- | data-sort-value="199" | 199 | [[Көксерек (әңгіме)]] | data-sort-value="68" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 68] |- | data-sort-value="200" | 200 | [[Сыма Цянь]] | data-sort-value="68" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0_%D0%A6%D1%8F%D0%BD%D1%8C 68] |- | data-sort-value="201" | 201 | [[Құрдас]] | data-sort-value="68" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81 68] |- | data-sort-value="202" | 202 | [[Ораз ата ауылы]] | data-sort-value="68" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D1%8B 68] |- | data-sort-value="203" | 203 | [[Қазақша жыл санау]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 67] |- | data-sort-value="204" | 204 | [[Темірқазық]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 67] |- | data-sort-value="205" | 205 | [[Қапез Байғабылұлы]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B7_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 67] |- | data-sort-value="206" | 206 | [[Қазақ аттарының мағынасы]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 67] |- | data-sort-value="207" | 207 | [[Альбер Камю]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D1%8E 67] |- | data-sort-value="208" | 208 | [[Соғыс]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 66] |- | data-sort-value="209" | 209 | [[Домбыра]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 66] |- | data-sort-value="210" | 210 | [[Жүктілік]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 66] |- | data-sort-value="211" | 211 | [[Базаралы Қауменұлы]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 66] |- | data-sort-value="212" | 212 | [[:Санат:1911 жылы туғандар|Санат:1911 жылы туғандар]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A1911_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 66] |- | data-sort-value="213" | 213 | [[Инновация]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 66] |- | data-sort-value="214" | 214 | [[Махаббат, қызық мол жылдар]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 64] |- | data-sort-value="215" | 215 | [[Сахаба]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 64] |- | data-sort-value="216" | 216 | [[Маңғыстау гуманитарлық колледжі]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 64] |- | data-sort-value="217" | 217 | [[Керік]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA 63] |- | data-sort-value="218" | 218 | [[Көзқарас]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81 63] |- | data-sort-value="219" | 219 | [[Одиссей]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%B9 63] |- | data-sort-value="220" | 220 | [[Еңлік-Кебек]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 63] |- | data-sort-value="221" | 221 | [[Юрий Владимирович Никулин]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%BD 63] |- | data-sort-value="222" | 222 | [[Жүйке жүйесі]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 62] |- | data-sort-value="223" | 223 | [[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 62] |- | data-sort-value="224" | 224 | [[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 62] |- | data-sort-value="225" | 225 | [[Кандидоз]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B7 62] |- | data-sort-value="226" | 226 | [[Гомункул]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%BE%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%83%D0%BB 62] |- | data-sort-value="227" | 227 | [[Кальций]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%86%D0%B8%D0%B9 61] |- | data-sort-value="228" | 228 | [[Еңлік — Кебек (пьеса)]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA_%E2%80%94_%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BF%D1%8C%D0%B5%D1%81%D0%B0%29 61] |- | data-sort-value="229" | 229 | [[Бағдат Кәрібозұлы]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%BE%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B 60] |- | data-sort-value="230" | 230 | [[Абат Орынбасарұлы Өтегенов]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 60] |- | data-sort-value="231" | 231 | [[Құрбы]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D1%8B 59] |- | data-sort-value="232" | 232 | [[Құрылыс сметасы]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81_%D1%81%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 59] |- | data-sort-value="233" | 233 | [[Саясаттану]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 59] |- | data-sort-value="234" | 234 | [[Стипендия]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 59] |- | data-sort-value="235" | 235 | [[Галстук]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 58] |- | data-sort-value="236" | 236 | [[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 58] |- | data-sort-value="237" | 237 | [[Үйкеліс күші]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%96 58] |- | data-sort-value="238" | 238 | [[Сақина атаулары]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 58] |- | data-sort-value="239" | 239 | [[Қарқаралы]] | data-sort-value="57" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 57] |- | data-sort-value="240" | 240 | [[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] | data-sort-value="57" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 57] |- | data-sort-value="241" | 241 | [[Өңеш]] | data-sort-value="57" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D2%A3%D0%B5%D1%88 57] |- | data-sort-value="242" | 242 | [[Марксизм]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B7%D0%BC 56] |- | data-sort-value="243" | 243 | [[Бомбалаушы жойғыш ұшақ]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%88_%D2%B1%D1%88%D0%B0%D2%9B 56] |- | data-sort-value="244" | 244 | [[Бөрібай батыр]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 56] |- | data-sort-value="245" | 245 | [[Тодо бичиг]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 56] |- | data-sort-value="246" | 246 | [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 55] |- | data-sort-value="247" | 247 | [[Уикипедия:Форум]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 55] |- | data-sort-value="248" | 248 | [[Смағұл Абатұлы Елубай]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 55] |- | data-sort-value="249" | 249 | [[Жасанды интеллект]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 55] |- | data-sort-value="250" | 250 | [[Ақиқа]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0 54] |- | data-sort-value="251" | 251 | [[Серік Жамбылұлы Шәпкенов]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D3%99%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 54] |- | data-sort-value="252" | 252 | [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 54] |- | data-sort-value="253" | 253 | [[Үлгі:Байғанин ауданы ауылдық округтері]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 54] |- | data-sort-value="254" | 254 | [[Жаһанша Досмұхамедов]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 54] |- | data-sort-value="255" | 255 | [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 53] |- | data-sort-value="256" | 256 | [[Цистит]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A6%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82 53] |- | data-sort-value="257" | 257 | [[Қарақұрт]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 53] |- | data-sort-value="258" | 258 | [[Бату хан]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 53] |- | data-sort-value="259" | 259 | [[Қазақстан астанасы]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 52] |- | data-sort-value="260" | 260 | [[Зат есім]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 52] |- | data-sort-value="261" | 261 | [[Тернополь]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 52] |- | data-sort-value="262" | 262 | [[Қазақстанның сыртқы саясаты]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 52] |- | data-sort-value="263" | 263 | [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 52] |- | data-sort-value="264" | 264 | [[Мұса пайғамбар]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 52] |- | data-sort-value="265" | 265 | [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 52] |- | data-sort-value="266" | 266 | [[Берке хан]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 51] |- | data-sort-value="267" | 267 | [[Еркек]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA 51] |- | data-sort-value="268" | 268 | [[Оспан батыр]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 51] |- | data-sort-value="269" | 269 | [[Байғанин ауданы]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 51] |- | data-sort-value="270" | 270 | [[Ұрпақтар ауысу теориясы]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%83_%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 51] |- | data-sort-value="271" | 271 | [[Индонезия]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%8F 51] |- | data-sort-value="272" | 272 | [[Мерке]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5 51] |- | data-sort-value="273" | 273 | [[Жиде]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 50] |- | data-sort-value="274" | 274 | [[Зат алмасу]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83 50] |- | data-sort-value="275" | 275 | [[Алтын Орда теңгелері]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 50] |- | data-sort-value="276" | 276 | [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 50] |- | data-sort-value="277" | 277 | [[Шыңғыс хан]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 50] |- | data-sort-value="278" | 278 | [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 50] |- | data-sort-value="279" | 279 | [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 50] |- | data-sort-value="280" | 280 | [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 50] |- | data-sort-value="281" | 281 | [[Қыз алып қашу]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D2%9B%D0%B0%D1%88%D1%83 50] |- | data-sort-value="282" | 282 | [[Никколо Макиавелли]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8 49] |- | data-sort-value="283" | 283 | [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 49] |- | data-sort-value="284" | 284 | [[Компьютер]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 49] |- | data-sort-value="285" | 285 | [[Массаж]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%B6 49] |- | data-sort-value="286" | 286 | [[Қарагөз (трагедия)]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7_%28%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 49] |- | data-sort-value="287" | 287 | [[Қазақ халық поэзиясы]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 48] |- | data-sort-value="288" | 288 | [[Қазақстан қалалары]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 48] |- | data-sort-value="289" | 289 | [[Il’han Ihsan]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Il%E2%80%99han_Ihsan 48] |- | data-sort-value="290" | 290 | [[Келін (телехикая)]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 48] |- | data-sort-value="291" | 291 | [[Теледидар]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%80 48] |- | data-sort-value="292" | 292 | [[Мал атаулары]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 48] |- | data-sort-value="293" | 293 | [[Еуропа экономикалық қоғамдастығы]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 48] |- | data-sort-value="294" | 294 | [[Сақтар]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 48] |- | data-sort-value="295" | 295 | [[Канефрон]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%84%D1%80%D0%BE%D0%BD 48] |- | data-sort-value="296" | 296 | [[КешYOU]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 48] |- | data-sort-value="297" | 297 | [[Әулие Ата]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D0%90%D1%82%D0%B0 48] |- | data-sort-value="298" | 298 | [[Қазақ рулары]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 48] |- | data-sort-value="299" | 299 | [[Мәсіх тарту]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 48] |- | data-sort-value="300" | 300 | [[Қазақстан Құрылтайы]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 47] |- | data-sort-value="301" | 301 | [[Қатысушы талқылауы:Buralar Dutluktu]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ABuralar_Dutluktu 47] |- | data-sort-value="302" | 302 | [[Ханафи мазһабы]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B8_%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D2%BB%D0%B0%D0%B1%D1%8B 47] |- | data-sort-value="303" | 303 | [[Халықаралық еңбек бөлінісі]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 47] |- | data-sort-value="304" | 304 | [[Батуми]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%BC%D0%B8 46] |- | data-sort-value="305" | 305 | [[Күш]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 46] |- | data-sort-value="306" | 306 | [[Алгебралық өрнек]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 46] |- | data-sort-value="307" | 307 | [[:Санат:Алфавит бойынша футболшылар|Санат:Алфавит бойынша футболшылар]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 46] |- | data-sort-value="308" | 308 | [[Кіші жүз]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 46] |- | data-sort-value="309" | 309 | [[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 46] |- | data-sort-value="310" | 310 | [[Футзалдан Қазақстан чемпионаты 2025-26]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B_2025-26 46] |- | data-sort-value="311" | 311 | [[Бауыржан Момышұлы]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 45] |- | data-sort-value="312" | 312 | [[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 45] |- | data-sort-value="313" | 313 | [[TikTok]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=TikTok 45] |- | data-sort-value="314" | 314 | [[ALT Университеті]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 45] |- | data-sort-value="315" | 315 | [[Шерқала (тау)]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%28%D1%82%D0%B0%D1%83%29 44] |- | data-sort-value="316" | 316 | [[Қазақ ұлттық университеті]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 44] |- | data-sort-value="317" | 317 | [[Бөрібай Оразымбет]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82 44] |- | data-sort-value="318" | 318 | [[Roblox]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Roblox 44] |- | data-sort-value="319" | 319 | [[Жылқы малының атаулары]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 44] |- | data-sort-value="320" | 320 | [[АИВ/ЖИТС]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 44] |- | data-sort-value="321" | 321 | [[Алланың есімдері]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 44] |- | data-sort-value="322" | 322 | [[Семіздік]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 44] |- | data-sort-value="323" | 323 | [[Күйікті емдеу]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%83 44] |- | data-sort-value="324" | 324 | [[Организмдер "зияны"]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%22%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%22 44] |- | data-sort-value="325" | 325 | [[Қатысушы:Аскар Абинур/Genshin Impact]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%80%2FGenshin_Impact 43] |- | data-sort-value="326" | 326 | [[YouTube]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=YouTube 43] |- | data-sort-value="327" | 327 | [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 43] |- | data-sort-value="328" | 328 | [[Қазақстан 2030]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 43] |- | data-sort-value="329" | 329 | [[Қазақстан мәдениеті]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 43] |- | data-sort-value="330" | 330 | [[Құрылтай]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 43] |- | data-sort-value="331" | 331 | [[Азан шақырып ат қою]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 43] |- | data-sort-value="332" | 332 | [[Банк]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BD%D0%BA 43] |- | data-sort-value="333" | 333 | [[Жеті ата]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 42] |- | data-sort-value="334" | 334 | [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 42] |- | data-sort-value="335" | 335 | [[Тік төртбұрыш]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%BA_%D1%82%D3%A9%D1%80%D1%82%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88 42] |- | data-sort-value="336" | 336 | [[Ыбырай Алтынсарин төсбелгісі]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 42] |- | data-sort-value="337" | 337 | [[Қазыбек би]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 42] |- | data-sort-value="338" | 338 | [[Қазақтардың петициялық қозғалысы]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 42] |- | data-sort-value="339" | 339 | [[:Сурет:Oyan, Qazaq movie poster.jpeg|Сурет:Oyan, Qazaq movie poster.jpeg]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AOyan%2C_Qazaq_movie_poster.jpeg 42] |- | data-sort-value="340" | 340 | [[Абылай хан]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 41] |- | data-sort-value="341" | 341 | [[Құранда аталған пұттар]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D2%B1%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 41] |- | data-sort-value="342" | 342 | [[Келін түсіру]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 41] |- | data-sort-value="343" | 343 | [[Еңбек келісімі]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 41] |- | data-sort-value="344" | 344 | [[Отто фон Бисмарк]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%82%D0%BE_%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%91%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA 41] |- | data-sort-value="345" | 345 | [[Қазақстанның қылмыстық-атқару жүйесі мекемелері]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 41] |- | data-sort-value="346" | 346 | [[Мемлекеттік кәсіпорын]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD 40] |- | data-sort-value="347" | 347 | [[Әл-Фатиха сүресі]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 40] |- | data-sort-value="348" | 348 | [[Спарта]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0 40] |- | data-sort-value="349" | 349 | [[Килиан Мбаппе]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B1%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B5 40] |- | data-sort-value="350" | 350 | [[Қазақтың боғауыз сөздері]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 40] |- | data-sort-value="351" | 351 | [[Футболдан әлем чемпионаты]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 40] |- | data-sort-value="352" | 352 | [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 39] |- | data-sort-value="353" | 353 | [[Маңғыстау өнер колледжі]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 39] |- | data-sort-value="354" | 354 | [[:Санат:Келес ауданы елді мекендері|Санат:Келес ауданы елді мекендері]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 39] |- | data-sort-value="355" | 355 | [[Көреген Олег]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D0%BB%D0%B5%D0%B3 39] |- | data-sort-value="356" | 356 | [[Қара махаббат (телехикая)]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 39] |- | data-sort-value="357" | 357 | [[Экстракциялау]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%83 39] |- | data-sort-value="358" | 358 | [[Махмет Ибатоллаұлы Құлмағамбетов]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 39] |- | data-sort-value="359" | 359 | [[Лагозанто]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE 39] |- | data-sort-value="360" | 360 | [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39] |- | data-sort-value="361" | 361 | [[Дөнер кәуап]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D3%99%D1%83%D0%B0%D0%BF 38] |- | data-sort-value="362" | 362 | [[Қазақстан жол белгілері]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 38] |- | data-sort-value="363" | 363 | [[Итжидек]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%82%D0%B6%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BA 38] |- | data-sort-value="364" | 364 | [[Қарауылкелді (ауыл)]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%28%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%29 38] |- | data-sort-value="365" | 365 | [[Құрылтайшы]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B 38] |- | data-sort-value="366" | 366 | [[Рим құқығы]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B8%D0%BC_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 38] |- | data-sort-value="367" | 367 | [[Қазақ хандары]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 38] |- | data-sort-value="368" | 368 | [[Қасым хан]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 38] |- | data-sort-value="369" | 369 | [[Жасуша]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 38] |- | data-sort-value="370" | 370 | [[Аналық жыныс жасушасы]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 38] |- | data-sort-value="371" | 371 | [[Сперматозоид]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 38] |- | data-sort-value="372" | 372 | [[Алаша (ру)]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 37] |- | data-sort-value="373" | 373 | [[Тамақ]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D2%9B 37] |- | data-sort-value="374" | 374 | [[Азаматтар және қоғамдық бірлестіктер]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 37] |- | data-sort-value="375" | 375 | [[Жылқы аурулары]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 37] |- | data-sort-value="376" | 376 | [[Мүбәрәк Қожа хан]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D0%B1%D3%99%D1%80%D3%99%D0%BA_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD 37] |- | data-sort-value="377" | 377 | [[Инсайт]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%82 37] |- | data-sort-value="378" | 378 | [[Өзбекәлі Жәнібеков]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 37] |- | data-sort-value="379" | 379 | [[Әлемнің жеті кереметі]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 36] |- | data-sort-value="380" | 380 | [[Соя соусы]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%8F_%D1%81%D0%BE%D1%83%D1%81%D1%8B 36] |- | data-sort-value="381" | 381 | [[Алаштану]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 36] |- | data-sort-value="382" | 382 | [[Еркектің жыныстық мүшесі]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 36] |- | data-sort-value="383" | 383 | [[Қ]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 36] |- | data-sort-value="384" | 384 | [[Кіші жыныстық ерін]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD 36] |- | data-sort-value="385" | 385 | [[Туыстық атаулары]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36] |- | data-sort-value="386" | 386 | [[Жағлан]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%93%D0%BB%D0%B0%D0%BD 35] |- | data-sort-value="387" | 387 | [[Сүт]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82 35] |- | data-sort-value="388" | 388 | [[ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%86%D3%A8_%28%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35] |- | data-sort-value="389" | 389 | [[Тұмар]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80 35] |- | data-sort-value="390" | 390 | [[Мемлекет астаналары тізімі]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35] |- | data-sort-value="391" | 391 | [[Adobe Photoshop]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Adobe_Photoshop 35] |- | data-sort-value="392" | 392 | [[Агрессивтік мінез-құлық]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D2%9B 35] |- | data-sort-value="393" | 393 | [[Инсулин]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35] |- | data-sort-value="394" | 394 | [[Юнус сүресі]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D0%BD%D1%83%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 35] |- | data-sort-value="395" | 395 | [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D2%9A%D1%8B%D1%81%D2%9B%D1%8B_%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 35] |- | data-sort-value="396" | 396 | [[Мәдениет]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 35] |- | data-sort-value="397" | 397 | [[Рақымжан Қошқарбаев]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 35] |- | data-sort-value="398" | 398 | [[Александр Савельевич Гордиенко]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 35] |- | data-sort-value="399" | 399 | [[Қарбыз]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%8B%D0%B7 35] |- | data-sort-value="400" | 400 | [[Қазақстан халқы]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 35] |- | data-sort-value="401" | 401 | [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 35] |- | data-sort-value="402" | 402 | [[Парасат ордені]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 34] |- | data-sort-value="403" | 403 | [[Вагон]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%BD 34] |- | data-sort-value="404" | 404 | [[Қаражан Үкібаев]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 34] |- | data-sort-value="405" | 405 | [[Шәмші Қалдаяқов]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 34] |- | data-sort-value="406" | 406 | [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34] |- | data-sort-value="407" | 407 | [[Жеті жарғы]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 34] |- | data-sort-value="408" | 408 | [[АҚШ штаттарының тізімі]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34] |- | data-sort-value="409" | 409 | [[Құю]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%8E 34] |- | data-sort-value="410" | 410 | [[Жай сан]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%BD 34] |- | data-sort-value="411" | 411 | [[Жаңбыр]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D1%8B%D1%80 34] |- | data-sort-value="412" | 412 | [[Сүт және сүт өнімдерін өңдеу технологиясы]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%82_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D2%AF%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 33] |- | data-sort-value="413" | 413 | [[Ата-аналық құқық]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%B0-%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 33] |- | data-sort-value="414" | 414 | [[Морске - Око (көл, Словакия)]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B5_-_%D0%9E%D0%BA%D0%BE_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%2C_%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%8F%29 33] |- | data-sort-value="415" | 415 | [[Торы (ру)]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 33] |- | data-sort-value="416" | 416 | [[Музыка орындаушылық]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 33] |- | data-sort-value="417" | 417 | [[Бодун]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD 32] |- | data-sort-value="418" | 418 | [[Кенесары хан]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 32] |- | data-sort-value="419" | 419 | [[Қазақстан ауылдық округтері]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 32] |- | data-sort-value="420" | 420 | [[Декоммунизация]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 32] |- | data-sort-value="421" | 421 | [[:Санат:Азия өзендері|Санат:Азия өзендері]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 32] |- | data-sort-value="422" | 422 | [[Жалайыр]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 32] |- | data-sort-value="423" | 423 | [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 32] |- | data-sort-value="424" | 424 | [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 32] |- | data-sort-value="425" | 425 | [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 31] |- | data-sort-value="426" | 426 | [[Мөлдір Әуелбекова]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 31] |- | data-sort-value="427" | 427 | [[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31] |- | data-sort-value="428" | 428 | [[Ресей империясы]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 31] |- | data-sort-value="429" | 429 | [[:Сурет:Shanirak.svg|Сурет:Shanirak.svg]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AShanirak.svg 31] |- | data-sort-value="430" | 430 | [[Кешкі оқу]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83 31] |- | data-sort-value="431" | 431 | [[Тәуекел хан]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 31] |- | data-sort-value="432" | 432 | [[Салауат]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 31] |- | data-sort-value="433" | 433 | [[Арғын]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 31] |- | data-sort-value="434" | 434 | [[Түркістан облысы]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 30] |- | data-sort-value="435" | 435 | [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 30] |- | data-sort-value="436" | 436 | [[Корпорация]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 30] |- | data-sort-value="437" | 437 | [[Қазақ әліпбиі]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 30] |- | data-sort-value="438" | 438 | [[Еңлік]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA 30] |- | data-sort-value="439" | 439 | [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 30] |- | data-sort-value="440" | 440 | [[Криулень]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%8C 30] |- | data-sort-value="441" | 441 | [[Магниттік аномалия]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B8%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 30] |- | data-sort-value="442" | 442 | [[Мұзаппар Дайырұлы]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 30] |- | data-sort-value="443" | 443 | [[Дулат]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 29] |- | data-sort-value="444" | 444 | [[Нархоз университеті]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 29] |- | data-sort-value="445" | 445 | [[Мата атаулары мен түрлері]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 29] |- | data-sort-value="446" | 446 | [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 29] |- | data-sort-value="447" | 447 | [[Леова]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BE%D0%B2%D0%B0 29] |- | data-sort-value="448" | 448 | [[Петрогриф]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B8%D1%84 29] |- | data-sort-value="449" | 449 | [[Ерке Есмахан]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD 29] |- | data-sort-value="450" | 450 | [[Мүшел жас]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 29] |- | data-sort-value="451" | 451 | [[Кәукен Кенжетайұлы Кенжетаев]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 29] |- | data-sort-value="452" | 452 | [[Дэн Сяопин]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%8D%D0%BD_%D0%A1%D1%8F%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%BD 29] |- | data-sort-value="453" | 453 | [[Жүзім]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BC 29] |- | data-sort-value="454" | 454 | [[Шығыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 29] |- | data-sort-value="455" | 455 | [[Наймандар]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 29] |- | data-sort-value="456" | 456 | [[Адай]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 29] |- | data-sort-value="457" | 457 | [[Қазақтар]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 29] |- | data-sort-value="458" | 458 | [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 28] |- | data-sort-value="459" | 459 | [[Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съезі]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B4%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D1%8A%D0%B5%D0%B7%D1%96 28] |- | data-sort-value="460" | 460 | [[Астана-1]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0-1 28] |- | data-sort-value="461" | 461 | [[Өт айдайтын дәрілер]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 28] |- | data-sort-value="462" | 462 | [[Madmen]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Madmen 28] |- | data-sort-value="463" | 463 | [[Өлең]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BB%D0%B5%D2%A3 28] |- | data-sort-value="464" | 464 | [[Дене температурасының реттелу тетігі]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%83_%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 28] |- | data-sort-value="465" | 465 | [[Жиренше шешен]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD 27] |- | data-sort-value="466" | 466 | [[Шашыратқы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 27] |- | data-sort-value="467" | 467 | [[Бурабай ауданы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 27] |- | data-sort-value="468" | 468 | [[Табын]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 27] |- | data-sort-value="469" | 469 | [[Бесін намазы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 27] |- | data-sort-value="470" | 470 | [[Уикипедия:Қауым порталы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 27] |- | data-sort-value="471" | 471 | [[Дебат]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D1%82 27] |- | data-sort-value="472" | 472 | [[Жүсіпбек Аймауытов]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 27] |- | data-sort-value="473" | 473 | [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 27] |- | data-sort-value="474" | 474 | [[Құрмет ордені]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 27] |- | data-sort-value="475" | 475 | [[Сабақтас құрмалас сөйлем]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 27] |- | data-sort-value="476" | 476 | [[Жапония]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 27] |- | data-sort-value="477" | 477 | [[Магний]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B8%D0%B9 27] |- | data-sort-value="478" | 478 | [[Тізе]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B7%D0%B5 27] |- | data-sort-value="479" | 479 | [[BALA (Ninety One)]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BALA_%28Ninety_One%29 27] |- | data-sort-value="480" | 480 | [[Соус]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%83%D1%81 27] |- | data-sort-value="481" | 481 | [[Криштиану Роналду]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 27] |- | data-sort-value="482" | 482 | [[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 27] |- | data-sort-value="483" | 483 | [[Еркебұлан Шәкіртұлы Мырзағалиев]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 26] |- | data-sort-value="484" | 484 | [[Қазақстан — Түркия қатынастары]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%80%94_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 26] |- | data-sort-value="485" | 485 | [[Сона]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 26] |- | data-sort-value="486" | 486 | [[Ішек құрттары]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D0%B5%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 26] |- | data-sort-value="487" | 487 | [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 26] |- | data-sort-value="488" | 488 | [[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 26] |- | data-sort-value="489" | 489 | [[Есім хан]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 26] |- | data-sort-value="490" | 490 | [[Сұңғыла]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 26] |- | data-sort-value="491" | 491 | [[Балағат сөз]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 26] |- | data-sort-value="492" | 492 | [[Қатысушы талқылауы:Аскар Абинур]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%80 26] |- | data-sort-value="493" | 493 | [[Уикипедия:Telegram]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 26] |- | data-sort-value="494" | 494 | [[Екейбай Қашағанұлы]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26] |- | data-sort-value="495" | 495 | [[Қазақстан аудандары]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 25] |- | data-sort-value="496" | 496 | [[Жүйелік функционалды лингвистика]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%84%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 25] |- | data-sort-value="497" | 497 | [[Интернет-стример]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82-%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80 25] |- | data-sort-value="498" | 498 | [[Зуқа батыр Сәбитұлы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83%D2%9B%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 25] |- | data-sort-value="499" | 499 | [[Алаш партиясы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 25] |- | data-sort-value="500" | 500 | [[Ұйымның қаржы қызметі]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 25] |- | data-sort-value="501" | 501 | [[Абай жолы (роман)]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 25] |- | data-sort-value="502" | 502 | [[Уикипедия:Анықтама]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 25] |- | data-sort-value="503" | 503 | [[:Санат:Аниме және манга кейіпкерлері|Санат:Аниме және манга кейіпкерлері]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 25] |- | data-sort-value="504" | 504 | [[Фельдшер]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%88%D0%B5%D1%80 25] |- | data-sort-value="505" | 505 | [[Сары май]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%B9 25] |- | data-sort-value="506" | 506 | [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 25] |- | data-sort-value="507" | 507 | [[Қабанбай батыр]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 25] |- | data-sort-value="508" | 508 | [[Арыстанбаб]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 24] |- | data-sort-value="509" | 509 | [[Жаныс]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 24] |- | data-sort-value="510" | 510 | [[Жыныстық қатынас]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 24] |- | data-sort-value="511" | 511 | [[Флоренс Найтингейл]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%81_%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB 24] |- | data-sort-value="512" | 512 | [[Альфред Рассел Уоллес]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8C%D1%84%D1%80%D0%B5%D0%B4_%D0%A0%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%A3%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D1%81 24] |- | data-sort-value="513" | 513 | [[Жеті қазына]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 24] |- | data-sort-value="514" | 514 | [[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%9C%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 24] |- | data-sort-value="515" | 515 | [[Құдай өлді]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96 24] |- | data-sort-value="516" | 516 | [[Пантокрин]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD 24] |- | data-sort-value="517" | 517 | [[Абай атындағы Семей мемлекеттік қазақ музыкалық драма театры]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 24] |- | data-sort-value="518" | 518 | [[Батыр (ауыл)]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%28%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%29 24] |- | data-sort-value="519" | 519 | [[Есік қаптау]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%83 24] |- | data-sort-value="520" | 520 | [[Бейсенбілік (бағыштау)]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%83%29 24] |- | data-sort-value="521" | 521 | [[Уикипедия:Видео сабақтар]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 24] |- | data-sort-value="522" | 522 | [[Мұхтар Шаханов]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 24] |- | data-sort-value="523" | 523 | [[Қазақстан Республикасының салық жүйесі]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 24] |- | data-sort-value="524" | 524 | [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 24] |- | data-sort-value="525" | 525 | [[Шапырашты]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 23] |- | data-sort-value="526" | 526 | [[Шымкент]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 23] |- | data-sort-value="527" | 527 | [[Әмір Темір]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 23] |- | data-sort-value="528" | 528 | [[Химиялық элементтер тізімі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 23] |- | data-sort-value="529" | 529 | [[Компания]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 23] |- | data-sort-value="530" | 530 | [[Тәуке хан]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23] |- | data-sort-value="531" | 531 | [[Сабыржан Аққалықов]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 23] |- | data-sort-value="532" | 532 | [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23] |- | data-sort-value="533" | 533 | [[Бегайым]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 23] |- | data-sort-value="534" | 534 | [[Пеле]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%BB%D0%B5 23] |- | data-sort-value="535" | 535 | [[Қырғызстан]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 22] |- | data-sort-value="536" | 536 | [[Оливер Три]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 22] |- | data-sort-value="537" | 537 | [[Алакөл (көл)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 22] |- | data-sort-value="538" | 538 | [[Түрік қағанаты]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22] |- | data-sort-value="539" | 539 | [[Махамбет Өтемісұлы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22] |- | data-sort-value="540" | 540 | [[Болашақ ауылдық округі (Маңғыстау облысы)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96_%28%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 22] |- | data-sort-value="541" | 541 | [[Астана]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 22] |- | data-sort-value="542" | 542 | [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 22] |- | data-sort-value="543" | 543 | [[Қазақ тілі]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 22] |- | data-sort-value="544" | 544 | [[Алтын Орда]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 22] |- | data-sort-value="545" | 545 | [[:Санат:Қазақстан өзендері|Санат:Қазақстан өзендері]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 22] |- | data-sort-value="546" | 546 | [[Албан руы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 22] |- | data-sort-value="547" | 547 | [[Мұқаш Хасенов]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%88_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 22] |- | data-sort-value="548" | 548 | [[Қазақша Уикипедия]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 22] |- | data-sort-value="549" | 549 | [[Ашура]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D1%83%D1%80%D0%B0 22] |- | data-sort-value="550" | 550 | [[Алматы облысы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 22] |- | data-sort-value="551" | 551 | [[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 22] |- | data-sort-value="552" | 552 | [[Қазақмыс]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D0%BC%D1%8B%D1%81 21] |- | data-sort-value="553" | 553 | [[Орбұлақ шайқасы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 21] |- | data-sort-value="554" | 554 | [[Уикипедия тереңдігі]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D2%A3%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 21] |- | data-sort-value="555" | 555 | [[Мөде қаған]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%B4%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 21] |- | data-sort-value="556" | 556 | [[Қыпшақтар]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 21] |- | data-sort-value="557" | 557 | [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 21] |- | data-sort-value="558" | 558 | [[Қызанақ]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 21] |- | data-sort-value="559" | 559 | [[Ботбай]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 21] |- | data-sort-value="560" | 560 | [[Өзін-өзі өлтіру]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 21] |- | data-sort-value="561" | 561 | [[Қаракесек (Арғын)]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 21] |- | data-sort-value="562" | 562 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 21] |- | data-sort-value="563" | 563 | [[Қазақстандағы саяси партиялар]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 21] |- | data-sort-value="564" | 564 | [[Кейкі Көкембайұлы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96_%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 21] |- | data-sort-value="565" | 565 | [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 21] |- | data-sort-value="566" | 566 | [[Ферменттер]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 21] |- | data-sort-value="567" | 567 | [[Хлоропласт]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82 21] |- | data-sort-value="568" | 568 | [[Кенжеғали Кенжебаев]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21] |- | data-sort-value="569" | 569 | [[Ресей]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 21] |- | data-sort-value="570" | 570 | [[К-2]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A-2 21] |- | data-sort-value="571" | 571 | [[Шанышқылы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 21] |- | data-sort-value="572" | 572 | [[Түркістан (қала)]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 21] |- | data-sort-value="573" | 573 | [[Орыстар]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 21] |- | data-sort-value="574" | 574 | [[Ыбырай Алтынсарин]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 21] |- | data-sort-value="575" | 575 | [[Руслан Тай]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 21] |- | data-sort-value="576" | 576 | [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21] |- | data-sort-value="577" | 577 | [[Қан]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 21] |- | data-sort-value="578" | 578 | [[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 20] |- | data-sort-value="579" | 579 | [[Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалайтын халықаралық бағдарлама]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0 20] |- | data-sort-value="580" | 580 | [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 20] |- | data-sort-value="581" | 581 | [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20] |- | data-sort-value="582" | 582 | [[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 20] |- | data-sort-value="583" | 583 | [[Мұсылман]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD 20] |- | data-sort-value="584" | 584 | [[Сын есімнің шырайлары]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 20] |- | data-sort-value="585" | 585 | [[Нұрғожа Қыдырханұлы Чиняев]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A7%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D0%B5%D0%B2 20] |- | data-sort-value="586" | 586 | [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 20] |- | data-sort-value="587" | 587 | [[Көмірсулар]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 20] |- | data-sort-value="588" | 588 | [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 20] |- | data-sort-value="589" | 589 | [[Пікір]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%96%D0%BA%D1%96%D1%80 20] |- | data-sort-value="590" | 590 | [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 20] |- | data-sort-value="591" | 591 | [[Құм сағаты]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC_%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B 20] |- | data-sort-value="592" | 592 | [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 20] |- | data-sort-value="593" | 593 | [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 20] |- | data-sort-value="594" | 594 | [[Естай - Қорлан]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="595" | 595 | [[Тұмар ханша]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 19] |- | data-sort-value="596" | 596 | [[Сірке суы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%83%D1%8B 19] |- | data-sort-value="597" | 597 | [[Асқазан аурулары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="598" | 598 | [[Төртқара]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 19] |- | data-sort-value="599" | 599 | [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 19] |- | data-sort-value="600" | 600 | [[2GIS]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2GIS 19] |- | data-sort-value="601" | 601 | [[Сен-Назер-д'Од]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80-%D0%B4%27%D0%9E%D0%B4 19] |- | data-sort-value="602" | 602 | [[Қазақ шежірелерінің тізімі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19] |- | data-sort-value="603" | 603 | [[Әділ Герей (қалғай)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9%29 19] |- | data-sort-value="604" | 604 | [[Мүдде]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D0%B4%D0%B4%D0%B5 19] |- | data-sort-value="605" | 605 | [[Қой малының атаулары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="606" | 606 | [[Жетісу облысы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19] |- | data-sort-value="607" | 607 | [[Брест (Беларусь)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82_%28%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C%29 19] |- | data-sort-value="608" | 608 | [[Санжар Керімбай]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 19] |- | data-sort-value="609" | 609 | [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 19] |- | data-sort-value="610" | 610 | [[Қазақстан колледждері тізімі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19] |- | data-sort-value="611" | 611 | [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19] |- | data-sort-value="612" | 612 | [[Суан]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="613" | 613 | [[Бенгалдықтар]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 19] |- | data-sort-value="614" | 614 | [[Ұлы жүз]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 19] |- | data-sort-value="615" | 615 | [[Әбіш Кекілбайұлы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19] |- | data-sort-value="616" | 616 | [[Әмет-хан Сұлтан]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D0%B5%D1%82-%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="617" | 617 | [[Столыпин реформасы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 19] |- | data-sort-value="618" | 618 | [[Құйынды мекен (телехикая)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 19] |- | data-sort-value="619" | 619 | [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 19] |- | data-sort-value="620" | 620 | [[Амангелді Смағұлұлы Шабдарбаев]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 19] |- | data-sort-value="621" | 621 | [[Жамбыл облысы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19] |- | data-sort-value="622" | 622 | [[Дулат Бабатайұлы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19] |- | data-sort-value="623" | 623 | [[Құлқын]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD 19] |- | data-sort-value="624" | 624 | [[Әлпет]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BF%D0%B5%D1%82 19] |- | data-sort-value="625" | 625 | [[Ағылшын әліпбиі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 18] |- | data-sort-value="626" | 626 | [[Батыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18] |- | data-sort-value="627" | 627 | [[Макаров тапаншасы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 18] |- | data-sort-value="628" | 628 | [[Ұлпа]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0 18] |- | data-sort-value="629" | 629 | [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 18] |- | data-sort-value="630" | 630 | [[Ботай мәдениеті]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 18] |- | data-sort-value="631" | 631 | [[Жіңішке (Алматы облысы)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%88%D0%BA%D0%B5_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 18] |- | data-sort-value="632" | 632 | [[Бейсен Абайұлы Құранбек]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 18] |- | data-sort-value="633" | 633 | [[Егор Крид]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B3%D0%BE%D1%80_%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%B4 18] |- | data-sort-value="634" | 634 | [[Түйе малының атаулары]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 18] |- | data-sort-value="635" | 635 | [[Температура]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0 18] |- | data-sort-value="636" | 636 | [[Чили]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A7%D0%B8%D0%BB%D0%B8 18] |- | data-sort-value="637" | 637 | [[Парфюмер (роман)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%8E%D0%BC%D0%B5%D1%80_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 18] |- | data-sort-value="638" | 638 | [[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 18] |- | data-sort-value="639" | 639 | [[Қиық пирамида]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0 18] |- | data-sort-value="640" | 640 | [[Газ]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B7 18] |- | data-sort-value="641" | 641 | [[Жаппас]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 18] |- | data-sort-value="642" | 642 | [[Есет Көтібарұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="643" | 643 | [[Зу-Зу Күлпаш]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 18] |- | data-sort-value="644" | 644 | [[Көшпенділер (трилогия)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 18] |- | data-sort-value="645" | 645 | [[Мұхит Мерәліұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="646" | 646 | [[Табылды Досымов]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 18] |- | data-sort-value="647" | 647 | [[Үздік көмекші актриса үшін Оскар сыйлығы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96_%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 18] |- | data-sort-value="648" | 648 | [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 18] |- | data-sort-value="649" | 649 | [[Байұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="650" | 650 | [[Уикипедия:Жүктеу]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 18] |- | data-sort-value="651" | 651 | [[Теңіз жануарлары]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 18] |- | data-sort-value="652" | 652 | [[Шөмекей]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 18] |- | data-sort-value="653" | 653 | [[:Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер|Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 18] |- | data-sort-value="654" | 654 | [[Франция қалаларының тізімі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18] |- | data-sort-value="655" | 655 | [[Қазақстан тарихы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 18] |- | data-sort-value="656" | 656 | [[Ысты]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 17] |- | data-sort-value="657" | 657 | [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 17] |- | data-sort-value="658" | 658 | [[Балқаш]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17] |- | data-sort-value="659" | 659 | [[Ньютон заңдары]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 17] |- | data-sort-value="660" | 660 | [[Шиқан]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 17] |- | data-sort-value="661" | 661 | [[Пенде]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5 17] |- | data-sort-value="662" | 662 | [[Мәмлүктер]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%BB%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 17] |- | data-sort-value="663" | 663 | [[Kaspi Bank]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Kaspi_Bank 17] |- | data-sort-value="664" | 664 | [[Қазақ қыз-келіншектерінің ұлттық киімдері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7-%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="665" | 665 | [[Қысым]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC 17] |- | data-sort-value="666" | 666 | [[Қазақстан өзендері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="667" | 667 | [[Павлодар облысы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="668" | 668 | [[Ақмешіт әулие үңгірі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="669" | 669 | [[Баян-Өлгей аймағы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 17] |- | data-sort-value="670" | 670 | [[Желтоқсан көтерілісі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 17] |- | data-sort-value="671" | 671 | [[Аборт]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 17] |- | data-sort-value="672" | 672 | [[Бүйі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 17] |- | data-sort-value="673" | 673 | [[Оттегі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96 17] |- | data-sort-value="674" | 674 | [[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 17] |- | data-sort-value="675" | 675 | [[Сіргелі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 17] |- | data-sort-value="676" | 676 | [[Несие]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D1%81%D0%B8%D0%B5 17] |- | data-sort-value="677" | 677 | [[Нөмірді тазалаушы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B 17] |- | data-sort-value="678" | 678 | [[Қазақстан темір жолы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 17] |- | data-sort-value="679" | 679 | [[Шапағат медалі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 17] |- | data-sort-value="680" | 680 | [[Күнделік.кз]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 17] |- | data-sort-value="681" | 681 | [[Әлеуметтік география]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F 17] |- | data-sort-value="682" | 682 | [[Тұрар Рысқұлов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="683" | 683 | [[Жамбыл (Бәйдібек ауданы)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 17] |- | data-sort-value="684" | 684 | [[Әскери билет]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%82 17] |- | data-sort-value="685" | 685 | [[:Санат:Байғанин ауданы ауылдық округтері|Санат:Байғанин ауданы ауылдық округтері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="686" | 686 | [[Соқырішек]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 17] |- | data-sort-value="687" | 687 | [[Айбек Сейітов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="688" | 688 | [[Байбақты]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 17] |- | data-sort-value="689" | 689 | [[Абай облысы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="690" | 690 | [[Гүлбахрам Байбосынова]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 17] |- | data-sort-value="691" | 691 | [[Қадыр Мырза Әлі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 17] |- | data-sort-value="692" | 692 | [[Кіндік шеше]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 17] |- | data-sort-value="693" | 693 | [[Құдалық]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16] |- | data-sort-value="694" | 694 | [[Теміреткі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 16] |- | data-sort-value="695" | 695 | [[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 16] |- | data-sort-value="696" | 696 | [[ФИФА жыл ойыншысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%98%D0%A4%D0%90_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="697" | 697 | [[Ұстаз (цифрлық платформа)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 16] |- | data-sort-value="698" | 698 | [[Колорадо қоңызы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE_%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B 16] |- | data-sort-value="699" | 699 | [[Қарақалпақстан Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="700" | 700 | [[Динозаврлар]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 16] |- | data-sort-value="701" | 701 | [[Тасаттық]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 16] |- | data-sort-value="702" | 702 | [[Шеркеш]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 16] |- | data-sort-value="703" | 703 | [[Қауіпсіздік]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 16] |- | data-sort-value="704" | 704 | [[Аманат (партия)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 16] |- | data-sort-value="705" | 705 | [[Дүре]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D1%80%D0%B5 16] |- | data-sort-value="706" | 706 | [[Қаршыға Ахмедьяров]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%8C%D1%8F%D1%80%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="707" | 707 | [[:Сурет:Sura56.pdf|Сурет:Sura56.pdf]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASura56.pdf 16] |- | data-sort-value="708" | 708 | [[Отқа май құю]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 16] |- | data-sort-value="709" | 709 | [[Грек-түрік соғысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="710" | 710 | [[Қыз]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7 16] |- | data-sort-value="711" | 711 | [[Сырым Датұлы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="712" | 712 | [[Техникалық бақылау пункттері]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BF%D1%83%D0%BD%D0%BA%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="713" | 713 | [[Уикипедия:Форум/Басқалар]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 16] |- | data-sort-value="714" | 714 | [[Ақтөбе облысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="715" | 715 | [[Әлмерек абыз]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 16] |- | data-sort-value="716" | 716 | [[Баланы ұшықтау]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 16] |- | data-sort-value="717" | 717 | [[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="718" | 718 | [[Ақ Орда (мемлекет)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 16] |- | data-sort-value="719" | 719 | [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 16] |- | data-sort-value="720" | 720 | [[Қожа]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 16] |- | data-sort-value="721" | 721 | [[Тас дәуірі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="722" | 722 | [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="723" | 723 | [[Шығыс Еуропа жазығы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B 15] |- | data-sort-value="724" | 724 | [[Сұлтан Бейбарыс]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 15] |- | data-sort-value="725" | 725 | [[Мұстафа Шоқай]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 15] |- | data-sort-value="726" | 726 | [[:Санат:Қазақстан елді мекендері|Санат:Қазақстан елді мекендері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="727" | 727 | [[Қызылорда облысы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="728" | 728 | [[Көңіл шай]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 15] |- | data-sort-value="729" | 729 | [[Сиыр малының атаулары]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15] |- | data-sort-value="730" | 730 | [[Қожа Ахмет Ясауи]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 15] |- | data-sort-value="731" | 731 | [[Қорғансыздың күні (әңгіме)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 15] |- | data-sort-value="732" | 732 | [[Ұлт]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82 15] |- | data-sort-value="733" | 733 | [[Сиқым]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 15] |- | data-sort-value="734" | 734 | [[Қорқай дұғасы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="735" | 735 | [[Астана қаласының бас мешіті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="736" | 736 | [[Тапа-талтүс]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BF%D0%B0-%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81 15] |- | data-sort-value="737" | 737 | [[Қаңлылар]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 15] |- | data-sort-value="738" | 738 | [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15] |- | data-sort-value="739" | 739 | [[Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстанның ауыл шаруашылығы (1946-1960)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 15] |- | data-sort-value="740" | 740 | [[Моғолстан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="741" | 741 | [[Ұлытау облысы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="742" | 742 | [[Тараз]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 15] |- | data-sort-value="743" | 743 | [[Арыстан баб кесенесі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="744" | 744 | [[Қазақ ұлттық ырымдары]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 15] |- | data-sort-value="745" | 745 | [[Айша бибі кесенесі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="746" | 746 | [[Әбілқайыр хандығы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 15] |- | data-sort-value="747" | 747 | [[Қандала]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 15] |- | data-sort-value="748" | 748 | [[Дихан Қамзабекұлы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="749" | 749 | [[Бәйтерек (монумент)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 15] |- | data-sort-value="750" | 750 | [[Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%81_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="751" | 751 | [[Мәтіндік ақпарат]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82 15] |- | data-sort-value="752" | 752 | [[Ислам күнтізбесі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 14] |- | data-sort-value="753" | 753 | [[Кербұлақ ауданы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 14] |- | data-sort-value="754" | 754 | [[Ілияс Жансүгіров]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="755" | 755 | [[Ғалия Құсайынқызы Балтабаева]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%9A%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="756" | 756 | [[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="757" | 757 | [[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14] |- | data-sort-value="758" | 758 | [[Еуразия ұлттық университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="759" | 759 | [[Түркия]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 14] |- | data-sort-value="760" | 760 | [[Эмбриология]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 14] |- | data-sort-value="761" | 761 | [[Тоқтамыс хан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="762" | 762 | [[Астана күні (Қазақстан)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 14] |- | data-sort-value="763" | 763 | [[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="764" | 764 | [[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="765" | 765 | [[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар|Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="766" | 766 | [[Қасым Аманжолов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="767" | 767 | [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="768" | 768 | [[Ескендір Зұлқарнайын]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 14] |- | data-sort-value="769" | 769 | [[Мөңке би Тілеуұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="770" | 770 | [[Синтаксис]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 14] |- | data-sort-value="771" | 771 | [[Ләззат Оразханқызы Асанова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="772" | 772 | [[Айыртау ауданы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 14] |- | data-sort-value="773" | 773 | [[Қайрат Нұртас]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 14] |- | data-sort-value="774" | 774 | [[Әлем елдерінің тізімі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14] |- | data-sort-value="775" | 775 | [[Америка Құрама Штаттары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="776" | 776 | [[Үкі тағу]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BA%D1%96_%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%83 14] |- | data-sort-value="777" | 777 | [[Маңғыстау облысы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="778" | 778 | [[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="779" | 779 | [[Ғұндар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="780" | 780 | [[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="781" | 781 | [[Интернализм]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BC 14] |- | data-sort-value="782" | 782 | [[Батыс Түрік қағанаты]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 14] |- | data-sort-value="783" | 783 | [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="784" | 784 | [[Аналды секс]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 14] |- | data-sort-value="785" | 785 | [[Отырар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="786" | 786 | [[Қола дәуірі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="787" | 787 | [[Жошы хан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="788" | 788 | [[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 14] |- | data-sort-value="789" | 789 | [[Ұлыбритания]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 14] |- | data-sort-value="790" | 790 | [[Вульгаризм]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 14] |- | data-sort-value="791" | 791 | [[Сепаратизм]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%BC 14] |- | data-sort-value="792" | 792 | [[Жаманбай]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 14] |- | data-sort-value="793" | 793 | [[Мысық]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B 14] |- | data-sort-value="794" | 794 | [[Ақбілек (роман)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 14] |- | data-sort-value="795" | 795 | [[Зарина Кармен]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 14] |- | data-sort-value="796" | 796 | [[Қазақстан мерекелері]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="797" | 797 | [[Құлақ-мұрын дәрілері]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B-%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="798" | 798 | [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14] |- | data-sort-value="799" | 799 | [[Пластидтер]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 14] |- | data-sort-value="800" | 800 | [[Сібір хандығы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14] |- | data-sort-value="801" | 801 | [[Уикипедия]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 14] |- | data-sort-value="802" | 802 | [[Диалог]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3 13] |- | data-sort-value="803" | 803 | [[Биология]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 13] |- | data-sort-value="804" | 804 | [[Орта жүз]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13] |- | data-sort-value="805" | 805 | [[Каспий қоғамдық университеті]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="806" | 806 | [[Ақтамберді Сарыұлы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="807" | 807 | [[Үйсін мемлекеті]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="808" | 808 | [[Ядролық қару]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 13] |- | data-sort-value="809" | 809 | [[Аят әл-Курси]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 13] |- | data-sort-value="810" | 810 | [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 13] |- | data-sort-value="811" | 811 | [[Венесуэла]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%B0 13] |- | data-sort-value="812" | 812 | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 13] |- | data-sort-value="813" | 813 | [[Жапония қалаларының тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="814" | 814 | [[Моңғол шапқыншылығы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 13] |- | data-sort-value="815" | 815 | [[Ертай Ашықбаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="816" | 816 | [[Қалқаман Айымғазыұлы Сарин]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 13] |- | data-sort-value="817" | 817 | [[Романовтар әулеті]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="818" | 818 | [[Медресе]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5 13] |- | data-sort-value="819" | 819 | [[Грузия]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 13] |- | data-sort-value="820" | 820 | [[Ұйықтатын дәрілер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="821" | 821 | [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 13] |- | data-sort-value="822" | 822 | [[Қырғыз руы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 13] |- | data-sort-value="823" | 823 | [[Келінжан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="824" | 824 | [[Ұшқан ұя]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 13] |- | data-sort-value="825" | 825 | [[Қазақстан географиясы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="826" | 826 | [[Ислам]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 13] |- | data-sort-value="827" | 827 | [[Ұлы Жібек жолы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="828" | 828 | [[Райымбек батыр]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 13] |- | data-sort-value="829" | 829 | [[Аймақтан тыс құбылыстар]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 13] |- | data-sort-value="830" | 830 | [[Ақан сері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="831" | 831 | [[Жоспар]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%80 13] |- | data-sort-value="832" | 832 | [[Біржан Қожағұлұлы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="833" | 833 | [[Пастерлеу]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83 13] |- | data-sort-value="834" | 834 | [[Жақайым]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 13] |- | data-sort-value="835" | 835 | [[Қазақстан (корпорация)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%29 13] |- | data-sort-value="836" | 836 | [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан Жетісу облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="837" | 837 | [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="838" | 838 | [[Бекболат Әшекеев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="839" | 839 | [[Лионель Месси]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 13] |- | data-sort-value="840" | 840 | [[Әбу Насыр Әл-Фараби]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 13] |- | data-sort-value="841" | 841 | [[Құрмалас сөйлем]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 13] |- | data-sort-value="842" | 842 | [[Сәкен Сейфуллин]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 13] |- | data-sort-value="843" | 843 | [[Астана LRT]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 13] |- | data-sort-value="844" | 844 | [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="845" | 845 | [[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 13] |- | data-sort-value="846" | 846 | [[Қарғын (роман)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 13] |- | data-sort-value="847" | 847 | [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="848" | 848 | [[Дүние жүзі тілдері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="849" | 849 | [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="850" | 850 | [[Нұрсұлтан Назарбаев отбасы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="851" | 851 | [[Жәнібек хан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="852" | 852 | [[Бекет Мырзағұлұлы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="853" | 853 | [[Саржомарт]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 13] |- | data-sort-value="854" | 854 | [[Қазақстан қорықтарының тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="855" | 855 | [[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="856" | 856 | [[Қаракерей]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 12] |- | data-sort-value="857" | 857 | [[Құнанбай Өскенбайұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="858" | 858 | [[Атомның электрондық құрылысы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="859" | 859 | [[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="860" | 860 | [[Оралхан Бөкей]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 12] |- | data-sort-value="861" | 861 | [[Жиі қойылатын сұрақтар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D1%96_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%81%D2%B1%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="862" | 862 | [[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 12] |- | data-sort-value="863" | 863 | [[Қарахан мемлекеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="864" | 864 | [[Оқушы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B 12] |- | data-sort-value="865" | 865 | [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 12] |- | data-sort-value="866" | 866 | [[Кете (ру)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 12] |- | data-sort-value="867" | 867 | [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="868" | 868 | [[Бөкей Ордасы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="869" | 869 | [[Дулат Исабеков]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="870" | 870 | [[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="871" | 871 | [[Талқылау:Деректер қорының жүйесі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="872" | 872 | [[Қымыз]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 12] |- | data-sort-value="873" | 873 | [[Қант диабеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="874" | 874 | [[Конъюнктивит]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 12] |- | data-sort-value="875" | 875 | [[Ілия Жақанов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="876" | 876 | [[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="877" | 877 | [[Оразаның түрлері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="878" | 878 | [[Қаракесек (Әлімұлы)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 12] |- | data-sort-value="879" | 879 | [[Сабыркүл Жайлаубекқызы Асанова]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%BA%D2%AF%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12] |- | data-sort-value="880" | 880 | [[Алтын Орда хандарының тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="881" | 881 | [[Бақытжан Ертайұлы Ертаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="882" | 882 | [[Терістаңбалы (ру)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 12] |- | data-sort-value="883" | 883 | [[Аңырақай шайқасы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="884" | 884 | [[Қазақстанның еуропалық бөлігі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 12] |- | data-sort-value="885" | 885 | [[АҚШ доллары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="886" | 886 | [[Уикипедия:Санаттар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="887" | 887 | [[Сүре]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 12] |- | data-sort-value="888" | 888 | [[Қазақ ұлттық медицина университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="889" | 889 | [[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="890" | 890 | [[Данил Голубенко]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BB_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 12] |- | data-sort-value="891" | 891 | [[Жанғожа Нұрмұхамедұлы бастаған Сырдария қазақтарының көтерілісі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="892" | 892 | [[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="893" | 893 | [[Құлсары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="894" | 894 | [[Бесікке салу]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 12] |- | data-sort-value="895" | 895 | [[Уикипедия:Таныстыру]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 12] |- | data-sort-value="896" | 896 | [[Сиыр]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 12] |- | data-sort-value="897" | 897 | [[Үндістан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="898" | 898 | [[Қазақстан Республикасының заңдары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="899" | 899 | [[Sadraddin]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 12] |- | data-sort-value="900" | 900 | [[Аутизм]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%BC 12] |- | data-sort-value="901" | 901 | [[Ұлы Отан соғысы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="902" | 902 | [[Қарлұқ қағанаты]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 12] |- | data-sort-value="903" | 903 | [[Қызылорда]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 12] |- | data-sort-value="904" | 904 | [[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар/мамыр 2026|Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар/мамыр 2026]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%2F%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80_2026 12] |- | data-sort-value="905" | 905 | [[Таз руы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 12] |- | data-sort-value="906" | 906 | [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (5001-10000)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 12] |- | data-sort-value="907" | 907 | [[Елең-алаң]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D0%B5%D2%A3-%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3 12] |- | data-sort-value="908" | 908 | [[Исатай-Махамбет көтерілісі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="909" | 909 | [[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 12] |- | data-sort-value="910" | 910 | [[Байлар-Жандар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="911" | 911 | [[Өскемен]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 12] |- | data-sort-value="912" | 912 | [[Латын әліпбиі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 12] |- | data-sort-value="913" | 913 | [[Мардан Баймырзаұлы Сапарбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="914" | 914 | [[Сөз таптары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="915" | 915 | [[Нан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="916" | 916 | [[Барақ хан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="917" | 917 | [[Перикардит]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%82 12] |- | data-sort-value="918" | 918 | [[Ақтау]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 12] |- | data-sort-value="919" | 919 | [[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 12] |- | data-sort-value="920" | 920 | [[Карась әуежайы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8C_%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 12] |- | data-sort-value="921" | 921 | [[Биотехнология]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="922" | 922 | [[Нағашы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 12] |- | data-sort-value="923" | 923 | [[Ерлан Жақанұлы Қошанов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="924" | 924 | [[Қан мен тер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="925" | 925 | [[Уақ]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 12] |- | data-sort-value="926" | 926 | [[Сәукеле]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 12] |- | data-sort-value="927" | 927 | [[Ом заңы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8B 12] |- | data-sort-value="928" | 928 | [[Қайрат (футбол клубы)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 12] |- | data-sort-value="929" | 929 | [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="930" | 930 | [[Жүзу]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 12] |- | data-sort-value="931" | 931 | [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} mkvmx5xckg4ilso04sf8q1fesc8i6ra Үлгі:Молдова 10 782623 3622912 3622529 2026-06-27T11:52:10Z Мағыпар 100137 үлгі 3622912 wikitext text/x-wiki {{Навигациялық кесте |аты = Молдова |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |тақырып = [[Молдова]] |сурет = |үсті = |бөлім1 = Қалалары |тізім1 = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]{{•}} [[Единец]]{{•}} [[Каинары]]{{•}} [[Калараш]]{{•}} [[Каменка (Молдова)|Каменка]]{{•}} [[Кантемир (қала)|Кантемир]]{{•}} [[Кэушень]]{{•}} [[Кагул]]{{•}} [[Кишинев]]{{•}} [[Кодру]]{{•}} [[Комрат]]{{•}} [[Корнешты]]{{•}} [[Костешты]]{{•}} [[Красное (Молдова)|Красное]]{{•}} [[Криково]]{{•}} [[Криулень]]{{•}} [[Купчинь]]{{•}} [[Леова]]{{•}} [[Липканы]]{{•}} [[Маркулешты]]{{•}} [[Маяк (қала)|Маяк]]{{•}} [[Ниспорены]]{{•}} [[Окница]] }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]] [[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 835xyjibdzwzz84r8t5aw2prep0guk1 Ниматтулла Кассаб Әл-Хардини 0 782744 3622817 3620184 2026-06-27T05:17:32Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3622817 wikitext text/x-wiki {{Әулие|Есімі=Ниматтулла Кассаб Әл-Хардини|Туған күні=1808|Туған жері=Ливан|Қайтыс болған жері=Кфифане, Батрун, Солтүстік Ливан, Ливан|Қайтыс болған күні=14.12.1858|Монах есімі=Ниматулла|Сурет=Hardini.jpg|ені=220px|Зайырлы есімі=Юсеф Кассаб|Беатификацияланғаны=[[10 мамыр]] [[1998]] папамен Иоанн Павел II ғой|Канондалғаны=[[16 мамыр]] [[2004]] папамен Иоанн Павел II ғой|Түрі=католик|Commons=Maronite Catholic Church|Еске алу күні=14 желтоқсан}} '''Ниматтулла Кассаб әл-Хардини''' ({{Lang-ar|نعمة الله كساب الحرديني}}, 1808, Ливан – 1858 жылғы 14 желтоқсан, Кфифане, Солтүстік Ливан) — Рим-католик әулиесі, діни қызметкері және Маронит шіркеуінің монахы болды.. == Өмірбаян == Юсуф Кассаб 1808 жылы [[Ливан|Ливанның]] орталығындағы Хардин қаласында дүниеге келген. Ол 1816 жылдан 1822 жылға дейін бастауыш мектепте оқыған. 1828 жылы ол Әулие Антоний маронит [[Монастырь|монастырының]] [[Семинария|семинариясына]] түскен. 1830 жылы ол монастырь антын қабылдап, '''Ниматулла''' монастырь атауын алған. 1833 жылы 25 желтоқсанда ол діни қызметкер болып тағайындалған. Ол семинарияда теологиялық пәндерден сабақ берген. Оның шәкірттерінің арасында Әулие [[Шарбел Махлуф]] де болған. Рухани өмірінде ол Қасиетті Евхаристияны, Киелі [[Мәриям|Бикеш Марияны]] құрметтеуге және Қасиетті Розарий дұғасына көп көңіл бөлген. Ол 1858 жылы 14 желтоқсанда Ливанның Кфифан қаласындағы Әулие Киприан монастырында [[Пневмония|пневмониядан]] қайтыс болды. == Даңқтау == 1998 жылы 10 мамырда оны [[Папалық|Рим Папасы]] Иоанн Павел II баталады, ал 2004 жылы 16 мамырда ол әулие атанды. Католик шіркеуінде еске алу күні — [[14 желтоқсан]]. == Тағы қараңыз == * [[Рим Папасы Иоанн Павел II канондаған әулиелердің тізімі]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.hardini.org/ Әулие Ниматулла Қассаб Әл-Хардиниге арналған веб-сайт]сайтында{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090722023503/http://www.hardini.org/ |date=2009-07-22 }} {{In lang|en}}. * [http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20040516_al-hardini_en.html Өмірбаян]сайтында{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130830035132/http://www.vatican.va/news_services/liturgy/saints/ns_lit_doc_20040516_al-hardini_en.html |date=2013-08-30 }} {{In lang|en}}. etw6gtr9a5aqjgkzimgivvuqui2j20u Электрлі орындығы 0 782847 3622757 3621375 2026-06-26T18:15:48Z Kasymov 10777 «[[Санат:Электрлік|Электрлік]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Орындықтар|Орындықтар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622757 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Kemmler exécuté par l'électricité.jpg|thumb|240px|]] '''Электрлі орындығы''' — [[өлім жазасы]]н орындауға арналған қондырғы. Мұнда жоғары кернеулі [[электр тогы]]ның әсер ету арқылы адам өмірі тоқтатылады. [[Электрод]]тар ағаш орындыққа байланған адамның аяқтарына және басына қосылады. Оны 1881 жылы американ инженері [[Альфред Саутвик]] ойлап шығарды. Алғаш рет 1890 жылдың 6 тамызында [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] штатындағы түрмеде қолданылды. 1990 жылдарға дейін АҚШ-тағы ең таралған өлім жазасы ретінде болды.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/electrocution|title=Electrocution|website=www.britannica.com|access-date=2025-01-04}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Өлім жазасы]] [[Санат:Орындықтар]] c5j9r2b86f06uvioj926zl90btqylri Үлгі:Футбол-ту 10 782860 3622726 3621569 2026-06-26T17:46:41Z Kasymov 10777 + [[Санат:Flag template system]] ([[Уикипедия:Гаджеттер/Санат импорттау|Санат импорттау]]) 3622726 wikitext text/x-wiki <span style="white-space:{{safesubst:<noinclude/>yesno|{{{wrap|}}}|yes=normal|no=nowrap}}">{{Байрақ/{{{1}}} | Ту/nt | variant = {{{variant|{{{2|}}}}}} ұлттық футбол құрамасы | size = {{{өлшемі|}}} | altlink = ұлттық футбол құрамасы | altvar = футбол }}</span><noinclude> {{doc}} [[Санат:Flag template system]] </noinclude> pdfzxhgx7dzmc3s4yto2ddvwnpja3an 3622728 3622726 2026-06-26T17:47:36Z Kasymov 10777 3622728 wikitext text/x-wiki <span style="white-space:{{safesubst:<noinclude/>yesno|{{{wrap|}}}|yes=normal|no=nowrap}}">{{Байрақ/{{{1}}} | Ту/nt | variant = {{{variant|{{{2|}}}}}} ұлттық футбол құрамасы | size = {{{өлшемі|}}} | altlink = ұлттық футбол құрамасы | altvar = футбол }}</span><noinclude> {{doc}} [[Санат:Үлгілер:Байрақ]] </noinclude> qu9w64sb9vr9myv8jvdmcbpn1lyzcf5 Чагаңгуо 0 782866 3622743 3621618 2026-06-26T18:02:43Z Kasymov 10777 «[[Санат:Қытай қалалары|Қытай қалалары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622743 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Чагаңгуо |шынайы атауы = {{lang-zh|查干郭勒}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Қытай |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = 46|lat_min = 28|lat_sec = 44 |lon_dir = E|lon_deg = 90|lon_min = 44|lon_sec = 39 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы |кестедегі аймақ = Шыңжаң |аудан түрі = Аудан |ауданы = Шіңгіл (аудан){{!}}Шіңгіл |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = Теңіз деңгейінен биіктігі |орталығының биiктігі = 1279 |климаты = шұғыл континенталды |ресми тілі = қытай тілі |тұрғыны = 6 549 |санақ жылы = [[2010 жыл|2010]] |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[қазақтар]], [[қытайлар]] |конфессионалдық құрамы = [[мұсылмандар]], [[Атеист|атеисттер]] |этнохороним = чагаңгуолықтар |уақыт белдеуі = +8 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Чагаңгуо''' ({{lang-zh|查干郭勒}}) — [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]], [[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы]]ндағы [[Алтай аймағы]]на қарасты [[Шіңгіл (аудан)|Шіңгіл]] ауданындағы қала. Халқы — 6 549 адам<ref>[https://pan.baidu.com/wap/error?errortype=5&surl=#path=%252F%25E3%2580%258A%25E4%25B8%25AD%25E5%259B%25BD2010%25E5%25B9%25B4%25E4%25BA%25BA%25E5%258F%25A3%25E6%2599%25AE%25E6%259F%25A5%25E5%2588%2586%25E4%25B9%25A1%25E3%2580%2581%25E9%2595%2587%25E3%2580%2581%25E8%25A1%2597%25E9%2581%2593%25E8%25B5%2584%25E6%2596%2599%25E3%2580%258Bxls Қытай Халық Республикасының 2010 жылғы 1 қаңтардағы халық санағы]</ref>([[2010 жыл|2010]]). Чагаңгуоның басым көпшілігі — [[қазақтар]], соған байланысты қытай қазақтары арасында Чагаңгуо қаласы кездесіп отырады. == Орналасуы == [[Моңғолия]] шекарасына жақын орналасады, арақашықтығы небәрі 21 шақырым. [[Шіңгіл (аудан)|Шіңгіл]] ауданының орталығы [[Шіңгіл (қала)|Шіңгіл]] қаласынан 35 шақырым, провинция орталығы [[Үрімші]] қаласынан 364 шақырым, ал мемлекет орталығы — [[Бейжің]] қаласынан 2124 шақырым жерде жатыр. [[Қазақтар]] арасында Чагаңгуо деп аталады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Шіңгіл ауданы елді мекендері]] kctqbeomviyubfxp96w5oywzmw9gebk Ойыншықтар хикаясы 5 0 782885 3622745 3622483 2026-06-26T18:05:31Z Kasymov 10777 «[[Санат:Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері|Pixar студиясының толықметражды мультфильмдері]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Pixar мультфильмдері|Pixar мультфильмдері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622745 wikitext text/x-wiki {{Мультфильм |Атауы = Ойыншықтар хикаясы 5 |Шынайы атауы = {{lang-en|Toy Story 5}} |Басқаша атауы = |Сурет = Ойыншықтар хикаясы 5.jpg |Ені = |Сурет тақырыбы = |Түрі = [[Компьютерлік анимация|компьютерлік]] |Жанры = {{Unbulleted list | [[Кинокомедия|комедия]] | [[Шытырман оқиғалы фильм|шытырман оқиға]] | [[Отбасылық фильм|отбасылық]] }} |Приквелі = «[[Ойыншықтар хикаясы 4]]» (2019) |Сиквелі = |Режиссёрі = [[Эндрю Стэнтон]] |Продюсерлері = {{Unbulleted list | [[Пит Доктер]] {{small|(атқарушы)}} | Джонас Ривера {{small|(атқарушы)}} | Линдси Коллинз | Джессика Чой }} |Сценарийдің авторлары = Эндрю Стэнтон {{small|(сюжет/сценарий)}}<br>Кенна Харрис |Қоюшы суретші = Боб Поли |Дыбыстағандар = {{Unbulleted list | [[Том Хэнкс]] | [[Тим Аллен]] | [[Джоан Кьюсак]] | [[Конан О’Брайен]] | [[Скарлет Спирс]] | [[Грета Ли]] | [[Шелби Рабара]] | [[Майкал-Мишель Харрис]] | [[Крэйг Робинсон]] }} |Композиторы = [[Рэнди Ньюман]] |Аниматорлары = |Мультипликаторлары = |Операторы = Мэтт Оспбери<br>Жан-Клод Калаш |Дыбыс операторлары = |Студия = [[Walt Disney Pictures]]<br>[[Pixar Animation Studios]] |Мемлекет = {{USA}} |Дистрибьюторы = [[Walt Disney Studios Motion Pictures]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Ұзақтығы = 102 мин |Премьера = [[19 маусым]] [[2026 жыл кинода|2026]] |Бюджеті = [[АҚШ доллары|$]] 250 млн<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|title=Box Office: ‘Toy Story 5’ Eyes Record $150 Million-Plus Opening Weekend|lang=en-US|first=Rebecca.|last=Rubin|website=[[Variety]]|date=2026-06-17|publisher=[[Penske Media Corporation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617231803/https://variety.com/2026/film/box-office/toy-story-5-box-office-opening-weekend-estimates-1236782521/|archive-date=2026-06-17|access-date=2026-06-21|url-status=live}}</ref> |Түсім = $ 312 млн<ref name="BOM">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3344859137/?ref_=bo_hm_rd |title=Toy Story 5 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=2026-06-21}}</ref><ref name="NUM">{{Cite web |title= Toy Story 5 (2026) - Financial Information |url=https://www.the-numbers.com/movie/Toy-Story-5-(2026) |access-date=2026-06-21 |website=[[The Numbers]]}}</ref> |imdb_id = 29355505 |bcdb_link = |allrovi = |rottentomatoes = |Сайты = |Commons = }} '''«Ойыншықтар хикаясы 5»''' ({{Lang-en|Toy Story 5}}) — [[Pixar Animation Studios]] студиясы әзірлеп жатқан [[АҚШ кинематографы|америкалық]] [[Толықметражды фильм|толықметражды]] [[Компьютерлік анимация|компьютерлік-анимациялық]] [[Кинокомедия|комедиялық]]-[[шытырман оқиғалы фильм]]. Бұл — «[[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы (франшиза)|хикаясы]]<nowiki/>» франшизасының бесінші бөлімі және «[[Ойыншықтар хикаясы 4|Ойыншықтар]] [[Ойыншықтар хикаясы 4|хикаясы 4]]<nowiki/>» (2019) мультфильмінің [[Сиквел|жалғасы]]. Фильмнің режиссері әрі сценарийшісі — [[Эндрю Стэнтон]]. Кейіпкерлерді дыбыстауға [[Том Хэнкс]], [[Тим Аллен]], [[Джоан Кьюсак]], [[Эрни Хадсон]], [[Конан О’Брайен]] және [[Анна Фэрис]] қатысты. 2019 жылдың ақпанында Аллен «Ойыншықтар хикаясы» фильмінің бесінші бөлімін жасауға қызығушылық танытты. Сол жылдың мамыр айында Хэнкс «Ойыншықтар хикаясы 4» франшизаның қорытынды бөлімі болады деп мәлімдегенімен, бесінші бөлімді шығару мүмкіндігі бәрібір ашық қалды. Жобаның әзірленіп жатқаны 2023 жылдың ақпанында ресми түрде расталды, ал Хэнкс пен Аллен өз кейіпкерлерін дыбыстауға қайта оралды. 2024 жылдың маусымында Стэнтонның туынды режиссері болып тағайындалғаны белгілі болды, ал екі айдан кейін оның сценарий де жазатыны расталды. Бұл — франшизаның тең автор [[Джон Лассетер]]дің қатысуынсыз жасалған алғашқы мультфильмі; 2018 жылдың соңында ол режиссерлік өкілеттігін тапсырып, Pixar студиясынан кеткен болатын. «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмінің премьерасы 2026 жылдың 9 маусымында өтті, ал үлкен экрандарға 19 маусымда шықты. == Сюжеті == Вуди тастанды ойыншықтарға иелерін табуға көмектесу үшін Бонниді тастап кеткеннен кейін, Джесси оның бөлмесіндегі ойыншықтар тобына жетекшілік етті, ал Базз Лайтер оның көмекші командирі ретінде қызмет атқарады. Соған қарамастан, сегіз жасар Бонни өзінің жаңа сүйікті ойыншығына — «Лилипад» деп аталатын бақа тәрізді планшетке бауыр басып қалды.<ref name=":0">{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-06-13 |title=Pixar Gives First Look at 'Toy Story 5,' Teases New Original 'Gatto' at Annecy |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toy-story-5-first-look-pixar-1236290167/ |access-date=2025-06-13 |website=The Hollywood Reporter}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Taylor |first=Drew |date=2025-06-13 |title=First Footage From Pixar's 'Toy Story 5' Is Completely Unbelievable |url=https://www.thewrap.com/toy-story-5-first-footage-opening-sequence-annecy/ |access-date=2025-06-13 |website=TheWrap}}</ref> == Рөлдерді дыбыстағандар == {{Басты мақала|Ойыншықтар хикаясы франшизасы кейіпкерлерінің тізімі}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;" |- ! scope="col" style="width:22%;" | Актер ! scope="col" style="width:23%;" | Кейіпкер ! scope="col" style="width:45%;" | Сипаттамасы ! scope="col" class="unsortable" style="width:10%;" | Дер. |- | [[Том Хэнкс]] || ''[[Шериф Вуди]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/toy-story-5-cast-actors-characters/ |title='Toy Story 5': Meet the Voices Behind Each Animated Character |publisher=The Hollywood Reporter |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}} |- | [[Тим Аллен]] || ''[[Базз Лайтер]]'' || Ғарыш рейнджері-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Джоан Кьюсак]] || ''[[Джесси (Ойыншықтар хикаясы)|Джесси]]'' || Ковбой-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Грета Ли]] || ''Лилипад'' || Ақылды планшет, басты теріс кейіпкер || {{center|<ref name="GretaLee">{{cite web |url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2026/06/08/3M4UD5ZWK5B4VHP6YBHFZJHJL4/ |title=Greta Lee Joins 'Toy Story 5' as Dream Role |publisher=The Chosun Daily |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}} |- | [[Блейк Кларк]] || ''Спиралька'' || [[Тақса]]-серіппе || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Джон Ратценбергер]] || ''Хэмм'' || Шошқа-ақшажинағыш || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Тони Хейл]] || ''Вилкинс'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Конан О’Брайен]] || ''Умные Брюки'' || Түбекке отыруды үйрететін ескі гаджет || {{center|<ref name="ConanObrien">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=-VtEwje7QOI |title=Conan O'Brien talks 'Toy Story 5' |publisher=Good Morning America |lang=en |accessdate=2026-06-25}}</ref>}} |- | [[Крэйг Робинсон]] || ''Атлас'' || Сөйлейтін бегемот-навигатор || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Шелби Рабара]] || ''Снэппи'' || Ойыншық сандық камера || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Скарлет Спирс]] || ''Бонни'' || Ойыншықтардың иесі қыз бала || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Майкал-Мишель Харрис]] || ''Блейз'' || Жануарларды жақсы көретін 8 жасар қыз || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Мэтти Мэтисон]] || ''Доктор Наткейс'' || Техникадан қорқатын жержаңғақ-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Уоллес Шон]] || ''Рекс'' || Тираннозавр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Джефф Бергман]] || ''[[Картоп бас мырза]]'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | Анна Вочино || ''Картоп бас ханым'' || Ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Энни Поттс]] || ''[[Бо Пип]]'' || Түнгі шам-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Бонни Хант]] || ''Долли'' || Шүберек қуыршақ || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | {{iw|Мелисса Вильясеньор|Мелисса Вильясеньор||Melissa Villaseñor}} || ''Карен Беверли'' || Қоқыстан жасалған ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Джон Хопкинс (актер)|Джон Хопкинс]] || ''Колючка'' || Кірпі-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Кристен Шаал]] || ''Трикси'' || Трицератопс-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Эрни Хадсон]] || ''Жауынгер Карл'' || [[G.I. Joe]]-фигурасы || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Киану Ривз]] || ''Дюк Бубумс'' || Пластикалық каскадёр-ойыншық || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Лори Алан]] || ''Андерсон ханым'' || Боннидің анасы || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Джей Эрнандес]] || ''Андерсон мырза'' || Боннидің әкесі || {{center|<ref name="CastList" />}} |- | [[Анна Фэрис]] || — || Белгісіз рөл || {{center|<ref name="CastList" />}} |} === Қазақша дубляж === [[Қазақстан]]да фильм 2026 жылдың 18 маусымында кінотеатрларға «Ойыншықтар хикаясы 5» деген ресми атаумен прокатқа шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильмі прокатқа шықты|url=https://baribar.kz/270623/oiynshyqtar-hikayasy-5-multfilmi-prokatqa-shyqty/|author=Таңшолпан Бегалықызы|website=Baribar.kz|date=2026-06-18|language=|accessdate=2026-06-25}}</ref> Туындының мемлекеттік тілдегі ресми дубляжын «[[Disney Character Voices International]]<nowiki/>» компаниясының тапсырысымен Алматы қаласында орналасқан «[[MovieDalen]]<nowiki/>» дыбыс жазу студиясы дайындады. ==== Өндіріс және актерлік құрам ==== Дубляж процесі бір айға созылған қарқынды шығармашылық жұмысты қамтыды. Жоба [[Walt Disney Pictures]] компаниясының халықаралық контентті жергілікті тілдерге бейімдеу бағдарламасы аясында тікелей шетелдік студияның қаржыландыруымен жүзеге асты. Қазақ тілді локализацияның шығармашылық жетекшісі болып дубляж режиссері [[Шах-Мұрат Ордабаев]] бекітілді. Ол режиссерлік қызметпен қатар, туындыдағы танымал Рекс динозаврының кейіпкерін өзі дыбыстап шықты.<ref>{{Cite web|title=«Ойыншықтар хикаясы 5» қазақ тілінде көрерменге жол тартты|url=https://qazaqstan.tv/news/228489|author=Назерке Өтеген|website=[[Qazaqstan (телеарна)|Qazaqstan]]|date=2026-06-19|accessdate=2026-06-25}}</ref> * Режиссері әрі шығармашылық жетекшісі — [[Шах-Мұрат Ордабаев]] * Дыбыс операторы және микс-студия — «MovieDalen» '''Ролдерді дубляждағандар:''' * Вуди — [[Әлихан Лепесбаев]] * Базз Лайтер — [[Бақытжан Жармұхамбетов]] * Джесси — [[Аида Мырзабаева]] * Лилипад (басты антагонист-планшет) — [[Динара Нығметуллина]] * Рекс — [[Шах-Мұрат Ордабаев]] * Созалақ — [[Әбілмансұр Серіков]] * Смарти-Пэнтс — [[Нұрсұлтан Кубиев]] * Снэппи — [[Ақерке Абдолдаева]] * Тікенек мырза — [[Асан Мәжит]] * Трикси / Боннидің анасы — [[Зарина Кармен|Зарина Кәрмен]] * Долли — [[Бота Мия]] * Бонни Андерсон — [[Айзере Беркімбай]] * Блейз — [[Риана Ренат]] == Өндірісі == === Әзірлеу === 2020—2022 жылдар аралығында [[COVID-19 пандемиясы]] мен оның кино өндірісіне және прокатқа тигізген әсеріне байланысты, сондай-ақ басқа да себептермен Pixar студиясы анимациялық фильмдерін прокатқа шығара алмады. «[[Алға (мультфильм)|Алға]]<nowiki/>» мультфильмі кинотеатрларға жеткенімен, індеттің таралуына байланысты тез арада үйден көру форматына ауыстырылды, ал «[[Жан (мультфильм)|Жан]]<nowiki/>», «[[Лука (мультфильм)|Лука]]<nowiki/>» және «[[Мен қызармын]]<nowiki/>» туындылары кинотеатрларға мүлдем шықпай қалды, бұл олардың табыстылығын айтарлықтай төмендетті.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Экранға шыққан «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» мультфильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Осы жағдай мен басқа анимациялық студиялардың кассалық хиттерді ұсынудағы жетістіктері аясында, Pixar студиясының иесі — Disney компаниясы өз анимациялық студияларын қайтадан табыс әкелуге мәжбүрлейтін жоспар құруға тиіс болды. Осы тұрғыда 2023 жылдың ақпанында Disney акционерлерімен кездесуде компанияның бас директоры [[Боб Айгер]] алдағы жылдары [[Walt Disney Animation Studios|Disney]] мен [[Pixar Animation Studios|Pixar]] анимациялық студиялары қауіпсіз инвестиция болып табылатын сәтті [[Медиафраншиза|франшиза]]ларға назар аударатынын мәлімдеді және ерекше табысты франшизалардың үш жалғасын шығаратынын жариялады: олар — Disney студиясынан «[[Мұзды өлке 3]]<nowiki/>» пен «[[Зоотопия 2]]<nowiki/>» және Pixar студиясынан «Ойыншықтар хикаясы 5». Бұл мультфильмдердің алдыңғы бөлімдерінің әрқайсысы миллиард доллардан астам табыс тауып, «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» сыйлығына ұсынылған немесе оны жеңіп алған болатын.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} Сонымен қатар Айгер компанияның 7000 қызметкерін жұмыстан шығаратынын хабарлады, бұл Disney-ге 5,5 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді деп күтілуде.{{Refn|Anthony D'Alessandro, [https://deadline.com/2022/01/turning-red-skips-theaters-disney-premiere-1234906438/ Pixar’s ‘Turning Red’ Skips Theaters & Heads To Disney+], January 7, 2022, Deadline}} === Кастинг === 2023 жылдың 9 ақпанында [[Тим Аллен]] бұған дейінгі «[[Базз Лайтер (мультфильм)|Базз Лайтер]]<nowiki/>» спин-оффында бұл кейіпкерді [[Крис Эванс]] дыбыстағанына қарамастан, осы фильмдегі [[Базз Лайтер]] рөлін дыбыстауға қайта оралатынын растады. == Музыкасы == [[Рэнди Ньюман]] «Ойыншықтар хикаясы 5» фильмінің саундтрегін жазуға қайта оралды, ол бұған дейін алғашқы төрт бөлімнің де музыкасын шығарған болатын.<ref>{{cite web|title=Randy Newman Scoring Pixar's ''Toy Story 5''|url=https://filmmusicreporter.com/2026/02/19/randy-newman-scoring-pixars-toy-story-5/|website=Film Music Reporter|access-date=2026-02-19}}</ref> 1 маусымда, көптеген болжамдардан кейін,<ref>{{Cite web|last=Willman|first=Chris|date=2026-05-29|title=‘Toy Story’ or Tay Story? Easter Eggs in New ‘TS’ Billboard Campaign Heighten Fans’ Belief That Taylor Swift Is Involved in Pixar Sequel|url=https://variety.com/2026/music/news/toy-story-5-taylor-swift-billboards-rumors-easter-eggs-1236762589/|access-date=2026-05-31|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|last=Garner|first=Glenn|date=2026-05-30|title='Toy Story 5' Has Swifties Speculating With 'TS' Billboard|url=https://deadline.com/2026/05/toy-story-5-swifties-speculating-ts-billboard-1236931161/|access-date=2026-05-31|website=[[Deadline Hollywood]]|lang=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-05-31|title=Why fans are convinced Taylor Swift could be joining Toy Story 5|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/culture/taylor-swift-toy-story-5-billboards-b2986763.html|access-date=2026-05-31|website=[[The Independent]]|lang=}}</ref> [[Тейлор Свифт]] фильмге арналған «[[I Knew It, I Knew You]]<nowiki/>» атты өзіндік әнін таныстырды. Бұл туындыны Свифт пен [[Джек Антонофф]] бірлесіп жазып, продюсерлік еткен. Әннің тұсаукесері 2026 жылдың 5 маусымында өтті.<ref>{{Cite web|last=Legaspi|first=Althea|last2=Blistein|first2=Jon|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Will Return to Country Roots on New Song 'I Knew It, I Knew You' for 'Toy Story 5'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-toy-story-5-1235570461/|access-date=2026-06-01|website=Rolling Stone|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-06-01|title=Taylor Swift Announces New Song 'I Knew It, I Knew You' for Disney and Pixar's 'Toy Story 5'|url=https://thewaltdisneycompany.com/news/taylor-swift-toy-story-5/|access-date=2026-06-01|website=The Walt Disney Company|lang=en-US}}</ref> == Премьера және пікірлер == Мультфильмнің премьерасы 2026 жылдың 19 маусымында өтті.<ref>{{cite web|last=Couch|first=Aaron.|title=Disney Sets ''Toy Story 5'', ''Mandalorian & Grogu'' for 2026, Delays Live-Action ''Moana'' by a Year|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|website=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2025-03-09|date=2024-04-05|archive-date=2024-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240407182032/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/disney-sets-toy-story-5-mandalorian-and-grogu-1235867413/|url-status=live}}</ref> [[IGN]] басылымынан Клинт Гейдж туындыға 10-нан 7 ұпай беріп, мультфильмнің соңын жоғары бағалады.<ref>{{Cite web|url=https://www.ign.com/articles/toy-story-5-review|title=Like Woody, Buzz and the Rest of the Gang, Pixar’s Latest in Its Unending Series of Toy Story Movies Eventually Finds a Reason to Exist|lang=en|first=Clint|last=Gage|website=IGN|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> [[The Guardian]]-нан [[Питер Брэдшоу]] жобаға 5-тен 2 жұлдыз қойып, франшизаның өз-өзін тауысқанын жазды.<ref>{{Cite news|title=Toy Story 5 review – Pixar franchise needs new batteries|first=Peter|last=Bradshaw|url=https://www.theguardian.com/film/2026/jun/16/toy-story-5-review-pixar-franchise-needs-new-batteries|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19|lang=en-GB}}</ref> [[The A.V. Club]]-тан Джесси Хассенджер «Ойыншықтар хикаясы 5» мультфильміне «B+» деген баға беріп, ондағы ұшқыр әзілдерді ерекше атап өтті.<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/toy-story-5-review|title=The fifth time is still pretty charming in a tech-forward Toy Story|lang=en-US|website=AV Club|access-date=2026-06-19}}</ref> [[Variety]]-ден Оуэн Глейберман бұл туындыны киносерияның тамаша аяқталуы деп санауға болады деген пікір білдірді.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/reviews/toy-story-5-review-tom-hanks-joan-cusack-tim-allen-1236779443/|title=‘Toy Story 5’ Review: The Fifth Time’s the Charm in a Nimble, Moving, Irresistible Sequel That Takes on the Threat of Tech Toys|lang=en-US|first=Owen|last=Gleiberman|website=Variety|date=2026-06-16|access-date=2026-06-19}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:«Ойыншықтар тарихы» сериясының мультфильмдері]] [[Санат:Ағылшын тілді мультфильмдер]] [[Санат:Pixar мультфильмдері]] [[Санат:АҚШ компьютерлік анимациялық фильмдері]] [[Санат:Эндрю Стэнтонның мультфильмдері]] [[Санат:Walt Disney студиясының толықметражды мультфильмдері]] [[Санат:АҚШ сиквел-фильмдері]] [[Санат:Мультфильмдердің сиквелдері]] [[Санат:2026 жылғы компьютерлік анимациялық фильмдер]] [[Санат:2026 жылғы АҚШ мультфильмдері]] 9fsu7op6apgnqav3ir16er7dnf7ljgt Александр фон Гумбольдт қоры 0 782887 3622771 3621838 2026-06-26T18:22:36Z Kasymov 10777 «[[Санат:Ғылым|Ғылым]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622771 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Сыйлық | атауы = Гумбольдт сыйлығы | сурет = Bonn,_Alexander-von-Humboldt-Stiftung.jpg | сурет_ені = 200px | сурет_сипаттамасы = Бонн қаласындағы Александр фон Гумбольдт қорының ғимараты | негізі_қаланды = 1953 | мемлекет = {{Байрақ|Германия}} | сайт = https://www.humboldt-foundation.de/ | алдыңғы = | келесі = }} '''Гумбольдт сыйлығы''' ({{lang-de|Humboldt-Forschungspreis}}) - [[Германия|Германияның]] [[Александр Гумбольд|Александр фон Гумбольдт]] қоры тарапынан шетелдік [[ғалымдар|ғалымдарға]] берілетін ғылыми марапат. Бұл сыйлық әртүрлі елдердің жоғары білікті зерттеушілеріне Германия ғалымдарымен ынтымақтастықта өз таңдауы бойынша ғылыми жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді.<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20190414043414/http://www.humboldt-foundation.de/web/about-us.html|title=About us|author=|date=|website=humboldt-foundation.de|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=eng}}</ref> Қор жыл сайын конкурстық негізде 700-ден астам зерттеу стипендиясын тағайындайды. Бұл стипендиялар негізінен жаратылыстану ғылымдары (соның ішінде [[математика]]) мен [[гуманитарлық ғылымдар]] саласындағы зерттеушілерге беріледі. Аталған стипендиялардың қатарында Гумбольдт профессорлығы және [[Софья Ковалевская сыйлығы]] сияқты ірі ғылыми марапаттар бар. Германияда Қордың стипендиялары ең беделді ғылыми қолдаулардың бірі болып саналады. Қордың түлектер қауымдастығына әлемнің 130-дан астам еліндегі 26 мыңнан астам гумбольдтшы кіреді, олардың арасында 50 [[Нобель сыйлығы|Нобель сыйлығының]] лауреаты бар. [[Ресей|Ресейде]] гумбольдтшылардың ең ірі клубтары [[Мәскеу]] мен [[Жаңасібір|Новосібір]] қалаларында орналасқан.<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20190416164039/http://www.humboldt-foundation.de/web/statistics.html|title=statistical trend|author=|date=|website=humboldt-foundation.de|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=eng}}</ref> == Тарихы == Қор алғаш рет 1860 жылы [[Берлин]] қаласында шетелде ғылыми зерттеулер жүргізетін неміс ғалымдарын қолдау мақсатында құрылған.<ref>{{cite web|url=https://www.humboldt-foundation.de/en/explore/about-the-humboldt-foundation/history|title=History|author=|date=|website=humboldt-foundation.de|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=eng}}</ref> Ол әмбебап ғалым Александр фон Гумбольдттың құрметіне аталған. 1923 жылы орын алған гиперинфляция салдарынан қаржылық қиындықтарға байланысты Қор өз қызметін тоқтатты. 1925 жылы Қор қайта құрылып, оның жаңа мақсаты Германияда білім алып, ғылыми зерттеулер жүргізуге ниетті, Германияға оң көзқарастағы дарынды шетелдік студенттерді тарту болды.<ref>{{cite web|url=https://www.sehepunkte.de/2013/10/22144.html|title=Holger Impekoven|author=|date=|website=sehepunkte.de|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=eng}}</ref> [[1945 жыл|1945 жылы]] Германияның жеңілісінен кейін Қор екінші рет өз қызметін тоқтатты. Кейін 1953 жылғы 10 желтоқсанда [[Бонн-Бад-Годесберг]] қаласында физик [[Вернер Гейзенберг|Вернер Гейзенбергтің]] жетекшілігімен қайта құрылды. Қордың жаңа миссиясы — жынысына, нәсіліне, дініне немесе саяси көзқарасына қарамастан шетелдік ғалымдарға Германияда ғылыми тағылымдамадан өту арқылы өздерінің академиялық даярлығын жалғастыруға мүмкіндік беретін стипендиялар тағайындау болды.<ref>{{cite web|url=https://studycor.com/organizations/funding/alexander-von-humboldt-foundation/|title=Alexander von Humboldt Foundation|author=|date=|website=studycor.com|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=eng}}</ref> 2016 жылы Қор академиялық еркіндікті қолдауға және қауіп-қатерге ұшыраған ғалымдарға көмек көрсетуге бағытталған ғылыми-зерттеу институттары, университеттер және ғылыми ұйымдардан тұратын халықаралық желі — Scholars at Risk (SAR) ұйымының Германия бөлімін құруға атсалысты.<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20180220151835/https://www.humboldt-foundation.de/web/press-release-2016-21.html|title=German Universities unite to provide more support for threatened researchers|author=|date=|website=humboldt-foundation.de|publisher=|accessdate=2026-06-25|lang=eng}}</ref> == Дереккөздер == [[Санат:Германиядағы ғылым]] duv8zr3lc7f4s5jmoqncxzcrj0htga6 Санат:Жеке кеңістік 14 782891 3622730 3622066 2026-06-26T17:50:21Z Kasymov 10777 3622730 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Personal space}} [[Санат:Азаматтық құқықтар және бостандықтар]] fu1i5mlt835h3xdy74cqaqyr0zfszcj Үлгі:Турнир32 10 782894 3622733 3622115 2026-06-26T17:53:07Z Kasymov 10777 3622733 wikitext text/x-wiki {{#invoke:RoundN|main|columns=5}}<noinclude>[[Санат:Үлгілер:32 командаға арналған турнир кестесі]]{{doc}}</noinclude> f68uqmnx46i66txpz3zh4y33i8q8xpe Фриц Габер 0 782904 3622750 3622280 2026-06-26T18:10:38Z Kasymov 10777 /* Сілтемелер */ 3622750 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Фриц Хабер |Шынайы есімі = нем. Fritz Haber [ ˈhaːbɐ ] |Суреті = Portret_van_Professor_Fritz_Haber,_een_chemicus_uit_Duitsland_(foto_1918-_1934),_SFA002023057.jpg |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 9.12.1868 |Туған жері = {{Туған жері|Бреслау|Бреслауда}}, [[Пруссия Корольдігі]] |Қайтыс болған күні = 29.1.1934 |Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Базель|Базельда}}, [[Швейцария]] |Азаматтығы = {{байрақ|Герман империясы}}<br> {{байрақ|Веймар республикасы}} |Жұбайы = |Балалары = |Ғылыми аясы = [[химик]], [[физик]], [[инженер]], [[университет оқытушысы]], [[физикалық химия]] |Жұмыс орны = [[ETH Цюрих]]<br>[[Карлсруэ университеті]] |Ғылыми дәрежесі = [[Философия докторы]] (1896) |Ғылыми атағы = |Альма-матер = [[Берлин техникалық университеті]]<br>[[Гейдельберг университеті]]<br>[[Берлин Гумбольдт университеті]] |Ғылыми жетекші = [[Роберт Бунзен]] |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = Химик және ауылшаруашылық химигі ретінде танымал |Марапаттары = {{Нобельдік медаль}} [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[1918 жыл ғылымда|1918]])<br> [[Харнак медалі]] (1926)<br> [[Вильгельм Экснер медалі]] (1929)<br> [[Румфорд медалі]] (1932) |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Фриц Габер''' ({{Lang-de|Fritz Haber}} [ {{IPA|ˈhaːbɐ|lang}} ], [[9 желтоқсан]] [[1868 жыл|1868]], [[Вроцлав|Бреслау]], Пруссия корольдігі — [[29 қаңтар]] [[1934 жыл|1934]], [[Базель]], [[Швейцария]]) — неміс химик, агрохимик, «химиялық қарудың атасы», [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты]] (1918). Габер тыңайтқыштар мен жарылғыш заттарды өндіру үшін қажетті [[аммиак]] [[Анализ және синтез|синтезіне]] (Габер процесі) қосқан үлесі үшін Нобель сыйлығын алды. [[Макс Борн|Макс Борнмен]] бірге ол [[Иондық байланыс|иондық байланыстар арқылы]] түзілген қатты денелердің торлы энергиясын бағалау әдісі ретінде Борн — Габер циклін ұсынды. Габер сонымен қатар ғылыми зерттеулерді әскери қажеттіліктерге бағындырған алғашқы ғалым болып саналады: ол [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде [[хлор]] мен басқа да улы газдарды пайдалану әдістерін әзірледі, кейінірек [[Химиялық қару|химиялық соғыс агенттерін]] ([[инсектицидтер]] деген атпен) жасауға қатысты<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>. == Алғашқы жылдар == [[Вроцлав|Бреслауда]] (қазіргі [[Вроцлав]], [[Польша]]) қаланың ең көне [[Хасидизм|хасид]] отбасыларының бірінде дүниеге келген. Ересек кезінде (1892—1894) ол [[Яһудилік|иудаизмнен]] бас тартып, [[Христиандық|христиан]] дінін қабылдады. Әкесі қаладағы көрнекті бизнесмен болған; анасы босану кезінде қайтыс болған. 1886 жылдан 1891 жылға дейін Габер Гейдельберг университетінде [[Роберт Вильгельм Бунзен|Роберт Бунзеннің]] қол астында, Берлин университетінде (қазіргі Гумбольдт университеті) [[Август Вильгельм Гофман|Август Вильгельм Гоффманның]] тобында және Шарлоттенбург техникалық колледжінде (қазіргі Берлин техникалық университеті) Карл Либерманның қол астында оқыды. == Габер — Бош процессі және Нобель сыйлығы == 1894 жылдан 1911 жылға дейін Карлсруэ университетінде жұмыс істеп жүргенде, ол Карл Бошпен бірге Габер процесін жасап шығарды, онда аммиак жоғары температура (600 °C) және жоғары қысым (200 атм) жағдайында және [[Катализатор|катализатордың]] ([[осмий]]) қатысуымен [[сутегі]] мен атмосфералық [[Азот|азоттан]] түзіледі. 1918 жылы осы еңбегі үшін [[Химия саласындағы Нобель сыйлығы|химия бойынша Нобель сыйлығына]] ие болды. Габер — Бош процесі өнеркәсіптік химиядағы маңызды кезең болды, себебі ол [[Азотты тыңайтқыштар|азот тыңайтқыштарын]], [[Жарылғыш заттар|жарылғыш заттарды]] және химиялық шикізатты өндіруді табиғи [[Кенорын|кен орындарынан]], әсіресе [[Чили]] негізгі (және жалғыз дерлік) өндірушісі болған [[Натрий нитраты|натрий нитратынан]] (қазбаға айналған [[Натрий нитраты|чили селитрасынан]]) тәуелсіз етті. Арзан азот тыңайтқыштарының кенеттен пайда болуы XX ғасырда Еуропа мен Американың индустриалды қоғамдарында мальтус қаупінің алдын алуға көмектесті деп саналады. Чили нитратының өндірісі 1925 жылы 2,5 миллион тоннадан (өндіріс 60 000 адамды жұмыспен қамтыды, шикізат құны тоннасына 45 доллар) 14 133 жұмысшы өндірген 800 000 тоннаға дейін төмендеді және 1934 жылы тоннасына 19 доллардан сатылды. Габер сонымен қатар жану реакциялары, теңіз суынан алтын алу, адсорбциялық әсерлер, [[электрохимия]] және бос радикалды зерттеулермен айналысты (Фентон реакциясын қараңыз). Оның 1911 жылдан 1933 жылға дейінгі жұмыстарының көп бөлігі [[Берлин|Берлиннің]] [[Далем]] кварталындағы Кайзер Вильгельм физикалық химия және электрохимия институтында (қазіргі Макс Планк қоғамының Фриц Габер институты) жүргізілді. Институтқа 1953 жылы Фриц Габердің есімі берілді. Кейде Габер қателесіп «экстази» деп аталатын MDMA-ны ашты деп есептеледі, оны шын мәнінде алғаш рет 1912 жылы Merck KGaA компаниясында жұмыс істеген химик Антон Көлиш синтездеген. == Бірінші дүниежүзілік соғыс == Габер [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде химиялық қаруды әзірлеуде маңызды рөл атқарды. Соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай ол әскери министрлігінің химия бөлімін басқарды. Оның жұмысының бір бөлігі сіңіргіш сүзгілері бар газ маскаларын әзірлеуді қамтыды. Хлор мен басқа да өлімге әкелетін окоптық соғыс газдарын қолдануды дамытатын топтарды басқарумен қатар, Габер [[Герман империясы|Германия]] қол қойған Гаага декларациясымен (1899) тыйым салынғанына қарамастан, оларды жеке өзі қолдануды насихаттауға әрқашан дайын болды. Габердің басшылығымен болашақ Нобель сыйлығының лауреаттары [[Джеймс Франк]], [[Густав Людвиг Герц|Густав Герц]] және Отто Хан 1915 жылы 22 сәуірде Ипр түбіндегі Екінші шайқас кезінде газ шабуылын ұйымдастыруға қатысты. Барлық соғысушы елдер жауды жоюға жарамды улы газдарды өндіру әдістерін әзірлеуге тырысты деп есептеледі, бірақ алдымен немістер сәтті болды. Ипрге шабуыл 1915 жылы соғыс қылмысы ретінде жіктелген болатын<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>. Осы «газ соғысында» Габер өзін француз химигі және Нобель сыйлығының лауреаты [[Виктор Гриньяр|Виктор Гриньярға]] қарсы қойды. Соғыс пен бейбітшілік туралы ой жүгірте отырып, Габер бірде: ''«Бейбітшілік кезінде ғалым әлемге тиесілі, ал соғыс кезінде ол өз еліне тиесілі», —'' деп айтқан''.'' Габер неміс патриоты болған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде [[Герман империясы|еліне]] сіңірген еңбегін мақтан тұтқан. Осы көмегі үшін кайзер жасына байланысты әскери қызметке жарамсыз болған ғалымға капитан шенін берді. Улы газдардың әсерін зерттеген жұмысында Габер олардың төмен концентрациясына ұзақ уақыт әсер ету әрқашан жоғары концентрацияға қысқа мерзімді әсер етумен бірдей әсер ететінін — өлімді атап өтті. Ол газ концентрациясы мен қажетті әсер ету уақыты арасындағы қарапайым математикалық байланысты тұжырымдады, ол Габер ережесі деп аталады. Габер химиялық қаруды қолдану адамгершілікке жатпайды деген айыптаулардан қорғап, өлімнің себебіне қарамастан өлім екенін алға тартты. 1920 жылдары оның институтында жұмыс істейтін ғалымдар «Циклон В» улы агентін (кеуекті инертті тасымалдағышқа жабылған [[Көгерткіш қышқыл|синил қышқылына]] негізделген) жасап шығарды. Кейіннен неміс нацистері «Циклон В»-ны [[Освенцим лагері|Освенцим]] мен басқа да өлім лагерлерінің газ камераларындағы тұтқындарды уландыру үшін қолданды. == Соғыстар болмаған уақыт аралығы == 1920 жылдары Габер теңіз суынан алтын алу әдісін табандылықпен іздестіріп, осы тақырып бойынша бірнеше ғылыми мақалалар жариялады. Дегенмен, көптеген жылдар бойы зерттеулер жүргізгеннен кейін ол теңіз суында еріген алтынның концентрациясы оның алдындағылардың еңбектерінде көрсетілгеннен әлдеқайда төмен және теңіз суынан алтын алу экономикалық тұрғыдан тиімсіз деген қорытындыға келді. Нацистер билікке келгеннен кейін Габер Германиядан кетуге мәжбүр болды. Химия саласындағы Нобель сыйлығына ие болған және неміс қару-жарағын дамыту мен химиялық тыңайтқыштар өндірісіне қосқан елеулі үлесі үшін оның жұмысы отбасын нацистік қудалаудан қорғамады. 1933 жылы Габер және оның көмекшісі Йозеф Вайспен Англияның [[Ұлыбритания|Кембридж]] қаласына көшіп, онда бірнеше ай тұрғаннан кейін, Хаим Вайцманнан [[Ұлыбритания мандатындағы Палестина|Палестинадағы Британ мандатындағы]] Реховоттағы Сиф зерттеу институтының (қазіргі Вайцман институты) директоры болу туралы ұсыныс алды. Габер ұсынысты қабылдап, [[Инфаркт|жүрек талмасынан]] аман қалғаннан кейін 1934 жылдың қаңтарында сол жерге сапар шекті, бірақ 1934 жылы 29 қаңтарда 65 жасында [[Базель|Базельдегі]] қонақ үйде жүрек талмасынан қайтыс болды. Фриц Габердің денесі кремацияланып, күлі әйелімен бірге Базельдегі Хорнли зиратына жерленді. Ол өзінің кең жеке кітапханасын Зиф зерттеу институтына мұра етті. == Сын == Әріптестері мен қазіргі заманғы ғалымдар Габерді химиялық қаруды әзірлеуге қатысқаны үшін жиі сынға алды (және әлі де сынға алуда), ал жарылғыш заттар мен улы заттарды өндіру процестерін және оларды әскери мақсатта қолдану әдістерін әзірлеуге бағытталған ғылыми жұмысының нәтижелерін бағалау әртүрлі. Дегенмен, ол ойлап тапқан аммиак синтезі процесіне негізделген [[Тыңайтқыштар|тыңайтқыштардың]] жалпы өндірісі жылына жүз миллион тоннадан асады (2010), ал осы тыңайтқыштарды пайдаланып өсірілген азық-түлік әлем халқының жартысын тамақтандырады. == Хронологиялық тәртіппен Габер туралы == * 1868 — Бреслауда туған; * 1886 —1891 — Гейдельберг, Берлин және Шарлоттенбургте химияны оқыды; * 1894 — Карлсруэдегі көмекші; * 1896 — «Көмірсутектердің жануы» атты докторлық диссертация; * 1898 — Карлсруэдегі физикалық химия профессоры; * 1901 — Клара Иммервахрға үйлену; * 1902 — АҚШ-тағы тағылымдама; * 1905 — «Газ реакцияларының термодинамикасы» оқулығы; * 1908 — азот пен сутектен аммиак алу әдісінің ойлап табылуы; * 1909 — аммиак өндірудің өнеркәсіптік әдісін әзірлеу; * 1911 — Берлиндегі кайзер Вильгельм атындағы физикалық химия және электрохимия институтының басшысы; * 1914 — оқтұмсық газдарын пайдалану әдістерін әзірледі; Эйнштейнді кайзер Вильгельм институтында жұмыс істеуге шақырды; * 1915 — Ипрдегі екінші шайқас кезінде химиялық қаруды қолдануға қатысты; * 1918 — Аммиак синтезі үшін химия бойынша Нобель сыйлығының берілуі; теңіз суынан алтын алуды зерттеудің басталуы; * 1925 — IG Farben химиялық концернінің бақылау кеңесіне қосылды<ref name=":0">{{Cite web|title=Первыми химическое оружие применили немцы|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|author=Сара Юдит Хофман, Максим Юдов|work=Deutsche Welle (www.dw.com)|publisher=DW.COM|date=2013-09-13|lang=ru|accessdate=2020-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109161802/https://www.dw.com/ru/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D1%86%D1%8B/a-17082814|archivedate=2021-01-09}}</ref>; * 1926 — Берлиндегі Жапон институтын ұйымдастыруға қатысу; * 1932 — КСРО Ғылым академиясының құрметті мүшесі; АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының шетелдік мүшесі; * 1933 — Германиядан кетеді, Кембридж университетіне (Англия) қабылданады; * 1934 — Палестинаға бара жатқан жолда жүрек талмасынан зардап шегіп, кейін Базельде қайтыс болды. == Өнер туындыларындағы бейне == Габердің өмірінің, әсіресе [[Альберт Эйнштейн|Альберт Эйнштейнмен]] ұзақ уақыт бойы достығының көркемдік көрінісін Верн Тиссеннің «Эйнштейн сыйы» (2003) [[Спектакль|қойылымынан]] табуға болады. Тиссен Габерді тағдырдың өзіне қойған кедергілерін жеңу үшін күресетін, еврей тегінен және ғылыми зерттеулерінің қорқынышты салдарынан қашуға тырысатын трагедиялық кейіпкер ретінде көрсетеді. BBC Radio 4 Afternoon Play Фриц Габердің өмірі туралы екі қойылым қойды. Міне, олардың бірінің ресми веб-сайттан алынған сипаттамасы: {{Cquote|Ауадан нан, теңізден алтын ({{lang-en|Bread from the Air, Gold from the Sea}}) (R4, 1415, 16 Ақп 01). Фриц Габер ауадан азот қосылыстарын алудың жолын ойлап тапты. Бұл қосылыстардың екі негізгі қолданылуы бар: тыңайтқыш және жарылғыш заттар. Оның жетістіктері Германияға көп мөлшерде оқ-дәрі өндіруге мүмкіндік берді. (Тақырыптың екінші бөлігінде теңіз суынан алтын алу әдісі туралы айтылады. Бұл әдіс жұмыс істеді, бірақ нәтиже бермеді.) Өмірбаяншының көзқарасы бойынша, Габерден артық қызықты өмір сүрген адам аз. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол неміс ауыл шаруашылығын чилилік натрий нитратынан тәуелсіз етті. Ол химия бойынша Нобель сыйлығын алды, дегенмен химиялық қару бойынша жұмысы үшін оны сыйлықтан айыруға тырысты. Ол Нобельдің ақшасының көп бөлігі қару-жарақ пен соғыстан түскенін дұрыс атап өтті. Гитлер билікке келгеннен кейін, үкімет Габерді профессорлықтан және барлық жұмысынан бас тартуға мәжбүр етті, себебі ол еврей болды.}} Екінші қойылым «Үлкен жақсылық» деп аталып, 2008 жылдың 23 қазанында тұсаукесері өтті. Оны Селия де Вульф режиссерлік етті, ал Джастин Хоппер сценарий жазды. Антон Лессер Габер рөлін сомдады. Бұл қойылымда Габердің Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі химиялық қаруға қатысты жұмысы және оның әйелі Клара (Лесли Шарп) үшін әсері бейнеленген. Клараның өзін-өзі өлтіруі көпшіліктің көзінен жасырылды. Актерлер құрамында Габердің ғылыми көмекшісі ретінде Ден Старки, полковник Петерсон рөлінде Стефан Критчлоу, Габердің ұлы Герман рөлінде Конор Тоттенхэм, генерал Фалькенхайн рөлінде Малкольм Тирни және Зинаида рөлінде Дженис Аккуа бар. 2008 жылы Габердің химиялық қару жасау туралы шешімі және оның әйелімен қарым-қатынасы туралы «Габер» атты қысқаметражды фильм жарық көрді. Фильмнің сценарийін жазып, режиссері Дэниел Рагуссис болды. 2008 жылдың қарашасында Габер рөлін тағы да Антон Лессер «Эйнштейн және Эддингтон» фильмінде сомдады ({{Lang-en|Einstein and Eddington}}»). Филип Мартин режиссерлік еткен. Фриц Габер бірнеше эпизодта пайда болады. Оның Эйнштейнмен кездесуі және Эйнштейннің Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Габердің көмегімен жасалған улы газды қолдануға қатысты сыны көрсетілген. 2017 жылы «Данышпан» телехикаясында (1-маусым, «Эйнштейн») Габер рөлін американдық Бродвей актері Ричард Топол сомдады ({{Lang-en|Richard Topol}}). Екі ғалымның, Габер мен Эйнштейннің достығы, олардың соғысқа деген өзара қарама-қайшы көзқарастары және Габердің оған қатысуы — сюжет құрушы элементтер серияның драматургиясының бір бөлігіне айналды<ref>{{Cite web|title=National Geographic's Genius Delivers An Intriguing Look Into Einstein's Life|url=http://www.biogamergirl.com/2017/05/national-geographics-genius-delivers.html|author=Cindy Lennox|work=TV News|publisher=BioGamer Girl|date=2017-05-12|lang=en|accessdate=2019-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170602102157/http://www.biogamergirl.com/2017/05/national-geographics-genius-delivers.html|archivedate=2017-06-02}}</ref><ref>{{Cite web|title=TV on DVD: 'Rick and Morty: Season 3' and 'Genius' reviews|url=https://m.washingtontimes.com/news/2018/may/18/tv-dvd-rick-and-morty-season-3-and-genius-reviews/|author=Joseph Szadkowski|publisher=The Washington Times|date=2018-05-18|lang=en|accessdate=2019-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180519104639/https://washingtontimes.com/news/2018/may/18/tv-dvd-rick-and-morty-season-3-and-genius-reviews/|archivedate=2018-05-19}}</ref>. == Отбасы == 1901 жылы Габер Клара Иммерварға үйленді. Химик Клара Габердің химиялық қару саласындағы жұмысына үзілді-кесілді қарсы болды. Фриц неміс әйелі ретінде ғылыми мансабын тастап, өзін тек отбасына арнауы керек деп сенді. «Меніңше, әйелдер әдемі көбелектер сияқты: мен олардың түстері мен жарқырауына сүйсінемін, бірақ одан артық ештеңе жоқ», — деді ол. 1915 жылы 2 мамырда, күйеуімен тағы да дауласқаннан кейін, Клара сол кезде тұрған үйдің бақшасында өзіне-өзі [[Өзін-өзі өлтіру|қол жұмсап]], қызметтік револьверімен жүрегіне оқ атқан. Құжаттардың жоғалуына байланысты нақты айту мүмкін емес, бірақ ол бұл шешімді Габер 1915 жылы 22 сәуірде болған газ шабуылын жеке өзі басқарғандықтан қабылдаған болуы мүмкін. Ол бірден қайтыс болған жоқ; оны он екі жасар ұлы Герман оқтың дауысын естіп, бірінші болып тапты. 1933 жылы Габер, екінші әйелі Шарлотта және екі баласымен Германиядан кетіп, Англияға қоныстанды, ал Шарлотта мен балалары 1934 жылы қайтыс болғаннан кейін сол жерде қалды. Габердің бірінші некесінен туған ұлы Герман (1902 жылы туған) әкесінің қарамағында және [[Цюрих Швейцария жоғарғы техникалық мектебі|Цюрихтегі Швейцария жоғары технологиялық институтында]] Георг Лангпен бірге жұмыс істеді, содан кейін өзінің ғылыми мансабын бастады. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде ол Америка Құрама Штаттарына қоныс аударып, 1946 жылы сол жерде өзіне-өзі қол жұмсады, әкесі ойлап тапқан «Циклон В» затының<ref>{{Cite web|title=Поражение Фрица // Jewish.Ru — Глобальный еврейский онлайн центр|url=http://jewish.ru/ru/people/science/175963/|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525062127/http://jewish.ru/ru/people/science/175963/|archivedate=2018-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Нобелевские лауреаты: Фриц Габер. Какой удар судьба нанесла по создателю химического оружия. Химия и науки о материалах|url=https://indicator.ru/article/2017/07/12/fric-gaber/|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525062209/https://indicator.ru/article/2017/07/12/fric-gaber/|archivedate=2018-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Трагедия Фрица Габера, чудовища, накормившего мир|url=https://futurist.ru/articles/398|accessdate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180524222439/https://futurist.ru/articles/398|archivedate=2018-05-24}}</ref> әкелетін апаттарын түсінді. Екінші некесінен туған ұлдарының бірі, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде химиялық қару мен оны қолданудың танымал тарихшысы Людвиг Фридрих Габер (Лутц Фриц, 1921—2004) 1986 жылы «Улы бұлт» кітабын жазды ({{Lang-en|Poisonous Cloud}}). Габердің өкіл ұлы — американдық тарихшы Фриц Стерн<ref>{{Cite news|title=Fritz Stern stirbt mit 90 Jahren: Ein Nachruf auf den Schutzengel aller Liberalen|first=Hannes|last=Stein|url=https://www.welt.de/kultur/literarischewelt/article155457457/Er-war-der-Schutzengel-der-freien-Welt.html|work=DIE WELT|date=2016-05-18}}</ref>. == Есте сақтау == 1953 жылы [[Берлин|Берлиннің]] [[Далем]] кварталында орналасқан Кайзер Вильгельм атындағы физикалық химия және электрохимия институтына (Макс Планк ғылыми қоғамының Фриц Габер институты) Габердің есімі берілді. 2009 жылдың 22 қаңтарында [[Халықаралық астрономиялық одақ]] Айдың арғы жағындағы кратерге Фриц Габердің есімін берді. 2022 жылдың 30 қыркүйегінде шведтік пауэр-металл тобы Sabaton Габерге «Father» әнін арнады<ref>{{Cite web|title=Announcing new EP trilogy “Echoes Of The Great War’’ – First EP "Weapons Of The Modern Age" OUT NOW!|url=https://www.sabaton.net/news/music/new-ep-trilogy-echoes-of-the-great-war-weapons-of-the-modern-age-out-now/|author=Tatiana|work=Sabaton Official Website|date=2022-09-30|lang=en|accessdate=2022-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220930102918/https://www.sabaton.net/news/music/new-ep-trilogy-echoes-of-the-great-war-weapons-of-the-modern-age-out-now/|archivedate=2022-09-30}}</ref>. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * «Наука и техника» электронды кітапханасындағы [http://n-t.ru/nl/hm/haber.htm Ф. Габер өмірбаяны] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/ Нобель комитетінің сайтынан ақпарат]{{In lang|en}} * [http://isviniaus.livejournal.com/85546.html «Фриц Габер — гений или злодей»] Блог isviniaus.livejournal.com * {{Cite web|title=Фриц Габер - Биография|url=http://www.physchem.chimfak.rsu.ru/Source/History/Persones/Haber.html|author=|authorlink=|work=|publisher=physchem.chimfak.rsu.ru|date=|lang=|format=|description=|accessdate=2015-01-22}} * [http://www.danielcharles.us/haberphotos.html Фриц Хабердің өмірінен алынған фотосуреттер]{{In lang|en}} * [http://www.britannica.com/nobelprize/article-9038696 Encyclopedia Britannica: Nobel Prizes — Fritz Haber]{{In lang|en}} * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/haber-lecture.pdf Аммиактың құрамдас бөліктерінен синтезделуі] ({{Lang-en|The Synthesis of Ammonia from its Elements}}) — [[Нобель сыйлығы|Нобель дәрісі, 1920 жылғы 2 маусым]] {{In lang|en}} * Бретислав Фридрих ({{Lang-en|Bretislav Friedrich}}). [http://www.fhi-berlin.mpg.de/history/Friedrich_HaberArticle.pdf Фриц Габердің қысқаша өмірбаяны]{{In lang|en}} * {{Cite web|title=Леонид Мининберг: «Биографии известных евреев, именами которых названы улицы города»|url=http://berkovich-zametki.com/2005/Zametki/Nomer11/Mininberg1.htm|last=|first=|coauthors=|work=|date=|format=|accessdate=}} * [http://www.haberfilm.com/ «Габер»] ({{Lang-en|Haber}}) Фриц Габер туралы өмірбаяндық фильм {{In lang|en}} * «Қараңғы мәселелер. Шатысқан, бірақ шындық» сериясынан алынған деректі фильмінен [https://web.archive.org/web/20140201205623/http://prodiscovery.ru/4685-temnye-materii-zaputannye-no-pravdivye-absolyutno-yadovityy-geroin-meduzy-krasavicy-i-mozgi.html сюжет] (Discovery) [[Санат:Леополдина мүшелері]] [[Санат:Геттинген ғылым академиясының мүшелері]] [[Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері]] [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері]] [[Санат:КСРО Ғылым Академиясының құрметті мүшелері]] [[Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері]] [[Санат:Ресей ҒА мүше-корреспонденттері (1917—1925)]] [[Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Германия химиктері]] aohi2bftulr48vdz7ybzixwjuyndx00 Мириобиблион 0 782923 3622663 2026-06-26T16:34:37Z Coffee86 27186 «[[:ru:Special:Redirect/revision/138860078|Мириобиблион]]» бетінен аударылып түзілді 3622663 wikitext text/x-wiki {{Карточка книги|Изображение=Bibliotheca cover.jpg|Подпись=Обложка «Библиотеки»}}'''Мириобиблион''' ({{Lang-el|Μυριοβίβλιον}}, сөзбе-сөз «мың кітап» дегенді білдіреді, '''кітапхананың''' тағы бір атауы — {{Lang-grc|Βιβλιοθήκη}}) — Фотийдің алғашқы патриархатына дейін жазылған еңбегі. Бұл оның оқыған кітаптарының қысқаша мазмұны (синопсисі). [[857 жыл|857]] жылдан кешіктірілмей аяқталды. Ол 279 тараудан тұрады; әр тараудың дәстүрлі атауы — «''кодекс''» — бұл шығарманы сипаттайтын қысқаша эссе, сирек кездесетін бірнеше шығарма немесе автордың шығармашылығының жалпы сипаттамасы. «Кітапхананың» ежелгі бөлігіне [[Аристотель|Аристотельдің]] логикалық трактаттарының аннотациялары және оларға түсініктемелер, классикалық тарихшылар (Диодор Сицилий, Дионисий Галикарнасс, Дио Кассий) және шешендер (атап айтқанда, барлық он шатыр шешенінің сипаттамалары берілген), сондай-ақ эллиндік мифографтар мен грек романдары (Левкипп пен Клитофон, Аполлоний Тиана, Луций Патрас) кіреді. Мириоблионның Editio princeps кітабын 1601 жылы [[Аугсбург|Аугсбургте]] Дэвид Хёшель дайындаған. == Тағы қараңыз == * Византия философиясы == Әдебиеттер == * Мириобиблион // Мёзия — Моршанск. — М.: Кеңес энциклопедиясы, 1974. — (Ұлы Кеңес энциклопедиясы: [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров; 1969—1978, т. 16). == Сілтемелер == * [http://simposium.ru/node/10517 Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://myriobiblion.byzantion.ru/photius/myriobiblion.htm Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://www.tertullian.org/fathers/photius_01toc.htm Мәтіндердің айтарлықтай бөлігінің ағылшын тіліне аудармасы] * [http://remacle.org/bloodwolf/erudits/photius/table.htm BIBLIOTHÈQUE DE PHOTIUS (грек және француз мәтіні)] * [https://books.google.ru/books?id=uDERAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false 103-беттегі Myriobiblion (грек және латын мәтіндері)] * [http://khazarzar.skeptik.net/pgm/PG_Migne/Photius%20of%20Constantinople_PG%20101-104/Bibliotheca.pdf Myriobiblion грек мәтіні] [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:IX ғасырдың кітаптары]] ck5jpc82s58ngj6t4lq2lefilat7eo3 3622664 3622663 2026-06-26T16:37:37Z Coffee86 27186 3622664 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Bibliotheca cover.jpg|thumb|«Кітапхананың» мұқабасы]] '''Мириобиблион''' ({{Lang-el|Μυριοβίβλιον}}, сөзбе-сөз «мың кітап» дегенді білдіреді, '''кітапхананың''' тағы бір атауы — {{Lang-grc|Βιβλιοθήκη}}) — Фотийдің алғашқы патриархатына дейін жазылған еңбегі. Бұл оның оқыған кітаптарының қысқаша мазмұны (синопсисі). [[857 жыл|857]] жылдан кешіктірілмей аяқталды. Ол 279 тараудан тұрады; әр тараудың дәстүрлі атауы — «''кодекс''» — бұл шығарманы сипаттайтын қысқаша эссе, сирек кездесетін бірнеше шығарма немесе автордың шығармашылығының жалпы сипаттамасы. «Кітапхананың» ежелгі бөлігіне [[Аристотель|Аристотельдің]] логикалық трактаттарының аннотациялары және оларға түсініктемелер, классикалық тарихшылар (Диодор Сицилий, Дионисий Галикарнасс, Дио Кассий) және шешендер (атап айтқанда, барлық он шатыр шешенінің сипаттамалары берілген), сондай-ақ эллиндік мифографтар мен грек романдары (Левкипп пен Клитофон, Аполлоний Тиана, Луций Патрас) кіреді. Мириоблионның Editio princeps кітабын 1601 жылы [[Аугсбург|Аугсбургте]] Дэвид Хёшель дайындаған. == Тағы қараңыз == * [[Византия философиясы]] == Әдебиеттер == * Мириобиблион // Мёзия — Моршанск. — М.: Кеңес энциклопедиясы, 1974. — (Ұлы Кеңес энциклопедиясы: [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров; 1969—1978, т. 16). == Сілтемелер == * [http://simposium.ru/node/10517 Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://myriobiblion.byzantion.ru/photius/myriobiblion.htm Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://www.tertullian.org/fathers/photius_01toc.htm Мәтіндердің айтарлықтай бөлігінің ағылшын тіліне аудармасы] * [http://remacle.org/bloodwolf/erudits/photius/table.htm BIBLIOTHÈQUE DE PHOTIUS (грек және француз мәтіні)] * [https://books.google.ru/books?id=uDERAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false 103-беттегі Myriobiblion (грек және латын мәтіндері)] * [http://khazarzar.skeptik.net/pgm/PG_Migne/Photius%20of%20Constantinople_PG%20101-104/Bibliotheca.pdf Myriobiblion грек мәтіні] [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:IX ғасырдың кітаптары]] 2xrdoe6omb793ze9hnqec1o1cm69fwo 3622666 3622664 2026-06-26T16:42:48Z Coffee86 27186 3622666 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Bibliotheca cover.jpg|thumb|«Кітапхананың» мұқабасы]] '''Мириобиблион''' ({{Lang-el|Μυριοβίβλιον}}, сөзбе-сөз «мың кітап» дегенді білдіреді, '''кітапхананың''' тағы бір атауы — {{Lang-grc|Βιβλιοθήκη}}) — Фотийдің алғашқы патриархатына дейін жазылған еңбегі. Бұл оның оқыған кітаптарының қысқаша мазмұны (синопсисі). [[857 жыл|857]] жылдан кешіктірілмей аяқталды. Ол 279 тараудан тұрады; әр тараудың дәстүрлі атауы — «''кодекс''» — бұл шығарманы сипаттайтын қысқаша эссе, сирек кездесетін бірнеше шығарма немесе автордың шығармашылығының жалпы сипаттамасы. «Кітапхананың» ежелгі бөлігіне [[Аристотель]]дің логикалық трактаттарының аннотациялары және оларға түсініктемелер, классикалық тарихшылар (Диодор Сицилий, Дионисий Галикарнасс, Дио Кассий) және шешендер (атап айтқанда, барлық он шатыр шешенінің сипаттамалары берілген), сондай-ақ эллиндік мифографтар мен грек романдары (Левкипп пен Клитофон, Аполлоний Тиана, Луций Патрас) кіреді. Мириоблионның Editio princeps кітабын 1601 жылы [[Аугсбург]]те Дэвид Хёшель дайындаған. == Тағы қараңыз == * [[Византия философиясы]] == Әдебиеттер == * Мириобиблион // Мёзия — Моршанск. — М.: Кеңес энциклопедиясы, 1974. — (Ұлы Кеңес энциклопедиясы: [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров; 1969—1978, т. 16). == Сілтемелер == * [http://simposium.ru/node/10517 Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://myriobiblion.byzantion.ru/photius/myriobiblion.htm Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://www.tertullian.org/fathers/photius_01toc.htm Мәтіндердің айтарлықтай бөлігінің ағылшын тіліне аудармасы] * [http://remacle.org/bloodwolf/erudits/photius/table.htm BIBLIOTHÈQUE DE PHOTIUS (грек және француз мәтіні)] * [https://books.google.ru/books?id=uDERAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false 103-беттегі Myriobiblion (грек және латын мәтіндері)] * [http://khazarzar.skeptik.net/pgm/PG_Migne/Photius%20of%20Constantinople_PG%20101-104/Bibliotheca.pdf Myriobiblion грек мәтіні] [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:IX ғасырдың кітаптары]] t487o4vmdsw7beba0uk1js2ugtafym9 3622815 3622666 2026-06-27T04:48:42Z 1nter pares 146705 3622815 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Bibliotheca cover.jpg|thumb|«Кітапхананың» мұқабасы]] '''Мириобиблион''' ({{Lang-el|Μυριοβίβλιον}}, сөзбе-сөз «мың кітап» дегенді білдіреді, '''кітапхананың''' тағы бір атауы — {{Lang-grc|Βιβλιοθήκη}}) — Фотийдің алғашқы патриархатына дейін жазылған еңбегі. Бұл оның оқыған кітаптарының қысқаша мазмұны (синопсисі). [[857 жыл|857]] жылдан кешіктірілмей аяқталды. Ол 279 тараудан тұрады; әр тараудың дәстүрлі атауы — «''кодекс''» — бұл шығарманы сипаттайтын қысқаша эссе, сирек кездесетін бірнеше шығарма немесе автордың шығармашылығының жалпы сипаттамасы. «Кітапхананың» ежелгі бөлігіне [[Аристотель]]дің логикалық трактаттарының аннотациялары және оларға түсініктемелер, классикалық тарихшылар (Диодор Сицилий, Дионисий Галикарнасс, Дио Кассий) және шешендер (атап айтқанда, барлық он шатыр шешенінің сипаттамалары берілген), сондай-ақ эллиндік мифографтар мен грек романдары (Левкипп пен Клитофон, Аполлоний Тиана, Луций Патрас) кіреді. Мириоблионның Editio princeps кітабын 1601 жылы [[Аугсбург]]те Дэвид Хёшель дайындаған. == Тағы қараңыз == * [[Византия философиясы]] == Әдебиет == * Мириобиблион // Мёзия — Моршанск. — М.: Кеңес энциклопедиясы, 1974. — (Ұлы Кеңес энциклопедиясы: [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров; 1969—1978, т. 16). == Сілтемелер == * [http://simposium.ru/node/10517 Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://myriobiblion.byzantion.ru/photius/myriobiblion.htm Кішкентай үзінділердің орысша аудармасы] * [http://www.tertullian.org/fathers/photius_01toc.htm Мәтіндердің айтарлықтай бөлігінің ағылшын тіліне аудармасы] * [http://remacle.org/bloodwolf/erudits/photius/table.htm BIBLIOTHÈQUE DE PHOTIUS (грек және француз мәтіні)] * [https://books.google.ru/books?id=uDERAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=ru#v=onepage&q&f=false 103-беттегі Myriobiblion (грек және латын мәтіндері)] * [http://khazarzar.skeptik.net/pgm/PG_Migne/Photius%20of%20Constantinople_PG%20101-104/Bibliotheca.pdf Myriobiblion грек мәтіні] [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:IX ғасырдың кітаптары]] fmx8ovjq8blxwzhquqc1s49f4o6ll34 Анатолий Семенович Еременко 0 782924 3622676 2026-06-26T16:55:53Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті... 3622676 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 812sjbvr7fszaox02654dr7j6o5b9rf 3622696 3622676 2026-06-26T17:03:09Z Орел Карл 81620 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622696 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 5xla9tcmoz4aoo88z7g8hixsotynkid 3622697 3622696 2026-06-26T17:03:38Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар|Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622697 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] 3itr6zoap9l3c54kvomjeq7nhjy4hsd 3622698 3622697 2026-06-26T17:04:09Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері|Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622698 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] 7t144tfphtf119f4nk71iwfm5qpsqfp 3622699 3622698 2026-06-26T17:04:35Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622699 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] eynjsb3nwcmrvef0tcfwkxbac68gvp0 3622703 3622699 2026-06-26T17:08:08Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары|Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622703 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] aygup6c9qsk37v7hl0chnt7afea56bi 3622705 3622703 2026-06-26T17:10:20Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары|Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622705 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] afqy4bq4ynm02mqkif5k7wscmhtl665 3622706 3622705 2026-06-26T17:12:04Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622706 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] 6rwna05n57o1qxaleotdhlpwa852mqw 3622707 3622706 2026-06-26T17:12:19Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622707 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] 1jd45p3rt7ef4vj189zseu5ullcigh6 3622708 3622707 2026-06-26T17:12:34Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622708 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] meci0j6onct1d9not437e4bi7rn878q 3622709 3622708 2026-06-26T17:12:49Z Орел Карл 81620 «[[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары|КОКП XXVI съезінің делегаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622709 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] fknwlix42sbdq0ikv5ujvzclhq06ofv 3622710 3622709 2026-06-26T17:13:03Z Орел Карл 81620 «[[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары|КОКП XXVII съезінің делегаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622710 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары]] hrv4l7mqka7sstapazd3okanxdhjdvn 3622711 3622710 2026-06-26T17:13:23Z Орел Карл 81620 «[[Санат:КОКП XIX конференциясы делегаттары|КОКП XIX конференциясы делегаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622711 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XIX конференциясы делегаттары]] mrgzvub9odfxwj332o3xvrys9fdi52c 3622712 3622711 2026-06-26T17:13:41Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Семейдің құрметті азаматтары|Семейдің құрметті азаматтары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622712 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XIX конференциясы делегаттары]] [[Санат:Семейдің құрметті азаматтары]] 8gz1b8q4jph163xsqnusjj29s97jwyo 3622713 3622712 2026-06-26T17:14:16Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Семейде жерленгендер|Семейде жерленгендер]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622713 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XIX конференциясы делегаттары]] [[Санат:Семейдің құрметті азаматтары]] [[Санат:Семейде жерленгендер]] fg0l8gt5vm4kkxeajvtbuqomlwt14cn 3622714 3622713 2026-06-26T17:22:04Z Орел Карл 81620 /* Өмірбаяны */ 3622714 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == 1931 жылы 17 қыркүйекте [[Алматы облысы]] [[Еңбекшіқазақ ауданы|Еңбекшіқазақ ауданының]] [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылында дүниеге келген. 1949 жылы [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті|Алматы мемлекеттік зооветеринариялық институтқа]] «ғалым-зоотехник» мамандығы бойынша оқуға түсті. Институтты бітіргеннен кейін (бұрынғы Павлодар облысының) [[Қарабас (Абай облысы)|Бесқарағай ауданындағы Бірінші Май машина-трактор станциясына қарасты Семеновка]] ауылында бас зоотехник қызметін атқарды. 28 жасында [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] қатарына өтті. Кейін Аягөз аудандық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Аягөздегі қызметінен кейін Бородулиха аудандық партия комитетінің 1-хатшысы болды. 1979 жылдың желтоқсанынан 1992 жылдың ақпанына дейін Қазақстанның [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық халық депутаттары кеңесінің төрағасы болды. 1995 жылдан бастап Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі. 1996 жылы Семей облыстық соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері кеңесінің төрағасы әрі Шығыс Қазақстан облысы Қазақстан халқы кіші Ассамблеясы қоғамдық кеңесінің төрағасы болып сайланды. 1997 жылдан бастап облыстық соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері кеңесі төрағасының бірінші орынбасары болды. 2018 жылдың 3 наурызында қайтыс болды. Семей қаласындағы жаңа христиан зиратына жерленді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XIX конференциясы делегаттары]] [[Санат:Семейдің құрметті азаматтары]] [[Санат:Семейде жерленгендер]] q06xniyp854e5xepi2q2h2k3i2hjjrn 3622716 3622714 2026-06-26T17:26:18Z Орел Карл 81620 /* Дереккөздер */ 3622716 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == 1931 жылы 17 қыркүйекте [[Алматы облысы]] [[Еңбекшіқазақ ауданы|Еңбекшіқазақ ауданының]] [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылында дүниеге келген. 1949 жылы [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті|Алматы мемлекеттік зооветеринариялық институтқа]] «ғалым-зоотехник» мамандығы бойынша оқуға түсті. Институтты бітіргеннен кейін (бұрынғы Павлодар облысының) [[Қарабас (Абай облысы)|Бесқарағай ауданындағы Бірінші Май машина-трактор станциясына қарасты Семеновка]] ауылында бас зоотехник қызметін атқарды. 28 жасында [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] қатарына өтті. Кейін Аягөз аудандық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Аягөздегі қызметінен кейін Бородулиха аудандық партия комитетінің 1-хатшысы болды. 1979 жылдың желтоқсанынан 1992 жылдың ақпанына дейін Қазақстанның [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық халық депутаттары кеңесінің төрағасы болды. 1995 жылдан бастап Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі. 1996 жылы Семей облыстық соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері кеңесінің төрағасы әрі Шығыс Қазақстан облысы Қазақстан халқы кіші Ассамблеясы қоғамдық кеңесінің төрағасы болып сайланды. 1997 жылдан бастап облыстық соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері кеңесі төрағасының бірінші орынбасары болды. 2018 жылдың 3 наурызында қайтыс болды. Семей қаласындағы жаңа христиан зиратына жерленді. == Әдебиет == * Еременко А. Ардагерлер ұйымына – 10 жыл // Семей таңы. – 1997. – 28 қаңтар. * Сәдуақасұлы Ә. Семей қаласының құрметті азаматтары. – Алматы: Арқас, 2005. – 226-227 б. * Бейсембаев Д. Он суров, но справедлив // Спектр. — 2015. — 10 июня. — Б. 2 * Гуляева Е. Там, где живет песня, нет места вражде // Спектр. — 2010. — 17 марта. — Б. 8 * Еременко Анатолий Семенович // Кашляк В.Н. Семипалатинск: от бургомистра до акима. — Семей, 2007. — Б. 171-172 * Касенов Ж. Пример для подрастающего поколения // Вести Семей. — 2015. — 9 июня. — Б. 2 * Купцова, В. Из племени могикан // Арна. — 2009. — 15 января. — Б. 5 * Купцова В. Судьба и Родина — едины // Спектр. — 2011. — 14 сентября. — Б. 16 * Левина Ф. Всегда в строю // Вести Семей. — 2011. — 16 сентября. — Б. 2 * Новоселам — ключи, актрисе — грамоту // 7 дней. — 2010. — 7 января. — Б. 2 * Нуруллин Э. Сохранить все самое дорогое // Вести Семей. — 2010. — 22 апреля. — Б.2 * Поздравляем! // Спектр.- 2010. — 6 января. — Б. 1 * Палу Д. Наша сила — в единстве: ассамблее народа Казахстана — 15 лет // Вести Семей. — 2010. — 18 марта. — Б. 3 * Пигаваев В. Анатолий Еременко: «Моя душа спокойна — сделал все, что мог…» // Спектр. — 2015. — 17 июня. — С. 14; Спектр. — 2015. — 10 июня. — Б. 14 * Поздравляем! // Спектр. — 2010. — 6 января. — Б. 1 * Рысакова Ш. Во славу страны, на благо людей // Вести Семей. — 2012. — 20 ноября. — Б. 1 * Рысакова Ш. Трудовой и жизненный опыт // Вести Семей. — 2015. — 29 мая. — Б. 2 == Сілтеме == * [https://semeylib.kz/?page_id=11512 Анатолий Семенович Еременко.] Абай атындағы облыстық әмбебап кітапханасы. [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XIX конференциясы делегаттары]] [[Санат:Семейдің құрметті азаматтары]] [[Санат:Семейде жерленгендер]] 124jeno0mqahx83sup3ghhw2q6e1ax5 3622717 3622716 2026-06-26T17:33:14Z Орел Карл 81620 /* Әдебиет */ 3622717 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Анатолий Семенович Еременко | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық атқару комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1979 | Басқаруын аяқтады = 1992 | Ізашары = [[Екейбай Қашағанұлы]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 17.09.1931 | Туған жері = [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 03.03.2018 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Семей|Семейде}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}} | {{Достық ордені}} | {{Қазан төңкерісі ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} | {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Тың жерлерді игергені үшін медалі}} | {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} | {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} | {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} }} '''Анатолий Семенович Еременко''' ([[17 қыркүйек]] [[1931 жыл|1931]], [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылы, Түрген ауылдық округі, [[Еңбекшіқазақ ауданы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ АКСР]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] — [[3 наурыз]] [[2018 жыл|2018]], [[Семей]]) — кеңестік және қазақстандық мал шаруашылығы маманы әрі қоғам қайраткері. Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы (2010). == Өмірбаяны == 1931 жылы 17 қыркүйекте [[Алматы облысы]] [[Еңбекшіқазақ ауданы|Еңбекшіқазақ ауданының]] [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылында дүниеге келген. 1949 жылы [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті|Алматы мемлекеттік зооветеринариялық институтқа]] «ғалым-зоотехник» мамандығы бойынша оқуға түсті. Институтты бітіргеннен кейін (бұрынғы Павлодар облысының) [[Қарабас (Абай облысы)|Бесқарағай ауданындағы Бірінші Май машина-трактор станциясына қарасты Семеновка]] ауылында бас зоотехник қызметін атқарды. 28 жасында [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] қатарына өтті. Кейін Аягөз аудандық кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Аягөздегі қызметінен кейін Бородулиха аудандық партия комитетінің 1-хатшысы болды. 1979 жылдың желтоқсанынан 1992 жылдың ақпанына дейін Қазақстанның [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей]] облыстық халық депутаттары кеңесінің төрағасы болды. 1995 жылдан бастап Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі. 1996 жылы Семей облыстық соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері кеңесінің төрағасы әрі Шығыс Қазақстан облысы Қазақстан халқы кіші Ассамблеясы қоғамдық кеңесінің төрағасы болып сайланды. 1997 жылдан бастап облыстық соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлері кеңесі төрағасының бірінші орынбасары болды. 2018 жылдың 3 наурызында қайтыс болды. Семей қаласындағы жаңа христиан зиратына жерленді. == Марапаттары == * 1955 жылы тың игерудегі еңбегі үшін алғашқы марапаты — «[[Еңбектегі ерлігі үшін медаль|Еңбектегі ерлігі үшін]]» медалімен марапатталды. * [[Қазан төңкерісі ордені]] (КСРО). * [[Еңбек Қызыл Туы ордені|Еңбек Қызыл Ту ордені]] (КСРО). * [[Құрмет Белгісі ордені|«Құрмет Белгісі» ордені]] (КСРО). * [[Халықтар Достығы ордені]] (КСРО). * [[Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі|«Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл толуына орай»]] мерейтойлық медалі. * «[[Еңбек ардагері медалі (КСРО)|Еңбек ардагері]]» медалі және КСРО-ның басқа да медалдары. * II дәрежелі [[Достық ордені|«Достық» ордені]] (Қазақстан, 2001). * «[[Парасат ордені|Парасат]]» ордені (2011). * Қазақстан Республикасының мерейтойлық медальдарымен марапатталған. * [[Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі|«Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл»]] мерейтойлық медалі (2015). * Семей қаласының (1999 жылы 20 қазанда), сондай-ақ Бородулиха және Бесқарағай аудандарының Құрметті азаматы атағы берілді. * 2010 жылы мемлекеттегі интернационализм мен төзімділікті нығайту жолындағы зор еңбегі үшін '''«Шығыс Қазақстан облысының Құрметті азаматы»''' атағы берілді. * Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің және екі рет Қазақстан халқы Ассамблеясының Құрмет грамоталарымен марапатталған. == Әдебиет == * Еременко А. Ардагерлер ұйымына – 10 жыл // Семей таңы. – 1997. – 28 қаңтар. * Сәдуақасұлы Ә. Семей қаласының құрметті азаматтары. – Алматы: Арқас, 2005. – 226-227 б. * Бейсембаев Д. Он суров, но справедлив // Спектр. — 2015. — 10 июня. — Б. 2 * Гуляева Е. Там, где живет песня, нет места вражде // Спектр. — 2010. — 17 марта. — Б. 8 * Еременко Анатолий Семенович // Кашляк В.Н. Семипалатинск: от бургомистра до акима. — Семей, 2007. — Б. 171-172 * Касенов Ж. Пример для подрастающего поколения // Вести Семей. — 2015. — 9 июня. — Б. 2 * Купцова, В. Из племени могикан // Арна. — 2009. — 15 января. — Б. 5 * Купцова В. Судьба и Родина — едины // Спектр. — 2011. — 14 сентября. — Б. 16 * Левина Ф. Всегда в строю // Вести Семей. — 2011. — 16 сентября. — Б. 2 * Новоселам — ключи, актрисе — грамоту // 7 дней. — 2010. — 7 января. — Б. 2 * Нуруллин Э. Сохранить все самое дорогое // Вести Семей. — 2010. — 22 апреля. — Б.2 * Поздравляем! // Спектр.- 2010. — 6 января. — Б. 1 * Палу Д. Наша сила — в единстве: ассамблее народа Казахстана — 15 лет // Вести Семей. — 2010. — 18 марта. — Б. 3 * Пигаваев В. Анатолий Еременко: «Моя душа спокойна — сделал все, что мог…» // Спектр. — 2015. — 17 июня. — С. 14; Спектр. — 2015. — 10 июня. — Б. 14 * Поздравляем! // Спектр. — 2010. — 6 января. — Б. 1 * Рысакова Ш. Во славу страны, на благо людей // Вести Семей. — 2012. — 20 ноября. — Б. 1 * Рысакова Ш. Трудовой и жизненный опыт // Вести Семей. — 2015. — 29 мая. — Б. 2 == Сілтеме == * [https://semeylib.kz/?page_id=11512 Анатолий Семенович Еременко.] Абай атындағы облыстық әмбебап кітапханасы. [[Санат:Еңбекшіқазақ ауданында туғандар]] [[Санат:Алматы зооветеринарлық институтының түлектері]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары]] [[Санат:Семей облыстық атқару комитетінің төрағалары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XIX конференциясы делегаттары]] [[Санат:Семейдің құрметті азаматтары]] [[Санат:Семейде жерленгендер]] dgui54e2uqlsn5zvpcqh8bbm0h48ilc Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталғандар 14 782925 3622702 2026-06-26T17:06:53Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: [[Санат:КСРО республикаларының құрмет грамоталарымен марапатталғандар]] [[Санат:Қазақ КСР марапаттарының иегерлері]] 3622702 wikitext text/x-wiki [[Санат:КСРО республикаларының құрмет грамоталарымен марапатталғандар]] [[Санат:Қазақ КСР марапаттарының иегерлері]] a7t3m71fvozknb8j8a0t60l0uzro0t7 Санат:Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары 14 782926 3622704 2026-06-26T17:08:59Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: [[Санат:Шығыс Қазақстан облысы тұлғалары]] [[Санат:Қазақстан облыстарының құрметті азаматтары]] 3622704 wikitext text/x-wiki [[Санат:Шығыс Қазақстан облысы тұлғалары]] [[Санат:Қазақстан облыстарының құрметті азаматтары]] pnursels5nnjuihlbtnnn15e4sqdg1e Қатысушы талқылауы:Приозерск 3 782927 3622718 2026-06-26T17:34:40Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3622718 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Приозерск}} -- [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 22:34, 2026 ж. маусымның 26 (+05) sx8ydev9akr493toebvulewnd6rjuzl Дмитрий Сергеевич Шмидт 0 782928 3622727 2026-06-26T17:47:20Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = Қо... 3622727 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2)}} |ұлттық құрамы = }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 6urfercugctkxerwc51ve9iyi0hb04l 3622731 3622727 2026-06-26T17:51:46Z Орел Карл 81620 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3622731 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 970qei9pf7r9vv95mc6scob48rka5sd 3622732 3622731 2026-06-26T17:52:45Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақстан футболшылары|Қазақстан футболшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622732 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] amzgky3y08kbov9swru4fl074b4pg3i 3622734 3622732 2026-06-26T17:54:25Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Восток ФК ойыншылары|Восток ФК ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622734 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] 0avs99ghjbad357sx2km9ovop8xofn6 3622735 3622734 2026-06-26T17:55:52Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622735 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] sgq6rcpp4cdufgw4k9hyi5tod1ou6qp 3622736 3622735 2026-06-26T17:59:25Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары|Ақжайық ФК ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622736 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] chraqzhs66orwwk6hgtfbw4esfmrzdx 3622737 3622736 2026-06-26T17:59:32Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Ертіс ФК ойыншылары|Ертіс ФК ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622737 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] ro5fmmwukn9s8pj0gsrn4diuf8oh6qf 3622738 3622737 2026-06-26T17:59:50Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары|Қызылжар ФК ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622738 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] 5hq6gbl9d1hojy7nqd6g3qkla2y6j9u 3622740 3622738 2026-06-26T18:00:54Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары|Елім-ай ФК ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622740 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары]] 81n2cp7o39wiifum2l0lhrcknmtt8gf 3622741 3622740 2026-06-26T18:01:14Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Жетісу ФК ойыншылары|Жетісу ФК ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622741 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] bfknffcb4k036s2p6577v262nzsrwgj 3622753 3622741 2026-06-26T18:11:45Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары|Алтай Өскемен ФК ойыншылары]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары|Алтай ФК (2016) ойыншылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3622753 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] j3pbj1sgtsa1xx1b29ohxo95q7m1u9t 3622773 3622753 2026-06-26T18:30:19Z Орел Карл 81620 /* Өмірбаяны */ 3622773 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == Ол футбол мансабын 2011 жылы «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» клубында бастады. 2016 жылы «Алтай» сапында ойнады. 2017 жылы «[[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]» клубымен келісімшартқа қол қойып, Премьер-лигада 28 ойын өткізді. 2018 жылдың басында «[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]» Павлодарға көшті. == Жетістіктері == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] 2jz19ob2febg2s1ivtesvwxqxqfcb2f 3622774 3622773 2026-06-26T18:33:15Z Орел Карл 81620 /* Жетістіктері */ 3622774 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == Ол футбол мансабын 2011 жылы «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» клубында бастады. 2016 жылы «Алтай» сапында ойнады. 2017 жылы «[[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]» клубымен келісімшартқа қол қойып, Премьер-лигада 28 ойын өткізді. 2018 жылдың басында «[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]» Павлодарға көшті. == Жетістіктері == '''«Восток»''' * [[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Қазақстан Бірінші лигасының]] күміс жүлдегері (2): [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2012|2012]], [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2015|2015]] '''«Алтай»''' * Қазақстан Бірінші лигасының күміс жүлдегері: [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2016|2016]] '''«Елім-ай»''' * Қазақстан Бірінші лигасының жеңімпазы: [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2023|2023]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] 403drp3h2yh92k36a0jm8bhzfj12re5 3622775 3622774 2026-06-26T18:35:52Z Орел Карл 81620 /* Дереккөздер */ 3622775 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == Ол футбол мансабын 2011 жылы «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» клубында бастады. 2016 жылы «Алтай» сапында ойнады. 2017 жылы «[[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]» клубымен келісімшартқа қол қойып, Премьер-лигада 28 ойын өткізді. 2018 жылдың басында «[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]» Павлодарға көшті. == Жетістіктері == '''«Восток»''' * [[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Қазақстан Бірінші лигасының]] күміс жүлдегері (2): [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2012|2012]], [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2015|2015]] '''«Алтай»''' * Қазақстан Бірінші лигасының күміс жүлдегері: [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2016|2016]] '''«Елім-ай»''' * Қазақстан Бірінші лигасының жеңімпазы: [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2023|2023]] == Сілтеме == * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/196130-dmitriy-shmidt#google_vignette FootballDatabase.eu сайтында]{{ref-en}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] a0834cxqlegnh84msn28kwy6qd2ax9u 3622776 3622775 2026-06-26T18:38:07Z Орел Карл 81620 /* Сілтеме */ 3622776 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Шмидт |толық аты = Дмитрий Сергеевич Шмидт |лақап аты = |сурет = |сурет ені = |туған күні = 17.11.1993 |туған жері = {{туғанжері|Өскемен|Өскеменде}}, [[Шығыс Қазақстан облысы|ШҚО]], [[Қазақстан]] |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 174 см |салмағы = |позиция = [[Қорғаушы|қорғаушы]], [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]] |номері = 15 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2015|{{ту|Қазақстан}} [[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]|71 (0) |2016|{{ту|Қазақстан}} Алтай (2016)|25 (2) |2017|{{ту|Қазақстан}} [[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]|28 (1) |2018—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|60 (0) |2020|{{ту|Қазақстан}} [[Оқжетпес (футбол клубы)|Оқжетпес]]|11 (0) |2021—2022|{{ту|Қазақстан}} [[Қызылжар (футбол клубы)|Қызылжар]]|31 (0) |2023—2024|{{ту|Қазақстан}} [[Елім-ай (футбол клубы, 2022)|Елім-ай]]|36 (1) |2025|{{ту|Қазақстан}} [[Жетісу (футбол клубы)|Жетісу]]|24 (2) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Алтай (футбол клубы, Өскемен)|Алтай]]|0 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (19)|Қазақстан (19 дейін)]]|2 (0) |2014|{{ту|Қазақстан}} [[Қазақстан жастар футбол құрамасы (21)|Қазақстан (21 дейін)]]|5 (0)}} }} '''Дмитрий Сергеевич Шмидт''' ([[17 қараша]] [[1993 жыл|1993]], [[Өскемен]], [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Қазақстан]]) — неміс текті қазақстандық футболшы, «Алтай» клубының қорғаушысы. == Өмірбаяны == Ол футбол мансабын 2011 жылы «[[Восток (футбол клубы, Өскемен)|Восток]]» клубында бастады. 2016 жылы «Алтай» сапында ойнады. 2017 жылы «[[Ақжайық (футбол клубы)|Ақжайық]]» клубымен келісімшартқа қол қойып, Премьер-лигада 28 ойын өткізді. 2018 жылдың басында «[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]» Павлодарға көшті. == Жетістіктері == '''«Восток»''' * [[Футболдан Қазақстан бірінші лигасы|Қазақстан Бірінші лигасының]] күміс жүлдегері (2): [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2012|2012]], [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2015|2015]] '''«Алтай»''' * Қазақстан Бірінші лигасының күміс жүлдегері: [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2016|2016]] '''«Елім-ай»''' * Қазақстан Бірінші лигасының жеңімпазы: [[Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2023|2023]] == Сілтеме == * [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/196130-dmitriy-shmidt#google_vignette FootballDatabase.eu сайтында]{{ref-en}} * [https://footballfakts.ru/person/123747 FootballFakts.ru сайтында]{{ref-ru}} * [https://vesti.kz/player/2488/ Vesti.kz сайтында]{{ref-ru}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Восток ФК ойыншылары]] [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] [[Санат:Ақжайық ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Қызылжар ФК ойыншылары]] [[Санат:Елім-ай ФК ойыншылары]] [[Санат:Жетісу ФК ойыншылары]] mwt0q9kavl0mrxhgopxe70c4c21a4ay Үлгі:Potd/2026-06-27 10 782929 3622739 2026-06-26T18:00:19Z ArystanbekBot 33174 [[commons:Template:Potd/2026-06-27|POTD 2026-06-27]]: filename only 3622739 wikitext text/x-wiki Dombay, Dzhuguturlyuchat massif and glacier, Caucasus Mountains, Karachay-Cherkessia.jpg<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude> 1jzzeg3hlgf1vuj2h57womy991onksi Қатысушы талқылауы:Тұрсынбай Заңғар 3 782930 3622742 2026-06-26T18:02:12Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3622742 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Тұрсынбай Заңғар}} -- [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:02, 2026 ж. маусымның 26 (+05) mhpfi4270l0h3mvxqo9zopaui5c86pq Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары 14 782931 3622749 2026-06-26T18:10:20Z Орел Карл 81620 Орел Карл [[Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары]] бетін [[Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] бетіне жылжытты 3622749 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[:Санат:Алтай ФК (2016) ойыншылары]] 17cm4iycvvneg9rmhheqahc3a8wv9ee 3622767 3622749 2026-06-26T18:20:33Z Орел Карл 81620 Беттің барлық мағлұматын алып тастады 3622767 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3622770 3622767 2026-06-26T18:22:05Z Орел Карл 81620 + Жойылсын деп белгіледі ([[УП:БЕЛГІ|белгілегіш]]) 3622770 wikitext text/x-wiki {{жедел жойылсын}} 0jupzh42c4aio229cuc2bzifl14n5w3 Санат:Орыс тіліндегі әндер 14 782932 3622755 2026-06-26T18:13:49Z RaiymbekZh 170385 Жаңа бетте: [[Санат:Орыс мәдениеті]] 3622755 wikitext text/x-wiki [[Санат:Орыс мәдениеті]] eao6tr6lz46gvtzl7ej376h8tkr8i7u Санат:Ұлы Отан соғыс әндері 14 782933 3622756 2026-06-26T18:15:01Z RaiymbekZh 170385 Жаңа бетте: [[Санат:Ұлы Отан соғысы]] 3622756 wikitext text/x-wiki [[Санат:Ұлы Отан соғысы]] qgztugf5ltsi4qt94oxthlsits8w3pd Қатысушы:Тұрсынбай Заңғар/Сауленбаев Байжан 2 782934 3622762 2026-06-26T18:17:09Z Тұрсынбай Заңғар 182921 Сауленбаев Байжан-1988 жылы 5 мамыр күні туылған Шымкенттік кәсіпкер.Сауленбаев Байжан мемлекеттік сатып алушылар тізіміне кіреді және бірнеше Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерін қолбасшысы болып келеді олар "TURAN GROUP 2024","ZANGAR-BAI","АЗИЯСТРОЙСТАНДАРТ" Бұл компаниялар құрылыс кәсібімен айналысады. 3622762 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- Сауленбаев Байжан-1988 жылы 5 мамыр күні туылған Шымкенттік кәсіпкер. Мемлекеттік сатып алушы,"TURAN GROUP 2024","ZANGAR-BAI","АЗИЯСТРОЙСТАНДАРТ" Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерін Қалаған тұлға.Бұл компаниялар құрылыс кәсібімен айналысады. --><hiero>   </hiero>Сауленбаев Байжан- 1988 жылы 5 мамыр күні туылған Шымкенттік кәсіпкер.Сауленбаев Байжан мемлекеттік сатып алушылар тізіміне кіреді,және құрылыс кәсібімен айналысады.Сауленбаев Байжан бірнеше Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерін қолбасшысы болып келеді олар "TURAN GROUP 2024","ZANGAR-BAI","АЗИЯСТРОЙСТАНДАРТ" 8pk06epk2q4zkm1mfpuk18ug3f2nnoq Қатысушы талқылауы:Aishuaq 3 782935 3622777 2026-06-26T18:48:29Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3622777 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Aishuaq}} -- [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:48, 2026 ж. маусымның 26 (+05) eowt3lc4ol9vzzzcg5hkxzrpix0d7bn Суда (энциклопедия) 0 782936 3622787 2026-06-26T22:39:48Z Coffee86 27186 «[[:ru:Special:Redirect/revision/149776874|Суда (энциклопедия)]]» бетінен аударылып түзілді 3622787 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма|Жанр=энциклопедия|Цикл=|Сурет=Suda.jpg|Шынайы атауы=грекше Σοῦδα / Σουΐδας|Атауы=Суда / Свида|Жазылды=X ғасыр|Түпнұсқа тілі=орта грек тілі}}'''«Суда»''' ({{Lang-el|Σοῦδα}}; ескірген '''«Свида»''', {{Lang-el|Σουΐδας}}, латынша ''Suda'', ''Suidas''; ''Suda сөздігі'', ''Suida лексиконы'') — грек тіліндегі ең үлкен энциклопедиялық сөздік. X–XI ғасырларға жатады. == Толығырақ == «''Суда''» («Τὸ μὲν παρὸν βιβλίον Σοῦδα, οἱ δὲ συνταξαμἐνοι τοῦτο ἄνδρες σόφοι») сөздігін құрастыру [[Византия империясы|Византияда]] [[X ғасыр|X ғасырдың]] екінші жартысында басталды. Бұл керемет шығарманы кім және қалай құрастырғаны белгісіз, дегенмен автор немесе авторлар діни қызметкерлерге тиесілі деп санауға негіз бар. Оның жасалған уақыты мәтіндерде аталған [[Византия императорларының тізімі|Византия императорларының]] есімдерінен болжанады. Шамасы, «Суда» [[970 жыл|970 жылдан]] кейін жазыла бастаған. Мысалы, оның «Адам ('Aδάμ)» мақаласында император [[Иоанн I Цимисхий|Иоанн I Цимисхийдің]] [[976 жыл|(]][[969 жыл|969–976]]) қайтыс болуына дейінгі оқиғалар баяндалады. «Үкім» [[XI ғасыр|XI ғасырда]], мүмкін, басқа авторлармен толықтырылды. Ұзақ уақыт бойы, [[XX ғасыр|XX ғасырға]] дейін, византиялықтар «''Свида''» сөзін сөздік құрастырушының аты деп сенді. Бұл ретте олар Фессалоникалық Евстафийдің сөзінен кейін келді (мысалы, [[Брокгауз бен Ефрон энциклопедиялық сөздігі|Брокгауз бен Эфрон сөздігінде]] де солай). Енді, Франц Дёлгерден бастап, «''Суда''» сөзінің мағынасы грек-византиялық сөзге жатқызылады, ол сөзбе-сөз қоршау, ал бейнелі мағынада бекініс немесе қадалы ғимарат дегенді білдіреді. Дегенмен, бұл еңбектің авторы Свида (''А. И.'' ''Иванов'') болуы да мүмкін. «Суда» сөздігінде 30 000 сөздік жазбасының сөздіктері бар, олардың көпшілігі [[Ежелгі Грекия|грек және классикалық]] тектес. Сөздікті құрастыру кезінде терминдер мен жалқы есімдер ежелгі дереккөздерден тікелей алынған, олардың көпшілігі жоғалып кеткен, сондай-ақ кейінгі (антикалық, [[Византия империясы|византиялық]] және басқа да) жинақтардан алынған. «Суда» негізінен сақталмаған анықтамалық еңбектерден (этимологиялық сөздіктер, мақал-мәтелдер жинақтары, ежелгі грек классикалық жазушылары туралы схолия), сондай-ақ [[Библия|Киелі кітап]] пен апокрифтерден (кейде жоғалып кеткен) және византиялық шежірелерден (мысалы, Георгий Амартолос шежіресі) құрастырылған. «Суда» — Византия ғылымының ерекше ескерткіші, ежелгі дәуір мен Византия (тіпті ерте Болгария) тарихы туралы бірегей кешенді тарихи дереккөз. Онда филология, тарих, өнер және жаратылыстану ғылымдары туралы мол ақпарат бар, өз дәуірінің ежелгі және Византия мәдени мұрасының лексикографиялық және энциклопедиялық жинағы ретінде қызмет етеді. Сөздікте ежелгі авторлардың көптеген дәйексөздері бар және ежелгі дәуірдің әйгілі жазушыларының, софистерінің және саяси қайраткерлерінің қысқаша өмірбаяндары берілген. «Суда» сонымен қатар X ғасырда қолданыстан шығып қалған бірнеше ежелгі грек сөздеріне түсініктемелер береді. «Суда» сөзінде филологиялық материалдар ([[грамматика]], [[лексика]], [[тарих]] және [[әдебиет]]) басым. «Суданың» мақсаты, таңдалған терминдерге қарағанда, өзін білімді және жан-жақты дамыған адаммын деп мәлімдеген оныншы ғасырдағы грек туралы егжей-тегжейлі анықтамалық материал беру болды. «Суда» сөздігі сәл өзгертілген [[Грек әліпбиі|алфавиттік]] тәртіппен ұйымдастырылған; айтылуы бірдей әріптер топтастырылған, ал қос дауыссыздар жай дауыссыздар ретінде саналады: : {{Lang|grc-x-medieval|α, β, γ, δ, αι, ε, ζ, ει, η, ι, θ, κ, λ, μ, ν, ξ, ο, ω, π, ρ, σ, τ, οι, υ, φ, χ, ψ}}. == Суда келтірілген авторлар == «Суда» көптеген грек, рим және кейінгі авторлар туралы айтылады, олардың кейбіреулері тек осы сілтеме арқылы ғана белгілі. «Судадағы» ақпарат маңызды болып табылатын және ежелгі дәстүрді толықтыратындардың ішінде мыналар ерекшеленеді: * Абарис (жартылай аңызға айналған діни қызметкер және ақын) * Адриан (грек ақыны) * Арион (грек лирик ақыны) * Клавдий Элиан (римдік риторик және философ) * Стесихор (грек лирик ақыны) * Алексис (грек комик ақыны) == Таралымдар және аудармалар == «Суда» алғаш рет [[Милан|Миланда]] философ және грамматик Деметрий Халкокондилдің 1499 жылы жарық көрген. 1516 жылы [[Венеция|Венециядағы]] Алдиялық басылым кейде одан айтарлықтай ерекшеленеді, себебі ол басқа қолжазба дәстүріне негізделген. 1581 жылы [[Швейцария|Швейцарияның]] [[Базель]] қаласында «Суданың» [[Латын тілі|латын тіліндегі]] аудармасы жарық көрді. «Суда» сөздігі Ресейде XVI ғасырдан бері белгілі болды. Оның жүзден астам жазбасын Максим Грек аударған (1499 жылғы Милан басылымынан). 1998 жылға дейін «Суданың» [[Ағылшын тілі|ағылшын тіліне]] аудармасы болған жоқ. Дегенмен, 2000 және 2014 жылдар аралығында «Суда Онлайн» онлайн жобасының аясында энтузиастар «Суданы» грек тілінен ағылшын тіліне аударды. Аударма даниялық кітапханашы Адой Адлер редакциялаған басылымға негізделген — Suidae Lexikon, Лейпциг, 1928–1938. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Әдебиеттер == '''Қайнары''' * Suidae лексикасы. — Lipsiae, 1928-1938 жж. — Бд. 1-5. * Suidae Lexicon/Ed. А. Адлер. — Мюнхен, 1994―2001 жж. — Т. 1-5. '''Зерттеу''' * ''Буланин Д. М.'' [http://odrl.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=rZYq826mGKc%3D&tabid=2280 Грек Максимустың шығармаларындағы Свидтердің лексиконы] // Ескі орыс әдебиеті кафедрасының еңбектері. — Л., 1979. — [Т.] XXXIV. — Б. 257-283. * ''Иванов А. И.'' [http://www.btrudy.ru/resources/BT18/223_Ivanov.pdf «Свида» лексиконының мәселесі бойынша бірнеше ескертулер] // Теологиялық еңбектер. — М., 1978. — 18-жинақ. — Б. 223-230. * Свида // Мен А. В., протоиерей. Библиологиялық сөздік. — Т. 3: Р - Я. — М.: А. Мен қоры, 2002. — Б. 82. * Свида // Кеңестік тарихи энциклопедия. — 12-том: Репарациялар — Славяндар. — Мәскеу: Кеңестік энциклопедия, 1969. — 601-602 бағандар. * ''Соколова Т. М.'' [http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/ke6/ke6-7013.htm?cmd=p&istext=1 Свида] // Қысқаша әдеби энциклопедия. — Т. 6: Мақал — «Советтік Ресей». — М.: Советтік энциклопедия, 1971. — Б. 701-702. * ''Adler A.'' Suidas 1) // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft: Neue Bearb: Zw. Рейхе. — Бд. IVa, hbd. 1: Стоа — Симпозион. — Штутгарт, 1931. — Sp. 675-717. * ''Dölger F.'' Zur Souda-Frage // Byzantinische Zeitschrift. — Лейпциг, 1938. — В.38. * ''Лавагнини Б.'' Суида, Суда немесе Гуида? // Rivista di filologia e di istruzione classica. — 1962. — Т. 40, жоқ. 4. == Сілтемелер == * [https://www.cs.uky.edu/~raphael/sol/sol-html/ Suda On Online], ''соттардың'' онлайн ағылшын тіліндегі аудармасы, түсініктемелерімен бірге * [https://books.google.ru/books?id=PtMNAAAAIAAJ Suidae лексикасы]: 1854 жылғы грек тіліндегі басылым [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Алфавит бойынша әдеби шығармалар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:X ғасыр кітаптары]] jdl9t264c9ie8bqsh82qicjqwxz8q51 3622788 3622787 2026-06-26T22:41:53Z Coffee86 27186 /* Толығырақ */ 3622788 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма|Жанр=энциклопедия|Цикл=|Сурет=Suda.jpg|Шынайы атауы=грекше Σοῦδα / Σουΐδας|Атауы=Суда / Свида|Жазылды=X ғасыр|Түпнұсқа тілі=орта грек тілі}}'''«Суда»''' ({{Lang-el|Σοῦδα}}; ескірген '''«Свида»''', {{Lang-el|Σουΐδας}}, латынша ''Suda'', ''Suidas''; ''Suda сөздігі'', ''Suida лексиконы'') — грек тіліндегі ең үлкен энциклопедиялық сөздік. X–XI ғасырларға жатады. == Толығырақ == «''Суда''» («Τὸ μὲν παρὸν βιβλίον Σοῦδα, οἱ δὲ συνταξαμἐνοι τοῦτο ἄνδρες σόφοι») сөздігін құрастыру [[Византия империясы|Византияда]] [[X ғасыр|X ғасырдың]] екінші жартысында басталды. Бұл керемет шығарманы кім және қалай құрастырғаны белгісіз, дегенмен автор немесе авторлар діни қызметкерлерге тиесілі деп санауға негіз бар. Оның жасалған уақыты мәтіндерде аталған [[Византия императорларының тізімі|Византия императорларының]] есімдерінен болжанады. Шамасы, «Суда» [[970 жыл|970 жылдан]] кейін жазыла бастаған. Мысалы, оның «Адам ('Aδάμ)» мақаласында император [[Иоанн I Цимисхий|Иоанн I Цимисхийдің]] [[976 жыл|(]][[969 жыл|969–976]]) қайтыс болуына дейінгі оқиғалар баяндалады. «Үкім» [[XI ғасыр|XI ғасырда]], мүмкін, басқа авторлармен толықтырылды. Ұзақ уақыт бойы, [[XX ғасыр|XX ғасырға]] дейін, византиялықтар «''Свида''» сөзін сөздік құрастырушының аты деп сенді. Бұл ретте олар Фессалоникалық Евстафийдің сөзінен кейін келді (мысалы, [[Брокгауз бен Ефрон энциклопедиялық сөздігі|Брокгауз бен Эфрон сөздігінде]] де солай). Енді, Франц Дёлгерден бастап, «''Суда''» сөзінің мағынасы грек-византиялық сөзге жатқызылады, ол сөзбе-сөз қоршау, ал бейнелі мағынада бекініс немесе қадалы ғимарат дегенді білдіреді. Дегенмен, бұл еңбектің авторы Свида (''А. И.'' ''Иванов'') болуы да мүмкін. «Суда» сөздігінде 30 000 сөздік жазбасының сөздіктері бар, олардың көпшілігі [[Ежелгі Грекия|грек және классикалық]] тектес. Сөздікті құрастыру кезінде терминдер мен жалқы есімдер ежелгі дереккөздерден тікелей алынған, олардың көпшілігі жоғалып кеткен, сондай-ақ кейінгі (антикалық, [[Византия империясы|византиялық]] және басқа да) жинақтардан алынған. «Суда» негізінен сақталмаған анықтамалық еңбектерден (этимологиялық сөздіктер, мақал-мәтелдер жинақтары, ежелгі грек классикалық жазушылары туралы схолия), сондай-ақ [[Библия|Киелі кітап]] пен апокрифтерден (кейде жоғалып кеткен) және византиялық шежірелерден (мысалы, Георгий Амартолос шежіресі) құрастырылған. «Суда» — Византия ғылымының ерекше ескерткіші, ежелгі дәуір мен Византия (тіпті ерте Болгария) тарихы туралы бірегей кешенді тарихи дереккөз. Онда филология, тарих, өнер және жаратылыстану ғылымдары туралы мол ақпарат бар, өз дәуірінің ежелгі және Византия мәдени мұрасының лексикографиялық және энциклопедиялық жинағы ретінде қызмет етеді. Сөздікте ежелгі авторлардың көптеген дәйексөздері бар және ежелгі дәуірдің әйгілі жазушыларының, софистерінің және саяси қайраткерлерінің қысқаша өмірбаяндары берілген. «Суда» сонымен қатар X ғасырда қолданыстан шығып қалған бірнеше ежелгі грек сөздеріне түсініктемелер береді. «Суда» сөзінде филологиялық материалдар ([[грамматика]], [[лексика]], [[тарих]] және [[әдебиет]]) басым. «Суданың» мақсаты, таңдалған терминдерге қарағанда, өзін білімді және жан-жақты дамыған адаммын деп мәлімдеген оныншы ғасырдағы грек туралы егжей-тегжейлі анықтамалық материал беру болды. «Суда» сөздігі сәл өзгертілген [[Грек әліпбиі|алфавиттік]] тәртіппен ұйымдастырылған; айтылуы бірдей әріптер топтастырылған, ал қос дауыссыздар жай дауыссыздар ретінде саналады: : {{Lang|grc-x-medieval|α, β, γ, δ, αι, ε, ζ, ει, η, ι, θ, κ, λ, μ, ν, ξ, ο, ω, π, ρ, σ, τ, οι, υ, φ, χ, ψ}}<ref>Gaisford, Thomas, ed., (1853) ([https://books.google.com/books?id=7OFCgP0UCy4C&pg=PA30#v=onepage&q&f=false Suidae lexicon: Graecè et Latinè] {{Wayback|url=https://books.google.com/books?id=7OFCgP0UCy4C&pg=PA30#v=onepage&q&f=false |date=20200818191120 }}, Volume 1, Part 1, page XXXIX (in Greek and Latin)</ref>. == Суда келтірілген авторлар == «Суда» көптеген грек, рим және кейінгі авторлар туралы айтылады, олардың кейбіреулері тек осы сілтеме арқылы ғана белгілі. «Судадағы» ақпарат маңызды болып табылатын және ежелгі дәстүрді толықтыратындардың ішінде мыналар ерекшеленеді: * Абарис (жартылай аңызға айналған діни қызметкер және ақын) * Адриан (грек ақыны) * Арион (грек лирик ақыны) * Клавдий Элиан (римдік риторик және философ) * Стесихор (грек лирик ақыны) * Алексис (грек комик ақыны) == Таралымдар және аудармалар == «Суда» алғаш рет [[Милан|Миланда]] философ және грамматик Деметрий Халкокондилдің 1499 жылы жарық көрген. 1516 жылы [[Венеция|Венециядағы]] Алдиялық басылым кейде одан айтарлықтай ерекшеленеді, себебі ол басқа қолжазба дәстүріне негізделген. 1581 жылы [[Швейцария|Швейцарияның]] [[Базель]] қаласында «Суданың» [[Латын тілі|латын тіліндегі]] аудармасы жарық көрді. «Суда» сөздігі Ресейде XVI ғасырдан бері белгілі болды. Оның жүзден астам жазбасын Максим Грек аударған (1499 жылғы Милан басылымынан). 1998 жылға дейін «Суданың» [[Ағылшын тілі|ағылшын тіліне]] аудармасы болған жоқ. Дегенмен, 2000 және 2014 жылдар аралығында «Суда Онлайн» онлайн жобасының аясында энтузиастар «Суданы» грек тілінен ағылшын тіліне аударды. Аударма даниялық кітапханашы Адой Адлер редакциялаған басылымға негізделген — Suidae Lexikon, Лейпциг, 1928–1938. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Әдебиеттер == '''Қайнары''' * Suidae лексикасы. — Lipsiae, 1928-1938 жж. — Бд. 1-5. * Suidae Lexicon/Ed. А. Адлер. — Мюнхен, 1994―2001 жж. — Т. 1-5. '''Зерттеу''' * ''Буланин Д. М.'' [http://odrl.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=rZYq826mGKc%3D&tabid=2280 Грек Максимустың шығармаларындағы Свидтердің лексиконы] // Ескі орыс әдебиеті кафедрасының еңбектері. — Л., 1979. — [Т.] XXXIV. — Б. 257-283. * ''Иванов А. И.'' [http://www.btrudy.ru/resources/BT18/223_Ivanov.pdf «Свида» лексиконының мәселесі бойынша бірнеше ескертулер] // Теологиялық еңбектер. — М., 1978. — 18-жинақ. — Б. 223-230. * Свида // Мен А. В., протоиерей. Библиологиялық сөздік. — Т. 3: Р - Я. — М.: А. Мен қоры, 2002. — Б. 82. * Свида // Кеңестік тарихи энциклопедия. — 12-том: Репарациялар — Славяндар. — Мәскеу: Кеңестік энциклопедия, 1969. — 601-602 бағандар. * ''Соколова Т. М.'' [http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/ke6/ke6-7013.htm?cmd=p&istext=1 Свида] // Қысқаша әдеби энциклопедия. — Т. 6: Мақал — «Советтік Ресей». — М.: Советтік энциклопедия, 1971. — Б. 701-702. * ''Adler A.'' Suidas 1) // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft: Neue Bearb: Zw. Рейхе. — Бд. IVa, hbd. 1: Стоа — Симпозион. — Штутгарт, 1931. — Sp. 675-717. * ''Dölger F.'' Zur Souda-Frage // Byzantinische Zeitschrift. — Лейпциг, 1938. — В.38. * ''Лавагнини Б.'' Суида, Суда немесе Гуида? // Rivista di filologia e di istruzione classica. — 1962. — Т. 40, жоқ. 4. == Сілтемелер == * [https://www.cs.uky.edu/~raphael/sol/sol-html/ Suda On Online], ''соттардың'' онлайн ағылшын тіліндегі аудармасы, түсініктемелерімен бірге * [https://books.google.ru/books?id=PtMNAAAAIAAJ Suidae лексикасы]: 1854 жылғы грек тіліндегі басылым [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Алфавит бойынша әдеби шығармалар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:X ғасыр кітаптары]] cyrzjsjk3jehawmahl49fbsiilqemfd 3622789 3622788 2026-06-26T22:43:05Z Coffee86 27186 3622789 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма|Жанр=энциклопедия|Цикл=|Сурет=Suda.jpg|Шынайы атауы={{Lang|grc-x-medieval|Σοῦδα/Σουΐδας}}|Атауы=Суда / Свида|Жазылды=X ғасыр|Түпнұсқа тілі=орта грек тілі}} '''«Суда»''' ({{Lang-el|Σοῦδα}}; ескірген '''«Свида»''', {{Lang-el|Σουΐδας}}, латынша ''Suda'', ''Suidas''; ''Suda сөздігі'', ''Suida лексиконы'') — грек тіліндегі ең үлкен энциклопедиялық сөздік. X–XI ғасырларға жатады. == Толығырақ == «''Суда''» («Τὸ μὲν παρὸν βιβλίον Σοῦδα, οἱ δὲ συνταξαμἐνοι τοῦτο ἄνδρες σόφοι») сөздігін құрастыру [[Византия империясы|Византияда]] [[X ғасыр|X ғасырдың]] екінші жартысында басталды. Бұл керемет шығарманы кім және қалай құрастырғаны белгісіз, дегенмен автор немесе авторлар діни қызметкерлерге тиесілі деп санауға негіз бар. Оның жасалған уақыты мәтіндерде аталған [[Византия императорларының тізімі|Византия императорларының]] есімдерінен болжанады. Шамасы, «Суда» [[970 жыл|970 жылдан]] кейін жазыла бастаған. Мысалы, оның «Адам ('Aδάμ)» мақаласында император [[Иоанн I Цимисхий|Иоанн I Цимисхийдің]] [[976 жыл|(]][[969 жыл|969–976]]) қайтыс болуына дейінгі оқиғалар баяндалады. «Үкім» [[XI ғасыр|XI ғасырда]], мүмкін, басқа авторлармен толықтырылды. Ұзақ уақыт бойы, [[XX ғасыр|XX ғасырға]] дейін, византиялықтар «''Свида''» сөзін сөздік құрастырушының аты деп сенді. Бұл ретте олар Фессалоникалық Евстафийдің сөзінен кейін келді (мысалы, [[Брокгауз бен Ефрон энциклопедиялық сөздігі|Брокгауз бен Эфрон сөздігінде]] де солай). Енді, Франц Дёлгерден бастап, «''Суда''» сөзінің мағынасы грек-византиялық сөзге жатқызылады, ол сөзбе-сөз қоршау, ал бейнелі мағынада бекініс немесе қадалы ғимарат дегенді білдіреді. Дегенмен, бұл еңбектің авторы Свида (''А. И.'' ''Иванов'') болуы да мүмкін. «Суда» сөздігінде 30 000 сөздік жазбасының сөздіктері бар, олардың көпшілігі [[Ежелгі Грекия|грек және классикалық]] тектес. Сөздікті құрастыру кезінде терминдер мен жалқы есімдер ежелгі дереккөздерден тікелей алынған, олардың көпшілігі жоғалып кеткен, сондай-ақ кейінгі (антикалық, [[Византия империясы|византиялық]] және басқа да) жинақтардан алынған. «Суда» негізінен сақталмаған анықтамалық еңбектерден (этимологиялық сөздіктер, мақал-мәтелдер жинақтары, ежелгі грек классикалық жазушылары туралы схолия), сондай-ақ [[Библия|Киелі кітап]] пен апокрифтерден (кейде жоғалып кеткен) және византиялық шежірелерден (мысалы, Георгий Амартолос шежіресі) құрастырылған. «Суда» — Византия ғылымының ерекше ескерткіші, ежелгі дәуір мен Византия (тіпті ерте Болгария) тарихы туралы бірегей кешенді тарихи дереккөз. Онда филология, тарих, өнер және жаратылыстану ғылымдары туралы мол ақпарат бар, өз дәуірінің ежелгі және Византия мәдени мұрасының лексикографиялық және энциклопедиялық жинағы ретінде қызмет етеді. Сөздікте ежелгі авторлардың көптеген дәйексөздері бар және ежелгі дәуірдің әйгілі жазушыларының, софистерінің және саяси қайраткерлерінің қысқаша өмірбаяндары берілген. «Суда» сонымен қатар X ғасырда қолданыстан шығып қалған бірнеше ежелгі грек сөздеріне түсініктемелер береді. «Суда» сөзінде филологиялық материалдар ([[грамматика]], [[лексика]], [[тарих]] және [[әдебиет]]) басым. «Суданың» мақсаты, таңдалған терминдерге қарағанда, өзін білімді және жан-жақты дамыған адаммын деп мәлімдеген оныншы ғасырдағы грек туралы егжей-тегжейлі анықтамалық материал беру болды. «Суда» сөздігі сәл өзгертілген [[Грек әліпбиі|алфавиттік]] тәртіппен ұйымдастырылған; айтылуы бірдей әріптер топтастырылған, ал қос дауыссыздар жай дауыссыздар ретінде саналады: : {{Lang|grc-x-medieval|α, β, γ, δ, αι, ε, ζ, ει, η, ι, θ, κ, λ, μ, ν, ξ, ο, ω, π, ρ, σ, τ, οι, υ, φ, χ, ψ}}<ref>Gaisford, Thomas, ed., (1853) ([https://books.google.com/books?id=7OFCgP0UCy4C&pg=PA30#v=onepage&q&f=false Suidae lexicon: Graecè et Latinè] {{Wayback|url=https://books.google.com/books?id=7OFCgP0UCy4C&pg=PA30#v=onepage&q&f=false |date=20200818191120 }}, Volume 1, Part 1, page XXXIX (in Greek and Latin)</ref>. == Суда келтірілген авторлар == «Суда» көптеген грек, рим және кейінгі авторлар туралы айтылады, олардың кейбіреулері тек осы сілтеме арқылы ғана белгілі. «Судадағы» ақпарат маңызды болып табылатын және ежелгі дәстүрді толықтыратындардың ішінде мыналар ерекшеленеді: * Абарис (жартылай аңызға айналған діни қызметкер және ақын) * Адриан (грек ақыны) * Арион (грек лирик ақыны) * Клавдий Элиан (римдік риторик және философ) * Стесихор (грек лирик ақыны) * Алексис (грек комик ақыны) == Таралымдар және аудармалар == «Суда» алғаш рет [[Милан|Миланда]] философ және грамматик Деметрий Халкокондилдің 1499 жылы жарық көрген. 1516 жылы [[Венеция|Венециядағы]] Алдиялық басылым кейде одан айтарлықтай ерекшеленеді, себебі ол басқа қолжазба дәстүріне негізделген. 1581 жылы [[Швейцария|Швейцарияның]] [[Базель]] қаласында «Суданың» [[Латын тілі|латын тіліндегі]] аудармасы жарық көрді. «Суда» сөздігі Ресейде XVI ғасырдан бері белгілі болды. Оның жүзден астам жазбасын Максим Грек аударған (1499 жылғы Милан басылымынан). 1998 жылға дейін «Суданың» [[Ағылшын тілі|ағылшын тіліне]] аудармасы болған жоқ. Дегенмен, 2000 және 2014 жылдар аралығында «Суда Онлайн» онлайн жобасының аясында энтузиастар «Суданы» грек тілінен ағылшын тіліне аударды. Аударма даниялық кітапханашы Адой Адлер редакциялаған басылымға негізделген — Suidae Lexikon, Лейпциг, 1928–1938. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Әдебиеттер == '''Қайнары''' * Suidae лексикасы. — Lipsiae, 1928-1938 жж. — Бд. 1-5. * Suidae Lexicon/Ed. А. Адлер. — Мюнхен, 1994―2001 жж. — Т. 1-5. '''Зерттеу''' * ''Буланин Д. М.'' [http://odrl.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=rZYq826mGKc%3D&tabid=2280 Грек Максимустың шығармаларындағы Свидтердің лексиконы] // Ескі орыс әдебиеті кафедрасының еңбектері. — Л., 1979. — [Т.] XXXIV. — Б. 257-283. * ''Иванов А. И.'' [http://www.btrudy.ru/resources/BT18/223_Ivanov.pdf «Свида» лексиконының мәселесі бойынша бірнеше ескертулер] // Теологиялық еңбектер. — М., 1978. — 18-жинақ. — Б. 223-230. * Свида // Мен А. В., протоиерей. Библиологиялық сөздік. — Т. 3: Р - Я. — М.: А. Мен қоры, 2002. — Б. 82. * Свида // Кеңестік тарихи энциклопедия. — 12-том: Репарациялар — Славяндар. — Мәскеу: Кеңестік энциклопедия, 1969. — 601-602 бағандар. * ''Соколова Т. М.'' [http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/ke6/ke6-7013.htm?cmd=p&istext=1 Свида] // Қысқаша әдеби энциклопедия. — Т. 6: Мақал — «Советтік Ресей». — М.: Советтік энциклопедия, 1971. — Б. 701-702. * ''Adler A.'' Suidas 1) // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft: Neue Bearb: Zw. Рейхе. — Бд. IVa, hbd. 1: Стоа — Симпозион. — Штутгарт, 1931. — Sp. 675-717. * ''Dölger F.'' Zur Souda-Frage // Byzantinische Zeitschrift. — Лейпциг, 1938. — В.38. * ''Лавагнини Б.'' Суида, Суда немесе Гуида? // Rivista di filologia e di istruzione classica. — 1962. — Т. 40, жоқ. 4. == Сілтемелер == * [https://www.cs.uky.edu/~raphael/sol/sol-html/ Suda On Online], ''соттардың'' онлайн ағылшын тіліндегі аудармасы, түсініктемелерімен бірге * [https://books.google.ru/books?id=PtMNAAAAIAAJ Suidae лексикасы]: 1854 жылғы грек тіліндегі басылым [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Алфавит бойынша әдеби шығармалар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:X ғасыр кітаптары]] d3rej1l0bctrlt92mf729mno6r7ut06 3622814 3622789 2026-06-27T04:48:22Z 1nter pares 146705 Стандарт 3622814 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма|Жанр=энциклопедия|Цикл=|Сурет=Suda.jpg|Шынайы атауы={{Lang|grc-x-medieval|Σοῦδα/Σουΐδας}}|Атауы=Суда / Свида|Жазылды=X ғасыр|Түпнұсқа тілі=орта грек тілі}} '''«Суда»''' ({{Lang-el|Σοῦδα}}; ескірген '''«Свида»''', {{Lang-el|Σουΐδας}}, латынша ''Suda'', ''Suidas''; ''Suda сөздігі'', ''Suida лексиконы'') — грек тіліндегі ең үлкен энциклопедиялық сөздік. X–XI ғасырларға жатады. == Толығырақ == «''Суда''» («Τὸ μὲν παρὸν βιβλίον Σοῦδα, οἱ δὲ συνταξαμἐνοι τοῦτο ἄνδρες σόφοι») сөздігін құрастыру [[Византия империясы|Византияда]] [[X ғасыр|X ғасырдың]] екінші жартысында басталды. Бұл керемет шығарманы кім және қалай құрастырғаны белгісіз, дегенмен автор немесе авторлар діни қызметкерлерге тиесілі деп санауға негіз бар. Оның жасалған уақыты мәтіндерде аталған [[Византия императорларының тізімі|Византия императорларының]] есімдерінен болжанады. Шамасы, «Суда» [[970 жыл|970 жылдан]] кейін жазыла бастаған. Мысалы, оның «Адам ('Aδάμ)» мақаласында император [[Иоанн I Цимисхий|Иоанн I Цимисхийдің]] [[976 жыл|(]][[969 жыл|969–976]]) қайтыс болуына дейінгі оқиғалар баяндалады. «Үкім» [[XI ғасыр|XI ғасырда]], мүмкін, басқа авторлармен толықтырылды. Ұзақ уақыт бойы, [[XX ғасыр|XX ғасырға]] дейін, византиялықтар «''Свида''» сөзін сөздік құрастырушының аты деп сенді. Бұл ретте олар Фессалоникалық Евстафийдің сөзінен кейін келді (мысалы, [[Брокгауз бен Ефрон энциклопедиялық сөздігі|Брокгауз бен Эфрон сөздігінде]] де солай). Енді, Франц Дёлгерден бастап, «''Суда''» сөзінің мағынасы грек-византиялық сөзге жатқызылады, ол сөзбе-сөз қоршау, ал бейнелі мағынада бекініс немесе қадалы ғимарат дегенді білдіреді. Дегенмен, бұл еңбектің авторы Свида (''А. И.'' ''Иванов'') болуы да мүмкін. «Суда» сөздігінде 30 000 сөздік жазбасының сөздіктері бар, олардың көпшілігі [[Ежелгі Грекия|грек және классикалық]] тектес. Сөздікті құрастыру кезінде терминдер мен жалқы есімдер ежелгі дереккөздерден тікелей алынған, олардың көпшілігі жоғалып кеткен, сондай-ақ кейінгі (антикалық, [[Византия империясы|византиялық]] және басқа да) жинақтардан алынған. «Суда» негізінен сақталмаған анықтамалық еңбектерден (этимологиялық сөздіктер, мақал-мәтелдер жинақтары, ежелгі грек классикалық жазушылары туралы схолия), сондай-ақ [[Библия|Киелі кітап]] пен апокрифтерден (кейде жоғалып кеткен) және византиялық шежірелерден (мысалы, Георгий Амартолос шежіресі) құрастырылған. «Суда» — Византия ғылымының ерекше ескерткіші, ежелгі дәуір мен Византия (тіпті ерте Болгария) тарихы туралы бірегей кешенді тарихи дереккөз. Онда филология, тарих, өнер және жаратылыстану ғылымдары туралы мол ақпарат бар, өз дәуірінің ежелгі және Византия мәдени мұрасының лексикографиялық және энциклопедиялық жинағы ретінде қызмет етеді. Сөздікте ежелгі авторлардың көптеген дәйексөздері бар және ежелгі дәуірдің әйгілі жазушыларының, софистерінің және саяси қайраткерлерінің қысқаша өмірбаяндары берілген. «Суда» сонымен қатар X ғасырда қолданыстан шығып қалған бірнеше ежелгі грек сөздеріне түсініктемелер береді. «Суда» сөзінде филологиялық материалдар ([[грамматика]], [[лексика]], [[тарих]] және [[әдебиет]]) басым. «Суданың» мақсаты, таңдалған терминдерге қарағанда, өзін білімді және жан-жақты дамыған адаммын деп мәлімдеген оныншы ғасырдағы грек туралы егжей-тегжейлі анықтамалық материал беру болды. «Суда» сөздігі сәл өзгертілген [[Грек әліпбиі|алфавиттік]] тәртіппен ұйымдастырылған; айтылуы бірдей әріптер топтастырылған, ал қос дауыссыздар жай дауыссыздар ретінде саналады: : {{Lang|grc-x-medieval|α, β, γ, δ, αι, ε, ζ, ει, η, ι, θ, κ, λ, μ, ν, ξ, ο, ω, π, ρ, σ, τ, οι, υ, φ, χ, ψ}}<ref>Gaisford, Thomas, ed., (1853) ([https://books.google.com/books?id=7OFCgP0UCy4C&pg=PA30#v=onepage&q&f=false Suidae lexicon: Graecè et Latinè] {{Wayback|url=https://books.google.com/books?id=7OFCgP0UCy4C&pg=PA30#v=onepage&q&f=false |date=20200818191120 }}, Volume 1, Part 1, page XXXIX (in Greek and Latin)</ref>. == Суда келтірілген авторлар == «Суда» көптеген грек, рим және кейінгі авторлар туралы айтылады, олардың кейбіреулері тек осы сілтеме арқылы ғана белгілі. «Судадағы» ақпарат маңызды болып табылатын және ежелгі дәстүрді толықтыратындардың ішінде мыналар ерекшеленеді: * Абарис (жартылай аңызға айналған діни қызметкер және ақын) * Адриан (грек ақыны) * Арион (грек лирик ақыны) * Клавдий Элиан (римдік риторик және философ) * Стесихор (грек лирик ақыны) * Алексис (грек комик ақыны) == Таралымдар және аудармалар == «Суда» алғаш рет [[Милан|Миланда]] философ және грамматик Деметрий Халкокондилдің 1499 жылы жарық көрген. 1516 жылы [[Венеция|Венециядағы]] Алдиялық басылым кейде одан айтарлықтай ерекшеленеді, себебі ол басқа қолжазба дәстүріне негізделген. 1581 жылы [[Швейцария|Швейцарияның]] [[Базель]] қаласында «Суданың» [[Латын тілі|латын тіліндегі]] аудармасы жарық көрді. «Суда» сөздігі Ресейде XVI ғасырдан бері белгілі болды. Оның жүзден астам жазбасын Максим Грек аударған (1499 жылғы Милан басылымынан). 1998 жылға дейін «Суданың» [[Ағылшын тілі|ағылшын тіліне]] аудармасы болған жоқ. Дегенмен, 2000 және 2014 жылдар аралығында «Суда Онлайн» онлайн жобасының аясында энтузиастар «Суданы» грек тілінен ағылшын тіліне аударды. Аударма даниялық кітапханашы Адой Адлер редакциялаған басылымға негізделген — Suidae Lexikon, Лейпциг, 1928–1938. == Әдебиет == '''Қайнары''' * Suidae лексикасы. — Lipsiae, 1928-1938 жж. — Бд. 1-5. * Suidae Lexicon/Ed. А. Адлер. — Мюнхен, 1994―2001 жж. — Т. 1-5. '''Зерттеу''' * ''Буланин Д. М.'' [http://odrl.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=rZYq826mGKc%3D&tabid=2280 Грек Максимустың шығармаларындағы Свидтердің лексиконы] // Ескі орыс әдебиеті кафедрасының еңбектері. — Л., 1979. — [Т.] XXXIV. — Б. 257-283. * ''Иванов А. И.'' [http://www.btrudy.ru/resources/BT18/223_Ivanov.pdf «Свида» лексиконының мәселесі бойынша бірнеше ескертулер] // Теологиялық еңбектер. — М., 1978. — 18-жинақ. — Б. 223-230. * Свида // Мен А. В., протоиерей. Библиологиялық сөздік. — Т. 3: Р - Я. — М.: А. Мен қоры, 2002. — Б. 82. * Свида // Кеңестік тарихи энциклопедия. — 12-том: Репарациялар — Славяндар. — Мәскеу: Кеңестік энциклопедия, 1969. — 601-602 бағандар. * ''Соколова Т. М.'' [http://feb-web.ru/feb/kle/kle-abc/ke6/ke6-7013.htm?cmd=p&istext=1 Свида] // Қысқаша әдеби энциклопедия. — Т. 6: Мақал — «Советтік Ресей». — М.: Советтік энциклопедия, 1971. — Б. 701-702. * ''Adler A.'' Suidas 1) // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft: Neue Bearb: Zw. Рейхе. — Бд. IVa, hbd. 1: Стоа — Симпозион. — Штутгарт, 1931. — Sp. 675-717. * ''Dölger F.'' Zur Souda-Frage // Byzantinische Zeitschrift. — Лейпциг, 1938. — В.38. * ''Лавагнини Б.'' Суида, Суда немесе Гуида? // Rivista di filologia e di istruzione classica. — 1962. — Т. 40, жоқ. 4. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.cs.uky.edu/~raphael/sol/sol-html/ Suda On Online], ''соттардың'' онлайн ағылшын тіліндегі аудармасы, түсініктемелерімен бірге * [https://books.google.ru/books?id=PtMNAAAAIAAJ Suidae лексикасы]: 1854 жылғы грек тіліндегі басылым [[Санат:Алфавит бойынша кітаптар]] [[Санат:Алфавит бойынша әдеби шығармалар]] [[Санат:Византия энциклопедиялары]] [[Санат:X ғасыр кітаптары]] 967almwxj4yz9os17171csxbs4vjt5n Ымырт сагасы: Жаңа ай 0 782937 3622795 2026-06-26T23:49:02Z ShadZ01 56180 Жаңа бетте: {{Басқа мағыналар|түрі=фильм|Ымырт (фильм)}} {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссё... 3622795 wikitext text/x-wiki {{Басқа мағыналар|түрі=фильм|Ымырт (фильм)}} {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = [[Кристен Стюарт]]<br>[[Роберт Паттинсон]]<br>[[Тейлор Лотнер]]<br>[[Эшли Грин]]<br>[[Рашель Лефевр]]<br>[[Билли Берк (актер)|Билли Берк]]<br>[[Питер Фачинелли]]<br>[[Никки Рид]]<br>[[Келлан Латс]]<br>[[Джексон Рэтбоун]]<br>[[Анна Кендрик]]<br>[[Майкл Шин]]<br>[[Дакота Фэннинг]] |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Lang-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] 8ropdag0v629l3c55ba8xilayuyl2st 3622796 3622795 2026-06-26T23:49:19Z ShadZ01 56180 3622796 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = [[Кристен Стюарт]]<br>[[Роберт Паттинсон]]<br>[[Тейлор Лотнер]]<br>[[Эшли Грин]]<br>[[Рашель Лефевр]]<br>[[Билли Берк (актер)|Билли Берк]]<br>[[Питер Фачинелли]]<br>[[Никки Рид]]<br>[[Келлан Латс]]<br>[[Джексон Рэтбоун]]<br>[[Анна Кендрик]]<br>[[Майкл Шин]]<br>[[Дакота Фэннинг]] |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Lang-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] ltsofvasetwcst28xdrin5t727aa9x5 3622797 3622796 2026-06-26T23:51:59Z ShadZ01 56180 3622797 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Lang-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] 00lyziykdhdkp4glt6n56pths0doh8l 3622798 3622797 2026-06-26T23:53:16Z ShadZ01 56180 /* Сюжеті */ 3622798 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Lang-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] 68eb3yzucqf0fot2bfryz33jco0e0b7 3622799 3622798 2026-06-26T23:53:35Z ShadZ01 56180 /* Сюжеті */ 3622799 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Lang-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] qsax4wbbi36839ybprpz9fklh0qdnyz 3622800 3622799 2026-06-26T23:53:57Z ShadZ01 56180 3622800 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Tr-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] bilpkrmbexgm5twuni9iqz47hln12d8 3622820 3622800 2026-06-27T06:20:25Z ShadZ01 56180 3622820 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага. Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Tr-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] 54z6qmgrsa11g3ylx3zkbeue7s8zql1 3622821 3622820 2026-06-27T06:28:13Z ShadZ01 56180 ShadZ01 [[Ымырт. Сага. Жаңа ай]] бетін [[Ымырт сагасы: Жаңа ай]] бетіне жылжытты 3622820 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт. Сага. Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт. Сага. Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Tr-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] 54z6qmgrsa11g3ylx3zkbeue7s8zql1 3622823 3622821 2026-06-27T06:28:30Z ShadZ01 56180 3622823 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт сагасы: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт. Сага: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт сагасы: Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Tr-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] 9u7pzhp9vzuhflerd41wejx8bpsnc71 3622827 3622823 2026-06-27T06:32:40Z ShadZ01 56180 3622827 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Ымырт сагасы: Жаңа ай |Шынайы атауы = {{lang-en|The Twilight Saga: New Moon}} |Суреті = NewmoonPoster.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Жанры = [[вампирлер туралы фильм]]<br>[[романтикалық фэнтези]] |Режиссёрі = [[Крис Вайц]] |Продюсері = Вик Годфри<br>Карен Розенфельт |Сазгері = [[Александр Деспла]] |Қоюшы суретші = Дэвид Брисбин |Негізі = [[Стефани Майер]]дің «[[Жаңа ай (роман)|Жаңа ай]]» романы |Сценарийші = [[Мелисса Розенберг]] |Актерлер = {{Unbulleted list | [[Кристен Стюарт]] | [[Роберт Паттинсон]] | [[Тейлор Лотнер]] | [[Эшли Грин]] | [[Рашель Лефевр]] | [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] | [[Питер Фачинелли]] | [[Никки Рид]] | [[Келлан Латс]] | [[Джексон Рэтбоун]] | [[Анна Кендрик]] | [[Майкл Шин]] | [[Дакота Фэннинг]] }} |Операторы = [[Хавьер Агирресаробе]] |Компания = [[Temple Hill Entertainment]]<br>[[Imprint Entertainment|Maverick Films/Imprint Entertainment]]<br>Sunswept Entertainment |Дистрибьютор = [[Summit Entertainment]] |Ұзақтығы = 130 мин<ref name="boxoffice">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=newmoon.htm The Twilight Saga: New Moon] [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> |Бюджеті = 50 млн [[АҚШ доллары|$]]<ref name="boxoffice" /> |Түсім = 712 млн $<ref name="boxoffice" /> |Мемлекет = [[АҚШ]] |Тілі = [[Ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 2009 |Алдыңғы фильм = «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]» |Келесі фильм = «[[Ымырт сагасы: Тұтылу]]» |imdb_id = 1259571 |Сайты = |Ортаққор = }} «'''Ымырт сагасы: Жаңа ай'''» ({{Lang-en|The Twilight Saga: New Moon}}) — [[Стефани Майер]]дің «Жаңа ай» романы негізінде режиссер Крис Вайц түсірген [[көркем фильм]]. Фильмнің ұраны: «''It will be as though I never existed''» ({{Tr-en|Бәрі мен ешқашан болмағандай болады}}). Түсірілім жұмыстары 2009 жылдың наурызында басталып, әлемдік премьерасы 2009 жылдың 16 қарашасында өтті. Фильм «[[Алтын таңқурай]]<nowiki/>» сыйлығының төрт номинациясына ұсынылды. Бұл — 2008 жылы жарық көрген «[[Ымырт (фильм, 2008)|Ымырт]]<nowiki/>» фильмінен кейінгі франшизаның екінші бөлімі. == Сюжеті == Белла Свон өзінің 18 жасқа толған туған күнін вампирлердің Каллен отбасы ортасында тойлауға аттанады. Сыйлық қағазына қолын жарақаттап (тіліп) алған кезде, вампирлердің бірі Джаспер өзінің қанға деген құштарлығын тыя алмай, Беллаға тап береді және басқалардың қарсылығына тап болады. [[Эдвард Каллен]] Белламен айырылысу арқылы оны вампирлермен араласудың өлімге әкелетін қауіп-қатерінен қорғай аламын деп шешеді. Ол Беллаға (оны іздеуге тырыспауы үшін) оны енді жақсы көрмейтінін және оның қасында болғысы келмейтінін алдын ала айтып, кетіп қалады. Ұзақ төрт ай бойы Белла депрессияға ұшырайды. Қаңтар айының соңына қарай ол есін жиып, Чарлидің Джексонвиллге оралу туралы ұсынысынан үзілді-кесілді бас тартады. Бөлінуден зардап шегіп, ол өзінің балалық шақтағы досы [[Джейкоб Блэк]]пен бірге Ла-Пуш резервациясына келеді, Джейкоб пен Белла сөйлесе бастайды. Бірде қауіпті жағдайға тап болған Белла Эдвардтың дауысын естіп, оған аман қалу үшін өзін қалай ұстау керектігін айтады және оның мөлдір силуэтін көреді. Ол өмірге қауіп төндіретін жағдайларда қалаған дауысты еститінін түсінеді, оның соңынан қуу қазір оның мақсатына айналады — Джессикамен бірге Порт-Анджелеске барғаннан кейін ол бейтаныс байкермен жүруді шешеді, содан кейін екі ескі мотоцикл сатып алып, Джейкобтан оларды жөндеуді сұрайды; жөндеу бірнеше аптаға созылады, оны Белла толығымен досымен өткізеді. Мотоциклдерді сынау кезінде ол өліп кете жаздады, бірақ сонымен бірге ол кеткен сүйіктісінің сұлбасын қайтадан көреді. Достары мен Джейкобты киноға шақырғаннан кейін (сеансқа бір Майк Ньютон келеді), Белла Джейкобтың оны жай ғана дос ретінде көрмейтінін біледі, ал ол Майк туралы аздап ашуланған кезде Джейкобтың қызуы көтерілгенін байқайды. Осыдан кейін ол барлық қарым-қатынастарды бұзады және Белламен қарым-қатынасты тоқтатады, сонымен қатар бұрын біршама төзімді болған Каллендер туралы күрт теріс пікір айта бастайды. Жалғыздықтан зардап шеккен Белла кездейсоқ Джеймс пен Викторияның бұрынғы серігі Лоранмен кездеседі, ол Вампирдің Белланың азапты өлімі арқылы сүйіктісінің өлімі үшін Эдвардтан аяусыз кек алуға ант бергенін біледі. Алайда, Лоран аш болған кезде Белланы өлтірмек болғанда, оған үлкен қасқырлар тобы шабуыл жасайды және (кейінірек белгілі болғандай) оны өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Белла (алдын ала болжап) бұл қасқырлардың Джейкоб және ониялық резервтегі достары екенін және олардың [[құбылғыш]]тар екенін біледі. Джейкоб оған Лоранның өлімі туралы және Виктория адамдарға шабуыл жасауды жалғастырып жатқандығы туралы айтады. Джейкоб Викторияға аңшылық жасап жүргенде, ал Белла қасқырлар туралы айтып берген Чарли достарымен бірге қасқырларға аңшылыққа шыққанда (аңшылықта Гарри Клируотер Викторияның қолынан қаза табады, ол Викторияның ештеңеден сезіктенбеген Чарлиге шабуыл жасауына жол бермеуге тырысқан еді), Белла Джейкобтың таныс достары сияқты жартастан мұхитқа секіруді шешеді, ол бірде бұл секірулерді алыстан көріп, Джейкоб оған бұл «қорқынышты — зәрең ұшады, есесіне — жабайы адреналин» деп айтқан болатын. Бақытымызға орай, оны сол уақытта жақын жерде болған Джейкоб суға батудан құтқарып қалады (кейінірек белгілі болғандай, ол оны тек дауылды толқындардан ғана емес, ізі оны сол жерге алып келген Викториядан да құтқарған еді). Элис Каллен өзінің көріпкелдік пайымдауларында Белланың жартастан теңізге секіргенін көреді және оны өзін-өзі өлтіріп қайтыс болды деп шешеді. Элис Чарлиге қолдау көрсету үшін Форксқа ұшып келіп, Белланың тірі екенін көреді. Алайда Розали Элистің пайымдауы туралы біліп қойып, Эдвардқа сүйіктісінің өлімі туралы хабарлайды. Өмірін қиюды шешкен ол Италияға өте қарапайым жоспармен аттанады: қалың жұрттың көзінше күн көзіне шығып, осылайша оларға өзін әшкерелеу арқылы заңды бұзу, ол заңды бұзғаны үшін Италияда тұратын ең көне әрі ең қуатты Вольтури кланы оны сөзсіз өлтіреді. Эдвардтың ниетінен хабардар Аро Вольтури оған кланға қосылуды ұсынады, Эдвард бас тартады. Элис мұны көріп, оны тоқтату үшін Белламен бірге Италияға аттанады. Олар оны соңғы сәтте тоқтатып үлгереді, бірақ бұл әрекет байқаусыз қалмайды — олар Вольтури қамалына түседі. Клан басшысы Ароның бұйрығымен Джейн Вольтури өзінің қабілеттерінің көмегімен Беллаға ауырсыну тудыруға тырысады, бірақ бұл әрекеті сәтсіз болады. Заң бойынша, адамдар вампирлердің бар екенін білмеуі керек. Дегенмен, адам бейнесінде болғанның өзінде осындай қуатты қабілеттердің көрініс табу фактісін және Белла мен Эдвардтың бір-біріне деген махаббатын ескере отырып, қызды жай ғана өлтірудің орнына Вольтури ультиматум қояды — не Белла вампирге айналдырылады, не олар оны өлтіреді. Эдвард вампирге айналдыруға келіседі, және Каллендер Белламен бірге Форксқа аман-есен оралады, онда қыз өзінің вампирге айналуын Каллендер отбасында дауыс беруге қояды, олар бірауыздан (Розали мен Эдвардтың өзінен басқасы) «жақтап» дауыс береді. Қайтар жолда Белла мен Эдвард Джейкобпен бетпе-бет келеді, ол Эдвард Белланы онымен кездестірмеу үшін күшпен ұстап отыр деп шешкен еді. Эдвард құбылғышға Беллаға қамқорлық жасағаны үшін алғыс айтады, содан кейін Белланың өзі оны қуып жібермейінше, енді оны тастап кетпейтінін мәлімдейді. Жауап ретінде Джейкоб оған бітімгершілікті бұзу қаупімен Каллендерге адамдарды тістеуге тыйым салатын келісімшарттың негізгі тармағын еске салады. Белла трансформацияға өз еркімен бара жатқанын айтқан кезде, Джейкоб бұған сенуден қыңырлықпен бас тартады, содан кейін Белла оны жақсы көретінін мойындайды, бірақ оны таңдау алдында қоймауын сұрап, әрқашан Эдвардты таңдағанын және таңдайтынын айтады. Джейкоб ашуланып Эдвардқа ол Белла үшін шешім қабылдамайтынын айтады да, қасқырға айналады. Соңғы сәтте Белла төбелестің алдын алып үлгереді және қарсыластарына бір-біріне ауырсыну тудыру арқылы олар өзіне ауырсыну тудыратынын айтады. Осы сөздерден кейін Джейкоб қашып кетеді, ал Белла Эдвардтың бес жылға немесе кем дегенде үш жылға кейінге қалдыру туралы ұсыныстарын қабылдамайды, содан кейін Эдвард оған тұрмысқа шығуға ұсыныс жасайды. == Рөлдерде == [[Сурет:Twilight 20091110 Crillon Hotel Paris 005.jpg|нобай|Крис Вайц, Кристен Стюарт, Тейлор Лотнер, Роберт Паттинсон (солдан оңға қарай) 2009 жылдың 10 қарашасында Париждегі фотосессияда]] [[Сурет:MichaelSheenAAFeb09.jpg|нобай|Вампир Ароның рөлін сомдаған актер Майкл Шин]] === Каллендер кланы === * '''[[Эдвард Каллен]]''' — [[Роберт Паттинсон]] * '''Карлайл Каллен''' — [[Питер Фачинелли]] * '''Эсми Каллен''' — [[Элизабет Ризер]] * '''Элис Каллен''' — [[Эшли Грин]] * '''Джаспер Хейл''' — [[Джексон Рэтбоун]] * '''Розали Хейл''' — [[Никки Рит]] * '''Эмметт Каллен''' — [[Келлан Латс]] === Адамдар === * '''[[Белла Свон]]''' — [[Кристен Стюарт]] * '''Чарли Свон''' — [[Билли Берк (актер)|Билли Берк]] * '''Билли Блэк''' — [[Джил Бирмингем]] * '''Джессика Стэнли''' — [[Анна Кендрик]] * '''Майк Ньютон''' — [[Майкл Уэлш]] * '''Анжела Вебер''' — [[Кристиан Серратос]] * '''Эрик Йорки''' — [[Джастин Чон]] * '''Квил Атеара''' — [[Тайсон Хаусмен]] === Қасқыр-адамдар === * '''[[Джейкоб Блэк]]''' — [[Тейлор Лотнер]] * '''Сэм Адли''' — [[Чэск Спенсер]] * '''Эмбри Колл''' — [[Кайова Гордон]] * '''Пол Лэйхот''' — [[Алекс Мераз]] * '''Джаред Кэмерон''' — [[Бронсон Пеллетье]] === Кезбе вампирлер === * '''Виктория''' — [[Рашель Лефевр]] * '''Лоран''' — [[Эди Гатеги]] === Вольтури кланы === * '''Аро''' — [[Майкл Шин]] * '''Кай''' — [[Джейми Кэмпбелл Бауэр]] * '''Марк''' — [[Кристофер Хейердал]] * '''Джейн''' — [[Дакота Фэннинг]]<ref>{{Cite web |url=http://kinopoisk.ru |title=Кинопоиск.ру сайтындағы фильмографияны қараңыз |access-date=2009-06-17 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * '''Алек''' — [[Кэмерон Брайт]] * '''Феликс''' — [[Дэниел Кадмор]] * '''Деметрий''' — [[Чарли Бьюли]] * '''Хайди''' — [[Нут Сиар]] == Саундтрегі == Фильмнің композиторы [[Александр Деспла]] болды. Ол «[[Алтын компас]]», «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 1-бөлім]]», «[[Коко Шанельге дейін]]», «[[Бенджамин Баттонның қызық хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның қызық хикаясы]]» және басқа да көптеген фильмдерге музыка жазған. Тректер тізімі: # Hurricane Bells — Monsters (Эдвардтың көліктен түсетін сәті) # Sea Wolf — The Violet Hour (Белланың Каллендер ортасындағы туған күні) # Anya Marina — Satellite Heart (Белланың туған күнінен үйге қайтар жолы) # [[Bon Iver]] & [[St. Vincent]] — Rosyln (Эдвард Белланы тастап кету керектігін түсінген сәт) # [[Lykke Li]] — Possibility (Белланың жалғыздығы) # [[Muse]] — I Belong to You (New Moon Remix) (Белланың Джессикамен қыдыруға барған сәті) # [[Band of Skulls]] — Friends (Белланың бұзақы жігіттерге жақындаған сәті) # The Magic Numbers & [[Amadou & Mariam]] — All I Believe In (Белланың Джейкке келуі) # [[OK Go]] — Shooting the Moon (Белла мен Джейкобтың мотоцикл жөндеуі, пицца жейтін сцена) # [[Lupe Fiasco]] — Solar Midnight (Белланың Джейк және Майкпен кинодағы сәті) # [[Black Rebel Motorcycle Club]] — Done All Wrong (Белланың Эмилидің үйінде қонақта болуы) # [[Thom Yorke]] — Hearing Damage (Қасқырлардың Викторияның соңынан қууы) # [[Grizzly Bear]] — Slow Life (Белланың суда Эдвардтың сұлбасын көрген сәті) # [[Editors]] — No Sound But the Wind (Белла мен Эдвард көлік ішінде) # [[The Killers]] — A White Demon Love Song (титрлар) # [[Деспла, Александр|Александр Деспла]] — New Moon (титрлар) # [[Death Cab for Cutie]] — Meet Me on the Equinox (титрлар) == Кинопрокат == Прокаттың алғашқы аптасында фильм 2009 жыл үшін рекордтық көрсеткіш — $142,8 млн жинады.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ Biggest Opening Weekends at the Box Office] {{Wayback|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/ |date=20070309023608 }}{{ref|en}} [[Box Office Mojo]] сайтында</ref> Осылайша, ол тек «[[Гарри Поттер және Өлім сыйы: 2-бөлім]]», «[[Қара сері (фильм)|Қара сері]]» және «[[Өрмекші адам 3 (фильм)|Өрмекші адам 3]]» фильмдеріне ғана жол беріп, тарихтағы алғашқы аптада ең көп касса жинаған 4-ші фильм атанды. Алғашқы аптада фильм 4024 нүктедегі шамамен 8500 экранда көрсетілді. Негізінде, «Жаңа ай» әр күн сайын саганың бірінші фильміне қарағанда 2 есе көп табыс тапты. Сауалнама нәтижесі көрсеткендей, кинотеатрға келушілердің 80%-ы әйелдер, ал жалпы аудиторияның 50%-ы 21 жасқа толмағандар болды. Яғни, «Жаңа айдың» аудиториясы «Ымыртқа» қарағанда жасырақ болды. == Марапаттар мен номинациялар == * [[Үздік сүйісу үшін MTV киносыйлығы]] (2010 ж.) * [[Алтын таңқурай]] (2009 ж.) ** [[Ең нашар актерлік дуэт үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар актерлік дуэт]] — номинация — [[Кристен Стюарт]] пен [[Тейлор Лотнер]]; [[Кристен Стюарт]] пен [[Роберт Паттинсон]] ** [[Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар приквел, сиквел, ремейк немесе плагиат]] — номинация ** [[Ең нашар сценарий үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Ең нашар сценарий]] — номинация — [[Мелисса Розенберг]] ** [[Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі үшін «Алтын таңқурай» сыйлығы|Екінші пландағы ең нашар ер адам рөлі]] — номинация — [[Роберт Паттинсон]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20100211232634/http://www.newmoonthemovie.com/ Фильмнің ресми сайты] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ драмалық фильмдері]] [[Санат:АҚШ мелодрамалық фильмдері]] [[Санат:Стефани Майер шығармаларының желісімен түсірілген фильмдер]] [[Санат:New Line Cinema фильмдері]] [[Санат:Фильм сиквелдер]] [[Санат:Фэнтези жанрындағы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ымырт (фильмдер сериясы)]] [[Санат:Крис Вайц фильмдері]] [[Санат:Summit Entertainment фильмдері]] [[Санат:2009 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Нью-Йорк киноакадемиясының түлектері]] oxhxsvo3yi6of8344ftr97t08axvozk Сурет:NewmoonPoster.jpg 6 782938 3622806 2026-06-27T02:19:23Z ShadZ01 56180 {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = Стефани Майердің романына негізделген «Жаңа ай» фильмінің постері | қайнары = http://www.impawards.com/2009/twilight_saga_new_moon.html | жасалған уақыты = 2009 | авторы = [[Стефани Майер]] / [[Summit Entertainment]] }} {{Еркін сурет емес/Мақала | мақаласы = Ымырт. Сага. Жаңа ай | мақсаты = # Бұл кескін фильмнің мәтіндік сипаттамасы арқылы жеткізу мүмкін емес визуалды стилистикасы туралы айқын түсінік береді және онсыз фил... 3622806 wikitext text/x-wiki == Түйін == {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = Стефани Майердің романына негізделген «Жаңа ай» фильмінің постері | қайнары = http://www.impawards.com/2009/twilight_saga_new_moon.html | жасалған уақыты = 2009 | авторы = [[Стефани Майер]] / [[Summit Entertainment]] }} {{Еркін сурет емес/Мақала | мақаласы = Ымырт. Сага. Жаңа ай | мақсаты = # Бұл кескін фильмнің мәтіндік сипаттамасы арқылы жеткізу мүмкін емес визуалды стилистикасы туралы айқын түсінік береді және онсыз фильм туралы мақала толық болып саналмайды. # Бұл кескін авторлық құқық иелерінің кескінді түпнұсқа басып шығарылған түрінде сатудан пайда алу мүмкіндігін шектемейді. Кескіннің ажыратымдылығы түпнұсқамен салыстырғанда бірнеше есе азайтылған, сондықтан бұл кескінді басып шығару сапасы жағынан түпнұсқамен бәсекелесе алмайды. # Кескін құқық иеленуші тарапынан фильмді жарнамалау мақсатында кеңінен тарату үшін арнайы жасалған. Кескінді пайдалану [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары|Уикипедияда қабылданған адал пайдалану критерийлері]]не сәйкес келеді. Кескін сонымен қатар басқа да көптеген сайттарда қолданылуда. | алмастыру = {{non-free poster}} | басқа = жоқ }} == Лицензиялау == rl31izs16v4dyjlwybcmibophi1hgy7 3622807 3622806 2026-06-27T02:19:34Z ShadZ01 56180 /* Түйін */ 3622807 wikitext text/x-wiki == Түйін == {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = Стефани Майердің романына негізделген «Жаңа ай» фильмінің постері | қайнары = http://www.impawards.com/2009/twilight_saga_new_moon.html | жасалған уақыты = 2009 | авторы = [[Стефани Майер]] / [[Summit Entertainment]] }} == Лицензиялау == tfw0jf1w9wercuvdlx5ywm4csl67sp0 3622808 3622807 2026-06-27T02:19:40Z ShadZ01 56180 /* Лицензиялау */ 3622808 wikitext text/x-wiki == Түйін == {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = Стефани Майердің романына негізделген «Жаңа ай» фильмінің постері | қайнары = http://www.impawards.com/2009/twilight_saga_new_moon.html | жасалған уақыты = 2009 | авторы = [[Стефани Майер]] / [[Summit Entertainment]] }} == Лицензиялау == {{Еркін сурет емес/Мақала | мақаласы = Ымырт. Сага. Жаңа ай | мақсаты = # Бұл кескін фильмнің мәтіндік сипаттамасы арқылы жеткізу мүмкін емес визуалды стилистикасы туралы айқын түсінік береді және онсыз фильм туралы мақала толық болып саналмайды. # Бұл кескін авторлық құқық иелерінің кескінді түпнұсқа басып шығарылған түрінде сатудан пайда алу мүмкіндігін шектемейді. Кескіннің ажыратымдылығы түпнұсқамен салыстырғанда бірнеше есе азайтылған, сондықтан бұл кескінді басып шығару сапасы жағынан түпнұсқамен бәсекелесе алмайды. # Кескін құқық иеленуші тарапынан фильмді жарнамалау мақсатында кеңінен тарату үшін арнайы жасалған. Кескінді пайдалану [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары|Уикипедияда қабылданған адал пайдалану критерийлері]]не сәйкес келеді. Кескін сонымен қатар басқа да көптеген сайттарда қолданылуда. | алмастыру = {{non-free poster}} | басқа = жоқ }} pcpj8o19w0aozhwi75idzlxzv5816ri Ымырт. Сага. Жаңа ай 0 782939 3622822 2026-06-27T06:28:13Z ShadZ01 56180 ShadZ01 [[Ымырт. Сага. Жаңа ай]] бетін [[Ымырт сагасы: Жаңа ай]] бетіне жылжытты 3622822 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Ымырт сагасы: Жаңа ай]] 756n4chcpgwff0k5iux3m96iam9w1iw Анений-Ной 0 782940 3622828 2026-06-27T06:42:01Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Молдова қалалары]] 3622828 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Молдова қалалары]] oe1fq3so2np7tcl1qefbl6ipqlz13ql 3622829 3622828 2026-06-27T06:42:43Z Мағыпар 100137 үлгі 3622829 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] r0n1x9gyym8w6fcshptenavsisrtemj 3622830 3622829 2026-06-27T06:44:36Z Мағыпар 100137 толықтыру 3622830 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] pi2dyrxj34mm5pndyt0mvcbomldryjy 3622831 3622830 2026-06-27T06:45:21Z Мағыпар 100137 дереккөз 3622831 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] jltopqmeqio8qju2hiet09xetcfmxmd 3622835 3622831 2026-06-27T06:56:58Z Мағыпар 100137 толықтыру 3622835 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] m3xitjso495pywre7cbu0a1rcply9m6 3622836 3622835 2026-06-27T06:58:06Z Мағыпар 100137 /* Географиялық орналасуы */ дереккөз 3622836 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 2s99llfynqdz297tn1p2ekvs1aqtdvj 3622838 3622836 2026-06-27T07:03:28Z Мағыпар 100137 толықтыру 3622838 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 9o3dut2ae8jozjfc3c6xmdnuh40hlxi 3622839 3622838 2026-06-27T07:06:24Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3622839 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] kza45jxpvryzz1b1pr8snkvf4ejhc2v 3622840 3622839 2026-06-27T07:08:28Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3622840 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] rbr7fnpu45tspubhppns42z5nzxzv2a 3622841 3622840 2026-06-27T07:12:26Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ дереккөз 3622841 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] rk3n49w95atqmac3p7vcqfc7ydegs1v 3622842 3622841 2026-06-27T07:14:50Z Мағыпар 100137 толықтыру 3622842 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 7mka3jgl0odr4fl0li7jbukwxx3r3nk 3622843 3622842 2026-06-27T07:16:31Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру 3622843 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 0t37c63p4gv8knpl49wf0dy6e1uky2y 3622844 3622843 2026-06-27T07:17:21Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз 3622844 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] nv2kssil01e2eae4o9vdsdiwtq3svck 3622845 3622844 2026-06-27T07:20:17Z Мағыпар 100137 толықтыру 3622845 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *Ескі Орхей (Orheiul Vechi) — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] bboaoxub63xvg4ocgtpy5j24zdbutil 3622846 3622845 2026-06-27T07:21:45Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3622846 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 7n5ppcy73x1ngwamw4rgdpowtyfha29 3622848 3622846 2026-06-27T07:23:32Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3622848 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] rpkwb8gvp3ui6hjug5m5nrkkr6sb4pk 3622853 3622848 2026-06-27T07:27:26Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3622853 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] prqgpe5fgjwicrmm96ztdrr41q7v9ma 3622855 3622853 2026-06-27T07:29:16Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3622855 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] dm5vaxkqlsr14zj3twairn4zaf87gdg 3622857 3622855 2026-06-27T07:31:48Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3622857 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 6fpzkkr0tt24jvtyku095t0mjndxsxn 3622858 3622857 2026-06-27T07:32:41Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3622858 wikitext text/x-wiki '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 6e76gmvfk0jp9zqj7rn6pwenu0mnsnt 3622860 3622858 2026-06-27T07:33:43Z Мағыпар 100137 үлгі, толықтыру 3622860 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Анений-Ной |шынайы атауы = {{lang-ro|Anenii Noi}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 4yq2lcwtpxszpt4j73hwqkxwgh6msne 3622861 3622860 2026-06-27T07:34:24Z Мағыпар 100137 үлгі, сурет қою 3622861 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Анений-Ной |шынайы атауы = {{lang-ro|Anenii Noi}} |сурет = MD.AN.AN - entrance - nov 2012.JPG |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 1k4ad5ac0dd47w8ppwsg7bi5o1ddtoc 3622862 3622861 2026-06-27T07:34:59Z Мағыпар 100137 үлгі 3622862 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Анений-Ной |шынайы атауы = {{lang-ro|Anenii Noi}} |сурет = MD.AN.AN - entrance - nov 2012.JPG |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = Flag of Anenii Noi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] pdkn5s542j2r6ow7p9nu09dyfbcic4i 3622863 3622862 2026-06-27T07:35:24Z Мағыпар 100137 үлгі 3622863 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Анений-Ной |шынайы атауы = {{lang-ro|Anenii Noi}} |сурет = MD.AN.AN - entrance - nov 2012.JPG |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Stema aneniinoi.jpg |ту = Flag of Anenii Noi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] nkbha8js97185l4bp967wonfl1d9lb9 3622865 3622863 2026-06-27T07:36:39Z Мағыпар 100137 үлгі 3622865 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Анений-Ной |шынайы атауы = {{lang-ro|Anenii Noi}} |сурет = MD.AN.AN - entrance - nov 2012.JPG |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Молдова |елтаңба = Stema aneniinoi.jpg |ту = Flag of Anenii Noi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =52 |lat_sec =54 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =13 |lon_sec =51 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 6nc4addo2nl7985hw6sjrlwb67nnou9 3622869 3622865 2026-06-27T07:41:43Z Мағыпар 100137 үлгі 3622869 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Анений-Ной |шынайы атауы = {{lang-ro|Anenii Noi}} |сурет = MD.AN.AN - entrance - nov 2012.JPG |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Молдова |елтаңба = Stema aneniinoi.jpg |ту = Flag of Anenii Noi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =52 |lat_sec =54 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =13 |lon_sec =51 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аудан |аймағы = Анений Ной ауданы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +373 265 |пошта индексі = MD-6500, MD-6501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Anenii Noi |сайты = |сайт тілі = }} '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 69czjmfdlw0retfrfmtip1oky561pkr 3622871 3622869 2026-06-27T07:44:04Z Мағыпар 100137 үлгі 3622871 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Анений-Ной |шынайы атауы = {{lang-ro|Anenii Noi}} |сурет = MD.AN.AN - entrance - nov 2012.JPG |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Молдова |елтаңба = Stema aneniinoi.jpg |ту = Flag of Anenii Noi.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =52 |lat_sec =54 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =13 |lon_sec =51 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аудан |аймағы = Анений Ной ауданы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1731 |бұрынғы атаулары = 1926 жылға дейін — Новая Николаевка<br />1994 жылға дейін — Новые Анены |статус алуы = 1994 |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 39 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 11 900 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = +373 265 |пошта индексі = MD-6500, MD-6501 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Anenii Noi |сайты = |сайт тілі = }} '''Анений-Ной''' ({{lang-ro|Anenii Noi}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Анений Ной ауданы]]ның орталығы. Анений-Ной халқының саны 2026 жылы 11 900 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-new-anenas-10869.html|title=Население Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Анений-Ной — Бульбоака теміржол стансасынан 5 км қашықтықта және Кишинев-Бендери және Кишинев-Кэушень тас жолдарының қиылысында, [[Кишинев]]тен оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде, Днестрге құятын Бык өзенінің аңғарында орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-md-Anenii-Noi|title=Анений-Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Тарихы == Қоныс Пашкань-пе-Бык деген атаумен алғаш рет тарихи жазбаларда 1731 жылдың жазында аталған. Бір ғасырдан астам уақыттан кейін бұл жер және оның айналасындағы жерлер бай түрік көпесі Хусан Бейге ұзақ мерзімді жалға берілді. 1883 жылы көршілес ауылдар мен кенттерден қоныстанушылар көшіп келді. Олардың келуімен ауыл біртіндеп қайта жанданып, өзгерді. Ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы жаңа тұрғындардың негізгі кәсібіне айналды. 1889 жылы Николаев облысынан бірнеше неміс отбасылары келіп, жергілікті жердің бір бөлігін сатып алып, Цинцарень ауылын құрды. Халық санағы бойынша, сол кезде жаңа қоныс орнында екі ауыл болған: тұрғындары неміс ауылында үйлер салған орыс ауылы Старая Николаевка және жаңа неміс ауылы Новая Николаевка. 1926 жылдың қаңтарында немістер тұратын Новая Николаевка Новые Анены деп, ал Старая Николаевка Старые Анены деп өзгертілді. 1940 жылы неміс халқы үйлері мен егістік жерлерін тастап, тарихи отандары Германияға қоныстанды. 1965 жылы Новая Анены қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне ие болды. 1994 жылы Анений Нойға қала мәртебесі берілді.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1898-Novye-Aneny.html|title=Европа. Молдова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен өңдеуге негізделген. Ең ірі экономикалық құрылымдардың бірі — жеміс-жидек және көкөніс шырындарын шығаратын «Fabrica de conserve» АҚ. Зауыт өнімінің айтарлықтай бөлігі экспортталады. Қалада бірнеше коммерциялық банк филиалдары жұмыс істейді. Анений Нойде қонақ үй және санаторий бар. Анений Нойде 500 орындық екі мектепке дейінгі мекеме, 2400 орындық екі орта мектеп және «Гиперион» лицейі бар. Денсаулық сақтау жүйесіне қалалық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, Березки және Русени ауылдарындағы отбасылық дәрігерлік кабинеттер және Харбовицаул Ноу ауылындағы алғашқы медициналық көмек пункті кіреді. Қалада бес қоғамдық кітапхана және екі мектеп кітапханасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/64?ysclid=mqvzn3pfvw780493660|title=Новые Анены, района Анений Ной|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Бұл аймақ өзінің табиғи сұлулығымен, төбелерімен және көркем ауылдық жерлерімен, сондай-ақ Ескі Орхей монастырі, Курчи монастырі және Анений Ной тарихи-этнографиялық мұражайы сияқты тарихи және мәдени көрікті жерлерімен танымал. Анений Нойдағы ең көрікті жерлер: *'''Ескі Орхей (Orheiul Vechi)''' — X ғасырда салынған ежелгі үңгір ғибадатханалары, тас бекіністер және қорғаныс қабырғалары бар археологиялық кешен. *'''Манастирея Курчи монастыры''' — әдемі фрескалары мен белгішелері бар, сондай-ақ жасыл бақтармен қоршалған ауласы бар XIX ғасырдағы православиелік монастыр. Бұл Молдованың маңызды діни және мәдени орталығы. *'''Валеа Морилор саябағы''' — Анений Нойдың шетінде орналасқан саябақ, таңғажайып көлі, жаяу серуендеу жолдары және пикниктер мен демалыс үшін көптеген жасыл алаңы бар. Бұл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында, әсіресе жаз айларында танымал орын. *'''«Штефан чел Маре» мемориалдық кешені''' — атақты молдован билеушісі Штефан чель Мареге арналған тарихи ескерткіш, оның ат үстіндегі үлкен мүсіні әдемі бақтар мен субұрқақтармен қоршалған. Бұл фотосуретке түсіру және молдован тарихы мен мәдениеті туралы білу үшін танымал орын. *'''Таул саябағы''' — Изворул-Мунтелуй көлінің жағасында орналасқан табиғи саябақ, жаяу серуендеу жолдары, пикник аймақтары және айналадағы ауылдық жерлердің таңғажайып көріністері бар. Бұл көркем саябақ жаяу серуендеуді, балық аулауды, велосипед тебуді және басқа да ашық ауадағы іс-шараларды ұсынады. *'''Әулие Николай шіркеуі''' — Анений Нойдың орталығында орналасқан, фрескаларымен, иконалары бар 18 ғасырдағы православиелік шіркеу. Келушілер діни қызметтерге қатыса алады немесе көрмедегі сәулет өнері мен өнер туындыларын тамашалай алады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-anenii-noi.htm|title=Карта Новые Анены|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-27|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Молдова}} [[Санат:Молдова қалалары]] 168fyk2s3ckqes6sdc7uhh9bth1dl33 Үлгі:Yesno/doc 10 782941 3622832 2026-06-27T06:45:42Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі «ақиқат» және «жалған» мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусы... 3622832 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі «ақиқат» және «жалған» мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусыз кіріс параметрінің бес түрлі түрін ажыратады: # '''Yes''': Ақиқат мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>yes</code>, <code>y</code>, <code>иә</code>, <code>true</code> және <code>1</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — «yes» мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''No''': Жалған мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>no</code>, <code>n</code>, <code>жоқ</code>, <code>false</code> және <code>0</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Бос мән''': Тек [[Бос орын|бос орындардан]] ғана тұратын параметр. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Терістеу''': Параметр тек <code>¬</code> таңбасынан тұрғанда немесе мүлде көрсетілмеген жағдайда. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Қалғанының бәрі''': Алдыңғы топтардың ешқайсысына жатпайтын кез келген мәтін. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. Барлық қайтарылатын мәндерді қайта анықтауға болады (төменнен қараңыз). == Параметрлері == <pre>{{yesno | | yes = | no = | blank = | ¬ = | def = }}</pre> == Мысалдары == m6ed5iaao3jpn704rnjlezsk5q0ghz8 3622833 3622832 2026-06-27T06:47:16Z Орел Карл 81620 3622833 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі [[ Буль (логикалық) функциясы|«ақиқат» және «жалған»]] мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусыз кіріс параметрінің бес түрлі түрін ажыратады: # '''Yes''': Ақиқат мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>yes</code>, <code>y</code>, <code>иә</code>, <code>true</code> және <code>1</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — «yes» мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''No''': Жалған мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>no</code>, <code>n</code>, <code>жоқ</code>, <code>false</code> және <code>0</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Бос мән''': Тек [[Бос орын|бос орындардан]] ғана тұратын параметр. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Терістеу''': Параметр тек <code>¬</code> таңбасынан тұрғанда немесе мүлде көрсетілмеген жағдайда. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Қалғанының бәрі''': Алдыңғы топтардың ешқайсысына жатпайтын кез келген мәтін. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. Барлық қайтарылатын мәндерді қайта анықтауға болады (төменнен қараңыз). == Параметрлері == <pre>{{yesno | | yes = | no = | blank = | ¬ = | def = }}</pre> == Мысалдары == b8u5gyn2qftswzqnxt0soxo05dr9hb4 3622834 3622833 2026-06-27T06:47:36Z Орел Карл 81620 3622834 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі [[Буль (логикалық) функциясы|«ақиқат» және «жалған»]] мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусыз кіріс параметрінің бес түрлі түрін ажыратады: # '''Yes''': Ақиқат мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>yes</code>, <code>y</code>, <code>иә</code>, <code>true</code> және <code>1</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — «yes» мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''No''': Жалған мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>no</code>, <code>n</code>, <code>жоқ</code>, <code>false</code> және <code>0</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Бос мән''': Тек [[Бос орын|бос орындардан]] ғана тұратын параметр. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Терістеу''': Параметр тек <code>¬</code> таңбасынан тұрғанда немесе мүлде көрсетілмеген жағдайда. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Қалғанының бәрі''': Алдыңғы топтардың ешқайсысына жатпайтын кез келген мәтін. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. Барлық қайтарылатын мәндерді қайта анықтауға болады (төменнен қараңыз). == Параметрлері == <pre>{{yesno | | yes = | no = | blank = | ¬ = | def = }}</pre> == Мысалдары == ci8j5wsq37z1yyp0zkjzs82rakbw75h 3622847 3622834 2026-06-27T07:23:04Z Орел Карл 81620 3622847 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі [[Буль (логикалық) функциясы|«ақиқат» және «жалған»]] мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусыз кіріс параметрінің бес түрлі түрін ажыратады: # '''Yes''': Ақиқат мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>yes</code>, <code>y</code>, <code>иә</code>, <code>true</code> және <code>1</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — «yes» мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''No''': Жалған мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>no</code>, <code>n</code>, <code>жоқ</code>, <code>false</code> және <code>0</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Бос мән''': Тек [[Бос орын|бос орындардан]] ғана тұратын параметр. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Терістеу''': Параметр тек <code>¬</code> таңбасынан тұрғанда немесе мүлде көрсетілмеген жағдайда. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Қалғанының бәрі''': Алдыңғы топтардың ешқайсысына жатпайтын кез келген мәтін. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. Барлық қайтарылатын мәндерді қайта анықтауға болады (төменнен қараңыз). == Параметрлері == <pre>{{yesno | | yes = | no = | blank = | ¬ = | def = }}</pre> == Мысалдары == <!-- {{таблица примеров}} --> {|class="wikitable" |- ! Коды !! Нәтижесі |- || <code><nowiki>{{yesno|1}}</nowiki></code>|| {{yesno|1}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|y}}</nowiki></code>|| {{yesno|y}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|Yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Иә}}</nowiki></code>|| {{yesno|Иә}} |- || <code><nowiki>{{yesno|TRUE}}</nowiki></code>|| {{yesno|TRUE}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|0}}</nowiki></code>|| {{yesno|0}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code>|| {{yesno|no}} |- || <code><nowiki>{{yesno|n}}</nowiki></code>|| {{yesno|n}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|no=NO}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|no=NO}} |- || <code><nowiki>{{yesno|false}}</nowiki></code>|| {{yesno|false}} |- || <code><nowiki>{{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno}}</nowiki></code>|| {{yesno}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|}}</nowiki></code>|| {{yesno|}} |- || <code><nowiki>{{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno||blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|def=МӘНІ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}} |- |} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" style="background:#d0d0d0;" | Байланысты үлгілерді салыстыру |- style="text-align:left; vertical-align:top; font-weight:bold; background:#e8e8e8;" | Параметр 1 ({{code|1=1=}}) | {{tl|yesno}} | {{tl|yesno-yes}} | {{tl|yesno-no}} |- | yes, y, true, 1* | "{{yesno|yes}}" | "{{yesno-yes|yes}}" | "{{yesno-no|yes}}" |- | {{nowrap|Some Text}} | "{{yesno|Some Text}}" | "{{yesno-yes|Some Text}}" | "{{yesno-no|Some Text}}" |- | no, n, false, 0* | "{{yesno|no}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|no}}" | "{{yesno-no|no}}" |- | {{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | 1={{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | ¬ | "{{yesno|¬}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|¬}}" | "{{yesno-no|¬}}" |- | {{var|[опущено]}} | "{{yesno}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes}}" | "{{yesno-no}}" |} t4vuoevwxmz8dzfkcrsgoiom3xian8i 3622852 3622847 2026-06-27T07:27:16Z Орел Карл 81620 /* Мысалдары */ 3622852 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі [[Буль (логикалық) функциясы|«ақиқат» және «жалған»]] мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусыз кіріс параметрінің бес түрлі түрін ажыратады: # '''Yes''': Ақиқат мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>yes</code>, <code>y</code>, <code>иә</code>, <code>true</code> және <code>1</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — «yes» мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''No''': Жалған мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>no</code>, <code>n</code>, <code>жоқ</code>, <code>false</code> және <code>0</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Бос мән''': Тек [[Бос орын|бос орындардан]] ғана тұратын параметр. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Терістеу''': Параметр тек <code>¬</code> таңбасынан тұрғанда немесе мүлде көрсетілмеген жағдайда. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Қалғанының бәрі''': Алдыңғы топтардың ешқайсысына жатпайтын кез келген мәтін. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. Барлық қайтарылатын мәндерді қайта анықтауға болады (төменнен қараңыз). == Параметрлері == <pre>{{yesno | | yes = | no = | blank = | ¬ = | def = }}</pre> == Мысалдары == <!-- {{таблица примеров}} --> {|class="wikitable" |- ! Коды !! Нәтижесі |- || <code><nowiki>{{yesno|1}}</nowiki></code>|| {{yesno|1}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|y}}</nowiki></code>|| {{yesno|y}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|Yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Иә}}</nowiki></code>|| {{yesno|Иә}} |- || <code><nowiki>{{yesno|TRUE}}</nowiki></code>|| {{yesno|TRUE}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|0}}</nowiki></code>|| {{yesno|0}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code>|| {{yesno|no}} |- || <code><nowiki>{{yesno|n}}</nowiki></code>|| {{yesno|n}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|no=NO}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|no=NO}} |- || <code><nowiki>{{yesno|false}}</nowiki></code>|| {{yesno|false}} |- || <code><nowiki>{{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno}}</nowiki></code>|| {{yesno}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|}}</nowiki></code>|| {{yesno|}} |- || <code><nowiki>{{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno||blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|def=МӘНІ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}} |- |} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" style="background:#d0d0d0;" | Байланысты үлгілерді салыстыру |- style="text-align:left; vertical-align:top; font-weight:bold; background:#e8e8e8;" | Параметр 1 ({{code|1=1=}}) | {{tl|yesno}} | {{tl|yesno-yes}} | {{tl|yesno-no}} |- | yes, y, true, 1* | "{{yesno|yes}}" | "{{yesno-yes|yes}}" | "{{yesno-no|yes}}" |- | {{nowrap|Some Text}} | "{{yesno|Some Text}}" | "{{yesno-yes|Some Text}}" | "{{yesno-no|Some Text}}" |- | no, n, false, 0* | "{{yesno|no}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|no}}" | "{{yesno-no|no}}" |- | {{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | 1={{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | ¬ | "{{yesno|¬}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|¬}}" | "{{yesno-no|¬}}" |- | {{var|[түсірілген]}} | "{{yesno}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes}}" | "{{yesno-no}}" |} j7evjg27zli89ljc7zbpzehs6mh6vzq 3622859 3622852 2026-06-27T07:32:54Z Орел Карл 81620 3622859 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі [[Буль (логикалық) функциясы|«ақиқат» және «жалған»]] мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусыз кіріс параметрінің бес түрлі түрін ажыратады: # '''Yes''': Ақиқат мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>yes</code>, <code>y</code>, <code>иә</code>, <code>true</code> және <code>1</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — «yes» мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''No''': Жалған мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>no</code>, <code>n</code>, <code>жоқ</code>, <code>false</code> және <code>0</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Бос мән''': Тек [[Бос орын|бос орындардан]] ғана тұратын параметр. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Терістеу''': Параметр тек <code>¬</code> таңбасынан тұрғанда немесе мүлде көрсетілмеген жағдайда. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Қалғанының бәрі''': Алдыңғы топтардың ешқайсысына жатпайтын кез келген мәтін. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. Барлық қайтарылатын мәндерді қайта анықтауға болады (төменнен қараңыз). == Параметрлері == <pre>{{yesno | | yes = | no = | blank = | ¬ = | def = }}</pre> == Мысалдары == <!-- {{таблица примеров}} --> {|class="wikitable" |- ! Коды !! Нәтижесі |- || <code><nowiki>{{yesno|1}}</nowiki></code>|| {{yesno|1}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|y}}</nowiki></code>|| {{yesno|y}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|Yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Иә}}</nowiki></code>|| {{yesno|Иә}} |- || <code><nowiki>{{yesno|TRUE}}</nowiki></code>|| {{yesno|TRUE}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|0}}</nowiki></code>|| {{yesno|0}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code>|| {{yesno|no}} |- || <code><nowiki>{{yesno|n}}</nowiki></code>|| {{yesno|n}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|no=NO}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|no=NO}} |- || <code><nowiki>{{yesno|false}}</nowiki></code>|| {{yesno|false}} |- || <code><nowiki>{{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno}}</nowiki></code>|| {{yesno}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|}}</nowiki></code>|| {{yesno|}} |- || <code><nowiki>{{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno||blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|def=МӘНІ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}} |- |} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" style="background:#d0d0d0;" | Байланысты үлгілерді салыстыру |- style="text-align:left; vertical-align:top; font-weight:bold; background:#e8e8e8;" | Параметр 1 ({{code|1=1=}}) | {{tl|yesno}} | {{tl|yesno-yes}} | {{tl|yesno-no}} |- | yes, y, true, 1* | "{{yesno|yes}}" | "{{yesno-yes|yes}}" | "{{yesno-no|yes}}" |- | {{nowrap|Some Text}} | "{{yesno|Some Text}}" | "{{yesno-yes|Some Text}}" | "{{yesno-no|Some Text}}" |- | no, n, false, 0* | "{{yesno|no}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|no}}" | "{{yesno-no|no}}" |- | {{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | 1={{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | ¬ | "{{yesno|¬}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|¬}}" | "{{yesno-no|¬}}" |- | {{var|[түсірілген]}} | "{{yesno}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes}}" | "{{yesno-no}}" |} == Тағы қараңыз == * {{t|yesno-yes}} * {{t|yesno-no}} * [[Module:Yesno|Модуль:Yesno]] 6nos9trtzfzjuv3mgxa8gwpotlmuwf7 3622864 3622859 2026-06-27T07:36:05Z Орел Карл 81620 3622864 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} Бұл үлгі [[Буль (логикалық) функциясы|«ақиқат» және «жалған»]] мәндерін қабылдай алатын параметрлерді біркелкіленген түрде өңдеуге арналған. Ол мақалаларда тікелей қолдануға арналмаған, бірақ басқа үлгілерде пайдалануға бағытталған. == Қолданылуы == Үлгі бірінші атаусыз кіріс параметрінің бес түрлі түрін ажыратады: # '''Yes''': Ақиқат мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>yes</code>, <code>y</code>, <code>иә</code>, <code>true</code> және <code>1</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — «yes» мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''No''': Жалған мәнінің тіркелімге тәуелсіз енгізу пішіні. <code>no</code>, <code>n</code>, <code>жоқ</code>, <code>false</code> және <code>0</code> мәндеріне қолдау көрсетіледі. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Бос мән''': Тек [[Бос орын|бос орындардан]] ғана тұратын параметр. Әдепкі қайтарылатын — бос жол мәні, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Терістеу''': Параметр тек <code>¬</code> таңбасынан тұрғанда немесе мүлде көрсетілмеген жағдайда. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. # '''Қалғанының бәрі''': Алдыңғы топтардың ешқайсысына жатпайтын кез келген мәтін. Әдепкі қайтарылатын <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code> мәніне сәйкес келеді, қажет болған жағдайда қайта анықталуы мүмкін. Барлық қайтарылатын мәндерді қайта анықтауға болады (төменнен қараңыз). == Параметрлері == <pre>{{yesno | | yes = | no = | blank = | ¬ = | def = }}</pre> == Мысалдары == <!-- {{таблица примеров}} --> {|class="wikitable" |- ! Коды !! Нәтижесі |- || <code><nowiki>{{yesno|1}}</nowiki></code>|| {{yesno|1}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|y}}</nowiki></code>|| {{yesno|y}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Yes}}</nowiki></code>|| {{yesno|Yes}} |- || <code><nowiki>{{yesno|Иә}}</nowiki></code>|| {{yesno|Иә}} |- || <code><nowiki>{{yesno|TRUE}}</nowiki></code>|| {{yesno|TRUE}} |- || <code><nowiki>{{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|yes|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|0}}</nowiki></code>|| {{yesno|0}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no}}</nowiki></code>|| {{yesno|no}} |- || <code><nowiki>{{yesno|n}}</nowiki></code>|| {{yesno|n}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|}} |- || <code><nowiki>{{yesno|жоқ|no=NO}}</nowiki></code>|| {{yesno|жоқ|no=NO}} |- || <code><nowiki>{{yesno|false}}</nowiki></code>|| {{yesno|false}} |- || <code><nowiki>{{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|FALSE|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno}}</nowiki></code>|| {{yesno}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬=ТЕРІСТЕУ|no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|}}</nowiki></code>|| {{yesno|}} |- || <code><nowiki>{{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}}</nowiki></code>|| {{yesno||¬=ТЕРІСТЕУ}} |- || <code><nowiki>{{yesno||blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|¬|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno|¬|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН}} |- || <code><nowiki>{{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}}</nowiki></code>|| {{yesno||no=ЖАЛҒАН|blank=БОС}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|def=МӘНІ}} |- || <code><nowiki>{{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}}</nowiki></code>|| {{yesno|не болса да|yes=АҚИҚАТ|def=МӘНІ}} |- |} {| class="wikitable" |- ! colspan="4" style="background:#d0d0d0;" | Байланысты үлгілерді салыстыру |- style="text-align:left; vertical-align:top; font-weight:bold; background:#e8e8e8;" | Параметр 1 ({{code|1=1=}}) | {{tl|yesno}} | {{tl|yesno-yes}} | {{tl|yesno-no}} |- | yes, y, true, 1* | "{{yesno|yes}}" | "{{yesno-yes|yes}}" | "{{yesno-no|yes}}" |- | {{nowrap|Some Text}} | "{{yesno|Some Text}}" | "{{yesno-yes|Some Text}}" | "{{yesno-no|Some Text}}" |- | no, n, false, 0* | "{{yesno|no}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|no}}" | "{{yesno-no|no}}" |- | {{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | 1={{var|[blank]}} | "{{yesno|1=}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|1=}}" | "{{yesno-no|1=}}" |- | ¬ | "{{yesno|¬}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes|¬}}" | "{{yesno-no|¬}}" |- | {{var|[түсірілген]}} | "{{yesno}}" {{var|[blank]}} | "{{yesno-yes}}" | "{{yesno-no}}" |} j7evjg27zli89ljc7zbpzehs6mh6vzq Үлгі:Var 10 782942 3622849 2026-06-27T07:24:29Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: <var {{#if:{{{class|}}}|class="{{{class}}}"}} {{#if:{{{id|}}}|id="{{{id}}}"}} style="padding-right: 1px;{{{style|}}}" {{#if:{{{lang|}}}|lang="{{{lang}}}" xml:lang="{{{lang}}}"}} {{#if:{{{title|}}}|title="{{{title}}}"}}>{{{1}}}</var><noinclude> <!--Санаттарды құжаттама бетіне енгізіңіз.--> {{Doc}} </noinclude> 3622849 wikitext text/x-wiki <var {{#if:{{{class|}}}|class="{{{class}}}"}} {{#if:{{{id|}}}|id="{{{id}}}"}} style="padding-right: 1px;{{{style|}}}" {{#if:{{{lang|}}}|lang="{{{lang}}}" xml:lang="{{{lang}}}"}} {{#if:{{{title|}}}|title="{{{title}}}"}}>{{{1}}}</var><noinclude> <!--Санаттарды құжаттама бетіне енгізіңіз.--> {{Doc}} </noinclude> otvuwt0dc7y0n9gt7fzic6d4z3nlso5 3622850 3622849 2026-06-27T07:25:37Z Орел Карл 81620 3622850 wikitext text/x-wiki <var {{#if:{{{class|}}}|class="{{{class}}}"}} {{#if:{{{id|}}}|id="{{{id}}}"}} style="padding-right: 1px;{{{style|}}}" {{#if:{{{lang|}}}|lang="{{{lang}}}" xml:lang="{{{lang}}}"}} {{#if:{{{title|}}}|title="{{{title}}}"}}>{{{1}}}</var><noinclude> <!--Санаттарды құжаттама бетіне енгізіңіз.--> {{Doc}} </noinclude> [[Санат:Үлгілер:Форматтау]] 9ozyynbdcd69vi0axalz40g4rkaad3y 3622851 3622850 2026-06-27T07:26:01Z Орел Карл 81620 3622851 wikitext text/x-wiki <var {{#if:{{{class|}}}|class="{{{class}}}"}} {{#if:{{{id|}}}|id="{{{id}}}"}} style="padding-right: 1px;{{{style|}}}" {{#if:{{{lang|}}}|lang="{{{lang}}}" xml:lang="{{{lang}}}"}} {{#if:{{{title|}}}|title="{{{title}}}"}}>{{{1}}}</var><noinclude> <!--Санаттарды құжаттама бетіне енгізіңіз.--> {{Doc}} </noinclude> [[Санат:Үлгілер:Форматтау]] [[Санат:Үлгілерді енгізу-көмектері]] 79vpa6ag50ylw9ohqhc4wwaebc9ge8l Үлгі:Code 10 782943 3622854 2026-06-27T07:28:20Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: {{#tag:syntaxhighlight|{{{code|{{{1}}}}}}|lang={{{lang|{{{2|text}}}}}}|class={{{class|}}}|id={{{id|}}}|style={{{style|}}}|inline=1}}<noinclude> {{doc}} </noinclude> 3622854 wikitext text/x-wiki {{#tag:syntaxhighlight|{{{code|{{{1}}}}}}|lang={{{lang|{{{2|text}}}}}}|class={{{class|}}}|id={{{id|}}}|style={{{style|}}}|inline=1}}<noinclude> {{doc}} </noinclude> odfy7pz6jpvls55lhiz2chafrfv80ge Үлгі:Yesno-no/doc 10 782944 3622867 2026-06-27T07:40:19Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: {{Құжаттама беті}} <code>yes</code> үшін анықталған шектеулі мәндер жиынына кірмейтін барлық мәндер үшін әдепкі бойынша <code>no</code> қайтаратын {{Tl|yesno}} үлгісінің нұсқасы. Толығырақ ақпаратты негізгі үлгінің құжаттамасынан қараңыз. 3622867 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} <code>yes</code> үшін анықталған шектеулі мәндер жиынына кірмейтін барлық мәндер үшін әдепкі бойынша <code>no</code> қайтаратын {{Tl|yesno}} үлгісінің нұсқасы. Толығырақ ақпаратты негізгі үлгінің құжаттамасынан қараңыз. 8z8g2e3qlumhb5a2ingk2w3vv2l468m 3622868 3622867 2026-06-27T07:40:46Z Орел Карл 81620 3622868 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} <code>yes</code> үшін анықталған шектеулі мәндер жиынына кірмейтін барлық мәндер үшін әдепкі бойынша <code>no</code> қайтаратын {{Tl|yesno}} үлгісінің нұсқасы. Толығырақ ақпаратты негізгі үлгінің құжаттамасынан қараңыз. [[Санат:Шартты үлгілер]] 499n33q5edp7647no8thbois999gcee Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов 0 782945 3622900 2026-06-27T10:54:40Z Casserium 68287 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов | Шынайы есімі = | Суреті = Nursultan Shokanov 2026 (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Шоқанов, 2025 жыл | Титулы = [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы |... 3622900 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов | Шынайы есімі = | Суреті = Nursultan Shokanov 2026 (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Шоқанов, 2025 жыл | Титулы = [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Басқара бастады = 27 маусым 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Ізашары = [[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев|Ермұхамет Ертісбаев]] | Ізбасары = | Туған күні = 20.1.1986 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = [[Қазақстан халық партиясы|ҚХП]] | Білімі = [[КИМЭП]] (2006)<br>IMD (Швейцария, 2018) | Ғылыми дәрежесі = | Мамандығы = қаржыгер, бизнес-менеджер | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} '''Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов''' ([[20 қаңтар]] [[1986 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық саясаткер, кәсіпкер, қоғам қайраткері, 2026 жылдан бастап [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы. Одан бөлек 2023 жылдан бастап Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті. == Өмірбаяны == Нұрсұлтан Шоқанов 1986 жылы 20 қаңтарда [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. Ол [[Республикалық физика-математика мектебі|Физика-математика мектебін]] бітіргеннен кейін 2003 жылы [[КИМЭП|Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтына]] (КИМЭП) оқуға түсіп, 2006 жылы Іскерлік әкімшілендіру бакалавры дәрежесін алды және «қаржы» мамандығын үздік бітірді. 2018 жылы Лозаннадағы ([[Швейцария]]) бизнестегі қолданбалы мамандықтар бойынша әлемдегі жетекші университеттердің бірі IMD-де Менеджерлерге арналған магистр (MBA) дәрежесін алды. Оқу аясында IMD-ді АҚШ, Қытай, Вьетнам және Швейцариядағы жобаларды сәтті аяқтады. Соңғы жылдары қоғамдық жұмыстармен белсенді айналысты. «D-Mura» Мәдени-тарихи мұраны цифрландыру қорының қамқоршылық кеңесінің мүшесі, жеті ғылыми-қолданбалы мақаланың авторы, Қазақстан кәсіпорындарындағы еңбекті қорғау мәселелері жөніндегі Қазақстандағы жалғыз халықаралық диалог және көрме алаңы «Kazakhstan International Occupational Safety and Health (KIOSH) Conference and Exhibition» авторы және бастамашысы болды. 2009 жылдан бастап кәсіпкерлікпен айналысады. Ол қоғамдық тамақтану, тағам жеткізу, ретейл, ақпараттық технологиялар, өндіріс және дистрибуция салаларында жұмыс істейтін «OMIR Group» компаниялар тобының директорлар кеңесін басқарады. Бүгінде топқа қарасты кәсіпорындар Қазақстанның алты қаласында және төрт шет мемлекетте қызмет көрсетеді.<ref name="nur">[https://kaz.nur.kz/politics/appointments/2393566-ermuhamet-ertisbaev-qazaqstan-halyq-partiiasynyng-toragalygynan-ketti/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағалығынан кетті]</ref> 2026 жылғы 27 маусым күні [[Қазақстан халық партиясы]]ның төрағасы болып сайланды.<ref>[https://stan.kz/ermuxamet-ertisbaev-qazaqstan-xalyq-partiiasynyn-toragasy-qyzmetinen-k-436384/ Ермұхамет Ертісбаев Қазақстан Халық партиясының төрағасы қызметінен кетті]</ref> == Қоғамдық қызметі == 2021 жылдан 2025 жылға дейін VII және VIII сайланған [[Алматы қаласы мәслихаты]]ның депутаты болды.<ref>[https://bes.media/news/deputat-maslihata-almati-nursultan-shokanov-dosrochno-slozhil-polnomochiya-dc1d59/ Депутат маслихата Алматы Нурсултан Шоканов досрочно сложил полномочия]</ref><ref name="shokan">[https://www.gov.kz/memleket/entities/maslihat-almaty/about/structure/people/31057 Шоқанов Нұрсұлтан Нұрланұлы]</ref> 2022 жылғы желтоқсаннан бастап Қазақстан Халық партиясының Алматы қалалық, кейіннен Алматы облыстық филиалдарына жетекшілік еткен. 2023–2025 жылдары Алматы қаласының «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палатасын басқарған, кейіннен «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары болып сайланған.<ref name="nur" /> Сонымен қатар 2023 жылдан бастап ол — Альпинизм және спорттық құзға өрмелеу федерациясының президенті.<ref name="nur" /> == Марапаттары == Шоқанов «Әлеуметтік еңбек саласының үздігі», «Заңғар» төсбелгілерімен марапатталған.<ref name="shokan" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институты түлектері]] mjluqhkg5x37n91e1nd4pxg5n0qtr5p Citigroup 0 782946 3622905 2026-06-27T11:23:01Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы ли... 3622905 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = 08.10.1998 |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |айналым = {{ӨСІМ}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{ӨСІМ}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{ӨСІМ}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> rl09tt4qhd904gforq8sh5f4pdxxa21 3622906 3622905 2026-06-27T11:23:56Z 1nter pares 146705 3622906 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = 08.10.1998 |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |айналым = {{ӨСІМ}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{ӨСІМ}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{ӨСІМ}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} j537o8zu6ptyzzkh0qs979waxd4e957 3622907 3622906 2026-06-27T11:24:35Z 1nter pares 146705 /* */ 3622907 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = [[8 қазан]] [[1998 жыл|1998]] |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |айналым = {{ӨСІМ}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{ӨСІМ}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{ӨСІМ}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} shfu2s1xo5j0ckuqsrco0ys0xpvy8mx 3622908 3622907 2026-06-27T11:24:51Z 1nter pares 146705 /* */ 3622908 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = [[8 қазан]] [[1998 жыл|1998]] |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |айналым = {{ӨСІМ}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{ӨСІМ}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{ӨСІМ}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} c5bcm1uojbtevs43id7iz02plpp2fta 3622909 3622908 2026-06-27T11:25:18Z 1nter pares 146705 /* */ 3622909 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = [[8 қазан]] [[1998 жыл|1998]] |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |айналым = {{өсім}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{өсім}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{ӨСІМ}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{өсім}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 2q056y9tevyqz1221j4wkdvhe186lmp 3622910 3622909 2026-06-27T11:25:34Z 1nter pares 146705 /* */ 3622910 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = [[8 қазан]] [[1998 жыл|1998]] |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |айналым = {{өсім}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{өсім}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{өсім}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{өсім}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} qq0j7vc88qnrh5k9tiqsibufuclo8p0 3622913 3622910 2026-06-27T11:52:51Z 1nter pares 146705 3622913 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = [[8 қазан]] [[1998 жыл|1998]] |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |айналым = {{өсім}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{өсім}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{өсім}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{өсім}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> Citigroup активтер көлемі бойынша Америка Құрама Штаттарындағы үшінші ірі банк мекемесі болып табылады. [[JPMorgan Chase]], [[Bank of America]] және [[Wells Fargo]] компанияларымен қатар ол АҚШ-тың «Үлкен төрттік» банк мекемелерінің бірі саналады.<ref>{{cite news | url=https://www.thebalance.com/the-big-4-us-banks-315130 |title=The Biggest Banks in the United States | last=ONeil | first=Erin | work=The Balance | date=August 2, 2016 |access-date=2026-02-27}}</ref> [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] Citigroup-ты жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды және ол көбіне «күйреуіне жол беруге болмайтын» қаржы институты ретінде сипатталады. Citigroup [[Bulge Bracket]] санатына кіретін әлемдегі сегіз ірі инвестициялық банктің бірі болып табылады. Компания ''[[Fortune 500]]'' рейтингінде 36-орында,<ref>{{cite web | url=https://fortune.com/company/citigroup/fortune500/ | title=Fortune 500: Citigroup | work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=2026-02-27}}</ref> ал ''[[Forbes Global 2000]]'' рейтингінде 2023 жылы 24-орында болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6j3m107o4rp66l9x2swr8d310rlzh5i 3622914 3622913 2026-06-27T11:53:56Z 1nter pares 146705 /* */ 3622914 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Citigroup Inc. |логотипі = Citi logo March 2023.svg |суреті = 388 Greenwich Street from Battery Park City North Esplanade.jpg |сурет атауы = Citigroup компаниясының [[Төменгі Манхэттен]]дегі штаб-пәтері |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = C (NYSE), [[S&P 100]], [[S&P 500]], [[DJIA]] (2009 жылға дейін) |қызметі = әлем бойынша |құрылды = [[8 қазан]] [[1998 жыл|1998]] |құрушы = |орналасуы = [[388 Greenwich Street]], [[Нью-Йорк]], АҚШ |басты адамдары = {{plainlist| * [[Джейн Фрейзер]] (директорлар кеңесінің төрайымы және бас атқарушы директоры) * [[Висвас Рагхаван]] (атқарушы вице-төраға) * [[Марк Мейсон]] (қаржы директоры) }} |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = [[Citibank|City Bank of New York]] (1812), First National Bank of New York (1863), [[The Travelers Companies]] (1853) |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 220 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name=10K>{{cite web|url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/831001/000083100125000067/c-20241231.htm |title=US SEC: 2024 Form 10-K Citigroup Inc. |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] |date=February 21, 2025}}</ref> |айналым = {{өсім}} 85,2 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |операциялық кіріс = {{өсім}} 19,8 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |таза табысы = {{өсім}} 14,3 млрд АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |активтер = {{өсім}} 2,6 трлн АҚШ доллары (2025)<ref name="10K" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = шамамен 229 000 (2024)<ref name="10K" /> |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Bank Handlowy]] * [[Citibank Argentina]] * [[Citibank Australia]] * [[Citibank]] * [[Citibank Bahrain]] * [[Citibank China]] * [[Citibank Europe]] * Citi Private Bank * [[Citibank (Hong Kong)]] * [[Citibank India]] * [[Citigroup Global Markets Japan]] * [[Citibank Indonesia]] * [[Citibank Korea]] * [[Citibank Malaysia]] * [[Citibank Russia]] * [[Citibank Singapore]] * [[Citibank Uganda]] * [[Citibank United Arab Emirates]] * Citi Global Wealth Management * [[Grupo Financiero Banamex]] * [[Beymen]] * [[Salomon Brothers]] * [[Nikko Cordial]] * Acciones y Valores de México * Discover Student Loans * Yield Book * Citigroup Global Markets Inc. * [[Metalmark Capital]] * Lava Trading }} |аудитор = |сайты = https://citigroup.com |Ортаққор = }} '''Citigroup Inc.''' немесе '''Citi''' (логотипінде '''citi''' түрінде жазылады) — штаб-пәтері [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан америкалық трансұлттық инвестициялық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Компания 1998 жылы [[Citibank]] банкінің банктік холдингі болған [[Citicorp]] пен [[Travelers]] компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 2002 жылы Travelers компаниясы Citigroup құрамынан бөлініп шықты.<ref name="Merge">{{cite news | last=Martin | first=Mitchell | url=https://www.nytimes.com/1998/04/07/news/07iht-citi.t.html | title=Citicorp and Travelers Plan to Merge in Record $70 billion Deal | work=[[The New York Times]] | date=April 7, 1998|access-date=2026-02-27}}</ref><ref>{{cite news | url=https://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20011227154326/http://money.cnn.com/2001/12/19/ipo/citigroup/ | url-status=dead | archive-date=December 27, 2001 | title=Citigroup to spin Travelers | work=[[CNN]] | date=December 19, 2001}}</ref> Citigroup активтер көлемі бойынша Америка Құрама Штаттарындағы үшінші ірі банк мекемесі болып табылады. [[JPMorgan Chase]], [[Bank of America]] және [[Wells Fargo]] компанияларымен қатар ол АҚШ-тың «Үлкен төрттік» банк мекемелерінің бірі саналады.<ref>{{cite news | url=https://www.thebalance.com/the-big-4-us-banks-315130 |title=The Biggest Banks in the United States | last=ONeil | first=Erin | work=The Balance | date=August 2, 2016 |access-date=2026-02-27}}</ref> [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] Citigroup-ты жүйелік маңызы бар банк ретінде таниды және ол көбіне «күйреуіне жол беруге болмайтын» қаржы институты ретінде сипатталады. Citigroup [[Bulge Bracket]] санатына кіретін әлемдегі сегіз ірі инвестициялық банктің бірі болып табылады. Компания ''[[Fortune 500]]'' рейтингінде 36-орында,<ref>{{cite web | url=https://fortune.com/company/citigroup/fortune500/ | title=Fortune 500: Citigroup | work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=2026-02-27}}</ref> ал ''[[Forbes Global 2000]]'' рейтингінде 2023 жылы 24-орында болды.<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ch5nwve0pr1ap7wgevuwf0x44twmozf